Niniejszy dokument został sporządzony na zlecenie Urzędu Miejskiego w Międzyzdrojach do jego wyłącznego wykorzystania. Agencja marketingowa Green

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Niniejszy dokument został sporządzony na zlecenie Urzędu Miejskiego w Międzyzdrojach do jego wyłącznego wykorzystania. Agencja marketingowa Green"

Transkrypt

1 Niniejszy dokument został sporządzony na zlecenie Urzędu Miejskiego w Międzyzdrojach do jego wyłącznego wykorzystania. Agencja marketingowa Green House Paweł Kranc zastrzega możliwość publikacji niniejszego dokumentu w jakimkolwiek serwisie internetowym. Materiałem prezentującym niniejszy dokument jest prezentacja multimedialna załączona do niniejszego dokumentu na nośniku CD. 1

2 Spis treści 2 Spis treści 1. Wstęp Urząd Miejski w Międzyzdrojach jako podmiot na rynku turystycznym i inwestycyjnym Rozpoznanie mikrootoczenia Społeczność lokalna Turyści i baza wypoczynkowa Walory turystyczne miasta i gminy Międzyzdroje Promocja miasta Ochrona środowiska Infrastruktura Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie międzynarodowe Otoczenie ekonomiczne Otoczenie demograficzne oraz społeczno-kulturowe Otoczenie polityczno-prawne Analiza sytuacji konkurencyjnej Analiza cen gruntów przeznaczonych pod inwestycje Wizerunek konkurencyjnych kurortów nadmorskich Identyfikacja segmentów rynku Analiza zachowań turystów Analiza zachowań inwestorów Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje jako produktu turystycznego Analiza SWOT Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego Tożsamość Międzyzdrojów Promocja zewnętrzna Działania promocyjne na terenie Międzyzdrojów

3 Wstęp 3 1. Wstęp Mamy przyjemność zaprezentować Państwu analizę marketingową miasta i gminy Międzyzdroje kurortu nadmorskiego leżącego na północnym-zachodzie Polski, na terenie województwa zachodniopomorskiego. Celem poniższej analizy jest określenie pozycji marketingowej miasta na tle regionu i konkurencyjnych miast poprzez kompleksowe zbadanie rynkowych realiów turystycznych i inwestycyjnych na terenie Międzyzdrojów. Uzyskane dzięki tej analizie informacje i sformułowane na ich podstawie wnioski posłużą do przygotowania szczegółowych planów działania o charakterze marketingowym, mających doprowadzić do: pozyskania zewnętrznych inwestorów wraz z kapitałem i know-how, promocji turystycznej miasta, budowy tożsamości terytorialnej podmiotów działających na terenie Międzyzdrojów. Analiza marketingowa Międzyzdrojów dotyczy dwóch kluczowych elementów działalności kurortu. Pierwszy z nich to rynek inwestycji realizowanych na terenie gminy. Drugi element to rynek turystyczny, czyli osoby wybierające Międzyzdroje na miejsce swojego wypoczynku. Oba rynki są ze sobą ściśle powiązane i uzależnione, zarówno pod względem marketingowym jaki i ekonomicznym. Nadrzędnym celem podejmowanych działań marketingowych jest zwiększenie poziomu zadowolenia i satysfakcji mieszkańców miasta oraz organizacji na nim funkcjonujących. Działania marketingowe są integralna częścią polityki społeczno gospodarczej samorządu. Konieczne jest uzyskanie jej akceptacji przez społeczność lokalną. Merytoryczną część opracowania oparto na informacjach uzyskanych: dzięki uprzejmości Urzędu Miejskiego w Międzyzdrojach, na podstawie formalnych i nieformalnych wywiadów z osobami działającymi na rynku inwestycyjnym, turystycznym, hotelowym, 3

4 Wstęp 4 na podstawie badań marketingowych przeprowadzonych pośród polskich turystów odwiedzających Międzyzdroje, na podstawie wiedzy i praktyki autorów opracowania, literatury fachowej, w tym głównie marketingowej, związanej z marketingiem terytorialnym. Analiza marketingowa Międzyzdrojów opracowana została według następującej logiki: dane wejściowe analizy cząstkowe analiza SWOT. Analiza marketingowa została podzielona na sześć części. Część pierwsza dotyczy rozpoznania otoczenia Międzyzdrojów w ujęciu mikro i makroekonomicznym. Mikrootoczenie opisuje obecną sytuację społecznoekonomiczną na terenie miasta. Makrootoczenie obrazuje ogólnokrajowe i ogólnoeuropejskie trendy gospodarcze mające bezpośredni wpływ na potencjał rozwoju Międzyzdrojów. Część druga zawiera analizę sytuacji konkurencyjnej na rynku turystycznym i inwestycyjnym. Przeprowadzono w niej szczegółowe badania związane z dostępnością gruntów inwestycyjnych w miastach konkurencyjnych wobec Międzyzdrojów. Jednocześnie poddano analizie oferty i atrakcje turystyczne proponowane przez te miasta potencjalnym odwiedzającym. Trzecia część analizy marketingowej dzieli rynek turystyczny i inwestycyjny na sektory. Podział rynku umożliwia lepsze dostosowanie strategii do potrzeb poszczególnych grup odbiorców. Temu samemu celowi służy badanie zachowań turystów i inwestorów działających na terenie Międzyzdrojów. Część piąta obrazuje pozycję Międzyzdrojów na rynku turystycznym, jest szczegółowym podsumowaniem badań przeprowadzonych na potrzeby analizy w miastach zachodniej i południowej części Polski. Przegląd obszarów analizy sytuacji na rynku inwestycyjnym i turystycznym w Międzyzdrojach uporządkowuje szósta część, czyli analiza SWOT. Jest to analiza, która nie wprowadza nowego obszaru zainteresowania do analizy, a jedynie grupuje dotychczasowe elementy mające wpływ na działalność marketingową samorządu. Uwzględnia ona czynniki zewnętrzne, czyli szanse i zagrożenia rynkowe oraz czynniki wewnętrzne, czyli silne i słabe strony jednostki terytorialnej a przede wszystkim jej działań marketingowych. 4

5 Wstęp 5 Syntetyczne zestawienie szans i zagrożeń oraz silnych i słabych stron daje możliwość szerokiego spojrzenia na obecną sytuację rynkową opisywanego regionu. Analiza SWOT jest doskonałym narzędziem wspomagającym formułowanie celów i strategii marketingowych, w oparciu o które samorząd może realizować kolejne etapy strategii marketingowej. 5

6 Urząd Miejski jako podmiot na rynku turystycznym i inwestycyjnym 6 2. Urząd Miejski w Międzyzdrojach jako podmiot na rynku turystycznym i inwestycyjnym Nazwa organizacji: Urząd Miejski w Międzyzdrojach Adres: Międzyzdroje, ul. Książąt Pomorskich 5 Regon: NIP: Urząd Miejski w Międzyzdrojach działa na podstawie ustawy o samorządzie terytorialnym z dnia 8 marca 1990 roku oraz ustawy o samorządzie gminnym z dnia 29 grudnia 1998 roku. Burmistrz Międzyzdrojów, pan Leszek Tomasz Dorosz i Rada Miejska Międzyzdrojów zostali wyłonieni w drodze wyborów powszechnych 12 listopada 2006 roku. Urząd Miejski w Międzyzdrojach obejmuje zarządzanie miastem i gminą Międzyzdroje, w której skład wchodzą sołectwa Lubin, Wapnica i Wicko. Leszek Tomasz Dorosz jest kierownikiem Urzędu Miejskiego, zwierzchnikiem służbowym pracowników Urzędu i kierowników jednostek organizacyjnych Miasta. Burmistrz kieruje Urzędem poprzez wydawanie aktów kierownictwa wewnętrznego (zarządzeń, decyzji organizacyjnych, pism okólnych i poleceń służbowych). Burmistrz nadzoruje pracę komórek organizacyjnych Urzędu przy pomocy Zastępcy Mateusza Flotyńskiego, Sekretarza Henryka Nogala i Skarbnika Agnieszki Francukiewicz. Podstawowym zadaniami Burmistrza, wykonywanymi przy pomocy Urzędu Miejskiego są: przygotowywanie projektów uchwał Rady Miejskiej, określanie sposobu wykonywanie uchwał, gospodarowanie mieniem komunalnym, realizacja budżetu. Planowane dochody budżetowe w roku 2009 wyniosą 64,5 mln zł. Większość 42 mln zł ma pochodzić ze sprzedaży majątku gminy, w tym głównie z przeznaczeniem na inwestycje. Budżetowe wydatki zaplanowano 6

7 Urząd Miejski jako podmiot na rynku turystycznym i inwestycyjnym 7 na kwotę blisko 67 mln zł. Wydatki bieżące to kwota 30 mln zł. Planowany deficyt zostanie pokryty przychodami pochodzącymi z zaciągniętej pożyczki oraz z wolnych środków na rachunku gminy. Budżet Międzyzdrojów na rok 2009 spotkał się z niemal stu procentową akceptacją Rady Miejskiej. 29 grudnia 2008 roku przedstawiony projekt budżetu poparło 11 radnych, przeciwny był jeden radny. Wśród inwestycji planowanych przez Urząd Miejski na szczególną uwagę, zasługują te projekty, które wpłyną na poprawę atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej gminy. Są to: budowa Amfiteatru przy ul. Bohaterów Warszawy, budowa ścieżki rowerowej wzdłuż projektowanego ciągu promenady nadmorskiej, budowa kładki na koronie wydmy z miejscami wypoczynkowymi, modernizacja Parku Zdrojowego wraz z modernizacją placu zabaw, w tymże parku, stworzenie systemu monitoringu miasta. Urząd Miejski w Międzyzdrojach planuje realizację inwestycji w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Na modernizację infrastruktury turystycznej przeznaczonych zostanie w 2009 roku ponad 12,5 mln zł. Realizowany będzie wspólny polsko-niemiecki projekt w zakresie edukacji ekologicznej, budowy dróg rowerowych, zejść na plażę oraz kładki spacerowej na koronie wydmy planowane koszty w 2009 roku wyniosą 1,15 mln zł. Optymistycznym sygnałem płynącym z budżetu jest zaplanowanie na 2010 rok ponad 3 mln zł na uzbrojenie terenów inwestycyjnych na terenie miasta Międzyzdroje. Sprawne udostępnienie inwestorom niezbędnych mediów, zwiększa szanse na korzystną sprzedaż gruntów przez gminę, a co za tym idzie, uzyskanie wysokich przychodów miasta Międzyzdroje z tego tytułu. W roku 2009 Urząd Miejski planuje uzyskać blisko 42 mln zł ze sprzedaży następujących nieruchomości: działka nr 439, o powierzchni m 2 - nieruchomość niezabudowana, tzw. Kawcza Góra, 7

8 Urząd Miejski jako podmiot na rynku turystycznym i inwestycyjnym 8 nieruchomości niezabudowane położone w Wicku, ul. Żwirowa, działki o nr 120/28, 120/19, 120/29, 120/34, 120/30, 120/34, 120/31, 120/32, 120/33, 120/35, działka nr 85/6, o powierzchni m 2 - nieruchomość zabudowana położona w Lubinie przy ul. Głównej 9-10, działka nr 487/25, o powierzchni m 2, działka nr 487/26 o powierzchni m 2 i część działki nr 487/23 o powierzchni około m 2 - nieruchomość niezabudowana położona w Międzyzdrojach przy ul. Nowomyśliwskiej, działka nr 4/1 o powierzchni m 2 - nieruchomość zabudowana położona w Międzyzdrojach przy ul. Dąbrówki 13, działka nr 595 o powierzchni 461 m 2 - nieruchomość niezabudowana położona w Międzyzdrojach przy ul. Zwycięstwa 2a, działka nr 11/9 o powierzchni 584 m 2 - nieruchomość zabudowana, położona w Międzyzdrojach przy ul. Wesołej 4, działka nr 17 o powierzchni 362 m 2 - nieruchomość zabudowana położona w Międzyzdrojach przy ul. Zwycięstwa 50a. Przez ostatnie cztery lata wydatki na promocję systematycznie rosły. W 2005 roku wynosiły 60 tys. zł. W roku ubiegłym sięgnęły kwoty 3,250 mln zł. Plany budżetowe na rok 2009 wskazują na kolejny wzrost nakładów na promocję Międzyzdrojów. Na ten cel zostanie przeznaczonych 3,500 mln zł. (wykres 1): 8

9 Urząd Miejski jako podmiot na rynku turystycznym i inwestycyjnym 9 Wykres 1 Wydatki władz samorządowych na promocję Międzyzdrojów źródło: Dane uzyskane z Urzędu Miejskiego w Międzyzdrojach Obecnie w Urzędzie Miejskim w Międzyzdrojach zatrudnionych jest 51 osób. Koszty wynagrodzeń pracowników wynoszą 3,012 mln zł (wynagrodzenia plus pochodne) i stanowią 4,49% ogółu wydatków. Koszty utrzymania urzędu (administracja) wynoszą 3 mln zł i stanowią 4,48% ogółu wydatków. Ostatni rok przyniósł zakończenie kilku istotnych inwestycji realizowanych przez Urząd Miejski. Zakończono rozbudowę Centrum Informacji Turystycznej, tzw. Balbinkę, powiększono plac zabaw, umiejscowiony przy Promenadzie Gwiazd - zamontowano na nim nowoczesne, przyjazne dzieciom urządzenia. Nowa siedziba Informacji Turystycznej, przy promenadzie została oddana do użytku 1 lipca 2008 r. Informacja jest czynna codziennie, od poniedziałku do piątku w godz. Od 9 00 do oraz w soboty i niedziele od 9 00 do Wśród trwających inwestycji na szczególną uwagę zasługują: rozbudowa hali sportowej z zapleczem przy Szkole Podstawowej nr 1 w Międzyzdrojach, budowa Amfiteatru wraz zapleczem i zabudową 9

10 Urząd Miejski jako podmiot na rynku turystycznym i inwestycyjnym 10 towarzyszącą oraz niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. Bohaterów Warszawy, rekultywacja nieczynnego składowiska odpadów komunalnych w Międzyzdrojach. Struktura gruntów w Międzyzdrojach przedstawia się następująco: grunty rolne 3,26%, grunty zabudowane i zurbanizowane 3,31%, grunty leśne, zadrzewione i zakrzaczone 44,02%, grunty pod wodami 46,44%, nieużytki 2,94%, tereny różne 0,3%. Grunty zabudowane i zurbanizowane dodatkowo dzielimy na: tereny rekreacyjne 0,64%, tereny mieszkaniowe 0,53%, tereny przemysłowe 0,76%, zurbanizowane tereny niezabudowane 0,17%, tereny komunikacyjne 1,21%. 10

11 Rozpoznanie mikrootoczenia Społecznośd lokalna Rozpoznanie mikrootoczenia 3.1 Społeczność lokalna Międzyzdroje to kurort nadmorski, w którym zameldowanych jest obecnie osób (2008 r.). Szacunkowa liczba gospodarstw domowych wynosi Ilość osób zameldowanych nie zmieniła się znacząco przez ostatnich 5 lat, mimo że wybudowane zostały liczne inwestycje mieszkaniowe i wypoczynkowe. Rok Ilość osób zameldowanych w Międzyzdrojach Brak znaczących zmian w ilości osób zameldowanych w Międzyzdrojach oznacza, że przeważająca liczba osób nabywających lokale w Międzyzdrojach, czyni to w celach letniskowych lub inwestycyjnych, a nie osadniczych. W Międzyzdrojach działa obecnie blisko 400 podmiotów prowadzących zarejestrowaną działalność gospodarczą. Ich działalność jest w głównej mierze związana z turystyką. Bez pracy w Międzyzdrojach pozostaje obecnie ok. 350 osób, stopa bezrobocia wynosi ok. 8%. Nieformalne wywiady i spotkania z mieszkańcami Międzyzdrojów wskazują na kilka kluczowych działań, które zwiększyłyby poziom zadowolenia mieszkańców z obecnej działalności Urzędu Miejskiego. Są to: inwestycje w infrastrukturę miejską i podwyższenie estetyki kurortu np. chodniki, drogi, trawniki, parki, oświetlenie, itp., pozyskiwanie większej ilości inwestorów branży hotelarskiej takie działanie powinno w długim okresie czasu przynosić większe korzyści niż sprzedaż działek pod budownictwo mieszkaniowe, tzw. apartamentowe; korzyści upatruje się także w prowadzonej przez takie podmioty własnej promocji, która przy okazji promuje także same Międzyzdroje, sprawniejsze zarządzanie obszarami handlowymi w Międzyzdrojach wydane długoletnie pozwolenia na handel w kluczowych 11

12 Rozpoznanie mikrootoczenia Turyści i baza wypoczynkowa 12 turystycznych miejscach kurortu mogą zmniejszać ich atrakcyjność dla wczasowiczów. Jednocześnie pozytywnym aspektem przeprowadzonych wywiadów jest brak zastrzeżeń mieszkańców Międzyzdrojów w zakresie polityki socjalnej, społecznej, kulturalno-oświatowej. 3.2 Turyści i baza wypoczynkowa Branża turystyczna jest kluczową gałęzią usługową w Międzyzdrojach. Sezon turystyczny rozpoczyna się już na początku maja. Wśród turystów najczęściej spotkać można mieszkańców Szczecina, Gorzowa Wielkopolskiego, Poznania, Wrocławia, Berlina. Początkowo sezon ma charakter weekendowy. Wyznacznikiem terminu przyjazdu jest w tym wypadku głównie pogoda. Szczyt sezonu przypada na okres od 15 lipca do 15 sierpnia. To właśnie wtedy, jak wynika z informacji uzyskanych od przedstawicieli branży hotelarskiej, wykorzystanie miejsc noclegowych sięga 100%. W lipcu i sierpniu w weekendy przebywa tu ponad 70 tysięcy turystów. Są to dane oficjalne. Władze samorządowe szacują, że liczba turystów może być większa nawet o 20 tysięcy osób. Ta poważna różnica wynika z faktu, iż nie ewidencjonuje się wszystkich osób przyjeżdżających do kurortu. Osoba, która nocuje w domu wczasowym lub wypoczynkowym, pensjonacie, hotelu, itp., jest zobowiązana zameldować się na pobyt czasowy przed upływem 24 godzin od chwili przybycia u kierownika zakładu. Osoba, która przybywa do Międzyzdrojów w celach turystycznowypoczynkowych i nie korzysta z powyższych zakładów, jest zwolniona z obowiązku zameldowania się, jeżeli jej pobyt nie przekracza 30 dni. Nasilenie odwiedzin turystów ma również charakter okolicznościowy. Szczególnie atrakcyjne turystycznie są tzw. długie lub przedłużone weekendy. Wpływ na odwiedziny turystów mają święta kościelne lub państwowe, jak na przykład Boże Ciało, czy Dzień Niepodległości. Takie wyjątkowe dni w polskim kalendarzu sprawiają, że pogoda odgrywa wówczas dla turystów drugorzędne znaczenie. Na ilość turystów w Międzyzdrojach mają również wpływ imprezy organizowane na terenie gminy. Flagowym wydarzeniem kulturalnym jest tradycyjny już 12

13 Rozpoznanie mikrootoczenia Turyści i baza wypoczynkowa 13 Festiwal Gwiazd, ale ilość turystów zwiększają także inne przedsięwzięcia, jak chociażby turniej golfowy organizowany na polu golfowym w Kołczewie, który w szczególności przyciąga turystów ze Skandynawii (Dania i Szwecja). Szczyt sezonu turystycznego kończy się w połowie sierpnia. Zauważalny jest wówczas spadek zainteresowania wśród turystów. Wykorzystanie miejsc noclegowych sięga wówczas ok. 70%. Średnie roczne wykorzystanie miejsc noclegowych wg danych z Urzędu Statystycznego w wynosi Międzyzdrojach ok. 49%. Mniejsza ilość przyjazdów nie oznacza jednak, że Międzyzdroje całkowicie pustoszeją. We wrześniu, październiku, maju i czerwcu do kurortu przybywają uczestnicy spotkań branżowych i konferencji. Wykorzystywane są wówczas dostępne w Międzyzdrojach sale konferencyjne, z których największa jest w stanie pomieścić ok. 400 osób. Oznacza to, że organizacja większych spotkań branżowych i szkoleń wymaga współpracy kilku hoteli. Ferie zimowe w Polsce w coraz większym stopniu wpływają na wyrost ilości turystów w Międzyzdrojach. Osoby zniechęcone tłokiem na narciarskich stokach wybierają kurort by się zrelaksować, pospacerować po plaży, zażyć świeżego powietrza. Podobne zwiększenie ruchu turystycznego występuje w okresie jesiennej przerwy w nauce na terenie Niemiec i Danii. Ferie zwyczajowo nazywane kartoflanymi przypadają na październik. Turystyka, jako podstawowa gałąź działalności w Międzyzdrojach została opisana w kilku poniższych rozdziałach. Rozwinięte zostały następujące zagadnienia, wpływające na dopasowanie oferty marketingowej do potrzeb turysty: segmentacja rynku (rozdział 6), analiza zachowań turystów (rozdział 6.1), analiza atrakcyjności gminy jako produktu turystycznego (rozdział 7). Ostatni kompleksowy spis dostępnych miejsc noclegowych, punktów zbiorowego zakwaterowania odbył się w 2001 roku i został przeprowadzony przez Polską Agencję Rozwoju Turystyki. autorzy audytu turystycznego, poza prezentacją podstawowych atrakcji turystycznych dostępnych w gminie Międzyzdroje, przeprowadzili kompleksową inwentaryzację ilości miejsc noclegowych. Podobne badania są cennym 13

