Finał pojedynku banki - nabywcy opcji nie jest na razie znany.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Finał pojedynku banki - nabywcy opcji nie jest na razie znany."

Transkrypt

1 Finał pojedynku banki - nabywcy opcji nie jest na razie znany. Kto zyska, a kto straci na opcjach walutowych? Finał pojedynku banki - nabywcy opcji nie jest na razie znany: czy to banki zarobiły pieniądze kosztem firm, czy też to one właśnie mogą na tym stracić? Pewne jest tylko to, że zarobią kancelarie prawne, doradcy, analitycy i wszyscy ci, którzy muszą zapisać mnóstwo papieru, by sąd mógł rozstrzygnąć spory. Pojawia się też pytanie: czy klienci instytucji finansowych mogą liczyć na lepszą ochronę przed nabywaniem niewłaściwych produktów? Taką ochronę zapewnią im nowe przepisy zawarte w dyrektywie MiFID (Dyrektywa 2004/39/WE), które wkrótce będą w Polsce obowiązywać. Zgodnie z tymi przepisami banki nie powinny proponować skomplikowanych instrumentów klientom, co do których nie ma pewności, że je rozumieją i potrafią się nimi świadomie posługiwać. Z kolei firmy powinny zadbać o podniesienie własnych kompetencji w zarządzaniu ryzykiem i wystrzegać się spekulacji. Zjawiska makroekonomiczne, w tym niska stopa procentowa, a także wprowadzone innowacje finansowe i luki w nadzorze spowodowały kryzys finansowy w Stanach Zjednoczonych, a potem zarażenie nim innych gospodarek. Tani pieniądz sprzyjał nieodpowiedzialnej polityce kredytowej - banki zbyt łatwo udzielały kredytów swoim klientom. Nałożyły się na to zaniedbania i błędy władz publicznych w zakresie nadzoru i regulacji, czego skutkiem było tolerowanie zbyt ryzykownych kredytów i nieprzejrzystych instrumentów pochodnych. Zbytnio ufano też teoretycznym modelom i agencjom ratingowym. Rady dyrektorów/nadzorcze z kolei, jako powiernicy odpowiedzialni za należyte reprezentowanie interesów akcjonariuszy, także nie dopełniły swoich obowiązków w zakresie racjonalnego nadzoru. Globalny krach na rynkach finansowych i spadek wartości polskiej waluty na początku br. doprowadziły do ujawnienia niespodziewanej afery: gigantycznych strat w firmach uwikłanych w 1 / 16

2 opcje walutowe. Okazało się, że dotyczy to zaskakująco dużej liczby korporacyjnych klientów banków, a wśród nich licznych przypadków, które mogą zakończyć się bankructwem. Czym jest opcja Opcja jest to umowa (kontrakt) pomiędzy stronami, dająca jednej ze stron prawo, ale nie obowiązek, kupna lub sprzedaży określonego instrumentu, na przykład waluty, za określoną cenę w określonym czasie. Kluczową cechą transakcji opcji jest stała cena realizacji, od której rozliczane są różnice do ceny rynkowej, przypadające zakupującemu, jeżeli jest to dla niego korzystne. Z uwagi na to, że sprzedający (wystawiający) opcje ponosi nieograniczone ryzyko, otrzymuje on od kupującego premię. Nabywca opcji płaci sprzedawcy opcji (wystawiającemu) premię za możliwość zrealizowania opcji, czyli jej wykonania lub zaniechania wykonania w określonym terminie po określonej cenie - czyli za obowiązek wywiązania się z umowy. Cena opcji zależy od zmienności kursu waluty i okresu jej ważności. Jeżeli kupujący opcję z niej nie skorzysta - gdyż kurs rynkowy będzie korzystniejszy niż wynikający z umowy opcji - to jego strata ogranicza się do zapłaconej ceny opcji, czyli premii. W przypadku opcji kupna, nabywca opcji kupuje prawo zakupu instrumentu finansowego za ustaloną cenę w określonym czasie (opcja call), a sprzedawca jest zobowiązany do jego dostarczenia. W przypadku opcji sprzedaży, nabywca kupuje prawo sprzedaży (opcja put) wystawiającemu opcje określonego instrumentu finansowego po określonej cenie w określonym czasie. Zakupiona opcja put gwarantuje eksporterowi, że w przypadku spadku kursu waluty dokonany będzie zakup po umówionym kursie lub otrzyma on różnicę od wystawiającego opcje. Zakupiona opcja call gwarantuje importerowi, że wystawiający opcje zwróci mu różnicę, gdyby kurs rynkowy waluty był wyższy niż zawarty w umowie. 2 / 16

3 Z uwagi na obowiązki spoczywające na wystawiającym opcje, zaś prawie do realizacji po stronie kupującego - opcje są z natury instrumentem asymetrycznym. Umowa opcji może dawać prawo jej rozliczenia w każdej chwili, mimo że wpływ lub wypływ waluty powstaje w określonej dacie, albo określać sztywno datę rozliczenia. Zwykle nie następuje fizyczna dostawa instrumentu będącego przedmiotem opcji, lecz rozliczenie różnicy. Opcje mogą być zawierane dla różnych instrumentów bazowych: nie tylko walut, ale również stóp procentowych czy akcji (warranty). Banki, zawierając umowy opcji, rzadko robią to na swój portfel i zabezpieczają się przez zawarcie przeciwstawnych transakcji lustrzanych zawieranych z innymi klientami lub innymi bankami. Z uwagi na to, że po stronie sprzedawcy istnieje obowiązek realizacji opcji, a po stronie kupującego prawo, można określić opcję jako elastyczny forward (umowa kupna-sprzedaży waluty na określony dzień) lub jednostronny zakład. Mechanizm powstawania strat Opcja jest produktem bankowym, który był często promowany i reklamowany jako przynoszący zysk bez zaangażowania kapitału - co miało znaczenie dla jego rozpowszechnienia, niezależnie od potrzeb klientów w zakresie potrzeby zabezpieczenia zmienności na rynku. Do zakupu opcji, które miały w założeniu zabezpieczyć ryzyko kursowe, nakłaniały więc banki. Eksporterzy dokonywali zakupu (mieli prawo, ale nie obowiązek) opcji put na sprzedaż waluty po określonym kursie, co zabezpieczało ich przed spadkiem kursu waluty, a przy wzroście kursu nie mieli obowiązku realizacji opcji. 3 / 16

