ROZDZIAŁ 16 PONAD 50 LAT DOŚWIADCZEŃ DUALNEGO SYSTEMU KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA POTRZEB RYNKU PRACY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROZDZIAŁ 16 PONAD 50 LAT DOŚWIADCZEŃ DUALNEGO SYSTEMU KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA POTRZEB RYNKU PRACY"

Transkrypt

1 Ewa Matuska, Klaus Peter Dierks ROZDZIAŁ 16 PONAD 50 LAT DOŚWIADCZEŃ DUALNEGO SYSTEMU KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA POTRZEB RYNKU PRACY Wprowadzenie Wyzwania współczesnej organizacji uczącej się, funkcjonującej w stale zmieniającym się otoczeniu społecznym i technologicznym sprawiają, że coraz bardziej wzrastają wymogi pracodawców stawiane obecnym i przyszłym pracownikom, a zwłaszcza absolwentom. Uwarunkowania społeczno - gospodarcze wpływają również na proces kształcenia zawodowego (por. Kwiatkowski, 2002). Nowoczesne systemy orientacji i edukacji zawodowej są podstawą skutecznej adaptacji na rynku pracy - zwłaszcza w odniesieniu do młodzieży. Wzrasta też systematycznie rola kształcenia zawodowego osób dorosłych - nie tylko bezrobotnych, ale także aktualnie zatrudnionych i zamierzających zmienić pracę. To ostatnie, odbywa się w ramach pozaszkolnego systemu kształcenia zawodowego, w perspektywie edukacji ustawicznej ( life - long - learning). W poszukiwaniu najbardziej efektywnego systemu kształcenia zawodowego, poprzez przegląd dobrych praktyk europejskich, warto przyjrzeć się specyfice systemu dualnego, funkcjonującego od ponad 50 lat w Niemczech (Putz, 2003). Dobrze udokumentowane w literaturze osiągnięcia sytemu dualnego w Niemczech są wynikiem owocnej współpracy różnych partnerów instytucjonalnych w tym kraju i mogą stanowić przykład udanego partnerstwa publiczno- prywatnego. System ten ma też swoje słabe punkty, ale - w opinii autorówstanowi wartościowe poznawczo studium przypadku. Jest kilka pytań, które stawiamy, w intencji ewentualnego włączenia ich do toczącej się obecnie dyskusji o kształcie optymalnego systemu kształcenia zawodowego w Polsce (por. Bogaj, 2006, s.22-30): Czy ponad 50-letnia tradycja niemieckiego dualnego systemu kształcenia zawodowego może mieć pozytywne odniesienia w realiach polskich? Jeśli tak, to w jakim zakresie? Czy niemiecki system kształcenia dualnego reprezentuje cechy modelu uniwersalnego, mogącego mieć zastosowanie w kraju takim, jak Polska? W jakim stopniu system ten jest obciążony specyfiką uwarunkowań kulturowych? Na ile ten system reprezentuje model ponadczasowy - czy jest w stanie sprostać tempu przemian współczesnego rynku pracy i czy jest odporny na głębsze wahania koniunkturalne? Jakie wnioski z dobrych i słabych stron niemieckiego dualnego modelu edukacji zawodowej można sformułować w odniesieniu do planowanych kierunków reformy edukacji polskiego systemu edukacji zawodowej? Kluczowe aspekty polskiego kształcenia zawodowego Polska, w ślad za innymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej, od lat 90-tych XX wieku reformuje jakość systemów kształcenia i szkolenia zawodowego, w intencji ułatwienia transferu ucznia ze szkoły do pracy i stworzenia podstaw rozwoju wydajnych zasobów ludzkich dla współczesnych przedsiębiorstw. Obecnie dobiega końca termin realizacji unijnej strategii mającej na celu obniżenie o połowę do roku 2010 liczby osób wchodzących na rynek pracy (wieku od 18 do 24 lat), a nie posiadających wykształcenia średniego i nie kontynuujących nauki

2 Ponad 50 lat doświadczeń dualnego systemu kształcenia zawodowego dla rynku pracy 177 lub szkolenia (por. Biała Księga, 1997). W ramach tej strategii w Polsce podjęto intensywne działania promujące przede wszystkim kształcenie na poziomie wyższym ale również uruchomiono szereg inicjatyw adresowanych do uczestników edukacji na poziomie średnim. Są to na przykład: system kursów i szkoleń zawodowych w ramach pracy centrów kształcenia praktycznego na potrzeby liceów profilowanych, instytucje przeprowadzające zewnętrzne egzaminy zawodowe potwierdzające kwalifikacje w danym zawodzie, szkolne kluby karier w gimnazjach i akademickie biura karier. Opracowywanych i wdrażanych jest wiele projektów unijnych w zakresie poprawy adaptacyjności młodych ludzi na rynku pracy, zwłaszcza obecnie, w latach , to jest w okresie realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, współfinansowanego z unijnego programu polityki strukturalnej Europejskiego Funduszu Społecznego. Instytucjonalnie szkolne kształcenie zawodowe w polskim systemie edukacji stanowią : klasy i ciągi uzawodowione w gimnazjach, zasadnicze szkoły zawodowe, technika, szkoły policealne. Wymienione typy szkół umożliwiają kształcenie młodzieży na właściwych poziomach edukacji, w zgodzie z kryteriami UNESCO ( por. ). Realizowany w polskim systemie edukacyjnym szkolny jak i pozaszkolny proces kształcenia zawodowego ma wspólny cel podmiotowy: rozwój człowieka, obywatela i pracownika (por. Nowacki, 2004, s.197). Obydwa systemy umożliwiają opanowanie zawodu (zawodów) zgodnych z indywidualnymi preferencjami i zdolnościami podmiotu, rozwijają jego osobowość i kompetencje życiowe (w tym - zawodowe), czynią z niego wartościowy i odpowiedzialny czynnik kapitału ludzkiego organizacji. Szczególny, strukturalny składnik procesu kształcenia zawodowego, stanowią treści kształcenia, określane zazwyczaj programami nauczania ( Wiatrowski, 2000). Swoistość programów nauczania zawodowego polega na ich ciągłości: od etapu kształcenia przed zawodowego (etap orientacji i poradnictwa edukacyjno-zawodowego), poprzez etap kształcenia pro zawodowego (właściwa edukacja zawodowa) - po kontynuację w kształceniu ustawicznym pracownika (Gerlach, 2003). Praca zawodowa wykonywana zarówno w okresie rozwojowym, jak w życiu dorosłym, przechodząca coraz częstsze meandry rekwalifikacji, stwarza okazję do przenikania treści programów kształcenia zawodowego, których celem podstawowym jest zdobycie konkretnych (często zupełnie nowych dla podmiotu) kwalifikacji zawodowych, a celem pobocznym, ale bardzo ważnym, jest kształtowanie pożądanych postaw zawodowych mobilności, elastyczności, przedsiębiorczości, samowystarczalności ekonomicznej. Polska ma szczególnie trudną pozycję na europejskim rynku pracy ujawniając się w odpowiednich statystykach jako kraj o najniższym wskaźniku mobilności zawodowej oraz z najwcześniejszym wiekiem wychodzenia pracownika z rynku pracy (por. Raport o kapitale intelektualnym Polski, 2008). Problemem kluczowym dla rynku pracy wydaje się problem niedopasowania struktury podaży i popytu na pracę z jednej strony mamy stale wysokie wskaźniki bezrobocia, drugiej zaś, pracodawcy bezskutecznie poszukują pracowników. Jest to między innymi efekt wybieranych, zwłaszcza przez młodych ludzi, kierunków kształcenia. Brak pełnej koordynacji zmian zachodzących w polskim szkolnictwie wyższym doprowadził do nadprodukcji w niektórych zawodach i specjalnościach, przy jednoczesnym niedoborze absolwentów szkół średnich, kierunków technicznych i szkół zawodowych. W wyniku tego polski rynek pracy nasycony jest magistrami specjalizującymi się w wielu miękkich dziedzinach. Brak natomiast fachowców o wykształceniu technicznym i zawodowym (por. Boni M.,2008). Struktura kształcenia średniego została w Polsce w ostatnich latach ukształtowana według formuły (tj. 80% stanowią uczniowie liceów ogólnokształcących, 20% szkół zawodowych). Tymczasem w większości krajów wysoko rozwiniętych dominuje model (czyli 30% młodzieży uczy się w szkołach ogólnokształcących, a 70% w szkołach zawo-