14 Rozpoznanie mikrootoczenia Walory turystyczne Międzyzdrojów 14 źródłem informacji o strukturze bazy turystycznej i możliwościach jej rozwoju. Dynamiczny rozwój działalności turystycznej w Międzyzdrojach wskazuje na konieczność przeprowadzenia kolejnego, aktualnego audytu, który tym razem obejmowałby także mieszkania prywatne, tzw. apartamenty, wynajmowane dla potrzeb turystycznych. Szacowana ilość miejsc noclegowych w Międzyzdrojach sięga nawet miejsc. Są to jednak dane szacunkowe, a to pociąga za sobą konieczność kolejnej inwentaryzacji. Na terenie Międzyzdrojów działa dziewięć hoteli skategoryzowanych i dwa skategoryzowane pensjonaty wpisane do Ewidencji Obiektów Hotelarskich Ministerstwa Sportu i Turystyki. Cena pobytu w sezonie letnim w kwaterach prywatnych kształtuje się w przedziale od 15 zł do 70 zł na dobę za tzw. łóżko. Cena zależy od położenia kwatery, terminu przyjazdu i standardu kwatery. Ceny w pensjonatach, apartamentach i hotelach w sezonie letnim kształtują się od 80 zł za dobę ze śniadaniem za pokój jednoosobowy do 400 zł w hotelu Amber Baltic. 3.3 Walory turystyczne miasta i gminy Międzyzdroje Głównym naturalnym atutem Międzyzdrojów jest ich położenie nad morzem Bałtyckim. Plaża w Międzyzdrojach ma długość ok metrów. Rozciąga się od bazy rybackiej aż do Lubiewa. Niespełna połowa długości plaży jest utrzymywana przez Urząd Miasta. Na wyznaczonych odcinkach miasto powierza opiekę nad plażą prywatnym właścicielom ośrodków wypoczynkowych i hoteli. Spośród licznych walorów, jakie posiada miasto Międzyzdroje, największą jest położenie na terenie gminy Międzyzdroje. Gmina leży na Wyspie Wolin nad Morzem Bałtyckim. Terytorium to obejmuje także fragment Zalewu Szczecińskiego i część zatoki Zalewu - Jeziora Wicko Wielkie. Całą zachodnią część gminy zajmuje Woliński Park Narodowy, na terenie którego znajduje się kilka rezerwatów, m.in. żubrów i klif morski. Przez gminę prowadzi kilka szlaków turystycznych. W skład Wolińskiego Parku Narodowego wchodzą: Centrum Edukacyjno-Muzealne, 14

15 Rozpoznanie mikrootoczenia Walory turystyczne Międzyzdrojów 15 Zagroda Pokazowa Żubrów (ok. 1,5 km na wschód od Międzyzdrojów), Klif morski, dochodzący do 116 m n.p.m. (Góra Grzywacz), 4 punkty widokowe, 3 miejsca postojowe, sieć szlaków turystycznych i ścieżek dydaktycznych (łącznie ok. 50 km). Rysunek 1 Mapa wyspy Wolin z zaznaczonymi Międzyzdrojami źródło: Szczególnie licznie odwiedzane miejsca podczas pobytu turystów w Międzyzdrojach to: jezioro Turkusowe o specyficznym zabarwieniu wody, Zagroda Pokazowa Żubrów oraz w pobliżu Międzyzdrojów, punkt widokowy na Wzgórzu Gosań i Kawcza Góra". Poza naturalnymi walorami tej części Polski, turystów przyciąga piękna architektura obiektów posadowionych wzdłuż nadmorskiej promenady, 300 metrowe molo i port podtrzymujący rybackie tradycje regionu. Międzyzdroje oferują również szeroka gamę atrakcji sportoworekreacyjnych. Na plaży znajdują się wypożyczalnie sprzętu morskiego 15

16 Rozpoznanie mikrootoczenia Promocja miasta 16 (rowery, deski wind surfingowe, skutery wodne, itd.), zjeżdżalnie wodne. Pasjonaci golfa korzystają z działającego pola golfowego w pobliskim Kołczewie. Atuty gastronomiczne Perły Bałtyku to liczne restauracje, tawerny i smażalnie ryb, których ofertę uzupełniają kawiarnie, lodziarnie oraz inne knajpki i punkty gastronomiczne. Letnia oferta wzbogacona jest wydarzeniami kulturalnymi. Najstarszym jest Festiwal Chóralny odbywający się co roku w trzeciej dekadzie czerwca. Jednakże bardziej popularny jest Festiwal Gwiazd organizowany tu od 1997 roku, dzięki któremu Międzyzdroje stały się letnią filmową stolicą Polski. Co roku pojawiają się nowe odciski dłoni polskich i zagranicznych aktorów i twórców filmowych na deptaku Promenady Gwiazd. Nieopodal tego miejsca działa również centrum kulturalne z gabinetem figur woskowych Promocja miasta W roku 2009 na promocję regionu przeznaczono rekordową kwotę zł. Wśród imprez organizowanych w nadchodzącym sezonie w Międzyzdrojach, szczególną rolę w budowie wizerunku miasta będą pełnić: Festiwal Gwiazd od 1 do 7 lipca, Eurofestiwal od 30 kwietnia do 3 maja, II Międzynarodowy Festiwal Muzyczny Amber Baltic od 21 do 24 maja, 44 Międzynarodowy Festiwal Pieśni Chóralnej od 21 do 27 czerwca Mityng Lekkoatletyczny im. Komara i Ślusarskiego 17 sierpnia. Ponadto służby promocyjne ratusza planują organizację innych imprez kulturalno-sportowych, udział w imprezach branży turystycznej promujących gminę, takich jak targi turystyczne, udział w projekcie Błękitna Flaga promującym przyjazne dla turysty plaże na wybrzeżu. Planowana jest ponadto kampania medialna. Zaangażowane mają być w tę kampanię stacje telewizyjne, radiowe, czasopisma i Internet. 16

17 Rozpoznanie mikrootoczenia Ochrona środowiska 17 Rok 2008 przyniósł w dziedzinie promocji Międzyzdrojów zasadniczy przełom. Przeprowadzone zostały społeczne konsultacje. Ich celem był wybór nowego logo Międzyzdrojów. Rysunek 2. Logo Międzyzdrojów Działania promocyjne Urzędu Miejskiego mają na celu rozpropagowanie nowego znaku firmowego miasta. Zaplanowano wydruk materiałów promocyjnych i gadżetów z nowym logo kurortu, jego ekspozycję na wszystkich materiałach promocyjnych. 3.4 Ochrona środowiska W ostatnich latach dwukrotnie dochodziło do zamknięcia plaży ze względu na zagrożenie bakteriologiczne. W 2007 r. zamknięto kąpielisko na odcinku od zejścia na plażę przy ośrodku wypoczynkowym Gromada do Lubiewa. Plaża była zamknięta przez dwa tygodnie, w okresie od 30 sierpnia do 13 września. Przyczyną wyłączenia plaży z użytku publicznego była obecność w próbkach wody morskiej pałeczek okrężnicy (łac. escherichia coli). Zamknięcie plaży w 2008 było bardziej uciążliwe dla turystów, gdyż przypadło na szczyt sezonu turystycznego i dotyczyło silnie uczęszczanych odcinków plaży w okolicy molo. Od 7 sierpnia do 21 października zamknięta była plaża na odcinku od Bazy Rybackiej do molo. Powodem wyłączenia plaży z użytku była obecność bakterii salmonelli, mogących wywołać ostre zatrucia pokarmowe. Poza 17

18 Rozpoznanie mikrootoczenia Ochrona środowiska 18 wymienionymi wyżej przypadkami nie dochodziło do podobnych alarmów bakteriologicznych. Woda w kąpielisku odpowiada wymaganiom makrobiologicznym i fizykochemicznym. Nie występowały także zatrucia pokarmowe z przyczyn leżących po stronie lokali gastronomicznych. Na terenie gminy nie działają duże zakłady produkcyjne, które mogłyby w znaczący sposób wpłynąć na pogorszenie jakości powietrza, gleby lub wody. Ekologicznie źródła energii. Na terenie Międzyzdrojów sporadycznie wykorzystywana jest energia odnawialna. Jedynie w prywatnych obiektach wykorzystywane są baterie słoneczne do podgrzewania wody. Baterie słoneczne montowane są na dachach budynków. Gmina Międzyzdroje leży na terenie objętym programem Natura Jest to program tworzenia w krajach Unii europejskiej wspólnego systemu obszarów objętych ochroną przyrody. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 roku w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313) określa szczegółowo obszary objęte tym programem. Wśród obszarów wyznaczonych w granicach województwa zachodniopomorskiego trzy z nich dotyczą bezpośrednio gminy Międzyzdroje i są to: Delta Świny (kod obszaru PLB320002), obejmująca obszar 9.171,3 ha położony w województwie zachodniopomorskim na terenie gmin: Międzyzdroje (1.127,9 ha) i Świnoujście - miasto (8.043,4 ha); Zalew Szczeciński (kod obszaru PLB320009), obejmujący obszar ,5 ha położony w województwie zachodniopomorskim na terenie gmin: Goleniów (6,2 ha), Stepnica (8.932,2 ha), Międzyzdroje (5.133,8 ha), Wolin (8.107,0 ha), Nowe Warpno (11.930,9 ha), Police (4.050,7 ha) i Świnoujście - miasto (6.767,8 ha); Zatoka Pomorska (kod obszaru PLB990003), obejmująca obszar ,8 ha o współrzędnych 14 32' długości geograficznej wschodniej i 54 24' szerokości geograficznej północnej, w tym: 49,1 ha położone w województwie zachodniopomorskim na terenie gmin: Rewal (4,3 ha), Trzebiatów (12,7 ha), Dziwnów (0,8 ha), 18

19 Rozpoznanie mikrootoczenia Infrastruktura 19 Międzyzdroje (0,5 ha), Wolin (0,3 ha), Kołobrzeg - gmina wiejska (10,6 ha), Kołobrzeg - gmina miejska (5,3 ha), Ustronie Morskie (6,5 ha), Będzino (7,0 ha), Mielno (0,9 ha) i Świnoujście - miasto (0,2 ha), oraz ,7 ha położonych na wodach przybrzeżnych Morza Bałtyckiego. W ramach przygotowywanych projektów rozszerzenia listy obszarów objętych programem Natura 2000 znajduje się m. in. Wyspa Wolin. Jednakże nie jest jeszcze ona zaakceptowana przez Komisję Europejską. Należy pamiętać, że Polska jest w trakcie wyznaczania kolejnych obszarów ochrony środowiska i jeśli wyspa Wolin zostanie objęta tym programem, praktycznie nie będzie możliwa budowa nowych obiektów na obszarach dotychczas niezagospodarowanych. Standardowy formularz danych dla obszarów specjalnej ochrony (OSO) dla obszarów spełniających kryteria obszarów o znaczeniu wspólnotowym (OZW) dla specjalnych obszarów ochrony (SOO) zawiera m. in. typy siedlisk znajdujące się na terenie obszaru Natura 2000 oraz ocenę znaczenia obszaru dla tych siedlisk, gatunki zwierząt i ocenę znaczenia obszaru dla tych gatunków. Są to wyczerpujące listy gatunków zwierząt i siedlisk, które po objęciu tego obszary programem Natura 2000, będą przedmiotem ochrony. Jakakolwiek działalność, która będzie miała być prowadzona na terenie objętym programem, będzie musiała stosowym dokumentacją dowieźć, że nie ma negatywnego wpływu na chronione gatunki zwierząt i siedliska. 3.5 Infrastruktura W ramach analizy infrastruktury miejskiej należy dokonać przeglądu infrastruktury drogowej, określić dostępność mediów, możliwości przyłączenia się do sieci elektrycznej, gazowej, ilości zorganizowanych miejsc parkingowych w mieście. Zebrane przez nas informacje zostały zaprezentowane poniżej. Transport samochodowy z południa Polski do Międzyzdrojów odbywa się za pośrednictwem drogi E65. Aby dostać się na wyspę Wolin należy skorzystać z jednego z dwóch mostów drogowych nad Zalewem 19

20 Rozpoznanie mikrootoczenia Infrastruktura 20 Szczecińskim. Ruch tą trasą odbywa się w sposób płynny. Jadąc ze wschodu na wyspę Wolin można dojechać korzystając z mostu w okolicach Zatoki Wrzosowskiej na drodze nr 102. Z zachodu możliwy jest dojazd poprzez przejście graniczne w Świnoujściu. Następnie drogą nr 93 dojeżdżamy do przeprawy promowej w ciągu ulicy Pomorskiej. Droga nr 93 łączy się z E65 i prowadzi do Międzyzdrojów. Transport z zachodu jest szczególnie utrudniony w sezonie letnim. Ruch blokuje zbyt mała ilość przepraw promowych. Z północy natomiast do Świnoujścia przypływają promy z Ystad, Renne, Kopenhagi, Trelleborg. Promy cumują przy jednym z najnowocześniejszych terminali promowych na Bałtyku. Rysunek 3. Mapa okolic Międzyzdrojów wraz z wykazem tras komunikacji samochodowej źródło: Infrastruktura drogowa w okolicach Międzyzdrojów jest poddawana obecnie intensywnym modernizacjom. W październiku 2007 zakończono modernizację nawierzchni na odcinku drogi 102 od Międzyzdrojów do Międzywodzia, na trasie łączącej Międzyzdroje z Kołobrzegiem. Inwestycja pochłonęła 17 mln złotych. Istotną inwestycją drogową w regionie jest również budowa obwodnicy Międzyzdrojów. W czerwcu 2008 roku otwarto drogę, która ułatwiła życie kierowcom podróżującym od Szczecina 20

21 Rozpoznanie mikrootoczenia Infrastruktura 21 do Świnoujścia. Atrakcją nowej trasy jest widok z mostu na taflę jeziora Wicko oraz pagórkowaty krajobraz Wolińskiego Parku Narodowego. Obwodnica włącza się w dotychczasowy przebieg drogi nr 3 na zachód od wjazdu do Międzyzdrojów. Chodniki i dostosowanie infrastruktury miejskiej do potrzeb osób niepełnosprawnych. Na spotkaniu z przedstawicielami lokalnych instytucji i grup inicjatywnych wywiązała się dyskusja na temat złego stanu chodników wzdłuż ulic prowadzących do centralnej części miasta. Osoby przyjezdne najczęściej poruszają się po mieście pieszo. Wymaga to przemieszczenia się z miejsca noclegu do centrum, promenady nadmorskiej czy tez plaży po chodnikach ulic do tych miejsc prowadzących. Z powodu braku wystarczającej ilości miejsc parkingowych przyjezdni parkują w miejscach niedozwolonych, utrudniających poruszanie się innych uczestników ruchu drogowego. Często zajmują miejsca do tego nie przeznaczone, niszcząc zieleń miejską i trawniki. W 2008 roku uruchomiono działania mające na celu poprawienie tej sytuacji jednak nadal jest to sprawa wymagająca dalszych działań Urzędu Miasta. Miejsca do parkowania i parkingi strzeżone. Lokalni działacze narzekają na stan uporządkowania kwestii parkowania w mieście w okresie sezonu letniego. Z powodu braku wystarczającej ilości miejsc parkingowych przyjezdni parkują w miejscach niedozwolonych, utrudniających poruszanie się innych uczestników ruchu drogowego. Często zajmują miejsca do tego nie przeznaczone, niszcząc zieleń miejską i trawniki. W 2008 roku uruchomiono działania mające na celu poprawienie tej sytuacji jednak nadal jest to sprawa wymagająca dalszych działań Urzędu Miasta. Energia elektryczna. Gmina Międzyzdroje jest zaopatrywana w energię elektryczną za pośrednictwem przedsiębiorstwa energetycznego ENEA S.A. właściciela systemu sieci elektroenergetycznej 110 kv. Energia elektryczna pochodzi z elektrowni Dolna Odra z Gryfina. Na terenie miasta istnieje możliwość przyłączenia obiektów do sieci energetycznej. Zasilanie w ciepło. Domy jednorodzinne, mniejsze domy wielorodzinne wyposażone są głównie w kotłownie opalane gazem, olejem, węglem kamiennym lub koksem. Lokalne kotłownie stanowią główne źródło 21

22 Rozpoznanie mikrootoczenia Infrastruktura 22 zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza. Budynki mieszkalne spółdzielni mieszkaniowych, większych wspólnot mieszkaniowych wyposażone są w lokalne kotłownie gazowe. Gaz ziemny. W roku 2000 związek Gmin Wyspy Wolin zakończył gazyfikację miasta. Na terenie miasta większość nieruchomości ma możliwość przyłączenia do sieci gazowej. Co roku przyłączają się nowi użytkownicy. Powoduje to zmniejszenie ilości źródeł niskiej emisji na terenie kurortu. Ma to wpływ na poprawę jakości powietrza atmosferycznego i poprawę atrakcyjności turystycznej miasta. Nie wszystkich mieszkańców stać jednak na poniesienie kosztów związanych ze zmianą dotychczasowego sposobu ogrzewania. 22

23 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie międzynarodowe Rozpoznanie makrootoczenia 4.1 Otoczenie międzynarodowe Analizując wyniki z 2008 roku międzynarodowego ruchu turystycznego należy pamiętać, że warunki realizacji badań po wejściu Polski do strefy Schengen są dużo trudniejsze niż w sytuacji obowiązkowej kontroli granicznej, która ułatwiała dostęp do respondentów i prowadzenie statystyk ruchu granicznego. Stąd należy poniższe dane traktować jako przybliżone. Brak kontroli na granicach wewnętrznych strefy Schengen sprawił, że w 2008 roku wielkość ruchu przyjazdowego jest szacowana na podstawie: pomiarów w wylosowanych punktach przekraczania granic wykonywanego przez Instytut Turystyki; publikowanych przez Straż Graniczną bieżących danych o ruchu granicznym (są one cząstkowe, ograniczone do granicy zewnętrznej strefy Schengen); miesięcznych danych GUS o liczbie cudzoziemców korzystających z obiektów zakwaterowania zbiorowego według krajów. Jak podaje GUS, z obiektów zakwaterowania zbiorowego w ciągu trzech kwartałów 2008 roku skorzystało 3,265 mln cudzoziemców. W tym samym okresie poprzedniego roku w obiektach noclegowych rejestrowanych przez GUS nocowało 3,508 mln gości z zagranicy. Tak więc liczba korzystających spadła o 6,9% w stosunku do 2008 r. Liczba udzielonych noclegów zmalała w podobnym stopniu (o 6,3%). Z punktu widzenia Międzyzdrojów najistotniejsze są statystyki dla turystów przybywających z Niemiec oraz ze Szwecji. Niemcy nadal są najliczniejszą grupą turystów odwiedzających nasz kraj. Jednocześnie to właśnie wśród niemieckich turystów zanotowano jeden z największych, bo aż ośmioprocentowy spadek ruchu turystycznego w porównaniu z rokiem Szwedów przyjechało do Polski aż o 13 procent mniej. Mniejsza ilość turystów jest spowodowana ogólnoświatowym trendem do ograniczania wydatków w domowych budżetach na dobra wyższego rzędu. Kryzys finansowy i spowolnienie wiodących europejskich gospodarek wywołało mniejsze zainteresowanie dobrami luksusowymi, 23

24 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie międzynarodowe 24 w tym także wypoczynkiem. Ta prawidłowość może jednak mieć paradoksalnie korzystny wpływ na ilość turystów odwiedzających Polskę i Międzyzdroje. W dłuższym okresie czasu turyści będą poszukiwać tańszych form wypoczynku. Pod względem kosztów wypoczynku polskie kurorty mogą z powodzeniem konkurować z europejskimi. Tabela 1. Liczba przyjazdów w ciągu trzech kwartałów 2008 r. według krajów (w tys.) Kraj Grupa Krajów Przyjazdy ogółem Zmiana % w tym turyści Zmiana % Ogółem świat % % 27 krajów UE % % 15 krajów UE % % w tym: Niemcy % % Wielka Brytania 445-9% 395-5% Holandia 305-1% 270-5% Austria 275 7% 230-3% Włochy % % Francja 190-5% % Szwecja 170-4% % Pozostałe kraje UE % % Nowe kraje UE % % w tym: Czeska Republika % 140 9% Słowacja % 65-27% Litwa % 570-1% Łotwa % 290-3% Węgry 210-5% % Pozostałe kraje UE % 285-4% Sąsiedzi spoza Schengen % % Ukraina % % Białoruś % % Rosja % % Ważne zamorskie % % USA % % pozostałe zamorskie* 190 3% 176 0% Reszta świata 590 2% 555 3% źródło: oszacowania Instytutu Turystyki, *) Australia, Kanada, Korea Południowa, Japonia. O wyjątkowej pozycji konkurencyjnej Międzyzdrojów świadczy niemiecki raport przygotowany przez największy automobilowy klub w Europie ADAC. ADAC przeprowadził badanie porównawcze cen 24

