Kompetencje emocjonalne czego musisz się nauczyć, by zmądrzeć

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kompetencje emocjonalne czego musisz się nauczyć, by zmądrzeć"

Transkrypt

1 Rozdział 1. Czym jest inteligencja emocjonalna? Kompetencje emocjonalne czego musisz się nauczyć, by zmądrzeć Daniel Goleman wskazuje, iż na inteligencję emocjonalną składa się pięć głównych elementów: rozumienie siebie i własnych emocji, kontrola emocji i kierowanie nimi, automotywacja, empatia, relacje społeczne 8. Rozwój inteligencji emocjonalnej polega na samodoskonaleniu na kilku równoległych obszarach funkcjonowania. Żadnego obszaru w rozwoju psychospołecznym nie można zaniedbać ani pominąć, gdyż warunkują się one wzajemnie i uzupełniają. Zapamiętaj IE to odmienny rodzaj mądrości. Składa się na nią: samoświadomość, znajomość własnych uczuć i kierowanie się nimi w celu podejmowania zdrowych decyzji życiowych, skuteczne panowanie nad takimi emocjami, jak: strach, gniew, depresja, a także zdolność motywacji, zachowanie optymizmu mimo niepowodzeń, empatia oraz umiejętność wczuwania się w sytuację innych ludzi i nawiązywania oraz utrzymywania z nimi dobrych stosunków 9. Inteligencję emocjonalną tworzą trzy typy kompetencji: psychologiczne (dotyczą stosunku do samego siebie), społeczne (obejmują relacje z otoczeniem), prakseologiczne (uwidaczniają się w działaniu i gotowości do jego podjęcia) 10. Każda z wymienionych kompetencji składa się z bardzo ważnych umiejętności psychospołecznych, m.in.: empatii, samo- 8 Zob. D. Goleman, dz. cyt., s Tamże, s W dalszej części książki omówione zostaną poszczególne kompetencje na podstawie: M. Krokowski, P. Rydzewski, Zarządzanie emocjami. Inteligencja emocjonalna, Imperia, Łódź 2002, s

2 Inteligencja emocjonalna. Jak panować nad uczuciami świadomości, samooceny, samokontroli, współpracy, zdolności adaptacyjnych i motywacyjnych. Szczegółowy skład kompetencji psychologicznych, społecznych oraz prakseologicznych ilustruje poniższy graf. Inteligencja emocjonalna Kompetencje psychologiczne: samoświadomość samoocena samokontrola Kompetencje społeczne: empatia współpraca perswazja przywództwo Kompetencje prakseologiczne: motywacja adaptacja sumienność Uczenie się inteligencji emocjonalnej polega na wypracowaniu i/lub udoskonaleniu poszczególnych kompetencji. Zadanie to wymaga dużej mobilizacji i wysiłku, ponieważ każda z trzech kompetencji opiera się na innym zestawie umiejętności. Pracę nad emocjami należy więc zacząć od dobrego przygotowania teoretycznego i zdobycia merytorycznej wiedzy na temat tego, czym są poszczególne kompetencje, jakie zdolności wchodzą w ich zakres i jak powinien przebiegać proces zmiany. Pierwszy obszar kompetencji, a więc kompetencje psychologiczne, stanowią: samoświadomość, czyli wiedza na temat samego siebie własnych możliwości, potrzeb, pragnień, zainteresowań, preferencji. Krótko mówiąc, tego wszystkiego, co nas cieszy i smuci, tego, co lubimy, i tego, co powoduje dyskomfort. Tego, co robimy świetnie i w czym jesteśmy dobrzy, oraz tego, co jest naszą piętą Achillesa, co nam nie wychodzi mimo wielu starań lub wymaga morderczego wysiłku, podczas gdy dla innych jest bułką z masłem. Wreszcie tego, czego w życiu chcemy (do czego dążymy, co jest dla nas ważne), oraz tego, czego nie jesteśmy w stanie zaakceptować; 28

3 Inteligencja emocjonalna. Jak panować nad uczuciami Sens i sedno emocji Wiemy zbyt wiele, a czujemy zbyt mało. A przynajmniej odczuwamy zbyt mało tych twórczych emocji, z których wyrasta dobre życie. Benjamin Disraeli Wszyscy mniej więcej wiemy, czym są emocje, gdyż doświadczamy ich na co dzień. Ogólnie można powiedzieć, że emocja jest pewnym stanem umysłu, któremu towarzyszą konkretne odczucia i wyraźne reakcje. Przykładowo, gdy czuję się szczęśliwy uśmiecham się, jestem pełen entuzjazmu, natomiast gdy przeżywam żałobę rozpaczam, płaczę, dotyka mnie frustracja i zniechęcenie. Etymologicznie emocja oznacza bycie w ruchu (łac. e-movere), co sugeruje działanie, bycie czynnym, reagowanie. Źródłosłów dobrze uwypukla pierwotne znaczenie emocji one mobilizują nas do aktywności i poruszają, dzięki nim nie jesteśmy bierni, nieczuli, statyczni. To emocje są źródłem energii, witalności. To one pobudzają do działania, nadając życiu pewną dynamikę. Naukowych definicji emocji stale przybywa. Trudno jednoznacznie orzec, która definicja jest pełna i najbardziej precyzyjna. W związku z tym Nico Frijda wyodrębnia następujące klasyfikacje: 1. Emocja jest skutkiem świadomej lub nieświadomej oceny jakiegoś zdarzenia, które wpływa na cele lub/i interesy podmiotu. Jeśli zdarzenie pokrywa się z powziętym celem emocja jest pozytywna; jeśli nie emocja jest negatywna. 2. Emocja wywołuje określone działanie. 3. Emocja jest doświadczana jako pewien rodzaj stanu psychicznego. Skutkami emocji są zmiany somatyczne, ekspresje mimiczne i pantomimiczne, jak również reakcje behawioralne 14. Emocje wywołują określone skutki w zachowaniu organizmu oraz reakcje fizjologiczne. Dzieje się tak dlatego, iż emocja jest odczuciem, reakcją powstają- 14 Zob. tamże, s

4 Rozdział 2. Emocje, zachowania, interakcje cą w odpowiedzi na określone bodźce wewnętrzne lub zewnętrzne, przejawiające się zarówno pod postacią doznania, jak i na poziomie fizjologicznym oraz behawioralnym 15. Zapamiętaj Emocje to złożony zespół zmian cielesnych i psychicznych, obejmujących pobudzenie fizjologiczne, uczucia, procesy poznawcze i reakcje behawioralne wykonywane w odpowiedzi na sytuację spostrzeganą jako ważną dla danej osoby 16. Istnieje wiele różnych typów emocji. Naukowcy wyróżniają emocje podstawowe (z którymi przychodzimy na świat) oraz wtórne (które powstają ze skrzyżowania emocji podstawowych i których uczymy się przez całe życie). Emocje podstawowe stanowią wytwór ewolucji, steruje nimi filogenetycznie najstarsza część mózgu węchomózgowie. W literaturze przedmiotu 17 istnieją różne klasyfikacje emocji podstawowych. Najczęściej naukowcy wskazują na następujące: strach, gniew, smutek, radość, wstręt. Amerykański psycholog Robert Plutchik poszerza tę listę, dodając do wymienionych emocji: lęk, zaskoczenie, akceptację, ciekawość. Plutchik twierdzi, iż emocje podstawowe można zaobserwować na różnych poziomach filogenetycznych obrazujących przebieg ewolucji. Emocje podstawowe są na tyle charakterystyczne, że rozpoznaje je zdecydowana większość członków społeczeństwa, bez względu na kulturę i strukturę społeczną. Ich ekspresji często towarzyszą mimika i gestykulacja, które są na tyle czytelne i jednoznaczne, że mogą być zrozumiane przez większość ludzi niezależnie od ich rasy, płci, pochodze- 15 R. J. Sternberg, Wprowadzenie do psychologii, tłum. A. Matczak, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1999, s P. G. Zimbardo, Nieśmiałość. Co to jest? Jak sobie z nią radzić?, tłum. A. Sikorzyńska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002, s Zob. P. Ekman, R. J. Davidson, Natura emocji, tłum. B. Wojciszke, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2012, s

5 Rozdział 3. Ty i twoje emocje Ja odzwierciedlone jak twoje emocje odbierają inni Pamiętaj, że obok Ja subiektywnego na jaźń składa się także Ja odzwierciedlone. Mead wskazuje, iż sposób myślenia o sobie jest uzależniony od sądów i ocen ludzi wokół. Na poziomie świadomym i podświadomym postrzegamy siebie tak, jak postrzegają nas inni. Przejmujemy ich postawy i działania wobec siebie. Równocześnie wywołujemy w innych takie myśli oraz przekonania, jakie nosimy w sobie 30. Ja odzwierciedlone składa się z wiedzy, przeczuć lub przypuszczeń, jakie ma człowiek w odniesieniu do tego, jak jest odbierany przez otoczenie. W warstwie lingwistycznej Ja odzwierciedlone przejawia się w opiniach typu: Uważam, że mnie nie znosi i nie akceptuje, Sądzę, iż jest mi życzliwa i nastawiona przychylnie, Wiem, że mnie kocha, bo patrzy na mnie z miłością, Wiem, że mnie ceni, gdyż powiedział mi to wczoraj. Nie ulega wątpliwości, że wiedza jest bliższa prawdzie obiektywnej niż domniemania i przeczucia, dlatego fakty, o których wiesz, traktuj jako ważniejsze, więcej mówiące o tobie. Natomiast opinie wynikające z domysłów staraj się zracjonalizować albo logicznie przefiltrować, ponieważ zawierają w sobie liczne zafałszowania i zniekształcenia poznawcze. To, jak ci się wydaje, że myślą i mówią o tobie inni, wcale nie oznacza, iż jest tak faktycznie, gdyż człowiek sam nadaje znaczenie swoim emocjom, odczuciom czy przeczuciom. Staraj się więc weryfikować i stale kontrolować Ja odzwierciedlone, czyli wiedzę o sobie budowaną na podstawie opinii innych. Ćwiczenie Monitoring jaźni Wypisz co najmniej 20 cech pozytywnych i negatywnych, które twoim zdaniem najlepiej cię charakteryzują (np. dowcipny, nieśmiały, nieatrakcyjny, opanowany, szarmancki, elokwentny itp.). 30 Zob. G. H. Mead, dz. cyt., s

6 Inteligencja emocjonalna. Jak panować nad uczuciami Następnie poproś innych (rodzinę, przyjaciół, znajomych, sąsiadów, współpracowników) o definicje poszczególnych cech (najlepiej, żeby zapisali je na kartce i oddali ją tobie). Mając owe opisy, zastanów się, czy faktycznie jesteś nosicielem cechy, którą sobie przypisujesz. Jeśli na tej podstawie uznasz, że jakaś cecha nie odpowiada twojemu zachowaniu, przestań o sobie myśleć w tych kategoriach. Stale monitoruj myślenie o sobie. Ilekroć zaczynasz wartościować w jakiś sposób, natychmiast zastanów się, czy taki tor myślenia jest uzasadniony i oparty na faktach. Kolejnym krokiem jest uzyskanie wiedzy na temat tego, jak emocje, które odczuwasz i okazujesz, są odbierane przez otoczenie. Emocjonalna dekonstrukcja jest ważna w tym sensie, iż na jej podstawie możesz zrozumieć, jakie emocje z twojej strony oddziałują na innych, jakie wywołują skutki wśród nich, jak wielki wpływ masz na to, jak inni się czują, a przede wszystkim, co o tobie myślą oraz jak cię oceniają. Uświadamiając sobie ową zależność, masz szansę dokonać zmian w postrzeganiu siebie oczami innych, a tym samym rozwiązać problemy związane z samooceną. Ćwiczenie Powróć do organizera emocji. Narysuj w nim trzykolumnową tabelę i każdego dnia zapisuj w niej, jaka emocja najdłużej ci dziś towarzyszyła oraz jak ją odbierali inni (co mówili, jak modyfikowało się ich zachowanie, jak różnicowały się ich reakcje). Kiedy już wypełnisz tabelę, odpowiedz na pytanie, które z ujawnianych przez ciebie emocji pozwalają innym myśleć o tobie dobrze, a które powodują, że ich opinia na twój temat nie jest najlepsza. 66

Zarządzanie emocjami

Zarządzanie emocjami Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Zarządzanie emocjami Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 9 grudnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Co to jest inteligencja

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy ZARZĄDZANIE EMOCJAMI Małgorzata Wirecka-Zemsta Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 24 października 2012 r. Emocje silne, względnie nietrwałe, gwałtowne stany afektywne

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Zarządzanie emocjami Małgorzata Dębowska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 20 listopada 2014 r. SUKCES W ŻYCIU ZALEŻY NIE TYLKO OD INTELEKTU, LECZ OD UMIEJĘTNOŚCI KIEROWANIA

Bardziej szczegółowo

Rola dorosłych w budowaniu poczucia własnej wartości u sześciolatka

Rola dorosłych w budowaniu poczucia własnej wartości u sześciolatka Rola dorosłych w budowaniu poczucia własnej wartości u sześciolatka Magdalena Zając Wydział Nauk Pedagogicznych Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Biografia dziecka, a jego poczucie własnej wartości

Bardziej szczegółowo

INTELIGENCJA EMOCJONALNA

INTELIGENCJA EMOCJONALNA INTELIGENCJA EMOCJONALNA JAKO KLUCZOWA KOMPETENCJA WSPÓŁCZESNEGO DYREKTORA Wiesława Krysa Nauczyciel dyplomowany Coach Trener w edukacji Lilianna Kupaj Coach Master Trainer ICI, Trener Transforming Comunication

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

E-Szkolenie: Inteligencja emocjonalna

E-Szkolenie: Inteligencja emocjonalna E-Szkolenie: Inteligencja emocjonalna Inteligencja Emocjonalna zawiera 5 podstawowych dziedzin: znajomość własnych emocji - samoświadomość i rozpoznawanie uczuć kierowanie emocjami - samoświadomość i samoregulacja

Bardziej szczegółowo

Zachowania organizacyjne

Zachowania organizacyjne Zachowania organizacyjne Sprawy organizacyjne Mail: weronika.wegielnik@wsl.com.pl Literatura: S. P. Robbins Zasady zachowania w organizacjach S. P. Robbins Zachowania w organizacji B. Kożusznik Zachowania

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Zarządzanie emocjami Emocje dziecka w rzeczywistości rodzica dr Lucyna Skorecka Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 14 października 2013 r. Czym są emocje? Emocje w psychologii

Bardziej szczegółowo

Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia

Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia Wszechnica Edukacyjna Targówek, Warszawa, 17.06.2013 r. Katarzyna Martowska Czy inteligencja racjonalna wystarczy, aby odnieść sukces w szkole? Sukces w szkole:

Bardziej szczegółowo

ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA

ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA Strona1 ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA Cz. III Aby uzyskać namacalny efekt oddziaływania energii Żywiołu Wody w Twoim życiu - jednocześnie korzystaj i z przygotowanych tu ćwiczeń i z opisu procesów nagranych

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. O sztuce wyznaczania i osiągania celów. Małgorzata Budzyńska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY.

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. O sztuce wyznaczania i osiągania celów. Małgorzata Budzyńska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy O sztuce wyznaczania i osiągania celów Małgorzata Budzyńska Uniwersytet w Białymstoku 27 kwietnia 2011 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE. A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem.

KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE. A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem. KREATYWNE I INNOWACYJNE MYŚLENIE A. ZARZĄDZANIE EMOCJAMI identyfikacja i zarządzanie własnymi emocjami i zachowaniem. 1. Rozpoznawanie i właściwe nazywanie emocji i sposobu, w jaki są powiązane z określonymi

Bardziej szczegółowo

Łatwiej pomóc innym niż sobie

Łatwiej pomóc innym niż sobie Łatwiej pomóc innym niż sobie Spośród wszystkich chorób nowotwory wywierają najsilniejszy wpływ na psychikę człowieka. Fazy przeżywania, adaptacji do choroby, ich kolejność i intensywność zależy od wielu

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki)

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki) DIAGNOZA WSTĘPNA Motywacja do uczenia się definiowana jest jako znaczenie i wartość nauki dla danego człowieka, jaką ów człowiek jej przypisuje, i charakteryzowana przez długoterminowe zaangażowanie się

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Idealny lider grupy to ja Dr Marcin Stencel Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 20 maja 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Przedmowa. 2o Psychologia rozwoju człowieka 63

Wstęp. Przedmowa. 2o Psychologia rozwoju człowieka 63 Wstęp Przedmowa n 1. Cele, założenia i zastosowanie psychologii 13 1.1. Analiza zachowania i doznawania jako zadanie psychologii 14 1.2. Psychologia jako dziedzina badań 16 1.2.1. Cele badań naukowych

Bardziej szczegółowo

Vademecum Doradztwa Edukacyjno-Zawodowego. Czynniki wpływające na decyzje zawodowe - preferencje i predyspozycje zawodowe

Vademecum Doradztwa Edukacyjno-Zawodowego. Czynniki wpływające na decyzje zawodowe - preferencje i predyspozycje zawodowe Vademecum Doradztwa Edukacyjno-Zawodowego Czynniki wpływające na decyzje zawodowe - preferencje i predyspozycje zawodowe Specyficzne potrzeby w orientacji zawodowej ucznia Pomóc uczniom zbudować obraz

Bardziej szczegółowo

ŻYWIOŁ POWIETRZA - ĆWICZENIA

ŻYWIOŁ POWIETRZA - ĆWICZENIA Strona1 ŻYWIOŁ POWIETRZA - ĆWICZENIA Cz. III Aby uzyskać namacalny efekt oddziaływania energii Żywiołu Powietrza w Twoim życiu - jednocześnie korzystaj i z przygotowanych tu ćwiczeń i z opisu procesów

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU Pojęcie stresu wprowadzone zostało przez Hansa Hugona Selve`a, który u podłoża wielu chorób somatycznych upatrywał niezdolność człowieka do radzenia sobie ze stresem.

Bardziej szczegółowo

Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak

Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak 1 Wpływ więzi rodzinnej na prawidłowy rozwój emocjonalny dziecka. Opracowała: Małgorzata Ryndak 2 W rozwoju człowieka sfera uczuciowa jest niezmiernie delikatna i wymaga wielkiej troski oraz uwagi ze strony

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Emocje pierwotne i wtórne Rozwój emocji Emocje a psychopatologia

Emocje pierwotne i wtórne Rozwój emocji Emocje a psychopatologia Emocje pierwotne i wtórne Rozwój emocji Emocje a psychopatologia Wpływ emocji na inne procesy psychiczne 1 Klasyfikacje emocji Stworzono wiele klasyfikacji, które postulowały różne ich rodzaje i liczbę.

Bardziej szczegółowo

5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu

5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu 5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu Jak zarządzać zmianą w życiu osobistym i w pracy www.dorotasoida.pl 5 kroków do skutecznego wprowadzania zmian w życiu Jak zarządzać zmianą w życiu osobistym

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Szkolenie finansowane ze środków Wojewody Kujawsko - Pomorskiego

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Szkolenie finansowane ze środków Wojewody Kujawsko - Pomorskiego SCENARIUSZ ZAJĘĆ 1. Temat zajęć: Inteligencja emocjonalna a funkcjonowanie w grupie 2. Czas trwania warsztatów/zajęć: 5 godzin (2 h wykładu +2 h warsztaty + 1h dyskusji) 3. Cel główny: Uświadomienie związku

Bardziej szczegółowo

Kategorie trudnych zachowań

Kategorie trudnych zachowań Kategorie trudnych zachowań Przyczyny trudnych zachowań 1. czynniki fizjologiczne/biologiczne: -choroby, -ból, -somatyczne, -zespół PMS, -popęd seksualny; 2. czynniki psychiczne: -strach, -obniżone poczucie

Bardziej szczegółowo

to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji

to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji ze swoim otoczeniem i poczucia spełnienia się w życiu.

Bardziej szczegółowo

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania PROCES GRUPOWY 19.0.2011, Łódź Iwona Kania Człowiek jest istotą nastawioną na bycie z innymi i jego życie w większości wiąże się z grupami. Pierwszą grupą, z jaką się styka, i w której się rozwija, jest

Bardziej szczegółowo

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas Test inteligencji emocjonalnej Wykresy i liczby 2013-08-01 Poufne Normy: Poland 2010 Niniejszy raport zawiera informacje i wskazówki pomocne przy rozwijaniu wiedzy i świadomości dotyczącej inteligencji

Bardziej szczegółowo

Dojrzałość szkolna dziecka

Dojrzałość szkolna dziecka Dojrzałość szkolna dziecka Dojrzałość szkolna Według B. Wilgockiej-Okoń dojrzałość szkolna to osiągnięcie przez dziecko takiego stopnia rozwoju intelektualnego, społecznego i fizycznego, jaki umożliwi

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Psychologiczne koncepcje inteligencji emocjonalnej.

Psychologiczne koncepcje inteligencji emocjonalnej. Psychologiczne koncepcje inteligencji emocjonalnej. Pojęcie inteligencji emocjonalnej w latach dziewięćdziesiątych XX wieku wprowadzili do psychologii P. Salovej i J. D. Mayer (1990, za: Matczak, 2007,

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY

PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY PI Model wielostronnej diagnozy kompetencji ON szansą na ich skuteczną aktywizacją zawodową w Wielkopolsce I. Testowanie ścieżki diagnostycznej Zalecenia: Podział grupy osób

Bardziej szczegółowo

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży.

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. (Terapia Krótkoterminowa Skoncentrowana na Rozwiązaniu) Kontakt tel.: +48 600779294 e-mail: iwona@gabinetterapeutyczny.eu Iwona Czerwoniuk psychoterapeuta

Bardziej szczegółowo

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność Mówiąc o zagrożeniu mamy na myśli każdy czynnik, który może spowodować wystąpienie szkody. Powszechnie przyjęto podział na zagrożenia:

Bardziej szczegółowo

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk Zmiana przekonań ograniczających Opracowała Grażyna Gregorczyk Główny wpływ na nasze emocje mają nasze przekonania na temat zaistniałych faktów (np. przekonania na temat uprzedzenia do swojej osoby ze

Bardziej szczegółowo

Magia komunikacji. - Arkusz ćwiczeń - Mapa nie jest terenem. Magia prostego przekazu

Magia komunikacji. - Arkusz ćwiczeń - Mapa nie jest terenem. Magia prostego przekazu Magia komunikacji - Arkusz ćwiczeń - Mapa nie jest terenem Twoja percepcja rzeczywistości opiera się o uogólnionieniach i zniekształceniach. Oznacza to, że to, jak widzisz rzeczywistość różni się od rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz stylu komunikacji

Kwestionariusz stylu komunikacji Kwestionariusz stylu komunikacji Z każdego stwierdzenia wybierz jedno, które uważasz, że lepiej pasuje do twojej osobowości i zaznacz jego numer. Stwierdzenia w parach nie są przeciwstawne, przy wyborze

Bardziej szczegółowo

Psychologiczne aspekty mediacji

Psychologiczne aspekty mediacji Psychologiczne aspekty mediacji dr Magdalena Błażek Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno-Konsultacyjny przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku Uniwersytet Gdański GDAŃSK, 10 grudnia 2015 R Mediacja rówieśnicza* Cztery

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Mgr Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 2 października 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

temat: Poznajemy nasze emocje WYCHOWAWCZEJ II SCENARIUSZ LEKCJI Autor scenariusza mgr inż. Wojciech Szczepaniak

temat: Poznajemy nasze emocje WYCHOWAWCZEJ II SCENARIUSZ LEKCJI Autor scenariusza  mgr inż. Wojciech Szczepaniak SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ II temat: Poznajemy nasze emocje Autor scenariusza mgr inż. Wojciech Szczepaniak SCENARIUSZ LEKCJI Czas realizacji: 2 x 45min TEMAT LEKCJI: Poznajemy nasze emocje CEL OGÓLNY:

Bardziej szczegółowo

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu.

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Zależy jej na Twoim sukcesie, w każdej sferze życia. Im więcej szczęśliwych ludzi na świecie,

Bardziej szczegółowo

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba i strata Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba Proces psychologicznej, społecznej i somatycznej reakcji, będącej odpowiedzią na utratę i jej konsekwencje. Spełnia prawie wszystkie kryteria

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Narzędzia coachingowe w edukacji dzieci Dr Małgorzata Kołodziejczak Wydział Zarządzania Uniwersytet Łódzki 17 maja 2015 r. Plan na dzisiejsze spotkanie Co to jest coaching?

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH Przywództwo i zarządzanie zespołem Szkolenie z zakresu przywództwa, kompetencji liderskich i zarządzania zespołem. Podniesienie kompetencji zarządczych w zakresie przywództwa,

Bardziej szczegółowo

CZEGO DZIECI POTRZEBUJĄ? 1

CZEGO DZIECI POTRZEBUJĄ? 1 CZEGO DZIECI POTRZEBUJĄ? 1 Wprawdzie nie jesteśmy rodzicami doskonałymi, ale wystarczająco dobrymi, jeżeli kochamy nasze dzieci i staramy się, najlepiej jak potrafimy, dobrze je wychować. Bruno Bettelheima

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia - CZĘŚĆ NR III

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia - CZĘŚĆ NR III UE.43000.9.2014 Załącznik nr 9c do SIWZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia - CZĘŚĆ NR III 1) Zadanie nr 1 Trening samooceny i poczucia własnej wartości 1. Liczba uczestników: 7 osób mniej niż 5 i nie

Bardziej szczegółowo

Efektem umiejętności zdobytych w trakcie warsztatów będzie:

Efektem umiejętności zdobytych w trakcie warsztatów będzie: W pracy z Pacjentami bardzo istotna jest komunikacja interpersonalna z elementami asertywności. Wzrost skuteczności obsługi Pacjenta jest ściśle związany z budowaniem dobrych relacji i efektywną komunikacją,

Bardziej szczegółowo

TRENING INTERPERSONALNY PLUS

TRENING INTERPERSONALNY PLUS Jesteśmy członkiem: Pomagamy: TRENING INTERPERSONALNY PLUS KURS PRACY NA PROCESIE GRUPOWYM Z TRENINGIEM INTERPERSONALNYM ZAŁOŻENIA I PROGRAM NAUCZANIA ZAŁOŻENIA KURSU....... 2 DLACZEGO WARTO?....... 3

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016 Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w półroczu roku szkolnego 2015/2016 Podstawa prawna programu wychowawczego: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Oferujemy warsztaty:

Szanowni Państwo. Oferujemy warsztaty: Szanowni Państwo Katarzyna Kudyba Centrum Szkoleń Profilaktycznych EDUKATOR z Krakowa oferuje Państwu przeprowadzenie warsztatów profilaktycznych przeznaczonych dla Uczniów szkoły gimnazjalnej. Trenerzy

Bardziej szczegółowo

Cechy dobrego negocjatora NEGOCJACJE

Cechy dobrego negocjatora NEGOCJACJE NEGOCJACJE AGENDA 1. Istota negocjacji wprowadzenie 2. Konflikty i ich uwarunkowania 3. Style i strategie negocjacyjne 4. Proces i reguły negocjacji 5. Komunikacja w negocjacjach 6. Trudne sytuacje negocjacyjne

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Nie da się sformułować gotowej recepty, jak pomagać dziecku. Do każdego należy podchodzić indywidualnie. Rodzice i nauczyciele

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Jednorożcu na lata 2015/2020

Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Jednorożcu na lata 2015/2020 Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu o tym jak żyć, co robić, jak postępować, współżyć z innymi, patrzeć, odczuwać, myśleć, marzyć i wyobrażać sobie lepszy świat. Robert

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

MOTYWOWANIE W ZARZĄDZANIU

MOTYWOWANIE W ZARZĄDZANIU WYKŁAD 9 MOTYWOWANIE W ZARZĄDZANIU 1 1. Istota motywacji i motywowania: Motywacja jest to ogół bodźców, pobudek oraz stan gotowości ludzi, do określonego zachowania się i działania. Motywacja wewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001. Wyuczona bezradność

Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001. Wyuczona bezradność Opracowała: mgr Elżbieta Rutkowska Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001 Wyuczona bezradność Każdy człowiek często znajduje się w sytuacji, kiedy wydarzenia

Bardziej szczegółowo

Wybrać zawód i zaplanować dalszą drogę kształcenia. Rodzic doradca

Wybrać zawód i zaplanować dalszą drogę kształcenia. Rodzic doradca Wybrać zawód i zaplanować dalszą drogę kształcenia. Rodzic doradca mgr Aniela Kobusińska-Luty Pedagog i Doradca Zawodowy w Gimnazjum nr 56 im. J. Wybickiego w Poznaniu 3 kroki do wyboru zawodu 1. SAMOPOZNANIE

Bardziej szczegółowo

Wybierz zdrowie i wolność

Wybierz zdrowie i wolność O przedsięwzięciu Program profilaktyki uzależnień Wybierz zdrowie i wolność Niniejszy program stanowi wypadkową zdobytej na szkoleniach wiedzy i doświadczeń własnych autorki, które przyniosło kilkanaście

Bardziej szczegółowo

Dialog Motywujący. skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej

Dialog Motywujący. skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej Dialog Motywujący skuteczne podejście w pracy z uczestnikami przemocy domowej Jarosław Banaszak Pracownia Motywacji i Zmian www.pmiz.pl, kontakt@pmiz.pl Gdy przyjmujemy ludzi takimi jakimi są, czynimy

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Opracował zespół wychowawców klas IV-VI 1. Idea i założenia teoretyczne programu Sytuacja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 19 W JASTRZĘBIU ZDROJU

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 19 W JASTRZĘBIU ZDROJU KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 19 W JASTRZĘBIU ZDROJU Wizja naszej placówki Szlachetne zdrowie nikt się nie dowie Jako smakujesz aż się zepsujesz /Jan Kochanowski/ Pragniemy zatroszczyć się

Bardziej szczegółowo

Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe

Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe Komunikacja niewerbalna: uwarunkowania kulturowe Kulturowe uniwersalizmy 1. Te same części ciała wykorzystywane są do przesyłania niewerbalnych komunikatów. 2. Niewerbalne kanały wykorzystywane są do przekazywania

Bardziej szczegółowo

PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ

PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ To nie rzeczy nas smucą, ale sposób w jaki je widzimy (Epiktet 55 135). Powyższe stwierdzenie wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ Moduł I - Podejmowanie decyzji Autor scenariusza: Aneta Gąsiewska

SCENARIUSZ ZAJĘĆ Moduł I - Podejmowanie decyzji Autor scenariusza: Aneta Gąsiewska SCENARIUSZ ZAJĘĆ Moduł I - Podejmowanie decyzji Autor scenariusza: Aneta Gąsiewska SCENARIUSZ ZAJĘĆ Moduł I Podejmowanie decyzji Autor scenariusza: Aneta Gąsiewska Cel zajęć: Uczniowie poznają czynniki

Bardziej szczegółowo

Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny

Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Psychologia kształtowania i modyfikacji zachowania Program studiów jednolitych dla licencjatów i magistrów tryb niestacjonarny Program ogólny Rodzaj zajęć Liczba modułów Liczba godzin Rok Moduł wspólny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

Przygotuj kredki lub flamastry, długopis lub ołówek oraz kilka kartek.

Przygotuj kredki lub flamastry, długopis lub ołówek oraz kilka kartek. Pamiętaj! Ø Poniższa praca jest do wykonania przez Ciebie, nie przez dziecko/dzieci. Ø Jej wykonanie nie jest warunkiem czytania, rozmowy z dzieckiem, ale wydaje nam się, że to może Ci pomóc. Ø Znajdź

Bardziej szczegółowo

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili.

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. (Sokrates) Czym jest pomaganie? Pomaganie jest działaniem, w które

Bardziej szczegółowo

SKŁADNIK TRZECI JAKI JEST TWÓJ STYL UCZENIA SIĘ JĘZYKA OBCEGO?

SKŁADNIK TRZECI JAKI JEST TWÓJ STYL UCZENIA SIĘ JĘZYKA OBCEGO? SKŁADNIK TRZECI JAKI JEST TWÓJ STYL UCZENIA SIĘ JĘZYKA OBCEGO? Chyba zgodzisz się ze mną, że wszystko co robimy cechuje odrębny styl. Każda osoba mówi, ubiera się, porusza w indywidualny i charakterystyczny

Bardziej szczegółowo

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości).

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). RADA SZKOLENIOWA Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). Samoocena to wyobrażenienatemattego,kimiczymjesteśmy, a więc postrzeganie samego siebie. Poczucie własnej wartości

Bardziej szczegółowo

Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami

Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami Dr Dorota Dr Molek-Winiarska Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami Katedra Zarządzania Kadrami CZYM JEST STRES? Czym jest stres? BODŹCEM wywołuje określone emocje; REAKCJĄ na zaburzenie równowagi

Bardziej szczegółowo

Nowe pytania egzaminacyjne

Nowe pytania egzaminacyjne Nowe pytania egzaminacyjne 1. Jakie jest znaczenie genetyki behawioralnej w badaniach psychologicznych? 2. Wyjaśnij pojęcie funkcjonalnej asymetrii mózgu i omów jak zmieniały się poglądy na ten temat.

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

Poznań Copyright by Danuta Anna Michałowska PRZEGLĄD GŁÓWNYCH TEORII NAUCZANIA I UCZENIA SIĘ

Poznań Copyright by Danuta Anna Michałowska PRZEGLĄD GŁÓWNYCH TEORII NAUCZANIA I UCZENIA SIĘ 1 PRZEGLĄD GŁÓWNYCH TEORII NAUCZANIA I UCZENIA SIĘ GŁÓWNE TEORIE NAUCZANIA I UCZENIA SIĘ: 1. behawiorystyczne zajmujące się w różnych ujęciach bodźcami, reakcjami i wzmocnieniami; 2. poznawczo procesualne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU UZASADNIENIE Ważnym zadaniem przedszkola jest kształtowanie cech i postaw dzieci, pozwalających im w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu Dorota Kalinowska - psycholog Zespół Aspergera vs Autyzm Podobieństwa: Nieprawidłowości w zakresie interakcji społecznych; Stereotypowy, ograniczony repertuar

Bardziej szczegółowo

ŚWIAT WARTOŚCI DZIECI KOŃCZĄCYCH EDUKACJĘ PRZEDSZKOLNĄ

ŚWIAT WARTOŚCI DZIECI KOŃCZĄCYCH EDUKACJĘ PRZEDSZKOLNĄ ŚWIAT WARTOŚCI DZIECI KOŃCZĄCYCH EDUKACJĘ PRZEDSZKOLNĄ Jolanta Malanowska Powiatowy Ośrodek Edukacji w Środzie Śląskiej WYCHOWANIE DLA WARTOŚCI Potrzeby dziecka w wieku przedszkolnym potrzebuje punktu

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU. Nonverbal communication with elements of observation

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU. Nonverbal communication with elements of observation 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Komunikacja niewerbalna z elementami obserwacji. 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Nonverbal communication with elements of observation

Bardziej szczegółowo

Style komunikacji w organizacji

Style komunikacji w organizacji Style komunikacji w organizacji Czym dla Ciebie jest komunikacja? 2 Modele komunikacji Komunikacja jako transfer informacji Komunikacja jako interakcja Komunikacja jako uzgadnianie znaczenia Komunikacja

Bardziej szczegółowo

Umiejętności coachingowe dla osób zajmujących się edukacją dorosłych. COACH4U Opis zestawów treningowych

Umiejętności coachingowe dla osób zajmujących się edukacją dorosłych. COACH4U Opis zestawów treningowych Umiejętności coachingowe dla osób zajmujących się edukacją dorosłych COACH4U Opis zestawów treningowych Zestaw składać się z atrakcyjnych dodatkowych materiałów treningowych, które mają na celu wsparcie

Bardziej szczegółowo

Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych

Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych W tej jednostce dydaktycznej poznasz najbardziej powszechne problemy osób z nabytą niepełnosprawnością i ich rodzin. Nie znajdziesz tutaj rozwiązań,

Bardziej szczegółowo

Programy. pozytywnego rozwoju. dla uczniów. szkół ponadgimnazjalnych

Programy. pozytywnego rozwoju. dla uczniów. szkół ponadgimnazjalnych Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki.

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem przedmaturalnym?

Jak sobie radzić ze stresem przedmaturalnym? Jak sobie radzić ze stresem przedmaturalnym? Stres przed maturą, jak i podczas samego egzaminu dojrzałości, jest zjawiskiem absolutnie naturalnym, jednak siła odczuwanego stresu zależy w dużej mierze od

Bardziej szczegółowo

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym.

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym. KOSMICZNA ŚWIADOMOŚĆ Kiedy mowa jest o braku świadomi, przeciętny człowiek najczęściej myśli sobie: O czym oni do licha mówią? Czy ja nie jesteś świadomy? Przecież widzę, słyszę i myślę. Tak mniej więcej

Bardziej szczegółowo

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań Zaburzenie/choroba jako forma adaptacji do sytuacji trudnej

Bardziej szczegółowo

Znaczenie komunikacji empatycznej w procesie wychowawczym.

Znaczenie komunikacji empatycznej w procesie wychowawczym. Znaczenie komunikacji empatycznej w procesie wychowawczym. Istota komunikacji w pracy nauczyciela. Rola nauczyciela we współczesnej szkole to nielada wyzwanie. Nauczyciel występuje w różnych, choć powiązanych

Bardziej szczegółowo

Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie.

Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie. Jak trafnie wybrać zawód? poznanie siebie. Karierę zawodową trzeba świadomie zaplanować. Warto wyznaczyć sobie cel bądź cele, do których będziemy dążyć. Zanim to jednak nastąpi, należy poznać szereg czynników

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE WZAJEMNE RELACJE MIĘDZY JA, TOŻSAMOŚCIĄ, SAMOOCENĄ

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE WZAJEMNE RELACJE MIĘDZY JA, TOŻSAMOŚCIĄ, SAMOOCENĄ SPIS TREŚCI WPROWADZENIE WZAJEMNE RELACJE MIĘDZY JA, TOŻSAMOŚCIĄ, SAMOOCENĄ I SAMOREGULACJĄ............................................ 11 Ja, poczucie tożsamości i samoocena.............................

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia konsumenta Mgr Beata Skowrońska psycholog, coach Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo