Gdy żołnierzom nie wolno strzelać, czyli operacje pokojowe ONZ. Autor: Artur Brzeziński

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Gdy żołnierzom nie wolno strzelać, czyli operacje pokojowe ONZ. Autor: Artur Brzeziński"

Transkrypt

1 Gdy żołnierzom nie wolno strzelać, czyli operacje pokojowe ONZ Autor: Artur Brzeziński

2 Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają podstawowe informacje na temat celów i struktury Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz podejmowanych przez tę organizację działań. Zastanowią się także nad skutecznością jej działań oraz możliwościami jej podniesienia. Słowa kluczowe operacje pokojowe, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Zgromadzenie Ogólne ONZ, Sekretarz Generalny ONZ, Rada Bezpieczeństwa ONZ. Cele lekcji Uczeń powinien: wyjaśnić pojęcie : operacje pokojowe ONZ, opisać strukturę ONZ, wskazać cele i wybrane sposoby działania ONZ, ocenić skuteczność działań ONZ. Treści: Cele, struktura oraz wybrane sposoby działania Organizacji Narodów Zjednoczonych. Adresat: Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych Metody realizacji zajęć: mapa pojęć, 2

3 analiza tekstu, dyskusja. Przydatne strony: polska strona ONZ, BBC o wydarzeniach w Srebrenicy, strona poświęcona zbrodniom przeciwko ludzkości. Materiały: materiał pomocniczy nr 1 Schemat sieci pojęć Organizacja, materiał pomocniczy nr 2 Operacje pokojowe ONZ. Opis przebiegu lekcji 1. Na początku lekcji poproś, aby uczniowie wymienili znane im organizacje międzynarodowe. Zapisz ich nazwy na tablicy. Wyjaśnij, że na tych zajęciach wspólnie z nimi przeanalizujesz działania jednej z nich Organizacji Narodów Zjednoczonych (jej nazwa na pewno została wymieniona wcześniej przez uczniów). 2. Następnie poleć, aby uczniowie w parach zastanowili się, jakie zagadnienia należy przeanalizować opisując dowolną organizację międzynarodową. Po 5 minutach w centrum tablicy zapisz słowo ORGANIZACJA, a następnie poproś uczniów o wymienianie zagadnień, jakie należy wskazać, charakteryzując tę organizację. Te zagadnienia zapisuj na tablicy, budując mapę pojęć. W tym momencie zajęć nie komentuj uwag uczniów. Jeśli zajdzie taka potrzeba, pomóż uczniom, aby na tablicy wokół centralnego pojęcia pojawiły się sformułowania: cele, sposoby działania, władze, struktura, zasady członkostwa, finansowanie, historia, efekty działania. Zapisz także inne pomysły zaproponowane przez uczniów. Następnie wspólnie z młodymi ludźmi zastanów się nad zasadnością zapisów. Usuń te, które wspólnie uznacie za niepotrzebne. Może okazać się, że pewne zapisy są elementami ogólniejszych zagadnień zapisanych wokół centralnego pojęcia. 3

4 Wówczas zapisz je łącząc je liniami z tymi zagadnieniami, a nie zagadnieniem centralnym (na tablicy powinien powstać rysunek przedstawiony w materiale pomocniczym nr 1). 3. W kolejnej części lekcji zapytaj uczniów, co wiedzą na temat ONZ. Ich informacje wpisz w odpowiednie miejsca mapy pojęć narysowanej na tablicy. Jeśli zajdzie taka potrzeba uzupełnij ją o nowe gałęzie. W ten sposób uczniowie uświadomią sobie, co wiedzą na ten temat oraz jakie informacje muszą jeszcze uzyskać. 4. Następnie zwróć uwagę uczniów na problem oceny działań ONZ. Rozdaj uczniom materiał pomocniczy nr 2. Poleć przeczytanie go i wykonanie zawartych tam poleceń. Poleć uczniom uzupełnienie na podstawie tego materiału przygotowanej na tablicy mapy pojęć. Po zakończeniu pracy uczniów na forum klasy przedyskutuj odpowiedzi na poszczególne pytania. Zapytaj uczniów, dlaczego ich zdaniem, reforma ONZ napotyka na problemy. Zwróć uwagę na kwestię finansowania działalności ONZ oraz przekazania przez państwa (zwłaszcza przez te, które są w stanie prowadzić własną politykę w skali globu) uprawnień do reagowania dla organizacji międzynarodowej. w sytuacjach kryzysowych (niektóre państwa taką możliwość chcą zastrzec tylko dla siebie). 5. W domu poleć uczniom uzupełnienie mapy myśli sporządzonej na zajęciach bądź napisanie pracy, w której uczniowie ocenią dokonania ONZ oraz ustosunkują się do planów jej reformy. 4

5 Materiały pomocnicze: Materiał pomocniczy nr 1 Cele działania Struktura Zasady członkostwa Władze Finansowanie Organizacja Inne Sposoby działania Historia Efekty działania Sukcesy porażki 5