25 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie międzynarodowe 25 w dziesięciu ulubionych miastach wakacyjnych Niemców. Przedmiotem badania był koszyk 48 codziennych artykułów i usług, kupowanych tradycyjnie przez turystów podczas letniego urlopu, a nie wchodzących w zakres podstawowej oferty katalogowej (jak przejazd i noclegi). Zakupy kontrolne były dokonywane w 50 miejscowościach nadmorskich Chorwacji, Danii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Niemiec, Polski, Portugalii, Turcji i Włoch. Badania takie są prowadzone przez ADAC od trzech lat. Porównanie cen przeprowadzono w pięciu kategoriach: zdrowie i pielęgnacja ciała (m.in. płyn do kąpieli, plaster, tabletki przeciwbólowe), komunikacja i fotografia (m.in. baterie, karta pamięci do aparatu fotograficznego, dostęp do Internetu, przejazd taksówką), jedzenie i picie (m.in. lody, kawa, frytki), czas wolny (m.in. materac dmuchany, leżak na plaży, parkingi) oraz zakupy (m.in. ręcznik plażowy, okulary przeciwsłoneczne, T-shirt). Polska w 2008 roku została objęta badaniem po raz pierwszy i natychmiast znalazła się na pozycji lidera, z dużą przewagą nad konkurentami. ADAC przyznało Polsce najwyższą ocenę certyfikat bardzo korzystnie ( sehr günstig ). Średni koszt koszyka porównawczego wyniósł dla wszystkich dziesięciu państw 322 Euro, w Polsce 261 Euro, a we Francji najdroższym kraju wśród przebadanych 402 Euro. Polskie miejscowości nadmorskie, w tym Międzyzdroje, Sopot, Kołobrzeg i Łeba pokonały europejską konkurencję i zostały uznane za najkorzystniejsze we wszystkich kategoriach. Publikacja ADAC stanowi dla Polski doskonałą rekomendację i może mieć istotny wpływ na dalszy wzrost zainteresowania turystów niemieckich spędzeniem urlopu letniego na naszym wybrzeżu. ADAC jest bowiem jedną z najbardziej wpływowych i opiniotwórczych organizacji konsumenckich w Niemczech, skupiającą obecnie ponad 16 mln członków. Otoczenie międzynarodowe wskazuje na korzystną pozycję Międzyzdrojów. Do Polski najchętniej w celach turystycznych przyjeżdżają obywatele Niemiec (najczęściej pochodzenia polskiego), a kolejne publikacje prasy zachodniej wskazują na cenową atrakcyjność Międzyzdrojów. Ewentualny spadek ilości osób z zagranicy odwiedzających kurort może 25

26 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie ekonomiczne 26 wynikać z ogólnoeuropejskiego trendu do ograniczania wydatków w domowych budżetach. 4.2 Otoczenie ekonomiczne Popularność inwestycyjna kurortów nadmorskich jest ściśle powiązana z globalną kondycją polskiej gospodarki. Do połowy 2008 roku wśród ekspertów ekonomicznych dominował optymizm. Wskazywano na wysoki poziom polskiego PKB oraz niskie bezrobocie. Jeszcze rok temu z danych publikowanych przez GUS wynikało, że przedsiębiorstwa budowlane notują stały, pięcioprocentowy wzrost zamówień. Druga połowa 2008 r. przyniosła wyjątkowo negatywne prognozy nie tylko na rynku finansowym, lecz także deweloperskim. Obecna sytuacja nie sprzyja inwestycjom, banki niechętnie udzielają kredytów, rośnie ilość osób lokujących swoje środki na stabilnych, coraz wyżej oprocentowanych lokatach. Oszczędności ulokowane w towarzystwach funduszy emerytalnych stopniały o połowę. Podobnie stało się z pieniędzmi ulokowanymi bezpośrednio na giełdzie. Złoty zmniejszył swoja wartość o jedną czwartą w stosunku do franka szwajcarskiego. Spada tempo wzrostu PKB. Prognozy mówią że wyniesie on 4,8 procent na koniec roku, a w 2008 r. było to 6,5 procent, spada produkcja przemysłowa (prawie 9 procent porównując 2008 do 2007 roku). Bessa, która zapanowała w ostatnim roku na polskim parkiecie giełdowym była największą w historii warszawskiej giełdy (w 1994 roku WIG stracił 40 procent). W przeciągu roku indeksy straciły przynajmniej połowę swojej wartości.

27 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie ekonomiczne 27 Tabela 2. Roczna zmiana najważniejszych indeksów Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Indeks Zmiana roczna WIG -52,6 WIG20-50 mwig40-62,7 swig80-57,8 WIG-Deweloperzy -73,9 źródło: Serwis internetowy Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie - Rekordowe spadki wśród notowanych na giełdzie firm deweloperskich świadczą o silnym spowolnieniu branży. Należy spodziewać się znacznego zmniejszenia budżetów na kolejne inwestycje, a nawet bankructwa niektórych firm tej branży. Kryzys odczuły wszystkie europejskie gospodarki. Niemiecki indeks giełdowy DAX stracił 41,7 procent. Kanclerz Niemiec Angela Merkel przeznaczyła rekordową na skalę europejską kwotę na ratowanie niemieckiej gospodarki 50 mld euro. Filar polskiej gospodarki, polska waluta, w ubiegłym roku po raz pierwszy od kilku lat pokazała swoją słabość. Złoty stracił w stosunku do dolara, euro oraz franka szwajcarskiego, zyskał natomiast do brytyjskiego funta. Mocny frank to problem dla ponad 70 procent kredytobiorców w Polsce (hipoteki), którzy będą musieli przeznaczyć więcej złotówek na spłatę swoich rat zaciąganych w tej walucie. Niekorzystne warunki kredytowania nie będą sprzyjały inwestycjom w nieruchomości i zakupom, np. mieszkań letniskowych. Spowoduje to konieczność przesunięcia w domowych budżetach pieniędzy z puli oszczędności do puli spłaty zadłużenia. Tabela 3. Roczna zmiana wartości walut w stosunku do kursu polskiego złotego Waluta Frank Szwajcarski Dolar Amerykański Symbol Zmiana roczna [procent] CHF +25,7 USD +18,97 Euro EUR +13,69 Funt Brytyjski GBP -12,57 źródło: Serwis internetowy Narodowego Banku Polskiego

28 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie ekonomiczne 28 Wysoka wartość Euro w stosunku do polskiej waluty może mieć pozytywny wpływ na liczbę turystów odwiedzających Polskę. Koszty wypoczynku przeliczone na złotówki znacznie spadną, taniej będzie także korzystać z turystycznych atrakcji. Aby jednak różnica w kursie waluty europejskiej mogła mieć wpływ na koszty wypoczynku, kurs musi się ustabilizować. Końcówka 2008 roku pokazała jednak, że rynek walutowy jest chwiejny i podatny na silne wahania kursów walut każdego dnia (wykres 2) Wykres 2. Wahania kursu Euro pod koniec 2008 r. źródło: Serwis internetowy Narodowego Banku Polskiego Jednym z bardziej odczuwalnych skutków kryzysu stał się dla potencjalnych inwestorów ograniczony dostęp do kredytów. W 2008 roku banki szczególnie drobiazgowo zaczęły dbać o swoją płynność finansową, co spowodowało, że już nie tak chętnie i nie każdemu pożyczają pieniądze. Poprzez zalecenia Komisji Nadzoru Finansowego instytucje przestały również udzielać kredytów na zakup nieruchomości we frankach szwajcarskich bez wkładu własnego. Obecnie jedynie Deutsche Bank, Nordea Bank oraz Polbank udzielają jeszcze takich pożyczek. W pozostałych bankach będziemy musieli posiadać przynajmniej 20 procent własnych oszczędności, aby skorzystać z ich oferty kredytów hipotecznych. W dalszym ciągu nie wiadomo, jakie będzie tempo wzrostu PKB w 2009 r. (prognozy wahają się od lekkiej recesji do nawet 4 procent). Jedno jest pewne - tempo będzie słabnąć i będzie niższe niż to spodziewane na koniec 2008 roku (4,8 procent). Skrajni i kontrowersyjni analitycy

29 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie demograficzne oraz społeczno-kulturowe 29 z duńskiego Saxo Banku prognozują, iż zmiana wartości PKB w Polsce wyniesie od -0,5 do +0,5 procenta, co oznaczałoby że polska gospodarka zacznie się kurczyć. 4.3 Otoczenie demograficzne oraz społeczno-kulturowe Ruch turystyczny w Międzyzdrojach jest uzależniony od ogólnokrajowych trendów związanych z wypoczynkiem. Najaktualniejszym źródłem danych o obecnych przyzwyczajeniach Polaków był sezon letni w 2008 roku. Pentor Research International przeprowadził badania obrazujące Wakacje Polaków Przebadana została 1018 osobowa reprezentatywna grupa Polaków. Przed sezonem wakacyjnym, Pentor Research International zapytał Polaków, jak zamierzają spędzić trzy miesiące kalendarzowego lata? Czy wyjadą w tym czasie na wakacje/urlop, jak zorganizują sobie wyjazd, gdzie pojadą i kiedy? W tym roku 30% Polaków, czyli o 4 punkty procentowe mniej niż w roku ubiegłym - zamierza spakować walizki i skorzystać z letniego wypoczynku. Prawie połowa weźmie urlop, ale nie będzie wyjeżdżać. 14% respondentów planuje pracować przez cały okres wakacyjny. Wykres 3 Plany wakacyjne w okresie sezonu letniego Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków Podobnie jak w latach poprzednich najchętniej na urlop wyjeżdżają ludzie młodzi, poniżej 29 roku życia - 45% z nich zamierza w tym roku pojechać na urlop letni. Tradycyjnie, najmniejszy procent osób deklarujących wyjazd na letni wypoczynek, bo 12 % przypada na najstarszą grupę wiekową 60 i więcej.

30 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie demograficzne oraz społeczno-kulturowe 30 Skłonność do wyjazdu wiąże się też ściśle z wykształceniem: im wyższe wykształcenie, tym częściej respondenci decydują się na wyjazd na wakacje. Najrzadziej na wakacyjny wyjazd decydują się osoby z podstawowym wykształceniem (16%). Wykres 4 Zamiary wakacyjne w okresie sezonu letniego Polaków wg wieku i wykształcenia źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków Plany urlopowe są również ściśle powiązane z sytuacją finansową gospodarstw domowych. Im mniejszy dochód rodziny, tym mniej respondentów decyduje się na wyjazd. Na urlop planuje wyjechać 8% respondentów z rodzin o najniższym dochodzie (do 1000 zł), podczas gdy odsetek ten znacznie wzrasta, bo do 46% w przypadku rodzin najbogatszych (dochód ponad 4000 zł), Najwyższy jednak wskaźnik wyjazdów (50%) przypada na osoby, których miesięczny dochód gospodarstwa domowego znajduje się w przedziale zł. Na urlop najczęściej wybierają się osoby otrzymujące stosunkowo wysokie wynagrodzenie, a więc menadżerowie (50%) i osoby pracujące w biurach (43%). Wypadkową powyższych czynników demograficznych jest klasa społeczna (A to osoby o najwyższych dochodach, głównie z wyższym wykształceniem E osoby o najniższych dochodach, głównie z wykształceniem podstawowym i zasadniczym). Tu również obserwujemy wyraźną zależność: im wyższa klasa społeczna tym wyższy odsetek osób wyjeżdżających na urlop.

31 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie demograficzne oraz społeczno-kulturowe 31 Wykres 5 Zamiary wakacyjne w okresie sezonu letniego Polaków wg dochodu i klasy społecznej źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków Respondenci, którzy nie planują dłuższego urlopu, zostali zapytani, jak będą spędzać gorące miesiące lata. Okazuje się, iż 14% respondentów planuje zrekompensować sobie brak dłuższego urlopu krótkimi wyjazdami poza miasto, natomiast 22% zamierza dzielić czas pomiędzy dom a działkę rekreacyjną. Krótkie wypady i wycieczki poza miasto są zdecydowanie bardziej preferowane przez osoby młode w wieku do 29 lat (26%), z wykształceniem wyższym (23%), przez studentów (33%) i menedżerów (30%). Takie właśnie wypady są szczególnie istotne dla w kontekście turystów ze Szczecina, którzy Międzyzdroje traktować mogą jako miejsce weekendowego wypadu. Wypoczynek natomiast w ogródku działkowym jest szczególnie popularny wśród osób w wieku lat (31%), z zasadniczym wykształceniem (26%) i średnim dochodem gospodarstwa domowego (24%), oraz gospodyń domowych (29%). Wykres 6 Miejsce spędzenia wakacji w okresie sezonu letniego Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków

32 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie demograficzne oraz społeczno-kulturowe 32 Osoby, które planują urlop w zdecydowanie częściej organizują sobie wyjazdy we własnym zakresie, niż decydują się na pomoc biur podróży. W tym roku 13% Polaków zadeklarowało, że skorzysta z ich pomocy. Są to przede wszystkim osoby w wieku lat (15%), z wyższym wykształceniem (24%), menedżerowie (33%). Ci, którzy nie skorzystają z oferty biura podróży, zorganizują sobie wyjazd na własną rękę (66%) lub wyjadą do znajomych i/lub rodziny (18%). Najwięcej zwolenników pierwszego rozwiązania jest wśród osób w wieku lat (76%), z wykształceniem średnim (73%), z dochodem gospodarstwa domowego zł (74%) oraz pracownicy biurowi (75%). Wyjazd do znajomych i/lub rodziny wybierają przede wszystkim osoby najstarsze (35%), z wykształceniem zasadniczym (33%) oraz z najniższym dochodem gospodarstwa domowego (35%). Wykres 7 Sposób organizacji wypoczynku w okresie letnim Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków Odpoczynek w kraju wciąż jest zdecydowanie najpopularniejszym sposobem spędzania urlopu. Wybiera go 80% Polaków. Prawie co piąty Polak planuje natomiast zagraniczne podróże. Stosunkowo częściej za granicę wyjeżdżają osoby w wieku (22%), z wyższym wykształceniem (28%), z najwyższym dochodem gospodarstwa domowego (29%) oraz menedżerowie (38%).

33 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie demograficzne oraz społeczno-kulturowe 33 Wykres 8 Miejsce spędzenia wakacji w okresie letnim Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków Od kilku lat niezmiennie najbardziej atrakcyjnym regionem turystycznym jest nasze rodzime morze. W sumie nad Bałtyk wybiera się 22% wyjeżdżających. Na drugim miejscu znalazły się Mazury - nad jeziora wybiera się 10% urlopowiczów. Wykres 9 Miejscowość, region Polski lub innego kraju jako miejsce spędzenia wakacji w okresie letnim Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków Większość Polaków swój urlop zaplanowała na lipiec (61%), natomiast 43% będzie odpoczywać w sierpniu. Zdecydowanie rzadziej wyjeżdżamy w czerwcu i wrześniu (po 10% ankietowanych).

34 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie demograficzne oraz społeczno-kulturowe 34 Wykres 10 Termin planowanego wypoczynku w okresie letnim Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków PRZEGLĄD TRENDÓW PANUJĄCYCH W SPOSOBIE SPĘDZANIA WAKACJI PRZEZ POLAKÓW W OKRESIE : Wykres 11 Zamiary wakacyjne w okresie letnim Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków Wykres 12 Sposób organizacji wypoczynku w okresie letnim Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków Wykres 13 Miejsce spędzenia wakacji w okresie letnim Polaków źródło: Pentor Research International badanie opinii Wakacje Polaków 2008 Polaków

35 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie polityczno-prawne 35 Wyniki badań Pentor Research International wskazują na niezmienne wysokie zainteresowanie Polaków wypoczynkiem nad Bałtykiem. Jednocześnie spada zainteresowanie polskich turystów wyjazdami zagranicznymi. Powodem są wysokie ceny walut, które zwiększają poziom wydatków poniesionych na usługi wypoczynkowe za granicą. Należy się zatem spodziewać, że rok 2009 przyniesie większe zainteresowanie polskich turystów krajowymi kurortami. Zwiększy się jednak także odsetek osób, które całkowicie zrezygnują, ze względów ekonomicznych z wyjazdu na wypoczynek. 4.4 Otoczenie polityczno-prawne W skład otoczenia polityczno-prawnego wchodzą: system prawny, instytucje rządowe i grupy nacisku (grupy interesów). Rada Gminy może w drodze uchwały (art. 7, ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) wprowadzić wprowadzić inne niż wynikające z przepisów ustawy zwolnienia z podatku od nieruchomości w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej. Warunki pomocy zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w sprawie udzielania przez gminy zwolnień z podatku od nieruchomości, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną. Aktualnie obowiązująca uchwała Rady Miejskiej w Międzyzdrojach (Nr XVI/142/07, r.) nie przewiduje wyżej wymienionych ulg. Odraczanie spłat, rozkładanie na raty lub umorzenie zaległości podatkowych regulują przepisy ustawy z r. Ustawa umożliwia samorządowi na wniosek podatnika: odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie spłaty podatku na raty odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a umorzenie całości lub części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

36 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie polityczno-prawne 36 Zgodnie z art. 67a. 1 organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielić ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Możliwe jest zastosowanie ulg, które nie stanowią pomocy publicznej lub które stanowią tzw. pomoc de minimis. Pomoc de minimis jest szczególnym rodzajem pomocy publicznej. Ma ona stosunkowo niewielkie rozmiary i nie narusza sytuacji konkurencyjnej między poszczególnymi państwami Unii Europejskiej. Zachowanie limitu tej pomocy nie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej. Dodatkowo możliwe jest stosowanie ulg stanowiących pomoc publiczną: udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym, udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim, udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty, będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów, na szkolenia, na zatrudnienie, na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, na restrukturyzację, na ochronę środowiska, na prace badawczo-rozwojowe, udzielaną na inne przeznaczenia określone na podstawie 6 przez Radę Ministrów. Grupy interesów to formalne lub nieformalne zbiorowości chcące wpływać na bieżącą politykę władz samorządowych. Z punktu widzenia

37 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie polityczno-prawne 37 Urzędu Miejskiego mamy do czynienia z następującymi głównymi grupami interesów: mieszkańcy Międzyzdrojów, reprezentanci podmiotów gospodarczych prowadzące działalność turystyczno- hotelarsko- gastronomiczną, inwestorzy, turyści. Podstawowe oczekiwania tych grup wobec Urzędu Miasta Międzyzdroje formułujemy następująco: OCZEKIWANIA MIESZKAŃCÓW MIĘDZYZDROJÓW atrakcyjne miejsca pracy, szeroko zakrojone inwestycje w dziedziny poprawiające jakość życia mieszkańców drogi, media, kultura, pomoc społeczna, edukacja, baza sportowo-rekreacyjna, itd., zwiększenie poziomu bezpieczeństwa na terenie miasta, wysokie kompetencje merytoryczne i interpersonalne pracowników Urzędu Miejskiego w Międzyzdrojach, przestrzeganie procedur i terminów formalnych, tzw. przejrzystość urzędu, dostosowywanie ilości i jakości usług komunalnych do potrzeb mieszkańców, niskie koszty obsługi urzędu, sprzedaż kolejnych działek komunalnych podmiotom zdecydowanym prowadzić działalność hotelarską. OCZEKIWANIA OSÓB PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ TURYSTYCZNĄ inwestycje w dziedziny życia zwiększające atrakcyjność regionu, promocja turystyczna regionu, brak zbędnych formalności związanych z prowadzeniem działalności, ograniczona do niezbędnego minimum kontrola branży, niski poziom podatków i opłat obowiązkowych,

38 Rozpoznanie makrootoczenia Otoczenie polityczno-prawne 38 wsparcie promocyjne, obniżki podatków w okresie poza sezonem turystycznym. OCZEKIWANIA INWESTORÓW niskie ceny gruntów, budynków, lokali, dostęp do infrastruktury technicznej (w szczególności media i drogownictwo), duża wartość marki i wizerunku miasta, przejrzyste procedury przetargowe, wysoki profesjonalizm pracowników urzędu, pomoc i zaangażowanie w proces realizacji projektów inwestycyjnych, akceptacja społeczna mieszkańców i urzędników realizowanych inwestycji. OCZEKIWANIA TURYSTÓW bogata oferta turystyczna, rekreacyjna, sportowa, uzdrowiskowa i wypoczynkowa, sprawnie działająca informacja turystyczna, tak pod względem dostępnych miejsc noclegowych, jak i atrakcji turystycznych, niskie ceny usług turystycznych, wygodny dojazd i nowoczesna infrastruktura drogowa, wysoki poziom bezpieczeństwa na terenie miasta, zorientowanie mieszkańców i pracowników urzędu na potrzeby i oczekiwania turystów. Zaspokajanie potrzeb poszczególnych grup nacisku nie może stać w sprzeczności z oczekiwaniami indywidualnych mieszkańców, gdyż wzrost zadowolenia tej grupy docelowej jest celem nadrzędnym. Należy pamiętać, że potrzeby i oczekiwania poszczególnych grup interesów zmieniają się, zwłaszcza w długim okresie czasu, dlatego powinny być systematycznie monitorowane.

39 Analiza sytuacji konkurencyjnej Analiza sytuacji konkurencyjnej Konkurentami Międzyzdrojów na rynku turystycznym i inwestycyjnym w Polsce są inne miejscowości wypoczynkowe w bałtyckim pasie nadmorskim. Charakteryzują się one umiejscowieniem geograficznym w pobliżu Międzyzdrojów lub zbliżonym profilem atrakcyjności turystycznej. Podstawowe miasta konkurencyjne wobec Międzyzdrojów to: Rewal, Kołobrzeg, Świnoujście, Darłowo, Łeba, Władysławowo, Hel. Każde z wymienionych miast nie jest 100 % zamiennikiem pobytu w Międzyzdrojach. Dla poszczególnych grup interesu są to miasta konkurencyjne ze względu na przyjęte kryteria wyboru miejsca do zamieszkania, inwestowania czy wypoczynku. Czynniki jakie poszczególne grupy biorą pod uwagę to m.in.: klimat, walory turystyczne, ilość turystów w sezonie, infrastruktura wypoczynkowa, wizerunek miasta, cena noclegu, wyżywienia, atrakcji, cena gruntu, infrastruktura drogowa, łatwość i szybkość dojazdu, infrastruktura techniczna, obsługa inwestycyjna w Urzędzie Miejskim, atrakcyjność sprzedawanych działek, atrakcje sportowe, baza sportów wodnych, odległość od miejsca zamieszkania.

40 Analiza sytuacji konkurencyjnej Ceny gruntów inwestycyjnych 40 Dlatego analizy konkurencji przeprowadzono poprzez zebranie danych porównawczych dla miasta Międzyzdroje w zakresie dwóch najważniejszych czynników z punktu widzenia inwestora i turysty: cen gruntów przeznaczonych na sprzedaż w niektórych konkurencyjnych miastach, wizerunku konkurencyjnych kurortów nadmorskich. Turyści podejmujący decyzje o wyborze miejsca wypoczynku kierują się najczęściej ogólno panującą opinią o danej miejscowości nadmorskiej. Dlatego tak istotne jest świadome budowanie wizerunku miasta. Każdy przekaz informacyjny utrwala w pamięci pewien obraz prezentowanego miejsca, zwłaszcza wśród osób które jeszcze osobiście nie miały okazji odwiedzić danego miejsca. 5.1 Analiza cen gruntów przeznaczonych pod inwestycje Rok 2009 przyniósł znaczne poszerzenie oferty inwestycyjnej w kurortach nadmorskich. Sprzedając grunty pod inwestycje, samorządy terytorialne zdobywają dodatkowe fundusze budżetowe oraz kreują nowe miejsca pracy w regionie. W poniższym zestawieniu zaprezentowano aktualne oferty sprzedaży gruntów w poszczególnych kurortach. Na jego podstawie możliwe jest porównanie cen działek oferowanych przez samorząd Międzyzdrojów, z cenami dostępnymi w konkurencyjnych miastach. ŚWINOUJŚCIE W Świnoujściu na sprzedaż została wystawiona nieruchomość zabudowana (byłym budynkiem szpitala) o pow m², oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr 74/7 przy ul. Stefana Żeromskiego 22.

41 Analiza sytuacji konkurencyjnej Ceny gruntów inwestycyjnych 41 Rysunek 4 Działka nr 74/7 w Świnoujściu, przy ul. Żeromskiego 22 Cena wywoławcza tej działki wraz z budynkiem wynosi 10 mln zł. Budynek jest czterokondygnacyjny (3 kondygnacje nadziemne, 1 kondygnacja podziemna). Powierzchnia zabudowy wynosi 883,47 m². Powierzchnia użytkowa to 2120 m². Na terenie brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Świnoujścia uchwalone przez Radę Miasta Świnoujścia 5 lipca 2002 roku wskazuje, że nieruchomość położona jest na terenie określonym jako obszar koncentracji zainwestowania turystycznego. Ustalenia dla tego terenu w zakresie przeznaczenia są następujące: usługi turystyczno wypoczynkowe, zabudowa pensjonatowa, obowiązująca towarzysząca funkcja leczniczo sanatoryjna i / lub odnowy biologicznej, dopuszcza się lokalizację szpitala uzdrowiskowego. Biorąc pod uwagę obowiązującą cenę wywoławczą zabudowanej działki uzyskujemy kwotę blisko zł/m 2. Pozostałe opłaty: wadium 1 mln zł, postąpienie 100 tys. zł.

42 Analiza sytuacji konkurencyjnej Ceny gruntów inwestycyjnych 42 Na sprzedaż wystawiono także nieruchomość niezabudowaną przy ul. 11 Listopada o powierzchni 3382 m², oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 39/59. Rysunek 5 Działka nr 39/59 przy ul. 11 listopada w Świnoujściu Cena wywoławcza 1,691 mln zł. Brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zagospodarowanie terenu zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta z 4 kwietnia 2008 o warunkach zabudowy wskazuje na budynek mieszkalny, wielorodzinny z garażem zagłębionym. Biorąc pod uwagę obowiązującą cenę wywoławczą działki uzyskujemy kwotę 500 zł/m 2. Pozostałe opłaty: wadium 170 tys. zł, postąpienie 20 tys. zł. Trzecią działką oferowaną przez samorząd jest nieruchomość zabudowana przy ul. Mazowieckiej 12a o łącznej powierzchni 616 m², działka numer 189/7. 12a.

43 Analiza sytuacji konkurencyjnej Ceny gruntów inwestycyjnych 43 Rysunek 6 Działka nr 189/7 przy ul. Mazowiecka 12a w Świnoujściu Cena wywoławcza wynosi 308 tys. zł. Brak obowiązującego planu zagospodarowania. Nieruchomość znajduje się w terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Biorąc pod uwagę obowiązującą cenę wywoławczą działki uzyskujemy kwotę 500 zł/m 2. Pozostałe opłaty: wadium 30 tys. zł, postąpienie 7 tys. zł. DARŁOWO Darłowo oferuje inwestorom obecnie 15 nieruchomości. W planach 2009 roku jest jeszcze na sprzedaż dodatkowych 114 działek. Jak dotąd nie podano jeszcze dat rozpoczęcia procedur przetargowych. Oto kilka najatrakcyjniejszych propozycji, obrazujących trendy rozwoju inwestycyjnego w Darłowie. Nieruchomość niezabudowana o łącznej powierzchni 853 m 2 przy ul. Księżnej Zofii 9, nr działki: 273/3. Działka przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami, w tym usługami turystycznymi.

44 Analiza sytuacji konkurencyjnej Ceny gruntów inwestycyjnych 44 Rysunek 7 Zdjęcie lotnicze obrazujące m.in. umiejscowienie działek nr 273/3 oraz 274/10 w Darłowie Cena wywoławcza 64 tys. zł, 75 zł/m 2, wadium zł, postąpienie nie mniej niż 640 zł. Z wyżej wymienioną działką sąsiaduje nieruchomość niezabudowana przy ul. Księżnej Zofii 12, nr geodezyjny 274/10 o powierzchni 1050 m 2. Nieruchomość ta przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami, w tym usługi turystyczne. Cena wywoławcza 78 tys. zł, 75 zł/m 2, wadium 4 tys. zł, postąpienie nie mniej niż 780 zł. Nieruchomość gruntowa niezabudowana ul. Makowej 2, nr geodezyjny 25/20, powierzchnia 1976 m 2, przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi wbudowanymi. Cena wywoławcza 181 tys. zł, 91 zł/m 2, wadium 9,1 tys. zł, postąpienie nie mniej niż zł.

45 Analiza sytuacji konkurencyjnej Ceny gruntów inwestycyjnych 45 Rysunek 8 Zdjęcie lotnicze obrazujące umiejscowienie działki nr 25/20 w Darłowie Działka jest częścią kompleksu nieruchomości oferowanych do sprzedaży w północno wschodniej części Darłowa. Ceny nieruchomości w tym kompleksie kształtują się od ok. 60 do 200 zł/m 2. Łącznie planowana jest sprzedaż 40 działek w tym kompleksie. ŁEBA Kurort wystawia obecnie do przetargu jedną nieruchomość składającą się z dwóch działek na zapleczu ul. Kościuszki nr 555/8 i 555/7. Przez niezabudowane działki przechodzi sieć kanalizacyjna, wodociągowa, oraz energetyczna. Zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta Łeby działka przeznaczona jest na cele usługowo- mieszkaniowe. Teren ten leży w strefie śródmiejskiej. Powierzchnia nieruchomości 1822 m 2. Cena wywoławcza wynosi 445 tys. zł, 244 zł/m 2. Przetarg odbędzie się 23 lutego 2009 roku. WŁADYSŁAWOWO Burmistrz Miasta Władysławowa oferuje do sprzedaży niezabudowaną nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 77/4 o powierzchni 688 m 2, położona przy ul. Błękitnej Armii. Cena wywoławcza nieruchomości wynosi 344 tys. zł, 500 zł/m 2. Na terenie działki znajduje się drzewostan sosnowy (14 sosen), którego lokalizacja utrudnia swobodne zagospodarowanie budowlane działki. Usunięcie drzew może wiązać się z wysokimi opłatami za przedwczesny wyrąb drzewostanu.

46 Analiza sytuacji konkurencyjnej Ceny gruntów inwestycyjnych 46 KOŁOBRZEG Kołobrzeg jest kurortem oferującym stosunkowo szeroką gamę nieruchomości. Wśród kilku działek na uwagę zasługuje m.in. ta położona przy ul. Jedności Narodowej (oznaczenie geodezyjne 175/19) o powierzchni 1736 m 2. Działka zabudowana budynkiem koszarowym o powierzchni użytkowej 1042,88 m 2, położona na terenie byłej jednostki wojskowej. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta wskazuje, że teren jest przeznaczony na cele ogólne mieszkaniowe. Cena wywoławcza 1,350 mln zł, 778 zł/m 2, wadium 200 tys. zł, postąpienie zł. Dostępne są ponadto trzy działki przeznaczone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania pod zabudowę pensjonatową. Nieruchomości mieszczą się przy ul. Wylotowej, w strefie ochronnej uzdrowiska. Są to: działka Nr 5/ m 2, cena: 815 tys. zł, 238 zł/m 2, działka Nr 5/ m 2, cena: 795 tys. zł, 238 zł/m 2, działka Nr 5/ m 2, cena: 785 tys. zł, 238 zł/m 2. Najdroższą obecnie nieruchomością oferowaną przez Urząd Miejski w Kołobrzegu jest nieruchomość położona przy ul. Młyńskiej (nr działki 238), o powierzchni m 2. Działka mieści się w centrum miasta, jest zabudowana 9 budynkami i dwoma wiatami. W studium uwarunkowań i zagospodarowania opisana jako miejsce koncentracji usług. Cena wywoławcza 2,5 mln zł, 911 zł/m 2. MIELNO, REWAL, USTKA I HEL To miejscowości, w których jak dotąd nie ogłoszono przetargów na ziemie komunalne w 2009 r. W planach gminy Rewal jest przetarg w maju tego roku, Ustka i Hel planują sprzedaż działek o wielkości 2 tys. m 2 pod koniec 2009 roku. Przedstawione oferty inwestycyjne pokazują, że niemal każdy z konkurencyjnych kurortów wypoczynkowych ma w swojej ofercie interesujące propozycje. Ich ceny, warunki i charakterystyki geograficzne są bardzo zróżnicowane. Bezpośrednie porównywanie poszczególnych ofert,

47 Analiza sytuacji konkurencyjnej Wizerunek kurortów konkurencyjnych 47 opierając się wyłącznie na kryterium ceny za metr kwadratowy nie niesie ze sobą żadnej wartości porównawczej. Tym większą uwagę należy zwrócić na inne, poza cenowe elementy promocji terenów inwestycyjnych w Międzyzdrojach. Są to: wartość udostępnianych zasobów przyrodniczych, wartość dotacji i subwencji (pomoc publiczna, np. w dziedzinie uzbrojenia terenu), wartość przekazywanych przez Urząd Miejski informacji i niesionej pomocy administracyjno- urzędowej, wartość pracowników (mieszkańców Międzyzdrojów) gotowych na podjęcie pracy przy realizowanych inwestycjach, wartość marketingowego wizerunku miasta (nakłady na promocję), wartość dostępu do rynku zbytu (pomoc w zdobywaniu klientów), wartość atmosfery społecznej (akceptacja mieszkańców). 5.2 Wizerunek konkurencyjnych kurortów nadmorskich Nadbałtyckie kurorty wypoczynkowe konsekwentnie budują swój pozytywny wizerunek. Kolejne lata przynoszą rozwój lub nowe koncepcje town identity (ang. tożsamości miasta) i town design (ang. obrazu miasta). Tożsamość miasta to kompleksowy, wielowymiarowy obraz ukształtowany w wyniku długotrwałego, planowego i racjonalnego działania. Działanie to polega na przekonywaniu i upowszechnianiu w otoczeniu charakterystycznych cech, właściwości i funkcji miasta. Obraz miasta to zespół powtarzalnych, istotnych elementów formalnych i treściowych, za pomocą których miasto prezentuje się na zewnątrz lub od wewnątrz. Elementy te zapewniają miastu jednolity obraz w oczach obserwatorów i nadają mu oblicze, dzięki któremu jest w każdej sytuacji rozpoznawalne i odróżniane od innych. Stworzenie jednolitego obrazu miasta służy przede wszystkim grafikom i twórcom reklamy, jako produkt wyjścia do kształtowania szczegółowych form i technik promocyjnoinformacyjnych. KOŁOBRZEG promuje się hasłem: Kołobrzeg, wciąż do odkrycia. Hasło kierowane jest szczególnie do tych turystów, którzy już kiedyś

48 latarnia morska, europejski charakter miasta Analiza sytuacji konkurencyjnej Wizerunek kurortów konkurencyjnych 48 odwiedzili to miasto. Oznacza, że kurort cały czas się rozwija, jest pełen nowych interesujących atrakcji. W tabeli przedstawiono najczęściej eksponowane zalety Kołobrzegu wspólnie z potencjalnymi grupami docelowymi przekazów. Tabela 4 Atrakcje Kołobrzegu wykorzystywane w promocji miasta Grupa docelowa osoby starsze, emeryci mężczyźni osoby zamożne rodziny z dziećmi kobiety Atrakcja turystyczna zabytkowa starówka odbudowaną w XX wieku po zniszczeniach II wojny światowej według unikatowego układu średniowiecznych ulic uzdrowiskowy charakter kurortu z tradycjami sięgającymi 1872 roku bogata oferta kutrów rybacki wynajmowanych dla wędkarzy bogactwo ryb, w tym głównie dorszy, które najlepiej biorą w okolicach Kołobrzegu wycieczki na duńską wyspę Bornholm rejsy widokowe żaglówkami western city mini zoo baseny w wodnymi atrakcjami bogata oferta ośrodków SPA Wśród silnych stron promocji Kołobrzegu na uwagę zasługuje fakt, iż miasto całkowicie odcina się od Festiwalu Piosenki Żołnierskiej, który do 1991 r. pozostawał najbardziej rozpoznawaną imprezą miasta. Miasto rezygnuje także z eksponowania walorów swojej plaży. Kładzie raczej nacisk na ośrodki spa, wspaniały klimat, możliwość wędkowania i inne, poza plażowe atrakcje. W kolorystyce stosowanej przez Kołobrzeg dominuje niebieski, czerwony i biały. Słabą stroną promocji Kołobrzegu jest brak szerokiej oferty skierowanej do inwestorów. Prezentacja oferty inwestycyjnej odbywa się z reguły na zasadach nieformalnych. Wynika to ze stosunkowo dużego zainteresowania inwestorów Kołobrzegiem, jako miastem gdzie warto budować hotele i apartamenty. ŁEBA w swojej promocji wykorzystuje te elementy, które wśród turystów znane są niemal od pokoleń. Miejscowość reklamuje się poprzez

49 Analiza sytuacji konkurencyjnej Wizerunek kurortów konkurencyjnych 49 bliskość Słowińskiego Parku Narodowego, słynnych ruchomych wydm oraz Jeziora Łebsko i Gardno. Łeba w działaniach marketingowych dąży także do prezentacji nowoczesnych aspektów miasta. W większości materiałów promocyjnych stosowane jest nowe logo (rysunek 9), które stopniowo zastępuje tradycyjny herb Łeby (rysunek 10). Rysunek 9 Logo Łeby Rysunek 10 Herb Łeby Łeba dynamicznie zachęca inwestorów do działania w tej części wybrzeża. Miasto zajęło II miejsce w rankingu Wydatków Inwestycyjnych Samorządów na Infrastrukturę Techniczną w kategorii Małe Miasta. W tej kategorii konkurowała z 556 innymi małymi miastami. Ranking został zorganizowany przez Pismo Samorządu Terytorialnego Wspólnota", które podsumowuje wydatki inwestycyjne samorządów. W rankingu brane pod uwagę są tylko inwestycje samorządowe skierowane na rozwój infrastruktury technicznej. Należą do nich inwestycje w transport (remonty i budowa dróg administrowanych przez samorządy, tabor związany z lokalnym transportem zbiorowym), gospodarkę komunalną (sieci wodociągowe i kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków, wysypiska śmieci, oświetlenie ulic) oraz gospodarkę mieszkaniową. Słabą stroną promocyjną Łeby jest jej hasło reklamowe: Łeba zaczarowane miasto. Nie niesie ono ze sobą żadnej wartości informacyjnej, jest skomponowane na zbyt wysokim poziomie abstrakcji.

50 Analiza sytuacji konkurencyjnej Wizerunek kurortów konkurencyjnych 50 WŁADYSŁAWOWO to kurort, który największy nacisk kładzie na promocję plaży i wypoczynku. Wśród materiałów reklamowych znajdziemy sformułowania: jedno z najbardziej atrakcyjnych wczasowisk na polskim wybrzeżu, czekają na was przyjemne spacery piaszczystą plażą, do której prowadzi sosnowy las, z plaży można dostrzec przylądek Rozewie. Podobnie jak Kołobrzeg, tak i Władysławowo wykorzystuje do promocji działający port rybacki. Zaprasza do siebie miłośników wędkowania na pełnym morzu. Wzorem Promenady Gwiazd w Międzyzdrojach, Władysławowo od ośmiu lat tworzy własną Aleję Gwiazd Sportu (rysunek 11). Rysunek 11 Hokeista Mariusz Czerkawski, podczas wmurowania swojej gwiazdy w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie w 2004 r. Tworzenie Alei Gwiazd Sportu jest dość naturalnym elementem promocji miasta, biorąc pod uwagę sąsiedztwo Centralnego Ośrodka Sportu i Ośrodka Przygotowań Olimpijskich w Cetniewie. Aleja Gwiazd Sportu nie jest bezpośrednią konkurencją dla Promenady Gwiazd, w komunikatach promocyjnych Międzyzdrojów warto położyć nacisk na fakt, iż jest to najstarsza tego typu atrakcja nadmorska w Polsce (działa od 1996 roku). DARŁOWO buduje swoją strategię promocyjną na dwóch hasłach Darłowo kurort z klimatem oraz Darłowo morze przygody. Drugie z haseł zostało wykorzystane w spocie telewizyjnym emitowanym przez telewizję TVN. Wśród wizytówek miasta nie sposób nie zauważyć parku wodnego, Zamku Książąt Pomorskich, latarni morskiej, czy uroczego rynku z pomnikiem rybaka. Darłowo ukierunkowuje swoją promocję na turystów

51 Analiza sytuacji konkurencyjnej Wizerunek kurortów konkurencyjnych 51 polskich i niemieckich. Większość materiałów reklamujących miasto jest przygotowywana w dwóch językach. Nie udało się wypracować jednolitego systemu identyfikacji wizualnej w Darłowie. Strona internetowa na przykład jest przygotowana w wyjątkowej, bo zielono-pomarańczowej kolorystyce. Jednocześnie foldery reklamujące miejscowość mają już popularną wśród kurortów nadmorskich błękitną tonację. ŚWINOUJŚCIE to najbliższy współpracownik jak i konkurent Międzyzdrojów. Miasto do promocji wykorzystuje przed wszystkim swoje unikatowe położenie geograficzne. Świadczy o tym już samo hasło reklamowe: Świnoujście kraina 44 wysp. Miasto chwali się plażą trzykrotnie odznaczaną symbolem Błękitnej Flagi, nową promenadą, najwyższą na polskim wybrzeżu latarnią morską, dobrymi połączeniami lądowymi i morskimi z Niemcami i Skandynawią. Świnoujście kompleksowo przygotowało ofertę dla miłośników aktywnego wypoczynku. Dostępne są foldery dla rowerzystów, kajakarzy i zwolenników pieszych wycieczek. Świnoujście buduje wizerunek miasta nowoczesnego, otwartego na gości z zagranicy, zainteresowanego nowymi inwestycjami. Świadczyć może o tym choćby publikowana w ramach akcji promocyjnych lista: Zainwestowali u nas. Znajdziemy na niej firmy z Danii (AKS Holding), z USA (Avion Medical), czy Niemiec (UBB). Wśród flagowych imprez nadchodzącego sezonu nie można nie zauważyć: Dni morza Dni Świnoujścia, VII Morski Turniej Tenisowy Gwiazd, Xxxix Festiwal Artystyczny Młodzieży Akademickiej Fama, XXV Pływający Festiwal Piosenki Morskiej Wiatrak 2009 oraz Zlot Żaglowców Świnoujście Sail HEL. Władze miasta największy nacisk kładą na promocję wśród miłośników aktywnego wypoczynku. Hel ze względu na swoje wyjątkowe położenie stał się polskim centrum sportów wodnych, w szczególności windsurfingu i kitesurfingu. Są to sporty uprawiane głównie przez młodych, dobrze uposażonych ludzi. Z tego też względu większość komunikatów reklamowych przygotowywanych przez władze Helu jest spolaryzowana

52 Analiza sytuacji konkurencyjnej Wizerunek kurortów konkurencyjnych 52 właśnie na takiego odbiorcę. Promowane są głównie miejsca idealne do uprawiania sportu, wyjątkowość położenia geograficznego (półwysep) i bogata oferta wypoczynkowa. REWAL kładzie szczególny nacisk na imprezy sportowe organizowane w gminie. Dzięki imprezom sportowym wizerunek kurortu kojarzy się z młodością, energią i nowoczesnością. Przez cały sezon wakacyjny 2009 na plaży rozgrywane będą przeróżne turnieje. Planowane są między innymi: Pustkowo Beach Ball - turniej siatkówki plażowej trójek 01 lipca, Pustkowo Cup - XII edycja turnieju tenisowego 16 lipca, XI Wyścig Kolarski o puchar Bałtyku - kryterium uliczne w Rewalu 17 lipca, II edycja Windsurfing Euro Challenger - Pobierowo lipca, Run and Gun Streetball Tour - VI edycja turnieju koszykówki dla amatorów 25 lipca w Niechorzu, VI Mistrzowstwa Polski w Przeciąganiu Liny Nocą - 1 sierpnia, Pobierowo, IX Regaty Unity Line - 14 sierpnia, Kołobrzeg, Rewal, Świnoujście, Bieg na Fali - XVIII edycja biegu plażą z Trzęsacza do Pobierowa o Puchar Wójta Gminy Rewal, 15 sierpnia. Nacisk na nowoczesność gminy widać także na obsługiwanej przez gminę stronie internetowej: Elementem, rzadko spotykanym na tego typu stronach są filmowe relacje z już odbytych, najczęściej ubiegłorocznych imprez. Wśród atrakcji turystycznych dostępnych na terenie gminy, Rewal promuje głównie latarnie morską w Niechorzu i ruiny w Trzęsaczu. Ze względu na położenie geograficzne Rewal jest postrzegany jako jeden z najbardziej konkurencyjnych kurortów wobec Międzyzdrojów. Podobnie jak w przypadku Międzyzdrojów tak i Rewal przyciąga głównie turystów z zachodnich i południowozachodnich terenów Polski.

