Podręcznik. dla. Świadczeniodawców

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podręcznik. dla. Świadczeniodawców"

Transkrypt

1 Podręcznik dla Świadczeniodawców 1

2 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP PODSTAWOWE ZASADY UNIA EUROPEJSKA TRAKTAT RZYMSKI POWSTANIE UNII EUROPEJSKIEJ (UE) PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE UNII EUROPEJSKIEJ (UE) EUROPEJSKI OBSZAR GOSPODARCZY (EOG) SZWAJCARIA OBYWATELE PAŃSTW TRZECICH ROZSZERZENIE UNII W 2004 ROKU GENERALNE ZASADY ROZPORZĄDZENIA 1408/ ZASADA RÓWNEGO TRAKTOWANIA ZASADA STOSOWANIA JEDNEGO USTAWODAWSTWA ZASADA ZLICZANIA OKRESÓW UBEZPIECZENIA/ZATRUDNIENIA/ZAMIESZKANIA ZASADA OCHRONY PRAW NABYTYCH ZAKAZ DYSKRYMINACJI ŚWIADCZENIA PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI ŚWIADCZENIA OPIEKI ZDROWOTNEJ OSOBY POSIADAJĄCE PRAWO DO ŚWIADCZEŃ NA MOCY PRZEPISÓW WSPÓLNOTOWYCH OSOBY UPRAWNIONE OSOBY UPRAWNIONE NA PODSTAWIE PRZEPISÓW O KOORDYNACJI OSOBY ZATRUDNIONE I OSOBY PRACUJĄCE NA WŁASNY RACHUNEK PRACOWNICY PRZYGRANICZNI PRACOWNICY SEZONOWI STUDENCI UCHODŹCY BEZPAŃSTWOWCY CZŁONKOWIE RODZINY MIEJSCE ZAMIESZKANIA I MIEJSCE POBYTU REALIZACJA ROZPORZĄDZEŃ WŁADZA WŁAŚCIWA INSTYTUCJA WŁAŚCIWA PAŃSTWO WŁAŚCIWE INSTYTUCJA MIEJSCA ZAMIESZKANIA INSTYTUCJA MIEJSCA POBYTU INSTYTUCJA ŁĄCZNIKOWA ZAKRES ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ W POLSCE PEŁEN ZAKRES ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ NIEZBĘDNE ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE ŚWIADCZENIA ZWIĄZANE Z CHOROBĄ ZAWODOWĄ I WYPADKIEM PRZY PRACY LECZENIE PLANOWANE, WYMAGAJĄCE ZGODY INSTYTUCJI WŁAŚCIWEJ MIĘDZYNARODOWY TRANSPORT SANITARNY DO MIEJSCA ZAMIESZKANIA DOKUMENTY UPRAWNIAJĄCE DO ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ RODZAJE FORMULARZY Z SERII E FORMULARZE ZAŚWIADCZAJĄCE O PRAWIE DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH NA PODSTAWIE PRZEPISÓW O KOORDYNACJI FORMULARZE KORESPONDENCYJNE FORMULARZE ROZLICZENIOWE EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO, FORMULARZ E 111, CERTYFIKAT ZASTĘPCZY WPROWADZENIE EUROPEJSKIEJ KARTY UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO PAŃSTWA STOSUJĄCE KARTĘ EKUZ OD DNIA 1 CZERWCA 2004 R. (13 PAŃSTW) PAŃSTWA, KTÓRE OTRZYMAŁY OKRESY PRZEJŚCIOWE NA WPROWADZENIE EKUZ (15 PAŃSTW)

3 4.1.3 PAŃSTWA ZAMIERZAJĄCE WPROWADZIĆ KARTĘ PRZED UPŁYWEM OKRESU PRZEJŚCIOWEGO OKRES WAŻNOŚCI EKUZ / E OSOBY, KTÓRE ZACHOROWAŁY W TRAKCIE TRANZYTU (EKUZ/E 111) WZORY EUROPEJSKIEJ KARTY UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO NA CO ZWRACAĆ UWAGĘ NA EUROPEJSKIEJ KARCIE UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO CERTYFIKAT ZASTĘPCZY CEL WYDANIA CERTYFIKATU OKRES WAŻNOŚCI CERTYFIKATU ZASTĘPCZEGO FORMULARZ E 111 W NOWEJ WERSJI NA CO ZWRACAĆ UWAGĘ NA NOWYM FORMULARZU E CO ROBIĆ JEŚLI W FORMULARZU BRAKUJE WAŻNYCH DANYCH INNE FORMULARZE FORMULARZE SERII E, KTÓRE NIE WYMAGAJĄ REJESTRACJI W NFZ FORMULARZ E WYRAŻANIE ZGODY NA LECZENIE SPECJALISTYCZNE ZMIANA MIEJSCA ZAMIESZKANIA W CZASIE CHOROBY LUB CIĄŻY JAKIE INFORMACJE ZAWIERA FORMULARZ E FORMULARZE SERII E, KTÓRE WYMAGAJĄ REJESTRACJI W NFZ POŚWIADCZENIE O PRAWIE DO ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ JAKO POTWIERDZENIE ZAREJESTROWANIA FORMULARZA FORMULARZ E UBEZPIECZONY MIESZKA W PAŃSTWIE CZŁONKOWSKIM EOG, KTÓRE NIE JEST PAŃSTWEM WŁAŚCIWYM PRACOWNICY PRZYGRANICZNI PRACOWNICY SEZONOWI JAKIE INFORMACJE ZAWIERA FORMULARZ E FORMULARZ E OKRES UPRAWNIENIA DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH JAKIE INFORMACJE ZAWIERA FORMULARZ E FORMULARZ E USTANIE PRAWA DO ŚWIADCZEŃ Z TYTUŁU FORMULARZA E JAKIE INFORMACJE ZAWIERA FORMULARZ E FORMULARZ E CZŁONKOWIE RODZINY POZOSTAJĄCY NA UTRZYMANIU EMERYTA/RENCISTY JAKIE INFORMACJE ZAWIERA FORMULARZ E FORMULARZ E JAKIE INFORMACJE ZAWIERA FORMULARZ E LECZENIE PACJENTÓW Z INNYCH PAŃSTW WE/EOG UWAGI OGÓLNE PODMIOTY DZIAŁAJĄCE W RAMACH POWSZECHNEGO UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO W POLSCE DOSTĘP DO OPIEKI ZDROWOTNEJ W POLSCE W PRZYPADKU POBYTU CZASOWEGO DOSTĘP DO OPIEKI ZDROWOTNEJ W PRZYPADKU ZAMIESZKANIA W POLSCE PIERWSZY KONTAKT ZE ŚWIADCZENIODAWCĄ (PRZYCHODNIA, LEKARZ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ, LEKARZ SPECJALISTA, SZPITAL) ZADAWANIE PYTAŃ PODSTAWOWYCH DOKUMENTY UPRAWNIAJĄCE DO UZYSKANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH SPOSÓB POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU, GDY PACJENT NIE POSIADA DOKUMENTÓW UPRAWNIAJĄCYCH DO UZYSKANIA ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ INFORMACJE O ZASADACH UDZIELANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ OSOBOM UPRAWNIONYM PODSTAWOWA OPIEKA ZDROWOTNA AMBULATORYJNA OPIEKA SPECJALISTYCZNA LECZENIE STOMATOLOGICZNE LECZENIE SZPITALNE RATOWNICTWO I TRANSPORT MEDYCZNY PRZEDMIOTY ORTOPEDYCZNE LEKARSTWA I WYROBY MEDYCZNE SPOSÓB WYSTAWIANIA RECEPT OSOBOM UPRAWNIONYM

4 WYSTAWIANIE RECEPTY, WZÓR DIALIZA NEREK POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU OSÓB UPRAWNIONYCH OSOBY UBEZPIECZONE W FUNDUSZU, WYMAGAJĄCE DIALIZ PODCZAS POBYTU W INNYM PAŃSTWIE CZŁONKOWSKIM TLENOTERAPIA CIĄŻA, PORÓD, POŁÓG LECZENIE PLANOWANE PROCEDURA UZYSKANIA ZGODY NA PLANOWANE LECZENIE OBYWATELA POLSKIEGO W INNYM PAŃSTWIE CZŁONKOWSKIM WE/EOG PODSTAWY PRAWNE FORMULARZ E KTO PONOSI KOSZTY ZWIĄZANE Z LECZENIEM POZA GRANICAM POLSKI KOSZTY LECZENIA ODBYTEGO BEZ UZYSKANIA ZGODY ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI WŁAŚCIWY DO PRZYJĘCIA WNIOSKU O ZGODĘ NA LECZENIE POZA GRANICAMI KRAJU FORMALNOŚCI PLANOWANE LECZENIE OSOBY UPRAWNIONEJ W POLSCE UZYSKIWANIE WCZEŚNIEJSZEJ ZGODY NA LECZENIE UZGADNIANIE WARUNKÓW LECZENIA PO UZYSKANIU ZGODY PROCEDURY ROZLICZENIOWE PROCEDURY ROZLICZEŃ MIĘDZY NFZ I ŚWIADCZENIODAWCAMI - INFORMACJE OGÓLNE DOKUMENTY ROZLICZENIOWE, GDY UDZIELONE ŚWIADCZENIA ROZLICZANE SĄ POZA MAKSYMALNĄ KWOTĄ OKREŚLONĄ W UMOWIE DOKUMENTY ROZLICZENIOWE, GDY UDZIELONE ŚWIADCZENIA ROZLICZANE SĄ W RAMACH MAKSYMALNEJ KWOTY OKREŚLONEJ W UMOWIE SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE DOTYCZACE ROZLICZANIA POSZCZEGÓLNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ ROZLICZANIE KOSZTÓW LEKÓW WYDANYCH OSOBIE UPRAWNIONEJ MIĘDZY FARMACEUTĄ, A ODDZIAŁEM WOJEWÓDZKIM NFZ ZASADY ROZLICZEŃ POMIĘDZY INSTYTUCJAMI UBEZPIECZEŃ ZDROWOTNYCH Z KRAJÓW WE/EOG NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA PRZEZ ŚWIADCZENIODAWCÓW PYTANIA NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PRZEZ PACJENTÓW ZAŁĄCZNIKI

5 1. WSTĘP 1.1 PODSTAWOWE ZASADY System opieki zdrowotnej w Polsce oparty jest o powszechne ubezpieczenie zdrowotne. Osoby objęte powszechnym systemem ubezpieczenia zdrowotnego (obowiązkowo lub dobrowolnie) uprawnione są do opieki zdrowotnej na terytorium Polski w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 roku. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135) oraz w przepisach poszczególnych rozporządzeń Ministra Zdrowia. Osoby ubezpieczone i członkowie ich rodzin oraz osoby uprawnione na podstawie przepisów o koordynacji mają prawo do nieodpłatnej opieki zdrowotnej, o ile usługa świadczona jest przez świadczeniodawcę, który zawarł umowę o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej z wojewódzkim oddziałem Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych określa rodzaj i zakres świadczeń zakontraktowanych u danego świadczeniodawcy przez Narodowy Fundusz Zdrowia. 1.2 UNIA EUROPEJSKA TRAKTAT RZYMSKI Traktat Rzymski (1957), na mocy którego ustanowiono Europejską Wspólnotę Gospodarczą (przekształconą później we Wspólnotę Europejską (WE)), zawiera cztery fundamentalne swobody obowiązujące na terytorium sześciu państw założycielskich: swoboda przepływu towarów, swoboda przepływu kapitału, swoboda świadczenia usług, swoboda przepływu pracowników POWSTANIE UNII EUROPEJSKIEJ (UE) Unia Europejska powstała dnia 1 listopada 1993 roku, kiedy Traktat Europejski (Traktat z Maastricht) został ratyfikowany przez 12 państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej. W niniejszym podręczniku stosujemy termin UE dla spójności mimo, że w niektórych sytuacjach termin WE byłby bardziej właściwy. 5

6 1.2.3 PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE UNII EUROPEJSKIEJ (UE) Następujące państwa założycielskie podpisały Traktat Rzymski w 1957 roku: Belgia, Francja 1, Republika Federalna Niemiec, Włochy 2, Luksemburg i Holandia. Dania, Irlandia i Wielka Brytania 3 wstąpiły do Wspólnoty dnia 1 stycznia 1973 roku. Grecja wstąpiła do Wspólnoty dnia 1 stycznia 1981 roku. Portugalia 4 i Hiszpania 5 wstąpiły do Wspólnoty dnia 1 stycznia 1986 roku. Austria, Finlandia 6 i Szwecja wstąpiły dnia 1 stycznia 1995 roku EUROPEJSKI OBSZAR GOSPODARCZY (EOG) Dnia 1 stycznia 1994 roku, kiedy niektóre państwa członkowskie Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) podpisały z Unią Europejską porozumienie w sprawie utworzenia Europejskiego Obszaru Gospodarczego. EOG obejmuje wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz: Islandię, Lichtenstein i Norwegię SZWAJCARIA Szwajcaria, mimo iż jest członkiem EFTA, nie podpisała umowy o utworzeniu EOG. Jednak od dnia 1 czerwca 2002 roku obowiązuje podpisane między Szwajcarią a poszczególnymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej porozumienie w sprawie swobodnego przepływu osób, czego efektem jest stosowanie przepisów wspólnotowych z zakresu zabezpieczenia społecznego. Należy zauważyć, że porozumienie ze Szwajcarią o swobodnym przepływie osób nie obejmuje takich państw EOG jak Islandia, Lichtenstein i Norwegia. Obecnie obowiązuje ono tylko tzw. państwa starej Unii i Szwajcarię. Polska nie zawarła jeszcze wspomnianej umowy ze Szwajcarią. W związku z tym przepisy wspólnotowe z zakresu zabezpieczenia społecznego nie obowiązują w stosunkach między naszymi państwami. W konsekwencji, osoby pochodzące ze Szwajcarii nie mogą korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce na podstawie jednego z unijnych dokumentów, np. karty EKUZ lub poświadczenia. Osoby te należy traktować jak pacjentów korzystających ze świadczeń prywatnie. (1) Francja obejmuje także Gwadelupę, Martynikę, Gujanę, Wyspę Reunion, Korsykę i (w okresie od dnia 19 lipca 1976 do 11 czerwca 1985 Saint Pierre i Miquelon (2) Włochy obejmują Elbę, Sycylię, Triest i Sardynię (3) Wielka Brytania obejmuje Irlandię Północną, Gibraltar, ale nie obejmuje Wyspy Man i Wysp Normandzkich (4) Portugalia obejmuje Azory i Maderę (5) Hiszpania obejmuje Baleary, wyspy Kanaryjskie, Ceutę i Melillę (6) Finlandia nie obejmuje wysp Alandzkich 6

7 1.2.6 OBYWATELE PAŃSTW TRZECICH Od dnia 1 czerwca 2003 roku, obywatele państwa trzeciego, którzy legalnie zamieszkują w państwie członkowskim UE (tzn. obywatele państw spoza EOG) i przebywają w innym państwie członkowskim UE (czasowo lub na stałe), także objęci są przepisami Rozporządzeń. Zasada ta nie ma zastosowania wobec obywateli państw trzecich podróżujących do i z Danii ROZSZERZENIE UNII W 2004 ROKU Dnia 1 maja 2004 roku następujące państwa wstąpiły do Unii Europejskiej: Cypr, Republika Czeska, Estonia, Węgry, Łotwa, Litwa, Malta, Polska, Słowenia, Słowacja. 1.3 GENERALNE ZASADY ROZPORZĄDZENIA 1408/71 Państwa sygnatariusze Traktatu Rzymskiego uznali, że istnienie w poszczególnych państwach członkowskich różnych systemów zabezpieczenia społecznego (w tym różnych systemów opieki zdrowotnej), z własnymi zasadami dostępu i zakresem uprawnień, może zagrozić realizacji swobody przepływu pracowników, o ile systemy te nie będą efektywnie koordynowane. Dlatego artykuł 42 Traktatu (dawniej artykuł 51) stanowi, że: Rada, stanowiąc jednomyślnie z inicjatywy Komisji, przyjmuje w dziedzinie zabezpieczenia społecznego środki niezbędne do ustanowienia swobodnego przepływu pracowników... Na podstawie tej delegacji wydano następujące rozporządzenia wspólnotowe: Rozporządzenie numer 1408/1971 z dnia 14 czerwca 1971 roku w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, Rozporządzenie numer 574/1972 z dnia 21 marca 1972 roku w sprawie wykonywania rozporządzenia numer 1408/1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, 7

8 Rozporządzenie numer 859/2003 z dnia 14 maja 2003 roku rozszerzającego Rozporządzenie numer 1408/1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz Rozporządzenie numer 574/1972 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi przepisami wyłącznie ze względu na ich obywatelstwo, Rozporządzenie numer 631/2004 z dnia 31 marca 2004 roku zmieniające Rozporządzenie numer 1408/1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz Rozporządzenie Rady numer 574/1972 w sprawie wykonywania Rozporządzenia numer 1408/1971, w zakresie zrównania praw i uproszczenia procedur. Rozporządzenie numer 1408/71 opiera się na 4 głównych zasadach koordynacji: zasada równego traktowania; zasada stosowania jednego ustawodawstwa (ustawodawstwo właściwe); zasada zliczania okresów ubezpieczenia/zatrudnienia/zamieszkania; zasada ochrony praw nabytych ZASADA RÓWNEGO TRAKTOWANIA Artykuł 3 Rozporządzenia numer 1408/71 wprowadza zakaz dyskryminacji na podstawie narodowości. Stanowi on, że osoby zamieszkujące na terytorium państwa członkowskiego WE/EOG podlegającego przepisom powyższego Rozporządzenia korzystają z tych samych praw i obowiązków wynikających z ustawodawstwa innego państwa EOG, co obywatele tego państwa. Przykład: Pan Janusz Kowal otrzymuje emeryturę z ZUS i mieszka w Czechach. Ma prawo do dostępu do świadczeń zdrowotnych udzielanych przez czeską służbę zdrowia na tych samych zasadach, co czescy ubezpieczeni ZASADA STOSOWANIA JEDNEGO USTAWODAWSTWA Zgodnie z tą zasadą, osoba podlega przepisom tylko jednego państwa członkowskiego WE/EOG w tym samym czasie. Zasada ta ma na celu zapobieżenie komplikacjom, które mogłyby wyniknąć, gdyby dana osoba jednocześnie podlegała przepisom o zabezpieczeniu społecznym więcej niż jednego państwa EOG. Przykład: Pani Agata Cieślak mieszka w Polsce i jest zatrudniona na umowę o pracę w Polsce oraz w Niemczech. Podlega ona wyłącznie polskiemu prawu z zakresu zabezpieczenia społecznego. 8

9 1.3.3 ZASADA ZLICZANIA OKRESÓW UBEZPIECZENIA/ZATRUDNIENIA/ZAMIESZKANIA Zgodnie z tą zasadą okresy ubezpieczeń, zatrudnienia, pracy na własny rachunek lub zamieszkania w jednym państwie WE/EOG powinny być uznane przy ustalaniu prawa do świadczeń w innym państwie WE/EOG. Przykład: Pani Joanna Siemieniuk obecnie mieszka w Polsce. Pracowała przez 10 lat w Niemczech, a następnie przez 25 lat w Polsce. Po złożeniu przez nią wniosku o emeryturę do polskiego organu emerytalnego (ZUS-u), uwzględni on zarówno okresy składkowe w Polsce, jak i w Niemczech. Emerytura Pani Siemieniuk będzie składała się z części wypłacanej przez niemiecki organ emerytalny i z części wypłacanej przez ZUS ZASADA OCHRONY PRAW NABYTYCH Według tej zasady osoby pochodzące z jednego państwa członkowskiego WE/EOG podczas pobytu lub zamieszkania w innym państwie członkowskim mają prawo do otrzymywania świadczeń, do których prawo nabyli na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego WE/EOG. Prawo do opieki zdrowotnej powiązane jest z eksportem świadczeń pieniężnych. Istnieje jednak kilka wyjątków od tej zasady. Zasady tej nie stosuje się, choćby wobec specjalnych świadczeń nieskładkowych. Przykład: Pan Mariusz Lewandowski otrzymuje rentę rodzinną z ZUS. Podczas choroby postanowił wyjechać na 2 miesiące do córki mieszkającej we Francji. W tym czasie renta będzie nadal wypłacana ZAKAZ DYSKRYMINACJI Artykuł 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka zabrania dyskryminacji osoby realizującej swoje prawa wynikające z Konwencji na podstawie takiej jak płeć, rasa, kolor, język, religia, opinie polityczne lub inne, pochodzenie etniczne lub społeczne, związek z mniejszością narodową, stan posiadania, urodzenie lub inny status. W zakresie zabezpieczenia społecznego, zakaz dyskryminacji odgrywa największą rolę przy ustalaniu jej statusu ubezpieczeniowego danej osoby. Znaczenie ma jedynie fakt, czy jest ona ubezpieczona, a to nie może zostać ustalone na podstawie wyglądu zewnętrznego, nazwiska, języka lub narodowości. Oskarżeń o dyskryminację można uniknąć poprzez zapewnienie równego traktowania pacjentów. Pytanie o ubezpieczenie nie jest przejawem rasizmu lub dyskryminacji, o ile można udowodnić, że wszystkim pacjentom, bez względu na adres, wygląd lub akcent, zadawane jest to samo pytanie. W celu zapewnienia równego traktowania pacjentów świadczeniodawcy powinni zwrócić uwagę, aby pracownicy bezpośrednio obsługujący pacjentów byli odpowiednio wykwalifikowani oraz świadomi swojej roli. 9

10 1.4 ŚWIADCZENIA PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI Artykuł 4 Rozporządzenia 1408/71 stanowi, że akt prawny ma zastosowanie do wszystkich przepisów prawa wewnętrznego poszczególnych państw członkowskich dotyczących następujących dziedzin zabezpieczenia społecznego: świadczenia w razie choroby i macierzyństwa; świadczenia z tytułu inwalidztwa, w tym również zmierzające do zachowania lub zwiększenia zdolności zarobkowania; świadczenia emerytalne; świadczenia dla osób pozostałych przy życiu; świadczenia z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej; zasiłki pogrzebowe; świadczenia w razie bezrobocia; świadczenia rodzinne ŚWIADCZENIA OPIEKI ZDROWOTNEJ Każde państwo członkowskie posiada swoją własną listę świadczeń zdrowotnych udzielanych na podstawie ustawodawstwa tego państwa. Jednak we wszystkich państwach członkowskich świadczenia medyczne, opieka dentystyczna, opieka zdrowotna i wydawanie lekarstw uznawane jest za świadczenia zdrowotne. Świadczenie opieki zdrowotnej to rzeczowe świadczenie zdrowotne oraz świadczenie zdrowotne towarzyszące, gdzie rzeczowe świadczenie zdrowotne rozumiane jest jako świadczenie związane z procesem leczenia, leki, wyroby medyczne, w tym wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi, środki pomocnicze, natomiast świadczenie towarzyszące to zakwaterowanie i wyżywienie w zakładzie opieki zdrowotnej całodobowej lub całodziennej oraz usługi transportu sanitarnego. Świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są w przypadku choroby, ciąży, a także choroby wywołanej wypadkiem przy pracy lub choroby zawodowej. Polskie prawo uznaje za świadczenie zdrowotne działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych, regulujących zasady ich udzielania. 1.5 OSOBY POSIADAJĄCE PRAWO DO ŚWIADCZEŃ NA MOCY PRZEPISÓW WSPÓLNOTOWYCH OSOBY UPRAWNIONE Rozporządzenie numer 1408/71 stosuje się wobec osób przebywających czasowo lub zamieszkujących na terytorium państw WE/EOG i Szwajcarii 7. W zasadzie rozporządzenie dotyczy jedynie tych świadczeń, które przewidziane są przez ustawodawstwo danego państwa. Przepisy wspólnotowe z zakresu zabezpieczenia społecznego, w tym dotyczące opieki zdrowotnej obejmują pracowników i osoby pracujące na własny rachunek, a także te osoby, które nie są jeszcze lub już aktywne zawodowo, lecz w którymś momencie życia były pracownikami lub 7 Informacja ta będzie dotyczyła Polski po podpisaniu stosownej umowy ze Szwajcarią; 10

11 prowadziły działalność gospodarczą, np. emeryci, renciści, bezrobotni, studenci. Rozporządzenia dotyczą także osób pozostających na utrzymaniu, np. członkowie rodziny pracownika lub osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Osoby uprawnione posiadające obywatelstwo jednego z państw członkowskich UE, aby korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie wymienionych przepisów wspólnotowych, nie muszą zamieszkiwać na terytorium UE. Przykład: Pan Martin Schokol, obywatel niemiecki, pracuje w Niemczech, natomiast mieszka na Ukrainie. Podlega on ustawodawstwu niemieckiemu w zakresie ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, pomimo iż nie mieszka na terytorium jednego z państw członkowskich WE/EOG. Natomiast osoby uprawnione nie posiadające obywatelstwa jednego z państw członkowskich UE, aby korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów wspólnotowych, muszą zamieszkiwać na terytorium jednego z państw członkowskich UE. Przykład: Pan Jurij Raspotin, będący obywatelem Rosji, mieszka w Polsce i podlega polskiemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż jest zatrudniony w jednej z firm jako pracownik budowlany na podstawie umowy o pracę. Podczas urlopu wypoczynkowego Pan Raspotin ma zamiar odwiedzić Hiszpanię. W tym celu musi złożyć wniosek o wydanie formularza E 111 do oddziału wojewódzkiego NFZ, właściwego ze względu na jego miejsce zamieszkania i pomimo, że nie posiada obywatelstwa unijnego dokument zostanie mu wydany OSOBY UPRAWNIONE NA PODSTAWIE PRZEPISÓW O KOORDYNACJI Osoba uprawniona do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, zwana dalej osobą uprawnioną, to osoba, która nie jest ubezpieczona w Narodowym Funduszu Zdrowia, ale posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie ustawodawstwa innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a której przysługują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej świadczenia opieki zdrowotnej z ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie przepisów o koordynacji. Niniejszy poradnik dotyczy sytuacji, w których osoby uprawnione na podstawie przepisów o koordynacji potrzebują w Polsce opieki medycznej świadczonej przez świadczeniodawców w ramach umów z NFZ. Prawo wspólnotowe nakłada m.in. na świadczeniodawców w Polsce obowiązek ustalenia, czy osoby, którym są udzielane świadczenia opieki zdrowotnej, a które nie są ubezpieczone w Polsce, są ubezpieczone w innym państwie członkowskim WE/EOG. Świadczeniodawcy zobowiązani są także do powiadamiania oddziału wojewódzkiego NFZ o udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej osobom uprawnionym na podstawie przepisów o koordynacji. Informacja ta jest ważna, ponieważ umożliwia NFZ refundowanie kosztów świadczeniodawcy, a także umożliwia Biuru Współpracy Międzynarodowej Centrali NFZ odzyskanie tych kosztów od państwa członkowskiego WE/EOG, w którym pacjent jest ubezpieczony. Osobami uprawnionymi na podstawie przepisów o koordynacji są, m.in.: pracownicy i osoby samodzielnie zarobkujące, pracownicy przygraniczni i sezonowi, 11

12 studenci, uchodźcy i bezpaństwowcy, członkowie rodziny OSOBY ZATRUDNIONE I OSOBY PRACUJĄCE NA WŁASNY RACHUNEK Terminy osoba zatrudniona i osoba pracująca na własny rachunek zostały zdefiniowane w artykule 1 a. Rozporządzenia 1408/71. Ogólnie rzecz biorąc, osoby zatrudnione lub osoby pracujące na własny rachunek rozumiane są jako osoby ubezpieczone w ramach systemu zabezpieczenia społecznego dla osób zatrudnionych lub pracujących na własny rachunek lub z pewnymi wyjątkami, w ramach powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego. W Polsce są to osoby posiadające własny tytuł do ubezpieczenia społecznego i/lub zdrowotnego w Funduszu PRACOWNICY PRZYGRANICZNI Pracownik przygraniczny, to osoba zatrudniona lub osoba pracującą na własny rachunek, wykonująca pracę zawodową na terytorium państwa członkowskiego WE/EOG i mieszkającą na terytorium innego państwa członkowskiego WE/EOG, gdzie powraca każdego dnia lub co najmniej raz w tygodniu PRACOWNICY SEZONOWI Pracownik sezonowy oznacza osobę zatrudnioną, która udaje się na terytorium innego państwa członkowskiego WE/EOG niż państwo, w którym mieszka, w celu wykonywania tam, na rachunek przedsiębiorstwa lub pracodawcy tego państwa, pracy o charakterze sezonowym. Pracownik sezonowy pozostaje na terytorium tego państwa przez okres wykonywania pracy. Okres wykonywania tej pracy nie może przekroczyć ośmiu miesięcy. Praca sezonowa oznacza pracę, która zależy od pory roku i powtarza się automatycznie każdego roku STUDENCI Student, to osoba inna niż osoba zatrudniona lub osoba pracująca na własny rachunek lub członkowie rodzin pracownika lub osoby pracującej na własny rachunek, która odbywa studia lub szkolenie zawodowe, prowadzące do uzyskania kwalifikacji urzędowo uznawanych przez władze państwa członkowskiego WE/EOG, i która ubezpieczona jest w ramach powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego lub specjalnego systemu zabezpieczenia społecznego, stosowanego w odniesieniu do studentów. 12

13 1.5.6 UCHODŹCY Uchodźcą jest osoba, która spełnia warunki określone definicji tego pojęcia zawartej w artykule 1 Konwencji o Statusie Uchodźców, podpisanej w Genewie w dniu 28 czerwca 1951 roku. W rozumieniu niniejszej Konwencji termin "uchodźca" stosuje się do osoby, która w rezultacie zdarzeń oraz na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem, i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa, albo która nie ma żadnego obywatelstwa i znajdując się na skutek podobnych zdarzeń, poza państwem swojego dawnego stałego zamieszkania nie może lub nie chce z powodu tych obaw powrócić do tego państwa. W przypadku osoby posiadającej więcej niż jedno obywatelstwo, określenie "państwo jej obywatelstwa" oznacza każde z państw, którego obywatelstwo ona posiada; fakt nieskorzystania, bez istotnej przyczyny wynikłej z uzasadnionej obawy przez taką osobę z ochrony jednego z państw, którego jest ona obywatelem, nie stanowi podstawy do odmowy ochrony przez państwo, z którego ona pochodzi. Uchodźca ma prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych w krajach członkowskich UE, jeżeli zamieszkuje na terytorium któregokolwiek kraju członkowskiego i jest objęty systemem zabezpieczenia zdrowotnego z tytułu odprowadzanych składek BEZPAŃSTWOWCY Bezpaństwowcem jest osoba, która spełnia warunki określone definicji tego pojęcia w artykule 1 Konwencji o Statusie Bezpaństwowców, podpisanej w Nowym Jorku w dniu 28 września 1954 roku. Bezpaństwowiec, to osoba, która nie nabyła obywatelstwa żadnego państwa przez urodzenie, a także osoba, która utraciła dotychczasowe obywatelstwo i nie nabyła obywatelstwa żadnego innego państwa. Bezpaństwowiec ma prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych w krajach członkowskich UE, jeżeli zamieszkuje na terytorium któregokolwiek kraju członkowskiego i objęty jest systemem zabezpieczenia zdrowotnego z tytułu odprowadzanych składek CZŁONKOWIE RODZINY Członek rodziny, to każda osoba zdefiniowana lub uznana za członka rodziny przez prawodawstwo państwa, w którym udzielane są świadczenia opieki zdrowotnej. 1.6 MIEJSCE ZAMIESZKANIA I MIEJSCE POBYTU Miejsce zamieszkania jest jednoznaczne ze stałym miejscem zamieszkania. Pobyt oznacza czasową wizytę na terytorium państwa członkowskiego w celu innym, niż zamiar stałego zamieszkania w tym państwie. 13

14 Przykład: Pani Maria Wójcikowska mieszka w Szczecinie. Podczas wakacji odwiedziła córkę, która mieszka w Wiedniu, a następnie powróciła do Szczecina. Według Rozporządzeń UE wizyta Pani Wójcikowskiej w Wiedniu uznawana jest za pobyt czasowy. 1.7 REALIZACJA ROZPORZĄDZEŃ Realizacja Rozporządzeń należy do wyznaczonych władz i instytucji w państwach członkowskich, którymi są: władze właściwe, instytucje właściwe, instytucje łącznikowe, instytucje miejsca pobytu i zamieszkania. Instytucje wyznaczone przez poszczególne państwa członkowskie wymienione są w aneksach do Rozporządzeń 1408/71 i 574/72. W większości państw członkowskich te same instytucje pełnią kilka funkcji WŁADZA WŁAŚCIWA Określenie właściwa władza oznacza w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego WE/EOG, ministra, ministrów lub inną odpowiednią władzę, której podlegają na całym terytorium lub jego części danego państwa systemy zabezpieczenia społecznego. W Polsce władzą właściwą w zakresie koordynacji jest Minister Zdrowia INSTYTUCJA WŁAŚCIWA Instytucje właściwe, to instytucje wyznaczone do podejmowania decyzji dotyczących ubezpieczenia, przyznawania świadczeń i udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. W Polsce instytucjami właściwymi są oddziały Narodowego Funduszu Zdrowia PAŃSTWO WŁAŚCIWE Państwem właściwym jest państwo, na którego terytorium znajduje się instytucja właściwa. Przykład: Pan Adam Golanowski pracuje w przetwórni mięsa w Warszawie. Jego pracodawca wpłaca comiesięczne składki na ubezpieczenie zdrowotne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a Zakład przekazuje je do oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. NFZ jest instytucją właściwą dla świadczeń zdrowotnych i znajduje się w Polsce, a więc Polska jest krajem właściwym. 14

15 1.7.4 INSTYTUCJA MIEJSCA ZAMIESZKANIA Instytucja miejsca zamieszkania jest instytucją odpowiedzialną za świadczenia opieki zdrowotnej w miejscu zamieszkania osoby uprawnionej na podstawie przepisów o koordynacji. Świadczenia udzielane są zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez tą instytucję na koszt instytucji właściwej. W Polsce instytucją miejsca zamieszkania jest oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, w którym osoba jest zarejestrowana, tzn. do którego osoba uprawniona złożyła formularz z serii E100 (E 106 lub E 109 lub E 120 lub E 121 lub E 123, w niektórych przypadkach), i z którego otrzymała poświadczenie o prawie do świadczeń zdrowotnych INSTYTUCJA MIEJSCA POBYTU Instytucja miejsca pobytu to instytucja odpowiedzialna za udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w miejscu pobytu osoby uprawnionej. Świadczenia udzielane są zgodnie z ustawodawstwem stosowanym przez tą instytucję na koszt instytucji właściwej INSTYTUCJA ŁĄCZNIKOWA Instytucja łącznikowa jest instytucją krajową odpowiedzialną za wzajemne bezpośrednie kontakty z innymi instytucjami łącznikowymi w Polsce, np. ZUS, KRUS i w pozostałych państwach członkowskich. Do obowiązków instytucji łącznikowych należy przekazywanie informacji i pomoc wszystkim osobom, które pragną zrealizować swoje prawa wynikające z przepisów o koordynacji. W Polsce funkcje instytucji łącznikowej pełni Biuro Współpracy Międzynarodowej w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie. 15

16 2. ZAKRES ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ W POLSCE Zakres opieki medycznej udzielanej osobom uprawnionym, zamieszkałym w Polsce lub przyjeżdżającym do Polski na pewien czas, wynika z: przepisów wspólnotowych polskiego prawa z zakresu opieki zdrowotnej UWAGA: Jeśli osoba ubezpieczona w innym kraju niż Polska potrzebuje pomocy medycznej, wówczas przychodnia lub szpital w Polsce powinien udzielić pomocy zgodnie z prawem polskim. Opieka medyczna udzielana jest zgodnie z przepisami kraju miejsca zamieszkania lub kraju miejsca pobytu osoby uprawnionej, tak jakby osoba ta ubezpieczona była w ramach systemu obowiązującego w tym kraju. W Polsce według przepisów wspólnotowych świadczeniodawcami zobowiązanymi do udzielania świadczeń zdrowotnych obywatelom innych państw WE/EOG są wszyscy świadczeniodawcy, którzy udzielają świadczeń w ramach powszechnego systemu ubezpieczenia zdrowotnego, tj. w ramach umów z NFZ. Świadczenia udzielane są na podstawie: 1. poświadczeń lub 2. dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń wydanych przez zagraniczne instytucje właściwe, tj.: formularza E 111, E 112, E 123, Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego, certyfikatu zastępczego. Świadczeniodawca nie może odmówić leczenia w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia wyłącznie z powodu braku wyżej wymienionych dokumentów. W przypadku braku dokumentów lub jeśli pojawią się wątpliwości, co do ubezpieczenia lub prawa do świadczeń zdrowotnych w myśl przepisów wspólnotowych należy postąpić zgodnie z zaleceniami przedstawionymi w punkcie W przypadku, gdy świadczeniodawca poweźmie uzasadnione wątpliwości, co do posiadania uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów wspólnotowych, należy ograniczyć świadczenie udzielane pacjentowi do świadczeń niezbędnie koniecznych, udzielanych w sytuacji zagrożenia życia. Zakres świadczeń zdrowotnych udzielanych w danym państwie członkowskim zależy od rodzaju pobytu w tym kraju (stałe zamieszkanie, wizyta czasowa, np. turystyczna). Wyróżnia się następujące zakresy świadczeń opieki zdrowotnej przysługujące osobom uprawnionym na podstawie przepisów o koordynacji w Polsce: pełen zakres świadczeń opieki zdrowotnej; niezbędne świadczenia zdrowotne, w tym dializy, tlenoterapia, świadczenia zdrowotne związane z ciążą, porodem i połogiem; leczenie planowane, wymagające zgody instytucji właściwej; świadczenia związane z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. 16

17 W dalszej części podręcznika zamieszczono przykłady świadczeń wymienionych powyżej oraz wzory odpowiednich formularzy serii E, zaświadczających o uprawnieniach osoby posiadającej dany dokument. 2.1 PEŁEN ZAKRES ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ Pełen zakres świadczeń opieki zdrowotnej wynika z prawa danego państwa członkowskiego WE/EOG i oznacza, że w trakcie leczenia i rekonwalescencji pacjent uprawniony jest do otrzymywania wszystkich świadczeń przewidzianych przez prawo państwa członkowskiego, w którym odbywa się leczenie. Należy przyjąć, że świadczenia opieki zdrowotnej w pełnym zakresie obejmują przewidziane przez ustawodawstwo polskie: badania profilaktyczne i szczepienia ochronne, porady lekarskie, badania diagnostyczne, opiekę stomatologiczną i protetyczną, leczenie ambulatoryjne i szpitalne, świadczenia rehabilitacyjne oraz dostęp do leków, środków farmaceutycznych i innych wyrobów medycznych. 2.2 NIEZBĘDNE ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE Niezbędne świadczenia zdrowotne w trakcie pobytu w innym niż państwo właściwe państwie członkowskim UE to takie świadczenia, które są niezbędne dla ratowania życia i zdrowia ludzkiego. Zakres niezbędnych świadczeń zdrowotnych za każdym razem ustalany jest przez lekarza. Należy zaznaczyć, że niezbędne świadczenia zdrowotne obejmują nie tylko leczenie urazów i konsekwencji wypadków, ale także przypadki nagłego zachorowania, np. ból gardła, wysoką temperaturę, kaszel. Mogą także obejmować leczenie chorób chronicznych lub stanów istniejących wcześniej, o ile pacjent nie przyjechał do danego państwa specjalnie w celu leczenia. UWAGA: Rozporządzenia UE uznają za niezbędne świadczenia zdrowotne także dializy i terapię tlenową, o ile stanowią kontynuację wcześniej rozpoczętego leczenia. Nie są jednak uznawane za świadczenia niezbędne, jeśli celem wizyty pacjenta w innym państwie członkowskim jest wyłącznie odbycie takiego leczenia. Podobnie, za świadczenia konieczne ze wskazań medycznych uznaje się świadczenia związane z ciążą, porodem i połogiem, o ile celem pobytu kobiety w danym państwie członkowskim nie jest odbycie badań związanych z ciążą lub porodu. W trakcie czasowego pobytu w innym państwie członkowskim celem leczenia jest zapobieżenie sytuacji, w której pacjent musiałby skrócić swój zaplanowany pobyt, aby kontynuować leczenie w swoim kraju oraz umożliwienie aby planowany pobyt upłynął w stanie medycznie bezpiecznym. Lekarz opiekujący się pacjentem może odmówić pewnych rodzajów leczenia oraz diagnostyki, jeśli uzna, że nie są one konieczne ze wskazań medycznych lub są konieczne, ale wymagają stałej opieki medycznej, która zaprzecza czasowemu charakterowi pobytu pacjenta. Tak więc, przez pojęcie niezbędne świadczenia zdrowotne należy rozumieć umożliwienie uprawnionemu kontynuowania pobytu w dobrym stanie zdrowia, bez konieczności powrotu do domu wcześniej niż sobie to zaplanował. 17

18 Planowany czas pobytu może być różny w zależności od celu pobytu, np. wakacje, nauka, oddelegowanie do pracy. Leczenie, które może nie być konieczne w trakcie krótkich wakacji, może okazać się konieczne w czasie dłuższego pobytu. W każdym przypadku zakres i czas trwania leczenia ustalany jest przez lekarza opiekującego się pacjentem i wynika z jego diagnozy oraz opinii o stanie zdrowia pacjenta. Przykład: Jason Jones, lat 8, mieszkający w Wielkiej Brytanii, złamał rękę na 3 dni przed planowaną wizytą w Polsce. Po założeniu gipsu, lekarz w Wielkiej Brytanii zalecił, aby Jason został ponownie zbadany w Polsce, w celu sprawdzenia, czy kość zrasta się prawidłowo. Jest to świadczenie niezbędne w trakcie pobytu i przysługujące na podstawie formularza E 111 lub EKUZ. Przykład: Pan Peter Walker jest ubezpieczony w Wielkiej Brytanii i cierpi na nadciśnienie. Bierze lekarstwa. W trakcie pracy w Polsce jako pracownik oddelegowany doznaje ataku serca. Zostaje przeprowadzona natychmiastowa operacja wszczepienia bypassów w celu ratowania życia, a następnie pacjent poddany jest rehabilitacji, w celu umożliwienia powrotu do pracy. Koszty udzielonych mu świadczeń powinny zostać rozliczone przez świadczeniodawcę z oddziałem wojewódzkim NFZ na podstawie formularza E 111/EKUZ. Pacjenci nie powinni jednak niepotrzebnie przedłużać swojego pobytu, jeśli mogą bezpiecznie wrócić do swojego kraju na kontynuację leczenia. Przykład: Pani Traude Kaschuba przechodzi chemioterapię w Niemczech, gdzie mieszka i jest ubezpieczona. Wyjeżdża do Wielkiej Brytanii, aby spędzić miesiąc z córką, która właśnie urodziła dziecko. W trakcie pobytu musi być hospitalizowana przez 2 dni w celu kontynuowania chemioterapii. Leczenie to jest uznane za niezbędne świadczenie w trakcie jej pobytu, jednakże Pani Kaschuba nie musi w celu odbycia kolejnych cykli chemioterapii przedłużać swojegoj pobytu w Wielkie Brytanii. Przykład: Pani Agnieszka Murphy mieszka w Irlandii i cierpi na zwyrodnienie biodra. Wkrótce po przyjeździe na 3 miesięczny pobyt u córki w Polsce jej stan się pogarsza i odczuwa silne bóle. Lekarze w Polsce muszą zadecydować jakiego rodzaju leczenie będzie konieczne w trakcie jej pobytu, biorąc pod uwagę zakres przysługujących jej na podstawie formularza E 111/EKUZ, np. leczenie za pomocą środków przeciwbólowych, pełna procedura diagnostyczna przed operacją. Mimo, że w przypadku Pani Murphy konieczna jest operacja stawu biodrowego, nie byłoby właściwe umieszczenie jej na 9 miesięcznej liście oczekujących w Polsce, co zmusiłoby ją do przedłużenia pobytu wyłącznie w celach medycznych, ponieważ najprawdopodobniej będzie w wystarczająco dobrym stanie, aby powrócić do domu w planowanym terminie, czyli po 3 miesiącach pobytu w Polsce. Lekarz może odmówić leczenia, wykonania testów diagnostycznych i badań jeśli, w jego opinii, nie uzna ich za niezbędne ze wskazań medycznych. Przykład: Pan David Proux jest ubezpieczony we Francji i przyjechał na 6 miesięczne studia w Polsce. Na podstawie formularza E 111/EKUZ odbył okresową wizytę lekarską z powodu swej cukrzycy i poprosił lekarza o przepisanie konkretnego preparatu insulinowego dostępnego we Francji, gdzie mieszka na stałe. Lekarz jednak zadecydował o przepisaniu alternatywnego leku dostępnego w Polsce, który uważa za równie skuteczny. 18

19 2.3 ŚWIADCZENIA ZWIĄZANE Z CHOROBĄ ZAWODOWĄ I WYPADKIEM PRZY PRACY Choroba zawodowa i wypadek przy pracy to dolegliwości oraz zdarzenia, które zostały uznane za choroby zawodowe i wypadki przy pracy na mocy przepisów ustawodawstwa polskiego. Jeżeli pracownik najemny lub osoba wykonująca pracę na własny rachunek mieszka lub przebywa na terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo wykonywania pracy i uległ wypadkowi przy pracy, albo zapadł na chorobę zawodową, wówczas korzysta w państwie zamieszkania lub pobytu ze świadczeń rzeczowych udzielonych na rachunek instytucji właściwej przez instytucje miejsca zamieszkania lub pobytu w zakresie związanym z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Świadczenia rzeczowe udzielone są zgodnie ze stosowanym przez instytucję miejsca zamieszkania lub pobytu ustawodawstwem, tak jakby zainteresowany był w niej ubezpieczony. 2.4 LECZENIE PLANOWANE, WYMAGAJĄCE ZGODY INSTYTUCJI WŁAŚCIWEJ 8 Osoba ubezpieczona w jednym kraju ma prawo do leczenia w innym państwie członkowskim, o ile właściwa instytucja ubezpieczeniowa wyraziła na to zgodę. Instytucja właściwa wydając zgodę zobowiązuje się do pokrycia kosztów leczenia przeprowadzonego w innym państwie członkowskim. 2.5 MIĘDZYNARODOWY TRANSPORT SANITARNY DO MIEJSCA ZAMIESZKANIA Przepisy unijne nie regulują zagadnień związanych z transportem sanitarnym pacjentów z jednego państwa członkowskiego do drugiego. Osoba ubezpieczona pokrywa koszty transportu międzynarodowego do Polski z innego kraju UE we własnym zakresie. Koszty te nie podlegają zwrotowi. 8 Patrz punkt 7 Leczenie planowane. 19

20 3. DOKUMENTY UPRAWNIAJĄCE DO ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ 3.1 RODZAJE FORMULARZY Z SERII E100 Formularze z serii E100 są dokumentami wydawanymi przez poszczególne państwa członkowskie w celu potwierdzenia prawa do świadczeń zdrowotnych, zakresu przysługujących świadczeń, informacji dotyczących ubezpieczenia w państwie członkowskim, które wystawiło dokument a także rozliczania kosztów świadczeń zdrowotnych między państwami członkowskimi. Wzory formularzy ustala Komisja Administracyjna. Dokumenty te wydawane są zawsze w języku urzędowym państwa wystawiającego formularz. Posiadają one jednolity układ i zawierają tego samego rodzaju informacje. W związku z tym, w razie problemów z odczytaniem formularza wystawionego w języku obcym można porównać go z polską wersją takiego samego formularza. Wyróżnia się następujące rodzaje formularzy z serii E100: formularze zaświadczające o prawie do świadczeń zdrowotnych na podstawie przepisów o koordynacji, formularze rozliczeniowe (głównie wykorzystywane dla celów rachunkowości), formularze korespondencyjne. W dalszej części rozdziału zostaną szczegółowo omówione formularze zaświadczające o prawie do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji oraz zostaną krótko scharakteryzowane pozostałe rodzaje formularzy FORMULARZE ZAŚWIADCZAJĄCE O PRAWIE DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH NA PODSTAWIE PRZEPISÓW O KOORDYNACJI Formularz E 111/ EKUZ wydawany jest osobom czasowo przebywającym w innym państwie EOG (najczęściej wykorzystywany formularz z serii E 100). Od dnia 1 czerwca 2004 roku część państw członkowskich (patrz punkt 4.1.1) wydaje Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), która zastąpiła formularz E 111. Pozostałe państwa (patrz punkt 4.1.2) wydają formularze E 111 według nowego wzoru, obowiązującego od dnia 1 czerwca 2004 roku, jednakże są one ważne tylko do dnia 31 grudnia 2005 roku. Od 2006 roku wszystkie państwa EOG będą wydawać EKUZ. Formularze E 111 według dawnego wzoru (wystawione przed dniem 1 czerwca 2004 roku.) mogły być podstawą udzielania świadczeń tylko do dnia 31 grudnia 2004 roku. Uwaga: Formularze E 110, E 111B, E 119 i E zostały wycofane z dniem 1 czerwca 2004 roku. Od dnia 1 stycznia 2005 roku nie mogą stanowić podstawy udzielania świadczeń. 20

Swobodny przepływ osób

Swobodny przepływ osób POLSKIE ZDROWIE W UNII EUROPEJSKIEJ SWOBODNY PRZEPŁYW PACJENTÓW I USŁUG KORZYSTANIE ZE ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH NA TERENIE UNII EUROPEJSKIEJ Wacława Wojtala Swobodny przepływ osób Gwarantuje wolność przemieszczania

Bardziej szczegółowo

Opieka zdrowotna w Unii Europejskiej. Warszawa, 2004

Opieka zdrowotna w Unii Europejskiej. Warszawa, 2004 Opieka zdrowotna w Unii Europejskiej Warszawa, 2004 2 Swobodny przepływ osób Każdy obywatel UE ma prawo do swobodnego podróżowania, podejmowania pracy, studiowania i zamieszkiwania w wybranym przez siebie

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 405 ( 1 ) ZAŚWIADCZE DOTYCZĄCE SUMOWANIA OKRESÓW UBEZPIECZENIA, ZATRUDNIENIA LUB PRACY NA

Bardziej szczegółowo

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego EKUZ polska wersja karty Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego Państwo członkowskie UE

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego EKUZ polska wersja karty Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego Państwo członkowskie UE 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego EKUZ polska wersja karty Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego zbiór przepisów unijnych służących realizacji jednej z naczelnych

Bardziej szczegółowo

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ

ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ŚWIADCZENIA PIENIĘŻNE W RAZIE CHOROBY I MACIERZYŃSTWA W UNII EUROPEJSKIEJ y Zakres i cel koordynacji świadczeń Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w ramach Unii

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO

EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO EUROPEJSKA KARTA UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (w skrócie EKUZ) jest to dokument, potwierdzający nasze prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO ŚWIADCZEŃ W RAMACH PRZEPISÓW O KOORDYNACJI zakres świadczeń i dokumenty

PRAWO DO ŚWIADCZEŃ W RAMACH PRZEPISÓW O KOORDYNACJI zakres świadczeń i dokumenty PRAWO DO ŚWIADCZEŃ W RAMACH PRZEPISÓW O KOORDYNACJI zakres świadczeń i dokumenty Od 1 maja 2004 r. polscy świadczeniodawcy, posiadający z NFZ umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zobowiązani

Bardziej szczegółowo

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej/Dział Współpracy Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 76 Rozp. 574/72: art. 10. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 76 Rozp. 574/72: art. 10. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 411 ( 1 ) PROŚBA O INFORMACJE DOTYCZĄCE UPRAWNIENIA DO ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W PAŃSTWIE CZŁONKOWSKIM,

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka

Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka Ubezpieczenia zdrowotne w umowach z pracownikami naukowymi Joanna Anders, Anita Kącka Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej, Dział Współpracy Międzynarodowej WOW NFZ 14 listopada

Bardziej szczegółowo

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A.

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A. Wyślij do Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego A. Dane osobowe Imię i nazwisko Duński numer osobowy Adres Numer telefonu

Bardziej szczegółowo

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa)

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa) 27.4.2006 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 114/1 I (Akty, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIE (WE) NR 629/2006 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 5 kwietnia 2006 r. zmieniające

Bardziej szczegółowo

ABC realizacji recept na leki refundowane w NFZ dla zagranicznych pacjentów z EU lub EFTA lub posiadających Kartę Polaka

ABC realizacji recept na leki refundowane w NFZ dla zagranicznych pacjentów z EU lub EFTA lub posiadających Kartę Polaka ABC realizacji recept na leki refundowane w NFZ dla zagranicznych pacjentów z EU lub EFTA lub posiadających Kartę Polaka Zmiany od 1 stycznia 2012r. z uwzględnieniem zmian z 10 marca 2012r. 1 dochodzi

Bardziej szczegółowo

Wakacje za granicą Poradnik 2016 Planujesz wyjazd za granicę? Pamiętaj o EKUZ!

Wakacje za granicą Poradnik 2016 Planujesz wyjazd za granicę? Pamiętaj o EKUZ! Wakacje za granicą Poradnik 2016 Planujesz wyjazd za granicę? Pamiętaj o EKUZ! --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

ABC realizacji recept na leki refundowane w NFZ dla zagranicznych pacjentów z EU lub EFTA lub posiadających Kartę Polaka

ABC realizacji recept na leki refundowane w NFZ dla zagranicznych pacjentów z EU lub EFTA lub posiadających Kartę Polaka ABC realizacji recept na leki refundowane w NFZ dla zagranicznych pacjentów z EU lub EFTA lub posiadających Kartę Polaka Ostatnia aktualizacja 2012-06-04 Zmiany od 1 stycznia 2012r. z uwzględnieniem zmian

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ

ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ ZASADY UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W OPARCIU O PRZEPISY DYREKTYWY TRANSGRANICZNEJ DYREKTYWA PE I RADY 2011/24/UE Z DNIA 9 MARCA 2011 R. W SPRAWIE STOSOWANIA PRAW PACJENTÓW W TRANSGRANICZNEJ OPIECE

Bardziej szczegółowo

Opieka zdrowotna dla turysty za granicą

Opieka zdrowotna dla turysty za granicą Planujesz wyjazd za granicę? Pamiętaj o EKUZ! Opieka zdrowotna dla turysty za granicą Co to jest EKUZ Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) potwierdza prawo do korzystania w zakresie niezbędnym,

Bardziej szczegółowo

Opieka zdrowotna dla turysty za granicą Planujesz wyjazd za granicę? Pamiętaj o EKUZ!

Opieka zdrowotna dla turysty za granicą Planujesz wyjazd za granicę? Pamiętaj o EKUZ! Opieka zdrowotna dla turysty za granicą Planujesz wyjazd za granicę? Pamiętaj o EKUZ! --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Opieka zdrowotna dla turysty za granicą

Opieka zdrowotna dla turysty za granicą Planujesz wyjazd za granicę? Pamiętaj o EKUZ! Opieka zdrowotna dla turysty za granicą Co to jest EKUZ Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) potwierdza prawo do korzystania w zakresie niezbędnym,

Bardziej szczegółowo

Dowód ubezpieczenia. Dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. 1. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę

Dowód ubezpieczenia. Dokumenty potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. 1. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę Dowód ubezpieczenia W związku z zaprzestaniem wydawania przez ZUS legitymacji ubezpieczeniowych od dnia 1 stycznia 2010 roku, NFZ przedstawia informację na temat dokumentów potwierdzających prawo do korzystania

Bardziej szczegółowo

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit)

HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) HBL15 Dla osób pracujących w Irlandii Północnej: Zasiłek mieszkaniowy (Housing Benefit) Broszura informacyjna Urzędu Mieszkalnictwa Komunalnego (Housing Executive) dla pracowników migracyjnych Ta broszura

Bardziej szczegółowo

PRAWA DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH

PRAWA DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH PRAWA DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH 1. Osoba, która zamierza skorzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawców, którzy mają podpisaną umowę z NFZ, ma obowiązek przedstawić potwierdzenie prawa do

Bardziej szczegółowo

14 kwietnia 2011. Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej

14 kwietnia 2011. Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej 14 kwietnia 2011 Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej Prawo krajowe: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Kto ma prawo do Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego wydawanej przez

Kto ma prawo do Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego wydawanej przez Zasady wydawania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. NFZ Kto ma prawo do Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego wydawanej przez EKUZ oraz Certyfikat wystawiane

Bardziej szczegółowo

Każde państwo członkowskie wydaje kartę we własnym języku urzędowym, zawierającą ten sam zestaw danych.

Każde państwo członkowskie wydaje kartę we własnym języku urzędowym, zawierającą ten sam zestaw danych. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest dokumentem uprawniającym do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas pobytu w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej lub EFTA (Szwajcaria,

Bardziej szczegółowo

Zasady wypełniania zaświadczenia A1 o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej

Zasady wypełniania zaświadczenia A1 o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej Zasady wypełniania zaświadczenia A1 o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej Podstawy prawne: Z dniem 1 maja 2010 r. weszły w życie: - rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Unijna koordynacja emerytur i rent nie uległa radykalnej zmianie bowiem nowe rozporządzenia zasadniczo przejmują dotychczasowe rozwiązania prawne.

Unijna koordynacja emerytur i rent nie uległa radykalnej zmianie bowiem nowe rozporządzenia zasadniczo przejmują dotychczasowe rozwiązania prawne. Nowe przepisy unijne dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie emerytur i rent przyznawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Z dniem 1 maja 2010 r. wchodzą w życie nowe

Bardziej szczegółowo

JAK LECZYĆ W UNII EUROPEJSKIEJ. Informator dla świadczeniodawców

JAK LECZYĆ W UNII EUROPEJSKIEJ. Informator dla świadczeniodawców NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA JAK LECZYĆ W UNII EUROPEJSKIEJ Informator dla świadczeniodawców Opracowanie zespołowe: Małgorzata Szmajda Zachodniopomorski OW NFZ Bożena Ambicka Opolski OW NFZ Krzysztof Kozłowski

Bardziej szczegółowo

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach:

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach: Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy radzi: Polskie i europejskie zasiłki dla bezrobotnych Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez problemu podróżować, osiedlać się i podejmować legalną

Bardziej szczegółowo

JAK SIĘ LECZYĆ W UNII EUROPEJSKIEJ

JAK SIĘ LECZYĆ W UNII EUROPEJSKIEJ JAK SIĘ LECZYĆ W UNII EUROPEJSKIEJ Spis treści Broszura powstała w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej...1 1. W jakim celu powstała broszura...2 2. Swobodny przepływ osób a możliwości

Bardziej szczegółowo

Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian

Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian Wstęp W niniejszej ulotce wyjaśniamy, jakie leczenie możesz uzyskać, jeśli mieszkasz w regionie Lothian (Edynburg, West Lothian, Midlothian

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII

Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII Prawo pracy & Treningi Spotkanie z prawnikiem UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ TWOJE PRAWA W HISZPANII Barcelona, 29 marca 2011 Spotkaniaz prawnikiem Od ponad trzech lat Konsulat Generalny RP

Bardziej szczegółowo

Adres zamieszkania... Nr telefonu... e-mail. Obywatelstwo... Nr PESEL. Nr i seria dowodu osobistego.

Adres zamieszkania... Nr telefonu... e-mail. Obywatelstwo... Nr PESEL. Nr i seria dowodu osobistego. OŚWIADCZENIE DOTYCZĄCE USTALENIA PAŃSTWA WŁAŚCIWEGO DO WYPŁATY ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH (w przypadku przemieszczania się członków rodziny w granicach państw Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady

Bardziej szczegółowo

Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych

Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych Prawo do bezpłatnych świadczeń medycznych 1. Prawo do świadczeń w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia: Zgodnie z Ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii

Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz być ubezpieczony Informator dla osób wykonujących pracę w krajach UE, EOG i Szwajcarii Warszawa 2011 Zakład Ubezpieczeń Społecznych W którym kraju możesz

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie zdrowotne przysługuje z tytułu:

Ubezpieczenie zdrowotne przysługuje z tytułu: Od 1 stycznia br. obowiązują uproszczone zasady weryfikacji uprawnień pacjentów do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wprowadzono elektroniczny system weryfikacji uprawnionych

Bardziej szczegółowo

w odniesieniu do przepisów krajowych oraz przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

w odniesieniu do przepisów krajowych oraz przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w odniesieniu do przepisów krajowych oraz przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Podstawy prawne Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze

Bardziej szczegółowo

Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski

Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski Szkoda spowodowana pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski Zdarzenie na terenie Polski Sprawcą szkody na terenie Polski jest kierujący pojazdem zarejestrowanym poza granicami Polski. Kto jest zobowiązany

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI AKCJA - ZAGRANICZNA MOBILNOŚĆ SZKOLNEJ KADRY EDUKACYJNEJ W RAMACH PROJEKTÓW INSTYTUCJONALNYCH (VETPRO_COM) I. INFORMACJE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, 12 grudnia 2012 r.

Rzeszów, 12 grudnia 2012 r. Rzeszów, 12 grudnia 2012 r. Zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma obowiązek zgłosić

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE PRAWO DO ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ

DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE PRAWO DO ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE PRAWO DO ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ (środa, 16 marzec 2011) - DOKUMENTY POTWIERDZAJĄCE PRAWO DO ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ Osoba, która zamierza skorzystać ze świadczeń opieki

Bardziej szczegółowo

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą Źródło: http://www.kuratorium.waw.pl/pl/poradnik-klienta/inne-sprawy/nostryfikacja-swiadectw/5423,uznanie-sw iadectw-uzyskanych-za-granica.html Wygenerowano: Sobota, 19 września 2015, 12:20 Uznanie świadectw

Bardziej szczegółowo

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015

Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Praktyki zagraniczne Erasmus+ Kwiecień 2015 Rekrutacja dotyczy wyjazdów w roku akademickim 2014/2015 Rekrutacja trwa do 26 maja 2015 Praktyka może być zrealizowana w terminie między 29.06.2015 a 30.09.2015.

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie służące ustaleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego

Oświadczenie służące ustaleniu prawa do świadczenia rodzicielskiego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Imię

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ Wymiana studentów w Erasmus+ obejmuje: wyjazdy na część studiów do zagranicznej uczelni wyjazdy na praktykę do zagranicznego przedsiębiorstwa, instytucji lub

Bardziej szczegółowo

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie!

Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Pracujesz za granicą w UE, EOG lub Szwajcarii? Przeczytaj koniecznie! Każde z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz Szwajcaria

Bardziej szczegółowo

WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ

WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ Zakład Ubezpieczeń Społecznych WYPŁATA EMERYTUR I RENT Z ZUS OSOBOM ZAMIESZKAŁYM ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady wypłaty polskich emerytur, rent z tytułu niezdolności

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO NAZWA ORGANU WŁAŚCIWEGO PROWADZĄCEGO POSTĘPOWANIE W SPRAWIE ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH (1) ADRES ORGANU WŁAŚCIWEGO PROWADZĄCEGO POSTĘPOWANIE W SPRAWIE

Bardziej szczegółowo

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/

Czym jest ewuś? Autor: Adres: http://www.nfz-zielonagora.pl/pl/435/3171/czym_jest_ewus/k/ Czym jest ewuś? Od 1 stycznia 2013 roku, aby się dostać do lekarza przyjmującego w ramach kontraktu z NFZ, nie trzeba nosić przy sobie dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń zdrowotnych. Wystarczy

Bardziej szczegółowo

PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ!

PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ! PRACUJESZ ZA GRANICĄ? PRZECZYTAJ! JEŚLI JESTEŚ AKTYWNY ZAWODOWO NA TERENIE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, TO MOŻESZ W TYM SAMYM OKRESIE PODLEGAĆ ZABEZPIECZENIU SPOŁECZNEMU WYŁĄCZNIE W JEDNYM PAŃSTWIE. Szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2014/2015 Wyjazdy stypendialne Studia za granicą w ramach Programu Erasmus + traktowane są jako część programu studiów

Bardziej szczegółowo

RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w razie utraty zdolności

Bardziej szczegółowo

Przed letnimi wakacjami UE przypomina o europejskim numerze alarmowym 112

Przed letnimi wakacjami UE przypomina o europejskim numerze alarmowym 112 IP/08/836 Bruksela, dnia 3 czerwca 2008 r. Przed letnimi wakacjami UE przypomina o europejskim numerze alarmowym 112 Komisja Europejska wzmogła dzisiaj działania mające na celu spopularyzowanie w UE bezpłatnego

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Załącznik nr 16 Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

Bardziej szczegółowo

Nazwisko. Miejsce zamieszkania Telefon (nieobowiązkowo) Kod pocztowy

Nazwisko. Miejsce zamieszkania Telefon (nieobowiązkowo) Kod pocztowy Załącznik nr 16 Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

Bardziej szczegółowo

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016

Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016 Zasady rekrutacji studentów na wyjazd w ramach programu Erasmus + w roku akademickim 2015/2016 Wyjazdy stypendialne Studia za granicą w ramach Programu Erasmus + traktowane są jako część programu studiów

Bardziej szczegółowo

Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich

Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich Świadczenia emerytalno-rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-niemieckich Zakład Ubezpieczeń Społecznych luty 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe objęte unijną koordynacją

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania wyjazdów

Zasady finansowania wyjazdów Zasady finansowania wyjazdów w ramach programu Erasmus+ w roku akademickim 2014/2015 I Stypendia na wyjazdy dla studentów (wyjazdy na studia SMS oraz wyjazdy na praktyki SMP) 1) Stypendia otrzymują tylko

Bardziej szczegółowo

Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner]

Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner] Unijne świadczenia rodzinne [EU-familjeförmåner] Poniższe zasady obowiązują również w państwach należących do EOG oraz w Szwajcarii Rodziny, w których rodzice pracują, mieszkają lub otrzymują świadczenia

Bardziej szczegółowo

Pełnomocnik ds. Praw Pacjenta i Kombatantów. Dokumenty potwierdzające uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Pełnomocnik ds. Praw Pacjenta i Kombatantów. Dokumenty potwierdzające uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Pełnomocnik ds. Praw Pacjenta i Kombatantów Dokumenty potwierdzające uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Definicja dowodu ubezpieczenia art. 240 ustawy z dn.

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta Pamiętaj jako pacjent masz prawo do: świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną i udzielanych z należytą starannością; uzyskiwania wszelkich informacji o swoim

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta PARTNER: Pamiętaj jako pacjent m świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną i udzielanych z należytą starannością; uzyskiwania wszelkich informacji o swoim stanie

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego Prezydent Miasta Mysłowice Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej 41-400 MYSŁOWICE, ul. Gwarków 24 Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ

EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH EMERYTURY Z ZUS PODLEGAJĄCE KOORDYNACJI WSPÓLNOTOWEJ Osoby pracujące i podlegające ubezpieczeniom społecznym w Polsce, w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego, mogą nabyć

Bardziej szczegółowo

Zamierzasz pracować w Danii?

Zamierzasz pracować w Danii? Zamierzasz pracować w Danii? Duńska Inspekcja Pracy Telefon +45 70 12 12 88 E-mail: at@at.dk www.at.dk Kraje Unii Europejskiej/Europejskiej Strefy Gospodarczej (UE/EEA) Azory Baleary (Majorka, Ibiza) Belgia

Bardziej szczegółowo

REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI

REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI REKRUTACJA 2012/2013 LLP ERASMUS PRAKTYKI Wrocław, 23 lutego 2012r. Erasmus praktyki -Od 2008 roku praktyki dla studentów organizowane są w ramach programu Erasmus, do tej pory zrealizowano 284 wyjazdy.

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14)

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Ogólne zasady rozliczania Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 10.10.2014 Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE. Emerytury i renty

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE. Emerytury i renty Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE Emerytury i renty 1 Artykuł 48 (dawny artykuł 42 TWE) Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą,

Bardziej szczegółowo

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014

Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Raport końcowy z realizacji umowy Mobilność 2013 r. w programie Erasmus (rok 2013/14) Warszawa, 29.09.2014 Ogólne zasady rozliczania Okres realizacji uprawnionych działań: 01.06.2013-30.09.2014; Uczelnia

Bardziej szczegółowo

programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013

programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013 Uczelniane zasady finansowania wyjazdów studentów na studia oraz praktyki zagraniczne w ramach programu LLP- ERASMUS w Wyższej Szkole Zarządzania i Bankowości w Krakowie w roku akademickim 2012/2013 Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce

Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce Ustalanie ustawodawstwa właściwego w zakresie ubezpieczeń społecznych polskich pracowników naukowych za granicą oraz cudzoziemców w Polsce Anna Chuda, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Poznań, 19 listopada

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 2014/2015. Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia

ERASMUS+ 2014/2015. Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia ERASMUS+ 2014/2015 Spotkanie organizacyjne dla studentów zakwalifikowanych do wyjazdu na studia PRZESZEDŁEŚ POMYŚLNIE REKRUTACJĘ Pierwszy krok po zakwalifikowaniu się do wyjazdu to złożenie do BWM FORMULARZA

Bardziej szczegółowo

L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011

L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011 L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 680/2011 z dnia 14 lipca 2011 r. ustalające na rok 2011 pułapy budżetowe mające zastosowanie do określonych

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNEGO Część I Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Imię

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego: Data urodzenia

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZENIA RODZICIELSKIEGO. Dane osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego: Data urodzenia Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie ul. Strzelców Bytomskich 21, 41-902 Bytom Dział Świadczeń Rodzinnych ul. Strzelców Bytomskich 21, 41-902 Bytom tel. 32 388-86-07 lub 388-95-40; e-mail: sr@mopr.bytom.pl

Bardziej szczegółowo