6 Materiał pomocniczy nr 2 Głównym celem Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) jest zapewnienie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Dla osiągnięcia tego celu ONZ ma prawo do podejmowania działań, które mają zapobiec aktom agresji lub doprowadzić do ich stłumienia. Zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych (dokumentem, na mocy którego ta organizacja została powołana w 1945 r) decyzja o podjęciu tych działań należy do Rada Bezpieczeństwa (RB), którą tworzą przedstawiciele pięciu stałych członków RB. Obecnie są to Rosja (dawniej Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich), USA, Wielka Brytania, Francja i Chińska Republika Ludowa. Kolejnych dziesięciu członków Rady Bezpieczeństwa wybiera na dwuletnią kadencję Zgromadzenie Ogólne ONZ. W okresie od 1945 roku do początku lat dziewięćdziesiątych w wyniku rywalizacji między mocarstwami system bezpieczeństwa przedstawiony w Karcie funkcjonował tylko w ograniczonym stopniu. Interwencja zbrojna w celu uśmierzenia jakiegoś konfliktu była możliwa tylko za jednogłośną zgodą wszystkich stałych członków Rady Bezpieczeństwa. W praktyce okazało się, że gdy jedno z państw stałych członków RB postulowało użycie sił zbrojnych dla realizacji głównego celu ONZ weto zgłaszało inne z nim rywalizujące. Problemy wynikały także z braku sił zbrojnych podporządkowanych ONZ. Organizacja mogła zwrócić się tylko do państw członkowskich z postulatem użycia przez nie ich narodowych sił zbrojnych w konflikcie będącym przedmiotem zainteresowania ONZ. Te czynniki spowodowały, że najczęściej wykorzystywanym narzędziem ochrony pokoju i bezpieczeństwa stały się tzw. operacje pokojowe. Operacje te polegają na wysłaniu sił zbrojnych (tworzonych przez żołnierzy z krajów członkowskich ONZ, które zgodziły się na uczestnictwo w takiej akcji) w rejon konfliktu na życzenie lub za zgodą stron. Zadaniem tych sił zbrojnych (czasem nazywanych Błękitnymi hełmami ) jest poprzez np. stworzenie specjalnych stref zapobieganie starciom pomiędzy stronami konfliktu. Działania tych oddziałów z reguły dysponujących ograniczonymi możliwościami militarnymi (np. brak ciężkiego sprzętu, czołgów, artylerii, lotnictwa) ma cechować bezstronność wobec uczestników konfliktu i prawo do użycia siły ograniczone praktycznie tylko do samoobrony. W latach 90-tych wzrosła liczba konfliktów lokalnych, mających często charakter wojen domowych. ONZ coraz częściej przeprowadzała operacje pokojowe, w ramach których m.in. udzielano pomocy humanitarnej, kontrolowano przestrzeganie praw człowieka i przebieg wyborów, ewakuowano ludność z regionów zagrożonych skutkami konfliktów zbrojnych. W drugiej połowie lat 90-tych zaostrzające się konflikty w wielu miejscach na świecie spowodowały konieczność zmiany kształtu operacji pokojowych. Oddziały wojskowe działające z ramienia ONZ w przypadku zagrożenia mogły użyć siły. 6

7 W początku lat dziewięćdziesiątych w wyniku szeregu konfliktów zbrojnych Jugosławia rozpadła się na kilka nowych państw. W celu ochrony ludności cywilnej interweniowały w tym rejonie siły pokojowe ONZ. W maju 1993 roku w Bośni i Hercegowinie utworzone zostały tzw. bezpieczne strefy wokół miejscowości Srebrenica, Žepa, Goražde, Bihać i Sarajewo. Rozmieszczono w nich oddziały wojskowe ONZ, których zadaniem była ochrona ludności cywilnej zgromadzonej w tych strefach. W Srebrenicy schroniła się głównie ludność muzułmańska. W lipcu 1995 roku Serbowie, którzy dążyli do opanowania możliwie największych obszarów Bośni i Hercegowiny, zażądali wycofania się z tej strefy od żołnierzy holenderskich stanowiących kontyngent sił ONZ chroniący Srebernicę. Holendrzy wycofali się, a Serbowie, wkroczywszy do miasta, zamordowali blisko 8 tys. znajdujących się tam mężczyzn. Kilka tygodni później kolejna bezpieczna strefa została zajęta przez Serbów. Następne strefy przetrwały bowiem Serbom nalotami zagroziło NATO. Interwencja sił NATO doprowadziła ostatecznie do zawarcia porozumień pokojowych kończących wojnę w tej części byłej Jugosławii. W celu utrzymania tych porozumień ONZ postanowiła wysłać dodatkowe siły zbrojne (w 1995 roku znalazło się 60 tys. żołnierzy przysłanych przez państwa członkowskie ONZ). Wydarzenia w Srebrenicy w 1995 roku oraz w Rwandzie w 1994 (gdzie także siły ONZ nie zapobiegły ludobójstwu) pokazały, że aby operacje pokojowe były skuteczne, w ONZ należy dokonać reform. Sekretarz Generalny ONZ (wybierany przez Zgromadzenie Ogólne i za zgodą stałych członków Rady Bezpieczeństwa) wskazuje, że głównymi problemami, które wymagają zmian są brak stałych źródeł finansowania operacji pokojowych i brak zdolności szybkiego wysłania koniecznych oddziałów. W obu tych przypadkach ONZ musi czekać na decyzje i pomoc państw członkowskich, które powinny zdecydować się na przeznaczenie na akcje dodatkowych środków i wysłanie własnych wojsk. Rozwiązaniem tych problemów mogłoby być stworzenie sztabu szybkiego reagowania, który oceniałby sytuację i przygotowywał wytyczne, nim oddziały pokojowe zostaną rozmieszczone i podejmą działania oraz stworzenie i utrzymywanie jednostek szybkiego reagowania ONZ. Te działania wymagają jednak decyzji Rady Bezpieczeństwa i Zgromadzenia Ogólnego, wiążą się bowiem z koniecznością przeznaczenia większych funduszy na działalność ONZ. Postulaty Sekretarza Generalnego ONZ pozostają więc nadal niezrealizowane. Obecnie ONZ realizuje operacji pokojowych w Afryce, Azji, na Bliskim Wschodzie oraz w Europie. Uczestniczy w nich żołnierzy oraz policjantów z 91 krajów z krajów członkowskich ONZ. Od 1948 r. do 2003 r. w operacjach pokojowych śmierć poniosło osób. 7