4 Firmy jednak, by nie ponosić kosztu, same emitowały (sprzedawały) opcje call, będące zobowiązaniem do sprzedaży waluty po określonym kursie (tzw. strategia zero-kosztowa). W praktyce, w następstwie takiej transakcji, koszty zabezpieczania pozycji walutowej (pozycja długa) są pokrywane środkami otrzymanymi w zamian za wystawienie opcji o innych parametrach i - tym samym - zajęciem przeciwstawnej pozycji na rynku walutowym (pozycja krótka). Problem w tym, że firmy wystawiały opcje opiewające na kwoty kilkakrotnie większe niż opcje zakupione, na dodatek transakcje te były nierzadko zawierane z kilkoma bankami. Trzeba zaś sobie zdawać sprawę, że strategia polegająca na sprzedaży więcej opcji call od zakupionych opcji put ma już charakter spekulacyjny, a nie zabezpieczający, i w sytuacji wzrostu kursu waluty europejskiej w stosunku do krajowej prowadzi do nieograniczonych strat. Banki, w których poszkodowani mieli swoje rachunki, często pomijały informacje o dużym ryzyku powstania strat na wystawionych opcjach. O ile opcja kupiona zabezpieczała przed wzrostem kursu złotego, to opcja wystawiona narażała na niewspółmiernie wysokie straty w przypadku osłabienia kursu złotego. Asymetryczność umów polegała przy tym nie tylko na różnicy w nominałach opcji sprzedaży i opcji kupna; umowy te zawierały asymetryczne warunki wygasania praw i obowiązków. W niektórych umowach występował limit korzyści dla firm, ale nie limit ich strat. Racje poszkodowanych 4 / 16

5 Firmy uważają, że zostały podstępnie wprowadzone w błąd przez banki poprzez agresywną reklamę i promocję. Zabiegi te określają wręcz jako agitację. W szeregu przypadków pytano klientów: A jak zabezpieczacie ryzyko walutowe? Jak to nie zabezpieczacie? A my mamy znakomitych specjalistów od zabezpieczenia ryzyka". Klienci banków, głównie eksporterzy, uważają, że instrumenty pochodne były wadliwe (stąd określenie toksyczne opcje") i rażąco dyskryminujące - poprzez drastyczną nierównowagę praw i obowiązków. W związku z tym są zdeterminowani do walki o likwidację niekorzystnych skutków tych umów. Zabiegi marketingowo-promocyjne banków, agresywna akwizycja prowadzona przez doradców finansowych i najprawdopodobniej brak informacji o rzeczywistej skali ryzyka - spowodowały, według poszkodowanych eksporterów, ich znaczne straty w tej grze na instrumentach pochodnych. Trzeba też podkreślić, że bankowi dealerzy, którzy sprzedawali opcje walutowe, dostawali za te transakcje spore bonusy. Obiecywali więc firmom krociowe zyski i zapominali" wspomnieć o ryzyku. Zapewniając równocześnie, że złotówka wciąż będzie się umacniać. Klienci banków formułują jeszcze cięższy zarzut: wciśnięto nam działaniami marketingowymi opcje, a później osłabiono sztucznie kurs złotego, by nas ograbić. Skąd takie przypuszczenie? Płytki rynek walutowy w Polsce stwarza możliwość wpływania na kurs przez manipulację i spekulacyjny atak na walutę krajową. Scenariusz takiego ataku wyglądać może następująco. Rozpoczynający atak fundusz inwestycyjny, bank, czy nawet duży inwestor indywidualny, pożycza od banku walutę krajową i sprzedaje na rynku, powtarzając ten cykl czasem wielokrotnie. Rozpuszcza przy tym plotki lub preparuje oficjalne raporty, prognozy czy rekomendacje, że waluta krajowa ulegnie osłabieniu, bo gospodarka jest w kiepskim stanie (obniżenie tempa wzrostu gospodarczego, deficyt budżetowy, poziom bezrobocia, deficyt handlowy itd ). Jest to niezbędne, by nastąpiła odpowiednia skala sprzedaży waluty krajowej. 5 / 16

6 O ile plotki, a najlepiej mieszanina plotek i faktów, uznane zostaną za wiarygodne - to zagraniczni i krajowi inwestorzy zaczynają sprzedawać walutę krajową i jej kurs zaczyna spadać, osiągając kolejne coraz niższe poziomy. Kupno waluty dla realizacji opcji dodatkowo ją osłabia. W takim momencie spekulanci odkupują walutę krajową, oczywiście po niższym kursie niż sprzedawali, i spłacają zaciągniętą pożyczkę. Różnica pomiędzy kursem kupna i sprzedaży jest zrealizowanym przez nich zyskiem. Udowodnienie jednak, że problem z opcjami wystąpił w konsekwencji manipulacji kursem waluty jest skazane na niepowodzenie. Niemniej okolicznościami zawierania tych transakcji mają zająć się służby specjalne. Niektóre firmy, które uważają się za ofiary systemu bankowego - dbającego tylko o intratne kontrakty - zamierzają walczyć o swoje interesy poprzez podważenie ważności umów z bankami. To droga indywidualnych roszczeń, polegająca na potraktowaniu każdej sprawy w kontekście konkretnych faktów i po rozważeniu interesów każdej ze stron - w oparciu, po pierwsze, o art. 357 Kc, czyli oznaczenie nowego sposobu wykonania świadczenia lub orzeczenie o rozwiązaniu umowy ze względu na wystąpienie tzw. nadzwyczajnej zmiany stosunków; oraz po drugie, art. 358 Kc o zaistnieniu istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. Warto przy tym pamiętać, że już w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi zawarte jest postanowienie mówiące, że transakcje opcyjne powinny być dokonywane przy zapewnieniu należytej staranności, ochrony klienta, a także przejrzystości i bezpieczeństwa obrotu. Teraz zdaje się potwierdzać stare powiedzenie odnoszące się do relacji klienta z bankiem: W słoneczny dzień bank da ci parasol, żeby ci go odebrać, kiedy pada deszcz. 6 / 16

7 Banki łatwo nie zrezygnują... Banki z kolei twierdzą, że wystawcy opcji decydowali się świadomie na takie działania, licząc na dodatkowy zysk. Opcje walutowe są przecież stosunkowo prostymi instrumentami, nie stwarzają też żadnego niebezpieczeństwa, jeśli są poprawnie użyte. Można więc zakładać, że ze zrozumieniem ich istoty nie powinni mieć trudności eksporterzy, mający przecież na co dzień do czynienia z ryzykiem kursowym. Na pewno nie są oni zwykłymi klientami banków, którzy mogą się tłumaczyć nieznajomością instrumentów finansowych. Zmienność kursu waluty, tak jak każdej innej ceny, jest w gospodarce rynkowej naturalna. Deklarowanie przy tym braku wiedzy o istocie zawieranej umowy dopiero w chwili, gdy poniosło się stratę, na pewno jest sprawą zadziwiającą. Nie ulega wątpliwości, że przynajmniej niektóre firmy były świadome ryzyka wiążącego się z transakcjami spekulacyjnymi, ale oceniły je jako warte podjęcia dla uzyskania krótkoterminowych zysków. Znamienne, że nie ma dzisiaj takich, którzy by uczciwie powiedzieli: mieliśmy wiedzę, byliśmy świadomi ryzyka, zaryzykowaliśmy i przegraliśmy. Dopóki złoty się umacniał, sytuacja była sprzyjająca z punktu widzenia eksporterów, bo opcje zabezpieczały kurs wymiany. Sytuacja zmieniła się diametralnie, gdy złoty zaczął słabnąć. Jednak w przypadkach, kiedy zabezpieczone zostały realne transakcje, sytuacja firm była stabilna. Natomiast tam, gdzie transakcje miały charakter spekulacyjny i dokonywane były w kilku bankach - banki, które płaciły poprzednio w sytuacji umacniania się kursu waluty krajowej, teraz przystąpiły do realizacji swych należności, wynikających z zawartych umów, i żądały wykonania opcji - czyli sprzedaży waluty po kursie nawet kilkadziesiąt procent niższym niż rynkowy. Trzeba też dodać, że niektóre firmy mogły w tej sytuacji osiągnąć zyski - jeżeli 7 / 16

8 odpowiednio zabezpieczyły się przed wzrostem kursu waluty wobec złotego. Należy podkreślić, że w obecnym stanie prawnym nie ma przepisów, które nakazywałyby bankom analizowanie zawieranych z klientami transakcji pod kątem posiadanej przez nich wiedzy i doświadczenia w zakresie posługiwania się instrumentami pochodnymi. Banki obowiązuje wyłącznie zasada należytej staranności działania i analiza jego skuteczności w odniesieniu do własnych decyzji. Opcje do rozliczenia przez klienta, który ma dobrą sytuację, nie powinny doprowadzić do niewypłacalności i w następnej kolejności do bankructwa, ale przy spadku sprzedaży podczas kryzysu w szeregu przypadków może być ono nie do uniknięcia. Dla tych transakcji, które nie zostały rozliczone z uwagi na przyszłe terminy wykonania straty, w miarę osłabiania się waluty krajowej szanse na zminimalizowanie strat rosną. Nie ulega wątpliwości, że banki łatwo nie zrezygnują z obrony swych interesów. Niemniej doskonale wiedzą, co to jest ryzyko długotrwałego procesu, a także jakie są skutki upadłości klienta. Na ryzyko wystąpienia niewypłacalności muszą obecnie tworzyć odpisy aktualizacyjne (rezerwy celowe) w ciężar wyniku. Argumenty banków mogą wydawać się słabsze werbalnie, ale stoi za nimi litera prawa, a nie tylko bezsilna złość. Stara zasada bankowa mówiąca, że bank żyje z pomyślności swoich klientów, a nie z ich upadku, nie była jednak w wystarczającym stopniu brana pod uwagę - zabrakło partnerskich relacji. 8 / 16

9 Kolej na swap walutowo-procentowy? Cel umów: zabezpieczenie się firm przed skutkami umacniania się złotego nie został osiągnięty, bo złotówka szybko straciła na wartości, a tak gwałtownej zmiany kursu waluty połączonej - jak się wydaje - z grą na jej osłabienie, nikt nie przewidywał. Firmy mogły być łatwowierne, nie wszystkie mogły być świadome ryzyka wiążącego się ze spekulacją - nie można jednak wykluczyć przypadków nieodpowiedzialnego podejmowania ryzyka przez inżynierów finansowych", jak również dokonywania takich transakcji bez odpowiedniej autoryzacji przez zarządy firm. Prawdopodobieństwo strat wskutek odwrócenia trendu umacniania się złotego mogło być szacowane jako niewielkie - co prowokowało do braku wstrzemięźliwości, zaś możliwość zarobienia była duża. W takim przekonaniu utrzymywały klientów rynkowe prognozy kursu złotego - również te, które publikowały banki handlujące opcjami (!). Patrząc z innej perspektywy, opcje można by określić jako grę - zakład - oczywiście nie z prawnego punktu widzenia, bo konsekwencją takiej tezy byłby wniosek, że są to zobowiązania naturalne i jako takie nie mogą być dochodzone. Ale podobieństwa są: w przypadku zakładu wiadomo np., że bierze w nim udział naiwniak" i cwaniak" - jednak dopiero po rozstrzygnięciu zakładu można przypisać stronom gry właściwe role. Nie ulega jednak wątpliwości, że stosowa nie instrumentów pochodnych przez firmy w celu spekulacji - czyli bez związku z ich ekspozycją na ryzyko walutowe - jest ryzykowne, niewskazane i nieodpowiedzialne. Szukając powodów angażowania się przez firmy w nadmiernie ryzykowne transakcje można postawić parę pytań: pycha, nonszalancja czy wypieranie ryzyka ze świadomości? Niski profesjonalizm czy działanie celowe i świadome? Niestety, zapewne nigdy nie doczekamy się 9 / 16