3 178 Ewa Matuska, Klaus Peter Dierks dowych i technicznych). Według tej formuły w krajach Unii Europejskiej średnio 60% młodzieży zdobywa konkretny fach w szkołach zawodowych, a 40% kontynuuje edukację w tzw. ogólniakach. Trwający obecnie, długi, gdyż przebiegający na przestrzeni życia ( life - long - learning) czas, jak i szeroki obszar kształcenia zawodowego, wyznacza specyfikę jego treści, obejmującej różne bloki: ogólnokształcący, profilowany, zawodowy. Przenikanie programów umożliwia teoria modularyzacji treści, w której moduły tj. ruchome elementy programowe, pozwalają na tworzenie różnych konfiguracji w różnym czasie i tempie więc mogą być wykorzystane tak w szkolnym, jak i pozaszkolnym systemie kształcenia zawodowego. Niewątpliwą zaletą modułowej koncepcji szkolenia jest kompatybilność systemu szkolnego i pozaszkolnego, a ponadto, możliwość indywidualizacji procesu uczenia się i nauczania pozwalająca na realizację zawodowego kształcenia w formie dystansowej (e-learning), co jest bardzo popularne w niektórych krajach (np. Kanada, Australia), a w Polsce - obecnie jest w fazie tworzenia. Jednak najważniejszym walorem koncepcji kształcenia modułowego jest, jak się wydaje, jego elastyczność - moduły treści kształcenia mogą się modyfikować i wzajemnie uzupełniać w zależności od aktualnych potrzeb rynku pracy oraz stosowanej technologii w danym przedsiębiorstwie. Tym samym zawodowe kształcenie modułowe jest praktycznym forum spotkania edukacji i biznesu podobnie jak ma to miejsce w kształceniu dualnym, którego praktyki są na trwale ugruntowane w niektórych krajach Europy a także Ameryki Południowej. Początki systemu edukacji dualnej w Niemczech sięgają czasów Republiki Weimarskiej (lata 30-te XX w.) i zgromadzone przez ten długi czas doświadczenia mogą stanowić interesującą kanwę do przemyśleń w obszarze polskich rozwiązań aktualnych problemów edukacji zawodowej. Istota i organizacja dualnego kształcenia zawodowego System dualny (inaczej: podwójny, przemienny) oparty jest na równoległym kształceniu w szkole zawodowej (wiedza teoretyczna) i kształceniu praktycznym w zakładzie pracy ( bezpośredni kontakt z przedsiębiorstwem). W tym systemie, kształcenie zawodowe jest ściśle dostosowane do oczekiwań i potrzeb pracodawców oraz pozwala uczniom na płynne przejście (tranzycję) od nauki w szkole do czynnego życia zawodowego. W Europie, system dualnego kształcenia zawodowego, realizowany w szkołach zawodowych i technicznych różnego szczebla - także wyższych, odgrywa znaczącą rolę w kilku krajach, takich jak: Szwajcaria 87% uczniów szkół zawodowych i technicznych uczestniczy w dualnym systemie kształcenia zawodowego, a tylko 13% w szkolnym systemie zawodowym, Niemcy 69% uczniów szkół zawodowych i technicznych uczy się zawodu w dualnym systemie kształcenia, 31% uczy się w szkolnym systemie zawodowym, Czechy 58% ogółu uczniów szkół zawodowych i technicznych kształci się w dualnym systemie kształcenia zawodowego, 42% w szkolnym systemie zawodowym, Węgry ponad 1/3 uczniów uczestniczy w dualnym systemie kształcenia zawodowego (37%), natomiast w szkolnym systemie nauki zawodu kształci się 63% uczniów, Holandia 33% uczestników kształcenia zawodowego uczy się zawodu w dualnym systemie kształcenia; w szkolnym systemie kształcenia uczestniczy 67% uczniów (por. Kabaj, 2004, s.194). Większość form początkowej edukacji zawodowej realizowana w Niemczech odbywa się w ramach systemu dualnego, a kształcenie przebiega na podstawie ogólnoniemieckich przepisów dotyczących przyuczenia do zawodu. Zapewniają one zdobycie podstawowego wykształcenia, kwalifikacji i doświadczenia zawodowego, które upoważniają absolwenta do wykonywania wyuczonego fachu. W zajęciach praktycznych uczestniczy młodzież od 16 roku życia i nie ma górnej granicy nauki zawodu ograniczeniem może być jedynie trudność w znalezieniu praktykodawcy dla osoby starszej. Uczeń sam podpisuje umowę z zakładem pra-

4 Ponad 50 lat doświadczeń dualnego systemu kształcenia zawodowego dla rynku pracy 179 cy na zajęcia praktyczne, po czym rekrutuje się do wybranej szkoły na różnym poziomie kształcenia ale treściowo powiązanej z podjętą praktyką. Kształceniem w zakładzie pracy zajmują się, specjalnie do tego celu przeszkoleni, nauczyciel oraz mistrz a osoby kształcące się w systemie podwójnym mogą skorzystać z wielu możliwości zdobycia dodatkowych kwalifikacji, które służą pogłębieniu i doskonaleniu ich umiejętności zawodowych. W niemieckim systemie kształcenia dualnego bierze udział kilka rodzajów szkół 1 : szkoła podstawowa (Grundschule): dla uczniów w wieku 6-10 lat; szkoła średnia I stopnia ( Realschule )- dla uczniów w wieku 10-15/16 lat, kończąca się tzw. małą maturą, po której uczeń może iść do szkoły zawodowej w systemie dualnym lub do liceum; szkoły zawodowe ( Berufsfachschule) kształcące w systemie dualnym: w połowie wymiaru czasu nauki lub w pełnym wymiarze czasu; szkoły średnie II stopnia ( Gymnasium )- odpowiednik polskiego liceum - dla uczniów w wieku lat; kończąca się tzw. dużą maturą; po której bezpośrednio uczeń może iść na studia lub do szkoły zawodowej w systemie dualnym; osoby powyżej 19-go roku życia mają do wyboru kontynuowanie nauki w ramach systemu szkolnictwa wyższego (Hochschule: Fachhochschule, Uniwersität) lub wejście na rynek pracy i korzystanie z systemu dualnego w szkole zawodowej lub też z ustawicznego kształcenia zawodowego ( Weiterbildung). System dualny nie stawia żadnych formalnych wymogów w kwestii przyjmowania uczniów do szkoły. Niezależnie od szkoły, jaką ukończyli, wszyscy absolwenci szkoły mają możliwość nauki w każdym prawnie uznawanym zawodzie. System niemiecki do niedawna uważany był za wzorcowy i na swoim koncie ma szereg osiągnięć, między innymi: do roku 2007 w wykształcono w nim ok. 2,1 mln osób, z czego 41% to kobiety, praktyki zawodowe dla uczniów oferuje ok przedsiębiorstw niemieckich (ok. 23 % ogółu firm), a lista zawodów, których można się nauczyć w tym systemie dualnym obejmuje ok. 360 profesji (Horskotte, 2001, statystyki BIBB z lat ). Różne podmioty zaangażowane w proces kształcenia dualnego przyjmują na siebie różne funkcje i wynikające z nich zakresy odpowiedzialności. W system kształcenia dualnego w Niemczech zaangażowani są partnerzy z trzech poziomów: federalnego, regionalnego oraz z poziomu przedsiębiorstw. Istotnym partnerem jest podmiot uczeń, który sam jest odpowiedzialny za znalezienie praktykodawcy, za uczestnictwo w zajęciach teoretycznych i praktycznych oraz za zdanie egzaminu zawodowego. Poziom federalny - odpowiedzialność za zasady Centralnymi organami państwowymi zaangażowanymi w system dualnego kształcenia zawodowego są dwa resorty: Ministerstwo Badań i Edukacji oraz Ministerstwo Pracy i Gospodarki. Odpowiedzialnością państwa na poziomie federalnym jest ustanowienie ogólnych zasad dotyczących organizacji procesu edukacji - Ustawy o szkoleniu zawodowym (Berufsbildungsgesetz) 3. Zgodnie z zapisami tej ustawy regulaminy nauki ustalane przez przedstawicieli grup zaangażowanych w proces wymiany pracodawca - pracownik, są wprowadzane w życie przez właściwego ministra na szczeblu federacji - najczęściej ministra gospodarki. Istotnym załącznikiem ustawy jest obowiązująca klasyfikacja zawodów, która w roku 2001 liczyła ok. 360 zawodów. System dualny nie obejmuje służby cywilnej oraz niektórych zawodów wykonywanych w resorcie zdrowia. Warto zauważyć, że gdy niemiecka ustawa o szkoleniu zawodowym weszła w życie 40 lat temu ( w1969 r., istotne zmiany miały miejsce w 2005 r.), sek- 1 Na podstawie : org /Duale_Ausbildung/ [ ] 2 Statystyki Federalnego Instytutu Kształcenia Zawodowego BIBB dostępne na www. bibb.de 3 Berufsbildungsgesetz Federalna ustawa o szkoleniu zawodowym, pełen tekst: www. bmbf.de/pub/bbig , PDF [ ].

5 180 Ewa Matuska, Klaus Peter Dierks tor usług miał daleko mniejsze znaczenie, niż w czasach obecnych i dlatego zawody typowe dla sektora usług nie zostały w niej uwzględnione. Według omawianej ustawy, warunkiem nauki w ramach systemu dualnego jest ukończenie dziesięcioletniej szkoły ogólnokształcącej. Niemiecki system edukacyjny zakłada, co prawda, istnienie pewnych różnic w poszczególnych landach lecz edukacyjne wymagania formalne są we wszystkich landach takie same. Poziom landów - odpowiedzialność za programy, praktyki i egzaminy Jak zasygnalizowano powyżej, wdrażanie dualnego systemu edukacyjnego odbywa się na poziomie landów, które regulują jego kwestie zgodnie ze swoją wewnętrzną polityką regionalną. Powodów tej względnej niezależności należy doszukiwać się w źródłach finansowania edukacji zawodowej - środki na ten cel pochodzą zarówno z budżetu landów, jak i z funduszy przedsiębiorstw. Te ostatnie - finansują praktyczną część nauki zawodu. Na poziomie landów ważną rolę pełnią izby przemysłowo-handlowe oraz izby rzemieślnicze, które pełnią rolę strażnika przepisów federalnych. Funkcjonuje ich ok. 430 we wszystkich sektorach niemieckiej gospodarki, głównie w handlu, przemyśle oraz rzemiośle. Zadaniem izb jest certyfikowanie kwalifikacji, czyli opracowywanie - w porozumieniu z zakładami pracywytycznych co do kształcenia oraz zawartości programów nauczania w danym zawodzie. Na poziomie regionalnym dochodzi więc do zdefiniowania szczegółowych zasad organizacji procesu edukacji zawodowej i zawartości treściowej i godzinowej programów nauki danego zawodu z podziałem na zajęcia teoretyczne i praktyczne ( w zgodzie ze standardem krajowym). Plan praktyk musi być kompatybilny z programem szkolnym i wymaga dobrej koordynacji czasowej. Izby przeprowadzają też egzaminy zawodowe - powołują komisje egzaminacyjne i wydają stosowne certyfikaty i świadectwa egzekwując w ten sposób krajowe standardy kształcenia. W skład komisji egzaminacyjnych wchodzą przedstawiciele szkoły i zakładów prac, posiadający przygotowanie pedagogiczne. Dodatkowo, izby mają w swych zasobach serwisy informacyjne, ułatwiające nawiązanie kontaktu między uczniami i zakładami pracy dla realizacji miejsca praktyk. W ramach współpracy izb ze szkołami prowadzone są szkolenia z zakresu przygotowania dokumentów aplikacyjnych i skutecznego zaprezentowania się ucznia w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej w przedsiębiorstwie. Poziom przedsiębiorstw odpowiedzialność za udostępnienie praktyki zawodowej Praktyka zawodowa w przedsiębiorstwie zazwyczaj trwa trzy lata (dwa lata po maturze lub po studiach) i odbywa się przez jeden - trzy dni w tygodniu lub w systemie blokowym (jedynie przez 6 tygodni w półroczu trwają zajęcia w szkole a pozostały czas trwa praktyka w firmie). Adept zawodu ma okazję popracować we wszystkich działach danej firmy, istotnych dla zawodu, do którego podjęcia się przygotowuje. Takie całościowe podejście wyposaża praktykanta nie tylko w praktyczną znajomość zagadnień danego zawodu, ale również w umiejętność pozycjonowania tych zagadnień w perspektywie całości funkcjonowania przedsiębiorstwa. Praktyki odbywają się głównie w małych i średnich przedsiębiorstwach, mają ustalony program a ich przebieg jest na bieżąco monitorowany. W dzienniczku praktyk co tydzień jest zapisywany szczegółowy raport z zajęć. Na koniec praktyki, dzienniczek, podpisany przez opiekuna, zostaje przedłożony w odpowiedniej izbie na cztery tygodnie przed przewidzianym terminem egzaminu. System niemiecki zobowiązuje wszystkie przedsiębiorstwa do zrzeszania się w izbie przemysłowo-handlowej, ale nie zobowiązuje ich do przyjmowania uczniów na praktyki. Mimo braku takiego wymogu prawnego, większość firm przyjmuje uczniów na praktyki uważając to za swój obowiązek. Można sądzić, iż taka kooperacyjna postawa przedsiębiorstw wynika z silnych kulturowych uwarunkowań sięgających XIX - wiecznych i wcześniejszych praktyk niemieckiego rzemiosła. Tradycja nakazuje niemieckim firmom poczuwać się do obowiązku przyjmowania adeptów zawodu na praktyki (w zgodzie z relacją rzemieślniczą: mistrz - czeladnik - uczeń), nawet w świetle braku oficjalnych uregulowań prawnych tej kwestii. Firmy organizujące praktyki osiągają wszakże z ich tytułu określone korzyści :

