SYSTEM POMIAROWY DO MONITOROWANIA PĘKANIA POŁĄCZEŃ MONTAŻOWYCH STOSOWANYCH W PRZEMYŚLE LOTNICZYM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SYSTEM POMIAROWY DO MONITOROWANIA PĘKANIA POŁĄCZEŃ MONTAŻOWYCH STOSOWANYCH W PRZEMYŚLE LOTNICZYM"

Transkrypt

1 SYSTEM POMIAROWY DO MONITOROWANIA PĘKANIA POŁĄCZEŃ MONTAŻOWYCH STOSOWANYCH W PRZEMYŚLE LOTNICZYM Andrzej ZBROWSKI, Tomasz SAMBORSKI, Tomasz GIESKO, Dariusz BOROŃSKI, Tomasz MACHNIEWICZ Połączenia nitowe należą do najstarszych metod łączenia elementów cienkościennych i są najbardziej rozpowszechnioną techniką łączenia konstrukcji stosowanych w przemyśle lotniczym. Nitowanie jest nadal szeroko wykorzystywane zarówno w dużych samolotach pasażerskich i transportowych (gdzie liczba nitów określana jest w milionach, a ich masa może dochodzić do kilku ton), jak i w lekkich samolotach szkolnych bojowych i transportowych oraz w kadłubach wielu konstrukcji śmigłowców (rys. 1). a) b) Rys. 1. Nitowe połączenia struktur lotniczych: a) fragment poszycia kadłuba bojowego śmigłowca Mi 24, b) fragment poszycia samolotu transportowego DC 3 Nawet w najnowszej konstrukcji samolotu pasażerskiego Airbus 380, w połączeniach części metalowych kadłuba, nitowanie jest nadal podstawowym sposobem łączenia elementów konstrukcyjnych [1]. Połączenia nitowe są krytycznymi miejscami struktury samolotu i w zasadniczym stopniu decydują o jej trwałości zmęczeniowej. Pod wpływem okresowo lub nieokresowo zmiennych naprężeń i odkształceń następuje obniżenie wytrzymałości oraz trwałości połączeń. Jego efektem jest zniszczenie połączenia w wyniku procesu pękania. Zmęczenie materiału w strefie połączeń w początkowej fazie jest zjawiskiem lokalnym w zakresie mikrostruktury; w końcowej fazie jest zjawiskiem globalnym, związanym z całkowitym zniszczeniem często złożonych, wielkogabarytowych struktur (rys. 2). Rys. 2. Połączenie nitowe zniszczone na skutek pękania zmęczeniowego O wytrzymałości połączeń (w tym wytrzymałości zmęczeniowej) decyduje wiele czynników konstrukcyjnych, technologicznych i materiałowych [2, 3]. Czynniki konstrukcyjne to: typ połączenia (np. zakładkowe, nakładkowe jedno- lub dwustronne), wielkość szwu nitowego, grubości łączonych blach, średnica nitów, typ nitów oraz podziałka rozmieszczenia nitów. Decydujący wpływ na trwałość zmęczeniową ma także technologia zamykania nitu. Liczne przypadki awarii spowodowanych pękaniem zmęczeniowym wskazują, że spełnienie wymagań w zakresie odpowiedniego poziomu niezawodności, trwałości i bezpieczeństwa eksploatacji zależy od pełnego poznania zagadnień dotyczących zmęczenia materiałów i konstrukcji. Prowadzone prace badawcze decydują o rozwoju metod pomiarowych oraz aparatury stosowanej w badaniach laboratoryjnych oraz eksploatacyjnych. Prawidłowa ocena stanu obiektu technicznego, narażonego na wystąpienie pęknięcia zmęczeniowego, zależy w znacznym stopniu od skutecznego wykrywania i monitorowania przebiegu procesu pękania. W diagnostyce zmęczeniowej materiałów i konstrukcji wykorzystywane są metody obserwacji bezpośredniej, pośredniej, techniki defektoskopowe oraz rozwijające się obecnie metody hybrydowe [4]. Niektóre znalazły szerokie zastosowanie praktyczne, pozostałe znajdują się w różnych stadiach rozwoju [5, 6]. W zaawansowanych badaniach konstrukcji lotniczych wykorzystywane są metody prądów wirowych do wykrywania w poszyciu płatowców mikropęknięć ukrytych pod łbami nitów [7, 8]. Ograniczona rozdzielczość, dokładność oraz brak możliwości obserwacji on-line rozwoju pęknięcia klasyfikują te rozwiązania do grupy metod pozwalających jedynie diagnozować z wyróżnieniem dwóch stanów: zdatności i niezdatności. Analiza zastosowań metod do kontroli pęknięć [9] potwierdza znaczne ograniczenie możliwości automatyzacji procesu pomiarowego. Są to w większości metody pośrednie niedające możliwości pracy 5

2 3/2010 TECHNOLOGIA I AUTOMATYZACJA MONTAŻU w trybie czasu rzeczywistego. Duża liczba przypadków, w których istnieje potrzeba diagnozowania złożonych elementów konstrukcyjnych o zróżnicowanej geometrii, wykonanych z różnych materiałów sprawia, że opracowanie uniwersalnej metody badań diagnostycznych jest trudne. Konieczne jest opracowanie, dla poszczególnych przypadków, odpowiednich metod diagnozowania, technik pomiarowych i projektowania specjalizowanej aparatury badawczej. Wymogiem podstawowym jest możliwie pełne monitorowanie połączenia z uwzględnieniem jak największej liczby czynników wpływających na powstawanie i propagację pęknięcia zmęczeniowego. W Instytucie Technologii Eksploatacji Państwowym Instytucie Badawczym w Radomiu opracowano system pomiarowy umożliwiający inspekcję i monitorowanie pękania zmęczeniowego w strefie połączeń montażowych stosowanych w przemyśle lotniczym. W urządzeniu wykorzystano technikę maszynowego widzenia do obserwacji powierzchni próbki poddawanej działaniu obciążeń mechanicznych na maszynie wytrzymałościowej. Opracowanie systemu wymagało rozwiązania zagadnień z zakresu metodyki pomiarowej oraz konstrukcji systemów mechatronicznych, w tym: algorytmów detekcji pęknięcia i pomiaru jego długości w czasie rzeczywistym, przy zapewnieniu wysokiej dokładności i rozdzielczości pomiarowej oraz procedury zautomatyzowanego procesu kalibracji. STRUKTURA SYSTEMU Opracowany system jest przeznaczony do pomiarów długości pęknięć w próbkach materiałów poddawanych obciążeniom mechanicznym. System posiada strukturę modułową (rys. 3), której zasadniczymi elementami są: mechatroniczny układ pozycjonowania, wizyjna głowica pomiarowa, zespół urządzeń sterujących oraz specjalistyczne oprogramowanie komputerowe. Wynik pomiaru długości pęknięcia jest wyznaczany na podstawie zmierzonych wartości przemieszczeń napędów liniowych stolika X-Y głowicy wizyjnej i pomiaru optycznego na obrazie pęknięcia wyświetlanym na monitorze. Zespół pozycjonowania, wyposażony w napędy liniowe z enkoderami optycznymi, wraz z głowicą jest zamontowany na kolumnach maszyny wytrzymałościowej. Zadania sterujące układami wykonawczymi wykonuje zespół urządzeń sterujących komunikujący się z komputerem. W skład zespołu urządzeń sterujących wchodzą sterowniki elektroniczne silników krokowych, sterownik elektroniczny oświetlacza oraz układy zasilania urządzeń. Sterowanie przebiegiem procesu pomiarowego jest realizowane z poziomu komputera klasy PC z zainstalowanym specjalistycznym oprogramowaniem dedykowanym dla opracowanego urządzenia. Zapewnienie wysokiej dokładności pomiaru przy jednocześnie dużym zakresie pomiarowym realizowano poprzez zastosowanie koncepcji układu nadążnego, pozycjonującego głowicę nad bieżącym położeniem końca pęknięcia (rys. 4). Start Ustalenie położenia głowicy pomiarowej nad czołem pęknięcia zmęczeniowego Określenie współrzędnych końca pęknięcia Wyznaczenie przyrostu długości pęknięcia i wektora przemieszczenia wierzchołka pęknięcia Określenie współrzędnych końca pęknięcia Rys. 4. Schemat metodyki pomiaru pęknięcia zmęczeniowego Położenie głowicy względem obiektu badań korygowane jest po każdej zaobserwowanej zmianie długości pęknięcia zmęczeniowego na podstawie wyznaczonych wartości wektora przemieszczenia czoła pęknięcia. Analiza odbywa się z zastosowaniem trzech parametrów określających: długość wektora, promień pola analizy i kąt pola analizy. Wartość wymienionych parametrów zależy od charakteru pęknięcia. Na rys. 5 przedstawiono schematycznie przebieg skanowania obrazu w poszukiwaniu kolejnych punktów trajektorii pęknięcia. Rys. 3. Schemat ogólny przedstawiający strukturę systemu pomiaru długości pęknięcia Rys. 5. Schematyczne ujęcie metody skanowania obrazu pęknięcia 6

3 Do wykrywania końca pęknięcia zastosowano statystyczne parametry oceny intensywności obrazu w otoczeniu pęknięcia zmęczeniowego. Spełnienie warunków wystąpienia końca pęknięcia powoduje zakończenie analizy w pojedynczym kroku pomiarowym. Otrzymane w wyniku przeprowadzonej analizy obrazu rastrowego linie pęknięcia, opisane za pomocą dwuwymiarowej tablicy, poddawane są dalszej analizie w celu wyznaczenia współrzędnych położenia końca pęknięcia oraz przyrostu długości pęknięcia względem poprzednio zrealizowanego pomiaru. Na rys. 6 pokazano przykładowe okno monitorowania pomiaru oraz wstępnego pozycjonowania głowicy pomiarowej z wyznaczonym zarysem i końcem pęknięcia zmęczeniowego. a) b) moduł ustawień i wstępnego pozycjonowania głowicy pomiarowej, moduł ustawień trybu i sposobu rejestracji danych pomiarowych, moduł pomiaru i sterowania pracą systemu, moduł prezentacji wyników pomiarów. Poszczególne funkcje są wywoływane w oddzielnych oknach oprogramowania. BUDOWA MODUŁÓW MECHATRONICZNYCH Główny układ konstrukcyjny systemu (rys. 7) tworzy zespół pozycjonowania X-Y-Z, którego zadaniem jest przemieszczanie głowicy wizyjnej względem próbki badanej na maszynie wytrzymałościowej. Zespół pozycjonowania posiada konstrukcję modułową, wykonaną z aluminiowych elementów profilowych. Na ramie zespołu pozycjonowania (1) jest zamocowany moduł pozycjonera liniowego osi O-X (5). Pozycjoner liniowy osi O-Y (4) zamocowano poprzecznie do modułu liniowego (5) i dodatkowo podparto na prowadnicy (6). Układ wymienionych modułów tworzy mechatroniczny, krzyżowy zespół pozycjonowania w układzie współrzędnych X-Y. Sprzężenie zwrotne realizowane jest z zastosowaniem enkoderów liniowych określających położenie suportu każdego modułu liniowego. Napęd modułów liniowych jest realizowany z zastosowaniem silnika krokowego z luzownikiem i mechanizmu śrubowo-tocznego. Mechatroniczny zespół pozycjonowania umożliwia manewrowanie wizyjną głowicą pomiarową (2) w płaszczyźnie X-Y. Głowica wizyjna jest zamocowana w stoliku justerskim (3) osadzonym na suporcie modułu (4). Układ mechaniczny stolika umożliwia precyzyjny przesuw głowicy wizyjnej wzdłuż osi O-Z. Zespół pozycjonowania jest mocowany na kolumnach maszyny wytrzymałościowej za pomocą obejm (7) i (8). Obejmy umożliwiają obustronny montaż systemu na maszynie wytrzymałościowej bez konieczności demontażu obserwowanej próbki. a) b) Rys. 6. Obraz obiektu: a) widok w oknie pomiaru z wyznaczonym czołem pęknięcia zmęczeniowego, b) widok w oknie ustawień głowicy pomiarowej Analiza obrazu pęknięcia oraz sterowanie pracą systemu odbywa się za pomocą oprogramowania zawierającego następujące moduły funkcjonalne: moduł kalibracji głowicy pomiarowej, Rys. 7. System monitorowania pękania: a) zespół pozycjonowania, b) montaż systemu na maszynie wytrzymałościowej Obserwacja powierzchni badanej próbki jest realizowana przez wizyjną głowicę pomiarową (rys. 8). 7

4 3/2010 TECHNOLOGIA I AUTOMATYZACJA MONTAŻU a) b) Rys. 8. Stolik justerski z głowicą wizyjną: a) model 3D, b) wykonana konstrukcja W skład głowicy wchodzi monochromatyczna kamera CCD (1) o rozdzielczości 1,3 Mpiksela z interfejsem FireWire, obiektyw mikroskopowy (2) z łamaną osią optyczną i funkcją zoom oraz oświetlacz pierścieniowy LED światła białego (3). Głowica wizyjna jest zamocowana w uchwycie (4), osadzonym na stoliku justerskim (5). Stolik justerski za pomocą czterech podpór mikrometrycznych (6) umożliwia precyzyjne ustawienie czoła kamery względem czoła próbki. Stolik jest osadzony na 2 prowadnicach liniowych (7) umożliwiających przesuw zgrubny głowicy wzdłuż osi O-Z. Przesuw realizowany jest za pomocą ręcznego, mikrometrycznego mechanizmu śrubowego z pokrętłem regulacyjnym (8) i dwoma pokrętłami blokującymi (9). Opracowany system umożliwia monitorowanie pęknięć w obszarze 300 x 300 mm, w którym pole obserwacji wynosi 2,5 x 2,5 mm. Na dokładność pomiaru długości pęknięcia wpływają: dokładność pomiaru przemieszczeń głowicy wizyjnej realizowanych za pomocą napędów liniowych w stoliku X-Y oraz dokładność pomiaru optycznego bezpośrednio na obrazie na monitorze. W napędach stolika X-Y zastosowano liniowe enkodery optyczne o rozdzielczości pomiarowej 1 µm. O dokładności pomiaru optycznego bezpośrednio na obrazie wyświetlanym na monitorze decydują: rozdzielczość monitora, rozdzielczość kamery, dokładność ustawienia kursora oraz błąd prostopadłości osi optycznej obiektywu względem płaszczyzny X-Y. Sensor kamery zapewnia rozdzielczość rejestrowanego obrazu minimum 1000 pikseli. Na zbliżonym poziomie jest rozdzielczość monitora LCD, na którym jest prezentowany obraz z kamery. W pełnoekranowej prezentacji obrazu powierzchni o wymiarach rzeczywistych około 2,5 x 2,5 mm uzyskuje się rozdzielczość około 3 µm/piksel. Odchylenie kątowe osi optycznej względem płaszczyzny X-Y może spowodować powstanie pomijalnego dla opracowanej metody błędu pomiaru optycznego długości pęknięcia, wykonywanego bezpośrednio na wyświetlanym obrazie na monitorze. Przyjmując, że regulacja ustawienia śrub mikrometrycznych jest wykonywana z dokładnością nie gorszą niż 0,1 mm, zapewniona jest dokładność ustawienia osi optycznej około 0,15, co daje pomijalny błąd pomiaru poniżej 0,01 µm w całym zakresie pomiarowym dla prezentowanego okna. DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI PĘKNIĘCIA Prowadzenie dokładnych badań wymaga uzyskania wysokiej jakości obrazu badanej próbki. W celu uzyskania ostrego obrazu obserwowanej powierzchni należy ustalić odpowiednie położenie głowicy wizyjnej względem czoła próbki. Regulacja położenia głowicy wymaga uruchomienia toru wizyjnego systemu i obserwacji obrazu na monitorze. W pierwszym etapie należy ustalić położenie stolika w prowadnicy liniowej za pomocą pokrętła regulacyjnego. Po uzyskaniu obrazu o wstępnie akceptowalnej ostrości, w drugim etapie należy ustalić położenie głowicy za pomocą śrub mikrometrycznych w celu osiągnięcia maksymalnej ostrości obrazu. Rzeczywisty obraz obiektu z pęknięciem wymaga wstępnego przygotowania przed przeprowadzeniem zasadniczej analizy. W tym celu zastosowano odpowiednie narzędzia sprzętowe i programowe. W pierwszej kolejności jest ustawiany poziom intensywności światła za pomocą oświetlacza pierścieniowego. W następnym kroku należy określić poziomy referencyjne czerni i bieli. Jest to tzw. proces progowania. BADANIA EKSPERYMENTALNE System pomiaru długości pęknięć został przystosowany do współpracy z maszyną zmęczeniową MTS 810 i zainstalowany w Laboratorium Wytrzymałości Zmęczeniowej AGH w Krakowie (rys. 9). System wykorzystano w badaniach zmęczeniowych zakładkowych połączeń nitowych stosowanych w lotnictwie [10, 11]. Próbki (rys. 10), dzięki specjalnym uchwytom, mocowano przegubowo na maszynie wytrzymałościowej w płaszczyźnie czołowej. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że pęknięcia zmęczeniowe pojawiały się zawsze w krytycznym rzędzie nitów, w blasze po stronie łbów fabrycznych, bądź też po stronie zakuwek. Dzięki odpowiedniej konstrukcji układu optycznego pozwalającej instalować go po obydwu stronach maszyny możliwa była obserwacja pęknięć bez konieczności zmiany zamocowania próbki, co jest niedopuszczalne w przypadku badań o dodatnim współczynniku asymetrii cyklu. 8

5 Rys. 11. Wieloogniskowy charakter rozwoju pęknięć Zastosowanie odpowiednio dużych prędkości przesuwu głowicy umożliwiło sprawne prowadzenie badań pękania wieloogniskowego. Dzięki kalibrowanemu układowi optycznemu nie było konieczne precyzyjne środkowanie głowicy na mierzonym punkcie, a jedynie wskazanie na obserwowanym polu powierzchni próbki (rys. 12). Rys. 9. Aplikacja systemu na maszynie wytrzymałościowej MTS 810 Rys. 12. Pomiar długości pęknięcia przy użyciu systemu optycznego Rys. 10. Geometria badanej próbki Ponieważ w przypadku tego typu połączeń rozwój pęknięć ma na ogół charakter wieloogniskowy (rys. 11), każdorazowo mierzono wymiary wszystkich widocznych pęknięć rozwijających się w okolicach nitów. Przeprowadzone badania umożliwiły rejestrację torów pękania zmęczeniowego oraz budowę wykresów rozwoju pęknięć (rys. 13). Wyniki te dotyczą badania próbki o geometrii jak na rys. 9, wykonanej z platerowanych blach o grubości 2 mm ze stopu aluminium D16, połączonych na zakładkę za pomocą trzech rzędów nitów z materiału PA24 o średnicy 5 mm. System wykorzystano w makroskopowej analizie przełomów zmęczeniowych próbek. Analiza ujawniła, że nukleacja pęknięć (rys. 14) miała miejsce na ogół w pewnej odległości od otworu nitowego i zawsze na styku łączonych blach, co wskazuje, że czynnikiem inicjującym pęknięcie było zjawisko frettingu. cykle Rys. 13. Tor pęknięcia zmęczeniowego oraz wykres rozwoju pęknięć zarejestrowany dla zakładkowego połączenia nitowego, badanego przy obciążeniu stałoamplitudowym o współczynniku R = 0,1 i maksymalnym poziomie naprężenia nominalnego S max = 120 MPa 9

6 3/2010 TECHNOLOGIA I AUTOMATYZACJA MONTAŻU Rys. 14. Miejsca inicjacji pęknięć zmęczeniowych (zaznaczone strzałkami) obserwowane przy wykorzystaniu systemu optycznego do makroskopowej analizy przełomów zmęczeniowych a) b) c) Rys. 15. Pomiary ekspansji otworów nitowych za pomocą systemu SMP: a) widok próbki z usuniętą warstwą materiału, b), c) pomiar średnicy na zarejestrowanym obrazie System zastosowano także w badaniach ekspansji otworu nitowego. Prowadzono je w celu wyjaśnienia obserwowanych w badaniach zmęczeniowych trendów związanych z wpływem geometrii nitu oraz siły jego zakucia na trwałość zmęczeniową połączeń nitowych. Pomiary ekspansji (rys. 15) polegały na określeniu względnego zwiększenia się otworu nitowego związanego z zakuciem nitu i prowadzone były w wielu płaszczyznach jego przekroju poprzecznego, odsłanianych poprzez usuwanie kolejnych warstw materiału metodą obróbki mechanicznej. Zastosowanie systemu optycznego, zamiast używanego wcześniej mikroskopu warsztatowego, w zasadniczy sposób usprawniło te pomiary, a przede wszystkim zwiększyło ich dokładność. Opracowany system pomiarowy zastosowano także do wyznaczania podatności nitów zainstalowanych w połączeniu zakładkowym. W tym celu mierzony był zakres wzajemnego przemieszczania się połączonych blach (Δy = y max - y min) w trakcie cyklu obciążenia, zgodnie ze schematem pokazanym na rys. 16. Rys. 16. Sposób pomiaru podatności nitów przy użyciu systemu optycznego Odkształcenie nitu δ wyznaczone zostało po uwzględnieniu wydłużenia blachy (Δl 1) na długości l 1. Ponieważ mierzone wielkości Δy były rzędu kilkudziesięciu mikrometrów, wykonanie tych pomiarów uwarunkowane było odpowiednio wysoką dokładnością systemu pomiarowego. W odróżnieniu od proponowanych w literaturze metod, opartych na pomiarze podatności nitu przy użyciu ekstensometru mocowanego do obu blach w rejonie końca zakładki, zastosowanie przedstawionej techniki optycznej pozwoliło uniknąć wpływu na wynik pomiaru, trudnego do oszacowania odkształcenia blach wywołanego efektem wtórnego zginania. 10

7 PODSUMOWANIE Wykorzystanie metody maszynowego widzenia w połączeniu z komputerową analizą obrazów umożliwia wykrywanie i monitorowanie pęknięcia zmęczeniowego w skali makro i mikro w strukturach powierzchniowych materiałów konstrukcyjnych. Zastosowany układ wizyjny oraz system pozycjonowania głowicy zapewnia osiągnięcie wysokiej dokładności pomiarowej. Wyróżniającymi walorami urządzenia jest opcja automatycznego śledzenia czoła pęknięcia i pomiaru długości linii pęknięcia, a także prowadzenie obserwacji próbki na obu przeciwnych powierzchniach. Modułowa struktura sprzętowa i programowa umożliwia modyfikację i adaptację systemu na potrzeby różnych procesów badawczych, m.in. poprzez zmianę kamery i obiektywu. Zastosowanie szybkich algorytmów przetwarzania i analizy obrazów umożliwia śledzenie rozwoju pęknięcia zmęczeniowego w czasie rzeczywistym. Wysoki poziom techniczny i funkcjonalny urządzenia został potwierdzony w trakcie badań zmęczeniowych zakładkowych połączeń nitowych stosowanych w lotnictwie. LITERATURA 1. Jachimowicz J., Szymczyk E., Sławiński G.: Analiza wpływu technologii nitowania na stan przemieszczeń, odkształceń i naprężeń wokół nitu. Mechanik nr 4/2008, str Jachimowicz J., Szymczyk E., Sławiński G.: Analiza wpływu luzów technologicznych na pole naprężeń własnych w otoczeniu nitu stożkowego. Mechanik nr 7/2008, str Szymczyk E., Jachimowicz J., Bogdanowicz Z.: Badanie inicjacji pęknięć zmęczeniowych w połączeniach nitowych. Zeszyty naukowe Mechanika. Wydawnictwo Politechniki Świętokrzyskiej. Kielce Szala J., Boroński D.: Ocena stanu zmęczenia materiału w diagnostyce maszyn i urządzeń. Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji PIB. Bydgoszcz Radom Giesko T., Zbrowski A., Boroński D.: Metoda i system monitorowania pękania zmęczeniowego elementów konstrukcyjnych. Energetyka. Listopad 2008, s Boroński D., Giesko T.: Monitorowanie i pomiary pękania zmęczeniowego na powierzchniach krzywoliniowych w czasie rzeczywistym. Problemy Eksploatacji nr 1/2005, s Workley J., Wincheski B., Namkung M.: Konstrukcja systemu kontroli nitów poszycia płatowców. 8. Workley J.: Zalety systemu Rivet Check obrotowej sondy samozerującej do wykrywania małych pęknięć pod nitami. Pdf/System_kontroli_nitowRivetCheck.pdf. 9. Szala J.: Przegląd możliwości diagnozowania obiektów technicznych ze względu na zmęczeniowe pękanie. Przegląd Mechaniczny nr 4/03, 4, s Skorupa M., Skorupa A., Machniewicz T., Korbel A.: Effect of production variables on the fatigue behaviour of riveted lap joints, International Journal of Fatigue (online available manuscript accepted on 12 November 2009). 11. Skorupa M., Machniewicz T., Skorupa A., Korbel A.: Wpływ wybranych parametrów konstrukcyjnych i technologicznych na własności zmęczeniowe połączeń nitowych. XII Krajowa Konferencja Naukowo- -Szkoleniowa Mechaniki Pękania, materiały CD, Kraków Dr inż. Andrzej Zbrowski, dr inż. Tomasz Samborski, dr inż. Tomasz Giesko są pracownikami Instytutu Technologii Eksploatacji PIB w Radomiu. Dr hab. inż. Dariusz Boroński, prof. UTP, jest pracownikiem Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego w Bydgoszczy. Dr inż. Tomasz Machniewicz jest pracownikiem Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Z PRASY ZAGRANICZNEJ SBORKA nr 1 (114), Zapewnienie odporności na drgania wału transmisyjnego za pomocą precyzyjnego montażu metody kompensacji błędów w montażu przyrządów optycznych. 2. Elektromechaniczne narzędzia dla prac wykończeniowych: współczesna produkcja i rynek w Rosji. 3. Zależność temperatury lutowania od długości pręta lutowniczego. 4. Ocena błędów montażu maszyn metodą wibracyjno-akustyczną. 5. Wykorzystanie wzbudników drgań do badań, diagnozowania i regulacji agregatów turbinowych. 6. Sterowanie zapewnieniem jakości rakietowo-kosmicznej techniki na etapach prób, eksploatacji i utylizacji. 7. System zasilania kompleksowych produkcyjnych systemów montażu z wykorzystaniem statystycznego sterowania złożonymi procesami technologicznymi. 8. Wykaz artykułów opublikowanych w 2009 roku. ciąg dalszy str

Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej

Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej Strona1 ROZDZIAŁ IV OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej Mikroskopia korelacyjna łączy dane z mikroskopii świetlnej i elektronowej w celu określenia powiązań

Bardziej szczegółowo

Andrzej Zbrowski 1), Tomasz Wolszakiewicz 2) 1. Wprowadzenie

Andrzej Zbrowski 1), Tomasz Wolszakiewicz 2) 1. Wprowadzenie 66 A. Zbrowski, T. Wolszakiewicz Aparatura badawczo-testowa do wykrywania i śledzenia procesów pękania w materiałach wysokoenergetycznych Research and test apparatus for detection and monitoring the crack

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

2.2 Wyznaczanie modułu Younga na podstawie ścisłej próby rozciągania

2.2 Wyznaczanie modułu Younga na podstawie ścisłej próby rozciągania UT-H Radom Instytut Mechaniki Stosowanej i Energetyki Laboratorium Wytrzymałości Materiałów instrukcja do ćwiczenia 2.2 Wyznaczanie modułu Younga na podstawie ścisłej próby rozciągania I ) C E L Ć W I

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Nr 2 POMIAR I KASOWANIE LUZU W STOLE OBROTOWYM NC Poznań 2008 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA SYSTEMU STEREOWIZYJNEGO W BADANIACH ZMĘCZENIOWYCH

STRUKTURA SYSTEMU STEREOWIZYJNEGO W BADANIACH ZMĘCZENIOWYCH 3-2011 PROBLEMY EKSPLOATACJI 115 Wojciech MIZAK, Tomasz GIESKO Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy, Radom STRUKTURA SYSTEMU STEREOWIZYJNEGO W BADANIACH ZMĘCZENIOWYCH Słowa kluczowe

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE ZACHOWANIA SIĘ MATERIAŁÓW PODCZAS ŚCISKANIA Instrukcja przeznaczona jest dla studentów

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przedmowa

Spis treści Przedmowa Spis treści Przedmowa 1. Wprowadzenie do problematyki konstruowania - Marek Dietrich (p. 1.1, 1.2), Włodzimierz Ozimowski (p. 1.3 -i-1.7), Jacek Stupnicki (p. l.8) 1.1. Proces konstruowania 1.2. Kryteria

Bardziej szczegółowo

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni ScrappiX Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni Scrappix jest innowacyjnym urządzeniem do kontroli wizyjnej, kontroli wymiarów oraz powierzchni przedmiotów okrągłych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa 11

Spis treści. Przedmowa 11 Podstawy konstrukcji maszyn. T. 1 / autorzy: Marek Dietrich, Stanisław Kocańda, Bohdan Korytkowski, Włodzimierz Ozimowski, Jacek Stupnicki, Tadeusz Szopa ; pod redakcją Marka Dietricha. wyd. 3, 2 dodr.

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA WARSZAWSKA, Warszawa, PL INSTYTUT TECHNOLOGII EKSPLOATACJI. PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY, Radom, PL

PL B1. POLITECHNIKA WARSZAWSKA, Warszawa, PL INSTYTUT TECHNOLOGII EKSPLOATACJI. PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY, Radom, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 207917 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 380341 (22) Data zgłoszenia: 31.07.2006 (51) Int.Cl. G01B 21/04 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

ZMĘCZENIE MATERIAŁU POD KONTROLĄ

ZMĘCZENIE MATERIAŁU POD KONTROLĄ ZMĘCZENIE MATERIAŁU POD KONTROLĄ Mechanika pękania 1. Dla nieograniczonej płyty stalowej ze szczeliną centralną o długości l = 2 [cm] i obciążonej naprężeniem S = 120 [MPa], wykonać wykres naprężeń y w

Bardziej szczegółowo

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne dr inż. Ireneusz Wróbel ATH Bielsko-Biała, Evatronix S.A. iwrobel@ath.bielsko.pl mgr inż. Paweł Harężlak mgr inż. Michał Bogusz Evatronix S.A. Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

Metody badań materiałów konstrukcyjnych

Metody badań materiałów konstrukcyjnych Wyznaczanie stałych materiałowych Nr ćwiczenia: 1 Wyznaczyć stałe materiałowe dla zadanych materiałów. Maszyna wytrzymałościowa INSTRON 3367. Stanowisko do badania wytrzymałości na skręcanie. Skalibrować

Bardziej szczegółowo

Próby ruchowe dźwigu osobowego

Próby ruchowe dźwigu osobowego INSTYTUT KONSTRUKCJI MASZYN KIERUNEK: TRANSPORT PRZEDMIOT: SYSTEMY I URZĄDZENIA TRANSPORTU BLISKIEGO Laboratorium Próby ruchowe dźwigu osobowego Functional research of hydraulic elevators Cel i zakres

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

(13)B1 PL B1. (54) Sposób oraz urządzenie do pomiaru odchyłek okrągłości BUP 21/ WUP 04/99

(13)B1 PL B1. (54) Sposób oraz urządzenie do pomiaru odchyłek okrągłości BUP 21/ WUP 04/99 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL 176148 (13)B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 307963 (22) Data zgłoszenia: 30.03.1995 (51) IntCl6 G01B 5/20 (54) Sposób

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 5: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Cel ćwiczenia: Wyznaczenie współczynnika załamania światła dla szkła i pleksiglasu metodą pomiaru grubości

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do SIWZ MIKROSKOPY. opis i rozmieszczenie

Załącznik Nr 1 do SIWZ MIKROSKOPY. opis i rozmieszczenie Załącznik Nr 1 do SIWZ MIKROSKOPY opis i rozmieszczenie ZADANIE 1: Mikroskopy optyczne stanowiące wyposaŝenie laboratorium histopatologicznego Pomieszczenie ( 2.22 ) - Kierownik Zakładu Mikroskop konsultacyjny

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 5/2014

Zapytanie ofertowe nr 5/2014 Zapytanie ofertowe nr 5/2014 Warszawa, 13-08-2014 r. dotyczące realizacji projektu Rozwój działalności badawczo - rozwojowej w firmie RIDAN Sp. z o.o. poprzez zakup niezbędnych środków trwałych I. ZAMAWIAJĄCY

Bardziej szczegółowo

POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW

POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW Józef Zawada Instrukcja do ćwiczenia nr P12 Temat ćwiczenia: POMIARY METODAMI POŚREDNIMI NA MIKROSKOPIE WAR- SZTATOWYM. OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI TYCH POMIARÓW Cel ćwiczenia Celem niniejszego ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Integralność konstrukcji

Integralność konstrukcji 1 Integralność konstrukcji Wykład Nr 1 Mechanizm pękania Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Katedra Wytrzymałości, Zmęczenia Materiałów i Konstrukcji Konspekty wykładów dostępne na stronie: http://zwmik.imir.agh.edu.pl/dydaktyka/imir/index.htm

Bardziej szczegółowo

Postępowanie WB RM ZAŁĄCZNIK NR Mikroskop odwrócony z fluorescencją

Postępowanie WB RM ZAŁĄCZNIK NR Mikroskop odwrócony z fluorescencją Postępowanie WB.2410.6.2016.RM ZAŁĄCZNIK NR 5 L.p. Nazwa asortymentu Ilość Nazwa wyrobu, nazwa producenta, określenie marki, modelu, znaku towarowego Cena jednostkowa netto (zł) Wartość netto (zł) (kolumna

Bardziej szczegółowo

Maszyny wytrzymałościowej o maksymalnej obciążalności 5kN z cyfrowym systemem sterującym

Maszyny wytrzymałościowej o maksymalnej obciążalności 5kN z cyfrowym systemem sterującym Załącznik nr 1 FORMULARZ OFERTOWY.. Nazwa Wykonawcy Adres siedziby nr telefonu/nr faxu NIP, REGON Przystępując do udziału w postępowaniu prowadzonym w trybie zapytania ofertowego na zakup, dostawę, montaż

Bardziej szczegółowo

Wyboczenie ściskanego pręta

Wyboczenie ściskanego pręta Wszelkie prawa zastrzeżone Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: 1. Wstęp Wyboczenie ściskanego pręta oprac. dr inż. Ludomir J. Jankowski Zagadnienie wyboczenia

Bardziej szczegółowo

DOTYCZY: Sygn. akt SZ /12/6/6/2012

DOTYCZY: Sygn. akt SZ /12/6/6/2012 Warszawa dn. 2012-07-26 SZ-222-20/12/6/6/2012/ Szanowni Państwo, DOTYCZY: Sygn. akt SZ-222-20/12/6/6/2012 Przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest " sprzedaż, szkolenie, dostawę, montaż i uruchomienie

Bardziej szczegółowo

1.Wstęp. Prąd elektryczny

1.Wstęp. Prąd elektryczny 1.Wstęp. Celem ćwiczenia pierwszego jest zapoznanie się z metodą wyznaczania charakterystyki regulacyjnej silnika prądu stałego n=f(u), jako zależności prędkości obrotowej n od wartości napięcia zasilania

Bardziej szczegółowo

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: charakterystyki podstawowych przyrządów pomiarowych dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Przyrządy z noniuszami: Noniusz jest pomocniczą podziałką, służącą do powiększenia dokładności

Bardziej szczegółowo

Obrabiarki CNC. Nr 10

Obrabiarki CNC. Nr 10 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Obrabiarki CNC Nr 10 Obróbka na tokarce CNC CT210 ze sterowaniem Sinumerik 840D Opracował: Dr inż. Wojciech Ptaszyński Poznań, 17 maja,

Bardziej szczegółowo

PL 218446 B1. Stół obrotowy zwłaszcza do pozycjonowania próbki w pomiarach akustycznych w komorze pogłosowej

PL 218446 B1. Stół obrotowy zwłaszcza do pozycjonowania próbki w pomiarach akustycznych w komorze pogłosowej PL 218446 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 218446 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 391631 (22) Data zgłoszenia: 26.06.2010 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła statyczna próba ściskania metali Numer ćwiczenia: 3 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA PROWADZĄCY: mgr inż. Łukasz Amanowicz Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne 3 TEMAT ĆWICZENIA: Badanie składu pyłu za pomocą mikroskopu

Bardziej szczegółowo

Nowa metoda pomiarów parametrów konstrukcyjnych hełmów ochronnych z wykorzystaniem skanera 3D

Nowa metoda pomiarów parametrów konstrukcyjnych hełmów ochronnych z wykorzystaniem skanera 3D Nowa metoda pomiarów parametrów konstrukcyjnych hełmów ochronnych z wykorzystaniem skanera 3D dr inż. Marcin Jachowicz, CIOP-PIB 2016 r. Na wielu stanowiskach pracy, na których występuje ryzyko urazu głowy

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WYMAGANIA TECHNICZNE

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WYMAGANIA TECHNICZNE Załącznik nr 1 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA WYMAGANIA TECHNICZNE Przedmiotem zamówienia jest zakup, dostawa, montaż i uruchomienie następujących środków trwałych służących do utworzenia i uruchomienia stanowisk

Bardziej szczegółowo

1. MIKROSKOP BADAWCZY (1 SZT.) Z SYSTEMEM KONTRASTU NOMARSKIEGO DIC ORAZ CYFROWĄ DOKUMENTACJĄ I ANALIZĄ OBRAZU WRAZ Z OPROGRAMOWANIEM

1. MIKROSKOP BADAWCZY (1 SZT.) Z SYSTEMEM KONTRASTU NOMARSKIEGO DIC ORAZ CYFROWĄ DOKUMENTACJĄ I ANALIZĄ OBRAZU WRAZ Z OPROGRAMOWANIEM 1. MIKROSKOP BADAWCZY (1 SZT.) Z SYSTEMEM KONTRASTU NOMARSKIEGO DIC ORAZ CYFROWĄ DOKUMENTACJĄ I ANALIZĄ OBRAZU WRAZ Z OPROGRAMOWANIEM Producent:... Typ/model:... Kraj pochodzenia:... LP. 1. Minimalne wymagane

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 10

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 10 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 10 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO Zniszczenie materiału w wyniku

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa TECHNOLOGIA MASZYN Wykład dr inż. A. Kampa Technologia - nauka o procesach wytwarzania lub przetwarzania, półwyrobów i wyrobów. - technologia maszyn, obejmuje metody kształtowania materiałów, połączone

Bardziej szczegółowo

Katalog zbędnych środków produkcji 2016

Katalog zbędnych środków produkcji 2016 Katalog zbędnych środków produkcji 2016 Informacji na temat maszyn i urządzeń zawartych w katalogu udziela: Ryszard Sachar SIPMA S.A., DPP/Technolog tel. kom. (+48) 605 577 521 tel. (+48) 81 44 14 650

Bardziej szczegółowo

Projekt nr POIG /09. Tytuł: Rozbudowa przedsiębiorstwa w oparciu o innowacyjne technologie produkcji konstrukcji przemysłowych

Projekt nr POIG /09. Tytuł: Rozbudowa przedsiębiorstwa w oparciu o innowacyjne technologie produkcji konstrukcji przemysłowych Projekt nr POIG.04.04.00-24-013/09 Tytuł: Rozbudowa przedsiębiorstwa w oparciu o innowacyjne technologie produkcji konstrukcji przemysłowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY. Optoelektroniczne pomiary aksjograficzne stawu skroniowo-żuchwowego człowieka

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY. Optoelektroniczne pomiary aksjograficzne stawu skroniowo-żuchwowego człowieka dr inż. Witold MICKIEWICZ dr inż. Jerzy SAWICKI Optoelektroniczne pomiary aksjograficzne stawu skroniowo-żuchwowego człowieka Aksjografia obrazowanie ruchu osi zawiasowej żuchwy - Nowa metoda pomiarów

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: I stopnia (inżynierskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: I stopnia (inżynierskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Temat: Skalowanie czujników prędkości kątowej i orientacji przestrzennej 1. Analiza właściwości czujników i układów

Bardziej szczegółowo

Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali

Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali 2.1. Wstęp Próba statyczna ściskania jest podstawowym sposobem badania materiałów kruchych takich jak żeliwo czy beton, które mają znacznie lepsze

Bardziej szczegółowo

Temat 3 (2 godziny) : Wyznaczanie umownej granicy sprężystości R 0,05, umownej granicy plastyczności R 0,2 oraz modułu sprężystości podłużnej E

Temat 3 (2 godziny) : Wyznaczanie umownej granicy sprężystości R 0,05, umownej granicy plastyczności R 0,2 oraz modułu sprężystości podłużnej E Temat 3 (2 godziny) : Wyznaczanie umownej granicy sprężystości R,5, umownej granicy plastyczności R,2 oraz modułu sprężystości podłużnej E 3.1. Wstęp Nie wszystkie materiały posiadają wyraźną granicę plastyczności

Bardziej szczegółowo

Cel i zakres ćwiczenia

Cel i zakres ćwiczenia MIKROMECHANIZMY I MIKRONAPĘDY 2 - laboratorium Ćwiczenie nr 5 Druk 3D oraz charakteryzacja mikrosystemu Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest charakteryzacja geometryczna wykonanego w ćwiczeniu 1

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH

KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH KATEDRA TECHNOLOGII MASZYN I AUTOMATYZACJI PRODUKCJI TEMAT ĆWICZENIA: ĆWICZENIE NR 2 POMIAR KRZYWEK W UKŁADZIE WSPÓŁRZĘDNYCH BIEGUNOWYCH ZADANIA DO WYKONANIA: 1. Pomiar rzeczywistego zarysu krzywki. 2.

Bardziej szczegółowo

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna PTWII - projektowanie Ćwiczenie 4 Instrukcja laboratoryjna Człowiek - najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Warszawa 2011 2 Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Wytrzymałości Materiałów

Laboratorium Wytrzymałości Materiałów Katedra Wytrzymałości Materiałów Instytut Mechaniki Budowli Wydział Inżynierii Lądowej Politechnika Krakowska Laboratorium Wytrzymałości Materiałów Praca zbiorowa pod redakcją S. Piechnika Skrypt dla studentów

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 1 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI

DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1a DOKŁADNOŚĆ POMIARU DŁUGOŚCI 1. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE: sposoby wyznaczania niepewności pomiaru standardowa niepewność wyniku pomiaru wielkości mierzonej bezpośrednio i złożona niepewność standardowa;

Bardziej szczegółowo

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Mechanika Strona 1 z 5 XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Odwrócona zasada: liniowy silnik ruch obrotowy System napędowy XTS firmy Beckhoff

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Metody optyczne z wykorzystaniem światła koherentnego do monitorowania i wysokoczułych pomiarów inżynierskich obiektów statycznych i dynamicznych

Metody optyczne z wykorzystaniem światła koherentnego do monitorowania i wysokoczułych pomiarów inżynierskich obiektów statycznych i dynamicznych Metody optyczne z wykorzystaniem światła koherentnego do monitorowania i wysokoczułych pomiarów inżynierskich obiektów statycznych i dynamicznych Kierownik: Małgorzata Kujawioska Wykonawcy: Leszek Sałbut,

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 ALEKSANDER KAROLCZUK a) MATEUSZ KOWALSKI a) a) Wydział Mechaniczny Politechniki Opolskiej, Opole 1 I. Wprowadzenie 1. Technologia zgrzewania

Bardziej szczegółowo

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Kraków 2008 Układ pomiarowy. Pomiar czułości widmowej fotodetektorów polega na pomiarze fotoprądu w funkcji długości padającego na detektor promieniowania. Stanowisko

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE PROMIENIA KRZYWIZNY SOCZEWKI I DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ PIERŚCIENI NEWTONA

WYZNACZANIE PROMIENIA KRZYWIZNY SOCZEWKI I DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ PIERŚCIENI NEWTONA Ćwiczenie 81 A. ubica WYZNACZANIE PROMIENIA RZYWIZNY SOCZEWI I DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ PIERŚCIENI NEWTONA Cel ćwiczenia: poznanie prążków interferencyjnych równej grubości, wykorzystanie tego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 8. UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

Załącznik nr 8. UNIA EUROPEJSKA Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego 1 Załącznik nr 8 OPIS TECHNICZNY PARAMETRY GRANICZNE Fotel pozycjonujący do radioterapii protonowej nowotworów oka na stanowisku radioterapii nowotworów gałki ocznej w CCB, IFJ PAN L.p. Minimalne wymagane

Bardziej szczegółowo

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy.

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Raport z przeprowadzonych pomiarów. Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Spis treści 1.Cel pomiaru... 3 2. Skanowanie 3D- pozyskanie geometrii

Bardziej szczegółowo

System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC

System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC Robert Sitnik, Maciej Karaszewski, Wojciech Załuski, Paweł Bolewicki *OGX Optographx Instytut Mikromechaniki i Fotoniki Wydział

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW INSTYTUT MASZYN I URZĄZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA O ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW TECH OLOGICZ A PRÓBA ZGI A IA Zasada wykonania próby. Próba polega

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Próba skręcania pręta o przekroju okrągłym Numer ćwiczenia: 4 Laboratorium z

Bardziej szczegółowo

14th Czech Polish Workshop ON RECENT GEODYNAMICS OF THE SUDETY MTS. AND ADJACENT AREAS Jarnołtówek, October 21-23, 2013

14th Czech Polish Workshop ON RECENT GEODYNAMICS OF THE SUDETY MTS. AND ADJACENT AREAS Jarnołtówek, October 21-23, 2013 14th Czech Polish Workshop ON RECENT GEODYNAMICS OF THE SUDETY MTS. AND ADJACENT AREAS Jarnołtówek, October 21-23, 2013 Zastosowanie zestawu optoelektronicznego do pomiarów przemieszczeń względnych bloków

Bardziej szczegółowo

MiAcz3. Elektryczne maszynowe napędy wykonawcze

MiAcz3. Elektryczne maszynowe napędy wykonawcze MiAcz3 Elektryczne maszynowe napędy wykonawcze Spis Urządzenia nastawcze. Silniki wykonawcze DC z magnesami trwałymi. Budowa. Schemat zastępczy i charakterystyki. Rozruch. Bieg jałowy. Moc. Sprawność.

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia I stopnia (inżynierskie) Temat: Pomiar prędkości kątowych samolotu przy pomocy czujnika ziemskiego pola magnetycznego 1. Analiza właściwości

Bardziej szczegółowo

Statyczna próba rozciągania - Adam Zaborski

Statyczna próba rozciągania - Adam Zaborski Statyczna próba rozciągania PN/H-431 Próbki okrągłe: proporcjonalne (5-cio, 1-ciokrotne), nieproporcjonalne płaskie: z główkami (wiosełkowe), bez główek próbka okrągła dziesięciokrotna Określane wielkości

Bardziej szczegółowo

MUF 401 SERIA MUF-401. Maszyny do badań dynamicznych do 100 Hz kn.

MUF 401 SERIA MUF-401. Maszyny do badań dynamicznych do 100 Hz kn. SERIA MUF-401 Maszyny do badań dynamicznych do 100 Hz. 20-500 kn Opis Zaprojektowane, aby spełnić wymagania badań w zakresie częstotliwości średnich i wysokich, do ok. 100 Hz, i obciążeń od 20 do 500 kn.

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Badanie udarności metali Numer ćwiczenia: 7 Laboratorium z przedmiotu: wytrzymałość

Bardziej szczegółowo

PL B BUP 13/ WUP 01/17

PL B BUP 13/ WUP 01/17 PL 224581 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224581 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 406525 (51) Int.Cl. B25J 11/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F

ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F ROBOTY PRZEMYSŁOWE LABORATORIUM FANUC S-420F Wstęp Roboty przemysłowe FANUC Robotics przeznaczone są dla szerokiej gamy zastosowań, takich jak spawanie ( Spawanie to jedno z najczęstszych zastosowań robotów.

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób prostopadłego ustawienia osi wrzeciona do kierunku ruchu posuwowego podczas frezowania. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL

PL B1. Sposób prostopadłego ustawienia osi wrzeciona do kierunku ruchu posuwowego podczas frezowania. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL PL 222915 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 222915 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 401901 (22) Data zgłoszenia: 05.12.2012 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 2

Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 2 Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 2 Jan Bródka, Aleksander Kozłowski (red.) SPIS TREŚCI: 7. Węzły kratownic (Jan Bródka) 11 7.1. Wprowadzenie 11 7.2. Węzły płaskich

Bardziej szczegółowo

Pomiary otworów. Ismena Bobel

Pomiary otworów. Ismena Bobel Pomiary otworów Ismena Bobel 1.Pomiar średnicy otworu suwmiarką. Pomiar został wykonany metodą pomiarową bezpośrednią. Metoda pomiarowa bezpośrednia, w której wynik pomiaru otrzymuje się przez odczytanie

Bardziej szczegółowo

Badanie próbek materiału kompozytowego wykonanego z blachy stalowej i powłoki siatkobetonowej

Badanie próbek materiału kompozytowego wykonanego z blachy stalowej i powłoki siatkobetonowej Badanie próbek materiału kompozytowego wykonanego z blachy stalowej i powłoki siatkobetonowej Temat: Sprawozdanie z wykonanych badań. OPRACOWAŁ: mgr inż. Piotr Materek Kielce, lipiec 2015 SPIS TREŚCI str.

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 11: Moduł Younga

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 11: Moduł Younga Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 11: Moduł Younga Cel ćwiczenia: Wyznaczenie modułu Younga i porównanie otrzymanych wartości dla różnych materiałów. Literatura [1] Wolny J., Podstawy fizyki,

Bardziej szczegółowo

Serwomechanizm - zamknięty układ sterowania przemieszczeniem, o strukturze typowego układu regulacji. Wartość wzorcowa porównywana jest z

Serwomechanizm - zamknięty układ sterowania przemieszczeniem, o strukturze typowego układu regulacji. Wartość wzorcowa porównywana jest z serwomechanizmy Serwomechanizm - zamknięty układ sterowania przemieszczeniem, o strukturze typowego układu regulacji. Wartość wzorcowa porównywana jest z przetworzonym przez przetwornik bieżącym sygnałem

Bardziej szczegółowo

Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych II

Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych II Wydział: EAIiE Kierunek: Imię i nazwisko (e mail): Rok:. (../..) Grupa: Zespół: Data wykonania: Zaliczenie: Podpis prowadzącego: Uwagi: LABORATORIUM METROLOGII Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych

Bardziej szczegółowo

20. BADANIE SZTYWNOŚCI SKRĘTNEJ NADWOZIA. 20.1. Cel ćwiczenia. 20.2. Wprowadzenie

20. BADANIE SZTYWNOŚCI SKRĘTNEJ NADWOZIA. 20.1. Cel ćwiczenia. 20.2. Wprowadzenie 20. BADANIE SZTYWNOŚCI SKRĘTNEJ NADWOZIA 20.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wykonanie pomiaru sztywności skrętnej nadwozia samochodu osobowego. 20.2. Wprowadzenie Sztywność skrętna jest jednym z

Bardziej szczegółowo

WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE

WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE Artykul zamieszczony w "Inżynierze budownictwa", styczeń 2008 r. Michał A. Glinicki dr hab. inż., Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN Warszawa WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE 1.

Bardziej szczegółowo

Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000

Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000 Spektrometry Ramana JASCO serii NRS-5000/7000 Najnowsza seria badawczych, siatkowych spektrometrów Ramana japońskiej firmy Jasco zapewnia wysokiej jakości widma. Zastosowanie najnowszych rozwiązań w tej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D Plan prezentacji Metody pomiaru kształtu Deflektometria Zasada działania Stereo-deflektometria Kalibracja Zalety Zastosowania Przykład Podsumowanie Metody

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ MIKROSKOP 1. Cel dwiczenia Zapoznanie się z budową i podstawową obsługo mikroskopu biologicznego. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Budowa mikroskopu. Powstawanie obrazu

Bardziej szczegółowo

Próby zmęczeniowe. 13.1. Wstęp

Próby zmęczeniowe. 13.1. Wstęp Próby zmęczeniowe 13.1. Wstęp Obciążenia działające w różnych układach mechanicznych najczęściej zmieniają się w czasie. Wywołują one w materiale złożone zjawiska i zmiany, zależne od wartości tych naprężeń

Bardziej szczegółowo

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do Kierunek: Mechatronika 1. Materiały używane w budowie urządzeń precyzyjnych. 2. Rodzaje stali węglowych i stopowych, 3. Granica sprężystości

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Temat: Analiza właściwości pilotażowych samolotu Specjalność: Pilotaż lub Awionika 1. Analiza stosowanych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Wytrzymałość Materiałów

Wytrzymałość Materiałów Wytrzymałość Materiałów Rozciąganie/ ściskanie prętów prostych Naprężenia i odkształcenia, statyczna próba rozciągania i ściskania, właściwości mechaniczne, projektowanie elementów obciążonych osiowo.

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA

SPECYFIKACJA TECHNICZNA SPECYFIKACJA TECHNICZNA model obciążenia NEXUS 412A analogowy, 2 obiektywy 0.01-0.025-0.05-0.1-0.2-0.3-0.5-1 kgf (HV) NEXUS 413A analogowy, 3 obiektywy 0.01-0.025-0.05-0.1-0.2-0.3-0.5-1 kgf (HV) NEXUS

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES

Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES Mirosław Raczyński Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki wstępnych

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna obrabiarki. wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40

Specyfikacja techniczna obrabiarki. wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40 Specyfikacja techniczna obrabiarki wersja 2013-02-03, wg. TEXT VMX42 U ATC40-05 VMX42 U ATC40 KONSTRUKCJA OBRABIARKI HURCO VMX42 U ATC40 Wysoka wytrzymałość mechaniczna oraz duża dokładność są najważniejszymi

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie FormControl

Oprogramowanie FormControl Pomiar przez kliknięcie myszą. Właśnie tak prosta jest inspekcja detalu w centrum obróbczym z pomocą oprogramowania pomiarowego FormControl. Nie ma znaczenia, czy obrabiany detal ma swobodny kształt powierzchni

Bardziej szczegółowo

Połą. łączenia elementów w maszyn

Połą. łączenia elementów w maszyn Połą łączenia elementów w maszyn Każda obiekt techniczny (maszyna, urządzenie lub mechanizm) Ogólna składa charakterystyka się z oddzielnych połączeń elementów w jakiś sposób ze sobą powiązanych. maszynowych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT: Ćwiczenie nr 4 POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć 3 wskazane kąty zadanego przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Laboratoryjne zasilacze programowalne AX-3003P i AX-6003P

Laboratoryjne zasilacze programowalne AX-3003P i AX-6003P 1 Laboratoryjne zasilacze programowalne AX-3003P i AX-6003P Laboratoryjne zasilacze programowalne AX-3003P i AX-6003P Od zasilaczy laboratoryjnych wymaga się przede wszystkim regulowania napięcia i prądu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia jednopłaszczyznowe wyważanie wirników

Instrukcja do ćwiczenia jednopłaszczyznowe wyważanie wirników Instrukcja do ćwiczenia jednopłaszczyznowe wyważanie wirników 1. Podstawowe pojęcia związane z niewyważeniem Stan niewyważenia stan wirnika określony takim rozkładem masy, który w czasie wirowania wywołuje

Bardziej szczegółowo

Najnowszej generacji długościomierz z trzema osiami sterowanymi w trybie CNC

Najnowszej generacji długościomierz z trzema osiami sterowanymi w trybie CNC Renens, Lipiec 2009 Trimos S.A. Av.de Longe m alle 5 C H- 1020 Renens T. +41 21 633 01 12 F. +41 21 633 01 02 Najnowszej generacji długościomierz z trzema osiami sterowanymi w trybie CNC Najwyższa dokładność

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11) (13) B1

(12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11) (13) B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)160312 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 280556 (51) IntCl5: Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.07.1989 F16H 57/12 (54)

Bardziej szczegółowo

METODA POMIARU DOKŁADNOŚCI KINEMATYCZNEJ PRZEKŁADNI ŚLIMAKOWYCH

METODA POMIARU DOKŁADNOŚCI KINEMATYCZNEJ PRZEKŁADNI ŚLIMAKOWYCH METODA POMIARU DOKŁADNOŚCI KINEMATYCZNEJ PRZEKŁADNI ŚLIMAKOWYCH Dariusz OSTROWSKI 1, Tadeusz MARCINIAK 1 1. WSTĘP Dokładność przeniesienia ruchu obrotowego w precyzyjnych przekładaniach ślimakowych zwanych

Bardziej szczegółowo

α k = σ max /σ nom (1)

α k = σ max /σ nom (1) Badanie koncentracji naprężeń - doświadczalne wyznaczanie współczynnika kształtu oprac. dr inż. Ludomir J. Jankowski 1. Wstęp Występowaniu skokowych zmian kształtu obciążonego elementu, obecności otworów,

Bardziej szczegółowo

Mikroskopy szkolne Mbl 101 b binokular monokularowa Mbl 101 M Mbl 120 b binokularowa Mbl 120 M Mbl 120 t Mbl 120 lcd typ rodzaj nr kat.

Mikroskopy szkolne Mbl 101 b binokular monokularowa Mbl 101 M Mbl 120 b binokularowa Mbl 120 M Mbl 120 t Mbl 120 lcd typ rodzaj nr kat. Mikroskopy szkolne MBL 101 B Obrotowa nasadka okularowa: : binokular (30 ) Miska rewolwerowa 4 miejscowa Obiektywy achromatyczne: 4 x 0,10 (N.A.),10 x 0,25 (N.A.),40 x 0,65 (N.A.),100 x 1,25 (N.A.) Kondensor

Bardziej szczegółowo