10 jednoznacznej odpowiedzi na te pytania. Można się też obawiać, że problemy firm nie ograniczają się do opcji walutowych. Podobne problemy mogą mieć firmy, które są stronami w umowie o inny instrument finansowy - swap walutowo-procentowy. Strata na opcjach może też mieć chwilowo, w szeregu przypadków, charakter wirtualny, bo trzeba wycenić przyszłe przepływy pieniężne, niemniej banki żądają w oparciu o umowy uzupełnienia depozytów zabezpieczających, a to grozi firmom utratą płynności. Dotyczy to tych transakcji, które będą rozliczane w późniejszym okresie, np. za kilkanaście miesięcy. W niektórych przypadkach nie odróżnia się strat z tytułu spekulacyjnych instrumentów pochodnych od ujemnej wartości instrumentu hedgingowego służącego zabezpieczeniu ryzyka. W tym drugim przypadku nie generują one rzeczywistej straty, ponieważ rekompensowane są przychodami z zabezpieczanej transakcji i nie powinny niepokoić. Czasem pojawić się może jedynie efekt niedopasowania w rachunku zysków i strat w czasie - jeśli spółka nie zadba o to stosując właściwe ujęcie księgowe. Zawieranie przez banki niesymetrycznych umów opcji jest niewątpliwie skandalem. Czy skala tych transakcji, widoczna przecież dla Komisji Nadzoru Finansowego, nie budziła obaw? Czy banki przestrzegały obowiązujących je regulacji ostrożnościowych? Wypełnianie przez spółki obowiązków informacyjnych to tylko jeden z aspektów tej sprawy, dużo ważniejszy jest zaś aspekt merytoryczny. Jeżeli dziś okazuje się, że nastąpią upadłości firm, to czy limit możliwego ryzyka finansowego nie był w ogóle uwzględniany? A co o zasadzie kontynuacji działalności pisali w opinii i raporcie biegli rewidenci? Czy rady nadzorcze zaakceptowały taką ekspozycję na ryzyko? A może było ono ukrywane, zaś biegli rewidenci nie zgłaszali zastrzeżeń do jakości tego rodzaju zabezpieczeń? Co do zasady, to zarząd ponosi pełną odpowiedzialność wobec spółki i wspólników za straty wynikające z zamknięcia kontraktów. Obecnie jesteśmy już po etapie, kiedy wręcz zaprzeczano istnieniu problemu opcji, do ich posiadania przyznają się teraz nawet ci, którzy poprzednio na 10 / 16

11 ten temat milczeli. Nie ulega przy tym wątpliwości, że krąg odpowiedzialnych za sprawę opcji jest znacznie szerszy. Doszło do poważnego zakłócenia zasad corporate governance, które zapewniają równowagę pomiędzy interesami wszystkich podmiotów zaangażowanych w funkcjonowanie danej spółki (w tym inwestorów, kadry zarządzającej, pracowników, kontrahentów - w tym banków). Zasady dobrej praktyki w stosunkach ze swymi stałymi klientami niewątpliwie złamały przede wszystkim banki - przez nadużycie zaufania. Lekcje do odrobienia Oferowane przez banki instrumenty pochodne (opcje, forwardy, CIRS-y) powstały po to, by umożliwić spółkom zabezpieczenie przed zmiennością kursów walut. Zabezpieczanie ryzyka walutowego stało się standardem świadczącym o odpowiedzialnym podejściu do zarządzania finansami przedsiębiorstwa, polegającym na dopasowaniu zawieranych transakcji do wpływów i wypływów walutowych spółki. Banki powinny jednak oferować klientom instrumenty dostosowane do specyfiki konkretnej firmy i jej potrzeb, informując jednocześnie o możliwych konsekwencjach takich transakcji. Oferując instrumenty pochodne, banki wymagają od klientów wnoszenia depozytów zabezpieczających w przypadku ujemnej wyceny i naruszają pozycję płynnościową spółki. Dla klientów banków w przypadku pojawienia się straty groźne są umowy kredytowe, które narzucają firmom kowenanty, czyli klauzule o konieczności poruszania się w granicach pewnych parametrów finansowych. Jeśli pojawia się strata, to może pojawić się żądanie natychmiastowej spłaty kredytu. 11 / 16

12 Nie można jednak wylewać dziecka z kąpielą" i należy odróżniać straty z tytułu spekulacyjnych instrumentów pochodnych od ujemnej wartości tego instrumentu, kiedy służy zabezpieczeniu ryzyka. W tym ostatnim przypadku ujemna wycena instrumentu rekompensowana jest przychodami z zabezpieczanej transakcji. O ile stosowana jest - niestety pracochłonna - rachunkowość zabezpieczeń (tworzenie dokumentacji powiązania ekonomicznego pomiędzy pozycją zabezpieczaną a instrumentem zabezpieczającym: wielkość i termin) to w rachunku zysków i strat żadna strata nie zostanie z tego tytułu uwidoczniona. W innym przypadku może pojawić się strata jako efekt niedopasowania w czasie, ale łączny efekt będzie taki sam. Trzeba mieć nadzieję, że lekcję opcji walutowych podmioty uczestniczące w takich transakcjach odrobiły z pożytkiem dla przyszłych działań. Banki powinny więc indywidualnie oceniać poziom wiedzy klientów i adekwatność oferowanych im transakcji, jak również brać pod uwagę ekspozycję na ryzyko - gdy strata na tych transakcjach może spowodować zobowiązania przekraczające możliwość spłaty. Z kolei firmy powinny zadbać o podniesienie własnych kompetencji w zarządzaniu ryzykiem i wystrzegać się spekulacji - by brak wyobraźni nie zniweczył zysku operacyjnego. Najlepszy byłby kompromis Obecnie jesteśmy na etapie, kiedy firmy zagrożone stratami niweczącymi zysk operacyjny i upadłością, zagrzewane do boju własną energią oraz rządowymi deklaracjami, starają się odwrócić niepomyślny bieg wydarzeń. Co mogą realnie zrobić, aby wyjść z tej sytuacji? Plan wicepremiera Waldemara Pawlaka to projekt ustawy z sankcją nieważności umowy z mocy prawa lub anulowania umowy opcji sprzedawanych klientom. To oznaczałoby jednak, że banki musiałyby wziąć na siebie zobowiązania wobec banków zagranicznych - wystawców opcji. 12 / 16

13 Może też okazać się, że jest to rozwiązanie niezgodne z konstytucją. Doraźna ingerencja państwa w treść umów cywilnoprawnych jest niewątpliwie rozwiązaniem chybionym. Obok zastrzeżeń co do zgodności z konstytucją, uchwalenie takiej ustawy może spowodować odpowiedzialność odszkodowawczą państwa polskiego na podstawie umów o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji - umowy o opcje są przecież inwestycjami, a w takim przypadku inwestor byłby pozbawiony korzyści z inwestycji. Wśród pomysłów na podważenie ważności umów opcyjnych znajduje się i taki: wykorzystanie klauzuli mówiącej o nadzwyczajnej i nieprzewidywalnej zmianie stosunków rynkowych (klauzula kiedy sprawy się tak przedstawiają"), pozwalającej w przypadkach nadzwyczajnych zmienić przed sądem warunki umowy. Niektórzy prawnicy uważają, że ogólnoświatowy kryzys gospodarczy może być traktowany właśnie jako taka nadzwyczajna zmiana stosunków rynkowych. Prawnicy zaangażowani przez firmy powoływać się też będą zapewne na klauzule generalne, jak np. nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 Kc), czy naruszenie zasad współżycia społecznego (art. 58 Kc) - jako podstawy dla przeprowadzenia argumentacji o naruszeniach zasady uczciwego obrotu. Stawiana jest także kontrowersyjna teza, że umowy mogą być w niektórych przypadkach unieważnione na skutek niewłaściwej reprezentacji. W niektórych przypadkach może być wykazana pozorność umowy (art. 83 Kc) lub błąd (art. 84 Kc) lub podstęp (art. 86 Kc). Prokuratoria Generalna ma przygotować materiały, które mają posłużyć firmom do występowania z pozwami przeciwko bankom. 13 / 16

14 Nie ma pewności, jak będą rozstrzygnięte takie powództwa. W konkretnych przypadkach mogą zdecydować zapisy umowy i okoliczności faktyczne związane z jej zawarciem. Rozważane są możliwości występowania z pozwami zbiorowymi, jeżeli istotne okoliczności i roszczenia firm są takie same. Trzeba jednak podkreślić, że uchylanie się od zobowiązań jest naruszeniem zasady pewności obrotu gospodarczego i reguły pacta sunt servanda. Dopuszczono by tu na dodatek działanie prawa wstecz, gdyż chodzi o umowy zawarte przed dniem wejścia w życie takiego rozwiązania. Skutkiem podważenia umów o opcje walutowe byłyby też najprawdopodobniej kolejne roszczenia - np. tych, którzy w wyniku kryzysu stracili na inwestycjach w fundusze inwestycyjne. Nie powinno się więc tworzyć precedensu. Za straty firm na opcjach walutowych nie powinni też zapłacić podatnicy - co miałoby miejsce, gdyby rząd wsparł w jakiejś formie banki, które handlowały tymi instrumentami. Poszukiwanie kompromisu i renegocjacja umów zawartych przez firmy z bankami, np. przez przyjęcie ich rozliczenia na określony dzień, przyjęcie innego kursu, odroczenie płatności, rozłożenie na raty - wydaje się być jedyną drogą polubownego załatwienia sporu. Pozostawienie firm we względnie dobrej kondycji finansowej leży przecież również w interesie banków. Pomoże unijna dyrektywa? 14 / 16

15 Reputacja banków w wyniku afery z opcjami podupadła. Chętnych na ten produkt bankowy zabezpieczający przed ryzykiem walutowym nie będzie zapewne zbyt wielu - do czasu, gdy zagoją się rany po obecnej batalii. Wielu eksporterów prowadzących ciągłą produkcję i sprzedaż musi odpowiedzieć sobie na pytania: Czy zamiast ekspozycji na ryzyko walutowe jest sens stosowania kosztownych zabezpieczeń za pomocą instrumentów pochodnych? Czy zamiast osiągać zysk na podstawowym biznesie, nie lepiej dalej szukać go w ryzykownych operacjach spekulacyjnych? Produkty bankowe, mimo że są na ogół wystandaryzowane oraz opisane w umowach przez określone atrybuty, nie zawsze są dla klienta produktami o gwarantowanej jakości - przykładem są właśnie opcje walutowe. Kredyt inwestycyjny czy obrotowy może być zawsze wypowiedziany, nawet z błahego powodu, natomiast zawarte opcje, które okazały się dysfunkcjonalne, już nie. Czy w związku z tym klienci instytucji finansowych mogą liczyć na jakąś ochronę przed sprzedawaniem im niewłaściwych produktów? Owszem, taką ochronę zapewnią im nowe przepisy, zawarte w dyrektywie MiFID (Dyrektywa 2004/39/WE), które wkrótce będą w Polsce obowiązywać. Zgodnie z tymi przepisami banki nie powinny proponować skomplikowanych instrumentów klientom, co do których nie mają pewności, że je rozumieją i potrafią się nimi świadomie posługiwać. Banki powinny indywidualnie oceniać poziom wiedzy klientów i adekwatność transakcji im oferowanych, jak również ich ekspozycję na ryzyko - gdy strata na tych transakcjach może spowodować zobowiązania przekraczające możliwość spłaty. Z kolei firmy powinny zadbać o podniesienie własnych kompetencji w dziedzinie zarządzania ryzykiem i wystrzegać się spekulacji. 15 / 16

16 (...) (Pełna wersja artykułu w Przeglądzie Corporate Governance nr 1/2009). 16 / 16

Czy spekulacje walutowe będą polskim sub-primem?

Czy spekulacje walutowe będą polskim sub-primem? Czy spekulacje walutowe będą polskim sub-primem? Zbigniew Szczerbetka, Partner, Deloitte Szef Działu Zarządzania Ryzykiem w Europie Środkowej zszczerbetka@deloitte.com Warszawa, 10grudnia 2008 r. Wstęp

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

OSWOIĆ OPCJE WARSZAWA 2009

OSWOIĆ OPCJE WARSZAWA 2009 OSWOIĆ OPCJE ASPEKTY FINANSOWE ŚWIADOMEGO ZARZĄDZANIA RYZYKIEM WALUTOWYM WARSZAWA 2009 PLAN PREZENTACJI 1. INSTYTUCJE RYNKU WALUTOWEGO I ICH ROLA [MODEL A RZECZYWISTOŚĆ]. 2. RODZAJE OPCJI-ICH PRZYDATNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH

NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH Jeden z najbardziej popularnych instrumentów zabezpieczających Pełne zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Problem walutowych instrumentów pochodnych

Problem walutowych instrumentów pochodnych Problem walutowych instrumentów pochodnych (diagnoza, terapia, rekonwalescencja) Dr Andrzej Stopczyński Dyrektor Zrządzający Pionem Nadzoru Bankowego w UKNF 1. Fowardy, swapy, opcje,...? 2. Dlaczego zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

NEGOCJOWANA TRANSAKCJA FX SWAP

NEGOCJOWANA TRANSAKCJA FX SWAP Jeden z najbardziej popularnych instrumentów służący przesuwaniu terminów rozliczenia przepływów walutowych Obowiązek rozliczenia transakcji po ustalonych kursach Negocjowana transakcja FX swap polega

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29. Sporządziła: A. Maciejowska

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29. Sporządziła: A. Maciejowska Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29 Sporządziła: A. Maciejowska 1.Wstęp Każde przedsiębiorstwo musi zmagać się z ryzykiem, nawet jeśli nie do końca jest

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Stanowisko UKNF w sprawie dobrych praktyk w zakresie walutowych transakcji pochodnych - podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Zgromadzony w toku czynności nadzorczych

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Wykład 5. Wycena opcji modele dyskretne Bartosz Ziemkiewicz Wydział Matematyki i Informatyki UMK Kurs letni dla studentów studiów zamawianych na kierunku Matematyka

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Strategie inwestowania w opcje Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Opcje giełdowe Zabezpieczenie portfela Spekulacja Strategie opcyjne 2 Opcje giełdowe 3 Co to jest opcja? OPCJA JAK POLISA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

Broszura informacyjna mifid. Poradnik dla Klienta

Broszura informacyjna mifid. Poradnik dla Klienta Broszura informacyjna mifid Poradnik dla Klienta Broszura Informacyjna mifid 1. MiFID informacje ogólne Niniejsza Broszura zawiera informacje przeznaczone dla Klientów Banku na temat realizowania przez

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Dwuwalutowe

Inwestycje Dwuwalutowe Inwestycje Dwuwalutowe Co to są Inwestycje Dwuwalutowe? Inwestycja Dwuwalutowa to krótkoterminowa inwestycja, w ramach której Klient może otrzymać wysokie oprocentowanie zainwestowanego kapitału w zamian

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1 Ćwiczenia ZPI 1 Kupno opcji Profil wypłaty dla nabywcy opcji kupna. Z/S Premia (P) np. 100 Kurs wykonania opcji (X) np. 2500 Punkt opłacalności X + P 2500+100=2600 WIG20 2 Kupno opcji Profil wypłaty dla

Bardziej szczegółowo

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji Opcja walutowa jest to umowa, która daje kupującemu prawo (nie obowiązek) do kupna lub sprzedaży instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie przed lub w określonym terminie w przyszłości. Kupujący

Bardziej szczegółowo

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM OPCJE WALUTOWE Opcja walutowa jako instrument finansowy zdobył ogromną popularność dzięki wielu możliwości jego wykorzystania. Minimalizacja ryzyka walutowego gdziekolwiek pojawiają się waluty to niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

Program. Jak bezpiecznie realizować międzynarodowe transakcje handlowe 28.11.2013. Przeprowadzenie szkolenia ma także na celu:

Program. Jak bezpiecznie realizować międzynarodowe transakcje handlowe 28.11.2013. Przeprowadzenie szkolenia ma także na celu: Program Jak bezpiecznie realizować międzynarodowe transakcje handlowe 28.11.2013 Dla wielu przedsiębiorców ogromnym wyzwaniem jest zminimalizowanie lub eliminacja wszelkiego ryzyka związanego z zabezpieczaniem

Bardziej szczegółowo

Dotąd ponad 40 spółek giełdowych (licząc z bankami) wykazało straty związane z walutowymi transakcjami pochodnymi.

Dotąd ponad 40 spółek giełdowych (licząc z bankami) wykazało straty związane z walutowymi transakcjami pochodnymi. Dotąd ponad 40 spółek giełdowych (licząc z bankami) wykazało straty związane z walutowymi transakcjami pochodnymi. Kłopoty przedsiębiorstw z opcjami i innymi instrumentami pochodnymi wzięły się w większości

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A.

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. 21.08.2014 1. KDPW_CCP zgodnie ze swoją Polityką inwestycyjną przyjętą w drodze uchwały Zarządu KDPW_CCP S.A. inwestuje następujące rodzaje aktywów:

Bardziej szczegółowo

OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS

OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS Możliwości inwestycyjne akcje, kontrakty, opcje Akcje zysk: tylko wzrosty lub tylko spadki (krótka sprzedaż), brak dźwigni finansowej strata: w zależności od spadku

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie: - Ryzyka Walutowego - Ryzyka Stopy Procentowej. Zasady współpracy z Bankiem BPH

Zabezpieczenie: - Ryzyka Walutowego - Ryzyka Stopy Procentowej. Zasady współpracy z Bankiem BPH Zabezpieczenie: - Ryzyka Walutowego - Ryzyka Stopy Procentowej Zasady współpracy z Bankiem BPH Plan prezentacji Ryzyko rynkowe - czym jest to ryzyko? Ryzyko walutowe i ryzyko stopy procentowej w Państwa

Bardziej szczegółowo

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. OPCJE Slide 1 Informacje ogólne definicje opcji: kupna (call)/sprzedaŝy (put) terminologia typy opcji krzywe zysk/strata Slide 2 Czym jest opcja KUPNA (CALL)? Opcja KUPNA (CALL) jest PRAWEM - nie zobowiązaniem

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane www.pwcacademy.pl Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane Jan Domanik Instrumenty pochodne ogólne zasady ujmowania i wyceny 2 Instrument pochodny definicja. to instrument finansowy: którego wartość

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Opis Transakcji Walutowych

Opis Transakcji Walutowych Opis Transakcji Walutowych mbank.pl Spis treści 1. Definicje...3 2. Natychmiastowa Transakcja Wymiany Walutowej...4 3. Walutowa Transakcja Terminowa...4 4. Opcje Walutowe...5 5. Niedostarczenie środków...6

Bardziej szczegółowo

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Bank BPS S.A. Spis treści: Rozdział 1. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE Opcja jest umową, która daje posiadaczowi prawo do kupna lub sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Regulamin Lokaty dwuwalutowe

Regulamin Lokaty dwuwalutowe Regulamin Lokaty dwuwalutowe Warszawa, Listopad 2013 mbank.pl Spis treści: Rozdział I Postanowienia ogólne...3 Rozdział II Warunki transakcji...3 Rozdział III Zasady rozliczania transakcji...3 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Regulamin Walutowych Transakcji Opcyjnych Egzotycznych