6 Ponad 50 lat doświadczeń dualnego systemu kształcenia zawodowego dla rynku pracy 181 relatywnie niewielkim kosztem zyskują określoną liczbę młodych ludzi, zaznajomionych nie tylko z teorią ale z praktycznymi aspektami pracy w konkretnym przedsiębiorstwie. Przez czas trwania praktyki przedsiębiorstwo korzysta więc z pracy świadczonej przez "tańszego" pracownika. Dodatkowo, firma ma realny wpływ na ofertę i sposób organizacji systemu edukacji zawodowej, a w efekcie - na kształtowanie kompetencji zawodowych absolwentów lokalnego rynku pracy. Optymistyczna teza o dobrowolnym i trwale uwarunkowanym tradycją włączaniu się przedsiębiorstw w proces edukacji zawodowej jest obecnie boleśnie weryfikowana w dobie kryzysu ekonomicznego firmy niemieckie nie przyjmują już tak licznie i chętnie uczniów na praktyki. Wykorzystują luki prawne pomimo obecności zapisów federalnych regulacji prawnych, które nakładają na pracodawców obowiązek finansowania lub wspierania organizacji szkoleń dla uczniów. Zgodnie z tymi regulacjami, przedsiębiorstwa mogą ( więc - nie muszą) podpisywać umowy o praktyki w ramach swoich sektorów, czy branż. W czasie recesji - gdy firmy raczej zwalniają, a nie zatrudniają nowych pracowników, przedsiębiorstwa nie są zainteresowane ponoszeniem dodatkowych kosztów na szkolenie kadr. Tym samym, uwarunkowane niemiecką tradycją rzemieślniczą regulacje szkoleń młodzieży w przedsiębiorstwach mogą być i są coraz skuteczniej obchodzone przez przedsiębiorstwa. Zalety niemieckiego systemu kształcenia dualnego Najważniejsze, pozytywne strony dualnego systemu kształcenia zawodowego można ująć w kilku punktach: Bieżące dopasowywanie popytu i podaży na rynku pracy dające obustronne korzyści : dla pracodawcy - kształcenie w systemie dualnym zapewnia dostosowanie profilu zawodowego pracownika do jego oczekiwań oraz potrzeb, ponieważ : jest ukierunkowane na cały proces funkcjonowania przedsiębiorstwa, na jego przynależność branżowo- sektorową i odbywa się na bazie rzeczywistych struktur produkcyjnych i usługowych konkretnej firmy; dla ucznia/pracownika system pozwala przejść płynnie z okresu nauki w szkole do czynnego życia zawodowego ( tranzycja ze świata nauki do świata pracy); Instrument zatrudniania absolwentów - występuje korzystna zależność między uczestnictwem w rynku pracy młodzieży ze szkół systemu dualnego a poziomem bezrobocia wśród młodzieży. Firmy dostrzegają wymierne korzyści gospodarcze z tytułu ich zatrudniania (bezpośrednia wydajność produkcyjna przy niższych kosztach) 4 ; Dopasowanie oferty edukacyjnej szkół do potrzeb przedsiębiorców - współpraca pracodawców z jednostkami kształcenia zawodowego powoduje, że na lokalnym rynku pracy kreowane są zawody pożądane, a w programach ( teoretycznych i praktycznych) nauki tych zawodów definiowane są kryteria behawioralne odpowiednich kwalifikacji i kompetencji pracowniczych ( np. umiejętności miękkich - soft skills); Kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego - wymuszony prawem i wspierany kulturową tradycją mariaż świata edukacji i biznesu, stanowi pozytywny przykład funkcjonowania lokalnych partnerstw na rzecz zatrudnienia o, de facto, statusie partnerstw publiczno- prywatnych. Instytucje i podmioty prywatne są współodpowiedzialnymi partnerami decydującymi o kierunkach i formach kształcenia zawodowego dla lokalnego i szerszego rynku prac. Firmy mają wpływ na treść i sposób organizacji systemu edukacji zawodowej w zamian za obowiązek współdziałania ze szkołami i za stosowanie zasady solidarności (szkoły zawodowe kształcą młodzież na po- 4 www. bibb.de/en/18236.htm

7 182 Ewa Matuska, Klaus Peter Dierks trzeby firm ale firmy oferujące praktyki szkolą młodzież na potrzeby własne i ogólnie - na potrzeby rynku zewnętrznego); Kształcenie pożądanych postaw i kompetencji osobistych młodzieży związanych z pracą, takich, jak na przykład: poważny stosunek do pracy i przedsiębiorczość - uczeń sam jest odpowiedzialny za zorganizowanie sobie praktyki i znalezienie pracodawcy, wcześnie wchodzi w rolę osoby dorosłej, wykonującej konkretne, użyteczne ekonomicznie zadania. Wiek lat to kluczowy okres rozwojowy dla ukształtowania prawidłowej postawy do pracy, rzetelności i odpowiedzialności; realizm życiowy, sterowanie własną karierą i rozwój aspiracji - jeżeli nie ma na wybrany przez ucznia zawód popytu, to zdecydować się musi na takie praktyki, jakie są w danym momencie dostępne na rynku pracy. Pracując w firmie i zarabiając pierwsze pieniądze, uczeń doświadcza wartości swojej pracy (otrzymuje miesięczne wynagrodzenie za świadczoną pracę, np. w zawodzie kamieniarza jest to ok. 833 EUR, w zawodzie sprzedawcy EUR, w zawodzie kucharza EUR) 5. Brak satysfakcji finansowej z otrzymywanych zarobków może uaktywnić jego aspiracje zawodowe i skłonić do dalszej nauki na wyższym poziomie edukacji dualnej. Uczeń jest wiec zdolny do samodzielnego i realistycznego planowania swojej kariery zawodowej; dojrzałość emocjonalna - uczeń przełamuje lęk przed pracą i łagodnie doświadcza tranzycji z edukacji do pracy (według obserwacji instytucji szkolących, obecnie, ok. 60% niemieckiej młodzieży studiującej przeciąga czas nauki i nie podchodzi do egzaminów końcowych z obawy przed konfrontacją z rzeczywistością 6 ); odpowiedzialność za samego siebie - o zakwalifikowaniu się na praktykę decydują: średnia ocen ze szkoły, zawartość dokumentów aplikacyjnych oraz wynik rozmowy kwalifikacyjnej. Uczeń ma więc szansę przekonać się o swojej pozycji na rynku pracy, przechodzi swój pierwszy życiowy proces rekrutacyjny, który odbywa się w rzeczywistości, a nie w środowisku symulowanym; bezpieczne eksperymentowanie na rynku pracy system zapewnia mechanizmy niwelujące skutki niepowodzenia ucznia w znalezieniu praktyk w interesującym go zawodzie poprzez możliwość spędzenia roku w szkole przygotowującej do zawodu i ponowienie próby znalezienie praktyk i w kolejnym roku. Słabe strony niemieckiego systemu dualnego Najważniejsze mankamenty niemieckiego dualnego systemu kształcenia zawodowego to: Brak wystarczającego popytu na praktyki wśród firm i zbyt mała liczba praktyk; Statystyki niemieckie za rok 2008, cytowane przez Federalny Instytut Kształcenia Zawodowego (BIBB), pokazują, że popyt na miejsca praktyk jest od lat niedoszacowany. W statystykach nie ujmuje się bowiem chętnych na praktyki drugorocznych, to jest tych, którym nie udało się znaleźć praktyk w roku poprzednim i ponownie ubiegają się o nie w roku bieżącym. Specjaliści alarmują, że chroniczne braki miejsc praktyk powodują stałe zaniżanie oszacowań popytu na praktyki oraz że realna szansa znalezienia praktyki w firmie znacznie spadła w porównaniu z sytuacją z wczesnymi latami Szacuje się, że rocznie w samych Niemczech tys. chętnych na praktykę nie znajduje sobie jej miejsca. Pomimo rzą- 5 por. statystyki Federalnego Instytutu Kształcenia Zawodowego ( BIBB), adres: 6 dane niepublikowane na podstawie projektów rynku pracy realizowanych przez Stiftung Grone Schule 7 Por. www. bibb.de/en [ ]

8 Ponad 50 lat doświadczeń dualnego systemu kształcenia zawodowego dla rynku pracy 183 dowych zachęt finansowych dla zakładów tworzących nowe miejsca praktyk (w Niemczech firma otrzymuje 6 tys. rocznie za jednego ucznia), oferta praktyk u pracodawców jest znacznie mniejsza niż potrzeby. Ponadto system zachęt finansowych dla firm nie zawsze jest szczelny. Małe zakłady po zainkasowaniu dofinansowania często przesyłają uczniów do dużych firm lub z innych powodów zrywają z nimi umowę o pracę. W związku z tym, obecnie praktykuje się wypłacanie dofinansowania dopiero po zakończeniu pełnego cyklu kształcenia (a nie po każdym roku), lub nawet wprowadzenie premii dla zakładów za dobrze zdany egzamin zawodowy przez ich praktykanta. Impas systemu w czasie recesji; W czasie pogorszenia się koniunktury gospodarczej przedsiębiorstwa kwestionują efektywność systemu dualnego i głośno podnoszą kwestię nadmiernych obciążeń powodowanych dla nich przez ten system. W okresie dekoniunktury ekonomicznej uwidacznia się impas systemu dualnego i jeżeli ma on funkcjonować nadal wedle zasady dobrowolności (a firmy coraz mniej chętne przyjmują uczniów na praktyki) istnieje poważna obawa czy "kultura współodpowiedzialności edukacyjnej" niemieckich przedsiębiorstw wytrzyma próbę czasu i trudną sytuację gospodarczą. Trudności w zapewnieniu równości szans uczniów w dostępie do praktyk; Firmy preferują uczniów szkół realizujących program nauki kończący się maturą lub już legitymujących się maturą i podejmujących studia oraz absolwentów szkół wyższych chcących nauczyć się zawodu. Nie mają więc wystarczającej ilości miejsc praktyk dla uczniów szkół zawodowych oraz uczniów z grup o szczególnych potrzebach (np. dla osób niepełnosprawnych, migrantów, itp.); Zbyt mało teorii w programach i zbyt wąski profil uczonego zawodu; Kolejny zarzut dotyczy wymiaru czasu praktyk w stosunku do całości czasu spędzanego na nauce. Krytycy systemu zarzucają, iż pracując trzy dni w tygodniu uczniowie nie mają odpowiedniej ilości czasu na naukę. Pomimo, że postulat ten zgłaszany jest na ogół przez związki zawodowe nauczycieli szkół zawodowych, którzy tworzą silne lobby i starają się zabezpieczyć pracę dla siebie, ma on jednak też głębszy sens. Otóż w połączeniu z zarzutem o obecnym zawodowym kształceniu jako zbyt wąskoprofilowym wydawałby się słuszny. Tempo zmian zachodzących na rynku pracy wymaga nauczania szerokoprofilowego. Zmiany te implikują łączenie zawodów i powstawanie nowych zawodów i specjalności. Dlatego ogólne kształcenie zawodowe ma wyposażać ucznia w kompetencje kluczowe, które przydadzą mu się praktycznie w każdym zawodzie i sektorze. Kompetencji tych nie nabywa się jednak w szkole a raczej w praktyce! Można więc wysuwać kontrargumenty do wysuwanych powyżej zarzutów. Można też wysuwać inne zarzuty - dotyczące nie tylko profilu ale poziomu edukacji zawodowej: współczesny rynek pracy wchłania osoby z coraz wyższym wykształceniem, z szerszą wiedzą ogólną i głębszą teorią zawodową. Dlatego ważne jest dobre kształcenie teoretyczne. Charakterystycznym jest jednak, że zwłaszcza w sektorze usług, chętnie zatrudnia się osoby nie posiadające żadnych kwalifikacji (teorii), a podatne na kształtowanie pożądanych umiejętności praktycznych. W ślad za docenianiem rosnącego znaczenia umiejętności praktycznych zmianie ulega obecnie program egzaminów końcowych w systemie dualnym - są one dwuczęściowe i sprawdzają nie tylko wiedzę zawodową, ale też praktyczne umiejętności absolwenta, demonstrowane przy rozwiązaniu konkretnego zadania projektowego (Krekel, Walden, 2005). Efektywność organizacji kształcenia zawodowego w trybie dualnym jest mierzona dopasowaniem liczby osób, które chcą się uczyć i odbyć praktyki w danym zawodzie, do liczby przedsiębiorstw oferujących miejsca praktyk w tym zawodzie, a także za pomocą liczby osób efektywnie wchodzących na rynek pracy po ukończeniu nauki. Dane w tym zakresie nie są w ostatnich latach tak optymistyczne, jak w latach 90-tych ( dane BIBB za lata ). Sygnalizują tym samym kryzys w ugruntowanym tradycją niemieckim systemie dualnym,

SZKOLENIE DUALNE PRACOWNIKÓW MŁODOCIANYCH

SZKOLENIE DUALNE PRACOWNIKÓW MŁODOCIANYCH SZKOLENIE DUALNE PRACOWNIKÓW MŁODOCIANYCH 1. DUALNY SYSTEM KSZTAŁCENIA System dualny ( inaczej podwójny, przemienny) oparty jest na równoległym kształceniu w szkole zawodowej (wiedza teoretyczna) i kształceniu

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Rozwój kształcenia i doradztwa zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN

KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN KSZTAŁCENIE ZAWODOWE I USTAWICZNE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWANYCH ZMIAN 1 Modernizacja kształcenia zawodowego Minister Edukacji Narodowej powołał w czerwcu 2008 r. Zespół opiniodawczo-doradczy do spraw kształcenia

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy wyzwania, potrzeby, możliwości

Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy wyzwania, potrzeby, możliwości Panel Edukacja Jak dostosować szkolnictwo zawodowe do oczekiwań i wymagań rynku pracy? Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy wyzwania, potrzeby, możliwości Ireneusz Jabłoński Centrum im. Adama Smitha Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe a wymagania państwa wobec szkół

Kształcenie zawodowe a wymagania państwa wobec szkół DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Kształcenie zawodowe a wymagania państwa wobec szkół Warszawa, 2 lutego 2015 r. Modernizacja kształcenia zawodowego Cele zmiany wdrażanej od 1 września

Bardziej szczegółowo

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r.

Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru. Mielec, 6 września 2013 r. Szkoła zawodowa szkołą pozytywnego wyboru Mielec, 6 września 2013 r. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

KSZTAŁCENIE USTAWICZNE KSZTAŁCENIE USTAWICZNE Wykład do projektu: Doradztwo edukacyjne dorosłych szansą na rynku pracy w powiecie poznańskim Wielkopolski rynek pracy we wrześniu 2013r. 141 787 osób bezrobotnych w urzędach pracy,

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe w Niemczech

Kształcenie zawodowe w Niemczech Kształcenie zawodowe w Niemczech Republika Federalna Niemiec Powierzchnia: 352 022 km² Liczba ludności: 82 mil. Stolica: Berlin (3,4 mil. mieszkańców) Oficjalna strona internetowa: www.bund.de ZWH Zentralstelle

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

Dualizm kształcenia zawodowego na przykładzie szkół prowadzonych przez izby rzemiosła Piotr Andrzej Krzyżaniak

Dualizm kształcenia zawodowego na przykładzie szkół prowadzonych przez izby rzemiosła Piotr Andrzej Krzyżaniak Dualizm kształcenia zawodowego na przykładzie szkół prowadzonych przez izby rzemiosła Piotr Andrzej Krzyżaniak Dyrektor Kujawsko Pomorskiej Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Bydgoszczy DUALNY SYSTEM

Bardziej szczegółowo

Oczekiwania szkoły wobec pracodawców w świetle wprowadzanych zmian w szkolnictwie zawodowym. Alicja Bieńczyk

Oczekiwania szkoły wobec pracodawców w świetle wprowadzanych zmian w szkolnictwie zawodowym. Alicja Bieńczyk Oczekiwania szkoły wobec pracodawców w świetle wprowadzanych zmian w szkolnictwie zawodowym Alicja Bieńczyk Możliwości rozwoju kształcenia zawodowego w kontekście wprowadzanych zmian w szkolnictwie zawodowym

Bardziej szczegółowo

O IZBIE STRUKTURA ORGANIZACYJNA RZEMIOSŁA 2014-06-13 PODSTAWA PRAWNA FUNKCJONOWANIA ORGANIZACJI RZEMIEŚLNICZYCH

O IZBIE STRUKTURA ORGANIZACYJNA RZEMIOSŁA 2014-06-13 PODSTAWA PRAWNA FUNKCJONOWANIA ORGANIZACJI RZEMIEŚLNICZYCH Dolnośląska Izba Rzemieślnicza we Wrocławiu Kształcenie zawodowe w rzemiośle Rzemiosło jako element sektora MŚP 99,8 % potencjału gospodarczego Polski to mśp sektor mśp wytwarza 47 PKB 70 % pracujących

Bardziej szczegółowo

Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego

Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego Elastyczne ścieżki kształcenia zawodowego Nowe możliwości zdobycia zawodu i planowania ścieżki edukacyjnej uczniów gimnazjum 7 listopada 2012 r. Nowa struktura szkolnictwa zawodowego i edukacji ustawicznej

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych

Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych Zmiany w szkolnictwie zawodowym w kontekście uczenia się przez całe życie i mobilności zawodowej absolwentów szkół zawodowych. Zmiany ustawy o systemie oświaty Zmiany w kształceniu zawodowym zostały wprowadzone

Bardziej szczegółowo

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców]

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] 1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] Obligatoryjny udział pracodawców na etapie przygotowania programów studiów

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013

Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 4 kwietnia 2013 Kształcenie zawodowe i ustawiczne w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 4 kwietnia 2013 Modernizacja kształcenia zawodowego Cele wdrażanej zmiany: poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

NOWA WIZJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO SZANSĄ NA ROZWÓJ REGIONU WAŁBRZYSKIEGO. Opracował: Roman Głód

NOWA WIZJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO SZANSĄ NA ROZWÓJ REGIONU WAŁBRZYSKIEGO. Opracował: Roman Głód NOWA WIZJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO SZANSĄ NA ROZWÓJ REGIONU WAŁBRZYSKIEGO Opracował: Roman Głód Z czego wynika potrzeba modernizacji kształcenia zawodowego? globalizacja i rosnący udział

Bardziej szczegółowo

System dualny w kształceniu zawodowym w Polsce nowe możliwości współpracy pracodawców ze szkołami zawodowymi. Mszczonów, 17 września 2015

System dualny w kształceniu zawodowym w Polsce nowe możliwości współpracy pracodawców ze szkołami zawodowymi. Mszczonów, 17 września 2015 System dualny w kształceniu zawodowym w Polsce nowe możliwości współpracy pracodawców ze szkołami zawodowymi Mszczonów, 17 września 2015 Cele zmian od 1.IX.2012 Poprawa jakości i efektywności kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu Ilekroć w dokumencie pojawi się zapis: rodzice należy przez to rozumieć także prawnych opiekunów ucznia, orientacja zawodowa należy

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w ZESPOLE SZKÓŁ NR 36 im. MARCINA KASPRZAKA w WARSZAWIE

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w ZESPOLE SZKÓŁ NR 36 im. MARCINA KASPRZAKA w WARSZAWIE WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w ZESPOLE SZKÓŁ NR 36 im. MARCINA KASPRZAKA w WARSZAWIE Uzasadnienia programu akty prawne: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity:

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Modernizacja kształcenia zawodowego. Jacek Falkowski Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego

Modernizacja kształcenia zawodowego. Jacek Falkowski Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego Modernizacja kształcenia zawodowego Jacek Falkowski Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego 1 Zmiany przepisów prawa oświatowego w obszarze kształcenia zawodowego i ustawicznego ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA SZKÓŁ Z PRACODAWCAMI

WSPÓŁPRACA SZKÓŁ Z PRACODAWCAMI WSPÓŁPRACA SZKÓŁ Z PRACODAWCAMI korzyści dla ucznia, szkoły i pracodawcy Toruń 4 grudzień 2014 r. Współczesna szkoła zawodowa powinna realizować kształcenie zawodowe o wysokiej jakości, które między innymi:

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego MOS-T w przyszłość. Wypracowanie nowych form aktywizacji zawodowej dla wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Socjoterapii. Przygotowanie projektu i Wniosku o Dofinansowanie Przygotowanie projektu 7 miesięcy

Bardziej szczegółowo

Pytania dyrektorów z narady dn. 12.01.2012 w Bydgoszczy

Pytania dyrektorów z narady dn. 12.01.2012 w Bydgoszczy Spis treści Pytania dyrektorów z narady dn. 12.01.2012 w Bydgoszczy... 2 Wyjaśnienie MEN dot. przekształcania szkół niepublicznych i tworzenia niepublicznych centrów kształcenia zawodowego i ustawicznego...

Bardziej szczegółowo

Dualna recepta na pracę dla młodych. Maria Montowska Dyrektor Kształcenie zawodowe i ustawiczne Serwis Członkowski Kielce, 07.11.

Dualna recepta na pracę dla młodych. Maria Montowska Dyrektor Kształcenie zawodowe i ustawiczne Serwis Członkowski Kielce, 07.11. Dualna recepta na pracę dla młodych Maria Montowska Dyrektor Kształcenie zawodowe i ustawiczne Serwis Członkowski Kielce, 07.11.2014 Kształcenie dualne 1. Upraktycznienie i unowocześnienie nauki zawodu

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Podwyższanie kwalifikacji ogólnych, kluczem do dalszego rozwoju zawodowego

Podwyższanie kwalifikacji ogólnych, kluczem do dalszego rozwoju zawodowego Podwyższanie kwalifikacji ogólnych, kluczem do dalszego rozwoju zawodowego Kwalifikacyjne kursy zawodowe oraz szkolenia przygotowujące do egzaminów eksternistycznych w nowej formule Podstawowe akty prawne

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które:

1. Przepływ uczestników projektu Liczba osób, które: Załącznik nr do wniosku beneficjenta o płatność w ramach PO KL Szczegółowa charakterystyka udzielonego wsparcia M Mężczyźni, K Kobiety wartość wskaźnika osiągnięta w danym okresie rozliczeniowym (wg stanu

Bardziej szczegółowo

Reforma kształcenia zawodowego w Polsce

Reforma kształcenia zawodowego w Polsce Reforma kształcenia zawodowego w Polsce zakładane cele i oczekiwane rezultaty 4 grudnia 2012 r. Ocena dotychczasowego stanu szkolnictwa zawodowego w kontekście potrzeb rynku pracy Słabe strony dotychczasowego

Bardziej szczegółowo

Kształcenie zawodowe dla rynku pracy. Wałbrzych, 24 czerwca 2016 r.

Kształcenie zawodowe dla rynku pracy. Wałbrzych, 24 czerwca 2016 r. Kształcenie zawodowe dla rynku pracy Wałbrzych, 24 czerwca 2016 r. System dualny Celem zmiany w edukacji zawodowej jest stopniowe wprowadzanie dualnego systemu kształcenia - odpowiadającego potrzebom gospodarki

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju szkolnictwa zawodowego w Polsce

Perspektywy rozwoju szkolnictwa zawodowego w Polsce DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Perspektywy rozwoju szkolnictwa zawodowego w Polsce Wsparcie kształcenia zawodowego ze środków krajowych i europejskich Warszawa, 14 czerwca 2012 r. Finansowanie

Bardziej szczegółowo

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu?

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu? WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY Jak przygotować dziecko do właściwego Jak przygotować dziecko do właściwego wyboru szkoły i zawodu? RYNEK PRACY XXI WIEKU Wymagania rynku pracy: Kształtowanie u uczniów umiejętności

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI

UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI WYDZIAŁ NAUK SPOŁECZNYCH I SZTUKI SYSTEM EDUKACJI W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ SYSTEM EDUKACJI I JEGO PODSTAWY PRAWNE SZKOŁY PUBLICZNE I NIEPUBLICZNE OBOWIĄZEK SZKOLNY SYSTEM

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

kształcenia zawodowego w Polsce

kształcenia zawodowego w Polsce DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO 29/10/2013 modernizacja a kształcenia zawodowego w Polsce ECVET Cele wprowadzonej reformy poprawa jakości i efektywności kształcenia zawodowego oraz zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Kierunki działań w obszarze szkolnictwa zawodowego w Małopolsce. Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego

Kierunki działań w obszarze szkolnictwa zawodowego w Małopolsce. Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Kierunki działań w obszarze szkolnictwa zawodowego w Małopolsce Roman Ciepiela Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Wsparcie edukacji w perspektywie finansowej 2015 r. 2020 r. PROGRAM STRATEGICZNY KAPITAŁ

Bardziej szczegółowo

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa (Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 24 października 2012 Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2.

Bardziej szczegółowo

Propozycje usprawnienia systemu edukacji zawodowej w Polsce: 1. Wprowadzenie obowiązku zatrudniania profesjonalnych doradców zawodowych w gimnazjach.

Propozycje usprawnienia systemu edukacji zawodowej w Polsce: 1. Wprowadzenie obowiązku zatrudniania profesjonalnych doradców zawodowych w gimnazjach. Propozycje usprawnienia systemu edukacji zawodowej w Polsce: 1. Wprowadzenie obowiązku zatrudniania profesjonalnych doradców zawodowych w gimnazjach. Uczniowie kończący gimnazjum stoją przed trudnym wyborem

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBREGO PRACODAWCĘ? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ ZAWODOWE PRAKTYKI STUDENCKIE? 2. JAK ZNALEŹĆ PRACODAWCĘ OFERUJĄCEGO DOBRE PRAKTYKI STUDENCKIE? 2.1 Portal

Bardziej szczegółowo

Dualny system kształcenia zawodowego młodzieży - skuteczną drogą zdobycia zawodu. Cech Rzemieślników i Przedsiębiorców Radomsko

Dualny system kształcenia zawodowego młodzieży - skuteczną drogą zdobycia zawodu. Cech Rzemieślników i Przedsiębiorców Radomsko Dualny system kształcenia zawodowego młodzieży - skuteczną drogą zdobycia zawodu. Cech Rzemieślników i Przedsiębiorców Radomsko Struktura Organizacji Rzemiosła Związek Rzemiosła Polskiego Izby Rzemieślnicze

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ

CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ Cieszyn, 18.10.2012r. Od 01.09.2012 Zespół Poradni Psychologiczno- Pedagogicznych w Cieszynie Na mocy uchwały nr XXII/177/12 Rady Powiatu Cieszyńskiego ZDANIA

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

STAŻE I PRAKTYKI FINANSOWANE ZE ŚRODKÓW UE PIOTR PALIKOWSKI, PREZES PSZK WARSZAWA, 12 MAJA 2015R.

STAŻE I PRAKTYKI FINANSOWANE ZE ŚRODKÓW UE PIOTR PALIKOWSKI, PREZES PSZK WARSZAWA, 12 MAJA 2015R. STAŻE I PRAKTYKI FINANSOWANE ZE ŚRODKÓW UE PIOTR PALIKOWSKI, PREZES PSZK WARSZAWA, 12 MAJA 2015R. PARTNERSTWO ZE SZKOŁAMI WYŻSZYMI OŚ III SZKOLNICTWO WYŻSZE DLA GOSPODARKI I ROZWOJU Narodowe Centrum Badań

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KWALIFIKACYJNYH KURSÓW ZAWODOWYCH w ZESPOLE SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM.JADWIGI DZIUBIŃSKIEJ ROZDZIAŁ I. Informacje ogólne o kursie

REGULAMIN KWALIFIKACYJNYH KURSÓW ZAWODOWYCH w ZESPOLE SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM.JADWIGI DZIUBIŃSKIEJ ROZDZIAŁ I. Informacje ogólne o kursie REGULAMIN KWALIFIKACYJNYH KURSÓW ZAWODOWYCH w ZESPOLE SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH IM.JADWIGI DZIUBIŃSKIEJ ROZDZIAŁ I Informacje ogólne o kursie 1 1. Kwalifikacyjny Kurs Zawodowy, zwany dalej kursem, jest

Bardziej szczegółowo

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji

KRK w kontekście potrzeb pracodawców. Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji KRK w kontekście potrzeb pracodawców Krzysztof Chełpiński, członek Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji Gospodarka Oparta na Wiedzy Inwestycje w badania i rozwój. Wzrost zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie ogłasza nabór wniosków o dofinansowanie

Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie ogłasza nabór wniosków o dofinansowanie Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie ogłasza nabór wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Priorytetu I Osoby młode na rynku pracy, Działanie 1.2 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH dr Anna Wawrzonek Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Studiów Edukacyjnych Szkoły zawodowe Zasadnicze szkoły zawodowe Technika

Bardziej szczegółowo

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Edukacja w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 W związku z programowaniem nowej perspektywy finansowej, Ministerstwo Edukacji Narodowej proponuje by skoncentrować wsparcie na czterech określonych obszarach:

Bardziej szczegółowo

Projekt USUS EST OPTIMUS MAGISTER PRAKTYKA JEST NAJLEPSZYM NAUCZYCIELEM jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków

Projekt USUS EST OPTIMUS MAGISTER PRAKTYKA JEST NAJLEPSZYM NAUCZYCIELEM jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Projekt USUS EST OPTIMUS MAGISTER PRAKTYKA JEST NAJLEPSZYM NAUCZYCIELEM jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne

Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne Wykorzystanie środków europejskich - kształcenie zawodowe i ustawiczne Priorytety Jaka jest struktura na poziomie szkolnictwa centralnym zawodowego (PO WER) 1. Strategiczna współpraca z partnerami społecznymi

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 Obszar pracy nauczyciela doradcy zawodowego w szkole i jego najważniejsze zadania z zakresu edukacyjno-zawodowego wsparcia ucznia określa

Bardziej szczegółowo

Kierunki zmian w szkolnictwie zawodowym

Kierunki zmian w szkolnictwie zawodowym Kierunki zmian w szkolnictwie zawodowym Aktualny stan prawny Struktura szkolnictwa zawodowego zasadnicza szkoła zawodowa o okresie nauczania nie krótszym niŝ 2 lata i nie dłuŝszym niŝ 3 lata, której ukończenie

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono

element kształcenia wysoko lub bardzo wysoko. W przypadku Wydziału Nauk Ekonomicznych ocena ta była nieco niższa. Podobnie niżej od średniej oceniono Raport z analizy wyników badania losów zawodowych absolwentów Wydziału Nauk Ekonomicznych UWM w Olsztynie rocznika 2012/2013 w 6 miesięcy po ukończeniu studiów Przedmiotem analizy są wyniki badania losów

Bardziej szczegółowo

Kształcenie dualne w polskim systemie oświaty

Kształcenie dualne w polskim systemie oświaty DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Kształcenie dualne w polskim systemie oświaty Tezy na posiedzenie Zespołu opiniodawczo-doradczego do spraw kształcenia zawodowego 18 marca 2015 r. Definicja

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacje techniczne dla gospodarki. Finansowe wsparcie kształcenia zawodowego

Kwalifikacje techniczne dla gospodarki. Finansowe wsparcie kształcenia zawodowego Kwalifikacje techniczne dla gospodarki Finansowe wsparcie kształcenia zawodowego Środki Europejskiego Funduszu Społecznego na wsparcie kształcenia zawodowego Łącznie w programach krajowych i regionalnych

Bardziej szczegółowo

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do:

Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: ERASMUS+ Zasadniczym celem programu jest przyczynienie się do: spełnienia celów strategii europejskich w obszarze edukacji, w tym zwłaszcza strategii Edukacja i szkolenia 2020, rozwoju krajów partnerskich

Bardziej szczegółowo

w ZESPOLE SZKÓŁ GASTRONOMICZNYCH NR 2 IM.PROF. ODONA BUJWIDA W KRAKOWIE

w ZESPOLE SZKÓŁ GASTRONOMICZNYCH NR 2 IM.PROF. ODONA BUJWIDA W KRAKOWIE REGULAMIN KWALIFIKACYJNYCH KURSÓW ZAWODOWYCH w ZESPOLE SZKÓŁ GASTRONOMICZNYCH NR 2 IM.PROF. ODONA BUJWIDA W KRAKOWIE ROZDZIAŁ I Informacje ogólne o kursie 1 1. Kwalifikacyjny Kurs Zawodowy, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 2013 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 2013 r. Projekt z dnia 19 grudnia 2012 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przypadków, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnianie

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany.

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany. Ul. Szkolna 3, 77-400 Złotów, tel. (067) 265 01 85, fax.(67) 265 01 90 Małgorzata Chołodowska NKJO w Złotowie Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny,

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r.

Bardziej szczegółowo

WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA

WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA Zmiany programowe i organizacyjne w szkołach zawodowych pierwsze refleksje. Warszawa, 27 28 września 2012 r. WIEDZA PRAKTYKA INTEGRACJA 1 września 2012 Początek wdrażania zmian w szkolnictwie ponadgimnazjalnym.

Bardziej szczegółowo

rozwój systemu ECVET w kształceniu zawodowym w latach 2014-2020

rozwój systemu ECVET w kształceniu zawodowym w latach 2014-2020 DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Szanse rozwój na systemu ECVET w kształceniu zawodowym w latach 2014-2020 Podział zawodów na kwalifikacje zgodne z ideą ERK i ECVET podstawą zmian w kształceniu

Bardziej szczegółowo

3. zawierają określone cele, rezultaty i działania już na etapie aplikowania

3. zawierają określone cele, rezultaty i działania już na etapie aplikowania Programy rozwojowe szkół i placówek oświatowych realizowane w ramach Poddziałania 9.1.2 Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów z grup o utrudnionym dostępie do edukacji oraz zmniejszanie różnic w jakości

Bardziej szczegółowo

KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE BEZPŁATNA FORMA KSZTAŁCENIA DLA OSÓB, KTÓRE UKOŃCZYŁY 18 LAT

KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE BEZPŁATNA FORMA KSZTAŁCENIA DLA OSÓB, KTÓRE UKOŃCZYŁY 18 LAT KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE BEZPŁATNA FORMA KSZTAŁCENIA DLA OSÓB, KTÓRE UKOŃCZYŁY 18 LAT NOWY SYSTEM KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA DOROSŁYCH Nowy model kształcenia zawodowego wychodzi naprzeciw potrzebom

Bardziej szczegółowo

www.facebook.com/rokszkolyzawodowcow

www.facebook.com/rokszkolyzawodowcow www.facebook.com/rokszkolyzawodowcow Dlaczego potrzebne są zmiany? Ponieważ chcemy: dopasować kształcenie zawodowe do potrzeb rynku pracy uelastycznić ścieżki zdobywania kwalifikacji pomóc uczniom i rodzicom

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO. Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO. Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Współpraca partnerska na rzecz kształcenia zawodowego Jaka

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego

OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA LATA 2014-2020 OŚ PRIORYTETOWA IX JAKOŚĆ EDUKACJI I KOMPETENCJI W REGIONIE Działanie 9.4: Poprawa jakości kształcenia zawodowego Wojewódzki Urząd

Bardziej szczegółowo

PROFIL KOMPETENCYJNY ZAWODU TECHNIK TECHNOLOGII ODZIEŻY 1

PROFIL KOMPETENCYJNY ZAWODU TECHNIK TECHNOLOGII ODZIEŻY 1 INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE TECHNIK TECHNOLOGII ODZIEŻY kod 311924 Technik technologii odzieży (kod 311924) to jeden z zawodów ujętych w obowiązującej od 1 stycznia 2015 r. klasyfikacji zawodów i specjalności

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r.

Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013. Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Możliwości wsparcia rozwoju zasobów ludzkich w regionie w okresie programowania 2007 2013 Częstochowa, 21. 09. 2007 r. Działania wdrażane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach Działanie 6.1 Działanie

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora

Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora Dobre praktyki Partnerów projektu Partnerstwo na transgranicznym rynku pracy - 2015r. Nazwa realizatora Powiatowy Urząd Pracy w Gorlicach ul. Michalusa 18, 38-300 Gorlice Telefon 18 353 55 20, 353 63 07,

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 PLAN PRACY NAUCZYCIELA DORADCY ZAWODOWEGO W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Obszar pracy nauczyciela doradcy zawodowego w szkole i jego najważniejsze zadania z zakresu edukacyjno-zawodowego wsparcia ucznia określa

Bardziej szczegółowo

ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU

ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU ROLA I ZNACZENIE PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU - ASPEKTY PRAWNE JAN GŁÓWCZEWSKI KURATORIUM OŚWIATY W GDAŃSKU Problematyka podziału praktycznej nauki zawodu Formy: - zajęcia praktyczne - praktyka zawodowa Uczestnicy:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: - Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego

Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego Doradztwo zawodowe w kontekście wdrażania podstawy programowej kształcenia ogólnego i zawodowego dr Izabella Kust 1 Regulacje prawne systemu doradztwa w Polsce 2 Podstawowym dokumentem w tym zakresie jest

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku GIMNAZJUM NR 1 im. Jana Pawła II ul. M. Kopernika 9 21-040 Świdnik 081 468 77 00 fax: 081 468 77 02 e-mail: sekretariat.gimnazju m1 @swidnik.edu.pl www.gimn azju m1.swidnik.edu.pl Wewnątrzszkolny System

Bardziej szczegółowo

FIRMA HAERING POLSKA. Chcemy. Umiemy. Zrobimy.

FIRMA HAERING POLSKA. Chcemy. Umiemy. Zrobimy. FIRMA HAERING POLSKA Chcemy. Umiemy. Zrobimy. Przedsiębiorstwo 2 Postęp potrzebuje Partnerów : Häring nadaje moc postępowi. Firma macierzysta Häring-Bubsheim w Niemczech Powierzchnia produkcji 26.000 m²

Bardziej szczegółowo

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum

Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Ścieżki kształcenia dla absolwenta gimnazjum Od 1 września 2012 roku obowiązuje nowa struktura szkolnictwa ponadgimnazjalnego. Oto krótka ściągawka dla gimnazjalistów i ich rodziców. Z dniem 1 września

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie zasobami pracy w regionie. Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 15. niestacjonarne: Wykłady: 9 Ćwiczenia: 9

Gospodarowanie zasobami pracy w regionie. Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 15 Ćwiczenia: 15. niestacjonarne: Wykłady: 9 Ćwiczenia: 9 Karta przedmiotu Wydział: Wydział Finansów Kierunek: Gospodarka przestrzenna I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Gospodarowanie zasobami pracy w regionie Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego. Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA

Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego. Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA Strategia rozwoju Małopolski Strategia Strategia 2007 RWM 2013 RWM 2020 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Czy mieszkańcy Euroregionu Nisa-Neisse-Nysa są przygotowani na otwarcie rynku gospodarki i pracy?

Czy mieszkańcy Euroregionu Nisa-Neisse-Nysa są przygotowani na otwarcie rynku gospodarki i pracy? 2 EUROREGIONALNA KONFERENCJA 347 DNI DO ZNIESIENIA OGRANICZEŃ SWOBODNEGO WYBORU MIEJSCA PRACY I ZAMIESZKANIA MIĘDZY POLSKĄ I NIEMCAMI Motto: Czy mieszkańcy Euroregionu Nisa-Neisse-Nysa są przygotowani

Bardziej szczegółowo

Walidacja w obszarze rzemiosła jako przykład dobrej praktyki. Związek Rzemiosła Polskiego Warszawa, 29 marca 2011 r.

Walidacja w obszarze rzemiosła jako przykład dobrej praktyki. Związek Rzemiosła Polskiego Warszawa, 29 marca 2011 r. Walidacja w obszarze rzemiosła jako przykład dobrej praktyki Związek Rzemiosła Polskiego Warszawa, 29 marca 2011 r. Egzaminy czeladnicze i mistrzowskie w rzemiośle Walidowany i unowocześniany przez stulecia

Bardziej szczegółowo

Zmiany w prawie. oświatowym. Kuratorium Oświaty w Białymstoku

Zmiany w prawie. oświatowym. Kuratorium Oświaty w Białymstoku Zmiany w prawie oświatowym Informacje dotyczące zmian w prawie oświatowym dostępne są na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Białymstoku pod adresem: www.kuratorium.bialystok.pl w zakładce: PRAWO

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorców ze szkołami zawodowymi. Doświadczenia polskie i krajów Unii Europejskiej.

Współpraca przedsiębiorców ze szkołami zawodowymi. Doświadczenia polskie i krajów Unii Europejskiej. Współpraca przedsiębiorców ze szkołami zawodowymi. Doświadczenia polskie i krajów Unii Europejskiej. Motto: W społeczeństwie opartym na wiedzy, umiejętności i kompetencje zawodowe są równie ważne, co umiejętności

Bardziej szczegółowo

Kliknij, żeby dodać tytuł

Kliknij, żeby dodać tytuł Departament Funduszy Strukturalnych Kliknij, żeby dodać tytuł Edukacja w perspektywie finansowej 2014-2020 Plan prezentacji 1. Środki przewidziane na edukację w latach 2014-2020 w ramach EFS 2. Edukacja

Bardziej szczegółowo

PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ

PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W WAŁCZU W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA BEZROBOCIU NA LATA 2000-2010 1 Przy wyznaczaniu zadań i kierunków działania powiatu w zakresie zatrudnienia i zwalczania

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo