Jak zacząć inwestować na giełdzie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak zacząć inwestować na giełdzie"

Transkrypt

1 Jak zacząć inwestować na giełdzie Poradnik przygotowany przez Macieja Kabata głównego analityka, INVISTA Dom Maklerski SA

2 Autorzy: Maciej Kabat, główny analityk INVISTA Dom Maklerski SA rozdziały 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9 Robert Sierant, Bartosz Stawiarski, Michał Sadrak, Bernard Waszczyk, Open Finance, Jarosław Sadowski, Expander, Bartosz Turek, Lion`s Bank, Wealth Solutions rozdział 8 Kierownik marketingu: Ewa Ziętek-Maciejczyk Wydawca: Weronika Wota Redaktor naczelny Grupy Czasopism: Urszula Wróblewska Redaktor prowadzący: Dorota Siudowska-Mieszkowska Korekta: Zespół Skład i łamanie: 6AN Studio Projekt okładki: Piotr Fedorczyk Druk: Miller ISBN: Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Warszawa 2014 Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o Warszawa, ul. Łotewska 9a tel , faks NIP: Numer KRS: Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy. Wysokość kapitału zakładowego: zł Poradnik przygotowany na podstawie materiałów edukacyjnych udostępnionych przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. Publikacja Jak zacząć inwestować na giełdzie chroniona prawem autorskim. Przedruk materiałów bez zgody wydawcy jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Publikacja Jak zacząć inwestować na giełdzie nie świadczy doradztwa ani nie udziela rekomendacji zawarcia transakcji w rozumieniu przepisów rozporządzenia ministra finansów z 19 października 2005 r. w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych lub ich emitentów (Dz.U. z 2005 r. nr 206, poz. 1715). Wszystkie porady są przygotowane z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów. Jednakże decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie artykułów wiążą się z ryzykiem i Czytelnicy muszą mieć tego świadomość. Autor i wydawca nie ponoszą odpowiedzialności za decyzje lub ich skutki podjęte na podstawie porad zawartych w tej publikacji.

3 Spis treści 1. Charakterystyka rynku finansowego Charakterystyka rynku kapitałowego Klasyfikacje rynku kapitałowego Podmioty działające na rynku kapitałowym Komisja Nadzoru Finansowego Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Firmy inwestycyjne Emitenci Maklerzy papierów wartościowych i doradcy inwestycyjni Inwestorzy Inwestowanie na giełdzie Czym jest inwestowanie? Typy inwestorów Sposoby i cele inwestowania na giełdzie Inwestowanie w praktyce Jak rozpocząć inwestowanie Wybór rachunku maklerskiego Narzędzia inwestora giełdowego Analiza techniczna Analiza fundamentalna Dywersyfikacja portfela Lokaty bankowe Jeśli teraz, to tylko lokata na pół roku Uwaga na lokaty progresywne Konta oszczędnościowe Wysokie prowizje Niskie odsetki Programy systematycznego oszczędzania Oferta banków jest korzystniejsza Polisolokaty Fundusze pieniężne i obligacji

4 Jak zacząć inwestować na giełdzie Są plusy, ale są też minusy Większe zróżnicowanie portfela inwestycyjnego Obligacje skarbowe Obligacje korporacyjne Oprocentowanie wyższe niż na lokatach Można zarobić na debiutach Produkty strukturyzowane Struktura od środka Nieruchomości System 10/ Condohotel, czyli pokój w hotelu Lokal użytkowy Grunty Nieruchomości zagraniczne Słownik pojęć

5 1. Charakterystyka rynku finansowego 1. Charakterystyka rynku finansowego Rynek finansowy to miejsce, gdzie zawierane są transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego. Jego uczestnikami są dwie grupy podmiotów pierwsza z nich to podmioty poszukujące kapitału, kreujące popyt na kapitał, druga grupa natomiast to podmioty dysponujące nadwyżkami finansowymi, kreujące podaż kapitału. Dzięki istnieniu rynku finansowego zwiększa się efektywność wykorzystania zasobów w gospodarce. Inwestorzy mają możliwość osiągania pożytków z posiadanych oszczędności i ograniczania ryzyka poprzez dywersyfikację portfela aktywów. Na rynku finansowym istnieje wiele instrumentów finansowych, które pozwalają przedsiębiorstwom na zbudowanie optymalnej struktury finansowania, inwestorom zaś umożliwiają lokowanie wolnych środków finansowych przy akceptowanym przez danego inwestora poziomie ryzyka. Instrument finansowy jest umową, która reguluje wzajemne relacje finansowe pomiędzy stronami, w jakich one pozostają od chwili zawarcia tej umowy. Wyróżniamy następujące instrumenty finansowe: y papiery wartościowe, y jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych otwartych, y instrumenty rynku pieniężnego, y instrumenty pochodne, y kontrakty na różnicę. Specyfika powyższych instrumentów finansowych została omówiona w dalszej części poradnika. W skład współczesnego rynku finansowego wchodzą: rynek pieniężny, rynek kapitałowy, rynek walutowy, rynek terminowy i rynek depozytowo-kredytowy. Każdy z tych segmentów ma osobną rolę w zaspokajaniu potrzeb uczestników rynku finansowego. Ze względu na tematykę niniejszego poradnika w dalszej części rozdziału opisany zostanie tylko rynek kapitałowy. 5

6 Jak zacząć inwestować na giełdzie Rys. 1. Struktura rynku finansowego Źródło: Opracowanie własne, na postawie materiałów GPW SA 2. Charakterystyka rynku kapitałowego Rynek kapitałowy jest częścią rynku finansowego, na którym sprzedaje się i kupuje średnio- i długoterminowe aktywa finansowe (instrumenty finansowe), w tym papiery dłużne i akcje przedsiębiorstw. Najważniejszą funkcją rynku kapitałowego jest zebranie części dostępnych w danym kraju posiadanych przez firmy i osoby fizyczne oszczędności, tak by można je było wykorzystać w celu sfinansowania inwestycji. Na rynku kapitałowym następuje wymiana instrumentów o zapadalności (czasie trwania) dłuższym niż rok. Przykładami takich aktywów są długoterminowe obligacje rządowe czy komunalne (miast, gmin), obligacje przedsiębiorstw (tzw. obligacje korporacyjne). Rynki akcji są także rynkami kapitałowymi, gdyż akcje są instrumentami bezterminowymi. Instytucjom emitującym papiery wartościowe emitentom rynek kapitałowy umożliwia zdobycie środków na długoterminowe inwestycje. W zamian za to emitenci oferują albo udział w zyskach przedsiębiorstwa (w przypadku akcji), albo korzystnie oprocentowane papiery dłużne (obligacje). Dodatkowo, dla emitentów jest to zazwyczaj tańszy sposób zdobycia kapitału od kredytów zaciąganych w bankach. Emitentami na rynku kapitałowym są zarówno przedsiębiorstwa, jak i rząd oraz władze lokalne. Inwestorzy to nabywcy papierów wartościowych, rynek kapitałowy daje im możliwość atrakcyjnej lokaty posiadanych oszczędności. Inwestorami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i instytucje. 6

7 3. Klasyfikacje rynku kapitałowego Handel instrumentami finansowymi odbywa się na tzw. rynku pierwotnym lub wtórnym. Na rynku pierwotnym wprowadza się nowe emisje akcji albo obligacji. Na rynku wtórnym handluje się już istniejącymi aktywami. Na rozwiniętych rynkach kapitałowych rynki wtórne są dobrze zorganizowane, dzięki czemu większość inwestorów może w dowolnym momencie sprzedać posiadane instrumenty finansowe bez konieczności posiadania ich do końca okresu zapadalności (na przykład w przypadku obligacji). Większość transakcji na rynku kapitałowym dokonuje się na giełdach papierów wartościowych. Papiery wartościowe mogą mieć charakter: y udziałowy (akcje, prawa do akcji, prawa poboru, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe i certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych zamkniętych) y dłużny (obligacje i listy zastawne). Charakterystyka powyższych papierów wartościowych zostanie przedstawiona w dalszej części tego poradnika. 3. Klasyfikacje rynku kapitałowego Rynek kapitałowy można podzielić na liczne segmenty, w zależności od wziętego pod uwagę kryterium podziału. Poniżej zaprezentowano najważniejsze klasyfikacje rynku kapitałowego. Według kryterium miejsca obrotów rynek kapitałowy można podzielić na: y rynek publiczny propozycja nabycia instrumentów finansowych jest kierowana do co najmniej 150 osób lub do nieoznaczonych adresatów, w dowolnej formie i w dowolny sposób; y rynek niepubliczny propozycja nabycia instrumentów finansowych jest kierowana do imiennie wskazanych osób w liczbie mniejszej niż 150. Głównymi zaletami rynku publicznego w stosunku do niepublicznego jest przejrzystość, płynność, duży zasięg i możliwość zmobilizowania dużego kapitału. Według kryterium miejsca emisji i sprzedaży rynek kapitałowy można podzielić na: y rynek pierwotny emitent występuje z propozycją nabycia instrumentów finansowych, kapitał pozyskany w wyniku emisji powiększa kapitały własne emitenta, y rynek wtórny z propozycją nabycia instrumentów finansowych występuje ich właściciel, na przykład pomiot dominujący zmniejszający swój udział w spółce zależnej, inwestorzy dokonujący transakcji sprzedaży posiadanych akcji. Zorganizowany rynek wtórny prowadzi Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie oraz spółka BondSpot. 7

8 Jak zacząć inwestować na giełdzie Według kryterium sfery obrotu zorganizowany rynek kapitałowy dzieli się na: y rynek regulowany system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, działający w sposób stały zapewniający wszystkim uczestnikom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych, oraz jednakowe warunki nabywania i zbywania tych instrumentów, zorganizowany i podlegający nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego i dzieli się na: rynek giełdowy (Rynek Główny Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie oraz jeden segment detaliczny Catalyst), rynek pozagiełdowy (BondSpot); y alternatywny system obrotu funkcjonujący poza rynkiem regulowanym wielostronny system kojarzenia ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych zgodnie z określonymi przez organizatora obrotu zasadami: NewConnect prowadzony przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie; segment Catalyst prowadzony przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, segment Catalyst prowadzony przez BondSpot. Rys. 2 Struktura polskiego rynku kapitałowego Źródło: Opracowanie własne na podstawie materiałów udostępnionych przez GPW SA 8

9 4. Podmioty działające na rynku kapitałowym 4. Podmioty działające na rynku kapitałowym Integralną częścią rynku kapitałowego są instytucje będące uczestnikami tego rynku. W przypadku polskiego rynku kapitałowego są to następujące podmioty: y regulator rynku Komisja Nadzoru Finansowego; y Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych; y podmioty organizujące lub pośredniczące w obrocie instrumentami finansowymi: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie i BondSpot, domy maklerskie i biura maklerskie, animatorzy rynku, doradcy inwestycyjni i maklerzy; y podmioty finansowe banki komercyjne, fundusze inwestycyjne i emerytalne, towarzystwa ubezpieczeniowe, zarządzający aktywami; y inwestorzy indywidualni i instytucjonalni; y Narodowy Bank Polski bank rozliczeniowy. W dalszej części rozdziału opisano instytucje, których poznanie jest istotne z punktu widzenia inwestora giełdowego. 4.1 Komisja Nadzoru Finansowego Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) jest organem administracji publicznej sprawującym w Polsce państwowy nadzór nad rynkiem finansowym. Celem nadzoru jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku oraz budowanie zaufania i ochrona słusznych interesów jego uczestników, poprzez zapewnienie stabilności, bezpieczeństwa i przejrzystości rynku. KNF sprawuje nadzór nad sektorem bankowym, rynkiem kapitałowym, ubezpieczeniowym, emerytalnym, nadzór nad instytucjami płatniczymi i biurami usług płatniczych, instytucjami pieniądza elektronicznego oraz nad sektorem kas spółdzielczych. W ramach nadzoru nad rynkiem kapitałowym Komisja Nadzoru Finansowego m.in. udziela zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej, zatwierdza prospekty emisyjne i memoranda informacyjne, licencjonuje maklerów i doradców inwestycyjnych. Ważnym zadaniem KNF jest również edukacja na temat funkcjonowania rynku kapitałowego oraz zapewnienie powszechnego dostępu do informacji o rynku. 9

10 Jak zacząć inwestować na giełdzie 4.2 Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych SA (KDPW) jest instytucją prowadzącą i nadzorującą system depozytowo-rozliczeniowy w zakresie obrotu instrumentami finansowymi w Polsce. Depozyt papierów wartościowych polega na rejestracji oraz przechowywaniu zdematerializowanych papierów wartościowych na kontach depozytowych Uczestników Krajowego Depozytu. Do innych zadań KDPW należą: y dematerializacja papierów wartościowych, y obsługa zobowiązań emitentów (dywidendy, odsetki od obligacji), y sporządzanie list uprawnionych do uczestnictwa w Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. 4.3 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Giełda jest rynkiem, na którym inwestorzy dokonują sprzedaży i kupna aktywów finansowych. Jest ona rynkiem zorganizowanym na zasadzie aukcji nabywcą staje się ten, kto w momencie dokonania transakcji jest gotów zapłacić najwięcej za przedmiot notowań. Najlepiej znane są giełdy papierów wartościowych, zwłaszcza akcji. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA organizuje obrót instrumentami finansowymi na rynku regulowanym i w alternatywnym systemie obrotu. Ponieważ kursy notowanych instrumentów finansowych są ustalane w oparciu na zlecenia kupujących i sprzedających, rynek ten jest określany mianem rynku kierowanego zleceniami. Na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie działają następujące rynki zorganizowane: 1. Główny rynek rynek regulowany, na którym odbywa się obrót akcjami, prawami do akcji, prawami poboru, certyfikatami inwestycyjnymi, warrantami subskrypcyjnymi, tytułami uczestnictwa ETF, produktami strukturyzowanymi i instrumentami pochodnymi (patrz: Słowniczek). 10 W ramach głównego rynku funkcjonują dwa rynki. y Rynek podstawowy. Jest to rynek urzędowy, będący rynkiem oficjalnych notowań giełdowych. Do obrotu na rynku podstawowym kwalifikowane są papiery wartościowe spełniające kryteria odpowiedniej wartości i rozproszenia, których emitenci ogłaszali sprawozdania finansowe za ostatnie trzy lata.

11 4. Podmioty działające na rynku kapitałowym y Rynek równoległy. Na rynku równoległym notowane są papiery wartościowe najmniejszych spółek i o niższym, niż na rynku podstawowym, rozproszeniu akcji. Notowania akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie są prowadzone w systemie notowań ciągłych oraz systemie jednolitego kursu. Jako podstawowe kryterium wyboru systemu notowań przyjmuje się płynność obrotów akcjami spółki. Giełda może podjąć decyzję z zmianie systemu notowań z systemu notowań ciągłych na system jednolitego kursu, jeżeli płynność obrotów będzie niska lub odwrotnie. 2. NewConnect rynek małych i średnich spółek, funkcjonujący poza rynkiem regulowanym, w formule alternatywnego systemu obrotu. Na rynku NewConnect prowadzony jest obrót akcjami, prawami do akcji, prawami poboru. Celem NewConnect jest wspomaganie w pozyskaniu kapitału dla rozwoju dynamicznych spółek, na wczesnym etapie rozwoju. Dla wielu tego typu podmiotów Newconnect wejście na NewConnect jest etapem poprzedzającym wejście na główny rynek. 3. Catalyst giełda prowadzi segment detaliczny, obejmujący rynek regulowany oraz rynek funkcjonujący w formule alternatywnego systemu obrotu. Na obu tych rynkach w systemie notowań ciągłych prowadzony jest obrót obligacjami korporacyjnymi, komunalnymi, spółdzielczymi, skarbowymi i listami zastawnymi. 4.4 Firmy inwestycyjne Firmą inwestycyjną jest dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską (w formie biur maklerskich), zagraniczna firma inwestycyjna prowadząca działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczna osoba prawna z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską. Prowadzenie działalności maklerskiej wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego, która sprawuje stały nadzór nad licencjonowanymi podmiotami maklerskimi. Firma inwestycyjna prowadzi działalność maklerską, która może obejmować m.in.: y przyjmowanie i przekazywanie do realizacji zleceń kupna i sprzedaży instrumentów finansowych, y zarządzanie portfelami instrumentów finansowych, y doradztwo inwestycyjne, y oferowanie instrumentów finansowych, y prowadzenie rachunków papierów wartościowych, y sporządzanie analiz oraz rekomendacji dotyczących instrumentów finansowych. 11

12 Jak zacząć inwestować na giełdzie 4.5 Emitenci Emitentem jest podmiot dokonujący emisji instrumentów finansowych we własnym imieniu. Celem emisji jest pozyskanie środków zwiększających kapitał zakładowy. Poprzez emisję obligacji emitent pozyskuje kapitał dłużny. Emisja może mieć charakter niepubliczny lub publiczny. Warunkiem przeprowadzenia publicznej emisji jest sporządzenie i uzyskanie zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego prospektu emisyjnego lub memorandum informacyjnego. Do grona emitentów zalicza się również fundusze inwestycyjne dokonujące emisji certyfikatów inwestycyjnych, podmioty dokonujące emisji warrantów subskrypcyjnych, a także instytucje emitujące produkty strukturyzowane. Emitenci dokonujący publicznej oferty lub których papiery wartościowe zostają notowane na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, są zobowiązani do publikacji informacji bieżących i okresowych dotyczących ich sytuacji. 4.6 Maklerzy papierów wartościowych i doradcy inwestycyjni Maklerem papierów wartościowych jest osoba fizyczna wpisana na listę maklerów papierów wartościowych prowadzoną przez Komisję Nadzoru Finansowego po spełnieniu określonych ustawowo wymogów, w tym w zakresie wiedzy o rynku kapitałowym. Makler jest upoważniony do wykonywania czynności maklerskich prowadzonych przez firmę inwestycyjną w zakresie: przyjmowania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych i ich wykonywania, działalności firmy inwestycyjnej na rachunek własny, pełnienia funkcji oferującego i subemitenta, przechowywania lub rejestrowania instrumentów finansowych, w tym prowadzenia rachunków papierów wartościowych i rachunków zbiorczych oraz rachunków pieniężnych, organizowania alternatywnego systemu obrotu, wykonywania czynności doradztwa inwestycyjnego. Członek giełdy jest obowiązany do wyznaczenia maklerów giełdowych upoważnionych w jego imieniu do przekazywania na giełdę, modyfikowania i anulowania zleceń maklerskich. Doradcą inwestycyjnym jest osoba fizyczna, wpisana na listę doradców inwestycyjnych prowadzoną przez Komisję Nadzoru Finansowego po spełnieniu określonych ustawowo wymogów, w tym w zakresie wiedzy o rynku kapitałowym. 12

13 4. Podmioty działające na rynku kapitałowym Doradca inwestycyjny jest uprawniony do wykonywania czynności maklerskich polegających na zarządzaniu portfelami instrumentów finansowych na zlecenie oraz do wykonywania czynności doradztwa inwestycyjnego. Jest on również uprawniony do zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych. 4.7 Inwestorzy Inwestorem jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, na rzecz której firma inwestycyjna świadczy usługi maklerskie, m.in. w zakresie przyjmowania i przekazywania do realizacji zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych, jak również prowadzenia rachunków papierów wartościowych. Inwestor spełniający określone wymogi w zakresie wiedzy i doświadczenia na rynku kapitałowym, jak również legitymujący się odpowiednią aktywnością w zakresie zwierania transakcji giełdowych może uzyskać status inwestora profesjonalnego, przez co nabywa prawo do uczestnictwa w ofertach nabycia papierów wartościowych skierowanych do wybranych grup inwestorów. Rys. 3. Powiązania pomiędzy podmiotami działającymi na rynku kapitałowym w Polsce Źródło: Opracowanie własne 13

14 5. Inwestowanie na giełdzie Jak zacząć inwestować na giełdzie 5.1. Czym jest inwestowanie? Inwestowanie polega na przekazaniu, na dłuższy bądź krótszy czas, posiadanej przez inwestora określonej sumy pieniędzy, zwanej kapitałem, w celu uzyskania dodatkowych pożytków (zysków). Ceną za uzyskanie dodatkowych korzyści jest ryzyko, które może się wiązać nawet z całkowitą utratą zainwestowanego kapitału. Inwestycje, nawet te postrzegane jako bezpieczne, niekoniecznie muszą przynieść zysk. W zależności od poziomu ryzyka danej inwestycji może ona rzadziej lub częściej przynieść stratę. Świadome inwestowanie to umiejętność porównania i właściwego ocenienia poszczególnych, dostępnych propozycji inwestycyjnych, skonfrontowanie ich z akceptowanym przez danego inwestora poziomem ryzyka i podjęcie właściwej decyzji dotyczącej alokacji posiadanych środków. Celem inwestowania, jak również głównym kryterium oceny inwestycji jest osiąganie zysku. Praktyka pokazuje, że o ile przeprowadzenie kilku zyskownych transakcji może być łatwe, o tyle o wiele trudniejsze okazuje się regularne zarabianie, które wymaga opracowania strategii. Dwie podstawowe strategie inwestycyjne to strategia inwestowania krótkoterminowego i strategia inwestowania długoterminowego (tabela poniżej). Tabela 1. Dwa odmienne podejścia do inwestowania Inwestowanie krótkoterminowe Inwestowanie długoterminowe 1. Dokonywanie bardzo dużej liczby transakcji giełdowych. 2. Konieczność ciągłego obserwowania kursów. 3. Poświęcanie inwestowaniu znacznej ilości czasu każdego dnia. 4. Redukowanie ryzyka poprzez codzienne zamykanie pozycji, polegające na sprzedaży akcji przed zakończeniem sesji giełdowej. 5. Większe zastosowanie analizy technicznej, badającej zachowanie kursów na wykresach. 1. Dokonywanie małej ilość transakcji, zwykle cokwartalne lub rzadsze przegrupowanie posiadanego portfela akcji. 2. Okresowe śledzenie sytuacji fundamentalnej spółek i branż w których te spółki działają. 3. Otwarcie inwestora na ryzyko przez cały czas pozostawania na giełdzie. 4. Większe zastosowanie analizy fundamentalnej badającej wartość wewnętrzną spółek. źródło: opracowanie własne 14

15 5. Inwestowanie na giełdzie 5.2. Typy inwestorów Wziąwszy pod uwagę opisane powyżej kryterium, inwestorów można podzielić na krótko- i długoterminowych. Inwestorzy krótkoterminowi kupują papiery wartościowe (np. akcje), nie wnikając zbyt szczegółowo w to czym, zajmuje się spółka, jakie generuje wyniki i jakie posiada perspektywy rozwoju. Kupują oni akcje, najczęściej biorąc pod uwagę analizę techniczną, czyli przewidując przyszłe zachowanie kursu na podstawie analizy wykresu (analiza techniczna została szczegółowo opisana w dalszej części poradnika). Inwestorów tych cechuje bardzo dynamiczne zachowanie na rynku i częste składanie zleceń kupna i sprzedaży. Inwestorzy długoterminowi natomiast liczą na wzrost cen akcji w konsekwencji rozwoju firmy i wzrostu jej zysków. Inwestorzy ci myślą długoterminowo, inwestując w walory spółek, które ich zdaniem mają dobre perspektywy poprawy wyników, co przełoży się na wzrost wartości ich akcji. Inwestorzy długoterminowi obserwują fundamenty biznesowe spółki, w mniejszym zaś stopniu śledzą wykresy cen akcji (czyli przy wyborze celów inwestycyjnych stosują głównie analizę fundamentalną). Inwestorów giełdowych można także podzielić na inwestorów indywidualnych i inwestorów instytucjonalnych. Inwestorzy indywidualni odgrywają ważną rolę na rynku kapitałowym, gdyż poprzez swoją aktywność tworzą nieprzerwany strumień zleceń i transakcji, dzięki czemu zwiększa się efektywność rynku giełdowego. Udział (wartościowo) krajowych inwestorów indywidualnych w obrotach akcjami na Głównym Rynku GPW waha się w granicach 15%. Na rynku kontraktów terminowych połowa obrotu dokonywana jest przez inwestorów indywidualnych. Wykres 1. Wartościowy udział inwestorów w obrotach na Rynku Głównym GPW (dane w %) źródło: GPW S.A. 15

16 Jak zacząć inwestować na giełdzie Znacznie większą rolę pod względem obrotów inwestorzy indywidualni odgrywają na rynku NewConnect, gdzie ich udział kształtuje się na poziomie około 70%. Udział inwestorów instytucjonalnych na tym rynku jest stosunkowo niewielki, lecz systematycznie rośnie, co świadczy o rosnącym zainteresowaniu tej grupy inwestorów akcjami spółek z NewConnect. Wykres 2. Wartościowy udział inwestorów w obrotach na NewConnect (dane w %) źródło: GPW S.A. Mimo dużej liczby inwestorów indywidualnych kluczową rolę na GPW, biorąc pod uwagę wartość generowanych obrotów, odgrywają inwestorzy instytucjonalni, którzy odpowiadają za ok. 40% łącznych obrotów. Inwestorami instytucjonalnymi są duże instytucje finansowe, które dysponują dużymi kwotami. Do inwestorów instytucjonalnych zaliczamy: y Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI), y Powszechne Towarzystwa Emerytalne (PTE) prowadzące Otwarte Fundusze Inwestycyjne (OFE), y Banki inwestycyjne, y Firmy zarządzające aktywami klientów, y Domy maklerskie inwestujące na własny rachunek, y Znaczących akcjonariuszy spółek publicznych, y Skarb Państwa. 16

17 5. Inwestowanie na giełdzie Struktura inwestorów instytucjonalnych według kryterium wartości obrotów generowanych na Rynku Głównym GPW (akcje) została zaprezentowana na poniższym wykresie. Wykres 3. Struktura inwestorów instytucjonalnych na Rynku Głównym akcji na GPW w 1H 2013 roku. źródło: GPW S.A. Inwestować w akcje spółek mogą też inne spółki giełdowe, zarówno chcąc przejąć kontrolę nad daną spółką, jak też w celu osiągnięcia zysku z inwestycji. Spółki notowane na GPW mogą też skupować własne akcje w celu na przykład późniejszego zaoferowania ich pracownikom lub umorzenia Sposoby i cele inwestowania na giełdzie Celem wszystkich inwestorów jest zarabianie pieniędzy, jednak każdego z nich cechuje odmienne podejście do inwestycji. Więksi inwestorzy, dysponujący znacznymi środkami z reguły inwestują w największe spółki, charakteryzujące się wysokimi dziennymi obrotami, czyli tzw. spółki o wysokiej płynności akcji. Kurs tego typu spółek rzadko rośnie (i spada) w gwałtowny sposób, zachowuje się stabilnie, co może wpływać na mniejszą atrakcyjność tego typu spółek dla mniejszych inwestorów, oczekujących wyższych stóp zwrotu z inwestycji w krótszym okresie. 17

18 Jak zacząć inwestować na giełdzie Wykres 4. Zachowanie indeksu WIG w perspektywie 10-letniej źródło: stooq.pl Wykres 5. Zachowanie indeksu WIG20 w perspektywie 10-letniej 18 źródło: stooq.pl

19 6. Inwestowanie w praktyce Wziąwszy pod uwagę realizację głównego celu inwestorów, a więc osiąganie zysków z inwestycji, i po analizie zachowania głównych indeksów GPW (WIG-u i WIG-u20), które odzwierciedlają zachowanie kursów akcji, można stwierdzić, że giełda umożliwiła realizację tego celu. W ciągu ostatnich 10 lat zmiany cen akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, mierzone wartością WIG-u, głównego indeksu szerokiego rynku, tylko dwa razy przyniosły wartości ujemne. Dziesięcioletnia stopa zwrotu z WIG-u wyniosła 146% i odpowiada średniorocznemu wzrostowi zaangażowanego kapitału na poziomie 4%. Tabela 2. Stopa zwrotu z indeksu WIG w poszczególnych latach Rok Stopa zwrotu z WIG-u 45% 28% 33% 42% 10% - 51% 43% 19% - 21% 26% 8% źródło: obliczenia własne na podstawie danych z serwisu stooq.pl 6. Inwestowanie w praktyce 6.1. Jak rozpocząć inwestowanie Przyszły inwestor, który zamierza rozpocząć dokonywanie transakcji na GPW, musi posiadać rachunek inwestycyjny w jednym z licencjonowanych domów maklerskich. Aby założyć rachunek maklerski, należy udać się do odpowiedniej placówki domu maklerskiego. W momencie zakładania rachunku brokerskiego należy mieć ze sobą dowód tożsamości oraz podać numer NIP. Można tego dokonać również drogą korespondencyjną. Biura maklerskie oprócz reprezentowania inwestorów na rynku pełnią również inne role. Są to między innymi: sprzedaż jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych czy doradztwo w zakresie obrotu papierami wartościowymi. Posiadanie rachunku inwestycyjnego umożliwia składanie zleceń, czyli dyspozycje, co i na jakich warunkach inwestor chce kupić lub sprzedać na giełdzie. Dom maklerski, któremu inwestor zleca dokonanie transakcji giełdowej, odpowiada za właściwe wykonanie zlecenia. Wszystkie złożone przez inwestorów zlecenia są anonimowe, co oznacza, że inwestorzy nie wiedzą, z kim mogą potencjalnie zawrzeć transakcje. Zlecenia można składać na kilka sposobów: y przez Internet, y telefonicznie, y osobiście w domu maklerskim. 19

20 Jak zacząć inwestować na giełdzie Składanie zleceń za pośrednictwem Internetu jest coraz bardziej popularne wśród polskich inwestorów już około 60% ogólnej liczby rachunków inwestycyjnych stanowią rachunki internetowe. Inwestowanie tą drogą jest szybkie, bezpieczne, pozwala na bieżące śledzenie sytuacji na rynku i jest tańsze, gdyż prowizje od transakcji zawieranych drogą internetową są niższe niż przy innych sposobach komunikacji z domem maklerskim. Złożone zlecenie przekazywane jest do centrali biura maklerskiego, skąd trafia za pomocą systemu informatycznego do systemu komputerowego GPW. Wykres 6. Liczba rachunków inwestycyjnych w Polsce (w tys., stan na 30 czerwca 2013 r.) źródło: GPW S.A. Na GPW dostępnych jest wiele rodzajów zleceń pozwalających na realizację różnego typu zamierzeń kupujących i sprzedających. Najpopularniejsze są zlecenia z limitem ceny. W zleceniach tych inwestor dokładnie określa kurs zwany inaczej limitem ceny, po którym chce kupić lub sprzedać dany walor. W zleceniu kupna określony przez inwestora limit to maksymalny kurs, po którym jest skłonny kupić dany instrument, natomiast określony limit, w zleceniu sprzedaży, to kurs minimalny, po którym inwestor godzi się sprzedać dany instrument. Na przykład jeżeli inwestor złoży zlecenie kupna akcji spółki A, określając limit ceny na 100 zł, oznacza to, że chce kupić akcje nie drożej niż po 100 zł. 20

Jak zacząć inwestować na giełdzie?

Jak zacząć inwestować na giełdzie? BIBLIOTECZKA INWESTORA Jak zacząć inwestować na giełdzie? Poradnik przygotowany przez ekspertów INVISTA Dom Maklerski SA Jak zacząć inwestować na giełdzie? Poradnik przygotowany przez Macieja Kabata głównego

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

Podmioty rynku kapitałowego

Podmioty rynku kapitałowego Podmioty rynku kapitałowego Komisja Nadzoru Finansowego Komisja Nadzoru Finansowego jest organem administracji publicznej sprawującym w Polsce państwowy nadzór nad rynkiem finansowym. Celem nadzoru jest

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Lokaty: czas zapomnieć o 7 - proc. zyskach

Lokaty: czas zapomnieć o 7 - proc. zyskach Lokaty: czas zapomnieć o 7 - proc. zyskach Autor: Michał Sadrak, Open Finance 12.03.2012. Portal finansowy IPO.pl Kres oszczędzania na lokatach antypodatkowych oznacza dla klientów konieczność przyzwyczajenia

Bardziej szczegółowo

Listopad 2011. Nowa Perspektywa II subskrypcja produktu

Listopad 2011. Nowa Perspektywa II subskrypcja produktu Listopad 2011 Nowa Perspektywa II subskrypcja produktu Nowa Perspektywa - charakterystyka produktu Ubezpieczenie z elementami inwestycji Nowa Perspektywa to ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Czarne Złoto

lokata ze strukturą Czarne Złoto lokata ze strukturą Czarne Złoto Lokata ze strukturą Czarne Złoto jest produktem łączonym. Składa się z lokaty promocyjnej i produktu strukturyzowanego Czarne Złoto inwestycji w formie ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

Instytucje rynku kapitałowego

Instytucje rynku kapitałowego Instytucje rynku kapitałowego Współczesny, regulowany rynek kapitałowy nie mógłby istnieć bez instytucji, które zajmują się jego nadzorowaniem, zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, a także pośredniczeniem.

Bardziej szczegółowo

NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014

NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014 NAJLEPSZE KREDYTY W SIERPNIU 2014 KRYTERIA RANKINGU Podstawą oceny ofert była suma kosztów, jakie klient musi zapłacić w ciągu pierwszych 5 lat od czasu zakupu mieszkania. W przypadku kilku wariantów kredytu

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

Ranking lokat terminowych luty 2010 r.

Ranking lokat terminowych luty 2010 r. Ranking lokat terminowych luty 2010 r. Warszawa, 24.02.2010 Oprocentowanie lokat terminowych systematycznie spada, ale najlepsze depozyty przynoszą jeszcze blisko 6-procentowy zysk. To lokaty z dzienną

Bardziej szczegółowo

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat produkt strukturyzowany Polscy Giganci BIS Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności:

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2013 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7.

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokaty 1. Co to jest lokata? Spis treści 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokata progresywna 8. Lokata rentierska

Bardziej szczegółowo

Ranking polis lokacyjnych Manipulacja poziomem oprocentowania i pojęciem lokata

Ranking polis lokacyjnych Manipulacja poziomem oprocentowania i pojęciem lokata Ranking polis lokacyjnych Manipulacja poziomem oprocentowania i pojęciem lokata Bezpieczne prawie jak depozyty bankowe, ale bardziej dochodowe na polskim rynku mamy ostatnio prawdziwy wysyp tzw. polis

Bardziej szczegółowo

Mundialowa Inwestycja

Mundialowa Inwestycja inwestycje produkt strukturyzowany Mundialowa Inwestycja Forma prawna indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Okres Odpowiedzialności 0 miesięcy 3 od 25.06.2014 r. do 25.12.2016 r. Maksymalny zysk

Bardziej szczegółowo

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie)

Forma prawna Agent Ubezpieczyciel. Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności Wiek Zwrot kapitału. 18-77 lat (włącznie) produkt strukturyzowany Kurs na Amerykę Forma prawna Agent Ubezpieczyciel indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna

Allianz Akcji. Kluczowe informacje dla Inwestorów. Kategorie jednostek uczestnictwa: A, B, C, D. Cele i polityka inwestycyjna Kluczowe informacje dla Inwestorów Niniejszy dokument zawiera kluczowe informacje dla Inwestorów dotyczące tego subfunduszu. Nie są to materiały marketingowe. Dostarczenie tych informacji jest wymogiem

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Konta oszczędnościowe Ranking Money.pl Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Wrocław, październik 2008 Banki ostro walczą o pieniądze klientów. Kuszą już nie tylko wyższym oprocentowaniem lokat. Na coraz

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK

STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK (tekst jednolity obowiązujący od dnia 22 kwietnia 2015 roku) I. Postanowienia ogólne 1. Podstawa prawna działalności Funduszu 1. Aviva Otwarty

Bardziej szczegółowo

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Twoja emerytura. Wyższa emerytura. Niższe podatki!

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego. Twoja emerytura. Wyższa emerytura. Niższe podatki! Twoja emerytura Wyższa emerytura Niższe podatki! Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego to wyjątkowy program oszczędnościowy w formie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi,

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia 2015 r.)

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia 2015 r.) Duma Przedsiębiorcy 1/8 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (Zaktualizowana w dniu 18 sierpnia ) 1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.p. Nazwa Lokaty umowny Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Duma Przedsiębiorcy 1/9. 1. Oprocentowanie. L.p. Nazwa Lokaty Okres Umowny Oprocentowanie w skali roku 1

Duma Przedsiębiorcy 1/9. 1. Oprocentowanie. L.p. Nazwa Lokaty Okres Umowny Oprocentowanie w skali roku 1 Duma Przedsiębiorcy 1/9 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA SPÓŁEK (zaktualizowana w dniu 3 listopada i obowiązująca do odwołania, jednak nie krócej niż do 4 listopada

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Warszawa, 2014-07-18 Na podstawie 42 pkt 4 statutu Dobrowolnego Funduszu Emerytalnego Pocztylion Plus ( Fundusz ) Pocztylion-Arka Powszechne Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH Załącznik nr 2 z 2 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Obligacje Korporacyjne Plus Kod warunków: UB_OGIJ129 REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 182 do Zarządzenia Członka Zarządu Banku nr 523/2014 z dnia 30 października 2014 r. PEŁNOMOCNICTWO

Załącznik nr 182 do Zarządzenia Członka Zarządu Banku nr 523/2014 z dnia 30 października 2014 r. PEŁNOMOCNICTWO ., dnia... PEŁNOMOCNICTWO Działając w imieniu...... (nazwa Klienta), zarejestrowanego w... (kraj siedziby), pod numerem....... (numer w rejestrze), adres siedziby....., adres do korespondencji, numer identyfikacji

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) Spółki krajowe (mld zł) Spółki zagraniczne (mld zł)

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK

STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK (tekst jednolity obowiązujący od dnia 1 czerwca 2009 roku) I. Postanowienia ogólne 1. Podstawa prawna działalności Funduszu 1. Aviva Otwarty Fundusz

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. www.gpwirk.pl kapitałowy, a rynek finansowy pieniężny kapitałowy pożyczkowy walutowy instrumentów pochodnych Obejmuje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH Załącznik nr 2 z 2 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Portfel Obligacj Plus Kod warunków: UB_OGIJ141 REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI

Bardziej szczegółowo

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie.

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie. Fundusze inwestycyjne to instytucje, które zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje oszczędności każdy, kto nie chce ich trzymać w skarpecie. Wynajęci

Bardziej szczegółowo

L.p. Nazwa Lokaty Okres Umowny Oprocentowanie w skali roku 1. 1. Lokata OVERNIGHT 1 dzień kalendarzowy 2,00%

L.p. Nazwa Lokaty Okres Umowny Oprocentowanie w skali roku 1. 1. Lokata OVERNIGHT 1 dzień kalendarzowy 2,00% Duma Przedsiębiorcy 1/8 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH (zaktualizowana w dniu 17 listopada 2015 r. i obowiązująca do odwołania, jednak nie

Bardziej szczegółowo

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ Inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z ryzykiem i nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością utraty

Bardziej szczegółowo

BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21

BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21 BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21 Poznań, dnia 29 października 2015 roku BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Fundusze 2w1 za czy przeciw?

Fundusze 2w1 za czy przeciw? Open Finance, 12.02.2009 r. Fundusze 2w1 za czy przeciw? Fundusze mieszane zrównoważone i stabilnego wzrostu są najczęściej wybieranym typem funduszy inwestycyjnych w naszym kraju. Alternatywą dla nich

Bardziej szczegółowo

POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A.

POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. Copernicus Securities S.A. został zarejestrowany przez Sąd Rejonowy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 4 ZASADY I TERMINY WYCENY JEDNOSTEK FUNDUSZU 4. 1. Wycena Jednostki Funduszu polega na obliczeniu wartości Jednostki UFK.

ROZDZIAŁ 4 ZASADY I TERMINY WYCENY JEDNOSTEK FUNDUSZU 4. 1. Wycena Jednostki Funduszu polega na obliczeniu wartości Jednostki UFK. PKOBP/Regulamin_UFK/06-2015/B REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH OFEROWANYCH W RAMACH UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE Z UBEZPIECZENIOWYM FUNDUSZEM KAPITAŁOWYM DLA KLIENTÓW PKO BP S.A. Stanowiący integralną

Bardziej szczegółowo

STATUT PKO BP BANKOWEGO OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO

STATUT PKO BP BANKOWEGO OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO STATUT PKO BP BANKOWEGO OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO (tekst jednolity uwzględniający zmiany dokonane Uchwałami Walnego Zgromadzenia PKO BP BANKOWY PTE S.A. nr 4 i 5 z dnia 08.02.1999 r., nr 2 z dnia

Bardziej szczegółowo

Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta

Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta Mała firma może słono zapłacić za korzystanie z konta Oferta bankowa dla małych i średnich firm jest bardzo zróżnicowana. Rocznie za korzystanie z konta i wydanej do niego karty można zapłacić od 0 zł

Bardziej szczegółowo

Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze. Rzeszów, 2011-02-22

Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze. Rzeszów, 2011-02-22 Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze Rzeszów, 2011-02-22 O czym będziemy mówić? Kilka informacji dotyczących rynku pieniężnego. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH obowiązuje od 15 stycznia 2016 r.

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH obowiązuje od 15 stycznia 2016 r. Duma Przedsiębiorcy 1/9 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH obowiązuje od 15 stycznia 2016 r. 1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.p. Nazwa Lokaty

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH obowiązuje od 10 grudnia 2015 r.

TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH obowiązuje od 10 grudnia 2015 r. Duma Przedsiębiorcy 1/9 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH obowiązuje od 10 grudnia 2015 r. 1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.p. Nazwa Lokaty

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 8 maja 2014 r. Początki giełdy przodek współczesnych giełd to rynek (jarmark,

Bardziej szczegółowo

POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A.

POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. POLITYKA WYKONYWANIA ZLECEŃ PRZEZ DOM MAKLERSKI COPERNICUS SECURITIES S.A. Copernicus Securities S.A. został zarejestrowany przez Sąd Rejonowy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego,

Bardziej szczegółowo

Regulamin. Regulamin Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych. Rozdział 2

Regulamin. Regulamin Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych. Rozdział 2 UNIQA Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. 90-520 Łódź, ul. Gdańska 132 tel. 042 63 44 700, fax 042 63 65 003 Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi KRS 0000005751, NIP 554-100-15-22 Kapitał zakładowy

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 2 Plan wykładu Indeksy giełdowe Rola Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i jej podstawowe funkcje Obrót publiczny a niepubliczny Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Ocena odpowiedniości

Ocena odpowiedniości Szanowni Państwo, Ocena odpowiedniości przedstawiona Państwu do wypełnienia ankieta ma na celu dokonanie oceny, czy w świetle posiadanej przez Państwa wiedzy o inwestowaniu w zakresie instrumentów finansowych*

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH UL/Regulamin_UFK/05-2014/G REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Stanowiący integralną część ogólnych warunków ubezpieczeń na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu OGŁOSZENIE Zarząd ING Powszechne Towarzystwo Emerytalne Spółka Akcyjna informuje, że Komisja Nadzoru Finansowego decyzją nr DLU/WFE/612/22/5/14/KM z dnia 8 września 2014 roku wyraziła zgodę na zmianę Statutu

Bardziej szczegółowo

1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3. 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5

1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3. 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5 REGULAMINY FUNDUSZY 1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5 3 Regulamin UFK ING Akcji str 6-7 4 Regulamin UFK ING (L) Ameryki

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r.

LYXOR ETF WIG20. Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów. 2 września 2010 r. LYXOR ETF WIG20 Pierwszy ETF notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter informacyjny oraz promocyjny i nie powinien stanowić podstawy do podejmowania

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej

Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej Lokata strukturyzowana WIGwam w pigułce: Strategia pozwalająca zyskać na wzroście indeksu WIG20 Okres inwestycji 1 rok Brak podatku od zysków kapitałowych Partycypacja

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH3

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH3 Załącznik nr 2 z 2 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia indywidualnego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH3 Kod OWU: UB_OLIJ143

Bardziej szczegółowo

Regulaminy. inwestycje. ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi

Regulaminy. inwestycje. ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi inwestycje Regulaminy ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi indeks PIF/11/07/01 Spis treści Regulamin Ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZY POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN FUNDUSZY POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik nr 2 z 3 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia indywidualnego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym REGULAMIN FUNDUSZY Kod OWU: UB_OLIR132 W poszczególnych Strategiach inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie Taryfa prowizji i opłat pobieranych przez Biuro Maklerskie Banku BGŻ BNP Paribas S.A. za świadczenie usług maklerskich A. PROWIZJE W OBROCIE ZORGANIZOWANYM NA RYNKU KRAJOWYM I. Prowizje od transakcji akcjami,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE BY1

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE BY1 Załącznik nr 2 z 2 do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia indywidualnego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE BY1 Kod OWU: UB_OLIJ114 Poniższe definicje

Bardziej szczegółowo

TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku)

TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku) TABELA OPŁAT I PROWIZJI NOBLE SECURITIES S.A. (obowiązuje od dnia 18 sierpnia 2014 roku) I. PODSTAWOWE INFORMACJE 1. Tabela opłat i prowizji Noble Securities S.A. informuje Klienta o kosztach i opłatach

Bardziej szczegółowo

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE Bank Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. Stanisława Żaryna 2A, 02-593 Warszawa, wpisany pod nr KRS 0000010186

Bardziej szczegółowo

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE Bank Millennium S.A. Data: z siedzibą w Warszawie, ul. Stanisława Żaryna 2A, 2-593 Warszawa, wpisany pod nr KRS 1186

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem S&P 500 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów Depozytowych

Bardziej szczegółowo

Maks. możliwe LTV. Prowizja za przyznanie

Maks. możliwe LTV. Prowizja za przyznanie OFERTA DLA KLIENTA: 100 tys. PLN na 10 lat (raty równe); Wartość zabezpieczenia (nieruch Bank Przedział marż (%) Stawka bazowa Prowizja za przyznanie Maks. możliwe LTV OGÓLNE PARAMETRY POŻYCZKI HIPOTECZNEJ

Bardziej szczegółowo