53 Identyfikacja segmentów rynku Identyfikacja segmentów rynku Określenie i scharakteryzowanie adresatów działań marketingowych, tzw. segmentów jest jedną z podstawowych kwestii marketingu każdej jednostki terytorialnej. Segment obejmuje grupę względnie jednorodnych podmiotów, do której adresujemy odpowiednią skomponowaną ofertę turystyczną, rekreacyjną i inwestycyjną. TURYŚCI. Działania marketingowe Międzyzdrojów powinny być ukierunkowane na turystów, wczasowiczów, osoby odwiedzające kurort. Grupę wczasowiczów należy podzielić na segmenty, na podstawie następujących kryteriów: Wiek: osoby w wieku od ok. 18 do 25 lat, od 25 lat do 35 lat, od 35 lat do 50 lat, powyżej 50 lat. Dzieci: osoby bezdzietne, rodziny z dziećmi. Sposoby spędzania wolnego czasu: plażowicze, miłośnicy aktywnego wypoczynku, kuracjusze, entuzjaści zwiedzania i poznawania okolicy, koneserzy nadmorskiej kuchni. Stan cywilny: osoby samotne, osoby żyjące w związkach nieformalnych, małżeństwa. Narodowość: Polacy, Niemcy, Norwedzy, Szwedzi, Skandynawowie. Miejsce zamieszkania (dotyczy mieszkańców Polski): Szczecin, Poznań, Wrocław i inne miasta Dolnego Śląska, Gorzów Wielkopolski, tereny zachodniego nadgranicznego pasa Polski. Stan majątkowy: osoby zamożne, wybierające wyższy standard wypoczynku, osoby gorzej uposażone, poszukujące tańszych zakwaterowania i obsługi turystycznej. Czas pobytu w kurorcie: 2 4 dni, 4 7 dni, 7 14 dni. Cel pobytu: wypoczynek (rozrywka), szkolenie (konferencja), kuracja (poprawa stanu zdrowia). Przedstawicieli wymienionych wyżej grup wybierają Międzyzdroje na miejsce pobytu. Cechy z poszczególnych segmentów mogą się ze sobą łączyć, tworząc bardziej złożone podgrupy. Prowadząc wywiady wśród

54 Identyfikacja segmentów rynku 54 przedstawicieli branży hotelowej w Międzyzdrojach, oraz opierając się na spostrzeżeniach pracowników Urzędu Miejskiego, uzyskano informacje wskazujące na nasilenie aktywności turystycznej w ramach kilku wybranych segmentów. Zwiększa się liczba ludzi młodych odwiedzających Międzyzdroje. Przedstawiciele branży hotelowej donoszą o rosnącej liczbie młodych turystów w wieku do ok. 25 lat, o wysokim standardzie życia. Obok korzystania z uroków plaży i gastronomii, turyści ci najczęściej pytają o kluby, dyskoteki, miejsca rozrywki. Skraca się okres pobytu w Międzyzdrojach. Najczęściej wybieranym okresem jest pobyt 2 4 dniowy. Zauważalna jest także prawidłowość, że dłuższe turnusy wybierają rodziny z dziećmi, oraz osoby powyżej 35 roku życia. W ciągu ostatnich pięciu sezonów nie zmieniły się miasta, z których turyści najczęściej przybywają do Międzyzdrojów. Stosunkowo dogodne połączenia drogowe sprawiają, że Perłę Bałtyku najchętniej odwiedzają mieszkańcy Szczecina, Poznania, Gorzowa Wielkopolskiego, Dolnego Śląska. Ci ostatni wybierają połączenie drogowe prowadzące przez terytorium Niemiec. Wybierają autostradę A4 prowadząca m.in. do przejścia granicznego w Zgorzelcu. Następnie siecią niemieckich autostrad podróżują przez okolice Berlina, by wrócić na teren Polski przez przejście w Kołbaskowie. Tym samym przejściem granicznym do Międzyzdrojów przyjeżdżają turyści z Niemiec, w tym głównie z okolic Berlina i Hamburga. Pośród przedstawicieli wymienionych wyżej segmentów rynku turystycznego zwiększa się liczba osób, które oczekują wyższego standardu wypoczynku. Przedstawiciele branży wypoczynkowej sygnalizują, że zwiększa się liczba osób zamożnych odwiedzających Międzyzdroje. Oczekują oni profesjonalnej obsługi, kompleksowej informacji o regionie i okolicy, w której wypoczywają. Prowadząc segmentację na rynku produktów konsumpcyjnych najczęściej wybiera się jedynie kilka segmentów z szerokiego ich wachlarza. W przypadku rynku turystycznego Międzyzdrojów sytuacja jest nieco inna. Oferta turystyczna powinna być na tyle zróżnicowana, by dać możliwość

55 Identyfikacja segmentów rynku Analiza zachowao turystów 55 zaspokojenia potrzeb jak najszerszej grupy odbiorców. Wyżej wymienione segmenty mają posłużyć za wytyczne przy organizowaniu oferty turystycznej, jej rozkładzie na poszczególne rejony miasta oraz odpowiednie ukierunkowanie oferty marketingowej. INWESTORZY. Rynek inwestorów dzielimy na dwa podstawowe segmenty. Kryterium podziału to rodzaj planowanej inwestycji. Pierwszym segmentem są inwestorzy planujący realizację budynków mieszkalnych, wielorodzinnych, tzw. apartamentowych. Drugą grupę stanowią inwestorzy planujący budować hotele. Pozyskiwanie inwestorów z pierwszej grupy gwarantuje wyższe przychody ze sprzedaży działek pod inwestycje. Łatwiejsze jest także pozyskanie tego typu inwestora. Kolejne budynki apartamentowe spotykają się jednak z coraz większą dezaprobatą ze strony mieszkańców Międzyzdrojów. Mieszkańcy interpretują kolejne budynki mieszkaniowe, jako krótkowzroczny sposób na pozyskanie środków budżetowych. Apartamentowce nie generują bowiem wysokich przychodów budżetowych po zakończeniu budowy (niższy podatek od nieruchomości). Pod tym względem większym uznaniem ze strony społeczności lokalnej jest pozyskanie inwestora z branży hotelarskiej. Daje to w długim okresie stały wpływ budżetowy, dodatkowo gwarantuje promocję hotelu, a co za tym idzie i Międzyzdrojów. Dodatkowym atutem postrzeganym przez mieszkańców jest tworzenie w ten sposób nowych miejsc pracy. Działka przeznaczona wyłącznie na cele hotelarskie charakteryzuje się niższą ceną i mniejszym zainteresowanie ze strony inwestorów. 6.1 Analiza zachowań turystów Spostrzeżenia i uwagi przedsiębiorców działających w branży turystycznej wskazują na to, że przeciętny pobyt w Międzyzdrojach uległ skróceniu. Obecnie waha się on w granicach od 2 do 4 dni. Spostrzeżenia te znajdują swoje potwierdzenie w danych Urzędu Statystycznego w Szczecinie. Ostatnie szczegółowe badania ruchu turystycznego w województwie zachodniopomorskim przeprowadzono w 2007 roku. Ujęto je w opracowaniu Turystyka w województwie zachodniopomorskim, które powstało w maju 2008 r. Wynika z niego iż przeciętny pobyt turysty

56 Identyfikacja segmentów rynku Analiza zachowao turystów 56 w obiekcie noclegowym w 2007 roku trwał 5,7 dnia. Długość pobytu uzależniona była od specyfiki obiektu. Turyści najdłużej przebywali w zakładach uzdrowiskowych (12,2 dnia), ośrodkach kolonijnych (9,9 dnia) oraz domach wycieczkowych (7,3 dnia), natomiast najkrócej w motelach, hotelach (2,4 dnia). Pod względem długości pobytu turyści zagraniczni nie odbiegają od wczasowiczów z Polski. Średni pobyt turysty zagranicznego w obiektach zbiorowego zakwaterowania, wg danych Urzędu Statystycznego ze Szczecina wynosił 5,1 dnia. Najdłużej obcokrajowcy przebywają w ośrodkach uzdrowiskowych (11,3 dnia), ośrodkach wczasowych (9,4 dnia), pensjonatach (8,9 dnia) oraz ośrodkach kolonijnych (8,5 dnia), a najkrócej w motelach (1,9 dnia). Z wywiadów przeprowadzonych wśród przedstawicieli branży turystycznej wynika, że Międzyzdroje są najbardziej popularne wśród turystów ze Szczecina, Poznania, Gorzowa Wielkopolskiego, Dolnego Śląska. To właśnie w tych miastach, na potrzeby niniejszej analizy przeprowadzono badania mające na celu zbadanie turystycznych przyzwyczajeń i trendów wśród potencjalnych gości Międzyzdrojów. Badanie miało charakter ankiety. Formularze były wypełniane przed biurami turystycznymi oraz dużymi centrami handlowymi. Wyniki uzyskanych badań w znacznym stopniu pokrywają się ze spostrzeżeniami przedstawicieli branży wypoczynkowej. Szczegółowy opis metodologii badań przedstawiono w rozdziale pod tytułem Analiza atrakcyjności Międzyzdrojów jako produktu turystycznego. Turyści planują swój przyjazd do Międzyzdrojów z niewielkim wyprzedzeniem. Decyzja o wyjeździe podejmowana jest wtedy, gdy prognozy pogody wskazują na dobrą, słoneczną aurę nad Bałtykiem. Wczasowicze nie chcą angażować swoich środków finansowych w wypoczynek, który może przebiegać pod znakiem chmur i deszczu. Krótki czas podejmowania decyzji wymusza na potencjalnych turystach szybkie znalezienie noclegu. Podstawowym źródłem informacji o bazie noclegowej jest niezmiennie Internet. Aż 62% respondentów wskazało sieć internetową jako główne źródło informacji o ofertach turystycznych (wykres 19, str. 63).

57 Identyfikacja segmentów rynku Analiza zachowao turystów 57 To w sieci turyści odszukują satysfakcjonujące ich oferty, drugim źródłem jest kontakt telefoniczny, który jednak najczęściej następuje po wstępnej internetowej weryfikacji oferty. Proces podejmowania decyzji przez turystów powoduje, że przedstawiciele branży wypoczynkowej w Międzyzdrojach stają przed kluczowym dla przyszłości kurortu wyzwaniem. Konieczne jest stworzenie jednej, kompleksowej bazy informacyjnej o wolnych noclegach w Międzyzdrojach. Dzięki bazie będzie można uniknąć sytuacji, w której zniecierpliwiony kolejnymi niepowodzeniami turysta wybierze inny kurort. 35% respondentów wskazało trudności w znalezieniu wolnej kwater w szczycie sezonu jako jedną z głównych wad Międzyzdrojów. Obecnie funkcjonuje co najmniej kilkanaście komercyjnych zbiorowych witryn internetowych informujących o działających w Międzyzdrojach obiektach zbiorowego zakwaterowania. Poniżej zaprezentowano tylko niektóre z nich: miedzyzdroje.e-wypoczynek.pl W każdym przypadku witryny prezentują bogatą ofertę pensjonatów i hoteli. Turysta bez wykonania kilku, a w sezonie nawet kilkudziesięciu telefonów nie jest w stanie precyzyjnie ustalić, gdzie aktualnie dostępne są wolne noclegi. Często zniechęca to turystów do wyboru Międzyzdrojów na miejsce wypoczynku.

58 Identyfikacja segmentów rynku Analiza zachowao inwestorów Analiza zachowań inwestorów Agencja Marketingowa Green House Paweł Kranc ma zaszczyt współpracować w dziedzinie analiz i strategii marketingowych ze spółką PKO Inwestycje, będącą spółką celową należącą do banku PKO BP. PKO Inwestycje realizuje obecnie w Międzyzdrojach kompleks apartamentowy pod nazwą Rezydencja Flotylla, przy ul. Gryfa Pomorskiego. Doświadczenia uzyskane w drodze współpracy z inwestorem funkcjonującym na terenie Międzyzdrojów pozwoliły na opracowanie modelu działań i oczekiwań potencjalnego inwestora. Spostrzeżenia te, mogą przyczynić się udoskonalenia obsługi inwestora, do lepszego spełnienia jego oczekiwań. Inwestor dokonujący oceny atrakcyjności inwestycyjnej danej lokalizacji dokonuje porównania między dwoma grupami wartości. Pierwszą grupę stanowią wartości i korzyści jakie niesie ze sobą działanie samorządu na danym terenie. Są to: udostępnione grunty, budynki i lokale, udostępnione zasoby przyrodnicze, dotacje i subwencje (pomoc publiczna), przekazane informacje, realizowane usługi, przekazane dobra ruchome maszyny, urządzenia, narzędzia, półfabrykaty, surowce, pracownicy, marketingowy wizerunek miasta i regionu, dostęp do rynków zbytu, dostęp do infrastruktury ekonomicznej, technicznej i społecznej, atmosfera społeczna akceptacja mieszkańców. Inwestor podejmuje decyzję o lokalizacji przedsięwzięcia nie tyle na podstawie oszacowania proponowanych mu przez miasto korzyści, ile na podstawie bilansu korzyści i kosztów. Drugą stronę tego specyficznego rachunku tworzą różnorodne koszty, które musi ponieść inwestor, decydując się na działanie na danym terenie. Do kosztów tych zaliczamy:

59 Identyfikacja segmentów rynku Analiza zachowao inwestorów 59 koszty finansowe uruchomienia inwestycji dostępność i cena gruntu, koszty zaangażowania czynników produkcyjnych materialnych i osobowych, koszty kształtowania systemu dystrybucji, koszty pozyskania technologii (np. budowa na niesprzyjającym gruncie), koszty zużytego czasu czas bezproduktywny związany z inwestycją (np. oczekiwanie na decyzje administracyjne), koszty zaangażowania psychicznego personelu (np. różnice społeczno-kulturowe związane z koniecznością tymczasowego przesiedlenia personelu). W procesie obsługi inwestora istotnym jest określenie profilu osobowościowego z jakim najczęściej przychodzi się spotykać urzędnikom. Profil ten można określić jako wewnątrz sterowany introwertyk. Osoby o tym profilu charakteryzują się skłonnością do analiz, przemyśleń. Są nieufni i wszelkie decyzje podejmują po długim namyśle, skrupulatnie rozważając wszelkie za i przeciw. Jednocześnie są odporni na jakąkolwiek presję otoczenia. Uważają, że ich osobiste osiągnięcia są wyznacznikiem kompetencji i zdolności, a w sytuacjach niepewnych działają konstruktywnie. Do tego typu osobowości należy dostosować formę obsługi klienta. Należy stworzyć sytuację, w której inwestor ma świadomość, że samodzielnie podejmuje decyzję, że dano mu szansę na przeanalizowanie możliwych ewentualności. Zadaniem osób realizujących obsługę inwestycyjną jest przedstawienie wszelkich możliwych danych. Obsługa powinna być realizowana z najwyższą starannością, inwestor powinien odczuwać atmosferę wyjątkowości prowadzonych negocjacji. Należy pamiętać, iż cena działki jest jedynie jedną ze składowych wpływających na ostateczną decyzję inwestycyjną. Nie dopuszczalne jest wywieranie presji na potencjalnym nabywcy. Proces decyzyjny może trwać wiele miesięcy i może być poprzedzony wielowątkowymi konsultacjami, często dotyczącymi kilkakrotnie tych samych kwestii.

60 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje jako produktu turystycznego Szczegółowa inwentaryzacja oferty i bazy turystycznej Międzyzdrojów ostatni raz została przeprowadzona przez Polską Agencję Rozwoju Turystyki w 2001 roku. Audyt turystyczny wskazał podstawowe kierunki rozwoju turystyki w Międzyzdrojach, był kompendium wiedzy w zakresie dostępnej bazy turystycznej, wskazywał kierunki budowy marki Międzyzdrojów. Od czasu przygotowania audytu minęło 8 lat. Nadal podstawowymi atutami Międzyzdrojów pozostają wyjątkowe położenie geograficzne na wybrzeżu Bałtyku, blisko Wolińskiego Parku Narodowego, unikalny mikroklimat. Bez wątpienia warto wybrać się na Kawczą Górę, zobaczyć rezerwat żubrów, podziwiać urocze krajobrazy jeziora Wicko. Przez osiem lat wiele zmieniło się jednak w bazie wypoczynkowej dostępnej na terenie Międzyzdrojów. Polepszyła się jakość oferowanego wypoczynku, powstały nowe imponujące budynki mieszkalne, tzw. apartamentowce, pełniące między innymi rolę bazy wypoczynkowej. Atrakcyjność turystyczna gminy opiera na dwóch elementach. Pierwszym z nich jest baza wypoczynkowa i atrakcje turystyczne opisane między innymi w audycie turystycznym. Drugim elementem jest sposób postrzegania Międzyzdrojów przez potencjalnych turystów i wczasowiczów. To ich opinia o kurorcie kształtuje rzeczywistą pozycję konkurencyjną wobec innych miast nadmorskich. Dla potrzeb poniższej analizy przeprowadzono badania opinii wśród mieszkańców Szczecina, Poznania, Wrocławia oraz Bydgoszczy. Trzy pierwsze miasta wybrano dlatego, iż to właśnie z tych miast turyści najczęściej odwiedzają Międzyzdroje. Bydgoszcz została wybrana do celów kontrolnych. Mieszkańcy tego miasta rzadko (ze względu na stosunkowo trudny dojazd) odwiedzają Międzyzdroje. Istotne ze względów badawczych było sprawdzenie, jak różnią się ich opinie, od opinii prezentowanych przez osoby tradycyjnie odwiedzające Międzyzdroje. Badania przeprowadzono na grupie 750 osób, w okresie od grudnia 2008 do stycznia 2009 roku. Ankieterzy zadawali pytania

61 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 61 respondentom napotkanych w okolicach ważniejszych biur podróży oraz centrów handlowych. Z racji miejsca przeprowadzania ankiety respondentami byli ludzie w wieku do 50 lat, zmotoryzowani, o dochodzie na jednego członka rodziny przekraczającym 1700 zł. Ze względu na wielkość grupy, badanie miało charakter reprezentatywny. Poniżej zamieszczono ankietę, którą wypełniali respondenci samodzielnie lub poprzez osoby prowadzące wywiad.

62 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 62 Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wypełnienie poniższego kwestionariusza. Został on specjalnie stworzony na potrzeby Urzędu Miejskiego w Międzyzdrojach i Agencji Marketingowej Green House Paweł Kranc. Pragniemy poznać Państwa opinię na temat Międzyzdrojów. Jesteśmy w trakcie opracowywania programu marketingowego dla Międzyzdrojów. Program podniesie atrakcyjność oferty wypoczynkowej i inwestycyjnej. Doświadczenia i spostrzeżenia mieszkańców największych miast w zachodniej części Polski pozwolą udoskonalić strategię marketingową analizowanego miasta. Zależy nam na poznaniu odczuć i wniosków wynikających z postrzegania Międzyzdrojów przez turystów. Z góry serdecznie dziękujemy za poświęcenie Państwa cennego czasu. Kwestionariusz Jeżeli w pytaniu nie zostały podane szczegółowe instrukcje, proszę zaznaczyć jedną, wybraną przez siebie odpowiedź, stawiając znak X w polu odpowiadającym danej odpowiedzi. 1. Czy była Pan/i kiedykolwiek w Międzyzdrojach? Tak Nie (Jeśli zaznaczył/a Pan/i tę odpowiedź proszę przejść do pytania nr 9) 2. Ocena Międzyzdrojów: *) (proszę zaznaczyć odpowiednią ocenę dla każdej z wymienionych kategorii) A. Baza noclegowa droga/o przystępnych cenach/tania/nie mam zdania* B. Baza noclegowa (oferta) bogata/przeciętna/nie urozmaicona/nie mam zdania* C. Zaplecze gastronomiczne drogie/o przystępnych cenach/tanie/nie mam zdania* D. Zaplecze gastronomiczne (oferta) bogata/przeciętna/nie urozmaicona/nie mam zdania* E. Atrakcje turystyczne łatwo dostępne/dostępne/trudno dostępne/nie mam zdania* F. Atrakcje turystyczne bardzo atrakcyjne/ atrakcyjne/ nieatrakcyjne/nie mam zdania* G. Atrakcje sportowe łatwo dostępne/dostępne/trudno dostępne/nie mam zdania* H. Atrakcje sportowe bardzo atrakcyjne/atrakcyjne/nieatrakcyjne/nie mam zdania* I. Atrakcje kulturalno rozrywkowe łatwo dostępne/dostępne/trudno dostępne/nie mam zdania* J. Atrakcje kulturalno rozrywkowe bardzo atrakcyjne/atrakcyjne/nieatrakcyjne/nie mam zdania* K. Szlaki rowerowe ciekawe/przeciętne/nieciekawe/nie mam zdania* L. Szlaki rowerowe dobrze oznakowane/średnio oznakowane/słabo oznakowane/nie mam zdania* M. Szlaki piesze ciekawe/przeciętne/nieciekawe/nie mam zdania* N. Szlaki piesze dobrze oznakowane/średnio oznakowane/słabo oznakowane/ nie mam zdania* 3. Proszę wymienić atrakcje z których udało się Panu/i skorzystać? (proszę wpisać odpowiednio w wolnych miejscach) Atrakcje turystyczne:... Atrakcje sportowe:... Atrakcje gastronomiczne:... Atrakcje kulturalno - rozrywkowe:... Inne: Jakie okoliczne miejscowości odwiedził Pan/Pani w czasie pobytu w Międzyzdrojach?:... (proszę wpisać nazwy) 5. Największa zaleta Międzyzdrojów to:... (proszę dokończyć zdanie) 6. Największa wada Międzyzdrojów to:... (proszę dokończyć zdanie) 7. W Międzyzdrojach najbardziej brakuje:... (proszę dokończyć zdanie)

63 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego Międzyzdroje najbardziej nadają się na: Tygodniowy lub dłuższy letni wypoczynek rodzinny Tygodniowy lub dłuższy zimowy wypoczynek rodzinny Weekendowy/ kilkudniowy letni wypad ze znajomymi Weekendowy/ kilkudniowy zimowy wypad ze znajomymi Weekend we dwoje Pobyt sanatoryjno rehabilitacyjny Konferencje branżowe Inny sposób spędzenia czasu, jaki? 9. O Międzyzdrojach w ostatnim roku słyszałam/em lub czytałam/em w: Radio Telewizji polskiej Telewizji zagranicznej Prasie codziennej Czasopismach Internecie Innym źródle; jakim?: Jak wybieram się nad polskie morze to noclegu szukam: Na miejscu W Internecie Poprzez biuro podróży Wśród ofert poleconych przez znajomych Innym sposobem, jakim?: Najchętniej nad polskie morze udaje się do:... (proszę dokończyć zdanie poprzez wpisanie nazwy miejscowości) 12. Mieszkam w: Bydgoszczy Gorzowa Wielkopolskiego Poznania Szczecina Wrocławia Zielonej Góry Innego miasta, jakiego?

64 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 64 Pierwsze pytanie miało określić jaka część respondentów kiedykolwiek odwiedziła Międzyzdroje. Najwięcej pozytywnych odpowiedzi uzyskano wśród osób ankietowanych na trenie Szczecina (wykres 14). Wykres 14 Rozkład odpowiedzi na pytanie: Czy była Pani/Pan kiedykolwiek w Międzyzdrojach? 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% NIE TAK 30% 20% 10% 0% Szczecin Poznań Wrocław Bydgoszcz źródło: opracowanie własne Tutaj poziom pozytywnych odpowiedzi sięgnął blisko 70%. Wyniki uzyskane w Poznaniu i Wrocławiu są do siebie zbliżone (30% i 39%. odpowiedzi TAK ). Jednocześnie zauważalny jest niski poziom odpowiedzi pozytywnych w Bydgoszczy - jedynie 7%. Taki rozkład pokazuje, że Międzyzdroje to popularny kierunek wypoczynkowy w zachodnim pasie nadgranicznym Polski. Jednakże badania wskazują na znaczny potencjał osób, które jeszcze nigdy nie były gośćmi kurortu. To właśnie ich należy zachęcić do tej podróży. Dlatego też prowadzenie kampanii promocyjnej i informacyjnej powinno być szczególnie nasilone na zachodzie i południowym zachodzie kraju. Drugie pytanie ankiety służy sporządzeniu kompleksowej oceny Międzyzdrojów przez osoby, które już odwiedziły tę miejscowość. Ocena bazy noclegowej wskazuje, że blisko 40 proc. respondentów uważa ceny wypoczynku za wysokie. Podobna ilość respondentów uważa, że oferta noclegowa w Międzyzdrojach jest bogata (wykres 15).

65 Baza noclegowa - koszty Baza noclegowa - oferta Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 65 Wykres 15 Opinia o bazie noclegowej Międzyzdrojów (oferta i koszty) 40% 35% 5% 20% bogata przeciętna nie urozmaicona nie mam zdania 42% 30% 15% 13% droga przystępna tania nie mam zdania 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% źródło: opracowanie własne Osoby odwiedzające Międzyzdroje wskazują na bogatą ofertę gastronomiczną (52%). Oferta ta jest odbierana jako droga (32%). Dla 25% respondentów ceny gastronomii były przeciętne. Pytanie o atrakcje turystyczne przyniosło wysoki poziom odpowiedzi nie mam zdania. Na pytanie o dostępność atrakcji turystycznych 37% osób nie miało zdania, na pytanie o ich atrakcyjność 28% nie miało na ten temat żadnej opinii (wykres 16).

66 Atrakcje turystyczne - dostępność Atrakcje turystyczne - atrakcyjność Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 66 Wykres 16 Opinia o atrakcjach turystycznych (dostępność i atrakcyjność) 15% 23% 34% 28% bardzo atrakcyjne atrakcyjne nieatrakcyjne nie mam zdania 22% 25% 16% 37% łatwo dostępne dostępne trudno dostępne nie mam zdania 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% źródło: opracowanie własne Taki poziom odpowiedzi świadczy o niskim poziomie wiedzy wczasowiczów o atrakcjach, z których można korzystać w kurorcie i okolicach. Wyniki badań wskazują na konieczność poprawy polityki informacyjnej i promocyjnej Międzyzdrojów w taki sposób, aby rozpropagować wśród turystów wiedzę o dostępnych atrakcjach, szczególnie tych z których można korzystać nawet przy niesprzyjającej pogodzie. Badania wskazują, iż Międzyzdroje nie są kurortem do którego przyjeżdża się, by uprawiać sport. Aż dla 50% respondentów atrakcje sportowe są tutaj trudno dostępne, dla 63% zaś nieatrakcyjne. Do Międzyzdrojów nie wybierają się także miłośnicy turystyki rowerowej. Aż 70% respondentów nie ma zdania na temat atrakcyjności i poziomu oznakowania szlaków rowerowych (wykres 17). Stąd wniosek, że prawdopodobnie ze szlaków w ogóle nie korzystają lub nawet nie wie, że są w tej okolicy takie możliwości.

67 Szlaki rowerowe - atrakcyjność Szlaki rowerowe - oznakowanie Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 67 Wykres 17 Opinia o ścieżkach rowerowych (oznakowanie i atrakcyjność) 4% 5% 22% 70% nie mam zdania 4%2% 24% 70% nie mam zdania 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% ciekawe przeciętne nieciekawe nie mam zdania dobrze oznakowane średnio oznakow ane słabo oznakow ane nie mam zdania źródło: opracowanie własne Wysokie uznanie wśród osób odwiedzających Międzyzdroje uzyskały atrakcje kulturalno-rozrywkowe. Aż 52% pytanych osób określiło te atrakcje jako łatwo dostępne, a 59% jako bardzo atrakcyjne. Odpowiedzi dostępne i atrakcyjne zaznaczyło odpowiednio 28% i 24% respondentów. Odpowiedzi na pytanie dotyczące szlaków pieszych nie mogą zostać użyte do celów statystycznych. Aż 62% zebranych ankiet zostało w tym miejscu wypełnionych błędnie. Błąd polegał na nie zaznaczeniu żadnej z możliwych odpowiedzi. Pytania od trzeciego do siódmego mają charakter otwarty. Ich celem jest poznanie opinii na temat najczęściej wykorzystywanych atrakcji w Międzyzdrojach. Otwarty charakter odpowiedzi wskazywał na możliwość wpisywania dowolnych atrakcji. Celowo nie sugerowano żadnych wariantów odpowiedzi w tej części kwestionariusza, by sprawdzić jak wiele elementów oferty Międzyzdrojów zostaje zapamiętanych przez turystów po pobycie w tym mieście. Wśród odpowiedzi na pytanie o atrakcje turystyczne, z których udało się skorzystać w Międzyzdrojach, 37% wszystkich odpowiedzi zawierało wskazanie: plaża. Molo wskazało 42% ankietowanych. 15% respondentów jako atrakcję wymieniło spacer po Kawczej Górze.

68 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 68 Niewielka cześć respondentów skazywała na inne turystyczne atrakcje w Międzyzdrojach i okolicy. 6% osób wymieniło rezerwat żubrów jako atrakcję, którą udało im się odwiedzić. Część respondentów błędnie interpretując pytanie wskazywała jako atrakcje Międzyzdrojów wycieczki do Świnoujścia czy Rywala. Jednakże należy pamiętać że otoczenie Międzyzdrojów to również walor tego miasta. Niewielka ilość osób potrafiła wymienić jakiekolwiek atrakcje sportowe dostępne w Międzyzdrojach. Najczęściej powtarzała się odpowiedź: kąpiel w morzu 22 %, gra w piłkę na plaży 16%, jogging po plaży 15%. Aż 72% ankiet nie zostało w ogóle wypełnionych w tym punkcie. Pojawiały się także okazjonalnie inne propozycje, jak: siatkówka plażowa 4%; zjeżdżalnia wodna 2%; golf 3% odpowiedzi. Wśród atrakcji gastronomicznych na największe uznanie respondentów zasługują wymieniane ogólnie smażalnie ryb 43%, restauracje 40%, gofry i lody 32%. Respondenci okazali się najbardziej jednogłośni w odpowiedziach na pytanie o atrakcje kulturalno-rozrywkowe. 82% osób wymieniło Festiwal Gwiazd (lub podawało nazwy pośrednie, jak np. rewia gwiazd), jako atrakcją kojarzącą się z Międzyzdrojami. Jednocześnie respondenci nie potrafią wskazać niemal żadnej innej konkretnej atrakcji kulturalno-rozrywkowej. 7% stanowiły ogólne odpowiedzi, takie jak, np. koncerty, wystawy, kabarety. Oznacza to, że marka festiwalu gwiazd jest tak silnie związana z Międzyzdrojami, że inne organizowane imprezy nie mogą zakorzenić się na stałe w świadomości turystów. Pytanie czwarte: Jakie okoliczne miejscowości odwiedził/a Pan/Pani w czasie pobytu w Międzyzdrojach przyniosło 52% niewypełnionych odpowiedzi. Oznacza to że około połowa turystów przybywających do Międzyzdrojów nie wyjeżdża poza kurort w czasie pobytu. 12% respondentów wskazało na Wicko, 17% na Świnoujście, 15% na Wolin. Wśród pytań o największą zaletę Międzyzdrojów, najczęściej spotykanymi odpowiedziami były: łatwy dojazd 22%, gwiazdy 23%, plaża 23%, Molo 14%, wyspa Wolin 13%, baza hotelowa 9%.

69 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 69 Z punktu widzenia słabych stron Międzyzdrojów najbardziej interesującym elementem ankiety jest pytanie o największą wadę Międzyzdrojów. Pytanie zostało przygotowane w szczególności by sprawdzić jak w świadomości turystów zakorzeniły się ubiegłoroczne kłopoty z zanieczyszczeniem bakteriologicznym plaży. Jako największe wady Międzyzdrojów wymieniano: wysokie ceny 43%, kłopoty ze znalezieniem noclegu w sezonie 35%, tłok 24%, zanieczyszczenie plaży (w tej odpowiedzi także występowała salmonella wspólnie z sinicami, które nie były w ubiegłym roku kłopotem Międzyzdrojów) 6%. Takie wyniki odpowiedzi pokazują, że kłopoty z zagrożeniem bakteriami salmonelli nie zostały zauważone przez turystów i wczasowiczów. Nie uznano tych kłopotów w przeprowadzonej ankiecie, jako wiodący problem Międzyzdrojów. Na pytanie Czego najbardziej brakuje w Międzyzdrojach? udzielane odpowiedzi to: 12% - krytych basenów/ aquaparku, 8% - miejsc parkingowych, 54% - brak wypełnionej odpowiedzi. Odpowiedzi na pytanie nr 8 ankiety Międzyzdroje najbardziej nadają się na... potwierdzają informacje uzyskane od osób pracujących w branży turystycznej. Największa część respondentów wskazuje odpowiedź weekendowy letni wypad ze znajomymi 32% (wykres 18):

70 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 70 Wykres 18 Rozkład procentowy odpowiedzi na pytanie: Międzyzdroje najbardziej nadają się na... 32% 5% 13% 2% 17% 3% tygodniow y lub dłuższy letni w ypoczynek rodzinny 8% 20% tygodniow y lub dłuższy zimow y w ypoczynek rodzinny weekendowy / kilkudniowy letni wypad ze znajomymi weekendowy / kilkudniowy zimowy wypad ze znajomymi weekend we dwoje pobyt sanatoryjno - rehabilitacyjny konferencje branżow e inne źródło: opracowanie własne Pytania od numeru 9 do 11 wypełniały zarówno osoby, które kiedykolwiek odwiedziły Międzyzdroje, jak i te, które jeszcze nie miały okazji przyjechać do kurortu. Na pytanie: O Międzyzdrojach w ostatnim roku słyszałem/słyszałam lub czytałem/czytałam... respondenci mieli możliwość zaznaczenia więcej niż jednej odpowiedzi. Biorący udział w Szczecinie odpowiadali: 34% - Telewizji polskiej, 25% czasopisma, 25% - prasa codzienna. Wysoki procent ankiet 43% nie zostało w tym punkcie wypełnionych co oznacza, że nie można było wskazać żadnych informacji o Międzyzdrojach w mediach w ostatnim czasie. Nieco inny rozkład odpowiedzi zaobserwowano wśród mieszkańców innych miast. Tutaj na pierwszym miejscu mamy czasopisma 24%, Telewizja polska 17% i Internet 8%. Większy jest poziom ankiet nie wypełnionych w tym punkcie: 52%. Pytanie 10 służy określeniu kanałów komunikacji za pośrednictwem których turyści dowiadują się o ofercie turystycznej Międzyzdrojów. Badania zgodnie z przewidywaniami wskazują na niekwestionowaną wysoką pozycje Internetu w tej dziedzinie (wykres 19):

71 Analiza atrakcyjności gminy Międzyzdroje, jako produktu turystycznego 71 Wykres 19 Rozkład odpowiedzi na pytanie: Gdy wybieram się nad polskie morze, to noclegu szukam... 62% 6% 14% 18% źródło: opracowanie własne na miejscu w Internecie poprzez biuro podróży wśród ofert poleconych przez znajomych Oferty turystyczne w 62% są wybierane w Internecie. Niemal jedna piąta wszystkich odpowiedzi wskazuje także na oferty polecane wśród znajomych, a 14% osób wybiera nocleg dopiero po przyjeździe do Międzyzdrojów. Na pytanie 11. Najchętniej nad polskie morze udaję się do... odpowiadali wszyscy respondenci. Statystycznie istotne są jednak tylko te, które zostały wypełnione przez osoby, które wcześniej nie były w Międzyzdrojach i nie wypełniały kwestionariusza całości. Osoby wypełniające kwestionariusz w całości mogą być zbyt mocno spolaryzowani na odpowiedzi związane z Międzyzdrojami i nie udzielą wiarygodnej odpowiedzi. Wśród respondentów udzielających odpowiedzi na pytanie 11. w Szczecinie liderem nadmorskich wśród miejscowości innych niż Międzyzdroje są: Świnoujście 21%, Rewal 17%, Sopot - 11%. Respondenci wypełniający ankietę w Poznaniu i Wrocławiu wymieniali następujące miasta wypoczynku nadmorskiego: Kołobrzeg 21%, Sopot 16%, Rewal - 15%, Mielno 15%.

72 Analiza SWOT Analiza SWOT Analiza SWOT ma na celu wnikliwą ocenę szeroko rozumianych zasobów Międzyzdrojów z punktu widzenia zdolności konkurencyjnej kurortu i osiąganej pozycji rynkowej. Jest to kompleksowe i łączne wykorzystanie wniosków płynących zarówno z analizy otoczenia, jak i analizy zasobów miasta. Poniżej w czteroelementowej matrycy przedstawiono szanse, zagrożenia, silne i słabe strony Międzyzdrojów. Tabela 5 Analiza SWOT SILNE STRONY: 1. unikatowe płożenie geograficzne na Wyspie Wolin 2. sąsiedztwo Wolińskiego Parku Narodowego 3. status uzdrowiska, sanatoryjne tradycje kurortu 4. duże zainteresowanie wśród turystów z Niemiec i Skandynawii 5. bogata i różnorodna baza noclegowa 6. wysokie nakłady na promocję miasta 7. silna marka "Festiwalu Gwiazd" 8. rozpoczęte wdrażanie nowego logo Międzyzdrojów 9. liczne atrakcje turystyczne w gminie Międzyzdroje 10. zakończenie budowy obwodnicy Międzyzdrojów 11. niskie koszty funkcjonowania urzędu 12. doświadczenie w pozyskiwaniu inwestorów z branży deweloperskiej i budowlanej 13. wykonanie audytu turystycznego 14. ugruntowana pozycja kurortu wśród mieszkańców zachodniej polski 15. rozbudowana oferta gastronomiczna 16. rozpoczęte kluczowe inwestycje dla rozbudowy oferty turystycznej, w tym głównie amfiteatr 17. inwestycje deweloperskie zakończone sukcesem z latach ubiegłych, mogące stać się motorem działania innych inwestorów 18. działki komunalne przeznaczone na sprzedaż położone w miejscach atrakcyjnych po względem turystycznym 19. propagowanie imprez kulturalnych SZANSE: 1. rosnące zainteresowanie Międzyzdrojami jako kurortem wyśmienitym do organizacji konferencji branżowych 2. rosnące zainteresowanie Międzyzdrojami wśród młodych, aktywnych i zamożnych turystów 3. niska wartość polskiego złotego na rynku walutowym, co zwiększa cenową atrakcyjność kurortu wśród turystów zza granicy 4. rozbudowa systemu informacji turystycznej związanej z atrakcjami dostępnymi na terenie gminy 5. rosnące koszty wypoczynku za granicą, co może przyciągnąć rodzimych turystów nad polskie wybrzeże 6. systematyczna rozbudowa i unowocześnianie połączeń drogowych szczególnie na terenie zachodniej Polski 7. sektorowa współpraca branży hotelarskiej i wypoczynkowej 8. stworzenie kompleksowej bazy ofert wypoczynkowych w Międzyzdrojach 9. pozyskanie inwestorów branży hotelarskiej 10. zwiększenie świadomości turystów w zakresie atrakcji turystycznych dostępnych w gminie 11. uczestnictwo w targach i prezentacjach turystycznych 12. moda na spędzanie wolnych dni w okolicach Świąt Bożego Narodzenia nad Bałtykiem 13. Niemcy jako najliczniejsza narodowość odwiedzające Polskę w celach

73 Analiza SWOT 73 organizowanych w Międzyzdrojach, w tym przede wszystkim "Festiwalu Gwiazd" 20. brak dużych zakładów przemysłowych mogących wpłynąć na czystość wody i powietrza 21. planowane inwestycje na terenach miasta i gminy 22. zaplecze konferencyjne 23. poparcie mieszkańców dla działań samorządowych 24. dobry dojazd z zachodniej części Polski 25. wysokie kompetencje, duża marketingowa i promocyjna świadomość pracowników Urzędu Miejskiego SŁABE STRONY: 1. niewielka liczba działek komunalnych atrakcyjnych turystycznie, przeznaczonych na sprzedaż 2. brak ujednoliconej kompleksowej bazy ofert noclegowych i wypoczynkowych 3. niski poziom inwestycji przeznaczonych pod działalność hotelarską w porównaniu z inwestycjami mieszkaniowymi, tzw. apartamentowymi 4. zły stan chodników w najbardziej reprezentatywnych częściach miasta 5. nie wystarczająca ilość miejsc parkingowych dla osób przyjezdnych szczególnie w szczycie sezonu 6. renoma miasta wypoczynkowego w którym panują szczególnie wysokie ceny 7. trudny dojazd z innych niż zachodnia części Polski 8. śladowe wykorzystanie odnawialnych źródeł energii na terenie gminy 9. niewielka ilość stacji benzynowych na terenie miasta 10. zagrożenie bakteriologiczne na plaży w 2008 r. 11. niewielka ilość atrakcji i obiektów sportowych źródło: opracowanie własne turystycznych 14. renoma polskich kurortów za granicą, jako miejsc tanich i gościnnych 15. współpraca promocyjna ratusza i przedstawicieli branży hotelarskiej ZAGROŻENIA: 1. kryzys gospodarczy jako czynnik pogarszający kondycję finansową przedsiębiorstw deweloperskich 2. zapowiadana budowa terminalu do przeładunku gazu skroplonego, tzw. gazoportu w Świnoujściu, która może wpłynąć negatywnie na atrakcyjność zachodniego wybrzeża 3. planowane ograniczenie wydatków gospodarstw domowych na turystykę 4. możliwość popularyzacji informacji o kłopotach z bakteriologiczną czystością plaży 5. wysoka pozycja innych kurortów nadmorskich tak pod względem turystycznym jak i inwestycyjnym 6. decyzje o wakacyjnym wyjeździe nad Bałtyk są podejmowane w niewielkim wyprzedzeniem 7. skrócenie przeciętnego pobytu nad morzem Analiza SWOT wskazuje na wiele silnych stron, jakimi charakteryzują się Międzyzdroje. Największe korzyści płyną z położenia geograficznego kurortu. To usytuowanie na wyspie Wolin powoduje, że Międzyzdroje są otoczone interesującymi atrakcjami turystycznymi. Bliskość

74 Analiza SWOT 74 Wolińskiego Parku Narodowego dodatkowo podkreśla uzdrowiskowy charakter miejscowości. Położenie Międzyzdrojów blisko zachodniej granicy Polski jest dodatkowym atutem sprzyjającym rozwojowi miasta. Dzięki niemu Niemcy (szczególnie o polskich korzeniach) chętnie wybierają "perłę Bałtyku" na wakacyjny wypoczynek. Stosunkowo łatwy dojazd mają także mieszkańcy dużych polskich miast: Wrocławia, Poznania, Szczecina. Oni także kojarzą Międzyzdroje z wysoką jakością usług i bogatą ofertą wypoczynkową. Kolejnym, koronnym atutem Międzyzdrojów, zwiększającym jego przewagę konkurencyjną na rynku kurortów nadmorskich jest "Festiwal Gwiazd". To ten element jest pierwszym skojarzeniem z atrakcjami dostępnymi w Międzyzdrojach. Posiadając taki niekwestionowany atut należy nieustannie podkreślać jego znaczenie, prowadząc jednocześnie działania mające na celu wzbogacenie oferty o kolejne interesujące propozycje. Propozycje te już teraz są dostępne, jednak wiedza o nich cały czas nie jest wśród turystów wystarczająca. Słabą stroną Międzyzdrojów jest niski poziom wiedzy o dostępnych w gminie atrakcjach tak wśród turystów jak i osób pracujących w branży turystycznej. Z nieformalnych wywiadów przeprowadzonych z turystami w Międzyzdrojach wynikało, że w wielu wypadkach na pytanie: "Co tu w okolicy można zobaczyć?" obsługa pensjonatów, czy domów wypoczynkowych odpowiadała: "Nic ciekawego". Silną stroną Międzyzdrojów jest fakt, iż miasto dało się już poznać inwestorom, jako miejsce gdzie można zrobić świetne interesy szczególnie jeżeli chodzi o branże budowlaną. Doświadczenie pracowników urzędu, umiejętność współpracy z potencjalnymi inwestorami, właściwe eksponowanie zalet kurortu powoduje, że inwestorzy często interesują się sprzedawanymi przez miasto i gminę działkami. Jak dotąd nie było kłopotów ze znalezieniem kupca. Jednocześnie zdaniem mieszkańców miasta należałoby zmienić profil realizowanych inwestycji z mieszkaniowego na hotelowy. Dzięki temu w długim okresie czasu będzie możliwość zwiększenia dochodów budżetu miasta i maksymalizacji zaangażowania nowych hoteli w promocję Międzyzdrojów.

75 Analiza SWOT 75 Wysoka niepewność sytuacji ekonomicznej w najbliższych miesiącach oraz trudne do przewidzenia kolejne przejawy kryzysu gospodarczego determinują szanse i zagrożenia stojące przed Międzyzdrojami. Najpoważniejszym zagrożeniem mogącym zahamować rozwój inwestycyjny kurortu jest pogłębiający się kryzys branży budowlanej. Jak wynika z przeprowadzonej analizy ekonomicznej, największe straty na polskiej Giełdzie Papierów Wartościowych zanotowały właśnie spółki deweloperskie. Szacuje się, że ceny nieruchomości mogą w najbliższych 12 miesiącach spaść nawet o 8-10%. Takie zmiany powodują, że inwestorzy z większą ostrożnością podchodzą do kolejnych projektów, mimo, że luksusowe apartamenty nadmorskie na cenie tracą relatywnie najmniej. Jednocześnie kryzys ekonomiczny może być paradoksalnie szansą dla Międzyzdrojów. Kryzys przynosi ze sobą osłabienie polskiej waluty. Ostatnie notowania z lutego 2009 wskazują, że bliska jest psychologiczna granica pięciu złotych za jedno Euro. Spadek wartości Złotego powoduje, że dla turystów ze strefy Euro Polska staje się krajem wyjątkowo atrakcyjnym cenowo. Tanieją usługi hotelarskie, tanieją oferty gastronomiczne. Przy konkurencyjnej ofercie cenowej względem Europy, Międzyzdroje są z roku na rok w stanie zaoferować coraz atrakcyjniejsze warunki noclegowe i wypoczynkowe. W ubiegłym roku turystów zagranicznych było o 13% mniej niż w roku W wypowiedzi dla Gazety Prawnej z 10 lutego 2009r. wypowiada się Krzysztof Łopatyński z Instytutu Turystyki. Jego zdaniem prasa w Europie rozpisuje się dziś o słabym złotym i o tym, że polska waluta spada szybciej niż inflacja. Artykuły te mogą zachęcić zagranicznych turystów do odwiedzenia naszego kraju. Z szacunków Instytutu Turystyki wynika, że w tym roku można spodziewać się co najmniej 10% wzrostu liczby rezerwacji w polskich hotelach ze strony zagranicznych turystów. Według Marcina Podobasa, prezesa zarządu Europejskiego Funduszu Hipotecznego, który ma w kraju pięć hoteli, można mówić nawet o 30-procentowym wzroście liczby turystów z zagranicy w przypadku najlepszych lokalizacji w kraju. Na dużo większy ruch turystyczny z zagranicy liczy także Hotel Hafner w Sopocie. Już dziś hotel odnotowuje wiele zapytań ze strony turystów z zagranicy, szczególnie

76 Analiza SWOT 76 ze Skandynawii, Niemiec i Wielkiej Brytanii. Pojawiły się już pierwsze rezerwacje. Na okres świąt wielkanocnych i majówkę hotel ma już 30% rezerwacji. Duże zainteresowanie ze strony skandynawskich i niemieckich biur podróży odnotowuje także hotel Łeba. Ceny pobytu w Polsce spadły dla Niemców i Szwedów 50%. Wysoka cena Euro powoduje, że rosną ceny zagranicznego wypoczynku dla Polaków. Oferty w roku 2009 są droższe na skutek różnic kursowych nawet o 20-30%. Wysokie ceny mogą spowodować, że polski turysta wybierze atrakcyjną cenową, skromniejszą ofertę nad polskim morzem. Szczególnie istotną słabą stroną z punktu widzenia przyszłości Międzyzdrojów jako kurortu jest ubiegłoroczne zamknięcie części plaży w szczycie sezonu z powodu zagrożenia bakteriami salmonelli. Szczęśliwie dla oferty turystycznej w 2009 r., informacja o kłopotach z czystością plaży nie zakorzeniła się w świadomości turystów. Niestety przed Międzyzdrojami cały czas stoi zagrożenie rozprzestrzenienia się tej informacji, szczególnie gdyby podobne kłopoty pojawiły się także w roku Z tego powodu należy dołożyć wszelkich starań, by tegoroczne wakacje odbyły się bez podobnych zawirowań. Realizacji tego celu może służyć stały monitoring czystości wody i natychmiastowe reagowanie na wszelkie pojawiające się zmiany. Szansą dla Międzyzdrojów jest wzrastające zainteresowanie kurortem, jako miejscem wyśmienitym na konferencje branżowe, szkolenia, firmowe spotkania integracyjne. Właściwie przeprowadzona kampania informacyjna i ścisła współpraca hoteli posiadających sale konferencyjne umożliwi organizację licznych spotkań szkoleniowych, które jednocześnie wydłużą okres korzystania z turystycznych atrakcji Międzyzdrojów.

77 Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego Strategia marketingowa wymaga interpretowania Międzyzdrojów jako konkretnego produktu terytorialnego. Produkt taki jest zespołem świadomych i celowych przedsięwzięć, których zadaniem jest osiągnięcie celów i ukształtowanie zespołu korzyści dla mieszkańców, turystów i inwestorów związanych z Międzyzdrojami. Główne cele strategii marketingowej 1. Zwiększenie atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej Międzyzdrojów 2. Kształtowanie pozytywnego wizerunku regionu 3. Podniesienie poziomu zadowolenia mieszkańców z działań promocyjnych realizowanych przez władze kurortu Operacyjne cele strategii marketingowej 1. Stworzenie nowych kanałów prezentacji oferty turystycznej 2. Zwiększenie poziomu wiedzy o atrakcjach dostępnych w regionie 3. Dopasowanie oferty do potrzeb poszczególnych segmentów rynku 4. Integracja środowisk turystycznych w Międzyzdrojach 5. Stworzenie wspólnej informacyjnej bazy noclegowej 6. Kreacja jednolitego systemu identyfikacji wizualnej dla ofert promocyjnych Działania prowadzone dla realizacji powyższych celów, powinny uwzględniać zasoby, środki, cechy i możliwości miasta i gminy. Proponowane w tym opracowaniu rozwiązania marketingowe i promocyjne każdorazowo będą podlegać weryfikacji ze strony władz miasta. Sugerowane działania mają na celu osiągnięcie założonych celów, mają być motorem rozwoju turystycznego i inwestycyjnego w Międzyzdrojach.

78 Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego - Tożsamośd Tożsamość Międzyzdrojów Tożsamość kurortu to strategicznie zaplanowany i operacyjnie określony system samoprezentacji, oparty na instrumentach komunikacji marketingowej. Jest to zbiór cech, na które w szczególności kładziony jest nacisk przy prezentacji marketingowej miasta. W ten sposób możliwe jest precyzyjne wyodrębnienie oferty rynkowej Międzyzdrojów spośród ofert innych konkurencyjnych miast. Tożsamość jest własnym obrazem kurortu, sposobem w jaki chce być postrzegany. Podstawowy element tożsamościowy Międzyzdrojów to hasło reklamowe, czyli krótka, sugestywna i łatwo zapamiętywana fraza, która pomoże zwrócić uwagę potencjalnego klienta. Hasło ma odróżniać prezentowaną ofertę od konkurencyjnych, być zwięzłym i trafnym stwierdzeniem podkreślającym główne zalety produktu terytorialnego. Poniżej zaprezentowano przewodnie hasło kampanii promocyjnej Międzyzdrojów: MIĘDZYZDROJE MIEJSCE SPOTKAŃ Hasło opiera się na słowie spotkania, które niesie w sobie ładunek pozytywnych emocji i skojarzeń. Spotkanie kojarzy się z miłym spędzaniem czasu, w lubianym towarzystwie i otoczeniu. Proponowane rozwiązanie jest formułą uniwersalną tak dla turystów polskojęzycznych, jak i dla gości z zagranicy. Propozycje obcojęzyczne: THE MEETINGS PLACE DIE TREFFENORT MÖTE PLATS

79 Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego - Tożsamośd 79 Hasło Miasto spotkań stwarza możliwości dopasowania go do określonych segmentów odbiorców. W tym celu wprowadzone zostaną dodatkowe cztery hasła wspomagające główny przekaz. Każde z nich będzie prezentowane w jednolitym systemie identyfikacji wizualnej. Pierwsze z nich: MIĘDZYZDROJE SPOTKANIA Z GWIAZDAMI ma podkreślać najlepiej rozpoznawalny przez turystów element promocyjny miasta. Festiwal Gwiazd i Promenada Gwiazd są nadal wartościową i wartą dalszego wykorzystania marką. Termin organizacji festiwalu na początku lipca jest uzasadniony i służy wydłużaniu sezonu turystycznego poza okres 15 lipca 15 sierpnia. Dodatkowym działaniem wspomagającym, będzie zachęcanie wszystkich turystów, którzy przyjadą do Międzyzdrojów po 15 lipca do tego, by odwiedzili festiwal w przyszłym roku. Drugie hasło MIĘDZYZDROJE SPOTKANIA Z BLISKIMI prezentuje Międzyzdroje jako miejsce, które warto odwiedzić z rodziną lub przyjaciółmi. Hasło niesie w sobie element emocjonalny. Słowo bliscy, to osoby na których nam zależy, to osoby, z którymi pragniemy wypoczywać w urokliwych, pięknych i niepowtarzalnych miejscach. Termin bliscy daje ponadto możliwość szerokiego i uniwersalnego zastosowania. Celowo nie sprecyzowano go jako: spotkania z rodziną lub spotkania z przyjaciółmi, gdyż obie powyższe formy narzucają inny sposób wypoczynku. Hasło natomiast nie ma podkreślać sposobu, w jaki będziemy wypoczywać, lecz miejsce które do tego celu wybierzemy. Trzecie hasło zostało stworzone w celu podkreślenia najważniejszej z silnych stron Międzyzdrojów, tj. położenia geograficznego.

80 Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego Promocja zewnętrzna 80 MIĘDZYZDROJE SPOTKANIA Z NATURĄ to fraza umożliwiająca prezentację walorów kurortu związanych z bliskością Wolińskiego Parku Narodowego, unikalną nadmorską fauną i florą. Dodatkowo hasło pozwala na bezpośrednie skojarzenie spotkań z naturą z uzdrowiskowym charakterem miasta, szczególnie istotnym dla starszych turystów odwiedzających Międzyzdroje. Ostatnia z propozycji jest skierowana do organizatorów firmowych spotkań integracyjnych i szkoleń branżowych. MIĘDZYZDROJE SPOTKANIA W KLASIE BIZNES to hasło prezentujące analogię do terminu stosowanego w osobowym transporcie lotniczym. Klasa biznes kojarzy się z luksusem, dopasowaniem do wysublimowanych gustów klienta. Skojarzenia te transponują się na szkoleniową i konferencyjną ofertę Międzyzdrojów. Slogan ma przekonywać odbiorcę, że wiemy czego potrzebują ludzie biznesu, a żadne oczekiwania nie będą dla nas zaskoczeniem. 9.2 Promocja zewnętrzna Działania promocyjne Międzyzdrojów podzielono na dwie podstawowe grupy. Pierwsza z grup obejmuje działania marketingowe podejmowane poza granicami gminy. Ich zadaniem jest zwiększenie zainteresowania ofertą turystyczną mieszkańców głównych miast zachodniej Polski. W celu zaprezentowania bogatej oferty turystycznowypoczynkowej Międzyzdrojów planowana jest organizacja szeregu przedsięwzięć promocyjnych w Szczecinie, Poznaniu, Wrocławiu, Gorzowie Wielkopolskim, Zielonej Górze, w okresie od kwietnia do maja. Przedsięwzięcia będą się opierały na ekspozycji stosik promocyjnych w głównych centrach handlowych wymienionych miast. Mobilne stoisko będzie miało wymiary ok. 4 x 4 metry i będzie składało się z (rysunek 12):

81 Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego Promocja zewnętrzna 81 oświetlonej ściany reklamowej, lady prezentacyjnej, regału na materiały promocyjne, źródło: opracowanie własne Rysunek 12. Wizualizacja stosika promocyjnego Dodatkowym elementem wyposażenia stoiska może być ekran LCD prezentujący filmy reklamowe przygotowane na potrzeby gminy (rysunek 13). źródło: opracowanie własne Rysunek 13. Promocyjny ekran LCD

82 Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego Promocja zewnętrzna 82 Ekran celowo został połączony z regałem na materiały reklamowe. W ten sposób możliwe jest poprzez film, dodatkowe zainteresowanie ulotkami i folderami promocyjnymi. Stoiska promocyjne Międzyzdrojów będą działały w okresie weekendowym, w zależności od kosztów wynajmu powierzchni: przez piątek, sobotę i niedzielę lub sobotę i niedzielę. Potencjalni turyści i goście Międzyzdrojów będą mogli dzięki tym stoiskom poznać zalety kurortu, kalendarz organizowanych imprez, a nawet zarezerwować nocleg w jednym z kilku współpracujących przy projekcie ośrodków wypoczynkowych. Stoiska promocyjne będą funkcjonowały wewnątrz dużych i popularnych centrów handlowych. Wybór tego typu placówek jest podyktowany wysokim zainteresowaniem ze strony klientów. Galerie handlowe pełnią w wielu miastach rolę tożsamą z centrami miast i starówkami, co gwarantuje skuteczny odbiór prezentowanej oferty. Mobilna konstrukcja stoiska pozwala na łatwy transport pomiędzy poszczególnymi galeriami handlowymi. Dodatkowo po zakończeniu akcji stoiska mogą być wykorzystane na terenie Międzyzdrojów do dalszej promocji w ważnych turystycznie miejscach kurortu. W celu zwiększenia zainteresowania stoiskami informacyjnymi planowana jest organizacja w każdym z miast happeningu polegającego na tworzeniu budowli z piasku. Przed galeriami handlowymi zostaną ustawione niecki wypełnione piaskiem. Każdy uczestnik zabawy będzie mógł poczuć prawdziwy piasek z plaży w Międzyzdrojach. Na twórcę najbardziej imponującej budowli czekać będzie nagroda w postaci pobytu wypoczynkowego w Międzyzdrojach. Tworzenie sztucznej plaży w centrum handlowym ma intrygować i gwarantować dobrą zabawę uczestnikom konkursów. Nietuzinkowe rozwiązanie marketingowe dodatkowo powinno zapewnić zainteresowanie ze strony lokalnych mediów i dziennikarzy. Pozwoli to na rozszerzenie zasięgu komunikatów marketingowych bez konieczności angażowania dodatkowych środków. Prezentowane wyżej przedsięwzięcia będą poprzedzone kampanią reklamową. Jej celem będzie zaproszenie widzów do wzięcia udziału w konkursie plażowym i zapoznania się z ofertą turystyczną

83 Strategia Międzyzdrojów jako produktu terytorialnego Promocja zewnętrzna 83 kurortu. Planowana jest realizacja kampanii reklamowej zewnętrznej, tzw. outdooru. Wykorzystane zostaną oświetlane billboardy w ilości ok. 35 sztuk (rysunek 14). Rysunek 14. Przykładowa realizacja plakatu w formacie billboard o powierzchni 12 m 2 źródło: opracowanie własne Ekspozycja plakatów będzie realizowana przez miesiąc poprzedzający działania na terenie centrów handlowych. Na kilka dni przed akcją promocyjną zostaną także wyemitowane reklamy w lokalnych stacjach radiowych: ok. 40 emisji o długości 30 sekund każda. Dobór stacji radiowych zostanie zrealizowany w taki sposób, by gwarantować dodarcie do jak najszerszej grupy potencjalnych odbiorców. Szacunkowe koszty realizacji działań promocyjnych: mobilne stoisko reklamowe zł, kampania reklamowa zł / miasto, budowa sztucznej plaży zł, wynajem powierzchni od centrum handlowego zł w zależności od indywidualnych negocjacji z przedstawicielami placówki, dodatkowe koszty transportu, obsługi, nagród dla uczestników konkursu.

84 Strategia Międzyzdrojów Działania promocyjne na terenie miasta 84 Proponowane wyżej rozwiązania promocyjne mają charakter propozycji przeznaczonych do dalszej dyskusji. Zakres działań, stopień szczegółowości jest uzależniony od przeznaczonego na ten cel budżetu. Każdy z elementów promocji podlegać będzie indywidualnym negocjacjom, a ich realizacja - kompleksowej kontroli. 9.3 Działania promocyjne na terenie Międzyzdrojów Podstawowym celem działań promocyjnych na terenie Międzyzdrojów jest zwiększenie świadomości turystów w zakresie dostępnych atrakcji turystycznych i uroków miejsca, w którym zdecydowali się wypoczywać. Lepsza informacja i kompleksowa obsługa turystyczna sprawi, że pobyt w Międzyzdrojach będzie ciekawy nawet wtedy, gdy nie dopisze kapryśna letnia aura. Z przeprowadzonych i opisanych w analizie marketingowej badań wynika, że turyści, szczególnie polscy, planują pobyt w Międzyzdrojach indywidualnie. Sporadycznie korzystają z pomocy biur podróży. Nie znają także zbyt wielu atrakcji dostępnych na terenie Międzyzdrojów. Dla turystów indywidualnych w sezonie zostanie przygotowany zostanie specjalny "przystanek turysty". Codziennie, stałej porze każdy turysta będzie mógł odwiedzić ów przystanek. Zebrane w ten sposób grupy turystów indywidualnych będą oprowadzane przez przewodników po Międzyzdrojach. Zaplanowane wcześniej wspólnie z lokalnymi organizacjami turystycznymi ścieżki spacerowe będą prezentowały najciekawsze miejsca miasta, uroki architektoniczne oraz bogatą przeszłość kurortu. Jednocześnie podczas zwiedzania turyści dowiedzą się o innych atrakcjach dostępnych na terenie gminy. Proponowana realizacja przystanku może mieć formę słupa informacyjnego i ławek zrealizowanych w stylu retro (rysunek 15):

85 Strategia Międzyzdrojów Działania promocyjne na terenie miasta 85 Rysunek 15 Proponowana realizacja tzw. "przystanku turysty" Tablica informacyjna zawierałaby dane związane z zasadami uczestnictwa w zwiedzaniu Międzyzdrojów z przewodnikiem, np.: godzina rozpoczęcia zwiedzania, cena biletu, regulamin wycieczki. Pierwszymi gośćmi takich wycieczek powinni być pracownicy obsługujący turystów w placówkach wypoczynkowych. Dzięki temu poznają specyfikę tej atrakcji turystycznej, będą mogli ją polecać swoim gościom, a dodatkowo sami zwiększą swoją wiedzę o historii i urokach kurortu. Wychodząc na przeciw rodzicom odwiedzającym Międzyzdroje wspólnie ze swoimi pociechami warto wprowadzić rozwiązanie poprawiające bezpieczeństwo maluchów podczas wypoczynku. Wśród wad kurortu turyści często podawali tłok i zamieszanie w szczycie sezonu. W tłumie często gubią się małe dzieci, rodzice tracą z nimi kontakt, a służby porządkowe mają kłopot z odnalezieniem opiekunów. Rozwiązaniem kłopotu będą rozdawane bezpłatnie przez władze miasta opaski informacyjne dla dzieci, tzw. infobandy (rysunek 16). Rysunek 16 Przykładowa realizacja opaski informacyjnej dla dzieci - infoband Kluczowym elementem opaski jest miejsce w którym rodzice wpisują swój numer telefonu. Dzięki temu każdy, kto spotka zagubione

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 września 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKA GOSPODARKA TURYSTYCZNA Największy turystyczny rynek świata 2013-560 milionów zagranicznych turystów w Europie (52 % udziału w światowej

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Materiał na konferencję prasową w dniu 25 października 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu 31 lipca oraz

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R. URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU Informacja sygnalna Data opracowania maj 2012 tel. 77 423 01 10 11 77 423 01 20 21 e-mail: sekretariatusopl@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, czerwiec 2010 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2009 R. Na terenie województwa zachodniopomorskiego, według stanu na dzień

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? Broszura informacyjna Urzędu Miasta i Gminy Wschowa Marzec 2006 WSTĘP Szanowni Państwo Już drugi raz przekazujemy na Państwa ręce publikację pt.: Skąd mamy pieniądze

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej województwa świętokrzyskiego w 2011 roku jest stałe badanie Głównego Urzędu Statystycznego, prowadzone

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok 2010 temat

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Podstawowe kierunki rozwoju Międzyzdrojów. Zwiększenie poziomu zadowolenia mieszkańców

Podstawowe kierunki rozwoju Międzyzdrojów. Zwiększenie poziomu zadowolenia mieszkańców Podstawowe kierunki rozwoju Międzyzdrojów Zwiększenie atrakcyjności wypoczynkowej Promocja turystyczna Pozyskanie inwestorów Zwiększenie poziomu zadowolenia mieszkańców Nakłady na promocję Tytuł slajdu

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020.

ANKIETA. Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. ANKIETA Konsultacje społeczne prowadzone w ramach opracowywania aktualizacji Strategii Rozwoju Powiatu Goleniowskiego do roku 2020. Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad opracowaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2008 Szczecin W 2007 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i 0,5 mln zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko Invest-Euro Sp. z o.o., 70-952 Szczecin, ul. Energetyków 3/4, tel. +48 91 424 79 70, fax +48 91 424 79 71, NIP 955-16-57-634, REGON 810980218 Sąd Rejonowy w Szczecinie, XVII Wydział Gospodarczy Krajowego

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296 Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VII) 296 z ogółem: obiekty całoroczne 259 hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty hotelowe 189 Liczba miejsc noclegowych w

Bardziej szczegółowo

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki RapoRt o stanie miasta 2010 Suwałki Sierpień 2011 RAPORT O STANIE MIASTA 2 3 SUWAŁKI 2010 RAPORT O STANIE MIASTA 4 SUWAŁKI 2010 Szanowni Państwo, Mam przyjemność przekazać Państwu drugi Raport o stanie

Bardziej szczegółowo

Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej. Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r.

Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej. Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r. Działania rozwojowe w zakresie infrastruktury turystycznej Property Forum Polska Północna Gdańsk, 5 marca 2012 r. Informacje ogólne Liczba mieszkańców: około 40 tys. Wyspiarskie położenie. Przygraniczne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna Baza noclegowa i jej wykorzystanie w 2009 roku. Zgodnie ze stanem w dniu 31 lipca 2009 roku w Polsce było zarejestrowanych 6992

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym s. 0 Zamiast WIRR powinno być: Kolejne indeksy to mwig40, który uwzględnia notowania 40 średnich spółek kolejnych 40 spółek

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

przepis aktu wykonawczego decyzja/uchwała/umowa symbol przepis ustawy

przepis aktu wykonawczego decyzja/uchwała/umowa symbol przepis ustawy Instrukcja wypełnienia tabeli w części D formularza Należy podać informacje o dotychczas otrzymanej pomocy, w odniesieniu do tych samych kosztów 1. Dzień udzielenia pomocy (kol. 1) - należy podać dzień

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Rzeszowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Rzeszowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Rzeszowie Warszawa-Rzeszów, październik 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Ruch graniczny oraz wydatki cudzoziemców w Polsce i Polaków za granicą

Bardziej szczegółowo

Regionalny Fundusz Gospodarczy S.A. oferuje na sprzedaż nieruchomość gruntową zabudowaną. położoną w Sianożętach

Regionalny Fundusz Gospodarczy S.A. oferuje na sprzedaż nieruchomość gruntową zabudowaną. położoną w Sianożętach Regionalny Fundusz Gospodarczy S.A. oferuje na sprzedaż nieruchomość gruntową zabudowaną położoną w Sianożętach (powiat kołobrzeski, województwo zachodniopomorskie) Charakterystyka położenia Sianożęty

Bardziej szczegółowo

najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji

najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji najlepsza lokata w najlepszej lokalizacji najlepsze miejsce przy plaży MIEJSCE miejsce Najszersza plaża w Polsce, zabytkowa dzielnica nadmorska, piękny stary Park Zdrojowy, port jachtowy to najważniejsze

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF. Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje lata 2012-2018 Podstawą do opracowania

Bardziej szczegółowo

pomoc indywidualna pomoc indywidualna na restrukturyzację

pomoc indywidualna pomoc indywidualna na restrukturyzację POMOC PUBLICZNA Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktacie, wszelka pomoc przyznana przez Państwo Członkowskie

Bardziej szczegółowo

Rewal, ul. Kamieńska

Rewal, ul. Kamieńska Rewal, ul. Kamieńska PREZENTACJA NIERUCHOMOŚCI PRZEZNACZONEJ POD ZABUDOWĘ USŁUGOWĄ MIASTO: REWAL REWAL wieś, miejscowość wypoczynkowa z kąpieliskiem morskim i przystanią morską w północno-zachodniej Polsce,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych

Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju Gminy Lipowa do 2020 roku Podsumowanie badań ankietowych przeprowadzonych w ramach konsultacji społecznych 1 Istotnym czynnikiem wpływającym na zdefiniowanie celów i

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE

KONSULTACJE SPOŁECZNE Projekt nowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2014-2020 ANALIZA SWOT + CELE Spotkania konsultacyjne współfinansowane są przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europa inwestująca w obszary wiejskie w ramach działania 19 Wsparcie dla Rozwoju Lokalnego

Bardziej szczegółowo

Możliwość budżetu do inwestycji

Możliwość budżetu do inwestycji 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 Sytuacja finansowa Gminy Karczew w latach 21-213 Odzwierciedleniem sytuacji ekonomicznej jednostki samorządu terytorialnego jest budżet. Analiza budżetu pozwala

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej I N F O R M A C J A o gospodarowaniu środkami w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej w roku 27 Warszawa, maj 28 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne

ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne Szanowni Państwo W związku z prowadzeniem prac nad opracowaniem Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2009 Szczecin W 2008 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i tyle samo zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Legionowo na lata 2015-2022. Objaśnienia do załącznika nr 1 Wieloletnia Prognoza Finansowa

Objaśnienia do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Legionowo na lata 2015-2022. Objaśnienia do załącznika nr 1 Wieloletnia Prognoza Finansowa Objaśnienia do wieloletniej prognozy finansowej Gminy Legionowo na lata 2015-2022 Objaśnienia do załącznika nr 1 Wieloletnia Prognoza Finansowa 1. Dochody 2015 r. wynikają z budżetu Gminy na rok 2015.

Bardziej szczegółowo

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice

gminy następuje wykup działek pod budownictwo mieszkaniowe przez młode małżeństwa, co zwiększy liczbę osób zamieszkałych na terenie Gminy Strzyżewice OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2011 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. Prognoza Finansowa Gminy Strzyżewice

Bardziej szczegółowo

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r.

Rynek Mieszkań. Nowych IIMieszkań. Rynek Nowych. kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych IIMieszkań kwartał 2014 r. III kwartał 2012 r. str. 02 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: możliwe wzrosty cen w największych polskich miastach, szczególnie

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY. za miesiąc lipiec 2015. 11 sierpnia 2015

RAPORT MIESIĘCZNY. za miesiąc lipiec 2015. 11 sierpnia 2015 za miesiąc lipiec 2015 3 11 sierpnia 2015 RAPORT MIESIĘCZNY ZA LIPIEC 2015 Zarząd Spółki LOYD S.A. z siedzibą w Warszawie działając w oparciu o postanowienia Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008 Zarządu

Bardziej szczegółowo

Korzyści z inwestowania w Podstrefie Koszalin SSSE:

Korzyści z inwestowania w Podstrefie Koszalin SSSE: Koszalin położony jest w województwie zachodniopomorskim w Polsce, w odległości 6 km w linii prostej od Morza Bałtyckiego. Koszalin to ważny węzeł komunikacyjny, przez który przebiega międzynarodowa trasa

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości.

Objaśnienia przyjętych wartości. Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr III/13/2010 Rady Gminy Sieroszewice z dnia 29 grudnia 2010 Objaśnienia przyjętych wartości. Do opracowania WPF wykorzystano historyczne materiały źródłowe dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2013 roku.

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2013 roku. Materiał na konferencję prasową w dniu 25 marca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Uwaga: od 2012 r. zmiana zakresu prezentowanych danych

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT BADANIA OPINII TURYSTÓW ODWIEDZAJĄCYCH CENTRUM INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W GIŻYCKU W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU Metodologia badania 2011. Liczebność

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY. za miesiąc sierpień 2014. 11 września 2014

RAPORT MIESIĘCZNY. za miesiąc sierpień 2014. 11 września 2014 za miesiąc sierpień 2014 3 11 września 2014 RAPORT MIESIĘCZNY ZA SIERPIEŃ 2014 Zarząd Spółki LOYD S.A. z siedzibą w Warszawie działając w oparciu o postanowienia Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008

Bardziej szczegółowo

Ankieta błyskawiczna nr 2 (analiza) ranking celów w poszczególnych obszarach problemowych w Gminie Świebodzice

Ankieta błyskawiczna nr 2 (analiza) ranking celów w poszczególnych obszarach problemowych w Gminie Świebodzice XI. ZAŁĄCZNIKI Ankieta błyskawiczna nr 2 (analiza) ranking celów w poszczególnych obszarach problemowych w Gminie Świebodzice Uwagi ogólne: 1. Moderator wyjaśnił uczestnikom, że oczekiwane są odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 8.6.215 r. Notatka informacyjna Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w I kwartale 215 roku W pierwszych trzech miesiącach roku 215, w porównaniu do I kwartału

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ MIASTA PRZEMYŚLA NA LATA 2013-2038

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ MIASTA PRZEMYŚLA NA LATA 2013-2038 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr./ Rady Miejskiej w Przemyślu z dnia OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI W WIELOLETNIEJ PROGNOZIE FINANSOWEJ MIASTA PRZEMYŚLA NA LATA 2013-2038 Wstęp Wieloletnia prognoza finansowa

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

Procesy Zachodzące w Agroturystyce

Procesy Zachodzące w Agroturystyce Procesy Zachodzące w Agroturystyce Agroturystyka jest to forma wypoczynku na obszarach wiejskich o charakterze rolniczym, oparta o bazę noclegową i aktywność rekreacyjną związaną z gospodarstwem rolnym

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Analiza SWOT Wrzesień 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 5 czerwca 2015 r. Poz. 2263 UCHWAŁA NR VIII/59/2015 RADY MIEJSKIEJ W MIROSŁAWCU. z dnia 28 maja 2015 r.

Szczecin, dnia 5 czerwca 2015 r. Poz. 2263 UCHWAŁA NR VIII/59/2015 RADY MIEJSKIEJ W MIROSŁAWCU. z dnia 28 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczecin, dnia 5 czerwca 2015 r. Poz. 2263 UCHWAŁA NR VIII/59/2015 RADY MIEJSKIEJ W MIROSŁAWCU w sprawie zmian w budżecie Gminy i Miasta Mirosławiec na

Bardziej szczegółowo

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r.

Budżety jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. UWAGI OGÓLNE Niniejsze opracowanie zawiera informacje o dochodach, wydatkach i wynikach budżetów jednostek samorządu terytorialnego w województwie lubuskim w 2011 r. przygotowane na podstawie sprawozdań

Bardziej szczegółowo

Rynek nieruchomości w polskich miejscowościach turystycznych

Rynek nieruchomości w polskich miejscowościach turystycznych Rynek nieruchomości w polskich miejscowościach turystycznych Charakterystyka, wielkość oraz struktura podaży. Szansa na zyski Morze, góry, Warmia i Mazury Zima 2009 W Polsce rynek nieruchomości wypoczynkowych

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży

Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży Rynek nowych mieszkań w III kwartale 2015 r. Przewidujemy: Zwiększenie popytu związane z nowelizacją programu MdM Utrzymanie się przyrostu podaży nowych mieszkań Umiarkowane wzrosty cen nowych mieszkań

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

POWIAT STARGARDZKI. tel./fax. + 48 91 48-04-800/48-04-801 www.powiatstargardzki.eu e-mail: starostwo@powiatstargardzki.pl

POWIAT STARGARDZKI. tel./fax. + 48 91 48-04-800/48-04-801 www.powiatstargardzki.eu e-mail: starostwo@powiatstargardzki.pl POWIAT STARGARDZKI Starostwo Powiatowe w Stargardzie Szczecińskim ul. Skarbowa 1, 73-110 Stargard Szczeciński tel./fax. + 48 91 48-04-800/48-04-801 www.powiatstargardzki.eu e-mail: starostwo@powiatstargardzki.pl

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Krakowie

Urząd Statystyczny w Krakowie Województwo małopolskie jest jednym z mniejszych regionów Polski, za to czwartym pod względem liczby mieszkańców. Należy do największych w kraju ośrodków edukacji, kultury i turystyki. Jego południowa

Bardziej szczegółowo

UWAGI ANALITYCZNE. Gospodarstwa z użytkownikiem gospodarstwa indywidualnego. Wyszczególnienie. do 1 ha użytków rolnych. powyżej 1 ha.

UWAGI ANALITYCZNE. Gospodarstwa z użytkownikiem gospodarstwa indywidualnego. Wyszczególnienie. do 1 ha użytków rolnych. powyżej 1 ha. UWAGI ANALITYCZNE UDZIAŁ DOCHODÓW Z DZIAŁALNOŚCI ROLNICZEJ W DOCHODACH OGÓŁEM GOSPODARSTW DOMOWYCH W Powszechnym Spisie Rolnym w woj. dolnośląskim spisano 140,7 tys. gospodarstw domowych z użytkownikiem

Bardziej szczegółowo

NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO

NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO NOWA GALERIA HANDLOWA W CENTRUM PRUSZCZA GDAŃSKIEGO 4000m 2 POWIERZCHNI HANDLOWEJ Mamy przyjemność zaoferować Państwu powierzchnię komercyjną w obiekcie typu convenience, którego lokalizacja znajduję się

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie turystyki krajowej i zagranicznej turystyki wyjazdowej mieszkańców

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r.

Rynek. Nowych Mieszkań. Rynek Nowych. Mieszkań. III kwartał 2012 r. Rynek Nowych Rynek Mieszkań Nowych III kwartał 213 r. Mieszkań III kwartał 212 r. str. 2 Na podstawie analizowanych danych przewidujemy: utrzymanie stabilnego poziomu cen, możliwe wzrosty dla szczególnie

Bardziej szczegółowo

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś 2009 obszary wiejskie zajmują ponad 93% powierzchni

Bardziej szczegółowo

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski

Prospects in Dolnośląskie. Dariusz Ostrowski Wrocław, 13 maja 2010 Prospects in Dolnośląskie Inwestycje infrastrukturalne aglomeracji jako impuls do dalszego rozwoju gospodarczego nowe kierunki na regionalnym rynku Dariusz Ostrowski Czy inwestycje

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Zwiększa się plan dochodów o kwotę 357 021,-

Zwiększa się plan dochodów o kwotę 357 021,- BP.I.3021.1.15.2014 Druk Nr 13 Uchwała Nr 44/2014 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 29.12.2014 roku w sprawie: wprowadzenia zmian w budżecie Miasta Radomia na 2014 rok. Na podstawie art.18, ust.2, pkt.4

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA

PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO TERENÓW POD ZABUDOWĘ MIESZKANIOWĄ JEDNORODZINNĄ I LETNISKOWĄ w WILKOWYJI, dz. nr ewid. 110, 111, 168 gm. KŁECKO

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. www.kraina-nafty.pl

Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. www.kraina-nafty.pl Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Szwajcarsko-Polski Program Współpracy jest formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej przez Szwajcarię Polsce i 9 innym członkom Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia przyjętych wartości do projektu uchwały w sprawie WPF na lata 2014-2017 Dochody bieżące i wydatki bieżące. Przedsięwzięcia inwestycyjne.

Objaśnienia przyjętych wartości do projektu uchwały w sprawie WPF na lata 2014-2017 Dochody bieżące i wydatki bieżące. Przedsięwzięcia inwestycyjne. Objaśnienia przyjętych wartości do projektu uchwały w sprawie WPF na lata 2014-2017 Podstawowe przyczyny opracowania nowej uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej to duże zmiany dochodów, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Geneza powstania agroturystyki. Pojęcie Agroturystyki

Geneza powstania agroturystyki. Pojęcie Agroturystyki Geneza powstania agroturystyki Pojęcie Agroturystyki 1992 rok Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Departamentem Nauki, Oświaty i Postępu pismem z dnia 19 maja 1992 roku kierowanym do

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI INWESTOWANIA W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ

MOŻLIWOŚCI INWESTOWANIA W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ MOŻLIWOŚCI INWESTOWANIA W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ BOLESŁAWIEC, 15.11.2013 r. DLACZEGO WARTO INWESTOWAĆ W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ? WSSE to bogata oferta terenów

Bardziej szczegółowo

Potrzeby inwestycyjne jednostek samorządu terytorialnego w zakresie infrastruktury komunalnej

Potrzeby inwestycyjne jednostek samorządu terytorialnego w zakresie infrastruktury komunalnej Potrzeby inwestycyjne jednostek samorządu terytorialnego w zakresie infrastruktury komunalnej Gospodarka odpadami i technika komunalna w Polsce i w Niemczech - perspektywy współpracy Warszawa, 2014-11-04

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE

Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE Poręczenia Tytuł kredytowe prezentacji udzielane przez Dolnośląski Fundusz Gospodarczy Sp. z o.o. ze środków Dolnośląskiego Funduszu Powierniczego w ramach Inicjatywy JEREMIE BGK Dolnośląski Fundusz Gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Turystyka w województwie zachodniopomorskim w 2012 r.

Turystyka w województwie zachodniopomorskim w 2012 r. Urząd Statystyczny w Szczecinie OPRACOWANIA SYGNALNE Szczecin, maj 2013 Notatka prezentuje wyniki badania prowadzonego z częstotliwością miesięczną na formularzu o symbolu KT-1 (sprawozdanie o wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do projektu uchwały w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Orzesze

Objaśnienia do projektu uchwały w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Orzesze Załącznik nr 3 do Uchwały Rady Miejskiej Orzesze Nr IV/23/15.z dnia 22 stycznia 2015r. Objaśnienia do projektu uchwały w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Orzesze I. Dochody Szacunek dochodów

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Pieniądz w gospodarstwie domowym Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Od wieków pieniądz w życiu każdego człowieka spełnia rolę ekonomicznego środka wymiany. Jego wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 6 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2006 r.

ZARZĄDZENIE Nr 6 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2006 r. ZARZĄDZENIE Nr 6 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 21 listopada 2006 r. w sprawie określenia granic pasa technicznego na terenie gminy Międzyzdroje. Na podstawie art. 36 ust. 5 pkt 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Baza noclegowa w I kwartale 2012 roku 1

Baza noclegowa w I kwartale 2012 roku 1 Materiał na konferencję prasową w dniu 31 maja 212 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa w I kwartale 212 roku

Bardziej szczegółowo

Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe w podatku od nieruchomości w krajach UE

Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe w podatku od nieruchomości w krajach UE Podstawa opodatkowania i stawki podatkowe w podatku od w krajach UE Kraj Podstawa opodatkowania Stawki podatkowe Nieruchomości zabudowane Nieruchomości niezabudowane Austria Wartość jednostkowa (wycena

Bardziej szczegółowo

Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA. Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż. Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA SA

Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA. Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż. Szczecińska Stocznia Remontowa GRYFIA SA Nieruchomość gruntowa rekreacyjna na sprzedaż GRYFIA 2011 SA Nieruchomość gruntowa na sprzedaż Gryfia S.A. ( Sprzedający ) oferuje na sprzedaż prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości gruntowej niezabudowanej,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁKA Nieruchomość

DZIAŁKA Nieruchomość SADY SADY - MIEJSCOWOŚĆ Sady wieś położona w powiecie poznańskim w gminie Tarnowo Podgórne, liczy 900 mieszkańców, jest usytuowana bezpośrednio przy trasie Poznań - Świecko - Berlin. Położenie jest jednym

Bardziej szczegółowo

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru?

ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Gmina:.. Sektor: Turystyka obiekty, obszary funkcjonowania ocena Jakie są elementy pozytywne, wywierające korzystny wpływ na rozwój, warte podkreślenia, bardzo istotne, ważne dla gminy/obszaru? Jakie są

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Terytorium i mieszkańcy Jeżeli rozwój lokalny dotyczy zarówno jednostek, jak

Bardziej szczegółowo