1 LIPCA - Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości. Kooperacja to solidarne zrzeszenie słabych celem wspólnego wytwarzania potęgi.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1 LIPCA - Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości. Kooperacja to solidarne zrzeszenie słabych celem wspólnego wytwarzania potęgi."

Transkrypt

1 Wydawca: Krajowa Rada Spółdzielcza 1 LIPCA - Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości Kooperacja to solidarne zrzeszenie słabych celem wspólnego wytwarzania potęgi. S półdzielczość Polska ogólnopolskie pismo bezpłatne nakład: egz. APEL Krajowej Rady Spółdzielczej Spółdzielcy - Powodzianom Kierując się społeczną solidarnością i odpowiedzialnością w trosce o poszkodowanych powodzian, Zarząd Krajowej Rady Spółdzielczej 25 maja 2010 roku powołał Społeczny Komitet Pomocy - Spółdzielcy Powodzianom. Apelujemy do Was Koleżanki i Koledzy Spółdzielcy o pomoc i ofiarność dla poszkodowanych wskutek powodzi. Jako ruch spółdzielczy nie bądźmy obojętni wobec tragedii jaka dotknęła tysiące rodzin w Polsce, pozbawiając ich dachu nad głową i dorobku całego życia, Apelujemy do związków spółdzielczych i spółdzielni o nawiązywanie bezpośrednich kontaktów ze spółdzielniami dotkniętymi powodzią - w celu przyjścia im z pomocą, tak aby nikt nie został pominięty, kto pomocy potrzebuje. Środki finansowe na powyższy cel można wpłacać na konto bankowe w Warszawskim Banku Spółdzielczym z siedzibą w Warszawie (kod ) ul. Fieldorfa 5A na numer konta: Społecznego Komitetu Pomocy - Spółdzielcy Powodzianom przy Krajowej Radzie Spółdzielczej w Warszawie ul. Jasna Nr konta bankowego; z dopiskiem Spółdzielcy Powodzianom. Zebrane środki pieniężne pragniemy przeznaczyć na odtworzenie miejsc pracy w spółdzielniach oraz zakup materiałów i usług niezbędnych do przeprowadzenia remontów domów i mieszkań spółdzielców poszkodowanych w wyniku powodzi. Jesteśmy przekonani, że spółdzielcy przyjdą z pomocą w likwidowaniu skutków kataklizmu powodzi. Ciekawostki... g Najstarsza spółdzielnia? Choć zwykle podaje się, że pierwszą na świecie spółdzielnią było Roczdelskie Stowarzyszenie Sprawiedliwych Pionierów założone w Wielkiej Brytanii w 1844 roku, wiele innych krajów przyznaje sobie pierwszeństwo. W Polsce przypominamy chętnie o Hrubieszowskim Towarzystwie Rolniczym Ratowania się Wspólnie w Nieszczęściach Stanisława Staszica z 1816 roku mającym wiele cech współczesnych spółdzielni. Zaś Grecy za najstarszą spółdzielnię uważają Wspólną Kompanię i Bractwo Ambelakii stworzoną w 1778 roku w celu handlu pięknie barwionymi tkaninami wytwarzanymi przez członków wywodzących się z małej wsi Ambelakia w północnej Grecji. Spółdzielnia miała nawet własny statek Calypso, którym rozwożono tkaniny po całej Europie, a swoje przedstawicielstwa handlowe otworzyła w kilku miastach europejskich, m. in. we Wrocławiu. Przetrwała do roku g Pierwsza spółdzielcza wizyta studyjna Powszechne jest organizowanie wizyt studyjnych dla spółdzielców w celu zapoznania się z doświadczeniami spółdzielczości w innych państwach, nawiązywania kontaktów, przenoszenia dobrych rozwiązań do swoich krajów. Zwłaszcza w różnego rodzaju projektach europejskich przeznacza się część budżetu na takie wizyty. Nie jest to jednak nic nowego. Już w 1876 roku do Ameryki udała się oficjalna delegacja duńskich działaczy, by poznać tamtejsze spółdzielnie. Odwiedziła między innymi spółdzielczą mleczarnię w Filadelfii. Po sześciu latach, niewątpliwie jako efekt tej wizyty, powstała oparta o filadelfijskie wzory mleczarnia w Hjedding w Danii, a kraj ten stał się jednym z wiodących w spółdzielczości mleczarskiej i w ogóle rolniczej w Europie. Po ponad dwudziestu latach od zmian ustrojowych powróciła w Polsce dyskusja dotycząca przekształcania spółdzielni w spółki kapitałowe. To za sprawą odgrzanego przez Adama Szejnfelda, niedawnego wiceministra gospodarki, projektu ustawy o przekształcaniu spółdzielni pracy w spółki prawa handlowego. Spółdzielnie a spółki kapitałowe Alfred Domagalski, prezes zarządu Krajowej Rady Spółdzielczej Dzieje się to w okresie załamywania się dotychczasowej strategii rozwoju świata, opartej wyłącznie na wartościach materialnych i monolitycznych rynkach. A także, kiedy wielu uznanych w świecie autorytetów, weryfikuje swoje poglądy, w sprawie obowiązującej strategii rozwoju społeczno-gospodarczego. Potwierdzeniem tych tendencji jest ubiegłoroczna nagroda Nobla z dziedziny ekonomii dla Elinar Ostrom, za badania nad wspólnotami i spółdzielniami. Także bujny rozkwit spółdzielczości w Indiach, Chinach, w Ameryce, Afryce oraz w starej Europie. Miliard mieszkańców naszego globu to spółdzielcy. Doświadczenia ostatniego kryzysu ekonomicznego z 2008 r. udowadniają, że nie ma idealnego systemu gospodarczego i że rynek nie zawsze działa dobrze. Każdy system ma swoje wady i zalety, różne są jedynie proporcje. Globalny kapitalizm jest niewątpliwie systemem dynamicznym i podnosi ogólne bogactwo świata. Wymiana myśli, towarów i kapitału, sprzyja rozwojowi. Globalizacja uwolniła jednak siły trudne do opanowania, które przynoszą niemało niebezpieczeństw i zagrożeń. Dla ratowania gospodarki światowej, dotkniętej kryzysem, rządy zmuszone są do wydania ponad 10 bln dolarów. To nasze pieniądze, które wpłacimy do rządowej kasy w postaci podatków bezpośrednich lub pośrednich, czy też ograniczonego dostępu do usług publicznych. Skutki globalnego systemu są o wiele poważniejsze. Pogłębiające się nierówności spowodowały, że połowa ludności świata, żyjąca za mniej niż dwa dolary dziennie, została wykluczona i zmarginalizowana. Ta połowa ludzkości ma do dyspozycji zaledwie 1% światowego bogactwa, podczas gdy 2% dysponuje jego połową. Nic więc dziwnego, że 1 mld ludzi na świecie głoduje. Nie chodzi jednak o to, aby globalizację potępiać i próbować powstrzymać. Trzeba jednak budować i wzmacniać systemy bezpieczeństwa, ograniczające jej negatywne skutki. Jednym z takich systemów jest troska o budowanie różnorodności rynków. Wartość i bogactwo rynku tkwi bowiem w jego różnorodności, w tym, że obok siebie mogą funkcjonować podmioty gospodarcze, o różnym statusie prawnym, różnej strukturze własności, a także odmiennych celach prowadzonej działalności. Wielką rolę w tym procesie może i powinien odegrać system spółdzielczy, jako forma wspólnotowej przedsiębiorczości, oparta o zasady samopomocy, solidarności, współpracy i odpowiedzialności. Przemawia za tym długa, piękna i wielce użyteczna tradycja polska i światowa. Fakt, że w okresie Polski Ludowej spółdzielczość była traktowana instrumentalnie i wtłoczona została, w system gospodarki państwowej nie może przekreślać jej roli i znaczenia dla wielu ludzi w obecnym czasie. Nie można też bagatelizować roli spółdzielczości, jako jednego ze współczesnych paradygmatów rozwoju społeczno-gospodarczego. Obecny kryzys finansowy i gospodarczy znacznie wyraźniej uwidacznia walory systemu spółdzielczego niosącego ze sobą większe poczucie stabilizacji i bezpieczeństwa. We współczesnej gospodarce rynkowej, w sytuacji coraz częściej powtarzających się kryzysów, jest coraz większa potrzeba rozwoju działalności nakierowanej na potrzeby ludzi, którzy korzystają z własnych usług, niż tych którzy inwestują swój kapitał w ryzykowne przedsięwzięcia. W rzeczywistości spółdzielnie dywersyfikują system gospodarczy, wzbogacają rynek, wspomagają jego zrównoważone funkcjonowanie, optymalizują nasze postępowanie. Dobrze zorganizowane społeczeństwo obywatelskie to społeczeństwo nie tylko aktywne społecznie, ale także aktywne zawodowo. Spółdzielczość jest wielkim obszarem takiej aktywności. Angażuje ludzi do podejmowania decyzji, buduje więzi społeczne, uczy odpowiedzialności oraz przygotowuje ludzi do udziału w demokratycznym systemie funkcjonowania państwa. Te, niezaprzeczalne walory spółdzielczości, wymagają lepszego zrozumienia ze strony państwa i jego organów. Tworzenie dobrych warunków dla funkcjonowania spółdzielni to działania na rzecz budowania lepszego, bardziej przyjaznego ludziom państwa, troski o zrównoważony, trwały rozwój i poprawy warunków życia wielu ludzi. Wielkim błędem polskiej transformacji było wpisanie spółdzielczości, w ramy prawne, właściwe dla sektora komercyjnego. To swoiste odreagowanie przeszłości, nie mające merytorycznego uzasadnienia, położyło się cieniem na całej polskiej spółdzielczości. W rezultacie spółdzielnie mają dziś gorsze warunki funkcjonowania niż spółki kapitałowe. Zapewne także z tego powodu zwolennicy przekształceń spółdzielni w spółki kapitałowe są silnie zdeterminowani. Dyskusja o wyższości spółek prawa handlowego nad spółdzielniami, prowadzi bowiem do nikąd. To są dwa odrębne systemy gospodarowania zarówno pod względem prawnym, jak i celów, jakie sobie stawiają. Różnią się także systemem zasad i wartości. dokończenie na str. 2

2 Spółdzielczość Polska str. 2 Dokończenie ze str.1 Spółdzielnie a spółki kapitałowe Alfred Domagalski, prezes zarządu KRS Nasza spółdzielczość... Polska lekceważy prawo unijne taka jest konkluzja skargi spółdzielców do Komisji Europejskiej, w związku z notorycznym nieprzestrzeganiem prawa Unii Europejskiej przez polski rząd. Chodzi o stosunek do spółdzielczości. Skarga to była ostateczność Mieczysław Wodzicki Głównym celem neoliberalnej gospodarki globalnej jest troska o interesy kapitału finansowego i osłabienie przy okazji siły ludzi pracy. Cel działalności spółdzielni jest dokładnie odwrotny. Spółdzielnie przy tym nie psują rynku, lecz go wzmacniają. Rozumienie tej kwestii, wśród elit politycznych jest ciągle niestety - niedostateczne. Jedni sytuują spółdzielnie nadal w czymś, w rodzaju gospodarki uspołecznionej, inni zaś traktują je jako klasyczne firmy komercyjne. I jedni i drudzy są dalecy od prawdy. Dopóki więc nie uda się zmienić pojmowania spółdzielczości jako systemu społeczno-gospodarczego, dopóty stanowienie prawa dla podmiotów spółdzielczych będzie ułomne. W takiej sytuacji, jak zwykle będziemy mieli zwolenników i przeciwników proponowanych zmian. Warto więc przypomnieć fakty, które nie są bez znaczenia, dla podejmowania ostatecznych decyzji i postawić pytanie. Czy państwo powinno być zainteresowane dobrą kondycją spółdzielczości, czy też bardziej lub mniej świadomie przyczyniać się, do jej wyrugowania z systemu społeczno-gospodarczego kraju. Ponad 20 lat temu, na początku polskiej transformacji ustrojowej spółdzielnie uznawane za element gospodarki uspołecznionej zostały na zasadzie odreagowania przeszłości, wpisane w system prawny, właściwy dla sektora komercyjnego, ale obcy dla systemu spółdzielczego. Warto tu przypomnieć, że sławetna specustawa uchwalona została przez Sejm już 20 stycznia 1990 roku. Jej skutkiem była nie tylko likwidacja ponadpodstawowych struktur spółdzielczych, ale przede wszystkim pozbawienie spółdzielni wspólnego majątku, w postaci hurtowni, przetwórni, transportu, zakładów inwestycyjnych itp., nie wspominając o zerwaniu wszelkich form współpracy i powiązań kooperacyjnych. Same spółdzielnie oddano niby w ręce ich członków, ale jednocześnie podporządkowano je duszącym regulacjom prawnym, obowiązujących zakłady państwowe jak chociażby tzw. popiwek. To te regulacje prawne a nie forma prawna spółdzielni, w połączeniu z obciążeniem kredytów bankowych ogromnymi odsetkami, stały się podstawową przyczyną zachwiania równowagi ekonomicznej a następnie upadku wielu podmiotów spółdzielczych. Zanim więc przesądzimy o możliwościach prostej transformacji spółdzielni w spółkę prawa handlowego trzeba przywrócić spółdzielniom ich rzeczywisty charakter. Nakazem chwili stało się już prawne usankcjonowanie Międzynarodowych Zasad Spółdzielczych uznawanych na całym świecie, respektowanie zaleceń organizacji międzynarodowych (Unia Europejska, MOP, ONZ) a także wprowadzenie systemu wspierania akumulacji kapitału w spółdzielniach, czy też tworzenia funduszy solidarnościowych. Spółdzielnie nie rozwiążą wszystkich problemów, z którymi boryka się dziś świat, nie zastąpią spółek kapitałowych i indywidualnej aktywności obywateli, nie usuną z życia społecznego i gospodarczego wszystkich patologii. Mogą jednak znacznie ograniczyć negatywne zjawiska, zniwelować zagrożenia, umocnić i rozwijać demokrację, poprawiać warunki i jakość życia wielu ludzi. A także pobudzać aktywność obywateli, ograniczać nierówności, przyczyniać się do stabilizacji rynków i rozwijać stosunki społeczno-gospodarczego. Ta, wielka rola spółdzielczości, została dostrzeżona przez Organizację Narodów Zjednoczonych, która proklamowała rok 2012 Rokiem Spółdzielczości. W ten sposób ONZ, chce zainteresować szeroką opinię publiczną i rządy państw członkowskich, problematyką spółdzielczą, jej rolą i znaczeniem dla ludzi oraz dla trwałego rozwoju świata. Zadbajmy o to, aby ten czas dobrze spożytkować dla polskiej spółdzielczości. Zgodnie z art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - mówi Jerzy Jankowski, przewodniczący Związku Rewizyjnego Spółdzielni Mieszkaniowych RP, składający wniosek w imieniu spółdzielczości - jeśli Komisja uzna, że państwo członkowskie uchybiło jednemu ze zobowiązań, które na nim ciążą na mocy Traktatów, wydaje opinię. Jeśli państwo nie zastosuje się do tych opinii, Komisja wniesie sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Skarga została oparta na zarzutach naruszania przez Polskę kilku przepisów prawa europejskiego. Należy do nich art. 4 ust. 3 akapit 2 Traktatu o Unii Europejskiej niepodjęcie przez rząd środków dla zapewnienia zobowiązań wynikających z aktów instytucji UE, w szczególności polegających na nieprzyjęciu przepisów, mających na celu wspieranie rozwoju spółdzielni w Polsce i realizację przez RP tzw. obowiązków pozytywnych. - Obowiązek podjęcia przez państwo członkowskie określonych działań, dotyczących spółdzielni - stwierdza dr Jerzy Jankowski - wyrażany jest zarówno przez KE jak i Parlament Europejski. Niewiążący charakter wydawanych przez te instytucje tzw. aktów soft law (np. komunikaty czy rezolucje) nie oznacza, że są one bez znaczenia pod względem prawnym. Przeciwnie - należy uznać, że władze publiczne są zobowiązane wziąć je pod uwagę w pracach legislacyjnych. W rezultacie brak określonych rozwiązań w polskim prawie spółdzielczym, w tym wspieranie rozwoju spółdzielni w Polsce, prowadzi do wniosku, iż RP nie realizuje nałożonych na nią obowiązków pozytywnych.. Art. 4 ust. 3 akapit 3 TUE w związku z art. 3 ust. 3 tego Traktatu poprzez podjęcie środków, które zagrażają urzeczywistnieniu społecznej gospodarki rynkowej, polegające na przyjęciu przepisów dyskryminujących spółdzielnie mieszkaniowe, w porównaniu z innymi do innych podmiotów gospodarczych rząd nie wywiązuje się z zobowiązań. RP zobowiązana jest też do zaniechania podejmowania środków, które mogłyby zagrażać urzeczywistnianiu społecznej gospodarki rynkowej, będącej jednym z celów Unii. Jak bowiem wskazał Parlament Europejski, gospodarka społeczna powstała, między innymi, dzięki spółdzielniom. Uznanie na poziomie prawa UE koncepcji społecznej gospodarki rynkowej powoduje, iż państwa członkowskie powinny uwzględnić gospodarkę społeczną i jej podmioty - w tym spółdzielnie - w swoim prawodawstwie i strategiach politycznych. - Nie do pogodzenia z tak ustalonym wzorcem kontroli twierdzi dr Jerzy Jankowski są przepisy prawa krajowego, które nakazują spółdzielniom mieszkaniowym rozliczanie kosztów i przychodów dla każdej nieruchomości, stanowiącej mienie spółdzielcze, w przypadku, gdy podobnego nakazu nie stosuje się do innych podmiotów zarządzających (państwowymi czy komunalnymi) zasobami mieszkaniowymi, a także regulacja, zgodnie, z którą, podatek dochodowy od osób prawnych naliczany jest odrębnie dla gospodarki zasobami mieszkaniowymi (objętej zwolnieniem podmiotowym) oraz innych rodzajów działalności (niepodlegających w w/w zwolnieniu), a nie w sposób łączny, jak to się odbywa w innych podmiotach gospodarczych. W tym kontekście na krytykę zasługuje również postawa polskiego Parlamentu, który przyjmuje przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, które wcześniej Trybunał Konstytucyjny uznał za Czy to zasadne, by skarżyć się na własny rząd do Komisji Europejskiej? - Nie mieliśmy innego wyjścia - odpowiadają spółdzielnie mieszkaniowe, zdeterminowane zachowaniem polityków. Kolejne trzy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych postawiły ten sektor spółdzielczości przed widmem likwidacji. Rozporządzenia rządowe wprowadzają restrykcyjne prawo, nie występujące w żadnym innym sektorze gospodarki. To wszystko uderza nie w prezesów, jak chcą twardogłowi politycy prawicy, ale zwykłych obywateli - mieszkańców domów spółdzielczych. niekonstytucyjne (w tym w zakresie ochrony praw majątkowych spółdzielni mieszkaniowych). Chociaż nowe przepisy nie stanowią implementacji prawa Unii Europejskiej do polskiego porządku prawnego, to nie ulega wątpliwości - dodaje dr Jankowski - że naruszają one prawa spółdzielni mieszkaniowych, stanowiących ważny element społecznej gospodarki rynkowej również na poziomie unijnym. Działania polskie są sprzeczne również z art. 6 ust. 3 TUE w związku z art. 11 ust. 1 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - poprzez nieproporcjonalne i nieuzasadnione interesem publicznym ograniczenie wolności zrzeszania się, w szczególności, polegające na pozbawieniu członków rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowych możliwości sprawowania mandatu przez więcej niż dwie kolejne kadencje oraz ustanowienie nadzoru administracyjnego nad działalnością spółdzielni mieszkaniowych - pisze się w skardze do KE. Art. 11 ust. 1 Konwencji proklamuje również wolność zrzeszania się. Zatem ingerencja prawodawcy krajowego w wolność zrzeszania muszą być usprawiedliwione interesem publicznym oraz być proporcjonalne (zgodnie z zasadą proporcjonalności), a w odniesieniu do spółdzielni, mieć na uwadze także zasady samorządności i samodzielności spółdzielni. Działania władz publicznych nie spełniają obu tych warunków (nie są uzasadnione interesem publicznym i nie mają charakteru proporcjonalnego) oraz naruszają zasady samodzielności i samorządności spółdzielczej. W szczególności dotyczy to regulacji, która zakazuje bycia członkiem rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej dłużej niż przez dwie kadencje, uniemożliwia - przez zakaz przekształcania walnych zgromadzeń, w zgromadzenia przedstawicielskie - członkom spółdzielni mieszkaniowych prawo do swobodnego decydowania o formie organizacyjnej wyrażania woli oraz ustanawia nadzór administracyjny właściwego ministra do spraw budownictwa, nad działalnością spółdzielni mieszkaniowych. Praktyka rządu narusza również art. 54 akapit 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez uznanie, w procesie ubiegania się przez spółdzielnie o dofinansowanie z Programów Operacyjnych (okres programowania ), iż spółdzielnie nie stanowią przedsiębiorstw i w związku z tym nie mogą otrzymać dofinansowania. Art. 54 TFUE stanowi, że przez spółki rozumie się spółki prawa cywilnego lub handlowego, a także spółdzielnie oraz inne osoby prawa publicznego lub prywatnego, z wyjątkiem spółek, których działalność nie jest nastawiona na osiąganie zysków. Wykładnia tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że spółdzielnie są podmiotami gospodarczymi, o których mowa w art. 48 TFUE, a więc uprawnionymi do korzystania ze swobody przedsiębiorczości, będącej jedną z zasad fundamentalnych prawa Unii Europejskiej. W świetle tego, za naruszające prawo UE trzeba uznać praktykę podmiotów władzy państwowej, które do potencjalnych beneficjantów dofinansowania z Programów Operacyjnych nie zaliczyły spółdzielni. Dziś w praktyce trudno znaleźć spółdzielnię mieszkaniową, która nawet przy uzyskaniu środków przez gminę na rozwój infrastruktury, skorzystała z pieniędzy unijnych. Sięgnij po najwyższe spółdzielcze wyróżnienia Oskar Spółdzielczości Polskiej Menedżer-Spółdzielca Prymus Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości jest dobrą okazją, by uhonorować najlepszych spółdzielczych menedżerów oraz ludzi, którzy wspierają spółdzielczość i przyczyniają się do jej upowszechniania i rozwoju. Z myślą o nich, Krajowa Rada Spółdzielcza od 12 lat organizuje Konkurs Menedżer - Spóldzielca. Kandydaci do tych nagród mogą być zgłaszani m.in. przez krajowe i regionalne spółdzielcze związki rewizyjne i Krajową Izbę Gospodarczą. Spółdzielnie zainteresowane Koknkursem prosimy o kontakt z Centrum Promocji KRS, tel: (22) informacje również na stronie

3 ...Jarmark Spółdzielczy str. 3 Spółdzielczość Polska Krajowa Rada Spółdzielcza już po raz trzeci organizuje w Warszawie Jarmark Spółdzielczy z okazji obchodów Międzynarodowego Dnia Spółdzielczości Nowy Świat w spółdzielczych barwach Jarmark Spółdzielczy to wyjątkowa impreza, gdyż spółdzielnie, działające zazwyczaj na lokalnym rynku, rzadko mają okazję wspólnie prezentować swój dorobek. Tym razem na Nowym Świecie można będzie zapoznać się z oferą spółdzielni rolniczych, spółdzielni spożywców, pracy, inwalidów, mleczarskich i SKOK. Zaprezentują się również spółdzielcze sanatoria i domy wczasowe. Na scenie Jarmarku organizowane będą liczne konkursy dla widzów, a także prezentacje firm. Impreza ta na Nowym Świecie odbywa się już po raz drugi. Pierwszy Jarmark Spółdzielczy w Warszawie odbył się w 2007 r. na Placu Zamkowym. To znakomita okazja, by przypomnieć warszawiakom o obchodzonym 1 lipca Międzynarodowym Dniu Spółdzielczości. Tym razem hasłem spółdzielczego święta jest aktywizacja kobiet poprzez spółdzielnie. - Aktywizacja to zwłaszcza umożliwienie im zatrudnienia i dzięki niemu zdobycia środków do życia - mówi Pauline Green, prezydent Miedzynarodowego Związku Spółdzielczego. - Spółdzielnie na całym świecie są ważnym pracodawcą dla kobiet, zresztą nie tylko dla kobiet. Musimy spojrzeć na nie w tym kontekście. Obecny kryzys dotknął miliony pracowników i przedsiębiorstw we wszystkich państwach. Spółdzielnie, w przeciwieństwie do firm nastawionych wyłącznie na przynoszenie zysku, okazały się szczególnie odporne na skutki kryzysu Wyjątkową atrakcją tegorocznego Jarmarku Spółdzielczego jest udział mołdawskich producentów wina. W sumie na imprezie zapezentuje się 26 firm z Republiki Mołdawii. Wino jest czołowym produktem eksportowym tej dawnej republiki radzieckiej, która niepodległość swoją odzyskała w 1991 r. Ten dziesięciokrotnie mniejszy od Polski kraj Mołdawia, położony między Ukrainą a Rumunią, posiada mniej więcej tyle samo winnic co Niemcy czy Chile, a eksport wina w przeliczeniu na głowę mieszkańca wynosi ponad 60 litrów - więcej niż gdziekolwiek na świecie. Tegoroczny Jarmark Społdzielczy będzie znakomitą okazją do degustacji mołdawskich win oraz spotkania z folklorem tego ciekawego kraju. Przez dwa dni na scenie Jarmarku występować będą zespoły folklorystyczne z Mołdawii, będzie również okazja porozmawiać z przedstawicielami Mołdawskiej Izby Turystki oraz MInisterstwa Rolnicta. SpóŁDZIELNIE MLECZARSKIE g OSM Garwolin Spółdzielnia, której siedziba mieści się w Woli Rębkowskiej, powstała w 1964 r. Jest znanym z całym kraju producentem wysokiej jakości mleka, twarogów, masła i galanteri mleczarskiej. g OSM Siedlce Spółdzielnia powstała w 1931 r. Przez lata działalności unowocześniała swą produkcję, dziś jest w czołówce polskich zakładów mleczarskich. g OSM Głuchów Spółdzielnia działa od 1911 r. Jest cenionym producentem całej gamy artykułów mleczarskich, a specjalizuje się w produkcji twarogów - za które zdobyła liczne nagrody i wyróżnienia. Jej produkty nie zawierają konserwantów i są pakowane w opakowania ekologiczne. g Spółdzielnia Dostawców Mleka w Wieluniu Zakład o ponad 70-cio letniej tradycji, jeden z większych w województwie łódzkim. Ma do dyspozycji proszkownię mleka, własną bazę transportową, oczyszczalnię ścieków oraz laboratorium badania surowca o europejskim standardzie wyposażenia. g Zakład Usług Handlowych ROBICO Zakład został założony w 1988 roku przez Federację Związków Zawodowych Pracowników Mleczarstwa w Polsce. Oferuje: kefir, maślankę naturalną i owocową, śmietanę oraz świeże mleko mikrofiltrowane w szklanej butelce. ZUH ROBICO nie jest producentem, ale sprzedaje produkty pod własną marką. Produkcję zleca zakładom mleczarskim (aktualnie OSM Krośniewice). SpóŁDZIELNIE PRACY g LOTON Firma Kosmetyczna Spółdzielnia Pracy w Słupsku Producent kosmetyków do włosów znany na rynku od ponad 50 lat. Spółdzielnia powstała w 1957 r. Zasłynęła w latach 70-tych kiedy opracowała i wdrożyła do produkcji własne receptury płynów do pielęgnacji włosów Loton oraz pierwsze w Polsce ziołowe szampony do włosów nie zawierające sztucznych barwników ani aromatów. Dziś słynie m.in. z lakierów do włosów w tym wysokiej jakości lakierów z brokatem. g Chemiczna Spółdzielnia Pracy BETESCA w Białymstoku Firma rozpoczęła działalność produkcyjną w 1963 r. Zajmuje się produkcją śródków czystości. Główną jej ofertę stanowią płyny do mycia naczyń, mleczka czyszczące do urządzeń sanitarnych, pasty czyszczące oraz środki higieny osobistej. SpóŁDZIELNIE INWALIDÓW g Warszawskie Zakłady Kaletnicze NOMA Spółdzielnia działa od 1952 r. Specjalizuje się w produkcji wyrobów kaletniczych: toreb, torebek, pasków oraz wyrobów specjalistycznych produkowanych na zamówienie, m.in. futerałów na broń dla wojska. Zatrudnia 52 pracowników, z czego 40 to osoby niepełnosprawne. Dla tych pracowników realizuje program leczniczo-rehabilitacyjny w oparciu o własną przychodnię. SpóŁDZIELNIE Gminne g GS Samopomoc Chłopska Baranów Spółdzielnia z woj. lubelskiego, która działa na rynku od ponad 60 lat. Prowadzi 8 placówek handlowych, a także własną masarnię, piekarnię, oraz hodowlę ryb we własnych stawach. Na Jarmarku zaprezetnuje wędliny tradycyjne, m.in. znakomitą szynkę nagrodzoną w ubiegłym roku Perłą Polagry. g GS Samopomoc Chłopska Myszyniec Spóldzielnia działa od 1948 r. na Kurpiach. Prowadzi handel w 27 sklepach, posiada również własną piekarnię i ciastkarnię. Przebojem handlowym Spółdzielni jest chleb wypiekany na liściu chrzanowym - będzie on prezentowany na Jarmarku. GS patronuje również zespołom folklorystycznym z regionu. g Warszawska Spółdzielnia Handlowa FALA Spóldzielnia działa od 1946 r. Prowadzi działalność handlowo usługową w 16 sklepach i hurtowniach na terenie Warszawy i Otwocka. Specjalizuje się w sprzedaży materiałów budowlanych, i techniki sanitarnej. Na Jarmarku Spółdzielczym zaprezentuje m.in. systemy energii odnawialnej: pompy ciepła i system ogrzewania słonecznego, a także meble oraz pieczywo z Góry Kalwarii. rolnicze SpóŁDZIELNIE produkcyjne g Spółdzelnia Produkcji Rolnej i Przetwórstwa Nowa Droga w Kurowie Spółdzielnia działa od 1951 r. na terenie gminy Kościan. Prowadzi 329 ha gospodarstwo rolne, zajmuje się także hodowlą 400 sztuk bydła. Od 1991 r. prowadzi własną przetwórnię mleka i produkuje mleko spożywcze oraz twarogi. g Hodowlano-Rolnicza Spółdzielnia DAWIDY Spółdzielnia jest znanym i cenionym, w kraju i w Europie, producentem roślin doniczkowych. Produkcję szklarniową roślin rozpoczęli ponad trzydzieści lat temu. Prowadzą ją na 4 hektarach w szklarniach wyposażonych w automatyczny system nawadniania. g BIAŁUTY Rolnicza Spółdzielnia Spółdzielnia powstała w 1976 roku. Uprawia ziemniaki chipsowe, stołowe i jęczmień browarny. W Grupie Białuty Sp z o.o. produkuje rocznie ok. 30 tys. ton ziemniaków. Prowadzi również przetwórstwo owocowo-warzywne: jest producentem m.in. ketchupu, musztardy, majonezów a także koncentratów soków owocowych SKOK g SKOK Wołomin Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa to grupa ludzi złączona wspólną więzią, którzy wspólnie oszczędzają i pożyczają sobie pieniądze. Wołomiński SKOK istnieje na rynku już ponad 10 lat. W 61 oddziałach położonych na terenie 5 województw (mazowieckiego, podlaskiego, lubelskiego, łódzkiego i warmińsko-mazurskiego) obsługuje blisko 50 tysięcy Członków - stałych Klientów.W bieżącym roku SKOK Wołomin znalazła się w gronie 100 największych instytucji finansowych w Polsce wg rankingu tygodnika Polityka nr 19(2755). KATALOG WYSTAWCÓW: CEPELIA g Spółdzelczy Związek Rewizyjny CEPELIA Zrzesza Spółdzielnie Rękodzieła Ludowego i Artystycznego. Ich głównym zadaniem jest ochrona, organizowanie, rozwijanie i propagowanie polskiej sztuki ludowej oraz rękodzieła ludowego i artystycznego. Na Jarmarku Spółdzielczym z inicjatywy CEPELII będą prezentować się następujące firmy i spółdzielnie: - Spółdzielnia Rękodzieła Artystycznego Ceramika Artystyczna w Bolesławcu - Firma Handlowo-Usługowa Jana Basisty w Jabłonce - Zakład Kuśniersko-Kożuszkarski Mieczysława Guziaka - Firma Victoria - Firma Viola SpóŁDZIELNIE OGRODNICZE g APIS Lublin Znany i ceniony w kraju i za granicą producent miodów pitnych. USŁUGI TURYSTYCZNE g Klinika Uzdrowiskowa POD TĘŻNIAMI Spóldzielnia Usług Medycznych związana z branżą mleczarską - dawniejsze sanatorium Centralnego Związku Spółdzielni Mleczarskich. Proponuje szeroką ofertę specjalistycznych zabiegów leczniczych, rehabilitacyjnych, dermatologicznych, a także wiele atrakcji w zespole Wellness & Spa g Spółdzielnia Usług Socjalnych SUS Spółdzielnia istnieje na polskim rynku turystycznym od 1994 roku. Celem jej istnienia jest rozwój i promocja rodzimej turystyki. Posiada ośrodki nad Bałtykiem w Mrzeżynie i w Międzywodziu, ośrodek z domkami campingowymi w Rybitwach na Mazurach, dwa domy wypoczynkowe w Karpaczu oraz ośrodek kolonijny w Łazach na Mazowszu (u ujścia Bugu i Liwca). Oferuje również noclegi w Warszawie w dwóch ośrodkach nad Wisłą. SpóŁDZIELNIE SPOŻYWCÓW g Spółdzielnia Piekarsko-Ciastkarska Jeden z czołowych producentów pieczywa na warszawskim rynku. Początki spółdzielni sięgają 1947 r., kiedy to ówczesny Odział Produkcji WSS Społem dysponował jedną małą piekarnią przy ul. Grochowskiej. Dziś SPC posiada w swej ofercie ponad 100 produktów piekarskich i ponad 100 rozmaitych ciastek, zatrudnia ponad 700 pracowników i dostarcza swe wyroby do ponad 1300 placówek handlowych. Posiada również 26 własnych sklepów. g WSS Społem Śródmieście Początki spódzielni sięgają 1869 roku, kiedy to w Warszawie powstało Stowarzyszenie Spożywcze Merkury. Dziś Spółdzielnia prowadzi działalność detaliczną w 18 placówkach branży spożywczej, 4 branży przemysłowej oraz 2 spółdzielczych domach handlowych: Hala Mirowska i Sezam. Od kilku lat wdraża w swoich placówkach program ekologiczny pod hasłem Podejmij EKO-decyzję. Jest jedyną spółdzielnią w kraju wydającą od ponad 46-ciu lat organ prasowy - miesięcznik,,społemowiec Warszawski, współfinansowany przez spółdzielnie spożywców z Warszawy i okolic.

4 Spółdzielczość Polska str. 4 Ekonomia społeczna... Spółdzielczość od zawsze stawiała sobie ważne cele społeczne. Można powiedzieć, że ta forma gospodarcza, której korzenie sięgają XIX wieku, jest matką dzisiejszej ekonomii społecznej, a więc dziedziny gospodarki, która w wysokorozwoniętych gospodarkach europejskich pojawiła się w latach 70-tych, prowadząc do dynamicznego odrodzenia się ruchu spółdzielczego Pojęcie ekonomii społecznej jest bardzo szerokie. Aby je dobrze zrozumieć, warto opisać instytucje stanowiące rdzeń tego środowiska - tzw. przedsiębiorstwa społeczne. Najbardziej popularną i często stosowaną definicją jest ta sformułowana przez pracowników europejskiej sieci badawczej EMES (European Research Network). Według niej za przedsiębiorstwo społeczne uznaje się działalność o celach głównie społecznych, której zyski w założeniu są reinwestowane w te cele lub we wspólnotę, a nie w celu maksymalizacji zysku lub zwiększenia dochodu udziałowców czy też właścicieli. EMES określa również kryteria społeczne i ekonomiczne, charakteryzujące przedsiębiorstwa ekonomii społecznej: Kryteria ekonomiczne: prowadzenie w sposób względnie ciągły, regularny działalności w oparciu o instrumenty ekonomiczne; niezależność, suwerenność instytucji w stosunku do instytucji publicznych; ponoszenie ryzyka ekonomicznego; istnienie choćby nielicznego płatnego personelu. Kryteria społeczne: wyraźna orientacja na społecznie użyteczny cel przedsięwzięcia; oddolny, obywatelski charakter inicjatywy; specyficzny, możliwie demokratyczny system zarządzania; możliwie wspólnotowy charakter działania; ograniczona dystrybucja zysków. Przedsiębiorstwa społeczne mogą pełnić bardzo różnorodne funkcje, do głównych z nich należą: Integracja społeczna i działalność na rynku pracy. Dostarczanie usług publicznych. Usługi publiczne świadczone przez przedsiębiorstwa społeczne mogą mieć bardzo różny charakter, ale przynajmniej dwie ich grupy (usługi społeczne oraz usługi techniczne) są szczególnie ważne dla przedsiębiorczości społecznej. a) Usługi społeczne: - usługi edukacyjne, - działania w obszarze szeroko rozumianych usług socjalnych, - usługi opiekuńcze świadczone w domu oraz prowadzenie różnego rodzaju instytucji opiekuńczych. b) Usługi technicznie - mogą dotyczyć np. utrzymywania zieleni miejskiej i innych prac porządkowych związanych z mieniem publicznym Pokrewne temu są usługi związane ze zbieraniem odpadów, ich segregacją i utylizacją. c) Usługi o charakterze wzajemnym. - np. towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, usługi zdrowotno-opiekuńcze, spółdzielnie telefoniczne itp. Są to też alternatywne mechanizmy wymiany, np. Banki Czasu (czyli wzajemne dzielenie się kompetencjami i usługami w ramach grupy osób zrzeszonych w Banku) albo systemy barterowe. Usługi na otwartym rynku. Dostarczanie dóbr publicznych i rozwój wspólnot lokalnych. Działalność handlowa i produkcyjna. Fragmenty artykułu Co to jest ekonomia społeczna? pochodzą ze strony - są to materiały własne Fundacji Inicjatyw Społeczno- Ekonomicznych opracowane przez red. Agnieszkę Czmyr-Kaczanowską. Członkinie spółdzielni socjalnej Arkadia ze Żmigrodu wyszły z długotrwałego bezrobocia zakładając własną spółdzielnię świadczącą usługi cateringowe Krajowa Rada Spółdzielcza wraz z Partnerami: Związkiem Rewizyjnym Spółdzielni Mieszkaniowych RP, Ogólnopolskim Związkiem Rewizyjnym Spółdzielni Socjalnych oraz Instytutem Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego od kwietnia ubr. realizuje projekt Osiedlowe Spółdzielnie Socjalne. Odpracują zadłużenie Spółdzielnia socjalna - szansą dla bezrobotnych Rozmowa z Małgorzatą Ołdak, pełnomocnikiem Zarządu Ogólnopolskiego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Socjalnych Spółdzielnie socjalne to zjawisko stosunkowo młode gdy porównać je ze 140-letnią tradycją ruchu spółdzielczego. Skąd się wzięło? - To pomysł włoskich środowisk spółdzielczych. Już w latach siedemdziesiątych zaczęto tam poszukiwać sposobów na społeczno-zawodową reintegrację osób niepełnosprawnych i skorzystano z doświadczeń ruchu spółdzielczego, które stwarzały szansę na zatrudnienie i działalność gospodarczą dla osób mniej zasobnych materialnie, które znajdowały się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy. Przez lata dyskutowano tam o regulacjach prawnych w tym zakresie. W 1991 r. struktury te zyskały oficjalne wsparcie ustawowe. Wyodrębniono spółdzielnie socjalne typu A, które świadczą różnego rodzaju usługi społeczne oraz spółdzielnie typu B nastawione na zapewnienie zatrudnienia grupom marginalizowanym. Ustalono wówczas, że spółdzielnia taka musi zatrudniać przynajmniej 30 proc. osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Wkrótce podobne struktury zaczęły pojawiać się w innych krajach Unii Europejskiej. A w Polsce? - W Polsce spółdzielnie socjalne pojawiły się dzięki zaangażowaniu entuzjastów gospodarki społecznej, m.in. działaczy pozarządowych i ówczesnego Wiceministra Pracy i Polityki Społecznej, Cezarego Miżejewskiego. Zaczęło się o tym mówić w roku 2003, kiedy to uchwalono ustawę o zatrudnieniu socjalnym, która m.in. dała możliwość tworzenia Centrów i Klubów Integracji Społecznej. W zamyśle miały one być inkubatorami dla osób, które chciałyby np. rozpocząć działalność gospodarcza w oparciu o formułę spółdzielczą. Samo pojęcie spółdzielni socjalnej pojawiło się rok później w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Szczegółowo zaś zasady tworzenia i funkcjonowania spółdzielni socjalnych zostały określone w odrębnej ustawie o spółdzielniach socjalnych, uchwalonej 27 kwietnia 2006 r. Mimo to nie powstało ich wówczas zbyt wiele - Rzeczywiście, polska ustawa w pierwszym wydaniu była tworem mocno niedoskonałym. Zupełnie odwracała proporcje zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Gdy np. we Włoszech normą był 30 procentowy udział takich osób w strukturze zatrudnienia spółdzielni, u nas wymagano 80 proc. W praktyce bardzo często stanowiło to barierę nie do przeskoczenia. Przypomnijmy, że spółdzielnię socjalną mogą założyć osoby wymienione w ustawie o zatrudnieniu socjalnym, a więc m.in.: osoby bezrobotne, niepełnosprawni, uzależnieni od alkoholu i narkotyków po zakończeniu leczenia, byli więźniowie oraz uchodźcy. Przeszkody na jakie napotykali, zwłaszcza na pierwszym etapie działalności sprawiły, że wiele inicjatyw umarło w punkcie wyjścia, a do lipca ubiegłego roku w Polsce mieliśmy zarejestrowanych tylko 130 takich spółdzielni. Co zmieniło ten stan? - Dzięki długotrwałym staraniom środowisk związanych z gospodarką społeczną, w lipcu ur. wprowadzono zmiany w ustawie o spółdzielniach socjalnych. Korzystając m.in. z doświadczeń spółdzielców włoskich zaproponowano zmniejszenie proporcji udziału osób zagrożonych wykluczeniem: dziś jest to 50 na 50 %. Ważnym krokiem naprzód jest również umożliwienie tworzenia spółdzielni socjalnych przez osoby prawne: organizacje pozarządowe albo jednostki samorządu terytorialnego. To bardzo pomocne, gdyż dziś taką spółdzielnię może powołać gmina, a jej członkowie - np. osoby objęte programem pomocy w wyjściu z długotrwałego bezrobocia - po roku nieprzerwanej pracy, mogą przejąć tę spółdzielnię, usamodzielnić się, lub stworzyć nową - już z innym bagażem doświadczeń. Od lipca ur. obserwujemy gwałtowny wzrost ilości spółdzielni socjalnych: w chwili obecnej mamy zarejestrowanych 233 takich spółdzielni, w tym co najmniej cztery spółdzielnie osób prawnych. Jaka jest polska spółdzielnia socjalna? - Najczęściej tworzą ją osoby długotrwale bezrobotne, coraz częściej również osoby niepełnosprawne i głównym obszarem jej działania są różnego typu usługi. Na przykład spółdzielnia niepełnosprawnych WwwPromotion z Wrocławia, założona przez osoby niepełnosprawne, zajmuje się np. tworzeniem i pozycjonowaniem stron internetowych, Spółdzielnia Socjalna Kreatywni z Bydgoszczy otwiera przedszkole, Spółdzielnię Socjalną Arkadia ze Żmigrodu założyły kobiety panie, które po przerwie związanej z wychowywaniem dzieci długo nie mogły znaleźć pracy, a dziś świadczą usługi cateringowe. Elles z Bydgoszczy prowadzi salon kosmetyczny, w Olsztynie mamy Spółdzielnię Socjalną Unity, która prowadzi pub. Dla rozwoju takich inicjatyw bardzo ważne jest również wsparcie ze strony samorządów, szczególnie na początkowym etapie np. w pozyskiwaniu zleceń. Tutaj jako dobry przykład można wskazać gminę Byczyna w woj. opolskim, która kilka lat temu wspierała założycieli Spółdzielni Socjalnej Usługowo- Handlowo- Produkcyjnej, a dziś jest również członkiem założycielem spółdzielni socjalnej osób prawnych (Spółdzielnia Socjalna GRÓD ) czy gminę Bystrzyca Kłodzka w woj. dolnośląskim. Działająca tam Spółdzielnia Socjalna Pomocna dłoń, która powstała z uczestniczek Centrum Integracji Społecznej, świadczy usługi opiekuńcze ściśle współpracując z Ośrodkiem Pomocy Społecznej. Bardzo przychylne są również środowiska spółdzielcze. Spółdzielnie mieszkaniowe w ramach projektu Krajowej Rady Spółdzielczej Osiedlowe spółdzielnie socjalne wspomagają osoby, które chcą utworzyć spółdzielnie socjalne i jednocześnie mają zaległości w regularnym opłacaniu czynszu za mieszkanie. Gdzie mają zwrócić się osoby zainteresowane stworzeniem spółdzielni socjalnej? - Po pierwsze powinny sprawdzić w Internecie, kto na ich terenie realizuje projekty w ramach Działania Promocja Ekonomii Społecznej. W tej chwili rozpoczyna się również realizacja dużego projektu Zintegrowany system wsparcia ekonomii społecznej, w ramach którego mają powstać 4 makroregionalne centra ekonomii społecznej, które stanowić mają dodatkowe wsparcie dla lokalnych inicjatyw w tym zakresie. Warto również śledzić informacje zawarte na stronie Ogólnopolskiego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Socjalnych (www.ozrss.pl) czy Stowarzyszenia na Rzecz Spółdzielni Socjalnych (www.spoldzielnie.org).zyjnego Spółdzielni Socjalnych. Dziękuję za rozmowę ramach projektu pod egidą spółdzielni mieszka- W niowych powstaje 10 spółdzielni socjalnych, które tworzą osoby zalegające z opłatami, osoby bezrobotne i niepełnosprawne. Każdą spółdzielnię tworzy 5 osób, które wzamian za zlecenia od spółdzielni mieszkaniowej, lokalnych przedsiębiorców czy instytucji, zobowiązały się do regulowania zaległych i bieżących opłat. Korzyści są więc obopólne - spółdzielnie mieszkaniowe zyskały skuteczne narzędzie przeciwdziałania problemowi zadłużenia, a członkowie osiedlowych spółdzielni socjalnych poprawią swoją sytuację materialną, psychiczną i społeczną. Zakres prac zlecanych nowotworzonym spółdzielniom socjalnym jest bardzo różny. W samej tylko Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej Praga proponuje się spółdzielcom działalność w czterech obszarach: usługi remontowo-budowlane (odnawianie mieszkań, malowanie, układanie glazury i podłóg, naprawy hydrauliczne, ślusarskie i stolarskie) prace porządkowe na zewnątrz i wewnąrz budynków, mieszkań i firm, usługi opiekuńcze dla osób w podeszłym wieku, samotnych oraz dzieci, a także usługi gastronomiczne polegające dla dostarczaniu obiadów dla firm, organizowaniu okolicznościowych przyjęć prywatnych i firmowych, przygootowanie cateringu, kiermaszów świątecznych, potraw itp. (źródło: Gazeta RSM Praga ). Jednocześnie w ramach projektu prowadzone są działania skierowane ne bezpośrednie wsparcie osiedlowych spółdzielni socjalnych, a są to m.in. kurs zawodowy pod kątem prac zlecanych przez spóldzielnie mieszkaniowe, szkolenie z zakresu zarządzania spółdzielnią socjalną, wsparcie prawno-księgowo-administracyjne w ramach Punktu Konsultacyjnego. zajęcia edukacyjno-motywacyjne. W połowie maja br, odbył się również wyjazd studyjny grupy spółdzielców objętych programem do Włoch. Uczestnicy wyjazdu odbyli łącznie 5 wizyt studyjnych w spółdzielniach socjalnych typu A i B, jak również wzięli udział w licznych spotkaniach w Trydenckiej Federacji Spółdzielczej. Uczestnicy wyjazdu studyjnego przed siedzibą Trydenckiej Federacji Spółdzielczej W tej chwili w projekcie uczestniczy kilkanaście spółdzielni mieszkaniowych z Warszawy i okolic, a z ich inicjatywy zatrudnienie w spółdzielniach socjalnych znalazło już ok. 60 osób. Wszystkie spółdzielnie zainteresowane uzyskaniem wiedzy o projekcie oraz dostępem do materiałów informacyjnych zapraszamy na stronę internetową projektu Szczegółowych informacji udziela również kierownik projektu, Ewa Ochocka, pod nr. tel

5 Międzynarodowy Związek Spółdzielczy (MZS) oszacował w 2010 roku liczbę członków spółdzielni na Ziemi na prawie miliard, zaś liczbę osób, którym spółdzielnie zapewniają zatrudnienie - na 100 milionów. Warto podkreślić, że ta ostatnia wielkość jest o 20% wyższa, niż liczba miejsc pracy tworzonych łącznie przez ogromne koncerny ponadnarodowe. Dodać do tego można, iż według szacunków Organizacji Narodów Zjednoczonych połowa populacji świata związana jest na różny sposób (jako członkowie, pracownicy, klienci, użytkownicy, wolontariusze itp.) ze spółdzielniami. Sam Międzynarodowy Związek Spółdzielczy, najstarsza, bo założona już w 1895 roku, działająca w sposób trwały organizacja pozarządowa, liczy obecnie 242 organizacje członkowskie z 91 krajów. Od sześciu lat MZS tworzy co roku ranking 300 największych spółdzielni na świecie. To, co można z niego odczytać jest niezwykle wymowne. Potencjał największych spółdzielni jest z pewnością porównywalny z potencjałem wielkich firm prywatnych. Szacuje się, że łączne obroty tych wszystkich 300 spółdzielczych gigantów wynosiły w 2008 roku (bo z tego roku pochodzą najnowsze publikowane informacje) 1,1 biliona dolarów USA, co odpowiada produktowi krajowemu brutto trzynastej największej gospodarki świata, gdzieś pomiędzy Indiami (PKB 1,2 biliona USD w 2008 r.) a Meksykiem (PKB 1,09 biliona USD). Co charakterystyczne, następuje stały wzrost tych obrotów - w 2008 roku powiększyły się one o 14% w stosunku do roku Trudno byłoby tu wymieniać te wszystkie 300 spółdzielni. Spójrzmy więc tylko na parę największych. Pod względem przychodów na pierwszych miejscach jest kilka gigantów z Azji: koreańska NACF, japońska Zen-Noh, obie reprezentujące sektor rolny, ubezpieczeniowa Zenkyoren z Japonii i kredytowa CC z Korei. Na piątym miejscu znalazła się - co może zaskakiwać - spółdzielnia zdrowia COOMEVA z Kolumbii; spółdzielnie europejskie znajdują się na dalszych pozycjach, wśród nich jest jeden reprezentant Polski - SKOK im. F. Stefczyka. Lepiej wygląda Europa pod względem liczby pracowników - na pierwszym miejscu znalazła się Edeka z Niemiec...Spółdzielczość - fakty i liczby Mówi się nieraz o 800 milionach czy miliardzie spółdzielców na całym świecie, o roli spółdzielni zarówno w najwyżej rozwiniętych, jak i rozwijających się gospodarkach na kuli ziemskiej, brak jednak jest wiarygodnych danych statystycznych potwierdzających to przekonanie. Dlatego odnotować należy kilka podjętych ostatnio prac mających na celu pogłębione zbadanie ilościowe ruchu spółdzielczego. Spółdzielczość na świecie w liczbach dr Krzysztof Wagacki (spółdzielczość spożywców - 2,6 mln), wkrótce za nią kilka spółdzielni także z Niemiec, z Francji, Hiszpanii czy Szwajcarii. I wreszcie pod względem liczby członków w czołówce znajdują się amerykańska ubezpieczeniowa Nationwide Mutual Insurance Company (16 mln), a nieco dalej spółdzielnie brytyjskie, francuskie włoskie czy z krajów skandynawskich. Więcej danych ogólnoświatowych niestety nie ma. Można mieć nadzieję, że z okazji proklamowania przez Organizację Narodów Zjednoczonych roku 2012 Międzynarodowym Rokiem Spółdzielczości, uda się do tego czasu zebrać szersze informacje statystyczne o spółdzielniach. Nieco łatwiej jest o interesujące dane dotyczące Europy. Najważniejsza europejska organizacja spółdzielcza, Cooperatives Europe, już po raz drugi od swego powstania w 2006 roku, opublikowała ostatnio bardziej wnikliwą od ogólnoświatowej statystykę spółdzielni na naszym kontynencie, przygotowaną w oparciu o kwestionariusze rozsyłane do organizacji członkowskich w poszczególnych krajach. Już podstawowe dane są imponujące: 123 miliony spółdzielców, 160 tysięcy przedsiębiorstw spółdzielczych i 5,4 miliona pracowników. Warto jednak spojrzeć na liczby dotyczące różnych państw - raport Cooperatives Europe dzieli je wszystkie na należące do Unii Europejskiej i pozaunijne. Jeśli chodzi o liczbę przedsiębiorstw spółdzielczych w tych pierwszych, bezwzględnie prym wiodą Włochy z 41,5 tys. jednostek. Na drugim miejscu jest Hiszpania (24 tys.), na trzecim Francja (21 tys.), a dalej Szwecja (9,1 tys.) i Polska (8,8 tys.). Poza Unią najwięcej spółdzielni jest w Norwegii (5,3 tys.), na Ukrainie (5,1 tys.) i w Rosji (3,2 tys.) Nieco inaczej przedstawia się kolejność państw pod względem liczby członków spółdzielni: w grupie UE na pierwszym miejscu Francja (aż 23 mln członków!), na drugim Niemcy (20,5 mln), na trzecim Włochy (13 mln), na czwartym Wielka Brytania (8,4 mln) i znów na piątym Polska (ok.8 mln). W krajach spoza UE: Rosja (4,4 str. 5 Spółdzielczość Polska mln), Szwajcaria (3,4 mln) i Turcja (2,6 mln). Raport dodaje tu interesujące spostrzeżenie: jeżeli porównamy liczbę spółdzielców z liczbą mieszkańców, to w 6 krajach (Austria, Cypr, Finlandia, Norwegia, Szwajcaria i Szwecja) ponad 40% populacji jest członkami różnych spółdzielni. Polska znalazła się w grupie państw, gdzie odsetek ten wynosi 20-40% (także Belgia, Dania, Estonia, Francja, Holandia, Niemcy, Portugalia, Włochy), w pozostałych jest jeszcze niższy. I wreszcie zatrudnienie w spółdzielniach. Tym razem najlepiej wypadają Włochy (1,1 mln pracowników), na kolejnych miejscach są Francja (900 tys.) i Niemcy (830 tys. wielkość ta jest sprzeczna z podawaną wcześniej w statystyce MZS). Polska awansuje tu na czwartą pozycję (ok. 400 tys.), a zaraz za nią jest Hiszpania (380 tys.). Poza Unią w rosyjskich spółdzielniach zatrudnionych jest 280 tys. osób, w białoruskich 99 tys. i w szwajcarskich 84 tys. I tu znów Raport Cooperatives Europe przedstawia istotne uzupełnienie: udział pracowników spółdzielni w całkowitej liczbie ludności aktywnej zawodowo najwyższy jest we Włoszech (niespełna 5%), a dalej we Francji (3,5%), i w Szwecji (ok. 3%). W przypadku Polski odsetek ten wynosi 2,5% i ustawia ją w dużej grupie państw o udziale zatrudnionych przez spółdzielnie 2-3%. Raport przytacza także dane o poszczególnych branżach spółdzielczości w Europie. Najwięcej - 41% - jest spółdzielni pracy (wytwórczych i usługowych). 33% stanowią spółdzielnie rolnicze, 17% mieszkaniowe, a dalej - 5% banki spółdzielcze, 3% spółdzielnie spożywców i 1% apteki spółdzielcze, traktowane w Europie Zachodniej jako odrębny sektor. Najliczniejszą rzeszę członków mają banki spółdzielcze (54%), następnie spółdzielnie spożywców (25%), rolnicze (10%) i mieszkaniowe (8%). I wreszcie pod względem zatrudnienia czołową rolę odgrywa rzecz jasna sektor pracy (37%), rolniczy (25%), bankowy (23%) i spożywców (11%). Na zakończenie raport przedstawia dynamikę zmian powyższych wskaźników. Dobrze widoczny w ciągu ostatnich 4 lat jest trend spadku liczby spółdzielni (z niemal 250 tys. do obecnych 160 tys.) oraz członków (z ponad 150 mln do 120 mln). Wiąże się to jednak nie tyle z likwidacją spółdzielni, ale z integracja, powszechnym łączeniem się małych jednostek w większe. Ponadto statystyki z 2005 roku uwzględniały 50 tys. francuskich spółdzielni szkolnych z 5 mln członków oraz spółdzielnie ubezpieczeniowe, których nie umieszczono z różnych względów w aktualnej statystyce. Spadek ten w rzeczywistości nie jest więc aż tak drastyczny, co potwierdza zatrudnienie, ustabilizowane w ciągu tych 4 lat na tym samym praktycznie poziomie ok. 5 mln. To ostatnie zjawisko potwierdza sygnalizowaną często odporność spółdzielni na skutki światowego kryzysu. Raporcie brak jest niestety ekonomicznych wskaźników dotyczących spółdzielni, informacji o ich obrotach, majątku, czy W udziale w poszczególnych rynkach. Wiadomo, że przy braku krajowych statystyk spółdzielczości, zebranie takich danych jest niezwykle trudne. Pocieszające jest to, że na szczeblu unijnym planuje się rozpoczęcie prowadzenia takich statystyk przez krajowe urzędy statystyczne. Może więc na Międzynarodowy Rok Spółdzielczości 2012 dorobimy się wreszcie europejskiej statystyki spółdzielni z prawdziwego zdarzenia. Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni S.Ch. jest organizacją samorządową, zrzeszającą blisko 1000 spółdzielni zaopatrzenia i zbytu pionu Samopomoc Chłopska działających w otoczeniu rolnictwa na terenach całego kraju (na obszarze wiejskim lub małych miast). Związek powstał w 1992 roku, a jego podstawowym celem jest pomoc i ułatwianie spółdzielniom realizacji ich zadań statutowych oraz inspirowanie współdziałania spółdzielni dla ich rozwoju i integracji. Do zadań Krajowego Związku należy: a reprezentowanie interesów zrzeszonych spółdzielni wobec władz administracyjnych i samorządowych, a prowadzenie na rzecz spółdzielni działalności instruktażowo-doradczej, szkoleniowej, wydawniczej itp., a przeprowadzanie ustawowych lustracji spółdzielni, tj. kontroli w zakresie legalności, gospodarności i rzetelności całości jej działania połączonych z instruktażem, a świadczenie innych usług specjalistycznych m.in. rozliczanie technologiczne zakładów produkcyjnych itp. Spółdzielczość Samopomoc Chłopska jest największą w Polsce siecią handlową i dystrybucyjną posiadającą ponad 9 tys. sklepów spożywczych, ok magazynów i baz obrotu rolnego, ponad 300 hurtowni towarów masowych, kilkaset zakładów gastronomicznych i produkcyjnych (piekarnie, masarnie, mieszalnie pasz oraz rozlewnie wód i napojów). Roczna wartość obrotów towarowych przekracza 12 mld złotych. Spółdzielnie te zrzeszają, ok. 240 tys. członków i zatrudniają blisko 90 tys. pracowników. Do prowadzenia całorocznej działalności szkoleniowej Krajowy Związek posiada własne Centrum Szkoleniowo-Konferencyjne dysponujące bazą noclegowo-żywieniową. Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Samopomoc Chłopska a a Warszawa, ul. Kopernika 30, tel.: , tel./fax:

6 Spółdzielczość Polska str. 6 Ciekawostki... g Robert Owen na banknotach? Jeden z czołowych ojców - założycieli ruchu spółdzielczego, Brytyjczyk - a ściśle Walijczyk - Robert Owen ( ) będzie być może upamiętniony na banknotach. Brytyjska organizacja spółdzielczości spożywców Cooperative Group zwróciła się do Banku Szkocji, który emituje funty obowiązujące na terenie Szkocji na równi z funtami brytyjskimi, by z okazji Międzynarodowego Roku Spółdzielczości 2012 umieścić na szkockich banknotach podobiznę Owena. Związki tego działacza i wizjonera ze Szkocją są znaczne w latach zarządzał zakładami przędzalniczymi w szkockim miasteczku New Lanark, gdzie próbował wcielać w życie swe pionierskie idee. Do dziś zresztą Szkocja jest jedną z bardziej uspółdzielczonych części Wysp Brytyjskich. Ale czy sam Owen chciałby by jego portret znalazł się na banknotach? Wiadomo, że był on raczej wrogiem pieniądza i postulował stworzenie giełd-bazarów sprawiedliwej wymiany, gdzie wytwórcy wymienialiby bezgotówkowo swoje towary wyceniając je w oparciu o ekwiwalent włożonej w ich wyprodukowanie pracy. g Spółdzielnie w USA Spółdzielczość, traktowana czasem jako relikt przeszłości, rozwija się dobrze także w czołowych gospodarkach świata. Przykładem takiego kraju są Stany Zjednoczone. Pierwsze formy przypominające spółdzielnie powstawały tu już w XVIII i w pierwszej połowie XIX w. towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych od ognia w Filadelfii (1752), spółdzielnia szewców w Baltimore (1794) czy spółdzielnia producentów wieprzowiny w Granville (1820). Obecnie 25% ludności jest tu członkami spółdzielni. W czołówce istnieje ponad 30 takich spółdzielni, których roczne obroty przekraczają miliard dolarów. 30% produktów rolnych skupywanych jest przez spółdzielnie rolnicze, których jest 3400 od Alaski po Florydę. Od jedenastu lat Krajowa Rada Spółdzielcza organizauje w Polanicy Zdroju Międzynarodowy Festiwal Spółdzielczych Zespołów Artystycznych Tęcza Polska. W tym roku na spotanie ze spółdzielczą twórczością zapraszamy Państwa 8-10 października. Tęcza Polska w Polanicy Jedną z cech rozpoznawczych spółdzielczości jest jej wrażliwość na potrzeby społeczne i kulturalne. Od niemal 100 lat członkowie spółdzielni, którzy chcieli rozwijać swoje talenty, uzyskiwali pomoc i wsparcie: finansowe, lokalowe... Przy wielu spółdzielniach powstały więc chóry, grupy śpiewacze, zespoły kultywujace folklor, a nawet teatry amatorskie. Krajowa Rada Spółdzielcza z inicjatywy magazynu Tęcza Polska postanowiła zorganizować dla nich festiwal, podczas którego mogliby pochwalić się swoją twórczością. Każdego roku na deskach Teatru Zdrojowego im. Mieczysławy Ćwiklińskiej w Polanicy Zdroju możemy podziwiać tych artystów - amatorów. Przekrój spółdzielczej twórczości jest bardzo różny. Dużą grupę występujących zespołów stanowią zespoły śpiewacze Kół Gospodyń Wiejskich, które działają niemal w każdej gminie. Bez nich nie mogą odbyć się dożynki, spotkanie wigilijne czy Dzień Babci: śpiew, wiersze komentujące aktualne wydarzenia w regionie oraz - oczywiście wspaniałe domowe wypieki - to wszystko, z czym spółdzielczynie przyjeżdżają na polanicki fertiwal. Można więc nie tylko cieszyć się muzyką, ale i spróbować szarlotki lub mazurka. Powiew młodości i energii wnoszą zespoły młodzieżowe, działające przy domach kultury spółdzielni mieszkaniowych. Ich twórczość jest bardzo różna, widać jednak że wychowankowie najcześciej rwą się do tańca. Na polanickiej scenie wielokrotnie podziwialiśmy show w stylu disco, break-dance a nawet bollywood. Spółdzielcze zespoły uczestniczą w wielu konkursach tanecznych o charakterze krajowym i międzynarodowym, często więc zaskakują widzów wysokim poziomem i widowiskowością prezentacji. Festiwal ubarwiają zespoły pieśni i tańca - wiele z nich, zwłaszcza te pod patronatem Spółdzielczego Związku Rewizyjnego Cepelia mogą zadziwić pięknem strojów oraz dynamiczną choreografią. Ale reprezentacyjne zespoły folklorystyczne działają również pod szyldem innych branż - choćby spółdzielczości gminnej Samopomoc Chłopska. Atrakcją Festiwalu są występy spółdzielców z zagranicy. Na scenie Teatru Zdrojowego gościliśmy już zespoły z Białorusi, Bułgarii Czech, Litwy, Łotwy, Estonii, Rumunii, Słowacji, Ukraniy, Włoch i Węgier. Niezapomnianym przeżyciem jest wspólna parada artystów w strojach regionalnych ulicami Polanicy Zdroju. Słowem - warto przyjechać jesienią do tego uzdrowiska, choćby po to, by przez dwa festiwalowe dni poznać inną twarz spółdzielczości. Serdecznie zapraszamy! Nasze sprawy... Organizacja Narodów Zjednoczonych proklamowała rok 2012 Międzynarodowym Rokiem Spółdzielczości. To jest nasza odpowiedzialność - udowodnić, że jesteśmy nie tylko gotowi na ten rok, ale że w maksymalnym stopniu wykorzystamy korzyści, jakie on nam przyniesie. Oznacza to, że musimy zacząć działać już teraz i że musimy działać szybko. Powinniśmy dobrze przygotować się, aby mieć pewność, że spółdzielczość stanie się silniej widzialna w światowych instytucjach decyzyjnych i że uda się stworzyć rzeczywiste odczucie siły i wartości gospodarki spółdzielczej na świecie. Rezolucja nr A/RES/64/136 proklamująca Międzynarodowy Rok Spółdzielczości przyjęta została przez 64. Sesję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych drogą consensusu 18 grudnia 2009 roku. Stwierdza ona, że spółdzielczy model przedsiębiorczości jest kluczowym czynnikiem urzeczywistnienia rozwoju gospodarczego i społecznego, gdyż w maksymalnym stopniu umożliwia ludziom partycypację w tym rozwoju, zarówno w krajach rozwiniętych, jak i rozwijających się; spółdzielnie przyczyniają się skutecznie do eliminacji biedy, tworzenia miejsc pracy i integracji społecznej. Dokument wzywa zatem rządy, instytucje międzynarodowe, spółdzielnie i wszystkie inne zainteresowane strony do wspierania rozwoju i wzrostu spółdzielni na całym świecie. Rezolucja podkreśla również konieczność budowy lepszej świadomości na temat spółdzielczości i proponuje rządom państw członkowskich by dokonały przeglądu swojego ustawodawstwa dotyczącego spółdzielni, by upewnić się, czy gwarantuje ono spółdzielniom możliwości wzrostu i trwałości. W dalszym ciągu dokument nawołuje do lepszej współpracy rządów, organizacji spółdzielczych i międzynarodowych w zakresie tworzenia programów ukierunkowanych na wzmacnianie potencjału spółdzielni, w tym wiedzy i umiejętności organizacyjnych, kierowniczych i finansowych ich członków oraz na ułatwianie dostępu spółdzielni do nowych technologii. Szczególny nacisk rezolucja kładzie na spółdzielnie rolnicze i finansowe. Dla tych pierwszych - rekomendując rządom i im samym lepszą współpracę w promowaniu ich rozwoju przez dostęp do środków finansowych, inwestycje w infrastrukturę wsi i wzmacnianie mechanizmów marketingowych ich produktów. Podobnie dla spółdzielni finansowych zaleca lepszą współpracę z rządami, aby wspomóc ich ekspansję w zapewnieniu wszystkim ludziom dostępu do usług bankowych. Uchwalenie rezolucji uwieńczyło długą drogę formalnych i nieformalnych przygotowań, spotkań, dyskusji i konsultacji. Sprawa proklamowania Międzynarodowego Roku Spółdzielczości powracała już kilkakrotnie, tym bardziej, że od samego niemal początku swego istnienia sama ONZ i jej agendy takie jak Międzynarodowa Organizacja Pracy czy Organizacja ds. Żywności i Wyżywienia (FAO) wykazywały znaczne zainteresowanie spółdzielczością i podejmowały wiele działań ją promujących. Co dwa lata Sekretarz Generalny ONZ przygotowuje specjalny raport o spółdzielniach przedstawiany następnie Zgromadzeniu Ogólnemu, które na jego podstawie uchwala odpowiednią rezolucję. W przedostatnim takim dokumencie z 2007 roku wyraźnie zasugerowano celowość proklamowania Międzynarodowego Roku Spółdziel- dama Pauline Green, prezydent Międzynarodowego Związku Spółdzielczego Międzynarodowy Rok Spółdzielczości 2012 proklamowany! dr Adam Piechowski MZS pracuje obecnie nad strategią światowej kampanii, jaką prowadzić będzie wraz ze wszystkimi krajowymi organizacjami spółdzielczymi, obejmującej szereg różnorodnych działań przygotowujących obchody roku Dyskutowała też o tym w maju na swoim ostatnim Zgromadzeniu Ogólnym w Brukseli najważniejsza europejska organizacja spółdzielcza Cooperatives Europe, która zamierza powołać specjalną grupę roboczą aby koordynować przygotowania na naszym kontynencie i nawiązać kontakty w tej sprawie zarówno na poziomie Komisji Europejskiej, jak i rządów Państw Członkowskich. W tej chwili zbierane są propozycje hasła i logo Międzynarodowego Roku Spółdzielczości w Europie. Zapraszamy naszych Czytelników do zgłaszania swoich pomysłów: Centrum Promocji Spółdzielczości KRS czości, nie określając jednak jego terminu. Inicjatywę poparł i brał udział we wszystkich pracach przygotowawczych Międzynarodowy Związek Spółdzielczy, który stał przy tym na stanowisku, że program obchodów takiego roku, jeśli ma w pełni spełnić swoje zadania, musi być perfekcyjnie przemyślany, na co niezbędny jest odpowiedni czas. W międzyczasie Sekretariat ONZ zwrócił się do rządów i organizacji spółdzielczych państw członkowskich o opinie w tej sprawie, rozprowadził wśród nich specjalną ankietę, której towarzyszył list wprowadzający, przypominający o roli spółdzielczości we współczesnym świecie. Sprawy uległy przyśpieszeniu z chwilą rozpoczęcia się globalnego kryzysu finansowego, na który spółdzielnie w wielu krajach okazały się wyjątkowo odporne, a w przezwyciężaniu jego skutków dla ludności udowodniły swą ogromną rolę. Grupa 55 państw głównie rozwijających się - zaproponowała projekt rezolucji Spółdzielnie w rozwoju społecznym przygotowany w ich imieniu przez delegację Mongolii, który został przedłożony podczas posiedzenia Trzeciego Komitetu Zgromadzenia Ogólnego (ds. Społecznych, Humanitarnych i Kulturalnych) 5 października 2009 roku. Po negocjacjach, w których uczestniczyły wszystkie państwa członkowskie, ostateczny tekst rezolucji przyjęty został przez consensus przez Trzeci Komitet 22 października. Kraje Unii Europejskiej, które reprezentowała w tych pracach misja Rumunii, nie przyłączyły się do grona współautorów Rezolucji, lecz poparły jej uchwalenie. Dzięki temu podczas Sesji Plenarnej Zgromadzenia Ogólnego już w grudniu 2009 roku, możliwe było formalne przyjęcie Rezolucji również w drodze consensusu. Krajowa Rada Spółdzielcza od początku brała udział w działaniach na rzecz proklamowania Międzynarodowego Roku Spółdzielczości, zarówno na forum MZS i innych organizacji, w których pracach uczestniczy, jak i w ramach swoich kontaktów z rządem RP. Między innymi prezes Zarządu KRS Alfred Domagalski skierował list do prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska z prośbą o udzielenie instrukcji przedstawicielowi Rzeczypospolitej Polskiej w ONZ by wsparł on tę inicjatywę. Sekretariat Premiera przekazał sprawę do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które 9 grudnia udzieliło wyczerpującej odpowiedzi na temat stanowiska strony polskiej w ONZ w odniesieniu do projektu rezolucji, potwierdzającej jego poparcie przez Polskę wraz z innymi krajami UE. W najbliższym czasie przewiduje się powołanie specjalnego komitetu przygotowującego obchody z udziałem przedstawicieli rządu, spółdzielczości, związków zawodowych i innych organizacji. XI Międzynarodowy Festiwal Spółdzielczych Zespołów Artystycznych Tęcza Polska 8-10 października 2010 r. Teatr Zdrojowy im. Mieczysławy Ćwiklińskiej w Polanicy Zdroju Organizator: Krajowa Rada Spółdzielcza

7 Jak uzasadnia Komitet Inicjatywy Obywatelskiej, uchwalona w 2000 roku ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych wprowadziła chaos koncepcyjny i mętlik pojęciowy. Wadliwość norm zawartych w tej ustawie, wymusiła już 8-krotną jej nowelizację, a także konieczność 7-krotnej interwencji Trybunału Konstytucyjnego. Nieustanna zmienność treści ustawy uczyniła ją niespójną i niemożliwą do poprawnej realizacji, a także spowodowała znaczące zróżnicowanie warunków uzyskania przez członków takich samych praw majątkowych. W tej chwili jest to zlepek niespójnych norm, których stosowanie przysparza poważnych trudności w administrowaniu spółdzielniami. - Problemy w ostatnim okresie wręcz zaostrzyły się - stwierdził na łamach magazynu Krajowej Rady Spółdzielczej Tęcza Polska Jerzy Jankowski, przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego Krajowej Rady Spółdzielczej - Zaczęło się to wtedy, gdy z powodów politycznych zlikwidowano spółdzielcze budownictwo lokatorskie W sposób świadomy przyjęto te decyzje, bowiem ich celem było tak naprawdę otworzenie pola dla działalności deweloperów. Wykorzystano tę metodę po raz kolejny, po 1990 roku, kiedy to likwidacja związków centralnych spółdzielczości, zahamowała rozwój spółdzielni i stworzyła grunt do ekspansji sektora prywatnego. Teraz, zamiast tanich mieszkań, budowanych przez spółdzielnie, według zasady non-profit, przy udziale kredytów zaciąganych i obsługiwanych przez spółdzielnie, Polacy mieli kupować drogie, bo powiększone o marżę dewelopera, mieszkania. Na efekty nie trzeba było długo czekać. Gwałtownie spadła liczba mieszkań budowanych przez spółdzielnie. Cała grupa ludzi o niskich dochodach praktycznie pozostała bez szansy na własne mieszkanie. Ogromna ich część nie kwalifikuje się do otrzymania kredytu komercyjnego, z kolei wydolność budownictwa socjalnego (w ub.r. budowano jedno mieszkanie na statystyczną gminę) oraz kurczenie się w wyniku wyprzedaży zasobu mieszkań komunalnych i starzenie się istniejącej substancji, powodują, że grupa ok. 700 tys. osób, kwalifikujących się do takich mieszkań, pozostaje bez szans. Specnowelizacja ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w 2007 r. - dzieło POPiS-u - zburzyła racjonalny ład i w jego miejsce przyniosła anarchię, sprzeczne z sobą zapisy, a także ograniczyła spółdzielczą demokrację. M.in. narzucono spółdzielniom zróżnicowane warunki finansowe przekształcenia praw lokatorskich na własnościowe, w wyniku czego ok. 2, 6 mln członków, którzy uzyskali uprawnienia własnościowe przed 2007 rokiem, poniosło znaczne obciążenia finansowe, a 900 tys. członków uzyskujących takie same uprawnienia majątkowe od 2007 r., tych obciążeń finansowych nie poniosło. Ograniczono możliwości członków swobodnego wyboru tytułów prawnych do lokali w wprowadzono zakaz ustanawiania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Wprowadzono również arbitralny nakaz odrębnego dla każdej nieruchomości rozliczania kosztów i przychodów, co praktycznie przekreśla możliwość realizacji jednej z podstawowych zasad spółdzielczych - solidaryzmu społecznego. Ograniczono również demokrację, poprzez ograniczenie możliwości spółdzielni decydowania o formie organizacyjnej obrad najwyższego jej organu czy o długości kadencji rady nadzorczej. Ograniczeń tych nie zastosowano w odniesieniu do innych rodzajów spółdzielni. Wprowadzono przymus przekształcania nieruchomości z wykupionymi mieszkaniami o wyodrębnionej własności we wspólnoty. Dziś spółdzielnie utraciły zainteresowanie budowaniem nowych mieszkań, bowiem te z urzędu muszą tworzyć wspólnoty. Rozszerzono zakres interwencji resortu odpowiadającego za infrastrukturę w wewnętrzne sprawy spółdzielni. Prawdziwym kuriozum było wprowadzenie zasady wykupu za symboliczną złotówkę, mieszkań lokatorskich. Blisko 900 tys. takich lokali zostało przekształconych i w ten sposób spółdzielnie zostały pozbawione środków z powszechnego wykupu, które przeznaczane były na remonty i modernizacje zasobów mieszkaniowych....mieszkalnictwo Kolejne zaskarżenia do Trybunału Konstytucyjnego sprawiły głęboki zawód. TK wprawdzie przyznał w kilku miejscach rację spółdzielniom, ale jednocześnie przedłużył o rok funkcjonowanie sprzecznego z konstytucją prawa, sankcjonującego grabież spółdzielni. W innych sprawach zachował się mocno kontrowersyjnie lub uchylił się od diagnozy. Widać było, że polityka doraźna zwyciężyła w zachowaniu sędziów. Wyrazem arogancji ze strony rządu była kolejna nowelizacja ustawy w 2009 roku, gdzie powtórzono de facto zapis z 2007 roku, napiętnowany już przez TK. W tej sytuacji spółdzielcy postanowili zgłosić projekt obywatelski ustawy o spółdzielniach mieszkaniowy. Popierają go spółdzielnie mieszkaniowe zrzeszone w 14 związkach rewizyjnych. Odpowiedni Komitet Inicjatywy Obywatelskiej został zarejestrowany przez marszałka Sejmu i od połowy maja do 15 czerwca br. trwała akcja zbierania podpisów poparcia. Aby projekt mógł trafić do parlamentu, Komitet musiał pod nim zebrać, co najmniej 100 tys. podpisów. Zebrano wielokrotnie więcej, co świadczy o trafności inicjatywy i sile poparcia dla projektu. Projekt obywatelski wprowadza m.in. droższe przekształcenia praw lokatorskich i powrót zebrań przedstawicieli. Proponuje powrót do ustanawiania własnościowych praw do lokali tylko za opłatą. W tej chwili można to zrobić, tylko w przypadku, gdy lokatorskie znajduje się w budynku stojącym na gruncie, do którego spółdzielnia nie ma prawa własności, ani użytkowania wieczystego. Autorzy projektu chcą, by można było budować nowe mieszkania własnościowe, a także przekształcać lokatorskie, bez względu na to, czy spółdzielni przysługuje tytuł prawny do gruntu, na którym stoi budynek. Komitet Inicjatywy Obywatelskiej chce też powrotu do zasad wykupu mieszkań lokatorskich sprzed kilku lat. Zaproponował, by spółdzielcy spłacali dług czynszowy i kredytowy ciążący na lokalu (łącznie z kwotą umorzenia). Ponadto mieliby wpłacać różnicę między wartością rynkową tego lokalu a zwaloryzowaną wartością wniesionego wkładu mieszkaniowego (lub jego części). Jeżeli natomiast spółdzielnia mieszkaniowa korzystała z pomocy publicznej, to wtedy str. 7 Spółdzielczość Polska Czy doczekamy się nowej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, która szanuje polską konstytucję i prawa spółdzielców? Środowisko spółdzielców mieszkaniowych ma dość czekania na łaskę polityków. Zamiast prawa, ich decyzje wprowadzały coraz to nowe sankcje wobec spółdzielni mieszkaniowych. Czara goryczy się przebrała. Kiedy wyczerpano już wszelkie sposoby perswazji, grupa inicjatywna wystąpiła z projektem obywatelskim, który ma w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych naprawić błędy popełnione przez kolejne rządy i parlamenty. Prawo zamiast bezprawia Mariusz Makowiecki wspomniana różnica byłaby pomniejszana o połowę. Walne zgromadzenie spółdzielni będzie mogło wprowadzić bonifikatę większą od ustawowej. Po fatalnych doświadczeniach, związanych z organizacją walnych zgromadzeń spółdzielni, zakłada się powrót do zebrań przedstawicieli. Wymagać to będzie ponownych zmian w statucie. Jeżeli tego nie zrobią, to duże spółdzielnie mieszkaniowe, liczące ponad 500 członków, będą mogły dzielić walne zgromadzenie - tak jak obecnie - na części. W nowelizacji z 2007 roku zmieniono zapis w tej sprawie i zamiast zebrań przedstawicieli, odbywają się walne zgromadzenia w częściach. To kuriozum, nie znające precedensu w praktykach światowych, jest tak nieprecyzyjne, że wiele spółdzielni nadal zwołuje zebrania przedstawicieli. Powstało wielkie zamieszanie, ponieważ członkowie zaczęli uchwały tych zebrań zaskarżać do sądów, a te podejmowały różne decyzje. Projekt znajduje zrozumienie spółdzielców. Czy trafi on pod obrady i sejmowi politycy uszanują wolę spółdzielców? Projekt nie przynosi kontrowersyjnych zmian, porządkuje tylko oczywiste błędy popełnione w czasie legislacji. Będzie to zarazem test woli politycznej koalicji, która deklaruje zrozumienie dla problemów spółdzielczości. Dotąd między deklaracjami a praktyką istniał zdecydowany rozdźwięk. Dziś już można odnotować pierwszy skutek rozpoczęcia zbierania podpisów. Otóż specjalna podkomisja sejmowa, która od grudnia 2009 r. drzemała nad zgłoszonymi kilkoma projektami nowelizacji ustawy - rozpoczęła nad nimi pracę w połowie maja. Spółdzielcze Centrum szkoleniowo-konferencyjne ŻURAWIA ul. Żurawia 47 (róg ul. Poznańskiej) Warszawa, tel.: , fax: SCSK Żurawia znajduje się w biznesowym i finansowym centrum Warszawy, blisko skrzyżowania głównych ulic Marszałkowskiej i al.jerozolimskich, 800 m od Dworca Centralnego. Oferujemy naszym gościom doskonałe warunki pracy i wypoczynku za niewysoką cenę. Dysponujemy 70 miejscami noclegowymi w pokojach z łazienkami i 6 miejscami w pokojach bez łazienek. Wszystkie pokoje są wyposażone w telewizory, lodówki w części pokoi znajdują się również zestawy kawowe. Ceny pokoi zawierają śniadania, podawane w ekskluzywnej restauracji Smaki Warszawy, która jest do dyspozycji gości SCSK Żurawia również przy zamówieniu innych posiłków. Śniadania podawane są w godzinach Doba hotelowa w naszym centrum rozpoczyna się o godzinie a kończy o godzinie Istnieje możliwość pozostawienia bagażu. Standard pokoju Ceny dla klienta PLN / brutto ceny dla spółdzielni HOTEL (pokoje z łazienkami) 1 - osobowy 195,00 160, osobowy 260,00 230, osobowy 360,00 260, osobowy 400,00 300,00 Hostel (pokoje bez łazienek) 1 osoba w pokoju 2-os. 100,00 Parking 40,00 / doba

8 Spółdzielczość Spożywców Społem - jedna z najstarszych organizacji spółdzielczych w Polsce. W 2009 r. obchodziła jubileusz 140-lecia swojej nieprzerwanej działalności. RYS HISTORYCZNY Za datę narodzin spółdzielczości spożywców na ziemiach polskich przyjmuje się 1869 rok, w którym powstały: Stowarzyszenie Spożywcze Merkury w Warszawie i Stowarzyszenie Spożywcze Oszczędność w Radomiu. Od początku powstania spółdzielczość spożywców kierowała się zasadami roczdelskimi z 1844 roku, które są aktualne do dzisiaj: otwarte członkostwo, demokratyczne zarządzanie spółdzielnią i sprawowanie kontroli społecznej, neutralność polityczna i tolerancja religijna, ograniczone oprocentowanie udziałów członkowskich, sprzedaż za gotówkę, zwroty od zakupów i prowadzenie działalności społeczno - wychowawczej. Ogromne znaczenie dla rozwoju ruchu spółdzielczego w Polsce miało powstanie w 1906 r. Towarzystwa Kooperatystów w Warszawie. Towarzystwo to pełniło rolę ośrodka inspirującego i kierującego ruchem założycielskim stowarzyszeń spożywczych. Wśród grona jego ideowców byli m.in. Edward Abramowski - filozof i psycholog, dr Rafał Radziwiłłowicz - lekarz psychiatra, Romuald Mielczarski - ekonomista i późniejszy lider organizacji spółdzielni spożywców, Stanisław Wojciechowski - ekonomista i późniejszy prezydent II RP oraz Stefan Żeromski - nasz znakomity pisarz. W ciągu 140 lat nieprzerwanej działalności, mimo wielu trudności oraz zewnętrznych i wewnętrznych zagrożeń, spółdzielczość spożywców Społem, dzięki zaangażowaniu tysięcy spółdzielców, pracowników i działaczy spółdzielczych, zdołała zachować swój znaczący potencjał gospodarczy, kadrowy i majątkowy, walcząc o ciężko wypracowaną pozycję na rynku. W 1990 r, ustawą z dnia 20 stycznia o zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości, zlikwidowano wszystkie związki spółdzielcze, w tym i Społem Związek Spółdzielni Spożywców w Warszawie. Jednak na Zjeździe Założycielskim w Warszawie grudnia 1991 r. przedstawiciele 122 spółdzielni spożywców powołali Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców Społem, którego głównym celem jest pomoc i ułatwianie zrzeszonym spółdzielniom realizacji ich statutowych zadań oraz inspirowanie współdziałania dla ich rozwoju i integracji. WSPÓŁCZESNOŚĆ Społem to dziś 374 spółdzielnie w całym kraju, z których 271 spółdzielni, na zasadach dobrowolności, jest zrzeszona w Krajowym Związku Rewizyjnym Spółdzielni Spożywców Społem w Warszawie. Ich przychody ogółem w 2008 roku wyniosły ponad 8,2 mld zł. Spółdzielnie zrzeszone w KZRSS Społem posiadają ogółem ponad 90 tys. członków i zatrudniają ponad 50 tys. pracowników. Dysponują znaczącym potencjałem handlowym, produkcyjnym i usługowym. Bazę materialną tych spółdzielni stanowi: g ponad 4 tys. sklepów detalicznych, o łącznej powierzchni sprzedażowej ponad 725 tys. m 2, g 175 magazynów o łącznej powierzchni składowej ponad100 tys. m 2, g 210 placówek gastronomicznych z blisko 12 tys. miejsc konsumenckich (restauracje, bary, stołówki), g 330 zakładów przetwórstwa spożywczego (piekarnie, ciastkarnie, masarnie, garmażernie i inne), g 7 hoteli o łącznej liczbie 900 miejsc hotelowych, g 23 ośrodki wypoczynkowo wczasowe. W blisko placówkach handlowych i usługowych spółdzielni honorowana jest Karta Klienta Społem, której w obiegu jest ponad pół miliona sztuk. Wizytówką Społem w coraz większym zakresie stają się także nowe inwestycje handlowe i produkcyjne, spełniające wszystkie unijne wymagania dla nowoczesnego i bezpiecznego miejsca pracy. Spółdzielnie Społem prowadzą również działalność społeczną i oświatowo kulturalną na rzecz swoich członków oraz lokalnych środowisk. Spółdzielnie Społem posiadają wreszcie to, o czym marzą największe zagraniczne sieci, a mianowicie lojalnych i świadomych klientów, dla których społemowskie sklepy są ich sklepami. Rozpoznawalna na rynku marka Społem kojarzy się z polską tradycją, dbałością o konsumenta, troską o środowisko, poczuciem bezpieczeństwa sprzedawanych towarów i jakością własnej produkcji. PLANY I ZAMIERZENIA W ramach strategii działania, uchwalonej w 2007 roku na IV Zjeździe Delegatów KZRSS Społem na lata , organizacja Społem kontynuuje większość dotychczas realizowanych kierunków, tj. budowę krajowego systemu wspólnych zakupów; rozwój sieci sklepów Lux i Lux mini ; dalszy rozwój Programu Ekologicznego Społem, w ramach którego spółdzielnie tworzą w swoich sklepach stanowiska z produktami ekologicznymi; organizowanie wspólnych akcji promujących i reklamujących działalność gospodarczą spółdzielni; a także stworzenie wspólnego dla sieci programu lojalnościowego, który zastąpi istniejącą Kartę Klienta Społem. W działaniach wizerunkowych Społem akcentuje społeczną misję spółdzielczości jako organizacji będącej blisko ludzi, angażującej ich w demokratyczny system zarządzania i stwarzającej poczucie przynależności do grupy oraz prezentuje siebie jako organizację oferującą produkty i usługi najlepiej spełniające wymagania rynku lokalnego o sprawdzonych walorach jakościowych i zdrowotnych. Organizacja także umacnia i promuje znak Społem jako wspólną wartość o znaczeniu historycznym, ekonomicznym i marketingowym. W 2008 roku KZRSS Społem zarejestrował w Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego w Alicante znak towarowy Społem, jako prawnie chroniony na obszarze Unii Europejskiej. Znak towarowy Społem jest znakiem wspólnym Krajowego Związku i spółdzielni w nim zrzeszonych, a jego administratorem jest Krajowy Związek. Ponadto w 2008 roku KZRSS Społem oddał do użytku w swojej siedzibie w Warszawie przy ul. Grażyny 13/15 Centrum Szkoleniowo Konferencyjne z zapleczem. Centrum posiada m.in. 4 komfortowe sale konferencyjne od 18 do 130 osób. Po przyjęciu 22 kwietnia 2010 roku w KZRSS Społem, przez przedstawicieli zainteresowanych spółdzielni, wstępnych założeń funkcjonowania krajowej platformy zakupowej Społem, aktualnie trwają dalsze prace przygotowawcze do uruchomienia systemu zakupowego Społem. Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich Zwiazek Rewizyjny ul. Hoża 66/68, Warszawa, tel. centr Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich Związek Rewizyjny jest największą w Polsce organizacją w sektorze mleczarskim. W obecnej chwili członkami organizacji są 103 spółdzielnie mleczarskie i 7 spółdzielni pracujących na rzecz mleczarstwa. Członkowie KZSM Zw. Rew. skupują ok. 65% mleka w Polsce. Celem nadrzędnym KZSM Zw. Rew. jest zapewnienie zrzeszonym w nim spółdzielniom pomocy w ich działalności statutowej, obrona ich interesów oraz rozwijanie spółdzielczości mleczarskiej. Związek realizuje cel główny poprzez następujace zadania: aprzeprowadzanie lustracji w spółdzielniach, aorganizacja corocznego wspólnego mleczarskiego wystąpienia na MTP Polagra-FOOD w Poznaniu, aod 1992 r. organizacja Targów Mleczarskich Mleko-Expo w Warszawie. Podczas Targów organizowane są konkursy Wysoka Jakość Wyrobów Mleczar - skich, Superprodukt, Mleczne Mistrzostwa Polski - konkurs dla największych producentów mleka, oraz Dzień Produktu i konkurs na Produktowy HIT, aprzygotowanie rankingu spółdzielni mleczarskich - członków KZSM Zw. Rew. 10 największych i najlepszych spółdzielni mleczarskich otrzymuje podczas otwarcia Targów Mleczarskich puchary Prezesa ARiMR oraz 10 największych spółdzielczych eksporterów puchary Prezesa ARR. aprowadzenie ogólnopolskiej kampanii Stawiam na mleko, awydawanie kwartalnego raportu o sytuacji w branży mleczarskiej, na podstawie danych ankietowych i informacji GUS, aprowadzenie badań rynku na temat preferencji żywieniowych Polaków w sferze mleka i jego produktów, acodzienną aktualizację strony internetowej KZSM Zw. Rew. awspółpracę z instytucjami rządowymi krajowymi i organizacjami zagranicznymi, poprzez konsultowanie i opiniowanie przygotowywanych przez te instytucje aktów prawnych związanych z tematyką mleczarską. awspółpracę z organizacjami w polskim sektorze mleczarskim i szkołami wyższymi, szczególnie przy organizacji szkoleń, sympozjów, konferencji oraz Turnieju Wiedzy o Mleku i Mleczarstwie dla młodzieży szkół średnich zawodowych, aprowadzenie szkoleń w Ośrodku Szkoleń KZSM Zw. Rew. w Warszawie, na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie oraz w wielu miejscowościach w Polsce. Szkolenia prowadzone są dla pracowników zakładów mleczarskich, producentów mleka oraz dla uczestników z innych przemysłów przetwórczych. W swojej siedzibie w centrum Warszawy przy ul. Hożej 66/68 Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich Zw. Rew. dysponuje 6 pokojami gościnnymi i 2 salami konferencyjnymi z wyposażeniem w media i zapleczem

STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI. Justyna Drogosz

STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI. Justyna Drogosz STOWARZYSZENIE NA RZECZ ODNOWY WSI Justyna Drogosz Organizacje pozarządowe trzeci sektor Trzeci sektor to ogół prywatnych organizacji, działających społecznie i nie dla zysku, czyli organizacje pozarządowe

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA W POLSKIM PRAWIE I PRAKTYKACH UE

EKONOMIA SPOŁECZNA W POLSKIM PRAWIE I PRAKTYKACH UE EKONOMIA SPOŁECZNA W POLSKIM PRAWIE I PRAKTYKACH UE Pojęcie ekonomii społecznej jest bardzo szerokie i aby je dobrze przedstawić należy najpierw zdefiniować pojęcie przedsiębiorstwa społecznego. Według

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU. 23 listopada 2012r. KRAKÓW

MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU. 23 listopada 2012r. KRAKÓW MAŁOPOLSKIE FORUM UNIWERSYTETÓW TRZECIEGO WIEKU 23 listopada 2012r. KRAKÓW Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA Kamila

Bardziej szczegółowo

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. Projekt ustawy o przedsiębiorczości społecznej. www.rpo.gov.pl

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich. Projekt ustawy o przedsiębiorczości społecznej. www.rpo.gov.pl Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Projekt ustawy o przedsiębiorczości społecznej www.rpo.gov.pl Spis treści Informacje ogólne... 3 Cele ustawy... 3 Definicja... 3 Założyciele... 4 Uprawnienia przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

AKTYWIZACJA SPOŁECZNO ZAWODOWA OSÓB BEZROBOTNYCH W GMINIE NOWY STAW

AKTYWIZACJA SPOŁECZNO ZAWODOWA OSÓB BEZROBOTNYCH W GMINIE NOWY STAW AKTYWIZACJA SPOŁECZNO ZAWODOWA OSÓB BEZROBOTNYCH W GMINIE NOWY STAW projekt realizowany przez MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ w NOWYM STAWIE Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Program

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Ekonomia Społeczna. zarys problematyki. Magdalena Zimoch Waldemar bik Stowarzyszenie Wspó pracy Regionalnej. Kwiecie, 2008 r.

Ekonomia Społeczna. zarys problematyki. Magdalena Zimoch Waldemar bik Stowarzyszenie Wspó pracy Regionalnej. Kwiecie, 2008 r. Ekonomia Społeczna zarys problematyki Magdalena Zimoch Waldemar bik Stowarzyszenie Wspó pracy Regionalnej Kwiecie, 2008 r. Plan prezentacji 1. Ekonomia społeczna ujęcia definicyjne 2. Stan i kierunki rozwoju

Bardziej szczegółowo

Proponowane rozwiązania ustawowe. Jarosław Kuba Kielce, 17 luty 2010

Proponowane rozwiązania ustawowe. Jarosław Kuba Kielce, 17 luty 2010 Proponowane rozwiązania ustawowe Jarosław Kuba Kielce, 17 luty 2010 Poniżej przedstawiamy wersję roboczą propozycji uregulowania opracowaną przez grupę prawną Zespołu. Projekt ten opiera się na projekcie

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski NIEPEŁNOSPRAWNI W EUROPIE Około 83,2 mln ogółu ludności Europy to osoby z niepełnosprawnością (11,7%

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

CoopEst. Włodzimierz Grudziński

CoopEst. Włodzimierz Grudziński CoopEst Włodzimierz Grudziński CoopEst jest funduszem kapitałowym z siedzibą w Brukseli, którego celem jest wspieranie rozwoju ekonomii społecznej w nowych i przyszłych krajach członkowskich Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej. Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Program pilotażowy Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej Działanie 1.4 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 1991 powstanie od 2002 Członek FEBEA (Europejskiej Federacji Banków

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku Uchwała Nr XIX/214/13 Rady Miejskiej w Kowalewie Pomorskim z dnia 19 sierpnia 2013 roku w sprawach: przystąpienia Gminy Kowalewo Pomorskie do Lokalnego Funduszu Pożyczkowego Samorządowa Polska Kowalewo

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. WALDEMAR MICHNA ORGANIZACJE WIEJSKIE I ROLNICZE ORAZ ICH ROLA W ROZWOJU OBYWATELSKIEJ DEMOKRACJI I KRAJOWEJ GOSPODARKI

PROF. DR HAB. WALDEMAR MICHNA ORGANIZACJE WIEJSKIE I ROLNICZE ORAZ ICH ROLA W ROZWOJU OBYWATELSKIEJ DEMOKRACJI I KRAJOWEJ GOSPODARKI PROF. DR HAB. WALDEMAR MICHNA ORGANIZACJE WIEJSKIE I ROLNICZE ORAZ ICH ROLA W ROZWOJU OBYWATELSKIEJ DEMOKRACJI I KRAJOWEJ GOSPODARKI WARSZAWA 2010 Autor publikacji jest pracownikiem naukowym Instytutu

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Dr Krzysztof Jończyk Kongres Innowacji Polskich, Kraków, 10.03.2015 1 r. Rolnictwo ekologiczne Rozp. Rady (WE) 834/2007

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Organizacje pozarządowe jako podmioty ekonomii społecznej

Organizacje pozarządowe jako podmioty ekonomii społecznej Organizacje pozarządowe jako podmioty ekonomii społecznej Konferencja w ramach projektu Podaj Dalej Słubice, 23 listopada 2012 r. EKONOMIA SPOŁECZNA - PODSTAWOWE DEFINICJE ekonomia społecznaczy też wymiennie

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze W województwie lubuskim

Bardziej szczegółowo

Na terenie miasta aktywnie działa ok. 150 organizacji pozarządowych z czego 26 ma status organizacji pożytku publicznego 1. 1 Dane z marca 2015 r.

Na terenie miasta aktywnie działa ok. 150 organizacji pozarządowych z czego 26 ma status organizacji pożytku publicznego 1. 1 Dane z marca 2015 r. Sprawozdanie z realizacji przez Gminę Miasto Ostrów Wielkopolski programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnie uczniowskie - to nie tylko sklepik szkolny.

Spółdzielnie uczniowskie - to nie tylko sklepik szkolny. Spółdzielnie uczniowskie - to nie tylko sklepik szkolny. Krajowa Rada Spółdzielcza Fundacja Rozwoju Spółdzielczości Uczniowskiej Warszawa Kraków, maj 2015 rok Geneza idei spółdzielczości uczniowskiej Na

Bardziej szczegółowo

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora

Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Zdolności finansowe organizacji pozarządowych w Lubuskiem (aplikowane o środki FIO, EFS, samorządowe) potrzeby III sektora Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze Ekonomia społeczna to

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA

STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazwę STOWARZYSZENIE GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA, zwane jest dalej Stowarzyszeniem. 2 Stowarzyszenie używa pieczęci

Bardziej szczegółowo

1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego,

1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego, 1. Definicja działalności pożytku publicznego, 2. Rodzaje działalności pożytku publicznego, 3. Jednostki realizujące działalność pożytku publicznego, 4. Przedmiot działalności pożytku publicznego, 5. Procedury,

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju WAŻNE DATY Listopad 2011 niektóre firmy

Bardziej szczegółowo

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju

Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności Informacja podsumowująca Badanie organizacji pozarządowych prowadzących działania poza granicami kraju 1. Podstawowe informacje o badaniu: Badanie zostało wykonane

Bardziej szczegółowo

Na straży finansów UE

Na straży finansów UE PL Na straży finansów UE EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY Kontrola środków UE na całym świecie Europejski Trybunał Obrachunkowy jest instytucją Unii Europejskiej powołaną w 1977 r. z siedzibą w Luksemburgu.

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych

Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. 1989 Nr 35 poz. 195 USTAWA Opracowano na podstawie: t.j. z 2009 r. Nr 84, poz. 710, z 2014 r. poz. 1662. z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych Art. 1. Przedsiębiorcy

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość społeczna, rola i znaczenie dla rozwoju społecznogospodarczego. www.wzp.pl

Przedsiębiorczość społeczna, rola i znaczenie dla rozwoju społecznogospodarczego. www.wzp.pl Przedsiębiorczość społeczna, rola i znaczenie dla rozwoju społecznogospodarczego Diagnoza Województwo zachodniopomorskie w liczbach Liczba mieszkańców [11 m.]: Miasto: Wieś: 1 722 885 1 187 748 535 137

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE

Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Lokalne Grupy Rybackie i Oś 4 w różnych krajach UE Próba podsumowania Urszula Budzich-Tabor, FARNET Support Unit Warszawa, 25 czerwca 2013 r. Co trzeba wiedzieć o Osi 4 w UE, żeby ją zrozumieć? Gdzie jesteśmy

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ANKIETA ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

STATUT Stowarzyszenia Rozwoju Logistyki i Eksportu KRESY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT Stowarzyszenia Rozwoju Logistyki i Eksportu KRESY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT Stowarzyszenia Rozwoju Logistyki i Eksportu KRESY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Rozwoju Logistyki i Eksportu KRESY w dalszych postanowieniach statutu

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego.

- jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Fundusze hedgingowe i private equity - jako alternatywne inwestycje rynku kapitałowego. Dr Małgorzata Mikita Wyższa Szkoła a Handlu i Prawa im. R. Łazarskiego w Warszawie Do grupy inwestycji alternatywnych

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Informacje na temat europejskiej inicjatywy obywatelskiej: dostęp do wody i urządzeń sanitarnych jest prawem każdego człowieka!

Informacje na temat europejskiej inicjatywy obywatelskiej: dostęp do wody i urządzeń sanitarnych jest prawem każdego człowieka! Historia Podczas kongresu w 2009 roku Europejska Federacja Związków Usług Publicznych (ang. European Public Services Unions, w skrócie EPSU) postanowiła zdobyć milion podpisów popierających inicjatywę

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania projektów i działalności turystycznej

Źródła finansowania projektów i działalności turystycznej Gdzie szukać pieniędzy? Źródła finansowania projektów i działalności turystycznej Seminarium branży turystycznej Warszawa, 23 września 2011 r. Możliwości pozyskania środków z funduszy wspólnotowych Program

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne zróżnicowanie sektora

Wewnętrzne zróżnicowanie sektora Wewnętrzne zróżnicowanie sektora Podstawowe fakty o branżach sektora organizacji pozarządowych w Polsce SPORT, TURYSTYKA, REKREACJA, HOBBY Jan Herbst Stowarzyszenie Klon/Jawor, marzec 2005 16 B. SPORT,

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011 I Inkubatory przedsiębiorczości i centra nowych technologii, jako miejsca rozpoczynania działalności gospodarczej przez absolwentów.przekwalifikowanie zawodowe. Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE Państwa niebędące członkami Rady Europy (Białoruś) PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE SIEDZIBA GŁÓWNA I BIURA BUDŻET Albania, Andora, Armenia, Austria, Azerbejdżan, Belgia,

Bardziej szczegółowo

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki RapoRt o stanie miasta 2010 Suwałki Sierpień 2011 RAPORT O STANIE MIASTA 2 3 SUWAŁKI 2010 RAPORT O STANIE MIASTA 4 SUWAŁKI 2010 Szanowni Państwo, Mam przyjemność przekazać Państwu drugi Raport o stanie

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 Fundacja Kazimierza Wielkiego jest organizacją non-profit, została zarejestrowana 22 kwietnia 2011 roku w VII Wydziale Sądu Rejonowego w Toruniu Krajowy Rejestr Sądowy,

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Saska Kępa przy Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Pracowników Kultury

Statut Stowarzyszenia Saska Kępa przy Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Pracowników Kultury Statut Stowarzyszenia Saska Kępa przy Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Pracowników Kultury Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Saska Kępa przy Spółdzielni Budowlano

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnia socjalna jako alternatywa dla osób bezrobotnych. Rafał Jaworski

Spółdzielnia socjalna jako alternatywa dla osób bezrobotnych. Rafał Jaworski Spółdzielnia socjalna jako alternatywa dla osób bezrobotnych Rafał Jaworski Ekonomia społeczna Ekonomia społeczna - określenie działalności gospodarczej, która łączy w sobie cele społeczne i ekonomiczne.

Bardziej szczegółowo

STATUT SIERADZKIEGO STOWARZYSZENIA LUDZI Z PASJĄ

STATUT SIERADZKIEGO STOWARZYSZENIA LUDZI Z PASJĄ ZAŁĄCZNIK do uchwały Nr 2/10 z dnia 21 lipca 2010 r. w sprawie przyjęcia statutu stowarzyszenia pn. Sieradzkie Stowarzyszenie Ludzi z Pasją STATUT SIERADZKIEGO STOWARZYSZENIA LUDZI Z PASJĄ ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA REGIONALNA POMOC INWESTYCYJNA MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH UDZIELANIE WSPARCIA W RAMACH DZIAŁANIA 1.

POMOC PUBLICZNA REGIONALNA POMOC INWESTYCYJNA MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH UDZIELANIE WSPARCIA W RAMACH DZIAŁANIA 1. MAZOWIECKA JEDNOSTKA WDRAŻANIA PROGRAMÓW UNIJNYCH CZERWIEC 2011 POMOC PUBLICZNA UDZIELANIE WSPARCIA W RAMACH DZIAŁANIA 1.8 WSPARCIE DLA PRZEDSIĘBIORSTW W ZAKRESIE WDRAŻANIA NAJLEPSZYCH DOSTĘPNYCH TECHNIK

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe dane fundacji: 1.1. Nazwa: - Fundacja Edukacji Europejskiej

1. Podstawowe dane fundacji: 1.1. Nazwa: - Fundacja Edukacji Europejskiej Sprawozdanie z działalności Fundacji Edukacji Europejskiej w 2004r (zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 maja 2001r Dz.U. nr 50 poz. 529) 1. Podstawowe dane fundacji: 1.1. Nazwa:

Bardziej szczegółowo

Atuty współpracy banków lokalnych i samorządów. Mirosław Potulski Bank Polskiej Spółdzielczości S.A.

Atuty współpracy banków lokalnych i samorządów. Mirosław Potulski Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. Atuty współpracy banków lokalnych i samorządów Mirosław Potulski Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. Bankowość spółdzielcza w Polsce 576 banków spółdzielczych Ponad 4,4 tys. placówek, tj. ok. 30% wszystkich

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia. Rozdział I Postanowienia ogólne

Statut Stowarzyszenia. Rozdział I Postanowienia ogólne Statut Stowarzyszenia Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Obszary Kultury" ( w skrócie O.K) w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Istota, funkcje i zadania organizacji pozarządowych aspekty prawne, funkcjonowanie organizacji pozarządowych w Unii Europejskiej i w Polsce

Istota, funkcje i zadania organizacji pozarządowych aspekty prawne, funkcjonowanie organizacji pozarządowych w Unii Europejskiej i w Polsce Istota, funkcje i zadania organizacji pozarządowych aspekty prawne, funkcjonowanie organizacji pozarządowych w Unii Europejskiej i w Polsce Współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Na Rzecz Promocji i Rozwoju Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie

Statut Stowarzyszenia Na Rzecz Promocji i Rozwoju Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie Statut Stowarzyszenia Na Rzecz Promocji i Rozwoju Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Na Rzecz Promocji i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011)

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) Agnieszka Kozłowska Korbicz koordynator projektu GreenEvo Forum Energia - Efekt Środowisko 25.05.2012 GreenEvo Akceleratora Zielonych

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 września 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie

Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie Międzynarodowe doświadczenia w zakresie zatrudnienia wspomaganego osób niepełnosprawnych Dr Tadeusz MAJEWSKI Akademia Pedagogiki Specjalnej W Warszawie K o n s p e k t 1. Definicja zatrudnienia wspomaganego

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA PISKIE FORUM

STATUT STOWARZYSZENIA PISKIE FORUM STATUT STOWARZYSZENIA PISKIE FORUM ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Piskie Forum, w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą stowarzyszenia jest

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Statut Śląskiego Stowarzyszenia Regionalnego Spojrzenia. Przepisy ogólne

Statut Śląskiego Stowarzyszenia Regionalnego Spojrzenia. Przepisy ogólne Statut Śląskiego Stowarzyszenia Regionalnego Spojrzenia Przepisy ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazwę Śląskie Stowarzyszenie Regionalne Spojrzenia i zwane jest dalej Stowarzyszeniem. 2 1. Siedzibą Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

S P R A W O Z D A N I E M E R Y T O R Y C Z N E Z DZIAŁALNOŚCI ZA ROK 2010

S P R A W O Z D A N I E M E R Y T O R Y C Z N E Z DZIAŁALNOŚCI ZA ROK 2010 S P R A W O Z D A N I E M E R Y T O R Y C Z N E Z DZIAŁALNOŚCI ZA ROK 2010 S T O W A R Z Y S Z E N I A I N I C J A T Y W S P O Ł E C Z N O G O S P O D A R C Z Y C H W Ś W I D W I N I E I. Informacje ogólne:

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych

Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych Grupa Wydawnicza Gazet Lokalnych Od 2004 r. www.extrapolska.pl Wydawnictwo Gazet Regionalnych Spółka Extra Media jest wydawnictwem w 100% z kapitałem polskim, od ponad 10 lat działającym na krajowym rynku

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

Związek Pracodawców Polska Miedź integracja firm, wsparcie otoczenia, współpraca z samorządami

Związek Pracodawców Polska Miedź integracja firm, wsparcie otoczenia, współpraca z samorządami Michał Kuszyk Wiceprezes Związku Pracodawców Polska Miedź Związek Pracodawców Polska Miedź integracja firm, wsparcie otoczenia, współpraca z samorządami Czym jest Związek Pracodawców? Samorządną ORGANIZACJĄ

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY

EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) realizuje cele Unii Europejskiej poprzez zapewnianie długoterminowego finansowania projektów, udzielanie gwarancji i doradztwo. Wspiera projekty

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-50 lat powyżej 50 lat Okres prowadzenia przedsiębiorstwa: do 1 roku 1-3 lata 3-10 lat 10-20 lat powyżej 20

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Lepsze Grajewo w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

USTAWA. z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie LexPolonica nr 27335. Stan prawny 2012-11-29 Dz.U.2010.234.1536 (U) Działalność pożytku publicznego i wolontariat zmiany: 2011-07-01 Dz.U.2011.112.654 art. 166 2011-10-30 Dz.U.2011.205.1211 art. 2 2011-11-03

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI ROZWOJU BIZNESU STARTER Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZA ROK 2013

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE FUNDACJI ROZWOJU BIZNESU STARTER Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZA ROK 2013 Fundacja Rozwoju Biznesu STARTER Al. Wyścigowa 14 lok. 402 02-681 Warszawa tel./fax 22 436 10 98 KRS 0000320647 Warszawa, 19 grudnia 2014 roku Podstawa prawna sporządzenia sprawozdania: 1) Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie Instytucje otoczenia biznesu w subregionie krakowskim L.p. Instytucja Adres www Rodzaje oferowany usług 1. Agencja Rozwoju Miasta S.A. www.arm.krakow.pl ul. Floriańska 31 31-019 Kraków 12/ 429-25-13 12/

Bardziej szczegółowo

Samorząd gospodarczy. dr Karol Dąbrowski

Samorząd gospodarczy. dr Karol Dąbrowski Samorząd gospodarczy wykład nr 4 i 5: - instytucje samorządu gospodarczego na ziemiach polskich - zadania samorządu gospodarczego - geneza i ewolucja samorządu gospodarczego w Europie - modele izb handlowych

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

Statut Fundacji Win-Win

Statut Fundacji Win-Win Statut Fundacji Win-Win ROZDZIAŁ I. Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja Win-Win, zwana w dalszej części statutu Fundacją, została ustanowiona 08 lutego 2012 roku w Toruniu, przez Piotra Wielgusa, zwanego

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA WZGÓRZE NADZIEI ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA WZGÓRZE NADZIEI ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA WZGÓRZE NADZIEI ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Wzgórze nadziei w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie jest zrzeszeniem

Bardziej szczegółowo

Rozwój ekonomii społecznej w województwie warmińskomazurskim

Rozwój ekonomii społecznej w województwie warmińskomazurskim Rozwój ekonomii społecznej w województwie warmińskomazurskim Kamionka k. Nidzicy, 17-18 maja 2010 Dlaczego ekonomia społeczna jest ważna problemy społeczne Warmii i Mazur Liczba osób korzystających z pomocy

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI DOLINA INSPIRACJI

STATUT FUNDACJI DOLINA INSPIRACJI STATUT FUNDACJI DOLINA INSPIRACJI Sokołowsko, 11.12.2012 r. Rozdział I Nazwa, teren działania, siedziba, charakter prawny Art. 1 Fundacja Dolina Inspiracji, zwana dalej Fundacją ustanowiona przez Fundatora

Bardziej szczegółowo