INNOWACJA I SYNERGIA W SI ACH ZBROJNYCH RP

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "INNOWACJA I SYNERGIA W SI ACH ZBROJNYCH RP"

Transkrypt

1 (ca³oœæ) (t. 1) (t. 2) INNOWACJA I SYNERGIA W SI ACH ZBROJNYCH RP - TOM 1 ISBN INNOWACJA I SYNERGIA W SI ACH ZBROJNYCH RP TOM 1 BYDGOSZCZ 2012

2 Innowacja i synergia w Si ach Zbrojnych RP Tom 1

3

4 CENTRUM DOKTRYN I SZKOLENIA SI ZBROJNYCH im. gen. broni W adys awa Sikorskiego CENTRUM DOKTRYN I SZKOLENIA SI ZBROJNYCH im. gen. broni W adys awa Sikorskiego Innowacja i synergia w Si ach Zbrojnych RP Innowacja i synergia w Si ach Zbrojnych RP Tom 1 Tom 1 Redakcja naukowa Andrzej Lis Robert Reczkowski Redakcja naukowa Andrzej Lis Robert Reczkowski Bydgoszcz 2012 Bydgoszcz 2012

5 Recenzenci prof. dr hab. Adam Marcinkowski prof. dr hab. Marek J. Stankiewicz p k prof. dr hab. in. Jaros aw Wo ejszo prof. dr hab. Eugeniusz Zab ocki p k nawig. dr hab. Eugeniusz Cie lak dr hab. Bohdan Godziszewski p k dr hab. Wojciech Nyszk p k dr hab. Andrzej Polak dr hab. Wojciech Pop awski p k dr hab. Marek Wrzosek dr hab. in. Andrzej yluk Adiustacja mjr dr Robert Reczkowski Projekt ok adki mjr dr Robert Reczkowski Zdj cie na ok adce chor. Adam Roik Sk ad komputerowy Wydawcy Korekta (j zyk polski) mgr Agata Cyganek mgr Ma gorzata Malinowska Korekta (j zyk angielski) mgr Aneta Wilewska Artyku y zawarte w monografii wyra aj osobiste pogl dy Autorów Copyright by Centrum Doktryn i Szkolenia Si Zbrojnych ISBN: (ca o ) (t. 1) (t. 2) Przygotowanie do druku, druk i oprawa: Drukarnia Wydawnictw Specjalnych SG WP Zam

6 SPIS TRE CI Wst p... 9 Cz I STRATEGICZNE WYZWANIA ROZWOJU I PROWADZENIE OPERACJI PO CZONYCH PRZEZ SI Y ZBROJNE RP gen. Mieczys aw Cieniuch Wymagania wobec Si Zbrojnych RP w wietle nowych wyzwa dla bezpiecze stwa gen. dyw. w st. spocz. W odzimierz S siadek pp k mgr Tomasz Kaca a Koncepcja prowadzenia przysz o ciowych operacji po czonych p k dr in. Marek Strzoda mgr Olga Fra czak Zarz dzanie strategiczne rozwojem Si Zbrojnych RP Cz II WYMAGANIA OPERACYJNE I KIERUNKI ROZWOJU SI ZBROJNYCH RP pp k mgr Tomasz Kaca a Tendencje rozwojowe wspó czesnych dzia a psychologicznych prowadzonych przez Si y Zbrojne RP mjr dr Robert Reczkowski mjr mgr Andrzej Skiba Bezpiecze stwo pa stwa w kontek cie zagro e z cyberprzestrzeni dr Rados aw Ty lewicz Znaczenie wspierania dzia a zbrojnych w rejonie mi dzynarodowej misji stabilizacyjnej narodowym potencja em ekonomicznym na przyk adzie do wiadcze PKW Irak i Afganistan p k dr Tadeusz Zieli ski Zdolno ci operacyjne Si Zbrojnych RP w kontek cie inicjatywy Smart Defence Cz III KIERUNKI ZMIAN W SYSTEMIE SZKOLENIA SI ZBROJNYCH RP p k mgr Jaros aw Jab o ski pp k dr Andrzej Lis Szkolenie specjalistów wykorzystania do wiadcze w zakresie identyfikowania obserwacji

7 gen. bryg. pil dr Jan Rajchel, gen. dyw. rez. dr Krzysztof Za ski Nowa koncepcja kszta cenia now jako ci szkolenia podchor ych Wy szej Szko y Oficerskiej Si Powietrznych? p k dr hab. Marek Wrzosek Dowódczo-sztabowe przygotowanie oficerów profesjonalnej armii z perspektywy Akademii Obrony Narodowej Cz IV TEORIA I PRAKTYKA ZARZ DZANIA I DOWODZENIA W SI ACH ZBROJNYCH RP pp k dr in. Tomasz Ca kowski Zarz dzanie projektami na potrzeby rozwoju Si Zbrojnych podstawowe za o enia 247 dr Zbigniew Ciekanowski Pozyskiwanie pracowników i ich ocenianie w organizacji p k nawig. dr hab. Eugeniusz Cie lak Pu apki innowacyjno ci w Si ach Zbrojnych: Wykorzysta do wiadczenia sojuszników 288 p k mgr in. Artur D bczak pp k mgr in. Leszek Kuchnowski Wykorzystanie procesu rozwoju koncepcji i eksperymentowania do kreowania innowacji w resorcie Obrony Narodowej w warunkach nowych wyzwa rodowiska bezpiecze stwa p k nawig. dr in. Bogdan Grenda Uwarunkowania rozwoju narodowego systemu dowodzenia Si Powietrznych p k dr in. Rafa Harmoza mgr Maciej Nawrot Zastosowanie zarz dzania procesowego w doskonaleniu funkcjonowania organizacji wojskowych dr hab. in. Stanis aw Kowalkowski Innowacyjno w przedsi wzi ciach i projektach na rzecz obronno ci: Ocena wniosku projektowego a jego przygotowanie mgr Kinga Krupca a Znaczenie zarz dzania czasem w podejmowaniu decyzji przez dowódc dr hab. in. Stanis aw Sirko Zmieniaj ce si si y zbrojne wybrane aspekty mgr ukasz Szarpak Wspó praca cywilno-wojskowa w sytuacjach kryzysowych

8 p k prof. dr hab. in. Jaros aw Wo ejszo Przeprowadzanie zmian w organizacji zhierarchizowanej (na przyk adzie dowództw szczebla taktycznego wojsk l dowych) Cz V INNOWACJE TECHNICZNE gen. dyw. pil. dr Leszek Cwojdzi ski p k dr in. Miros aw Adamski ppor. mgr in. Jerzy leziak Modernizacja adaptera bombardierskiego do samolotu F

9

10 WST P Dynamiczne i z o one rodowisko bezpiecze stwa pocz tku XXI wieku stawia przed Si ami Zbrojnymi RP nowe wyzwania 1. Ich konsekwencj s procesy profesjonalizacji, transformacji i modernizacji polskiego wojska. Obecnie, gdy przewagi strategiczne w coraz wi kszym stopniu oparte s na zasobach niematerialnych, a wiedza i informacja staj si dla nowoczesnych si zbrojnych kluczowymi czynnikami sukcesu, szczególnego znaczenia nabieraj procesy innowacji. Innowacje, rozumiane jako wysi ek organizacyjny ukierunkowany na rozwój nowych rozwi za lub doskonalenie tych ju istniej cych 2, stanowi fundament budowania zdolno ci operacyjnych niezb dnych si om zbrojnym do uzyskania trwa ej przewagi w wymiarze strategicznym. Jednocze nie, zjawisko po czono ci dzia a coraz silniej determinuje wspó czesne operacje wojskowe i wymaga harmonijnego wspó dzia ania pomi dzy komponentami si zbrojnych oraz wspó pracy z interesariuszami niemilitarnymi. Kooperacja jest warunkiem sine qua non efektu synergicznego generuj cego warto dodan poprzez efektywne wykorzystanie zasobów wspó pracuj cych organizacji 3. W konsekwencji zidentyfikowanych powy ej zjawisk wychodz c naprzeciw wyzwaniom otoczenia oraz maj c na uwadze potrzeb doskonalenia organizacyjnego, w 2011 roku sformowane zosta o Centrum Doktryn i Szkolenia Si Zbrojnych (CDiS SZ). Jego misj jest wspieranie procesów transformacji polskiego wojska. Swoje zadania CDiS SZ realizuje poprzez: zarz dzanie procesami organizacyjnego uczenia si w ramach systemu wykorzystania do wiadcze, prowadzenie analiz wspieraj cych procesy decyzyjne na szczeblu strategicznym, opracowywanie i weryfikowanie koncepcji, eksperymentowanie i prowadzenie bada opartych o najnowsze metody naukowe oraz opracowywanie narodowych dokumentów doktrynalnych. Ambicj CDiS SZ jest, aby wnosi do Si Zbrojnych RP now, lepsz jako oraz kreowa innowacyjne rozwi zania s u ce rozwojowi zdolno ci operacyjnych. Jedn z dróg wiod cych do tego celu jest tworzenie warunków do naukowej dyskusji oraz wymiany pogl dów pomi dzy teoretykami zajmuj cymi si problematyk bezpiecze stwa narodowego i obronno ci oraz dowódcami szczebla 1 Por.: Strategiczny Przegl d Obronny. Profesjonalne Si y Zbrojne RP w nowoczesnym pa stwie, MON, Warszawa 2011, s Por. R.W. Griffin, Podstawy zarz dzania organizacjami, PWN, Warszawa 2005, s Por.: R. Koch, Strategy. How to create, pursue and deliver a winning strategy, Prentice Hall, Harlow 2011, s

11 strategicznego, operacyjnego i taktycznego. Pierwszym owocem tego dzie a jest niniejsza ksi ka, któr oddajemy do r k Czytelników. My l przewodni przy wiecaj c powstaniu publikacji by o poszukiwanie odpowiedzi na pytanie: Jak rozwija innowacyjno i synergi w Si ach Zbrojnych RP w kontek cie wspó czesnych wyzwa rodowiska bezpiecze stwa? Nasze zaproszenie do udzia u w naukowej dyskusji przyj li dowódcy z pierwszym o nierzem Rzeczypospolitej szefem Sztabu Generalnego WP na czele, do wiadczeni oficerowie sztabowi oraz pracownicy naukowi wojskowych i cywilnych uczelni. Dzi ki ich twórczemu zaanga owaniu wspartemu cennymi wskazówkami Recenzentów powsta pierwszy tom publikacji zatytu owanej Innowacja i synergia w Si ach Zbrojnych RP. Problematyka, jak podj li Autorzy poszczególnych rozdzia ów, obejmuje pi obszarów tematycznych. W cz ci pierwszej analizie poddane zosta y strategiczne wyzwania stoj ce przed Si ami Zbrojnymi RP, zarz dzanie procesami ich rozwoju oraz zasady prowadzenia operacji po czonych w kontek cie do wiadcze sojuszniczych. W cz ci drugiej sprecyzowane zosta y wymagania operacyjne i kierunki rozwoju Si Zbrojnych RP w wybranych obszarach. Cz trzecia dotyczy problematyki szkolenia, a uwaga skoncentrowana zosta a w szczególno ci na kszta ceniu i szkoleniu obecnych i przysz ych oficerów oraz szkoleniu specjalistów wykorzystania do wiadcze, którzy maj by ambasadorami innowacyjno ci w swoich jednostkach i instytucjach wojskowych. Cz czwarta traktuje o szeroko rozumianej teorii i praktyce zarz dzania i dowodzenia w Si ach Zbrojnych RP. Obejmuje ona tematyk z zakresu zarz dzania projektami i zarz dzania procesowego oraz zarz dzania wiedz, zmianami i innowacjami. Znalaz y w niej swoje miejsce artyku y poruszaj ce problemy podejmowania decyzji przez dowódc oraz uwarunkowa rozwoju systemów dowodzenia. Cz pi ta po wi cona jest innowacjom technicznym. Modernizacja adaptera bombardierskiego do samolotu wielozadaniowego F-16 zaproponowana przez Autorów artyku u stanowi przyk ad konkretnego rozwi zania o charakterze innowacyjnym, który wnosi wymiern warto dodan z punktu widzenia Si Zbrojnych RP. W imieniu Centrum Doktryn i Szkolenia Si Zbrojnych oraz w asnym dzi kujemy wszystkim, którzy przyczynili si do powstania niniejszego tomu. Szczególne podzi kowania kierujemy w stron Autorów za pozytywny odzew na nasze zaproszenie do naukowej dyskusji oraz twórczy wysi ek i zaanga owanie. Jeste my wdzi czni Recenzentom za cenne 10 10

12 wskazówki doskonal ce prace nad tekstem publikacji. Dzi kujemy wreszcie Pracownikom Drukarni Wydawnictw Specjalnych Sztabu Generalnego WP oraz Kolegom i Kole ankom z CDiS SZ, którzy wspierali nas w pracy redakcyjnej i administracyjnej. Jednocze nie mamy zaszczyt poinformowa naszych Czytelników, e projekt naukowy pod tytu em Innowacja i synergia w Si ach Zbrojnych RP b dzie kontynuowany. Zainteresowanie, z jakim spotka a si inicjatywa Centrum Doktryn i Szkolenia Si Zbrojnych sprawi a, e podj li my ju dzia ania zmierzaj ce do wydania kolejnego tomu publikacji. Andrzej Lis Robert Reczkowski 11 11

13

14 Cz I STRATEGICZNE WYZWANIA ROZWOJU I PROWADZENIE OPERACJI PO CZONYCH PRZEZ SI Y ZBROJNE RP 14 13

15

16 genera Mieczys aw CIENIUCH 1 WYMAGANIA WOBEC SI ZBROJNYCH RP W WIETLE NOWYCH WYZWA DLA BEZPIECZE STWA Wprowadzenie Zmiany zachodz ce w rodowisku bezpiecze stwa, w tym realne i potencjalne zagro enia, zawsze s uwzgl dnianie w kolejnych cyklach procesu planowania rozwoju Si Zbrojnych RP. Ta planistyczna konieczno wynika z faktu bezpo redniej zale no ci tre ci wymaga strukturalno-modernizacyjnych od przewidywanej charakterystyki przysz ego rodowiska bezpiecze stwa. rodowisko to determinuje proces opracowania wymaga wobec si zbrojnych. Zanim przejd do scharakteryzowania wspó czesnych i przysz ych wyzwa dla bezpiecze stwa, które determinuj wymagania wobec rozwijanych zdolno ci operacyjnych, chcia bym podkre li, e niezale nie od zmieniaj cych si wyzwa Si y Zbrojne RP musz by gotowe do zagwarantowania przede wszystkim bezpiecze stwa i integralno ci terytorialnej naszego pa stwa. Pomimo pojawiaj cych si negatywnych prognoz w kwestii zmniejszaj cej si roli kolektywnej obrony w ramach Artyku u 5 uwa am, e ka da dyskusja o mo liwych niekonwencjonalnych formach zaanga owania wojskowego powinna si rozpoczyna od potwierdzenia zdolno ci do kolektywnej obrony. Artyku 5 jest bowiem fundamentem istnienia Sojuszu Pó nocnoatlantyckiego, a obrona Ojczyzny jest fundamentem narodowego systemu bezpiecze stwa. Nie znaczy to oczywi cie, e nie trzeba dokona pewnej ewolucji my lenia o obronno ci pa stwa. Zmiany w tym zakresie zachodz ju teraz. Obrona pa stwa jest postrzegana w szerszych kategoriach jako element bezpiecze stwa narodowego stanowi cego sum wszystkich cywilnych i wojskowych przedsi wzi, które maj na celu zapobieganie wszelkim potencjalnym, w tym równie i pozamilitarnym, zagro eniom dla bezpiecze stwa pa stwa. Skuteczne przeciwdzia anie wspó czesnym zagro eniom i wyzwaniom wymaga kompleksowego podej cia. Synergia wykorzystania wszystkich instrumentów pa stwa, takich 1 Szef Sztabu Generalnego WP

17 jak dyplomacja, status ekonomiczny, wska niki wzrostu, infrastruktura, potencja intelektualno-naukowy i wojskowy, pozwoli na identyfikacj, zapobieganie oraz rozwi zywanie wspó czesnych i przysz ych konfliktów. 1. Wyzwania i zagro enia dla bezpiecze stwa RP Wspó czesne rodowisko bezpiecze stwa jest bardzo z o one i niesie ze sob szereg wyzwa i zagro e. Okres globalizacji, w którym yjemy, nie pozostaje bez konsekwencji dla wiata i cz owieka. Najwa niejsze z nich dotycz gospodarki, polityki, ekologii, demografii i technologii, a tak e bezpiecze stwa i obronno ci. Rozwój naszej cywilizacji ma charakter wieloaspektowy. Z jednej strony post puje globalizacja i rosn ca wspó zale no pa stw, a z drugiej narasta niejasno, niepewno i nieprzewidywalno dalszego rozwoju sytuacji w wymiarze regionalnym, kontynentalnym i globalnym. Proces ten charakteryzuje w du ym stopniu tak e wspó zale na niestabilno, czyli powolne przenoszenie zjawisk kryzysowych z jednego regionu, czasem odleg ego, do drugiego, a w konsekwencji tak e do Polski. Obecny porz dek na wiecie ukszta towa si w wyniku procesów, jakie mia y miejsce na prze omie XX i XXI wieku. Polska jest suwerennym i demokratycznym pa stwem o znacz cym potencjale demograficznym, politycznym i ekonomicznym. Cz onkostwo w NATO i UE oraz sojusz ze Stanami Zjednoczonymi zapewniaj nam wysoki poziom bezpiecze stwa oraz stanowi fundament rozwoju spo ecznego i gospodarczego naszego kraju. Polska jest tak e pa stwem granicznym NATO i Unii Europejskiej, a jej terytorium stanowi obszar o istotnym znaczeniu strategicznym. Bezpiecze stwo Polski jest dodatkowo wzmacniane przez jej rosn cy potencja ekonomiczny, rozwój dobros siedzkich stosunków, udzia w innych systemach bezpiecze stwa zbiorowego lub kooperatywnego (ONZ i OBWE), systemach kontroli zbroje, a tak e we wspó pracy regionalnej w ramach Trójk ta Weimarskiego, Grupy Wyszehradzkiej (V4) i Rady Pa stw Morza Ba tyckiego. Analiza otoczenia mi dzynarodowego pozwala postawi tez, e Polska jest krajem bezpieczniejszym ni kiedykolwiek w swojej historii, poniewa nie ma obecnie bezpo redniego zagro enia zewn trznym u yciem si y. Dzi ki wprowadzeniu wspólnoty interesów i warto ci jako nadrz dnych czynników kszta tuj cych stosunki mi dzy pa stwami 16 16

18 na obszarze Unii Europejskiej, mo liwo tzw. klasycznego konfliktu wojennego zosta a sprowadzona niemal e do zera. Niewielkie jest wi c prawdopodobie stwo konfliktu zbrojnego mi dzy wielkimi mocarstwami i wojny na skal kontynentaln lub wiatow. Bardziej prawdopodobne b d konflikty o charakterze regionalnym oraz lokalnym, w które Polska nie b dzie bezpo rednio zaanga owana. Ich przebieg i skutki mog jednak stwarza sytuacje kryzysowe, nios ce gro b rozszerzenia si i przerodzenia w wojn. Polska musi by gotowa do reagowania na takie kryzysy. Na bezpiecze stwo naszego kraju i jego obywateli, czyli zdolno pa stwa i narodu do zapewnienia przetrwania, integralno ci terytorialnej, niezale no ci politycznej, stabilno ci wewn trznej oraz jako ci ycia, maj obecnie wp yw procesy i zjawiska zarówno w jej bezpo rednim otoczeniu, jak i procesy globalne. W tym kontek cie nale y podkre li, e zmienia si charakter bezpiecze stwa. Klasyczne zagro enia wojskowe wypierane s przez zagro enia o charakterze asymetrycznym. Nowe wyzwania w obszarze bezpiecze stwa s tak e wynikiem z o onych i sprz onych ze sob procesów politycznych, ekonomicznych i spo ecznych o zasi gu zarówno narodowym, jak i ponadnarodowym. Dodatkowo obserwujemy, e na powstawanie konfliktów na wiecie ma obecnie wp yw coraz wi cej czynników. Dawniej wojny najcz ciej wywo ywa y i prowadzi y pa stwa. Dzisiaj sytuacja jest bardziej z o ona, poniewa oprócz klasycznych konfliktów mi dzypa stwowych, kryzysy wywo uj stosunkowo niewielkie organizacje narodowe i mi dzynarodowe oraz upadaj ce pa stwa. Pomimo zakorzenienia w strukturach euroatlantyckich i ogólnego bezpiecze stwa w skali europejskiej bezpiecze stwo Polski podlega ewolucji w miar, jak rodowisko mi dzynarodowe dynamicznie i szybko zmienia si, reaguj c na zagro enia i wyzwania nierzadko nowego typu. Nale do nich pog biaj ce si ró nice ekonomiczne i spo eczne, wyczerpywanie si dotychczasowych róde wzrostu gospodarczego, bunt m odego pokolenia przeciwko istniej cemu status quo, zmiany klimatyczne, terroryzm, zagro enia cybernetyczne, proliferacja broni masowego ra enia, transgraniczna przest pczo zorganizowana, globalizacja kryzysu ekonomicznego i finansowego, a tak e wy anianie si nowych pot g zmieniaj cych uk ad si. Przyk adem tego jest BRICS, skupiaj cy grup pa stw pr nie rozwijaj cych si (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA). Czynniki te mog, przy niekorzystnym splocie okoliczno ci, doprowadzi do os abiania pozycji Polski w mi dzynarodowym rodowisku bezpiecze stwa oraz zmniejszenia jej roli w regionie

19 Z perspektywy naszego kraju kluczowe znaczenie w wymiarze globalnym ma zw aszcza kszta towanie nowego porz dku globalnego po upadku ZSRR. Po za amaniu si systemu dwubiegunowego w skali globalnej nie ukszta towa si tak e zapowiadany system wielobiegunowy. Oznacza to, e yjemy w okresie przej ciowym, a pozycja Zachodu i Polski w nowym porz dku pozostaje spraw otwart. Tak e w wymiarze europejskim bezpiecze stwo Polski nie jest pozbawione wyzwa. Najwa niejszymi z nich s gro ba pog bienia kryzysu finansowo-ekonomicznego i politycznego UE, powrót do rywalizacji mocarstw, ograniczenie zaanga owania USA w Europie, przejawy renacjonalizacji polityki obronnej pa stw NATO oraz niepewno zwi zana z rozwojem sytuacji na obszarze by ego ZSRR. Celem polskiej polityki bezpiecze stwa jest osi gni cie stabilnego stanu bezpiecze stwa pa stwa w wymiarze zewn trznym i wewn trznym, utrzymanie zdolno ci obronnych adekwatnych do zagro e, umocnienie gwarancji bezpiecze stwa NATO, zwi kszenie efektywno ci Wspólnej Polityki Bezpiecze stwa i Obrony, skuteczne i skoordynowane z sojusznikami przeciwstawianie si nowym wyzwaniom i zagro eniom, zapewnienie prawid owego funkcjonowania Sojuszu i tzw. strategicznych relacji z USA oraz mocnej pozycji Polski w rodowisku mi dzynarodowym. Polska, podobnie jak inne pa stwa, jest stale poddawana kilku kluczowym procesom, które nios ze sob zró nicowane skutki dla naszego bezpiecze stwa. Jednym z najwa niejszych jest globalizacja. Przynosi ona korzy ci w gospodarce, komunikacji i edukacji. Towarzysz jej jednak niekorzystne zjawiska, które mog mie negatywny wp yw na bezpiecze stwo. Przede wszystkim ograniczaj one tradycyjnie rozumian suwerenno. Wewn trzne kryzysy polityczne, gospodarcze i finansowe oraz terroryzm, zagro enia w cyberprzestrzeni, zorganizowana przest pczo, korupcja, handel ywym towarem i narkotykami, pranie brudnych pieni dzy, piractwo morskie rozprzestrzeniaj si szybko w skali ca ego globu z jednego regionu do drugiego. O dzisiejszych konfliktów przenosi si tak e coraz cz ciej z relacji mi dzy krajami na stosunki wewn trz pa stw. Przejawem tego zjawiska jest m.in. istnienie pa stw upad ych i upadaj cych, które nie s w stanie ustabilizowa w asnej sytuacji wewn trznej. Cz sto ich niestabilno wewn trzna dzia a negatywnie na sytuacj s siednich regionów (przyk adem tego jest wojna z Talibami w Afganistanie i Pakistanie, wojna narkotykowa w Meksyku, piractwo u wybrze y Somalii), a tak e na sytuacj w skali globalnej. Konflikty te wybuchaj na ogó lokalnie z powodów 18 18

20 wewn trznych, np. etnicznych, religijnych i spo ecznych, ale maj wp yw na sytuacj bezpiecze stwa na ca ym wiecie, w tym i w Polsce. Ich intensywno wzmacniaj nierówno ci w dost pie pa stw do surowców i wody. Zmiany zachodz ce w rodowisku bezpiecze stwa zwi zane s z pojawianiem si nowych asymetrycznych zagro e, a tak e zmian charakteru ju istniej cych. W tym kontek cie do najwa niejszych zagro e dla bezpiecze stwa naszego kraju nale y zaliczy proliferacj broni masowego ra enia, rozpowszechnienie si ró nych systemów broni rakietowej, terroryzm i zagro enia cybernetyczne. Proliferacja broni masowego ra enia mo e doprowadzi do rozpadu wiatowego systemu nieproliferacji (opartego na Traktacie o Nierozprzestrzenianiu Broni J drowej NPT), destabilizacji pa stw b d cych w posiadaniu broni j drowej (np. Pakistan) lub u ycia przez terrorystów adunku j drowego. Rozwój ira skiego programu j drowego unaoczni s abo re imu nieproliferacji i samego Traktatu NPT oraz wywo a reakcj a cuchow w ca ym regionie Bliskiego Wschodu, w którym coraz wi cej pa stw okazuje zainteresowanie pozyskaniem technologii nuklearnych. Negatywne oddzia ywanie zarówno w skali regionalnej, jak i globalnej, maj równie pó nocnokorea skie próby j drowe. KRL-D oraz Pakistan mog dostarcza technologie i materia y do innych pa stw zainteresowanych wej ciem w posiadanie broni atomowej wbrew NPT. Nie mo na wykluczy tak e u ycia przez terrorystów adunku j drowego w postaci tzw. brudnej bomby. Rozpowszechnianie si ró nych systemów broni rakietowych jest czynnikiem szczególnie destabilizuj cym w skali regionalnej i globalnej, gdy prowokuje dzia ania wyprzedzaj ce. Szybki rozwój broni rakietowej nast puje zw aszcza w regionach niestabilnych, ogarni tych d ugotrwa ym kryzysem polityczno-militarnym. Na przyk ad Iran i Syria rozwin y systemy zdolne do ra enia celów w Izraelu oraz baz ameryka skich rozmieszczonych w regionie Bliskiego Wschodu. W po czeniu z nuklearnymi ambicjami Iranu grozi to nieprzewidywalnymi reakcjami Izraela, który posiadaj c, cho nieoficjalnie, bro j drow, intensywnie rozwija obron rakietow i mo e podj dzia ania wyprzedzaj ce o trudnych do okre lenia nast pstwach. Terroryzm pozostaje jednym z czo owych zagro e dla bezpiecze stwa mi dzynarodowego i wewn trznego. Jest on narz dziem prowadzenia walki politycznej i stanowi jedno z g ównych wyzwa dla spo eczno ci mi dzynarodowej. Zagro enia zwi zane z dzia alno ci terrorystyczn przejawiaj si w kilku formach

21 Szczególne zagro enie stanowi terroryzm motywowany radykaln ideologi islamsk, któr kieruje si Al-Kaida. Jej sie sk ada si g ównie z autonomicznych komórek dzia aj cych w ró nych regionach wiata oraz posiadaj cych wspólny cel strategiczny, jakim jest zniszczenie cywilizacji zachodniej. Post puj ca ekspansja wiatowego d ihadu charakteryzuje si opracowywaniem coraz bardziej wyrafinowanych metod i taktyk dzia ania, wykorzystuj cych luki w systemach zabezpiecze stale doskonalonych przez s u by bezpiecze stwa zagro onych krajów. Mimo os abienia zdolno ci operacyjnych tej organizacji m.in. w wyniku wyeliminowania g ównych liderów, a tak e zniszczenia wielu obozów szkoleniowych g ównie na pograniczu afga sko-pakista skim, Al-Kaida nadal pozostanie powa nym zagro eniem dla bezpiecze stwa mi dzynarodowego. Odmienny w swych korzeniach i motywach ideologicznych jest odradzaj cy si terroryzm skrajnie lewicowy, ultraprawicowy i nacjonalistyczno-separatystyczny. Stanowi on zagro enie g ównie dla krajów europejskich i ma swoje ród o m.in. w ideologiach ekstremistycznych, ksenofobii, niech ci do imigrantów oraz kryzysie ekonomicznym i finansowym. Marginalizowane dotychczas dzia ania o pod o u skrajnie prawicowym i nacjonalistycznym stanowi rosn ce zagro enie dla stabilno ci systemów pa stw demokratycznych. Coraz bardziej popularna staje si idea walki z islamizacj Europy, ide wielokulturowo ci i otwarto ci, promowan w ostatnich latach w wi kszo ci krajów zachodnich. Stwarza to niebezpieczny trend si gania po terroryzm jako metod walki oraz manifestowania radykalnych pogl dów antyimigracyjnych i konserwatywnych, czego przyk adem by y zamachy w Oslo i masakra na wyspie Utoya w lipcu 2011 roku. Istotne znaczenie ma tak e cyberterroryzm. Dotychczas przestrze wirtualna na szerok skal wykorzystywana by a g ównie do dzia a propagandowych, szkoleniowych i rekrutacyjnych. Obecnie nasilaj si tendencje przenoszenia dzia a stricte terrorystycznych do cyberprzestrzeni poprzez atakowanie sieci teleinformatycznych i systemów technologicznych maj cych strategiczne znaczenie dla pa stw. W przypadku Polski zagro enie masowymi aktami terrorystycznymi jest obecnie niewielkie, przynajmniej w porównaniu z krajami zachodnioeuropejskimi i USA, chocia zaanga owanie Si Zbrojnych RP w operacje militarne prowadzone w krajach muzu ma skich mo e spowodowa okresowy wzrost zagro enia. Wydarzenia na arenie mi dzynarodowej determinowane s przez poszerzaj ce si spektrum wyzwa i zagro e wzajemnie ze sob powi zanych. Do czynników 20 20

22 konfliktogennych nale problemy demograficzne, bieda, g ód, generowane przez nie niepokoje spo eczne oraz masowe migracje ludno ci poszukuj cej lepszego bytu. Du e znaczenie maj tak e post puj ce zmiany klimatyczne oraz wiatowy kryzys finansowy. Szczególne obawy w tym zakresie wzbudza dynamika zmian demograficznych w wiecie. Wed ug prognoz populacja Ziemi licz ca obecnie siedem miliardów ludzi wzro nie do 2050 roku do dziewi ciu miliardów. Prawie ca y przyrost przypadnie na kraje rozwijaj ce si, które nie b d w stanie upora si z problemem zapewnienia swoim mieszka com ywo ci, mieszka, opieki medycznej, edukacji i podstawowych warunków egzystencji. Skutkowa to mo e nasileniem niekontrolowanej emigracji do bogatszych krajów, zw aszcza Europy i Ameryki Pó nocnej. Zjawisko to wyst pi o podczas konfliktów, np. w czasie Arabskiej Wiosny lub wojny domowej w Libii w 2011 roku, powoduj c m.in. zak ócenia w funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zmiany demograficzne w po czeniu z innymi negatywnymi zjawiskami globalnymi, np. kryzysami gospodarczo-finansowymi lub przemianami klimatycznymi, zawieraj w sobie powa ny potencja zagro e, zw aszcza e istniej ce struktury mi dzynarodowe nie s w stanie im sprosta. Powa nym wyzwaniem dla bezpiecze stwa wiatowego jest globalny kryzys finansowy. Implikuje on zagro enia zwi zane z niewyp acalno ci lub bankructwem pa stw i wzrostem niezadowolenia obywateli. Sytuacja taka mo e niekorzystnie wp yn na stan bezpiecze stwa pa stwowego, zbiorowego, a nawet globalnego. Zagro enia wynikaj ce ze zmian klimatycznych s trudne do uchwycenia, gdy maj charakter globalny i transgraniczny. Zauwa aln tendencj jest globalne ocieplenie w wyniku narastania efektu cieplarnianego. Zmiany klimatyczne mog powodowa negatywne konsekwencje dla infrastruktury przemys owej oraz komunikacyjnej poszczególnych krajów oraz ich sprawnego funkcjonowania. Ekstremalne zjawiska pogodowe cz sto powoduj awarie elektrowni, sieci energetycznych, grzewczych i wodoci gowych, a tak e zak ócenia w realizacji transakcji bezgotówkowych oraz w transporcie. W Europie, w tym tak e na obszarze naszego kraju, zmiany klimatu powoduj tak e pojawienie si nowych chorób i epidemii. Zmiany klimatu mog przyczyni si do pog biania istniej cych problemów spo ecznych, marginalizacji niektórych grup spo ecznych, os abiania regulacyjnej funkcji pa stw, pog biania dysproporcji w poziomie rozwoju, itd. To za mo e stanowi zarzewie konfliktów, w szczególno ci o surowce i dost p do zmniejszaj cych si zasobów wody, a tak e o dost p do szlaków komunikacyjnych. Coraz wi kszego znaczenia nabiera tak e 21 21

23 zaostrzaj ca si rywalizacja o Arktyk i jej zasoby, w kontek cie globalnego ocieplenia i topnienia pokrywy lodowej, pojawienia si nowych mo liwo ci eglugowych, podniesienia geostrategicznego znaczenia pó nocnego regionu i aktywno ci na tym obszarze. Ta rywalizacja rozci ga si te na basen Morza Ba tyckiego. Potencja wyzwa i zagro e dla bezpiecze stwa Polski nios w sobie liczne ogniska konfliktów i napi poza Europ, o zró nicowanym charakterze. Ich liczba ro nie, przekraczaj c zdolno spo eczno ci mi dzynarodowej do utrzymywania regionalnej stabilno ci. Dotyczy to takich ognisk zapalnych, jak Afganistan i Pakistan, Afryka Pó nocna i Bliski Wschód ( Arabska Wiosna, Syria, konflikt izraelsko-palesty ski), a tak e Pó wysep Korea ski. Z perspektywy bezpiecze stwa Polski niekorzystn sytuacj jest fakt, e w jej pobli u po o one s najwa niejsze europejskie punkty zapalne potencjalne i realne. W rejonie Morza Czarnego istniej cztery zamro one konflikty (Abchazja, Po udniowa Osetia, Górski Karabach i Naddniestrze), a tak e silne tendencje separatystyczne oraz napi cia etniczne (Krym, Pó nocny Kaukaz). U granic Polski znajduje si Obwód Kaliningradzki, najbardziej zmilitaryzowany obszar w Europie. Obecnie coraz trudniej jest zlokalizowa ród o, miejsce, czas i skutki zagro enia. Zachodz ce zmiany w rodowisku bezpiecze stwa, a przede wszystkim jego zmienno, nieprzewidywalno, zmniejszenie wagi klasycznych zagro e militarnych na rzecz zagro e o charakterze asymetrycznym, maj bezpo redni wp yw na okre lenie wymaga dla si zbrojnych, a tym samym tak e na kierunki rozwoju Si Zbrojnych RP. 2. Wymagania wobec Si Zbrojnych RP Si y Zbrojne RP maj charakter obronno-ekspedycyjny. Ich misja i zadania w zakresie kszta towania bezpiecze stwa pa stwa musz przek ada si na ich sk ad, struktur organizacyjn, uzbrojenie i sprz t wojskowy oraz dyslokacj jednostek. Wojsko Polskie musi by w pe ni przygotowane do reagowania na ca e spektrum zagro e oraz utrzymywa zdolno skutecznego dzia ania w trzech zasadniczych obszarach. Pierwszym z nich jest obrona RP i udzia w obronie sojuszników. Drugim uczestnictwo w operacjach 22 22

24 stabilizacyjnych oraz humanitarnych. Trzecim wspieranie organów administracji centralnej i terenowej pa stwa oraz udzielanie pomocy spo ecze stwu. Zmiany rodowiska bezpiecze stwa, w tym potencjalne zagro enia i wyzwania, s uwzgl dnianie w kolejnych cyklach wypracowywania wymaga wobec Si Zbrojnych RP w procesie planowania ich rozwoju. Rosn ca dynamika tych zmian oraz ich poszerzaj ce si spektrum wymaga znacz cej rewizji podej cia do procesu planowania. Aby okre li przysz e wymagania wobec Si Zbrojnych RP, nale y przyj hipotetyczne scenariusze planistyczne, obejmuj ce wszystkie prawdopodobne mo liwo ci u ycia si zbrojnych, a nast pnie za pomoc odpowiednich modu ów kalkulacyjnych okre li potrzeby, które generuj wymagania. Nale y wi c odpowiedzie na szereg pyta : co mo e spotka Si y Zbrojne w przysz o ci, jakim rodzajom konfliktów b d musia y stawi czo o i jakie obszary transformacyjne b d mia y zasadnicze znaczenie dla ich skuteczno ci i wiarygodno ci? Przeciwnik oraz zagro enia trac swoj wyrazisto. Nawet w przypadku zbrojnej napa ci, o której mowa w Artykule 5, wa niejsz kwesti pozostanie wp ywanie na wiadomo ludzi ni uzyskanie zdobyczy terytorialnych. Walka informacyjna, a w tym utrzymanie wsparcia opinii publicznej, b d odgrywa kluczow rol w ka dym konflikcie. Co wi cej, przysz e konflikty b d mia y charakter hybrydowy. Hybrydowo nie jest jedynie synonimem dzia a nieregularnych czy stabilizacyjnych. Chodzi tu o totaln zmian wiadomo ci przeciwnika, który nie zawaha si u y ca ej gamy technik i taktyk asymetrycznych. Sytuacja taka prowadzi do podstawowego dylematu, przed którym stoj plani ci wojskowi. Z jednej strony, konflikty maj nieprzewidywalny, chaotyczny charakter. Z drugiej, ca y aparat planistyczny opiera si na uporz dkowanym i racjonalnym procesie wydatkowania rodków w perspektywie d ugoterminowej. Jak wida okre lenie wymaga wobec si zbrojnych jest jednym z wyzwa, któremu musz sprosta plani ci i decydenci. Planowanie nale y prowadzi w wieloaspektowym i wzajemnie powi zanym rodowisku, w którym wiele rzeczy opiera si na za o eniach i szacunkach. Trzeba d y do uzyskania wzgl dnie najlepszej skuteczno ci w rodowisku asymetrycznym tak, aby w ka dej sytuacji Si y Zbrojne RP posiada y zdolno ci do przej cia inicjatywy i elastycznej reakcji na zdarzenia trudne do przewidzenia. W przesz o ci wystarczy a przewaga technologiczna. Prawdopodobnie po roku 2020 oparcie si na przewadze technologicznej ju nie wystarczy

Strategia Grupy Kapitałowej PGZ. na lata 2015-2030

Strategia Grupy Kapitałowej PGZ. na lata 2015-2030 Strategia Grupy Kapitałowej PGZ na lata 2015-2030 Strategia Grupy Kapitałowej PGZ na lata 2015-2030 Misja Zapewniamy nowoczesne rozwiązania dla bezpieczeństwa. Wizja Jesteśmy narodowym koncernem w pierwszej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Elżbieta Budka I posiedzenie Grupy Tematycznej ds. Zrównoważonego Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 30 listopada 2010 r.

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna gospodarka elektroenergetyczna gminy Gierałtowice

Innowacyjna gospodarka elektroenergetyczna gminy Gierałtowice J. Bargiel, H. Grzywok, M. Pyzik, A. Nowak, D. Góralski Innowacyjna gospodarka elektroenergetyczna gminy Gierałtowice Streszczenie W artykule przedstawiono główne elektroenergetyczne innowacyjne realizacje

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego CZĘŚĆ I - DANE OSOBOWE (*wypełnienie obowiązkowe) imię i nazwisko*: tel. / faks: e-mail*: wyrażam

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA UDZIAŁU SIŁ ZBROJNYCH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W OPERACJACH MIĘDZYNARODOWYCH

STRATEGIA UDZIAŁU SIŁ ZBROJNYCH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W OPERACJACH MIĘDZYNARODOWYCH STRATEGIA UDZIAŁU SIŁ ZBROJNYCH RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W OPERACJACH MIĘDZYNARODOWYCH I. WPROWADZENIE Strategia udziału Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w operacjach międzynarodowych formułuje

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora nauki i innowacyjnych przedsiębiorstw w latach 2014-2020 - załoŝenia krajowego programu operacyjnego Marcin Łata Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo społeczne

Bezpieczeństwo społeczne Bezpieczeństwo społeczne Potrzeby współczesnego społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa Potrzeba - odczuwany brak czegoś i chęć jego zaspokojenia. W literaturze znana jest hierarchia potrzeb według Maslowa

Bardziej szczegółowo

Recenzent: dr hab. Robert Kupiecki Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Marek Szczepaniak Korekta: Marek Szczepaniak Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2014 by Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

Grant Blokowy Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Fundusz dla Organizacji Pozarządowych

Grant Blokowy Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Fundusz dla Organizacji Pozarządowych Grant Blokowy Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Fundusz dla Organizacji Pozarządowych ECORYS Polska Sp. z o.o. Poznań, 16 listopada 2012 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA Załącznik do Zarządzenia Wójta Gminy Limanowa nr 78/2009 z dnia 10 grudnia 2009 r. REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

Bardziej szczegółowo

Plan spotkania. Akademia Młodego Ekonomisty. Globalizacja gospodarki. prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Plan spotkania. Akademia Młodego Ekonomisty. Globalizacja gospodarki. prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Akademia Młodego Ekonomisty Globalizacja gospodarki prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Myśl globalnie, działaj lokalnie. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 10 maja 2011 r. Plan spotkania 1. Czym jest globalizacja?

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

"Ubezpieczenia jako narzędzie finansowego systemu ochrony antyterrorystycznej"

Ubezpieczenia jako narzędzie finansowego systemu ochrony antyterrorystycznej "Ubezpieczenia jako narzędzie finansowego systemu ochrony antyterrorystycznej" Program badawczy poświęcony analizie rozwiązań w zakresie przeciwdziałania finansowym skutkom terroryzmu międzynarodowego.w

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy i Miasta Jastrowie na lata 2013-2028 1.

Bardziej szczegółowo

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej polegającej na rozwoju działalności gospodarczej Lp. 1. 2. 3. 4. Nazwa kryterium Liczba miejsc pracy utworzonych w ramach operacji i planowanych do utrzymania przez okres nie krótszy niż 3 lata w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Zarys finansowania RPO WL 2014-2020 Na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 przeznaczono łączną kwotę

Bardziej szczegółowo

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne Załącznik nr 6 do 217 str. 1/5 Brzmienia załącznika: 2009-06-09 Dz.U. 2009, Nr 78, poz. 653 1 2006-01-10 Załącznik 6. Program szkolenia kandydatów na instruktorów i instruktorów nauki jazdy 1 1. Szkolenie

Bardziej szczegółowo

HORIZON 2020. Naukowych i Innowacji (2014-2020) 2020) Ewa Szkiłądź. Podstawy 7. Programu Ramowego Warszawa, 12 kwietnia 2012

HORIZON 2020. Naukowych i Innowacji (2014-2020) 2020) Ewa Szkiłądź. Podstawy 7. Programu Ramowego Warszawa, 12 kwietnia 2012 Podstawy 7. Programu Ramowego Warszawa, 12 kwietnia 2012 HORIZON 2020 Program Ramowy w zakresie Badań Naukowych i Innowacji (2014-2020) 2020) Ewa Szkiłądź Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych

Bardziej szczegółowo

ruchu. Regulując przy tym w sposób szczegółowy aspekty techniczne wykonywania tych prac, zabezpiecza odbiorcom opracowań, powstających w ich wyniku,

ruchu. Regulując przy tym w sposób szczegółowy aspekty techniczne wykonywania tych prac, zabezpiecza odbiorcom opracowań, powstających w ich wyniku, UZASADNIENIE Projekt rozporządzenia jest wypełnieniem delegacji ustawowej zapisanej w art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Wymagania wobec poradni psychologiczno-pedagogicznych jako instrument podnoszenia efektywności jej pracy.

Wymagania wobec poradni psychologiczno-pedagogicznych jako instrument podnoszenia efektywności jej pracy. Wymagania wobec poradni psychologiczno-pedagogicznych jako instrument podnoszenia efektywności jej pracy. "Jakość nigdy nie jest dziełem przypadku, zawsze jest wynikiem wysiłku człowieka" - J. Ruskin.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 Wójta Gminy Siedlce z dnia 1 kwietnia 2015 roku. w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego.

Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 Wójta Gminy Siedlce z dnia 1 kwietnia 2015 roku. w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Zarządzenie Nr W.0050.23.2015 w sprawie powołania Gminnego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Na podstawie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 roku o zarządzaniu kryzysowym (tekst jednolity: Dz.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA OBRONNEGO NA LATA 2013 2015

PROGRAM SZKOLENIA OBRONNEGO NA LATA 2013 2015 0 PROGRAM SZKOLENIA OBRONNEGO NA LATA 2013 2015 CZĘŚC I opisowa 1. DOKUMENTY ODNIESIENIA 1. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP ( Dz. U. z 2012r., poz. 461); 2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I Opisowa 1. Dokumenty odniesienia:

CZĘŚĆ I Opisowa 1. Dokumenty odniesienia: CZĘŚĆ I Opisowa Dokumenty odniesienia: a) Ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 416); b) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

Bardziej szczegółowo

Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie:

Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie: Klub Absolwenta Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie: Pierwszy, problem wysokiego bezrobocia wśród absolwentów uczelni wyższych (gwarancja

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów

Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów Departament Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Opole, 10 grudnia

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI Warszawa, dnia 7 kwietnia 2016 r. Poz. 9 ZARZĄDZENIE NR 9 MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia 5 kwietnia 2016 r. w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego w Ministerstwie Cyfryzacji

Bardziej szczegółowo

Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji

Konferencja pt.: Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji 1 Wdrażanie zrównoważonego rozwoju wymaga integracji procesu

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Terytorialny

Kontrakt Terytorialny Kontrakt Terytorialny Monika Piotrowska Departament Koordynacji i WdraŜania Programów Regionalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 26 pażdziernika 2012 r. HISTORIA Kontrakty wojewódzkie 2001

Bardziej szczegółowo

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych 1 Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych Opracowanie w ramach projektu Potencjał Działanie Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

PLANUJEMY FUNDUSZE EUROPEJSKIE

PLANUJEMY FUNDUSZE EUROPEJSKIE PLANUJEMY FUNDUSZE EUROPEJSKIE Druga połowa 2013 r. to czas intensywnej pracy instytucji zaangażowanych w przygotowanie systemu wdrażania funduszy europejskich w latach 2014 2020. Podczas wakacji opracowano

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny

Program profilaktyczny Program profilaktyczny Liceum Filmowego z Oddziałami Dwujęzycznymi przy Warszawskiej Szkole Filmowej prowadzonego przez Fundację Edukacji i Sztuki Filmowej Bogusława Lindy i Macieja Ślesickiego LATERNA

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r.

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie zatwierdzenia Lokalnego Programu

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ W WARUNKACH KRYZYSU

ROZWÓJ W WARUNKACH KRYZYSU Seminarium zarządzania finansami jednostek samorządu terytorialnego ROZWÓJ W WARUNKACH KRYZYSU F u n d a c j a R o z w o j u D e m o k r a c j i L o k a l n e j Szanowni Państwo, wiele jednostek samorządu

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania Według opublikowanych na początku tej dekady badań Demoskopu, zdecydowana większość respondentów (74%) przyznaje, że w miejscowości, w której mieszkają znajdują się nośniki reklamy zewnętrznej (specjalne,

Bardziej szczegółowo

Program Innowacje Społeczne Narodowego Centrum Badań i Rozwoju

Program Innowacje Społeczne Narodowego Centrum Badań i Rozwoju Program Innowacje Społeczne Narodowego Centrum Badań i Rozwoju Joanna Makocka NCBR kim jesteśmy? agencja wykonawcza nadzorowana przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego agencja powołana w 2007 roku

Bardziej szczegółowo

Praca badawcza. Zasady metodologiczne ankietowego badania mobilności komunikacyjnej ludności

Praca badawcza. Zasady metodologiczne ankietowego badania mobilności komunikacyjnej ludności Praca badawcza Zasady metodologiczne ankietowego badania mobilności komunikacyjnej ludności Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie zasad i standardów wzajemnego informowania się jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych o planach, zamierzeniach

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

PL Zjednoczona w różnorodności PL 11.4.2016 B8-0442/1. Poprawka. Renate Sommer w imieniu grupy PPE

PL Zjednoczona w różnorodności PL 11.4.2016 B8-0442/1. Poprawka. Renate Sommer w imieniu grupy PPE 11.4.2016 B8-0442/1 1 Umocowanie 10 uwzględniając ramy negocjacyjne z dnia 3 października 2005 r. dotyczące przystąpienia Turcji do UE, uwzględniając ramy negocjacyjne z dnia 3 października 2005 r. dotyczące

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

ROLA E-LEARNINGU W WYRÓWNYWANIU SZANS EDUKACYJNYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

ROLA E-LEARNINGU W WYRÓWNYWANIU SZANS EDUKACYJNYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH MODELE KSZTAŁCENIA I DOSKONALENIA NA ODLEGŁOŚĆ ROLA E-LEARNINGU W WYRÓWNYWANIU SZANS EDUKACYJNYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Warszawa, 12-13.10.2010 r. Józef Bednarek ZAŁOśENIA METODOLOGICZNE ANALIZ 1. ZłoŜoność

Bardziej szczegółowo

1) w 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

1) w 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie: Źródło: http://bip.mswia.gov.pl/bip/projekty-aktow-prawnyc/2005/481,projekt-rozporzadzenia-ministra-spraw-wewnetrznych-i -Administracji-z-dnia-2005-r.html Wygenerowano: Czwartek, 28 stycznia 2016, 20:27

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach Na podstawie art. 95a ustawy

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016 Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016 Mów dziecku, że jest mądre, że umie, że potrafi... W szkole nie tylko wiedza ma być nowoczesna, ale również jej nauczanie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie mieniem Województwa

Gospodarowanie mieniem Województwa Projekt pn. Budowa zintegrowanego systemu informatycznego do zarządzania nieruchomościami Województwa Małopolskiego i wojewódzkich jednostek organizacyjnych 1/13 Gospodarowanie mieniem Województwa Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Kto poniesie koszty redukcji emisji CO2?

Kto poniesie koszty redukcji emisji CO2? Kto poniesie koszty redukcji emisji CO2? Autor: prof. dr hab. inŝ. Władysław Mielczarski, W zasadzie kaŝdy dziennikarz powtarza znaną formułę, Ŝe nie ma darmowych obiadów 1. Co oznacza, Ŝe kaŝde podejmowane

Bardziej szczegółowo

Lista standardów w układzie modułowym

Lista standardów w układzie modułowym Załącznik nr 1. Lista standardów w układzie modułowym Lista standardów w układzie modułowym Standardy są pogrupowane w sześć tematycznych modułów: 1. Identyfikacja i Analiza Potrzeb Szkoleniowych (IATN).

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 sierpnia 2015 r. Poz. 1253 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 13 sierpnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec

Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Bezpieczna dzielnica - bezpieczny mieszkaniec Program realizowany w ramach Miejskiego Programu Zapobiegania Przestępczości oraz Ochrony Bezpieczeństwa Obywateli i Porządku Publicznego. Miejski Program

Bardziej szczegółowo

Dlaczego kompetencje?

Dlaczego kompetencje? Dlaczego kompetencje? Kompetencje to słowo, które słyszymy dziś bardzo często, zarówno w kontekście konieczności wykształcania ich u uczniów, jak i w odniesieniu do naszego osobistego rozwoju zawodowego.

Bardziej szczegółowo

Motywuj świadomie. Przez kompetencje.

Motywuj świadomie. Przez kompetencje. styczeń 2015 Motywuj świadomie. Przez kompetencje. Jak wykorzystać gamifikację i analitykę HR do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji? 2 Jak skutecznie motywować? Pracownik, który nie ma

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo sieciowe. Implikacje dla kultury i edukacji Polaków

Społeczeństwo sieciowe. Implikacje dla kultury i edukacji Polaków Kazimierz Krzysztofek Szkoła WyŜsza Psychologii Społecznej Fundacja Pro Cultura Społeczeństwo sieciowe. Implikacje dla kultury i edukacji Polaków Kongres Bibliotek Publicznych Warszawa, 22-23.11. 2010

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PRASOWA. Cel: zakup komputerów, budowa sieci LAN, zakup i wdroŝenie aplikacji aktualnie dostępnych na rynku.

INFORMACJA PRASOWA. Cel: zakup komputerów, budowa sieci LAN, zakup i wdroŝenie aplikacji aktualnie dostępnych na rynku. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI BIURO MINISTRA WYDZIAŁ INFORMACJI Warszawa, dnia 13 października 2007 r. INFORMACJA PRASOWA Minione dwa lata przyniosły przełom w informatyzacji polskiego

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Załącznik nr 5 Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów turystyka

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju miasta

Uwarunkowania rozwoju miasta AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA MIASTA KATOWICE Część 06 Uwarunkowania rozwoju miasta W 880.06 2/9 SPIS TREŚCI 6.1 Główne czynniki

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi.

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. CEL EWALUACJI: PRZEDMIOT EWALUACJI: Skład zespołu: Anna Bachanek

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 68

Bardziej szczegółowo

PLAN SZKOLENIA LUDNOŚCI W ZAKRESIE POWSZECHNEJ SAMOOBRONY W GMINIE HERBY

PLAN SZKOLENIA LUDNOŚCI W ZAKRESIE POWSZECHNEJ SAMOOBRONY W GMINIE HERBY Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr SO.0050.41.2012 Wójta Szefa Obrony Cywilnej z dnia 17 lipca 2012 roku ZATWIERDZAM... Wójt Szef Obrony Cywilnej PLAN SZKOLENIA LUDNOŚCI W ZAKRESIE POWSZECHNEJ SAMOOBRONY

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY ZESPOLE SZKÓŁ W W PIETROWICACH WIELKICH

REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY ZESPOLE SZKÓŁ W W PIETROWICACH WIELKICH REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY ZESPOLE SZKÓŁ W ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Rada Rodziców Zespołu Szkół w Pietrowicach Wielkich, zwana dalej Radą, działa na podstawie artykułów 53 i 54 Ustawy o systemie

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia SPIN

Statut Stowarzyszenia SPIN Statut Stowarzyszenia SPIN Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę SPIN w dalszej części Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 (rok, za który sk ładane jest o świadczenie) DzialI Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej,

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 1 dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Ustalenie celu naszych spotkań w semestrze Ustalenie technikaliów Literatura, zaliczenie Przedstawienie punktu startowego

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1).

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). 45 min Inwentyka Procesy innowacyjne dr hab. inż. M. Sikorski 1 Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). Data wykładu:............. Razem slajdów: 14 Inwentyka procesy

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA HANDEL I REKLAMA W PRAKTYCE PILOTAŻOWY PROGRAM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/356/08 Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 23. 12.2008r sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Staszów z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014 PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA Specjalność: PSYCHOLOGIA DIALOGU MIĘDZYLUDZKIEGO Studia: STACJONARNE/ NIESTACJONARNE I. ORGANIZACJA PRAKTYKI Edycja 2014 1. Praktyka zawodowa na

Bardziej szczegółowo