Regulamin Walutowych Transakcji Opcyjnych Egzotycznych Regulamin Walutowych Transakcji Opcyjnych Egzotycznych 1. Postanowienia ogólne 1. Regulamin Walutowych Transakcji Opcyjnych Egzotycznych zwany dalej Regulaminem WTX określa zasady i tryb zawierania oraz

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu nr 5/2014 Banku Spółdzielczego we Mstowie z dnia 29.01.2014r. Zatw. Uchwałą RN nr 3/2014 z dn. 30.01.2014 Tekst jednolity uwzględniający wprowadzone zmiany: 1) Uchwałą

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje Echo ćwiczeń... Transakcje terminowe (kontrakty terminowe) Transakcja terminowa polega na zawarciu umowy zobowiązującej sprzedającego do dostarczenia określonego co do ilości i jakości dobra, będącego

Bardziej szczegółowo

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015 1/6 Spis treści A. Ustalenia ogólne... 1 B. Zakres ogłaszanych przez Bank informacji... 2 C. Zasady i terminy udzielania odpowiedzi udziałowcom oraz klientom... 5 D. Częstotliwość ogłaszania informacji...

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo

Jak zabezpieczać się przed ryzykiem walutowym?

Jak zabezpieczać się przed ryzykiem walutowym? Jak zabezpieczać się przed ryzykiem walutowym? Hedging walutowy w relacjach firmy z bankiem Przyszłych zmian kursów walutowych nie sposób przewidzieć, ale można się na nie przygotować Hedging to obrona

Bardziej szczegółowo

UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA

UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA Transakcje Spot (Transkacje natychmiastowe) Transakcje terminowe (FX Forward) Zlecenia rynkowe (Market Orders) Nasza firma Powstaliśmy w jednym, jasno

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie Ryzyka Stopy Procentowej. Zasady współpracy z Bankiem BPH

Zabezpieczenie Ryzyka Stopy Procentowej. Zasady współpracy z Bankiem BPH Zabezpieczenie Ryzyka Stopy Procentowej Zasady współpracy z Bankiem BPH Plan prezentacji Ryzyko rynkowe - czym jest to ryzyko? Ryzyko rynkowe w Państwa Firmie Instrumenty zabezpieczające przed ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Kontrakty różnic kursowych (CFD)

Kontrakty różnic kursowych (CFD) Ostrzeżenie dla inwestorów 28/02/2013 Kontrakty różnic kursowych (CFD) Najważniejsze przesłania Kontrakty różnic kursowych (CFD) to złożone produkty, które nie muszą być odpowiednie dla wszystkich inwestorów.

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Wrocław, 22.09.2010 CZYNNIKI MAKROEKONOMICZNE Tekst [24 pkt.] [RGB 0; 0;

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Damian Blachowski. Instrumenty pochodne w sprawozdaniach finansowych za 2008 r.

Damian Blachowski. Instrumenty pochodne w sprawozdaniach finansowych za 2008 r. Damian Blachowski Instrumenty pochodne w sprawozdaniach finansowych za 2008 r. Politechnika Łódzka, Wydział Organizacji i Zarządzania, Katedra Ekonomii, KN Cash Flow Toruń, 14.05.2009 r. 1. Wstęp Plan

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Słowniczek pojęć. Definicje ogólne. 1 pips najmniejsza możliwa zmiana ceny, najczęściej jest to 0,0001; 100 pips = 1 grosz, 20 pips = 0,2 grosza, itp.

Słowniczek pojęć. Definicje ogólne. 1 pips najmniejsza możliwa zmiana ceny, najczęściej jest to 0,0001; 100 pips = 1 grosz, 20 pips = 0,2 grosza, itp. Słowniczek pojęć Definicje ogólne 1 pips najmniejsza możliwa zmiana ceny, najczęściej jest to 0,0001; 100 pips = 1 grosz, 20 pips = 0,2 grosza, itp. ASK rynkowy kurs, po którym można kupić walutę zagraniczną

Bardziej szczegółowo

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Punkt odniesienia dla rozliczania transakcji terminowej forward: ustalony

Bardziej szczegółowo

Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A.

Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A. Poziom: 3a Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A. wersja. 1.0 1/9 Spis treści 1. Postanowienia Ogólne... 3 2. Cel i zakres Polityki... 5 3. Ogólne zasady działania Banku... 5 4. Szczegółowe

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Analiza Portfela współczynnik Beta (β) Opcje giełdowe wprowadzenie Podstawowe strategie opcyjne Strategia Protective

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu Opcje giełdowe Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny (kontrakt opcyjny), Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Należności z tytułu oddanych w leasing finansowy rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Należności z tytułu oddanych w leasing finansowy rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 01 02 03 04 05 06 09 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków. (Dz. U. Nr 152, poz. 1727) Na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Nadmierne zadłużanie się

Nadmierne zadłużanie się Nadmierne zadłużanie się Kredyt jako kategoria ekonomiczna Kredyt bankowy to stosunek prawno - finansowy pomiędzy bankiem a kredytobiorcą. Stosunek ten wyraża się przekazaniem przez bank określonej kwoty

Bardziej szczegółowo

Informacja Banku Zachodniego WBK S.A. o ryzykach występujących przy zawieraniu transakcji skarbowych wraz z ogólnym opisem istoty instrumentów

Informacja Banku Zachodniego WBK S.A. o ryzykach występujących przy zawieraniu transakcji skarbowych wraz z ogólnym opisem istoty instrumentów Informacja Banku Zachodniego WBK S.A. o ryzykach występujących przy zawieraniu transakcji skarbowych wraz z ogólnym opisem istoty instrumentów finansowych 1. Niniejszy dokument przedstawia ogólny opis

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie, ogłasza

Bardziej szczegółowo

pieniężnych (koszt FTT) poza rynek krajowy. Trudno jest zrozumieć ideę, aby FTT zostało nałożone na transakcje zawierane w celu zabezpieczenia się

pieniężnych (koszt FTT) poza rynek krajowy. Trudno jest zrozumieć ideę, aby FTT zostało nałożone na transakcje zawierane w celu zabezpieczenia się Stanowisko Zarządu Związku Banków Polskich w sprawie Wniosku DYREKTYWA RADY w sprawie wdrożenia wzmocnionej współpracy w dziedzinie podatku od transakcji finansowych W nawiązaniu do opublikowania projektu

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe oferowane przez Obszar Skarbu Getin Noble Bank SA i związane z nimi ryzyka. Definicje. Przykładowe rodzaje ryzyk

Instrumenty finansowe oferowane przez Obszar Skarbu Getin Noble Bank SA i związane z nimi ryzyka. Definicje. Przykładowe rodzaje ryzyk Instrumenty finansowe oferowane przez Obszar Skarbu Getin Noble Bank SA i związane z nimi ryzyka Getin Noble Bank SA informuje, że ryzyka są nierozłącznie związane z każdą transakcją instrumentami finansowymi.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Walutowe transakcje terminowe (WTT)

Regulamin Walutowe transakcje terminowe (WTT) Regulamin Walutowe transakcje terminowe (WTT) Warszawa, Marzec 2014 mbank.pl Spis Treści: Rozdział I Postanowienia ogólne...3 Rozdział II Warunki transakcji...3 Rozdział III Zasady rozliczania transakcji...3

Bardziej szczegółowo

W takich sytuacjach podatnicy mają wiele problemów z ustaleniem podatkowych różnic kursowych.

W takich sytuacjach podatnicy mają wiele problemów z ustaleniem podatkowych różnic kursowych. W takich sytuacjach podatnicy mają wiele problemów z ustaleniem podatkowych różnic kursowych. Wiele problemów nastręcza podatnikom ustalenie podatkowych różnic kursowych w przypadku regulowania swoich

Bardziej szczegółowo

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Instrumenty pochodne 2014 Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Jerzy Dzieża, WMS, AGH Kraków 28 maja 2014 (Instrumenty pochodne 2014 ) Wycena equity derivatives

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

Apator SpółkaAkcyjna z siedzibą w Toruniu ul. Żółkiewskiego 21129 87-100 Toruń. Wnioskodawca: Zbigniew Jaworski

Apator SpółkaAkcyjna z siedzibą w Toruniu ul. Żółkiewskiego 21129 87-100 Toruń. Wnioskodawca: Zbigniew Jaworski Toruń, 31 maja 2010 r. Apator SpółkaAkcyjna z siedzibą w Toruniu ul. Żółkiewskiego 21129 87-100 Toruń Wnioskodawca: Wniosek o umieszczenie w porządku obrad Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia SpółkiApator

Bardziej szczegółowo

Umowa o PPP 8. Polska

Umowa o PPP 8. Polska Umowa o PPP 8 Polska Wrocław, 9 grudnia 2010 Tytuł prezentacji: Umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym I Prelegent: Witold Grzybowski 2 Zawartość prezentacji: Umowa - aspekty. Charakter umowy o ppp Struktura

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego *connectedthinking Aktualności MSSF Wyjaśnienie działań IASB* MSSF 7 - dodatek l MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego Potencjalny wpływ ryzyk rynkowych jest jednym z ważniejszych problemów, na jakie

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex)

Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex) Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex) Istotą inwestowania za pomocą kontraktów różnic kursowych (KRK, CFD) jest zarabianie na różnicy pomiędzy kursem z momentu rozpoczęcia transakcji,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz schematów. Wstęp. Rozdział I Wprowadzenie

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz schematów. Wstęp. Rozdział I Wprowadzenie Spis treści Wykaz skrótów Wykaz schematów Wstęp Rozdział I Wprowadzenie Rozdział II Pochodny instrument finansowy jako przedmiot opodatkowania w podatku na tle różnych dziedzin prawa 1. Przedmiot i podstawa

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty pochodne

Kredytowe instrumenty pochodne Kredytowe instrumenty pochodne 1 Ryzyko kredytowe Zagrożenie, że płatności związane ze zobowiązaniem nie zostaną uregulowane przez klienta w terminie przewidzianym umową dotyczy zarówno rat kapitałowych,

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Warszawa, dnia 21 grudnia 2011 roku 1 Data powstania: Data zatwierdzenia: Data wejścia w życie: Właściciel:

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Mgr Bogusław Wacławik Doktorant na Wydziale Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 1 Maksyma wystąpienia:

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE Spis treści: 1. AKCJE 2. PRAWA DO AKCJI (PDA) 3. PRAWA POBORU 4. KONTRAKTY TERMINOWE 5. OPCJE

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. Niniejszym Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Co należy wiedzieć o spreadzie walutowym i różnicach kursowych?

Co należy wiedzieć o spreadzie walutowym i różnicach kursowych? Co należy wiedzieć o spreadzie walutowym i różnicach kursowych?, czyli na co zwrócić szczególną uwagę przy doborze kredytu. Autor: Przemysław Mudel p.mudel@niezaleznydoradca.pl Copyright 2007 Przemysław

Bardziej szczegółowo

Najchętniej odwraca pozycję. Ale jeśli nie może, to replikuje transakcję przeciwstawną. strategie opcyjne

Najchętniej odwraca pozycję. Ale jeśli nie może, to replikuje transakcję przeciwstawną. strategie opcyjne Opcje (2) delta hedging strategie opcyjne 1 Co robi market-maker maker wystawiający opcje? Najchętniej odwraca pozycję Ale jeśli nie może, to replikuje transakcję przeciwstawną SGH, Rynki Finansowe, Materiały

Bardziej szczegółowo

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu.

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu. Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem Program Rozwoju Eksportu. Współpraca z ubezpieczycielem profilaktyka i niwelowanie strat tradycyjna rola ubezpieczyciela

Bardziej szczegółowo

Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne

Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne 1. Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A., zwana dalej Polityką, określa zasady, którymi kieruje się Bank Millennium

Bardziej szczegółowo

POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA

POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA Rozdział I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. EFIX DOM MAKLERSKI S.A., działając zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2009 r. w

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 10 Pośrednicy finansowi, instrumenty pochodne Rodzaje rynków finansowych (hybrydowe kryterium podziału: przedmiot obrotu oraz zapadalność instrumentu) Rynki walutowe:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków 1082 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków Na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 1 Czynniki Ryzyka i Zagrożenia Jednym z najważniejszych czynników ryzyka, wpływających na zdolność

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 11 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH OBJĘTYCH WYMOGAMI MIFID W BANKU OCHRONY ŚRODOWISKA S.A.

OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH OBJĘTYCH WYMOGAMI MIFID W BANKU OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH OBJĘTYCH WYMOGAMI MIFID W BANKU OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. 1 SPIS TREŚCI A. Transakcje zabezpieczające ryzyko walutowe 3 Transakcje FX Forward 3 B. Transakcje zabezpieczające

Bardziej szczegółowo