Swoboda świadczenia usług w Unii Europejskiej. Przewodnik dla przedsiębiorców w formie pytań i odpowiedzi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Swoboda świadczenia usług w Unii Europejskiej. Przewodnik dla przedsiębiorców w formie pytań i odpowiedzi"

Transkrypt

1

2 Swoboda świadczenia usług w Unii Europejskiej Przewodnik dla przedsiębiorców w formie pytań i odpowiedzi

3 ISBN Konsultacja merytoryczna: Tomasz L. Krawczyk, LLM. Eur. (Leicester) Tłumaczenie: Maria Stelmasiewicz Wydawca: Stowarzyszenie Wolna Przedsiębiorczość Oddział Terenowy w Gdańsku

4 Niniejszy przewodnik na temat swobodnego przepływu usług, ułożony w formie pytań i odpowiedzi, został przygotowany przez cztery Centra Euro Info z czterech różnych krajów UE z Republiki Czeskiej (Centrum Euro Info Praga), Niemiec (Centrum Euro Info Norymberga), Polski (Centrum Euro Info Gdańsk) i Słowacji (Centrum Euro Info Presov) w ścisłej współpracy z Ośrodkami SOLVIT. Skierowany jest do małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w całej składającej się teraz z 25 państw Unii Europejskiej, od osób samozatrudnionych, prowadzących działalność gospodarczą, po większe firmy zatrudniające do 250 pracowników. Wersja elektroniczna przewodnika dostępna jest pod adresem: Centrum Euro Info Praga Centrum Euro Info Norymberga Centrum Euro Info Gdańsk Centrum Euro Info Presov Centrum Rozwoju Regionalnego Republiki Czeskiej LGA Szkolenie & Konsulting GmbH Stowarzyszenie Wolna Przedsiębiorczość Oddział Terenowy w Gdańsku Regionalny Ośrodek Doradztwa i Informacji Presov Vinohradska 46 Tillystr. 2 ul. Matejki 6 Reimanova 9 CZ D PL SK Praga 2 Norymberga Gdańsk Presov Republika Czeska Niemcy Polska Słowacja

5 Każdy rozdział przewodnika składa się z krótkiego wyjaśnienia danej kwestii oraz odpowiedzi na pytania zadane przez MŚP, co powinno sprawić, że opisane tematy będą zrozumiałe i łatwe. Pytania, na które udzielono odpowiedzi i studia przypadku opisane w przewodniku oparte są na pytaniach i sytuacjach wziętych z praktyki. Tekst niniejszego przewodnika został przygotowany z wykorzystaniem stron internetowych wymienionych w tej publikacji. Autorzy pragną poinformować czytelników, że tekst został przygotowany latem 2006 roku, w związku z czym odzwierciedla on sytuację z tamtego okresu i nie zawiera zmian, jakie zaszły później. Podobnie, wszystkie zasoby internetowe wykorzystywane przez autorów i cytowane tutaj odnoszą się do linków z połowy roku Zastrzeżenie Niniejsza książka została opublikowana przy wsparciu finansowym Dyrekcji Generalnej ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu Komisji Europejskiej. Analizy, interpretacje i wnioski zawarte w tej książce stanowią jedynie odzwierciedlenie analiz, interpretacji i wniosków dokonanych przez autorów i nie mogą być uważane za analizy, interpretacje i wnioski Komisji Europejskiej.

6 Spis treści I. Wstęp II. Swobodny przepływ usług III. Delegowanie pracowników IV. Okresy przejściowe V. Uznawanie kwalifikacji VI. Ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, podatki VII. Specyficzne wymagania VIII. Studia przypadków IX. Ważne linki X. Aneks XI. Słowniczek, skróty

7 I. Wstęp Zgodnie z Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską, wszystkie działania zapewniające właściwe funkcjonowanie Wspólnego Rynku charakteryzującego się: swobodnym przepływem towarów swobodnym przepływem kapitału swobodnym przepływem usług i swobodą przedsiębiorczości swobodnym przepływem osób podejmowane są zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak i na poziomie krajowym. Podstawowym dokumentem Unii Europejskiej jest wspomniany traktat, który ma pierwszeństwo przed prawem wszystkich Państw Członkowskich UE. Dlatego też odpowiedzi na niektóre pytania ze strony firm nie można znaleźć bezpośrednio w prawie krajowym, ale należy ich szukać w prawie wspólnotowym obowiązującym wszystkie Państwa Członkowskie. Z doświadczenia autorów wynika, że swobodny przepływ usług to temat, którym interesuje się wiele firm. Jednak brak jest informacji i wiedzy na ten temat, szczególnie wśród małych i średnich przedsiębiorstw. Nie dysponują one również publikacjami stanowiącymi źródło wiedzy na temat swobodnego przepływu usług. Stąd też celem niniejszego przewodnika jest wypełnienie tej luki poprzez zwiększanie świadomości zagadnień związanych ze swobodnym przepływem usług wśród MŚP i udzielanie odpowiedzi na wiele często zadawanych pytań. Na swobodny przepływ usług należy patrzeć w szerszej perspektywie prowadzenia działalności gospodarczej na wewnętrznym rynku UE. Należy wyraźnie odróżniać swobodny przepływ usług i swobodę przedsiębiorczości - prowadzenie działalności gospodarczej w innym kraju UE, zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w Rozdziale II. Kwestie delegowania pracowników, uznawania kwalifikacji, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych są ściśle ze sobą powiązane, i wszystkie je należy brać pod uwagę, zgodnie z tym, co wyjaśniono w następnych rozdziałach. Wraz z rozszerzeniem Unii, nowe Państwa Członkowskie zyskały dostęp do rynku wewnętrznego UE, ale pewne niepokoje w krajach sąsiadujących bezpośrednio z nowymi Państwami Członkowskimi (Niemcy i Austria) spowodowały wprowadzenie okresów przejściowych dla ośmiu z dziesięciu nowych Państw Członkowskich w różnych sektorach usług. Oznacza to, że przedsiębiorstwa, które chcą prowadzić działalność gospodarczą w innym Państwie Członkowskim powinny sprawdzić wszystkie aspekty prawne, po to by przestrzegać prawa i unikać problemów. UE i EOG Utworzenie wspólnego rynku UE stanowi bezprecedensowy sukces integracji europejskiej, a kraje spoza UE także chciałyby korzystać z czterech podstawowych swobód. Dotyczy to w szczególności czterech krajów tworzących Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA): Norwegii, Lichtensteinu, Islandii i Szwajcarii. Pierwsze trzy podpisały Porozumienie tworzące Europejski Obszar Gospodarczy (EOG), zapewniający rozciągnięcie większości zasad funkcjonowania wewnętrznego rynku UE na ich terytorium. Główne obszary usług objęte Porozumieniem EOG to: usługi finansowe, usługi informatyczne i telekomunikacyjne, usługi audiowizualne i usługi pocztowe oraz transport. Ostatecznie Szwajcarzy, w referendum, zdecydowali nie uczestniczyć w EOG. Niemniej jednak, rozszerzanie zasad rynku wewnętrznego postępuje na podstawie dwustronnych porozumień pomiędzy UE a Szwajcarią. Podsumowując, przy świadczeniu usług w Norwegii, Lichtensteinie, Islandii i Szwajcarii, przedsiębiorstwo lub osoba prowadząca działalność gospodarczą może uzyskać prawa podobne do tych, które obowiązują w UE. Zaleca się jednak również sprawdzenie odnośnego prawa krajowego, jako że niektóre postanowienia mogą się znacząco różnić (na przykład zasady dotyczące uznawania kwalifikacji czy wydawania pozwoleń na pobyt). Więcej informacji na temat EOG i EFTA znaleźć można pod następującymi adresami: int/ i Umowy dwustronne pomiędzy Szwajcarią a UE znaleźć można pod następującymi adresami: europa.admin.ch/ba/e/index.htm (Umowy dwustronne I) (Umowy dwustronne II) 6

8 II. Swobodny przepływ usług Usługi tworzą ważną część gospodarki UE, gdyż odpowiadają za około 60-70% wartości dodanej brutto (patrz Tabela 1) i za 50 do 80% ludności czynnej zawodowo w 25 Państwach Członkowskich (patrz Tabela 2). Świadczenie usług przez przedsiębiorcę z jednego Państwa Członkowskiego w innych państwach UE jest jedną ze swobód gwarantowanych na rynku wewnętrznym UE. Należy jednak pamiętać o różnicy pomiędzy swobodnym przepływem usług a swobodą przedsiębiorczości. Swoboda przedsiębiorczości oznacza, że osoba może założyć działalność gospodarczą (niezależnie od tego, jaką przyjmie ona formę) w innym Państwie Członkowskim na takich samych warunkach jak obywatele tego Państwa Członkowskiego. Dotyczy to działalności gospodarczej wykonywanej w innym Państwie Członkowskim w sposób ciągły i stały. PRAWO PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Traktat WE - ROZDZIAŁ 2 Artykuł 43 Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Członkowskiego są zakazane w ramach poniższych postanowień. Zakaz ten obejmuje również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub filii przez obywateli danego Państwa Członkowskiego, ustanowionych na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Z zastrzeżeniem postanowień rozdziału dotyczącego kapitału, swoboda przedsiębiorczości obejmuje podejmowanie i wykonywanie działalności prowadzonej na własny rachunek, jak również zakładanie i zarządzanie przedsiębiorstwami, a zwłaszcza spółkami w rozumieniu artykułu 48 akapit 2, na warunkach określonych przez ustawodawstwo Państwa przyjmującego dla własnych obywateli. Więcej informacji patrz wersja jednolita Traktatu WE: Swobodny przepływ usług oznacza, że osoba ma prawo czasowego świadczenia usług w innym Państwie Członkowskim niż to, w którym zamieszkuje i działa, na takich samych warunkach jak obywatele tego Państwa Członkowskiego, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej lub Rejestru Sądowego, które osoba ta uzyskała w Państwie Członkowskim, w którym zamieszkuje i działa. USŁUGI Traktat WE - ROZDZIAŁ 3 Artykuł 49 W ramach poniższych postanowień ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Wspólnoty są zakazane w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w Państwie Wspólnoty innym niż Państwo odbiorcy świadczenia. Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, może rozszerzyć korzyści wynikające z postanowień niniejszego rozdziału na obywateli państwa trzeciego świadczących usługi i mających swe przedsiębiorstwa wewnątrz Wspólnoty. Artykuł 50 Usługami w rozumieniu niniejszego Traktatu są świadczenia wykonywane zwykle za wynagrodzeniem w zakresie, w jakim nie są objęte postanowieniami o swobodnym przepływie towarów, kapitału i osób. Usługi obejmują zwłaszcza: a) działalność o charakterze przemysłowym, b) działalność o charakterze handlowym, c) działalność rzemieślniczą, d) wykonywanie wolnych zawodów. Z zastrzeżeniem postanowień rozdziału dotyczącego prawa przedsiębiorczości, świadczący usługę może, w celu spełnienia świadczenia, wykonywać przejściowo działalność w państwie świadczenia na tych samych warunkach, jakie państwo to nakłada na własnych obywateli.

9 Więcej informacji patrz wersja jednolita Traktatu WE: Obydwie swobody oznaczają, że obywatele Wspólnoty mają prawo do niedyskryminacyjnego traktowania na terytorium innych Państw Członkowskich. A Państwo Członkowskie musi pozwolić obywatelom innych Państw Członkowskich zakładać przedsiębiorstwa lub świadczyć usługi na swoim terytorium na tych samych warunkach, jakie nakłada ono na swoich obywateli, zwykle nie wymagając żadnych dodatkowych opłat, dokumentów, działań, etc. Istnieje tylko kilka wyjątków. Państwa Członkowskie mogą zarezerwować dostęp do działalności związanej z wykonywaniem władzy publicznej (Art. 45, 55 Traktatu WE) dla swoich obywateli. Obydwie swobody nie mają również zastosowania do przepisów krajowych przewidujących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego (Art. 46, 55 Traktatu WE). W kwestii swobody przedsiębiorczości, Państwa Członkowskie mogą żądać od obywateli innych Państw Członkowskich spełnienia warunków, jakie nakładają na swoich obywateli zakładających działalność gospodarczą. Jednak osoby świadczące usługi czasowo nie powinny podlegać wszystkim przepisom krajowym, ale tylko tym, które są uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, na przykład ochrony konsumentów; i jeśli są proporcjonalne. Na przykład, Państwa Członkowskie mogą wymagać od osoby, która zamierza założyć firmę na terytorium danego Państwa Członkowskiego, aby zarejestrowała się i opłacała roczne składki krajowej Izby Handlowej, jeśli wymaganie to stosuje się również do obywateli tego Państwa Członkowskiego. Z drugiej strony, Państwo Członkowskie nie może żądać, by osoba świadcząca usługi transgraniczne płaciła jakiekolwiek składki na rzecz krajowej Izby Handlowej. Jeśli chodzi o wymóg rejestracji, dopuszczalna jest jakaś procedura powiadamiania, jeśli stanowi ona jedynie wymóg formalny i nie trwa zbyt długo. Często trudno jest wyraźnie oddzielić te dwie swobody, o których tu mowa, gdyż firma zwykle wchodzi do innego Państwa Członkowskiego po raz pierwszy w ramach swobodnego przepływu usług, i jeśli odniesie sukces, rozwija swoją działalność na terytorium tego Państwa Członkowskiego zakładając firmę w tym państwie. Nie jest jasno określone, jak długo firma może świadczyć usługi transgraniczne bez zakładania firmy w danym Państwie Członkowskim. Określa się jedynie, że usługa ta musi być tymczasowa czy przejściowa. Dla lepszej orientacji w tym temacie, proszę zapoznać się z Tabelą 3. Usługa tymczasowa, jaką można swobodnie świadczyć w innym kraju UE to świadczenie za wynagrodzeniem. Jest ona tymczasowa z punktu widzenia czasu jej trwania, regularności, periodyczności i ciągłości i świadczona jest na podstawie umowy pomiędzy firmą świadczącą tę usługę a podmiotem z innego Państwa Członkowskiego, któremu usługa ta jest świadczona. Oznacza to, że niektóre umowy mogą być zawierane na czas krótszy, a inne na dłuższy w ramach swobodnego przepływu usług. Niektóre kraje uważają, że usługi tymczasowe to działalność przez okres krótszy niż 3 miesiące - co może być niezgodne z prawem WE - (Hiszpania), niektóre, że to działalność przez okres krótszy niż 6 miesięcy (Holandia), podczas gdy w innych nie ma takiego rozróżnienia czasowego (Słowacja). Należy to sprawdzać indywidualnie w każdym Państwie Członkowskim i w przypadku każdego rodzaju działalności. Jasna definicja warunków, pod którymi od firmy delegującej pracowników do innego kraju UE można żądać rejestracji firmy u władz państwa przyjmującego jest określona, dla celów podatkowych, w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Brany musi być pod uwagę status osoby świadczącej usługę w innym Państwie Członkowskim, głównie w przypadku okresów przejściowych wprowadzonych przez Niemcy i Austrię (patrz Rozdział IV). Ważne jest zatem rozróżnienie pomiędzy: osobą samozatrudnioną osobiście świadczącą daną usługę, a firmą delegującą pracownika. Zgodnie z tym rozróżnieniem, usługi mogą być świadczone lub nie (w przypadku Niemiec i Austrii) a osoby prowadzące działalność gospodarczą lub firmy delegujące pracowników muszą lub nie muszą posiadać pewne dokumenty w przypadku kontroli przez władze w miejscu wykonywania usług (patrz Rozdział IV). Kolejny problem może się pojawić w związku z różnymi krajowymi systemami kwalifikacji zawodowych. Może się zdarzyć, że osoby samozatrudnione nie będą mogły pracować w innych Państwach Członkowskich, ponieważ ich kwalifikacje do wykonywania zawodu nie są akceptowane czy uznawane w kraju, w którym chcą świadczyć usługi. 8

10 Rynek wewnętrzny nadal napotyka wiele barier w kwestii swobodnego przepływu usług. W celu uzyskania informacji zawsze dobrze jest się skontaktować z najbliższym Centrum Euro Info. Proces decyzyjny dotyczący nowej Dyrektywy w sprawie usług na rynku wewnętrznym powinien zostać wkrótce zakończony. Zgodnie z aktualnym tekstem jej projektu, wdrożenie proponowanej Dyrektywy do prawa krajowego znacznie usprawniłoby zarówno swobodę świadczenia usług jak i swobodę przedsiębiorczości. Usługodawcy powinni również być lepiej nadzorowani w świetle zmienionych przepisów dotyczących współpracy pomiędzy władzami krajowymi. Więcej informacji na ten temat można uzyskać pod następującym adresem: II.1 II.2 II.3 II.4 Gdzie mogę znaleźć przepisy dotyczące swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości? Podstawowe ramy prawne UE dotyczące swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości określone są w Traktacie ustanawiającym WE. Niektóre artykuły Traktatu zacytowane zostały powyżej. Wersja jednolita Traktatu WE: Przewodnik na temat orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego artykułu 49 (Swoboda świadczenia usług) i 43 (Swoboda przedsiębiorczości) Traktatu WE w języku angielskim znaleźć można pod następującym adresem: services/principles_en.htm Jeśli chodzi o informacje dotyczące delegowania pracowników, patrz Dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 grudnia 1996 dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług: HTML. Dyrektywa ta została transponowana do prawa krajowego, patrz również Rozdział III. Specyfikę każdego Państwa Członkowskiego określa jego prawo krajowe. O więcej informacji na temat konkretnego przypadku proszę zwrócić się do najbliższego Centrum Euro Info. Ponadto,ważną część prawa dotyczącego swobodnego przepływ usług i swobody przedsiębiorczości stanowi kwestia uznawania kwalifikacji (patrz Rozdział V). Kiedy licencja na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej nie wystarcza do świadczenia usług w innym Państwie Członkowskim UE? W przypadkach, w których działalność wykonywana w innym Państwie Członkowskim nie jest tymczasowa. Wówczas przedsiębiorca musi nadać swojej działalności formę prawną w danym Państwie Członkowskim, na przykład uzyskać licencję na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej, założyć firmę czy filię firmy. O ogólnych wymogach dotyczących zakładania firm w każdym Państwie Członkowskim UE można dowiedzieć się pod następującym adresem: Czy swobodne świadczenie usług w innych Państwach Członkowskich jest ograniczone w czasie? W prawie UE nie ma konkretnego ograniczenia czasowego, jeśli chodzi o świadczenie usług w innych Państwach Członkowskich UE z licencją na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej z kraju pochodzenia. Niektóre kraje mają ograniczenia, np. 3 miesiące lub 6 miesięcy, w swoim prawie krajowym, podczas gdy inne nie mają żadnych ograniczeń. Generalnie rzecz biorąc, świadczenie usług powinno odbywać się na zasadzie tymczasowej, a nie jako regularna i powtarzająca się działalność. Jestem osobą prowadzącą działalność gospodarczą i przez pewien określony czas chciałbym świadczyć usługi w innym Państwie Członkowskim UE. Czy jest to możliwe? Oczywiście, że jest to możliwe, ale będzie Pan musiał przejść kilka procedur, w zależności od kraju i zawodu, jaki Pan wykonuje. Niektóre zawody mogą mieć pewne ograniczenia w niektórych Państwach Członkowskich ze względu na okres przejściowy jedynie w przypadku delegowania 9

11 przez Pana pracowników (patrz Rozdział IV), w przypadku niektórych potrzebne będzie uznanie kwalifikacji (patrz Rozdział V), w innych państwach będzie musiał Pan przejść procedurę notyfikacyjną dla delegowanych pracowników, etc. Więcej szczegółowych informacji na temat działalności i kraju przeznaczenia uzyskać można kontaktując się z najbliższym Centrum Euro Info. II.5 II.6 II.7 II.8 Jestem słowacką fryzjerką i zdobyłam kontrakt na bycie oficjalną fryzjerką konkursu Miss we Włoszech, co trwać będzie kilka tygodni w roku. Czy mogę to robić na podstawie słowackiej licencji? Tak, może to Pani robić, gdyż kilka tygodni w roku w ramach jednego konkursu może być uważane za usługę tymczasową. Jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, czy mogę wykonywać na podstawie słowackiej licencji usługi fryzjerskie w Austrii w ten sposób, że będę przyjeżdżała do Austrii na jeden dzień i czesała klientów w różnych wioskach, w zależności od ich potrzeb? Ponieważ zamierza Pani wykonywać usługi mniej więcej regularnie, nie może wykonywać ich Pani na podstawie słowackiej licencji na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej. Będzie musiała Pani założyć firmę w Austrii na podstawie prawa austriackiego (na przykład poprzez uzyskanie licencji na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej od władz austriackich). Jako obywatel słowacki ze słowacką licencją na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej (samozatrudniony), czy mogę podpisać kontrakt z irlandzką spółką i świadczyć usługi budowlane przez jeden rok z możliwością corocznego przedłużania kontraktu? Wykonywałbym prace budowlane w różnych domach, w zależności od potrzeb irlandzkiej firmy budowlanej. Na podstawie słowackiej licencji na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej, mógłby Pan wykonywać prace w jednym lub dwóch domach, co mogłoby być uważane za jeden czasowy kontrakt. Ale jeśli kontrakt opiewa na więcej niż jeden rok i ma Pan zamiar wykonywać prace w więcej niż jednym budynku/domu, wówczas oznacza to pracę ciągłą i musi Pan założyć firmę/uzyskać licencję na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej w Irlandii, zgodnie z prawem irlandzkim. Dobrze byłoby też zwrócić się do władz irlandzkich o wyjaśnienie czy jest to swobodny przepływ usług czy też nie. Zgodnie z prawem UE, Panu jako Słowakowi wolno prowadzić stałą działalność na rynku irlandzkim w taki sam sposób jak Irlandczycy, co oznacza - na podstawie irlandzkiej licencji na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej. Ze słowacką licencją może Pan wykonywać działalność na irlandzkim rynku jedynie tymczasowo. Jakie dokumenty powinna wziąć ze sobą osoba samozatrudniona jadąc za granicę w celu świadczenia usług w ramach swobodnego przepływu usług, na wypadek kontroli władz? W celu zapewnienia bezproblemowego pobytu, sugeruje się zabranie ze sobą następujących dokumentów: formularz E 101 z regionalnego biura ubezpieczeń społecznych - obowiązkowo. Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego wydaną przez podmiot zajmujący się ubezpieczeniami zdrowotnymi - obowiązkowo. kopię kontraktu podpisanego przez obydwie firmy, określającego wszelką wykonywaną działalność i czas trwania prac - zalecane. poświadczoną kopię licencji na prowadzenie określonego typu działalności gospodarczej wraz z tłumaczeniem na język kraju, do którego się Pan/Pani udaje lub na język angielski. Zaleca się również poświadczenie przez apostille (patrz Pytanie II.10). 10

12 W niektórych przypadkach trzeba się również zwrócić o uznanie kwalifikacji. Więcej informacji znaleźć można w Rozdziale V niniejszego przewodnika. Co więcej, jeśli zamierza Pan/Pani pozostawać w danym kraju przez mniej niż 3 miesiące, nie powinno się od Pana/Pani wymagać pozwolenia na pobyt, choć niektóre kraje mogą żądać zarejestrowania pobytu w odnośnym urzędzie. Jest to określone w odpowiednich przepisach prawa krajowego. Patrz również ec.europa.eu/youreurope II.9 II.10 Jakie dokumenty powinni wziąć ze sobą delegowani pracownicy jadąc za granicę w celu świadczenia usług w ramach swobodnego przepływu usług na wypadek kontroli władz? Delegowany pracownik będzie musiał mieć takie same dokumenty jak osoba samozatrudniona (patrz Pytanie II.8), plus inne dokumenty (patrz Rozdział III i pytania na podobny temat). Więcej informacji - patrz Rozdział V. Co to jest apostille i gdzie mogę je uzyskać? Apostille to pieczęć, która poświadcza, że dany dokument jest legalnym dokumentem danego kraju wydanym zgodnie z prawem tego kraju. Uzgodniono to w Konwencji Haskiej z 5 października 1961 roku. Ułatwia to obieg publicznych dokumentów wystawionych w jednym państwie stronie Konwencji i przedkładanych w innym państwie stronie Konwencji (więcej informacji pod następującym adresem: W Republice Czeskiej poświadczaniem dokumentów przy pomocy apostille zajmuje się Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej. Zgodnie z Ustawą 368/1992 Coll. wnioskujący zobowiązany jest wnieść opłatę administracyjną w wysokości 100 koron czeskich (CZK). Kontakt: Departament Legalizacji Dokumentów Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej Toskansky palac Hradcanske namesti 5 CZ Praga 1 Tel.: Ze względu na federalny charakter Niemiec istnieją różnice pomiędzy poszczególnymi landami ( Länder ). Zwykle w celu uzyskania apostille należy zwrócić się do odpowiedniego biura w samorządzie lokalnym. Jednak przed udaniem się do odpowiedniego biura w samorządzie lokalnym należy najpierw uzyskać dokument pre-akredytacyjny dla świadectwa zawodowego z jednostki wydającej takie świadectwa. W Polsce apostille wydaje: Ministerstwo Spraw Zagranicznych Dział Legalizacji Al. Szucha Warszawa Tel.: lub W Słowacji apostille można uzyskać w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych za kwotę 200 SKK (koron słowackich). Kontakt: Departament Handlu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Republiki Słowackiej Drienova 22 SK Bratysława Republika Słowacka Tel.: /

13 III. Delegowanie pracowników Firma założona w jednym Państwie Członkowskim UE ma prawo czasowo delegować pracowników (z którymi ma stosunek pracy) do innego Państwa Członkowskiego w celu świadczenia usług, w ramach umowy pomiędzy tą firmą a zagranicznym zleceniodawcą. Sytuacja prawna takich delegowanych pracowników różni się od sytuacji migrujących pracowników poszukujących zatrudnienia w innym Państwie Członkowskim (u pracodawcy w tym państwie). Delegowani pracownicy są nadal zatrudnieni w delegującej ich firmie w trakcie pracy za granicą i wracają do kraju pochodzenia, w związku z czym w żadnym momencie nie wchodzą na rynek pracy przyjmującego Państwa Członkowskiego, w konsekwencji czego unijne zasady swobodnego przepływu pracowników, w tym okresy przejściowe mające zastosowanie do nowych Państw Członkowskich, nie stosują się do delegowanych pracowników. Niemniej jednak, w niektórych sektorach istnieją specjalne okresy przejściowe, jeśli chodzi o delegowanie pracowników z nowych Państw Członkowskich do Austrii i Niemiec (patrz Rozdział IV). Firma czasowo delegująca pracowników do innego Państwa Członkowskiego musi przestrzegać wszystkich zasad dotyczących delegowanych pracowników w przyjmującym Państwie Członkowskim. Zasady te powinny być zgodne z Dyrektywą 96/71/WE w sprawie delegowania pracowników, która musi być wdrożona do prawa krajowego przez wszystkie Państwa Członkowskie. Dyrektywa 96/71/WE określa listę minimalnych warunków zatrudnienia mających zastosowanie w kraju przyjmującym, które muszą zostać zagwarantowane delegowanym pracownikom (patrz Pytanie III.1). Firma chcąca delegować swoich pracowników do innego Państwa Członkowskiego powinna zebrać wszystkie szczegółowe informacje na temat wszystkich aktualnie obowiązujących zasad dotyczących delegowanych pracowników w państwie przyjmującym. Z wielu powodów samo przeczytanie Dyrektywy 96/71/WE nie jest wystarczające. Po pierwsze, konkretna treść minimalnych warunków zatrudnienia określona jest w prawie krajowym i/lub umowach zbiorowych każdego Państwa Członkowskiego. Po drugie, Dyrektywa pozostawia Państwom Członkowskim pewien wybór, jeśli chodzi o nakładanie niektórych obowiązków. I wreszcie, niektóre Państwa Członkowskie nakładają dodatkowe wymagania, nie objęte Dyrektywą (które mogą być sprzeczne z prawem UE lub z nim zgodne). III.1 III.2 Chciałbym świadczyć usługi w innym Państwie Członkowskim. Czy mogę delegować tam swoich pracowników i jakie podstawowe wymagania muszę spełnić? Tak, jako właściciel firmy założonej w Państwie Członkowskim może Pan delegować swoich pracowników do innego Państwa Członkowskiego w celu świadczenia usług. Zgodnie z Dyrektywą w sprawie delegowania pracowników 96/71/WE, musi Pan zagwarantować oddelegowanym pracownikom następujące minimalne warunki zatrudnienia obowiązujące w przyjmującym Państwie Członkowskim: maksymalny czas pracy i minimalny czas wypoczynku minimalny okres płatnego urlopu minimalne stawki płac, w tym stawki za nadgodziny (ten punkt nie ma zastosowania do dodatkowych planów zawodowo-emerytalnych) warunki wynajmowania pracowników, w szczególności dostarczanie pracowników przez agencje pracy tymczasowej warunki BHP działania ochronne ze względu na warunki zatrudnienia kobiet w ciąży, młodych matek, dzieci i młodzieży równe traktowanie kobiet i mężczyzn i inne przepisy o niedyskryminacji. Listę płac minimalnych UE-25 znaleźć można w Aneksie (patrz Tabela 4): Skąd mam wiedzieć, jakie warunki zatrudnienia stosują się do moich pracowników w przyjmującym Państwie Członkowskim? Muszą być określone przez przepisy prawa kraju przyjmującego i/lub umowy zbiorowe lub orzeczenia arbitrażowe, które muszą być ogłoszone jako mające uniwersalne zastosowanie. W praktyce takie umowy zbiorowe i orzeczenia arbitrażowe odgrywają bardzo znaczącą rolę w większości 12

14 Państw Członkowskich. Państwa Członkowskie są zobowiązane do podawania do publicznej wiadomości informacji na temat warunków zatrudnienia dotyczących delegowanych pracowników. Wiele krajów wypełnia to zobowiązanie poprzez tworzenie dedykowanych stron internetowych linki do tych stron dostępne są pod następującym adresem: III.3 III.4 III.5 III.6 Czy istnieją jakieś dodatkowe wymagania, które powinny zostać spełnione w przypadku delegowania pracowników, inne niż te określone w Dyrektywie 96/71/WE? Tak, istnieje całkiem sporo przepisów, różnych w zależności od państwa. Dyrektywa i, ogólnie rzecz biorąc, prawo UE dopuszcza niektóre takie wymagania, a innych nie. Niemniej jednak są one obowiązujące i powinno się ich przestrzegać. Dodatkowe obowiązki nałożone przez Państwa Członkowskie mogą dotyczyć na przykład: wymogu przedkładania wcześniejszej deklaracji zamiaru delegowania pracowników władzom kraju przyjmującego (z nazwiskami pracowników, typem usług, jakie będą świadczyć, gdzie praca będzie wykonywana i jak długo, etc.); czasami wymóg ten sprowadza się do faktycznej autoryzacji, co uważane jest za sprzeczne z prawem UE. wymogu przechowywania dokumentów ubezpieczeń społecznych dotyczących delegowanych pracowników na terytorium kraju przyjmującego, wymogu posiadania przedstawiciela na terytorium kraju przyjmującego, różnych przepisów krajowego prawa pracy rozciągniętych na delegowanych pracowników: prawo do strajku, miesięczne wypłacanie wynagrodzenia, przepisy dotyczące pracy w nocy i w niedziele, etc. (Patrz Pytanie III.4.) Jeden z moich pracowników został zatrudniony w firmie na 3 miesiące. Czy mogę delegować go do Austrii? Moja firma została założona w Polsce i mam zamiar zajmować się renowacją mebli w jednym z hoteli w Austrii. Zgodnie z prawem austriackim może Pan delegować pracownika do Austrii, jeśli przepracował on w Pańskiej firmie co najmniej rok lub ma umowę o pracę na czas nieokreślony. Musi Pan również uzyskać europejskie pozwolenie umiejscowienia (EU-Entsendebestätigung) dla swojego pracownika. Formularz, który musi Pan wypełnić można ściągnąć ze strony internetowej Urzędu Zatrudnienia Publicznego Austrii (AMS): Czy muszę spełnić minimalne warunki zatrudnienia określone w Dyrektywie 96/71/WE, jeśli moi pracownicy jadą do innego Państwa Członkowskiego jedynie na 5 dni w celu zainstalowania nowej maszyny wyprodukowanej w naszej firmie? Tylko przepisy dotyczące minimalnych stawek wynagrodzenia i minimalnego płatnego urlopu nie muszą być spełnione w przypadku wstępnego montażu i/lub pierwszej instalacji wyrobów w ramach kontraktu na dostawę wyrobów, pod warunkiem, że okres delegacji nie przekracza 8 dni. Wyłączenie to nie dotyczy działalności budowlanej wymienionej w Załączniku do Dyrektywy: Co jeszcze powinienem zrobić przed oddelegowaniem moich pracowników do innego Państwa Członkowskiego? Pracodawca musi zapewnić delegowanym pracownikom formularz E 101 i Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz poinformować ich o obowiązujących przepisach podatkowych (patrz Rozdział VI). Nie jest to obowiązkowe, ale delegowani pracownicy powinni również posiadać kopię umowy o pracę, kopię kontraktu usługowego i dokumentów określających ich wynagrodzenie. 13

15 IV. Okresy przejściowe Osiem z dziesięciu nowych Państw Członkowskich UE, które wstąpiły do UE w maju 2004 Republika Czeska, Estonia, Węgry, Łotwa, Litwa, Polska, Słowacja i Słowenia objętych jest okresami przejściowymi, jeśli chodzi o swobodny przepływ pracowników i częściowo, jeśli chodzi o swobodny przepływ usług. Pracownicy z tych ośmiu krajów muszą uzyskać pozwolenia na pracę, jeśli chcą pracować dla zagranicznych pracodawców w następujących krajach: Austria, Belgia, Dania, Francja, Niemcy, Luksemburg i Holandia (patrz Traktat Akcesyjny wraz z załącznikami treaty/default_en.htm). Okres przejściowy może trwać najpóźniej do końca kwietnia 2011; w międzyczasie poszczególne kraje mogą zmienić decyzje w tym zakresie. Jeśli chodzi o swobodny przepływ usług, okresy przejściowe obowiązują w stosunku do delegowania pracowników z tych ośmiu krajów do Austrii i Niemiec w następujących sektorach, (na delegowanie pracowników z Niemiec do Polski również wymagane jest ważne polskie pozwolenie na pracę - patrz Rozdział VII): Austria Branża Kod NACE, chyba że wskazano inaczej Działalność w zakresie usług ogrodniczych Cięcie, kształtowanie i obróbka kamienia 26.7 Produkcja konstrukcji metalowych i części konstrukcji Budownictwo, w tym branże pokrewne do 4; Działalność określona w Załączniku do Dyrektywy 96/71/WE Usługi ochroniarskie Sprzątanie i czyszczenie obiektów Opieka domowa Pomoc społeczna i działalność bez zakwaterowania Niemcy Branża Budownictwo, w tym branże pokrewne Sprzątanie i czyszczenie obiektów Inne usługi Kod NACE, chyba że określone inaczej 45.1 do 4; Działalność określona w Załączniku do Dyrektywy 96/71/WE Sprzątanie i czyszczenie obiektów Jedynie działalność dekoratorów wnętrz Ten okres przejściowy na swobodny przepływ usług dla Austrii i Niemiec może trwać najpóźniej do końca kwietnia Austria W sektorach objętych okresem przejściowym dla swobodnego przepływu usług dla Austrii, delegowani pracownicy muszą występować o pozwolenia delegowania (EU-Entsendebewilligung), które równe są pozwoleniom na pracę. W Austrii istnieje jeden szczególny przepis: w 18 austriackiej Ustawy o Zatrudnieniu Zagranicznych Pracowników. Przepis ten zabrania wydawania pozwoleń w branżach budowlanych. W innych sektorach objętych okresem przejściowym pracownicy mogą być delegowani do Austri na podstawie pozwoleń delegowania, które mogą zostać wydane, jeśli udowodni się, że żadna 14

16 inna firma nie zapewniłaby wykonania takiej samej usługi poprzez zatrudnienie obywateli austriackich lub obywateli z krajów UE, w stosunku do których zasady swobodnego przepływu pracowników mają pełne zastosowanie (np. obywatele Niemiec lub obywatele nowych Państw Członkowskich pracujący w Austrii na podstawie stałego pozwolenia na pracę). Z drugiej strony, osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą świadczyć usługi w krajach przeznaczenia - Niemcy i Austria - i w sektorach, o których mowa powyżej, bez pozwoleń na pracę. W wielu przypadkach muszą jednak wystąpić o uznanie kwalifikacji. Niemcy W sektorach objętych okresem przejściowym dla swobodnego przepływu usług dla Niemiec, delegowanie pracowników jest określone w umowach dwustronnych, które Niemcy podpisały z większością krajów Europy Wschodniej na początku lat dziewięćdziesiątych (np. umowa pomiędzy Republiką Czeską i Niemcami w sprawie delegowania pracowników, która obowiązuje od roku 1991). Umowy te określają górne limity ilości pozwoleń na pracę (kontyngentów) udzielone przez władze niemieckie poszczególnym branżom i krajom. Świadczenie usług w tych sektorach jest dozwolone wyłącznie w ramach kontraktu. Taki kontrakt określony jest w artykule 631 niemieckiego Kodeksu Cywilnego (Bürgerliches Gesetzbuch): 631 Standardowe zobowiązania w ramach kontraktu (1) W ramach kontraktu, wykonawca zobowiązany jest do wykonania określonej pracy, a klient zobowiązany jest do wypłaty umówionego wynagrodzenia. (2) Przedmiotem kontraktu może być wykonanie lub zmiana rzeczy lub jakiś inny skutek spowodowany pracą lub wykonaniem usługi. Informacje o niemieckich kontyngentach Republika Czeska: Kontakt: Licencni sprava Ministerstwo Przemysłu i Handlu Dittrichova 21 CZ Praga 2 Republika Czeska Tel.: Faks: Republika Słowacka: Kontakt: Ministerstwo Gospodarki Republiki Słowackiej Mierova 19 SK Bratysława 212 Republika Słowacka i Tel.: Faks: Polska: Kontakt: Ministerstwo Gospodarki Departament Administracji Obrotem Pl. Trzech Krzyży 3/5 PL Warszawa Tel.: Faks:

17 IV.1 IV.2 IV.3 IV.4 Czy jako czeski przedsiębiorca mogę w Niemczech instalować schody, które produkuję? Tak, ale wyłącznie Pan osobiście, bez jakichkolwiek swoich pracowników, ponieważ usługa ta jest usługą budowlaną i obejmuje ją okres przejściowy dla swobodnego przepływu usług dla Niemiec. Jeśli obecność Pańskich pracowników będzie konieczna, będzie Pan musiał wystąpić dla nich o pozwolenia na pracę. Otrzymają pozwolenia na pracę jedynie wówczas, gdy odbiorca schodów jest przedsiębiorcą, a nie osobą prywatną. Jak mogę, jako czeski przedsiębiorca, w sektorach objętych okresem przejściowym, otrzymać pozwolenia na pracę dla moich pracowników w Niemczech? W Republice Czeskiej może się Pan zwrócić do Ministerstwa Przemysłu i Handlu o kontyngent dla pracowników Republiki Czeskiej. Kontyngent ten może być wykorzystany jedynie dla kontraktów pomiędzy dwiema firmami. Za każdy kontrakt wniesiona musi być opłata w wysokości 200, a za każdego delegowanego pracownika i za każdy miesiąc lub część każdego miesiąca dodatkowo 75. Gdzie mogę znaleźć formularz dotyczący pozwoleń na pracę dla pracowników delegowanych do Austrii? Formularz wniosku na EU-Entsendebewilligung (pozwolenia na pracę w okresie przejściowym przy delegowaniu pracowników) można uzyskać pod następującym adresem strony internetowej Austriackiej Agencji ds. Rynku Pracy (Arbeitsmarktservice): _V04-04.pdf Wypełniony dokument musi zostać przedstawiony przez austriacką firmę przyjmującą w regionalnym biurze Arbeitsmarktservice. Listę biur znaleźć można pod następującym adresem: ams.at/neu/4125.htm Gdzie mogę starać się o pozwolenie na pracę w Niemczech? Po skontaktowaniu się z krajową agencją odpowiedzialną za umowę dwustronną z Niemcami (patrz powyżej), do której zwrócił się Pan z prośbą o przydzielenie kontyngentu dla Pańskich pracowników, musi udać się Pan do niemieckiego Urzędu Pracy (Agentur für Arbeit), właściwego dla Pańskiego regionu. Właściwość ta zależy od Państwa Członkowskiego, z którego Pan pochodzi. Z Polski lub Państw Bałtyckich musi się Pan skontaktować z Urzędem Pracy w Duisburgu Agentur für Arbeit Duissernplatz 15, Duisburg Tel.: lub Z Republiki Czeskiej, Słowacji lub Węgier musi się Pan skontaktować z Urzędem Pracy we Frankfurcie nad Menem Agentur für Arbeit Hainer Weg Frankfurt/Main Tel.: lub Ze Słowenii musi się Pan skontaktować z Urzędem Pracy w Stuttgarcie Agentur für Arbeit Heilmannstraße Stuttgart Tel.: lub

18 IV.5 IV.6 IV.7 IV.8 IV.9 Jakie dokumenty muszę przedstawić niemieckiemu Urzędowi Pracy? Pozwolenia na pracę można uzyskać przedstawiając następujące dokumenty, w formie papierowej, odpowiedniemu Urzędowi Pracy. Wniosek należy złożyć co najmniej cztery tygodnie przed planowanym rozpoczęciem pracy w Niemczech. Kontrakt pomiędzy niemiecką i Pańską firmą w wersji oryginalnej. Kontrakt powinien być zgodny z artykułem 631 niemieckiego Kodeksu Cywilnego (Bürgerliches Gesetzbuch). Kontrakt określający prace, jakie mają zostać wykonane. Potwierdzenie przydziału kontyngentu z instytucji zajmującej się przydziałami kontyngentu. Dowód wpłaty podstawowej opłaty w wysokości 200 na rachunek bankowy odpowiedniego Urzędu Pracy. Formularz Erklärung zum Werkvertrag mówiący, że warunki pracy i płacy są odpowiednie, co oznacza, że: wynagrodzenie równe będzie średniemu wynagrodzeniu w Niemczech, przepisy dotyczące pracy w nadgodzinach i uprawnień urlopowych będą przestrzegane, wpłaty na fundusz ULAK w Wiesbaden zostały dokonane. Jeśli załoga się zmienia w trakcie wykonywania prac - plan wymiany załogi. Gdy planowane są roboty budowlane - formularz Selbstauskunft dla niemieckiej firmy. Gdy planowane są prace renowacyjne - poświadczenie z odpowiedniej instytucji zajmującej się ochroną zabytków, że dany obiekt jest wpisany na listę budynków chronionych. Co to są tak zwane kody NACE i jak mogę się dowiedzieć jak sklasyfikowana została moja działalność? NACE to oficjalna klasyfikacja działalności gospodarczej używana w UE. Pełną listę kodów NACE znaleźć można na przykład na stronie internetowej UE: Nasza czeska firma wygrała przetarg na budowę kompleksu administracyjnego w Niemczech. Zamawiającym jest niemiecka gmina. Jak mogę oddelegować naszych czeskich pracowników do Niemiec? Czy muszą mieć pozwolenia na pracę? Ponieważ obowiązuje okres przejściowy, delegowani pracownicy z Republiki Czeskiej nie mogą pracować w Niemczech bez pozwoleń na pracę. Jednak w tym przypadku czeska firma nie może się też starać o pozwolenia na pracę w ramach kontyngentów. Pozwolenia na pracę wydane w ramach kontyngentów są dostępne jedynie przy kontraktach miedzy przedsiębiorstwami. Gdzie polskie, czeskie czy słowackie firmy mogą się dowiedzieć czy nadal dostępne są pozwolenia na pracę przydzielane w ramach kontyngentów w ich sektorach? Danymi statystycznymi dotyczącymi pozwoleń administruje niemiecki Urząd Pracy (Agentur für Arbeit) i odpowiednie ministerstwa krajowe. Czy z pozwoleniem na pracę mogę pracować w dowolnym miejscu w Niemczech? Proszę pamiętać o tym, że starając się o pozwolenie na pracę musi Pan/Pani określić miejsce pracy. Zwykle pozwolenie na pracę można uzyskać dla dowolnego miejsca w Niemczech. Uczyniono wyjątek dla 38 regionów w Niemczech gdzie stopa bezrobocia jest obecnie więcej niż 30% wyższa niż średnia stopa bezrobocia w Niemczech. W tych regionach nie będzie można uzyskać pozwolenia na pracę. Lista tych regionów publikowana jest w internecie: 17

19 IV.10 IV.11 IV.12 IV.13 O czym jeszcze muszę pamiętać po otrzymaniu pozwolenia na pracę? Po podjęciu pozytywnej decyzji przez Urząd Pracy (Agentur für Arbeit) można zgłaszać się po indywidualne pozwolenia na pracę i trzeba za nie zapłacić z góry. Potem powinien Pan wysłać pisemne oświadczenie do biura ds. nielegalnego zatrudnienia (Finanzkontrolle Schwarzarbeit) w Kolonii, określające rozpoczęcie pracy. W przypadku kontroli w Niemczech należy mieć następujące dokumenty w języku niemieckim: Dokumentacja dziennego początku, końca i czasu trwania pracy. Proszę pamiętać, że powinien Pan dokumentować początek pracy każdego dnia rano. Jeśli niemieckie władze będą sprawdzać dokumentację, będą miały zastrzeżenia do brakującego wpisu z tego dnia rano. Kontrakt / dokumenty zgodnie z 91/533/EWG. Listy płac. Dokumentacja dotycząca wypłaconych wynagrodzeń. Zaleca się również wysłanie kopii kontraktu o świadczenie usług do lokalnego Urzędu Pracy (Agentur für Arbeit - odpowiedniej do miejsca wykonywania pracy) w celu rejestracji. Gdzie mogę znaleźć dodatkowe informacje i porady dotyczące pracy w Niemczech? Wiele informacji na temat pracy w Niemczech znaleźć można na stronach internetowych Urzędu Pracy (Agentur für Arbeit). - niestety, informacje te są wyłącznie w języku niemieckim. - Wersja angielska Praca w Niemczech Może Pan/Pani skontaktować się z Pana/Pani lokalnym Centrum Euro Info, które ma kontakt z niemieckimi partnerami. Tutaj uzyska Pan/Pani informacje z pierwszej ręki na temat sytuacji w Niemczech. Razem z moimi pracownikami chcę zbudować dom dla prywatnej osoby w Niemczech na zasadzie swobody świadczenia usług. Czy tak można? Nie. Obecnie zgodnie z uregulowaniami niemieckimi, aby otrzymać pozwolenie na pracę dla swoich pracowników musi zostać zawarta umowa o świadczenie usług pomiędzy Pańską firmą a firmą niemiecką. Nie zostanie wydane pozwolenie na pracę w przypadku umowy o świadczenie usług pomiędzy osobami prywatnymi, a nawet instytucją publiczną a Pańską firmą. Co powinienem zrobić, jeśli chcę świadczyć w Niemczech usługi na zasadzie delegowania pracowników w branży nie objętej okresem przejściowym? Może Pan rozpocząć świadczenie usług. W przypadku kontroli powinien Pan być w stanie przedstawić następujące dokumenty, w języku niemieckim: Dokumentacja dziennego początku, końca i czasu trwania pracy (proszę wpisać rozpoczęcie pracy natychmiast po jej rozpoczęciu). Formularz E 101 poświadczony przez zakład ubezpieczeń społecznych. Kontrakt / dokumenty zgodne z 91/533/EWG. Listy płac. Jeśli nie jest Pan pewny, czy okres przejściowy obejmuje tę usługę, może się Pan skontaktować z Bundesagentur für Arbeit i poprosić o stosowane oświadczenie. 18

20 IV.14 IV.15 IV.16 IV.17 IV.18 IV.19 IV.20 Chcę budować domy z prefabrykatów i słyszałem o wyjątku od podstawowej zasady? Czy to prawda? Tak, jeśli chce Pan budować domy z prefabrykatów i domy te składają się z kilku jedynie elementów, będzie musiał Pan przejść uproszczoną procedurę. Jest to uregulowane w artykule 4, rozdział 3 niemieckiego Anwerbestoppausnahmeverordnung (ASAV). Czy określona jest płaca minimalna, jaką muszę wypłacać moim pracownikom pracującym w Niemczech? W Niemczech określona jest płaca minimalna dla robotników budowlanych. Stawka płacy minimalnej obowiązuje przez rok i jest określana we wrześniu. Od 1 września 2006 obowiązują następujące płace minimalne: Niemcy Zachodnie i Berlin: dla skali płac 1 i dla skali płac 2 Niemcy Wschodnie 8.90 dla skali płac 1 i 9.80 dla skali płac 2 (Pracownicy podzieleni są według skali płac, zgodnie ze swoimi kwalifikacjami, im wyższy numer w skali płac tym wyższe kwalifikacje pracownika i tym wyższa płaca minimalna) Jak długo ważne jest pozwolenie na pracę? Normalne pozwolenie na pracę ważne jest przez dwa lata, ale może zostać przedłużone o sześć miesięcy, jeśli praca trwa dłużej. Kiedy od początku oczywiste jest, że praca trwała będzie dłużej, pozwolenie na pracę może być wydane maksymalnie na trzy lata. Czy mogę uzyskać transgraniczne pozwolenie na pracę na więcej niż jedną budowę? Nie, pozwolenie na pracę wydawane jest jedynie na jedną umowę o świadczenie usług. Jeśli ma Pan kontrakt na inne prace budowlane w Niemczech musi Pan starać się o kolejne pozwolenie na pracę. Czy mogę delegować swoich pracowników do niemieckiej firmy jako pracowników tymczasowych? Nie, pracownik może pracować jedynie w ramach umowy o świadczenie usług pomiędzy Pańską firmą a niemiecką firmą. Każda forma delegowania pracowników do niemieckiej firmy jest zabroniona. Jakie są cechy prawdziwej umowy o świadczenie usług? Jasno określony efekt prac. Wynagrodzenie za efekt prac, a nie za poświecony czas. Zagraniczny usługodawca zarządzający pracownikami. Brak wpływu niemieckiej firmy na ilość i kwalifikacje zaangażowanych pracowników. Zagraniczny usługodawca ponosi całe ryzyko przedsiębiorcy i gwarancje w przypadku niepowodzenia. Zwykle własny materiał do prac. Czy niemieckim pracownikom wolno pomagać czeskiej firmie delegującej swoich pracowników do Niemiec, jeśli zaistnieje taka potrzeba? Mieszanie załogi i pomoc pomiędzy zagranicznymi pracownikami jest ściśle zabroniona. Problemem może być nawet to, gdy materiały budowlane przenoszone są przez niemieckich pracowników z ciężarówki na miejsce wykonywania prac i gdy pomagają im w tym delegowani pracownicy. 19

Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego. 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat

Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego. 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat Dyrektywy usługowej: art. 3 Ustęp 1 : relacje z innymi specyficznymi aktami prawa wtórnego

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Niemczech 2015-06-26 15:06:36

Jeśli chcesz pracować w Niemczech 2015-06-26 15:06:36 Jeśli chcesz pracować w Niemczech 2015-06-26 15:06:36 2 Dostęp do niemieckiego rynku pracy został zliberalizowany w maju 2011 r. Liberalizacja nie oznacza, że przestały obowiązywać wymogi dotyczące rejestracji

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz być ubezpieczony Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Warszawa 2011 Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz

Bardziej szczegółowo

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa)

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa) 27.4.2006 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 114/1 I (Akty, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 629/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 kwietnia 2006 r. zmieniające

Bardziej szczegółowo

Swoboda świadczenia usług w Unii Europejskiej - Delegowanie Pracowników do Niemiec

Swoboda świadczenia usług w Unii Europejskiej - Delegowanie Pracowników do Niemiec Swoboda świadczenia usług w Unii Europejskiej - Delegowanie Pracowników do Niemiec Swoboda świadczenia usług w Unii Europejskiej 2 Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) art. 56 stanowi o swobodzie

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 2 W Holandii osoby z krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EPG) mają takie same prawa jak obywatele Niderlandów dotyczące wynagrodzenia,

Bardziej szczegółowo

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit)

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) Broszura informacyjna Urzędu Mieszkalnictwa Komunalnego (Housing Executive) dla pracowników migracyjnych Ta broszura

Bardziej szczegółowo

Magdalena Miska st. inspektor pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Krakowie

Magdalena Miska st. inspektor pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Krakowie Delegowanie pracowników do innych krajów UE Magdalena Miska st. inspektor pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Krakowie źródła prawa Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 96/71/WE z dnia 16.12.1996r.

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców?

Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców? Dyrektywa usługowa 13.05.10 1 Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców? Gdynia, 13 maja 2010' European Commission Enterprise and Industry Dyrektywa usługowa 13.05.10 2 Dyrektywa a ustawa-

Bardziej szczegółowo

Erasmus dla Młodych Przedsiębiorców

Erasmus dla Młodych Przedsiębiorców Erasmus dla Młodych Przedsiębiorców Umowa o udzielenie wsparcia na odbycie stażu dla Młodego Przedsiębiorcy w ramach działania Erasmus dla młodych przedsiębiorców Umowa nr:./eye VI/2014 Zwana dalej Umową,

Bardziej szczegółowo

Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce

Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce Anna Chuda, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Poznań, 19 listopada

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Petycji 2009 20.03.2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Dotyczy: Petycji 0858/2007, którą złożył Paul Stierum (Holandia), w sprawie problemów związanych z przywozem pojazdów z Niemiec

Bardziej szczegółowo

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach:

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach: Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy radzi: Polskie i europejskie zasiłki dla bezrobotnych Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez problemu podróżować, osiedlać się i podejmować legalną

Bardziej szczegółowo

Emerytury. {Pensions}

Emerytury. {Pensions} Emerytury {Pensions} 182 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Istnieją trzy rodzaje emerytur państwowych. Dwie z nich oparte są na składkach płaconych jako część ubezpieczenia społecznego emerytura państwowa pomostowa

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYDAWANIA FORMULARZY E 101

ZASADY WYDAWANIA FORMULARZY E 101 ZASADY WYDAWANIA FORMULARZY E 101 Wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r., pojawiły się nowe możliwości przemieszczania w celu wykonywania aktywności zawodowej na terenie

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNE DEKLARACJE I OŚWIADCZENIA OBECNYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON I NOWYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON UMOWY

WSPÓLNE DEKLARACJE I OŚWIADCZENIA OBECNYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON I NOWYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON UMOWY WSPÓLNE DEKLARACJE I OŚWIADCZENIA OBECNYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON I NOWYCH UMAWIAJĄCYCH SIĘ STRON UMOWY AF/EEE/BG/RO/DC/pl 1 WSPÓLNA DEKLARACJA W SPRAWIE TERMINOWEJ RATYFIKACJI UMOWY O UDZIALE REPUBLIKI

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie działalności gospodarczej przez cudzoziemców w Polsce

Prowadzenie działalności gospodarczej przez cudzoziemców w Polsce Prowadzenie działalności gospodarczej przez cudzoziemców w Polsce Prowadzenie działalności gospodarczej przez cudzoziemców OSOBY ZAGRANICZNE PRZEDSIĘBIORCY ZAGRANICZNI JAK OBYWATEL POLSKI ODDZIAŁY Z OGRANICZENIAMI

Bardziej szczegółowo

Zamierzasz pracować w Danii?

Zamierzasz pracować w Danii? Zamierzasz pracować w Danii? Duńska Inspekcja Pracy Telefon +45 70 12 12 88 E-mail: at@at.dk www.at.dk Kraje Unii Europejskiej/Europejskiej Strefy Gospodarczej (UE/EEA) Azory Baleary (Majorka, Ibiza) Belgia

Bardziej szczegółowo

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą Źródło: http://www.kuratorium.waw.pl/pl/poradnik-klienta/inne-sprawy/nostryfikacja-swiadectw/5423,uznanie-sw iadectw-uzyskanych-za-granica.html Wygenerowano: Sobota, 19 września 2015, 12:20 Uznanie świadectw

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII

Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII Prawo pracy & Treningi Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII Barcelona, 29 marca 2011 Spotkaniaz prawnikiem Od ponad trzech lat Konsulat Generalny RP

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r.

DYREKTYWA RADY. z dnia 14 października 1991 r. DYREKTYWA RADY z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącym informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy (91/533/EWG) RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 5.2.2015 L 29/3 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/171 z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie niektórych aspektów procedury wydawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym (Tekst mający znaczenie dla

Bardziej szczegółowo

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie!

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Każde z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz Szwajcaria

Bardziej szczegółowo

Broszura dotycząca uznawania kwalifikacji zawodowych z zagranicy

Broszura dotycząca uznawania kwalifikacji zawodowych z zagranicy Diese Broschüre wurde ausgehändigt von: Broszura dotycząca uznawania kwalifikacji zawodowych z zagranicy Szanowni Państwo, poniżej znajdą Państwo kilka wskazówek, które pozwolą Państwu zdobyć wstępne rozeznanie

Bardziej szczegółowo

[ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw

[ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw [ Fachowiec ] Czy wiesz? CNV Hout en Bouw Silni razem! [ Praca w Holandii ] Jeśli chcesz pracować w Holandii, istnieją ku temu różne możliwości. Możesz zostać zatrudniony przez własnego pracodawcę w Polsce

Bardziej szczegółowo

Działalność gospodarcza: Usługi i działalność gospodarcza w Niemczech 2015-12-25 23:38:16

Działalność gospodarcza: Usługi i działalność gospodarcza w Niemczech 2015-12-25 23:38:16 Działalność gospodarcza: Usługi i działalność gospodarcza w Niemczech 2015-12-25 23:38:16 2 Od momentu akcesji Polski do Unii Europejskiej niemiecki rynek w coraz większym stopniu staje się dla polskich

Bardziej szczegółowo

PRACA W HOLANDII ZA POŚREDNICTWEM AGENCJI PRACY TYMCZASOWEJ

PRACA W HOLANDII ZA POŚREDNICTWEM AGENCJI PRACY TYMCZASOWEJ PRACA W HOLANDII ZA POŚREDNICTWEM AGENCJI PRACY TYMCZASOWEJ Praca w Holandii zorganizowana jest w inny sposób niż ten, do którego są Państwo przyzwyczajeni. Jeśli więc zamierzają Państwo pracować w Holandii,

Bardziej szczegółowo

Jakie są skutki podatkowe takiego oddelegowania?

Jakie są skutki podatkowe takiego oddelegowania? Jakie są skutki podatkowe takiego oddelegowania? Pojęcie oddelegowania nie zostało zdefiniowane w polskim prawie. Przez oddelegowanie pracownika należy rozumieć przejściowe wykonywanie przez niego pracy

Bardziej szczegółowo

EURAXESS WSPARCIE MIĘDZYNARODOWEJ MOBILNOŚCI NAUKOWCÓW

EURAXESS WSPARCIE MIĘDZYNARODOWEJ MOBILNOŚCI NAUKOWCÓW Warszawa, 14 czerwca 2012 EURAXESS WSPARCIE MIĘDZYNARODOWEJ MOBILNOŚCI NAUKOWCÓW Anna Dorodzińska Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii

Bardziej szczegółowo

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl

Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013. www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Europejski i regionalny rynek pracy - mobilności geograficzna i zawodowa 9.04.2013 www.eures.europa.eu www.eures.praca.gov.pl Mobilność pracowników Mobilność zawodowa zmiany w ramach zawodu lub danej grupy

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Niektóre przepisy prawa polskiego powinny zostać dostosowane do postanowień Umowy między Wspólnotą Europejską i Państwami Członkowskimi z jednej strony a Konfederacją Szwajcarską

Bardziej szczegółowo

Wielkopolska Izba Rzemieślnicza w Poznaniu

Wielkopolska Izba Rzemieślnicza w Poznaniu Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie Nowoczesny Rzemieślnik" 1 Informacje o projekcie 1. Projekt Nowoczesny Rzemieślnik" realizowany jest przez Wielkopolską Izbę Rzemieślniczą w Poznaniu. 2.

Bardziej szczegółowo

Warto poznać procedurę zwrotu podatku VAT przedsiębiorcom nie posiadającym siedziby na obszarze Republiki Federalnej Niemiec.

Warto poznać procedurę zwrotu podatku VAT przedsiębiorcom nie posiadającym siedziby na obszarze Republiki Federalnej Niemiec. Warto poznać procedurę zwrotu podatku VAT przedsiębiorcom nie posiadającym siedziby na obszarze Republiki Federalnej Niemiec. Polscy przedsiębiorcy, którzy dokonali zakupu usług lub towarów na obszarze

Bardziej szczegółowo

Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Warunki wykonywania przez cudzoziemców pracy na

Bardziej szczegółowo

Program. Transgraniczne zatrudnianie pracowników. Świadczenie usług w Niemczech po wprowadzeniu płacy minimalnej od dnia 1.1.2015

Program. Transgraniczne zatrudnianie pracowników. Świadczenie usług w Niemczech po wprowadzeniu płacy minimalnej od dnia 1.1.2015 Program Transgraniczne zatrudnianie pracowników Świadczenie usług w Niemczech po wprowadzeniu płacy minimalnej od dnia 1.1.2015 Od dnia 1 stycznia 2015 roku obowiązywać będzie w Niemczech na mocy ustawy

Bardziej szczegółowo

PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ!

PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ! PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ! JEŚLI JESTEŚ AKTYWNY ZAWODOWO NA TERENIE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, TO MOŻESZ W TYM SAMYM OKRESIE PODLEGAĆ ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNEMU WYŁĄCZNIE W JEDNYM PAŃSTWIE. Szczegółowe

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE MINIMALNYCH WARUNKÓW PRACY W PRZEMYŚLE TECHNOLOGICZNYM

PODSUMOWANIE MINIMALNYCH WARUNKÓW PRACY W PRZEMYŚLE TECHNOLOGICZNYM TEKNOLOGIATEOLLISUUS RY 24.10.2013 METALLITYÖVÄEN LIITTO RY PODSUMOWANIE MINIMALNYCH WARUNKÓW PRACY W PRZEMYŚLE TECHNOLOGICZNYM Niniejsza instrukcja jest przeznaczona dla przedsiębiorstw zagranicznych

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Rozważając zasady opodatkowania drogowych przewozów kabotażowych w poszczególnych krajach członkowskich za podstawę należy przyjąć następujące przepisy prawne:

Bardziej szczegółowo

WPIS DO EWIDENCJI DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ NR 3509864 ZATRUDNIONYCH NA UMOWĘ O PRACĘ OBYWATELI POLSKICH - 20 OSÓB

WPIS DO EWIDENCJI DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ NR 3509864 ZATRUDNIONYCH NA UMOWĘ O PRACĘ OBYWATELI POLSKICH - 20 OSÓB Pieczęć pracodawcy 2 0 0 7-0 6-0 6 rok miesiąc dzień Sygnatura i data złożenia wniosku... (wypełnia organ właściwy) WNIOSEK o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Czego potrzebuję do podjęcia pracy w Austrii?

Czego potrzebuję do podjęcia pracy w Austrii? Z ecoplus do nowej Europy Czego potrzebuję do podjęcia pracy w Austrii? Informacje dla poszukujących pracy z nowych krajów członkowskich UE www.ecointernational.at Powered by federal government of Lower

Bardziej szczegółowo

Elementy systemu podatkowego

Elementy systemu podatkowego Elementy systemu podatkowego I. ogólne prawo podatkowe 1. zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa 1 2. kontrola skarbowa -ustawa z dnia 28 września

Bardziej szczegółowo

Warunki życia i pracy w Niemczech po 01 maja 2011 r. Justyna Pałka POWIATOWY URZĄD PRACY W GDYNI Marketing Chancen und Herausforderungen für die BA

Warunki życia i pracy w Niemczech po 01 maja 2011 r. Justyna Pałka POWIATOWY URZĄD PRACY W GDYNI Marketing Chancen und Herausforderungen für die BA Warunki życia i pracy w Niemczech po 01 maja 2011 r. Justyna Pałka POWIATOWY URZĄD PRACY W GDYNI Marketing Chancen und Herausforderungen für die BA Rynek pracy: * podjęcie pracy * poszukiwani pracownicy

Bardziej szczegółowo

Brama Unii Celnej: Białoruś. Ambasada Republiki Białoruś w Rzeczypospolitej Polskiej

Brama Unii Celnej: Białoruś. Ambasada Republiki Białoruś w Rzeczypospolitej Polskiej Brama Unii Celnej: Białoruś 1 UNIA CELNA Powierzchnia: 20 031 000 km² Ludność: 169 mln. PKB: USD 2,7 bln. (4 % światowego PKB) Handlowy obrót zewnętrzny: USD 913 mld. 2 Co daje Unia Celna i WPG? Swobodny

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Rzeczpospolitej Polskiej, reprezentowana przez p. Tadeusza Zająca Głównego Inspektora Pracy

Państwowa Inspekcja Pracy Rzeczpospolitej Polskiej, reprezentowana przez p. Tadeusza Zająca Głównego Inspektora Pracy SKRÓT POROZUMIENIA O WSPÓŁPRACY W ZAKRESIE WYMIANY INFORMACJI POMIĘDZY PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĄ PRACY W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A INSPEKCJĄ PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W HISZPANII Państwowa Inspekcja

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE do wniosku o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z przepisami koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

OŚWIADCZENIE do wniosku o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zgodnie z przepisami koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego WUP.PPZ-02 Oświadczenie do wniosku o zasiłek Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30 80-824 Gdańsk tel.: +48 58 326 18 01, fax: +48

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

Usługi detektywistyczne

Usługi detektywistyczne Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Czwartek, 17 września 2015, 15:14 Usługi detektywistyczne INFORMACJA sprawy dotyczące wpisu, zmiany wpisu lub wykreślenia wpisu z rejestru działalności regulowanej

Bardziej szczegółowo

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A.

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A. Wyślij do Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego A. Dane osobowe Imię i nazwisko Duński numer osobowy Adres Numer telefonu

Bardziej szczegółowo

Ustawa o działalności gospodarczej

Ustawa o działalności gospodarczej Ustawa o działalności gospodarczej Słowo wstępne. W związku z opublikowaniem jednolitego tekstu Ustawy o Działalności Gospodarczej przedstawiamy poniżej wyciąg tej ustawy dotyczący działalności osób zagranicznych

Bardziej szczegółowo

5. wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres

5. wykonuje pracę u pracodawcy zagranicznego i jest delegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres Informacja Wydawanie zezwoleń na pracę cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Opis sprawy: Wydawanie zezwoleń na zatrudnienie cudzoziemców na terytorium RP odbywa się w trybie wydawania

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O ZAWARCIE UMOWY NA ZATRUDNIENIE SKIEROWANEJ OSOBY BEZROBOTNEJ DO 30 r.ż. (art. 150 f ustawy o promocji zatrudnienia )

WNIOSEK O ZAWARCIE UMOWY NA ZATRUDNIENIE SKIEROWANEJ OSOBY BEZROBOTNEJ DO 30 r.ż. (art. 150 f ustawy o promocji zatrudnienia ) Pieczęć Wnioskodawcy Miejscowość i data Powiatowy Urząd Pracy w Czarnkowie WNIOSEK O ZAWARCIE UMOWY NA ZATRUDNIENIE SKIEROWANEJ OSOBY BEZROBOTNEJ DO 30 r.ż. (art. 150 f ustawy o promocji zatrudnienia )

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Świdnicy

Powiatowy Urząd Pracy w Świdnicy ... /pieczęć firmowa Pracodawcy lub Przedsiębiorcy/... /pozycja w rejestrze zgłoszeń/... /miejscowość i data/ Powiatowy Urząd Pracy w Świdnicy WNIOSEK o refundacje pracodawcy lub przedsiębiorcy przez okres

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Chorwacji 2015-06-17 15:32:11

Jeśli chcesz pracować w Chorwacji 2015-06-17 15:32:11 Jeśli chcesz pracować w Chorwacji 2015-06-17 15:32:11 2 Cudzoziemcy mogą podejmować pracę w Chorwacji na podstawie zezwolenia na pobyt i na pracę lub na podstawie świadectwa o rejestracji działalności,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UCZESTNICTWA

REGULAMIN UCZESTNICTWA REGULAMIN UCZESTNICTWA 1 Postanowienia ogólne 1. Regulamin uczestnictwa w projekcie Podlaska Akademia EKOJAZDY i BEZPIECZNEJ JAZDY Kierowcy Zawodowego, określa zasady rekrutacji, organizacji i prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zachęcamy studentów PB do wyjazdów w ramach zagranicznych praktyk ERASMUS 2013/2014

Serdecznie zachęcamy studentów PB do wyjazdów w ramach zagranicznych praktyk ERASMUS 2013/2014 Serdecznie zachęcamy studentów PB do wyjazdów w ramach zagranicznych praktyk ERASMUS 2013/2014 w skrócie: - praktyka może trwać 3 miesiące; - student musi być oficjalnie zakwalifikowanym na kierunku studiów

Bardziej szczegółowo

BM Partner. Aktualne zmiany dotyczące podatku VAT w odniesieniu do polskich przedsiębiorstw budowlanych w Niemczech

BM Partner. Aktualne zmiany dotyczące podatku VAT w odniesieniu do polskich przedsiębiorstw budowlanych w Niemczech Aktualne zmiany dotyczące podatku VAT w odniesieniu do polskich przedsiębiorstw budowlanych w Niemczech Uwe Komm mgr gospodarki finansowej doradca podatkowy 26 listopada 2010 Seminarium UNI-BUD w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Polanica-Zdrój: ZP/PN/2014/42-obsługa prawna Numer ogłoszenia: 230786-2014; data zamieszczenia: 10.07.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Polanica-Zdrój: ZP/PN/2014/42-obsługa prawna Numer ogłoszenia: 230786-2014; data zamieszczenia: 10.07.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Polanica-Zdrój: ZP/PN/2014/42-obsługa prawna Numer ogłoszenia: 230786-2014; data zamieszczenia: 10.07.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia

Bardziej szczegółowo

Łódź: Audyt podatkowy ŁSI sp. z o. o. za rok 2014 Numer ogłoszenia: 40844-2015; data zamieszczenia: 24.02.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Łódź: Audyt podatkowy ŁSI sp. z o. o. za rok 2014 Numer ogłoszenia: 40844-2015; data zamieszczenia: 24.02.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi 1 z 5 2015-02-24 12:14 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.lsi.net.pl Łódź: Audyt podatkowy ŁSI sp. z o. o. za rok 2014 Numer ogłoszenia:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA E100 NETTO : ZWROT VAT. www.e100.eu

INSTRUKCJA E100 NETTO : ZWROT VAT. www.e100.eu INSTRUKCJA E100 NETTO : ZWROT VAT www.e100.eu Е 100 oferuje swoim klientom możliwość skorzystania z usługi E100 Netto. Już teraz nasi klienci mają możliwość otrzymywania faktur bez VAT i uzyskiwania zwrotu

Bardziej szczegółowo

DOING BUSINESS IN FINLAND. www.ecovis.com tax services auditing and accounting legal services corporate advisory services

DOING BUSINESS IN FINLAND. www.ecovis.com tax services auditing and accounting legal services corporate advisory services Global expertise with local faces DOING BUSINESS IN FINLAND - NAJWAŻNIEJSZE ASPEKTY PRAWNE Plan prezentacji FORMY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI Ś GOSPODARCZEJ ZAGADNIENIA PODATKOWE PRAWO PRACY Dlaczego Finlandia?

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gik.gda.pl/

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gik.gda.pl/ Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.gik.gda.pl/ Gdańsk: Świadczenie usług telefonii komórkowej, bezprzewodowego dostępu do internetu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK UŻYTKOWNIKA. Dyrektywa 2005/36/WE. Wszystko, co należy wiedzieć o uznawaniu kwalifikacji zawodowych 66 PYTAŃ 66 ODPOWIEDZI

PRZEWODNIK UŻYTKOWNIKA. Dyrektywa 2005/36/WE. Wszystko, co należy wiedzieć o uznawaniu kwalifikacji zawodowych 66 PYTAŃ 66 ODPOWIEDZI PRZEWODNIK UŻYTKOWNIKA Dyrektywa 2005/36/WE Wszystko, co należy wiedzieć o uznawaniu kwalifikacji zawodowych 66 PYTAŃ 66 ODPOWIEDZI Niniejszy dokument jest przeznaczony do celów informacyjnych. Komisja

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP, Al. Jerozolimskie 202, 02-486 Warszawa, woj. mazowieckie, tel.

I. 1) NAZWA I ADRES: Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP, Al. Jerozolimskie 202, 02-486 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.piap.pl/bip Warszawa: Usługi bezpośredniej ochrony fizycznej osób i mienia oraz prowadzenia dozoru

Bardziej szczegółowo

KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO. - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą. 2013 r.

KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO. - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą. 2013 r. KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO - zasiłki dla osób bezrobotnych z zaliczeniem pracy za granicą 2013 r. Sumowanie okresów DOCUMENT U1 oraz Zaświadczenie E 301 to jedyne dokumenty potwierdzające

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 5.7.2014 L 198/7 DECYZJA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie bliskiej współpracy z właściwymi organami krajowymi uczestniczących państw członkowskich, których walutą nie

Bardziej szczegółowo

Dokument referencyjny

Dokument referencyjny 1 Konsultacje społeczne w sprawie obowiązku pracodawcy dotyczącego informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy ( dyrektywa w sprawie pisemnego oświadczenia ) *** Dokument

Bardziej szczegółowo

OBOWIĄZKI INFORMACYJNE

OBOWIĄZKI INFORMACYJNE Transformacje Prawa Prywatnego 4/2010 ISSN 1641 1609 OBOWIĄZKI INFORMACYJNE PROJEKT Tytuł: Obowiązki informacyjne Rozdział I. Obowiązki informacyjne przed dokonaniem czynności prawnej Art. 1. Obowiązek

Bardziej szczegółowo

Warszawa: Tłumaczenia pisemne (znak: BDG.741.001.2015) Numer ogłoszenia: 31006-2015; data zamieszczenia: 11.02.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Warszawa: Tłumaczenia pisemne (znak: BDG.741.001.2015) Numer ogłoszenia: 31006-2015; data zamieszczenia: 11.02.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Warszawa: Tłumaczenia pisemne (znak: BDG.741.001.2015) Numer ogłoszenia: 31006-2015; data zamieszczenia: 11.02.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy:

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów... XI Literatura... XIII Wprowadzenie... XV Konstrukcje transgranicznego zatrudnienia pracowników z punktu

Wykaz skrótów... XI Literatura... XIII Wprowadzenie... XV Konstrukcje transgranicznego zatrudnienia pracowników z punktu Wykaz skrótów... XI Literatura... XIII Wprowadzenie... XV Konstrukcje transgranicznego zatrudnienia pracowników z punktu widzenia biznesowego i prawnego... 1 1. Podróż służbowa... 1 1.1. Przesłanki formalne...

Bardziej szczegółowo

Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen

Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen Procedura ubiegania się o wizy krajowe i wizy Schengen Podstawowy zestaw dokumentów niezbędny do uzyskania wizy: wypełniony i podpisany wniosek wizowy: wniosek o wydanie wizy krajowej (pobierz wniosek

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 ««««««««««««Komisja Petycji 2009 14 lutego 2005 r. KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Petycja nr 527/2003, którą złożyli państwo Hervé i Carine D Hussy, obywatele Belgii, w sprawie dyskryminacji,

Bardziej szczegółowo

NACZELNA IZBA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

NACZELNA IZBA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH NACZELNA IZBA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH Zasady uznawania kwalifikacji zawodowych pielęgniarek i położnych będących obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej na podstawie ogólnego systemu uznawania

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi hotelarskie w zakresie spotkań i konferencji 2015/S 148-273932. Ogłoszenie o zamówieniu. Usługi

Polska-Warszawa: Usługi hotelarskie w zakresie spotkań i konferencji 2015/S 148-273932. Ogłoszenie o zamówieniu. Usługi 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:273932-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi hotelarskie w zakresie spotkań i konferencji 2015/S 148-273932 Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW Polska Czechy Wlk. Brytania Austria Islandia Hiszpania Portugalia Lichtenstein Grecja Szwajcaria Niemcy Dania Francja Włochy Norwegia Belgia Malta Holandia Irlandia Finlandia

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K o udzielenie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub rzeczy

W N I O S E K o udzielenie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub rzeczy W N I O S E K o udzielenie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub rzeczy podstawa prawna: art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1071/2009 z dnia 21 października

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48

Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48 Jeśli chcesz pracować w Irlandii 2015-06-15 14:02:48 2 W Irlandii minimalna stawka za godzinę pracy wynosi około 8,65 euro. Niezbędnym warunkiem do podjęcia legalnej pracy w Irlandii, korzystania ze świadczeń

Bardziej szczegółowo

*I. 1) NAZWA I ADRES:* Gmina Nowa Ruda, ul. Niepodległości 1, 57-400 Nowa Ruda, woj. dolnośląskie, tel. (74) 872-09 10, faks (74) 872-50-83.

*I. 1) NAZWA I ADRES:* Gmina Nowa Ruda, ul. Niepodległości 1, 57-400 Nowa Ruda, woj. dolnośląskie, tel. (74) 872-09 10, faks (74) 872-50-83. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.gmina.nowaruda.pl/ ------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE TECHNIK BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY - KOD ZAWODU 325509 Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik bezpieczeństwa i higieny pracy powinien być przygotowany do wykonywania

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.psouu.pl Gdańsk: Przebudowa budynku szkolnego polegająca na dobudowie windy w części północnej

Bardziej szczegółowo

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy

EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Agnieszka Luck, Kinga Motysia Krajowe Centrum Europass Biuro Koordynacji Kształcenia Kadr Fundacja Fundusz Współpracy EUROPASS równe szanse na europejskim rynku pracy Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 lipca 2015 r. Poz. 1073 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz

Bardziej szczegółowo

Zasady dotyczące podatku u źródła pobieranego w Luksemburgu, mające zastosowanie do dywidendy wypłacanej akcjonariuszom PEGAS NONWOVENS S.A.

Zasady dotyczące podatku u źródła pobieranego w Luksemburgu, mające zastosowanie do dywidendy wypłacanej akcjonariuszom PEGAS NONWOVENS S.A. KOMUNIKAT OBOWIĄZKOWY Zasady dotyczące podatku u źródła pobieranego w Luksemburgu, mające zastosowanie do dywidendy wypłacanej akcjonariuszom PEGAS NONWOVENS S.A. LUKSEMBURG / ZNOJMO (11 października 2013

Bardziej szczegółowo

A. DANE DOTYCZĄCE ORGANIZATORA ROBÓT PUBLICZNYCH

A. DANE DOTYCZĄCE ORGANIZATORA ROBÓT PUBLICZNYCH ............................................... Powiatowy Urząd Pracy w Oświęcimiu WNIOSEK o organizację robót publicznych Na zasadach określonych w: Art.57 ust 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o

Bardziej szczegółowo

Czeskie prawo pracy 2015-12-22 16:12:16

Czeskie prawo pracy 2015-12-22 16:12:16 Czeskie prawo pracy 2015-12-22 16:12:16 2 Stosunki pracy pomiędzy pracownikami i pracodawcami na terytorium RCz reguluje Kodeks pracy (Zákoník práce; ustawa Nr 262/2006, kp) oraz pozostałe przepisy dotyczące

Bardziej szczegółowo

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Konsultacje prowadzone przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Rynku Wewnętrznego i Usług Uwaga wstępna:

Bardziej szczegółowo

CEIDG-1 WNIOSEK O WPIS DO CENTRALNEJ EWIDENCJI I INFORMACJI O DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

CEIDG-1 WNIOSEK O WPIS DO CENTRALNEJ EWIDENCJI I INFORMACJI O DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CEIDG-1 WNIOSEK O WPIS DO CENTRALNEJ EWIDENCJI I INFORMACJI O DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Wniosek ten stanowi jednocześnie zgłoszenie do ZUS/KRUS, GUS oraz naczelnika urzędu skarbowego. Wniosek ten dotyczy

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Gdyni Sp. z o.o., ul. Świętojańska 53/8, 81-391 Gdynia

Agencja Rozwoju Gdyni Sp. z o.o., ul. Świętojańska 53/8, 81-391 Gdynia REGULAMIN REKRUTACJI I UCZESTNICTWA W FAZIE SZKOLENIOWO DORADCZEJ PROJEKTU MOJA FIRMA MOJE MIEJSCE PRACY - WSPARCIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I SAMOZATRUDNIENIA W GMINACH SŁABYCH STRUKTURALNIE POWIATU

Bardziej szczegółowo

Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian

Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian Wstęp W niniejszej ulotce wyjaśniamy, jakie leczenie możesz uzyskać, jeśli mieszkasz w regionie Lothian (Edynburg, West Lothian, Midlothian

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne

I. Postanowienia ogólne Regulamin stażu studenckiego organizowanego w ramach projektu Opracowanie i wdrożenie programu studiów inżynierskich geodezja i kartografia w Społecznej Wyższej Szkole Przedsiębiorczości i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Koleje Śląskie Sp. z o.o., Ul. Wita Stwosza 7, 40-040 Katowice, woj. śląskie, tel. 32 494 06 63, faks 32 494 06 62.

I. 1) NAZWA I ADRES: Koleje Śląskie Sp. z o.o., Ul. Wita Stwosza 7, 40-040 Katowice, woj. śląskie, tel. 32 494 06 63, faks 32 494 06 62. Katowice: DOSTAWA WRAZ Z MONTAŻEM I USTAWIENIEM W MIEJSCACH WSKAZANYCH PRZEZ ZAMAWIAJĄCEGO MEBLI DLA POTRZEB KOLEI ŚLĄSKICH SP. Z O.O. (KS/ZP/16/2011) OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia:

Bardziej szczegółowo

SEKCJA III: INFORMACJE O CHARAKTERZE PRAWNYM, EKONOMICZNYM, FINANSOWYM I TECHNICZNYM

SEKCJA III: INFORMACJE O CHARAKTERZE PRAWNYM, EKONOMICZNYM, FINANSOWYM I TECHNICZNYM 1 z 5 Łódź: Wykonanie zastępcze usunięcia nielegalnie magazynowanych odpadów, pozostałych po zakończonej działalności ERATECH S.A., w Łodzi przy Al. Piłsudskiego 141 Numer ogłoszenia: 265487-2010; data

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Główny Urząd Statystyczny, Al. Niepodległości 208, 00 925 Warszawa, woj.

I. 1) NAZWA I ADRES: Główny Urząd Statystyczny, Al. Niepodległości 208, 00 925 Warszawa, woj. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.stat.gov.pl/ogloszenia/zamowienia publiczne/przetargi/ Warszawa: Opracowanie studium wykonalności

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.cba.gov.pl/

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.cba.gov.pl/ Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.cba.gov.pl/ Warszawa: Wykonanie remontu schodów wejścia głównego do budynku siedziby Delegatury

Bardziej szczegółowo

BEZROBOTNI ORAZ WOLNE MIEJSCA PRACY I MIEJSCA AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ W ZAWODZIE KUCHARZ W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO POMORSKIM W LATACH 2010 2014

BEZROBOTNI ORAZ WOLNE MIEJSCA PRACY I MIEJSCA AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ W ZAWODZIE KUCHARZ W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO POMORSKIM W LATACH 2010 2014 INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE KUCHARZ KOD ZAWODU 512001 Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie kucharz powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) przechowywania żywności;

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (w skrócie EKUZ) jest to dokument, potwierdzający nasze prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI I ODBYWANIA STAŻY W PRZEMYSŁOWYM INSTYTUCIE AUTOMATYKI I POMIARÓW W RAMACH PROJEKTU TEKLA PLUS IV edycja PREAMBUŁA

REGULAMIN ORGANIZACJI I ODBYWANIA STAŻY W PRZEMYSŁOWYM INSTYTUCIE AUTOMATYKI I POMIARÓW W RAMACH PROJEKTU TEKLA PLUS IV edycja PREAMBUŁA TEKLA PLUS IV edycja Biuro Projektu: Consulting Plus Sp. z o.o. ul. Wiejska 12, 00-490 Warszawa tel. (22) 622 35 19, fax (22) 622 35 20, biuro@teklaplus.pl REGULAMIN ORGANIZACJI I ODBYWANIA STAŻY W PRZEMYSŁOWYM

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UCZESTNICTWA W PROJEKCIE pt. NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE

REGULAMIN UCZESTNICTWA W PROJEKCIE pt. NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE Gdańsk dn. 29.03.2006 r. REGULAMIN UCZESTNICTWA W PROJEKCIE pt. NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE 1 Zakres projektu 1. Szkolenia są realizowane w ramach projektu pt. Nowoczesne zarządzanie nr umowy SPORZL 2.3a 2

Bardziej szczegółowo

Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski

Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski Zdarzenie na terenie Polski Sprawcą szkody na terenie Polski jest kierujący pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski. Kto jest zobowiązany

Bardziej szczegółowo