8 Pytania: Na czym polegają operacje pokojowe prowadzone przez ONZ? Kto prowadzi te operacje? Jak oceniasz skuteczność tych operacji? Uzasadnij swoją opinię. Jakie zmiany należałoby wprowadzić w ONZ, aby zmienić skuteczność tych operacji? Kto mógłby te zmiany wprowadzić? Jakie mogą być konsekwencje niewprowadzenia tych zmian? Jak oceniasz szanse na wprowadzenie tych zmian? Uzasadnij swoją opinię. Jakie inne niż ONZ organizacje mogłyby zająć się, twoim zdaniem, utrzymywaniem pokoju na świecie? 8

9

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Rada odpowiada za utrzymanie pokoju na świecie. W przypadku wybuchu konfliktu może podjąć decyzję w wysłaniu w rejon konfliktu sił pokojowych.

Rada odpowiada za utrzymanie pokoju na świecie. W przypadku wybuchu konfliktu może podjąć decyzję w wysłaniu w rejon konfliktu sił pokojowych. Katarzyna Gontek Rada odpowiada za utrzymanie pokoju na świecie. W przypadku wybuchu konfliktu może podjąć decyzję w wysłaniu w rejon konfliktu sił pokojowych. Składa się z 15 członków, z czego 5 (USA,

Bardziej szczegółowo

www.filmotekaszkolna.pl

www.filmotekaszkolna.pl Temat: Jak zbudować dobre relacje z rodzicami? Rozważania na podstawie filmu Ojciec Jerzego Hoffmana Opracowanie: Lidia Banaszek Etap edukacyjny: ponadgimnazjalny Przedmiot: godzina wychowawcza Czas: 2

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO. Autor: Urszula Małek. Rodzaj materiału: scenariusz zajęć. Data publikacji:

Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO. Autor: Urszula Małek. Rodzaj materiału: scenariusz zajęć. Data publikacji: Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO Autor: Urszula Małek Rodzaj materiału: scenariusz zajęć Data publikacji: 01-09-2011 Temat: Nic o Was bez Was Na czym polega skuteczność w

Bardziej szczegółowo

Temat: Klimat dla wojen, czyli o zależności pomiędzy zmianami klimatycznymi a konfliktami zbrojnymi

Temat: Klimat dla wojen, czyli o zależności pomiędzy zmianami klimatycznymi a konfliktami zbrojnymi Artur Brzeziński Temat: Klimat dla wojen, czyli o zależności pomiędzy zmianami klimatycznymi a konfliktami zbrojnymi Przedmiot: wiedza o społeczeństwie Poziom: gimnazjum Podstawa programowa kształcenia

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ PROWADZONYCH METODĄ PRZEWODNIEGO TEKSTU

SCENARIUSZ ZAJĘĆ PROWADZONYCH METODĄ PRZEWODNIEGO TEKSTU SCENARIUSZ ZAJĘĆ PROWADZONYCH METODĄ PRZEWODNIEGO TEKSTU 1. Poziom kształcenia: liceum profilowane, profil usługowo gospodarczy, klasa II 2. Przedmiot: przygotowanie do prowadzenia działalności usługowej

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH

ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH ONZ 26.06.1945: podpisanie Karty Narodów Zjednoczonych na konferencji w San Francisco (USA) 24.10.1945: wejście w życie Karty Narodów Zjednoczonych po złożeniu instrumentów

Bardziej szczegółowo

Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania. Autor: Krystyna Brząkalik

Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania. Autor: Krystyna Brząkalik Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania Autor: Krystyna Brząkalik Skrócony opis lekcji Lekcja Potrzeby konsumentów oraz środki ich zaspokajania jest przeznaczona dla uczniów gimnazjum, ale po dokonaniu

Bardziej szczegółowo

5. prawa solidarnościowe we współczesnym świecie

5. prawa solidarnościowe we współczesnym świecie 5. prawa solidarnościowe we współczesnym świecie Podczas lekcji młodzież zastanawia się nad pojęciem solidarności w życiu codziennym oraz w szerszym wymiarze globalnym. Przypomina sobie poznane prawa człowieka

Bardziej szczegółowo

Rola Organizacji Narodów Zjednoczonych w współczesnym świecie.

Rola Organizacji Narodów Zjednoczonych w współczesnym świecie. Rola Organizacji Narodów Zjednoczonych w współczesnym świecie. 1. Cele lekcji: a) Wiadomości Po zakończonej lekcji uczeń: - zna podwaliny funkcjonowania ONZ, - zna strukturę i najważniejsze organa ONZ,

Bardziej szczegółowo

Woda cenne dobro czy prawo człowieka?

Woda cenne dobro czy prawo człowieka? Materiały opracowane w ramach projektu Prawa człowieka perspektywa globalna. Scenariusze zajęć dla dzieci i młodzieży dofinansowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej Opracowanie scenariusza: Marta

Bardziej szczegółowo

Cele kształcenia wymagania ogólne

Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 197 199 i 255) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia.

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Autor: Katarzyna Karwacka Przedmiot: Edukacja historyczna i obywatelska w szkole podstawowej Podstawa programowa: Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treści nauczania Czynniki warunkujące wybór zawodu, droga kształcenia kwalifikacje niezbędne do wykonywania wybranego zawodu,

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO. Autor: Urszula Małek. Rodzaj materiału: scenariusz zajęć. Data publikacji:

Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO. Autor: Urszula Małek. Rodzaj materiału: scenariusz zajęć. Data publikacji: Tytuł: Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO Autor: Urszula Małek Rodzaj materiału: scenariusz zajęć Data publikacji: 23-08-2011 Nic o Was bez Was debata o przystąpieniu Polski do NATO

Bardziej szczegółowo

ONZ - UN POKÓJ I BEZPIECZEŃSTWO PRAWA CZŁOWIEKA ROZWÓJ GOSPODARCZY ROZWÓJ SPOŁECZNY

ONZ - UN POKÓJ I BEZPIECZEŃSTWO PRAWA CZŁOWIEKA ROZWÓJ GOSPODARCZY ROZWÓJ SPOŁECZNY ONZ - UN POKÓJ I BEZPIECZEŃSTWO PRAWA CZŁOWIEKA ROZWÓJ GOSPODARCZY ROZWÓJ SPOŁECZNY Co to jest System Narodów Zjednoczonych ONZ jest unikalną międzynarodową organizacją, skupiającą 192 niepodległych państw

Bardziej szczegółowo

Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie wykształciła się z Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Decyzję o przekształceniu KBWE

Bardziej szczegółowo

Lekcja 2: Co może Prezydent?

Lekcja 2: Co może Prezydent? Lekcja 2: Co może Prezydent? Cele lekcji w języku ucznia/uczennicy i kryteria sukcesu CEL 1. Określę, czym jest system parlamentarnogabinetowy. 2. Wyjaśnię, jaką rolę sprawuje w polskim systemie politycznym

Bardziej szczegółowo

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY _ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego AON wewn. 4969/97 QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY. Redakcja naukowa prof. zw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

Propozycja ćwiczenia związanego z kształtowaniem postaw prospołecznych i obywatelskich wśród uczniów na różnych etapach edukacyjnych

Propozycja ćwiczenia związanego z kształtowaniem postaw prospołecznych i obywatelskich wśród uczniów na różnych etapach edukacyjnych [3] Temat: Jak działa metaplan. Analiza akcji charytatywnych i wyciąganie wniosków na przyszłość. Streszczenie, czyli o czym jest to ćwiczenie. Uczniowie pracując w grupach i wykorzystując metaplan będą

Bardziej szczegółowo

Rozdział 28. Wybuch wielkiej wojny

Rozdział 28. Wybuch wielkiej wojny Rozdział 28. Wybuch wielkiej wojny Cele lekcji Wymagania ogólne I. Chronologia historyczna Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie; ustala związki poprzedzania i następstwa; dostrzega

Bardziej szczegółowo

Wstęp 9. Rozdział 2 [Roman Kuźniar]

Wstęp 9. Rozdział 2 [Roman Kuźniar] Spis treści [Roman Kuźniar] Wstęp 9 Rozdział 1 [Roman Kuźniar] Ewolucja problemu bezpieczeństwa rys historyczny 18 1. Pierwsze traktaty o pokoju i równowadze sił 19 2. Liga Narodów niedoceniony wynalazek

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój warunek przetrwania cywilizacji

Zrównoważony rozwój warunek przetrwania cywilizacji Kordian Kochanowicz Zrównoważony rozwój warunek przetrwania cywilizacji Scenariusz zajęć z edukacji globalnej dla gimnazjum Informacja o scenariuszu W Polsce od kilku lat można zauważyć ogólnoświatową

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Scenariusz 1 MATURA 2008 i co dalej? Planowanie drogi kształcenia. Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: wyznaczać cele związane

Bardziej szczegółowo

Temat: Sztuka to przede wszystkim myślenie ( ) reagowanie na problemy społeczności - Oni Artura Żmijewskiego. Opracowanie: Katarzyna Zabłocka

Temat: Sztuka to przede wszystkim myślenie ( ) reagowanie na problemy społeczności - Oni Artura Żmijewskiego. Opracowanie: Katarzyna Zabłocka Temat: Sztuka to przede wszystkim myślenie ( ) reagowanie na problemy społeczności - Oni Artura Żmijewskiego. Opracowanie: Katarzyna Zabłocka Czas: 2 godz. lekcyjne (w tym projekcja filmu) Treści nauczania:

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian semestralny-zagadnienia. A. Jakie zjawisko występujące we współczesnym świecie przedstawiono na ilustracji? Zaznacz jego nazwę znakiem x.

Sprawdzian semestralny-zagadnienia. A. Jakie zjawisko występujące we współczesnym świecie przedstawiono na ilustracji? Zaznacz jego nazwę znakiem x. Sprawdzian semestralny-zagadnienia A. Jakie zjawisko występujące we współczesnym świecie przedstawiono na ilustracji? Zaznacz jego nazwę znakiem x. Globalizacja B. Wymień trzy obszary występowania tego

Bardziej szczegółowo

Już wkrótce matura 2007, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Już wkrótce matura 2007, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. SCENARIUSZ 3 Już wkrótce matura 2007, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: zapoznać się

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM ROZSZERZONY

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 FORMUŁA DO 2014 ( STARA MATURA ) WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM ROZSZERZONY ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ MWO-R1 MAJ 2016 Uwaga: Akceptowane są wszystkie

Bardziej szczegółowo

O pożytkach ze ściągania, czyli o wpływie prawa rzymskiego na systemy prawne państw europejskich. Autor: Artur Brzeziński

O pożytkach ze ściągania, czyli o wpływie prawa rzymskiego na systemy prawne państw europejskich. Autor: Artur Brzeziński O pożytkach ze ściągania, czyli o wpływie prawa rzymskiego na systemy prawne państw europejskich Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji: Uczniowie poznają wybrane zasady prawne powstałe w starożytnym

Bardziej szczegółowo

Zaróbmy na swoje. Autor: Maria Białasz

Zaróbmy na swoje. Autor: Maria Białasz Autor: Maria Białasz Scenariusz powstał na zajęciach warsztatowych "Jak uczyć ekonomii?" Skrócony opis lekcji Zajęcia zaplanowano dla uczniów gimnazjum realizujących moduł przygotowanie do aktywnego udziału

Bardziej szczegółowo

Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu?

Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz 3 Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: zapoznać się

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Temat: Prawo pracy młodocianych.

SCENARIUSZ LEKCJI. Temat: Prawo pracy młodocianych. Temat: Prawo pracy młodocianych. Młodzi Przedsiębiorczy program nauczania ekonomii w praktyce w szkole ponadgimnazjalnej SCENARIUSZ LEKCJI Powiązanie z wcześniejszą wiedzą Zna podstawowe pojęcia związane

Bardziej szczegółowo

Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego (GROM)

Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego (GROM) Strona znajduje się w archiwum. Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego (GROM) Tworzenie Jednostki rozpoczęto w 1990 roku, wykorzystując najlepsze doświadczenia zagraniczne zwłaszcza Stanów Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

Pokojowe rozstrzyganie sporów

Pokojowe rozstrzyganie sporów Pokojowe rozstrzyganie sporów KNZ art. 3 - wyłącznie metodami pokojowymi art. 33 wskazuje metody spór prawny, a nie faktyczny czy polityczny Negocjacje art. 36 KNZ zrównoważone i sprawiedliwe rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. SCENARIUSZ 2 MATURA 2007 Jak podjąć decyzję o wyborze przedmiotów? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: poznać zasady przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

Przyczyny wojny domowej w byłej Jugosławii

Przyczyny wojny domowej w byłej Jugosławii 1) Charakterystyka wybranego konfliktu na świecie. Jest to czysty przedruk pracy publicysty - historyka Bogusza Szymańskiego, specjalisty bałkanologa z 12 czerwca 2009 roku zamieszczonej w dodatku historycznym

Bardziej szczegółowo

Gdzie jest moje miejsce w szkole?

Gdzie jest moje miejsce w szkole? LEKCJA 5 Gdzie jest moje miejsce w szkole? Co przygotować na lekcję Nauczyciel: kartę pracy dla każdego ucznia (załącznik 1), arkusze szarego papieru, flamastry, małe karteczki, arkusz papieru z narysowaną

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006

BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006 BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006 PRZEDRUK I ROZPOWSZECHNIANIE MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE

Bardziej szczegółowo

Konkurs edukacyjny Bezpiecznie Tu i Tam

Konkurs edukacyjny Bezpiecznie Tu i Tam Lekcja 1. Jak wyrażać emocje w sieci? 19 września Dzień emotikona Tematyka lekcji: Internet jest cudownym wynalazkiem. Wykorzystujemy go w zabawie, nauce, kontaktowaniu się z koleżankami i kolegami. Musimy

Bardziej szczegółowo

Sojusz Północnoatlantycki, czyli co wy NATO?

Sojusz Północnoatlantycki, czyli co wy NATO? Sojusz Północnoatlantycki, czyli co wy NATO? Sojusz Północnoatlantycki to największy pakt militarny i obronny we współczesnym świecie. Przystąpienie do niego stało się po upadku komunizmu jednym z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Aktywne metody nauczania.

Aktywne metody nauczania. Literka.pl Aktywne metody nauczania. Data dodania: 2005-03-16 11:30:00 Referat na posiedzenie rady pedagogicznej dotyczącej aktywnych metod nauczania w szkole podstawowej. Referat na posiedzenie szkoleniowe

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla III klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro część 2 - wymagania na poszczególne oceny

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla III klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro część 2 - wymagania na poszczególne oceny Roczny plan z wiedzy o społeczeństwie dla III klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro część 2 - wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji 1. Polska polityka zagraniczna 2. Integracja europejska

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne z geografii w klasie I gimnazjum Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: - opanował wiadomości i

Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne z geografii w klasie I gimnazjum Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: - opanował wiadomości i Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne z geografii w klasie I gimnazjum Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: - opanował wiadomości i umiejętności wykraczające poza program nauczania, będące

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa

USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa Opracowano na podstawie: Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH SCENARIUSZ LEKCJI GEOGRAFII DLA UCZNIÓW KLASY I (ZAKRES PODSTAWOWY) SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH TEMAT: Gaz z łupków wsparcie energetyczne Polski CZAS TRWANIA ZAJĘĆ 45 minut PODSTAWA PROGRAMOWA: IV etap edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Scenariusz godziny wychowawczej. Temat: Pojęcie konfliktu, sposoby rozwiązywania sytuacji konfliktowej

Scenariusz godziny wychowawczej. Temat: Pojęcie konfliktu, sposoby rozwiązywania sytuacji konfliktowej Scenariusz godziny wychowawczej Temat: Pojęcie konfliktu, sposoby rozwiązywania sytuacji konfliktowej Cele: umiejętność określenia pojęcia konfliktu, sytuacji konfliktowej rozumienie zalet i wad pięciu

Bardziej szczegółowo

Wolontariusz - bohater naszych czasów

Wolontariusz - bohater naszych czasów Joanna Żepielska Wolontariusz - bohater naszych czasów Scenariusz zajęć z edukacji humanitarnej dla gimnazjum Informacja o scenariuszu: Lekcja dotyczy takich pojęć, jak: wolontariusz, praca społeczna,

Bardziej szczegółowo

Czy wystarczy nam wody?

Czy wystarczy nam wody? Materiały opracowane w ramach projektu Prawa człowieka perspektywa globalna. Scenariusze zajęć dla dzieci i młodzieży dofinansowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej Opracowanie scenariusza: Marta

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r.

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. I Preambuła 1. Osiągnięcie celów Traktatu Północnoatlantyckiego wymaga integracji przez jego państwa-strony takich środków

Bardziej szczegółowo

Temat: Nasze państwo nasze prawa.

Temat: Nasze państwo nasze prawa. Konspekt zajęć Edukacja dla bezpieczeństwa Dane informacyjne: Data: Miejsce zajęć: Czas trwania: 2x45min Prowadząca: mgr Marta Romanowska Klasa: 2a ZSZ Temat: Nasze państwo nasze prawa. Cele ogólne; Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA GLOBALNA NA PLASTYCE I ZAJĘCIACH ARTYSTYCZNYCH W GIMNAZJUM, CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ MÓJ ŚWIAT JEST JAK LABIRYNT!

EDUKACJA GLOBALNA NA PLASTYCE I ZAJĘCIACH ARTYSTYCZNYCH W GIMNAZJUM, CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ MÓJ ŚWIAT JEST JAK LABIRYNT! EDUKACJA GLOBALNA NA PLASTYCE I ZAJĘCIACH ARTYSTYCZNYCH W GIMNAZJUM, CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ 2015 2. MÓJ ŚWIAT JEST JAK LABIRYNT! Zajęcia zachęcają młodzież do krytycznej refleksji nad współczesnym

Bardziej szczegółowo

Wiedza o Społeczeństwie wymagania edukacyjne dla klasy III

Wiedza o Społeczeństwie wymagania edukacyjne dla klasy III Wiedza o Społeczeństwie wymagania edukacyjne dla klasy III Wymagania podstawowe ( 1 ) na ocenę dostateczną oraz ponad podstawowe ( 2 ) na wyższą ocenę. Uczeń potrafi: III - POLSKA I ŚWIAT 1 wyjaśnia terminy:

Bardziej szczegółowo

Wstęp do ćwiczeń coachingowych

Wstęp do ćwiczeń coachingowych Przykładowe 2 ćwiczenia coachingowe z publikacji: Kompetencje kierownicze. Materiały szkoleniowe i coachingowe Wstęp do ćwiczeń coachingowych Trzecia część publikacji dotyczy doskonalenia umiejętności

Bardziej szczegółowo

Projekt Śnieżna wojna

Projekt Śnieżna wojna Nazwa implementacji: Stworzenie gry "Śnieżna wojna" Autor: mdemski Opis implementacji: Scenariusz gry "Śnieżna wojna" oraz implementacja w Scratch 2.0. Wersja podstawowa i propozycja rozbudowy gry dla

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY METODYCZNE (dla nauczycieli matematyki szkół ponadgimnazjalnych)

WARSZTATY METODYCZNE (dla nauczycieli matematyki szkół ponadgimnazjalnych) WARSZTATY METODYCZNE (dla nauczycieli matematyki szkół ponadgimnazjalnych) Aktywizujące metody nauczania na przykładzie tematu: Dyskusja nad liczbą rozwiązań równania liniowego z wartością bezwzględną

Bardziej szczegółowo

Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery?

Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery? Autor: Bożena Sienkiewicz Dla kogo: gimnazjum, klasy I-III Temat: Co można zrobić, aby zmniejszyć emisję dwutlenku węgla do atmosfery? Cele lekcji: Uświadamianie zagrożeń ekologicznych związanych ze wzrostem

Bardziej szczegółowo

YADEMECUM NATO. Wydanie jubileuszowe. Dom Wydawniczy Bellona. przy współpracy. Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON

YADEMECUM NATO. Wydanie jubileuszowe. Dom Wydawniczy Bellona. przy współpracy. Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON A YADEMECUM NATO Wydanie jubileuszowe Dom Wydawniczy Bellona przy współpracy Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON Warszawa 1999 SPIS TREŚCI Strona Słowo wstępne Sekretarza

Bardziej szczegółowo

o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też projekt zawiera propozycję dodania w art. 3 ust. 2a i 2b.

o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też projekt zawiera propozycję dodania w art. 3 ust. 2a i 2b. UZASADNIENIE W dotychczasowym stanie prawnym obowiązujące przepisy, w szczególności ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241,

Bardziej szczegółowo

B/60205. Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO

B/60205. Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO B/60205 Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO /atla2 Wrocław 2003 Spis treści Wprowadzenie 9 1. GENEZA I ROZWÓJ SOJUSZU PÓŁNOCNOATLANTYCKIEGO 11 1.1. Układ militarny podstawą istnienia Sojuszu Północnoatlantyckiego

Bardziej szczegółowo

Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole - część I"

Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole - część I BEZPIECZNE ZACHOWANIE W SZKOLE LEKCJA 1 Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole - część I" Rośnie liczba wypadków wśród dzieci i ludzi dorosłych, ich przyczyną jest brak ostrożności, nieprzestrzeganie

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Marlena Szwarc. Scenariusz godziny wychowawczej w gimnazjum. Temat: Podejmowanie decyzji.

Opracowanie: Marlena Szwarc. Scenariusz godziny wychowawczej w gimnazjum. Temat: Podejmowanie decyzji. Scenariusz godziny wychowawczej w gimnazjum Temat: Podejmowanie decyzji. Opracowanie: Marlena Szwarc Cele operacyjne Uczeń: uczy się podejmowania decyzji potrafi przewidywać konsekwencje swoich decyzji

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2275 Warszawa, 27 listopada 2003 r.

Druk nr 2275 Warszawa, 27 listopada 2003 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-173-03 Druk nr 2275 Warszawa, 27 listopada 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH dr Teresa Maresz Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH SZLAK: W latach stalinizmu ZAGADNIENIE NA PORTALU: Oddział zbrojny Leona Mellera

Bardziej szczegółowo

olityka zagraniczna i bezpieczeństwa RFN

olityka zagraniczna i bezpieczeństwa RFN SUB Hamburg A/553448 Patrycja Sokołowska olityka zagraniczna i bezpieczeństwa RFN wobec państw obszaru byłej Jugosławii wiatach 1990-2005 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 13 Wstęp 17 ROZDZIAŁ 1 Główne kierunki

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2850 Warszawa, 24 lutego 2010 r.

Druk nr 2850 Warszawa, 24 lutego 2010 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-15-10 Druk nr 2850 Warszawa, 24 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.3 Temat zajęć: Dobry pomysł i projekt pierwszym krokiem do sukcesu

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.3 Temat zajęć: Dobry pomysł i projekt pierwszym krokiem do sukcesu Strona1 Sławomir Dorocki Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 6.3 Temat zajęć: Dobry pomysł i projekt pierwszym krokiem do sukcesu 1. Cele lekcji: Uczeń: dokonuje wyboru zakresu i formy przedsięwzięcia, podejmuje

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

OD STAROŻYTNOŚCI DO R.

OD STAROŻYTNOŚCI DO R. Spis treści WSTĘP 13 Rozdział 1 Dzieje CYPRU OD STAROŻYTNOŚCI DO 1878 R. 1.1. Historia Cypru do podboju tureckiego w 1571 r. 21 1.2. Cypr pod rządami Turków w latach 1571-1878 27 1.3. Sytuacja międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Rozdział 13. Europa Świętego Przymierza

Rozdział 13. Europa Świętego Przymierza Rozdział 13. Europa Świętego Przymierza Cele lekcji Wymagania ogólne I. Chronologia historyczna Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie oraz ustala związki poprzedzania i następstwa.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 2. Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą?

Scenariusz 2. Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą? Scenariusz 2 Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą? Cel: zwiększenie wrażliwości na krzywdę innych, wypracowanie skutecznych sposobów obrony

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Geografia. nr 3

Przedmiot: Geografia. nr 3 Przedmiot: Geografia Scenariusz zajęć nr 3 Autor: Jarosław Chodźko Temat: Projekt mapy tematycznej poświęconej udziałowi Wojska Polskiego w misjach wojskowych NATO Poziom: IV etap edukacyjny, szkoła ponadgimnazjalna,

Bardziej szczegółowo

Świat po wielkiej wojnie

Świat po wielkiej wojnie Świat po wielkiej wojnie 1. Konferencja pokojowa w Paryżu Początek to styczeń 1919r. Obradami kierowała Rada Najwyższa; złożona z przedstawicieli 5 zwycięskich mocarstw: 1. USA (prez. Wilson), 2. Wielka

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie biznes planu. Autor: mgr inż. Halina Duraj, mgr Ewelina Holesz, mgr Urszula Sawa

Przygotowanie biznes planu. Autor: mgr inż. Halina Duraj, mgr Ewelina Holesz, mgr Urszula Sawa Autor: mgr inż. Halina Duraj, mgr Ewelina Holesz, mgr Urszula Sawa Cele lekcji Cel ogólny uczeń potrafi założyć własną firmę w oparciu o przygotowany biznes plan. Cele szczegółowe Uczeń potrafi przedstawić

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2016/2017. Bezpieczna i przyjazna szkoła

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2016/2017. Bezpieczna i przyjazna szkoła SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2016/2017 Bezpieczna i przyjazna szkoła Szkoła Podstawowa nr 7 im. A. Mickiewicza w Świeciu Świecie, 30 wrzesień 2016r 1 CELE PROGRAMU:

Bardziej szczegółowo

Kim jestem? Skąd pochodzę? lekcja powtórzeniowa

Kim jestem? Skąd pochodzę? lekcja powtórzeniowa Kim jestem? Skąd pochodzę? lekcja powtórzeniowa Powtórzenie działu Świat wokół mnie Cele lekcji Wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowym określeniem czasu historycznego:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Moje uprawnienia jako ucznia.

Scenariusz lekcji: Moje uprawnienia jako ucznia. Scenariusz lekcji: Moje uprawnienia jako ucznia. Rekomendowany poziom edukacyjny: III (gimnazjum) Autor: Piotr Sienkiewicz Cele lekcji: Po lekcji uczniowie: potrafią wymienić uprawnienia ucznia wiedzą

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie i utrwalenie wiadomości zajęcie zaplanowane na 3 godziny lekcyjne (przyroda + technika) w klasie V szkoły podstawowej

Powtórzenie i utrwalenie wiadomości zajęcie zaplanowane na 3 godziny lekcyjne (przyroda + technika) w klasie V szkoły podstawowej Opracowanie Anna Nowak Blok tematyczny: Człowiek a środowisko Temat: Podstawowe potrzeby życiowe człowieka Powtórzenie i utrwalenie wiadomości zajęcie zaplanowane na 3 godziny lekcyjne (przyroda + technika)

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Ocena Treści nauczania Zakres wiedzy, umiejętności i postaw dopuszczający - niezbędne w uczeniu się przedmiotu i w życiu;

Bardziej szczegółowo

Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych

Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych Skrócony opis lekcji Na zajęciach uczniowie poznają działanie funduszy inwestycyjnych, różne typy funduszy inwestycyjnych oraz opłacalność inwestycji

Bardziej szczegółowo

Temat: Państwo przyjazne dla przedsiębiorców?

Temat: Państwo przyjazne dla przedsiębiorców? Wszystkie scenariusze lekcji, komiksy i animacje są dostępne na: www.for.org.pl Temat: Państwo przyjazne dla przedsiębiorców? Autor: Krystyna Brząkalik Poziom szkoła ponadgimnazjalna Podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

Podręcznik akademicki dotowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Podręcznik akademicki dotowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Recenzenci: prof. dr hab. Marek Pietraś prof. dr hab. Michał Chorośnicki Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Korekta: Joanna Barska, Anna Kaniewska Projekt okładki: Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla bezpieczeństwa

Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla bezpieczeństwa Przedmiotowy System Oceniania Edukacja dla bezpieczeństwa Uczeń oceniany jest na lekcjach w ciągu całego okresu nauczania za pomocą różnorodnych narzędzi pomiaru dydaktycznego. 1. Przedmiotem oceny są:

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2013/2014 oraz 2014/2015 Bezpieczna szkoła Szkoła Podstawowa nr 7 im. A. Mickiewicza w Świeciu Świecie, wrzesień 2013r 1 CELE PROGRAMU:

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa

USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa Kancelaria Sejmu s. 1/7 USTAWA z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa Art. 1. Ustawa dotyczy użycia lub pobytu poza granicami

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z TECHNIKI/ZAJĘĆ TECHNICZNYCH

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z TECHNIKI/ZAJĘĆ TECHNICZNYCH PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z TECHNIKI/ZAJĘĆ TECHNICZNYCH KRYTERIA OCENIANIA POSZCZEGÓLNYCH FORM AKTYWNOŚCI I. ODPOWIEDZI USTNE Uczeń na każdą lekcję powinien mieć opanowane wiadomości, obejmujące treści

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa II Edukacja: polonistyczna, przyrodnicza, matematyczna,zajęcia komputerowe Cel/cele zajęć: - doskonalenie

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM

MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM S Z T A B G E N E R A L N Y W P ZARZĄD PLANOWANIA OPERACYJNEGO P3 MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM ppłk dr Dariusz ŻYŁKA

Bardziej szczegółowo

1. Roland rycerz średniowieczny

1. Roland rycerz średniowieczny 1. Roland rycerz średniowieczny Uczeń: Uczeń: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna fragmenty tekstu Pieśni o Rolandzie, zna podstawowe wiadomości o zwyczajach i tradycjach rycerzy średniowiecznych, rozumie

Bardziej szczegółowo

Stosunki polsko - krzyżackie

Stosunki polsko - krzyżackie Literka.pl Stosunki polsko - krzyżackie 1370-1420 Data dodania: 2010-06-05 14:51:58 Autor: Marcin Świętoń Konspekt lekcji poświęcony stosunkom polsko krzyżackim na przełomie XIV i XV wieku zakończone wielką

Bardziej szczegółowo

-2- Jak widać, wydarzenia, o których mowa - podobnie jak wcześniej konflikt w Czeczenii -

-2- Jak widać, wydarzenia, o których mowa - podobnie jak wcześniej konflikt w Czeczenii - CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET: http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wolontariat dlaczego warto się zaangażować?

Wolontariat dlaczego warto się zaangażować? Wolontariat dlaczego warto się zaangażować? Scenariusz lekcji wychowawczej lub wiedzy o społeczeństwie Autorka: Małgorzata Wojnarowska Poziom edukacyjny: gimnazjum lub szkoła ponadgimnazjalna III lub IV

Bardziej szczegółowo

MODELE USTROJOWE PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH

MODELE USTROJOWE PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH MODELE USTROJOWE PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH S. PREZYDENCKI Ogólna charakterystyka: Rozdzielczość i względna równość kompetencji władzy ustawodawczej i wykonawczej Władza wykonawcza prezydent Władza ustawodawcza

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo