Instrumenty polityki państwa wobec alkoholu stosowane w krajach rozwiniętych

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Instrumenty polityki państwa wobec alkoholu stosowane w krajach rozwiniętych"

Transkrypt

1 BSE 9 Ewa Karpowicz Informacja BSE nr 496 Instrumenty polityki państwa wobec alkoholu stosowane w krajach rozwiniętych Zdecydowana większość państw europejskich planuje i prowadzi określoną politykę związaną z produkcją i dystrybucją alkoholu. Część z nich opiera ją na ustaleniach zawartych w Europejskim Planie Działań Dotyczących Alkoholu, przyjętym przez Europejski Komitet Regionalny Światowej Organizacji Zdrowia w 1992 r. Nadal jednak zasady stosowane przez poszczególne kraje są bardzo zróżnicowane. W tej części opracowania przytaczamy podstawowe dane na temat działań rządów ograniczających dostępność i co za tym idzie konsumpcję alkoholu w wybranych krajach Europy. Warto je skonfrontować z regułami obowiązującymi w Polsce, o których piszemy w innych częściach opracowania. Koncentrujemy się przede wszystkim na sprawie regulacji cen alkoholu na rynku europejskim (ze szczególnym uwzględnieniem opodatkowania) oraz ograniczeń dostępności sprzedaży i konsumpcji alkoholu. I. Regulacja cen Rynek reaguje na wzrost lub spadek cen napojów alkoholowych w ten sam sposób, jak w przypadku innych produktów: jeśli cena się obniża - popyt wzrasta, jeśli następuje zwyżka ceny - popyt maleje. Ustalanie odpowiednich cen alkoholu może więc być uznane za skuteczne narzędzie regulacji spożycia alkoholu i kształtowania polityki państwa w tym zakresie. Zazwyczaj wyznaczanie cen na alkohol odbywało się na szczeblu krajowym (choć np. w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie ceny alkoholu ustalane są przez władze stanowe, a nawet w pewnym zakresie - lokalne), jednak integracja europejska wymusza pewne posunięcia w tym zakresie także na płaszczyźnie międzynarodowej. Wiele krajów czyni starania, aby w znaczący sposób wpływać na ceny alkoholi. Najsilniejsze oddziaływanie rządów w tym zakresie - to wprowadzanie monopolu państwowego. Ponadto państwa różnymi sposobami zapobiegają też rywalizacji cenowej, np. ograniczając reklamę, wprowadzając licencje na sprzedaż alkoholu lub ustalając ceny detaliczne bądź hurtowe na alkohol (czasem ceny minimum bądź maksimum). Niemal na całym świecie alkohol sprzedawany jest po cenach znacznie wyższych niż koszt produkcji. W cenę sprzedaży alkoholu włączony jest na ogół podatek od sprzedaży, akcyza, a także cła. Podnoszenie cen alkoholu służy zazwyczaj trzem celom: zwiększeniu dochodów państwa, utrzymaniu dochodów producentów wina, zapobieganiu zwiększania konsumpcji. Dochód ze sprzedaży alkoholu stanowi w niektórych krajach poważną część dochodu narodowego. System podatków stosowanych w odniesieniu do alkoholu jest bardzo zróżnicowany.

2 10 BSE W większości krajów wprowadza się specjalny podatek akcyzowy, jego wysokość jest często zależna od procentu czystego alkoholu w trunku. W wielu krajach stosuje sie wysokie cło na alkohol importowany, co wspiera krajowych producentów, jest jednak postrzegane jako sprzeczne z zasadami wolnego handlu. W krajach skandynawskich, Wielkiej Brytanii i Irlandii podatki nakładane na alkohol są wyższe niż w krajach basenu Morza Śródziemnego. Unia Europejska czyniła starania w kierunku zharmonizowania opodatkowania w krajach członkowskich wprowadzając m.in. minimalne podatki na alkohol. Wśród krajów Unii Europejskiej najwyższe stawki podatkowe na trunki z wysoką zawartością alkoholu posiada Dania, Szwecja i Finlandia, znacznie niższe ma Belgia, Holandia, Niemcy, Francja, jeszcze niższe Portugalia, Włochy i Hiszpania, najniższe - Luksemburg i Grecja. Takie same mniej więcej zasady podatkowe występują w tych krajach w odniesieniu do wina i piwa, z tą tylko różnicą, że w Irlandii podatek od wina i piwa jest znacząco wyższy niż w Danii i Wielkiej Brytanii, podczas gdy trunki z dużą zawartością alkoholu są zdecydowanie najwyżej opodatkowane w Danii. Wina stołowe w niektórych z tych państw nie są w ogóle opodatkowane (tak jest np. w Niemczech i we Włoszech). Poniższa tabela prezentuje dane na temat wysokości opodatkowania alkoholu w wybranych krajach europejskich, (dane pochodzą z 1995 r. i wyrażone są w % od ceny produktu). Tabela 1. Wysokość podatków nałożonych na napoje alkoholowe Typ napoju Swe Nor Fin Den Gre Spa Rus Net UNK wino stołowe m piwo m napoje spirytusowe m Skróty nazw krajów: Swe - Szwecja, Nor - Norwegia, Fin - Finlandia, Den - Dania, Gre - Grecja, Spa - Hiszpania, Rus - Rosja, Net - Holandia, UNK - Wielka Brytania; "m" - oznacza "minimum". Dane podane są w zaokrągleniu do jedności. II. Ograniczenia w sprzedaży alkoholu Krajowe rynki państw rozwiniętych są bardzo zróżnicowane z punktu widzenia restrykcji i ograniczeń stosowanych przy sprzedaży alkoholu. Różnie regulowane są kwestie udzielania licencji na sprzedaż alkoholu, dolnej granicy wieku dla konsumentów alkoholu i kupujących napoje alkoholowe, czasu sprzedaży (godzin w ciągu dnia, kiedy alkohol jest dostępny w sprzedaży), liczby punktów sprzedaży. Poniżej omówimy skrótowo kolejne ograniczenia. Większość ograniczeń prawnych stosowanych na świecie dotyka bezpośrednio producentów i dystrybutorów alkoholu, są jednak i takie, które odnoszą się do jego konsumentów.

3 BSE Ograniczenia wieku przy zakupie alkoholu W większości krajów nie sprzedaje się alkoholu osobom, które nie osiągnęły określonego wieku. Regulacje prawne przewidują możliwość sprzedawania alkoholu tylko tym, którzy przekroczyli odpowiedni wiek. Na ogół inne granice wieku stosuje się przy sprzedaży trunków wysokoalkoholowych, a inne w odniesieniu do wina bądź piwa. Różne przepisy obowiązują też miejsca specjalnie licencjonowane oraz miejsca, gdzie sprzedaje się alkohol legalnie, ale które nie posiadają specjalnej licencji na tę sprzedaż. Poniższa tabela przedstawia granice wieku dla sprzedaży alkoholu stosowane w wybranych krajach. Tabela 2. Limit wieku dla sprzedaży alkoholu Kraj Australia Austria Kanada Dania Finlandia Francja Niemcy Irlandia Islandia Włochy Japonia Holandia Norwegia Polska Hiszpania Szwecja Szwajcaria Wielka Brytania Ukraina Minimalna granica wieku osoby, której można sprzedać alkohol wysokoprocentowy x ) 16 y) 16 z ) 21 x) W Norwegii limit wieku sprzedaży piwa i wina wynosi lat, w przypadku napojów spirytusowych - 20 lat. y) W Szwecji limit wieku sprzedaży alkoholu jest zróżnicowany w zależności od miejsca sprzedaży: w restauracjach wynosi lat, w sklepach monopolowych - 20 lat, w sklepach z piwem o średniej zawartości alkoholu - lat. z) W Szwajcarii napoje alkoholowe uzyskiwane w procesie fermentacji sprzedaje się osobom powyżej 16 lat, zaś napoje uzyskiwane w procesie destylacji - osobom powyżej lat. Jak wynika z tabeli najwyższy limit obowiązuje na Ukrainie, nie jest on jednak skutecznie przestrzegany. Najczęściej stosowany jest limit lat. W niektórych przypadkach - np. w Słowenii, Danii, Grecji wspomniany limit dotyczy wyłącznie zakupu i konsumpcji alkoholu w miejscach publicznych. Limit lat w Holandii, Szwajcarii i Niemczech odnosi

4 12 BSE się jedynie do zakupu napojów spirytusowych. Limit wiekowy w ogóle nie obowiązuje w Azerbejdżanie i w Gruzji. Według oceny rządów Litwy, Łotwy, Grecji, Belgii, Danii, Holandii, Portugalii, Szwajcarii oraz Wielkiej Brytanii limit ten nie jest skutecznie przestrzegany. Pełne egzekwowanie tego limitu potwierdzają natomiast kraje skandynawskie (z wyjątkiem Danii), Estonia, Francja i Niemcy. W wielu krajach europejskich obniżono w latach granicę wieku osób, którym sprzedaje się alkohol wysokoprocentowy. Szło to w parze z obniżeniem granicy wieku dla uczestniczących w wyborach (w USA natomiast, gdzie granice wiekowe ustala się na poziomie stanowym, istnieje odwrotna tendencja do podnoszenia tej granicy - z do 21 lat). Przyczyny wprowadzania tych restrykcji przy sprzedaży alkoholu są dwojakiej natury. Po pierwsze - pragnie się w ten sposób zminimalizować problemy związane z alkoholem, a powodowane szczególnie często przez osoby młode: wypadki drogowe, zatrucia alkoholem itp. Po drugie - zapobiega sie w ten sposób przyzwyczajaniu się do konsumpcji alkoholu (które ze szczególną łatwością dotyka ludzi najmłodszych). 2. Inne ograniczenia przy zakupie W wielu krajach zakazuje się sprzedawania alkoholu osobom nietrzeźwym. Uniemożliwia się również sprzedaż alkoholu w restauracjach, jeśli nie towarzyszy temu konsumpcja posiłku. Kolejnym ograniczeniem jest zakaz sprzedawania alkoholu na kredyt (gdy chodzi o nabywców indywidualnych). Nie wolno także sprzedawać alkoholu żołnierzom oraz prowadzącym pojazdy mechaniczne. Niektóre punkty sprzedaży alkoholu mają wprowadzone limity sprzedaży jednorazowej. Ogranicza się w ten sposób zatrucia nadmierną dawką alkoholu i uniemożliwia spożywanie dużych ilości alkoholu przez nałogowych alkoholików. Do 1955 r. w Szwecji funkcjonowały tzw. księgi racjonowania alkoholu (ration books), w których zapisywane były wszystkie zakupy alkoholu dokonywane przez klientów. Każdy zakup był więc rejestrowany i poddawany kontroli. Dzięki temu systemowi możliwe było unikanie sprzedaży osobom uzależnionym od alkoholu. Ograniczenia w zakupie wprowadzane są także w okresach kryzysów, np. w czasie wojen. Najczęściej towarzyszą one racjonowaniu innych produktów spożywczych. 3. Ograniczenia czasu sprzedaży W wielu krajach stosuje się zakaz sprzedawania alkoholu w sklepach w określonych porach i/lub dniach, (np. w niedziele lub w czasie weekendów). Spotyka sę również zakazy podawania alkoholu w pewnych godzinach w restauracjach i barach. Przyczyn wprowadzania tego typu zakazów jest kilka. Działają one niewątpliwie dla dobra porządku publicznego np. późno w nocy lub w okresie uroczystości religijnych bądź świąt państwowych. Zmniejszają pokusę zakupu alkoholu w czasie weekendów. Ograniczają ogólną konsumpcję alkoholu. Najbardziej zaawansowane restrykcje tego rodzaju stosowane są w Szwecji, Norwegii, Finlandii, Danii i Islandii. W Szwecji wszystkie sklepy sprzedające alkohol są zamknięte w soboty i niedziele. W Danii alkohol sprzedawany jest wyłącznie w godzinach od poniedziałku do piątku oraz w soboty między 6.00 a Pewne

5 BSE 13 ograniczenia dotyczące dni i godzin sprzedaży obowiązują również w Wielkiej Brytanii, Francji (ustalane są przez władze lokalne), Holandii, Irlandii, Szwajcarii, Hiszpanii, a także w Rosji, Bułgarii i Ukrainie, jednak w tych trzech ostatnich krajach nie są dość skutecznie egzekwowane. 4. Ograniczenia miejsc sprzedaży i spożycia W niektórych krajach nie wolno sprzedawać alkoholu w pobliżu kościołów, szkół, przedszkoli, stacji benzynowych, obiektów sportowych. Przyczyny takich zakazów są oczywiste - niedopuszczanie do używania alkoholu w bliskości uczących się dzieci, w czasie mszy i wydarzeń religijnych, na imprezach sportowych. Oddalenie od stacji benzynowych ma na celu niedopuszczenie do używania alkoholu przez prowadzących pojazdy mechaniczne. Zakaz sprzedaży alkoholu dotyczy w wielu krajach także zakładów pracy. Wprowadzony jest bądź przez ogólnie obowiązujące przepisy prawa, bądź przez poszczególnych pracodawców, bądź na drodze porozumień między pracodawcą a związkami zawodowymi. Służy zapobieganiu wypadkom przy pracy, ma również sprzyjać wysokiej jej wydajności. Kraje europejskie są bardzo zróżnicowane pod względem liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych. Najmniejsza ich liczba występuje w krajach Europy Płn. W Szwecji np. wprowadzane są silne ograniczenia dotyczące lokalizacji punktów sprzedaży, a w większości miast działa tylko jeden lub kilka państwowych sklepów monopolowych - pod koniec 1994 r. było ich ok. 300 w całym kraju; w sklepach spożywczych dozwolona jest jedynie sprzedaż piwa o średniej zawartości alkoholu. W większości krajów rozwiniętych zakazuje się spożywania alkoholu w takich miejscach jak: szkoły, obiekty sportowe, obiekty wojskowe, pociągi, autobusy, okolice kościołów, a także zakłady pracy. W niektórych krajach restrykcje są znacznie dalej idące, np. w Finlandii istnieje generalny zakaz spożywania napojów alkoholowych poza miejscami specjalnie do tego wyznaczonymi. 5. Inne zasady dotyczące sprzedaży detalicznej Odpowiedzialność za przestrzeganie reguł postępowania przewidzianych przez prawo w odniesieniu do sprzedaży detalicznej alkoholu spoczywa na ogół na policji oraz sądach, często jednak w strzeżeniu praworządności w tej dziedzinie uczestniczą również organizacje społeczne i społeczności lokalne. Prawo nakłada w niektórych krajach odpowiedzialność za zachowania osób, które spożywają alkohol na osoby prowadzące punkty, gdzie się go serwuje (restauracje i bary). Np. w kanadyjskim stanie Ontario prowadzący punkty gastronomiczne, w których goście spożywają alkohol, są odpowiedzialni w świetle prawa cywilnego za uszkodzenie ciała spowodowane przez nietrzeźwych. Generalnie rzecz ujmując w większości rozwiniętych krajów stosowane są przy sprzedaży alkoholu następujące ograniczenia:

6 14 BSE - granica wieku osoby nabywającej alkohol, - zakaz sprzedaży alkoholu osobie będącej w stanie nietrzeźwym, - limit liczby punktów sprzedaży alkoholu w danym regionie. Ponadto w niektórych krajach znane są pewne ograniczenia dotyczące czasu sprzedaży alkoholu oraz miejsc, w których może on być sprzedawany. 6. Ograniczenia przewozu W wielu krajach działały przepisy celne zabraniające wwozu do kraju większej ilości alkoholu bez opłacania cła. Limity na osobę wynosiły zazwyczaj około 1-2 litrów napojów wysokoprocentowych oraz 2-3 litry trunków o mniejszej zawartości alkoholu. W krajach Unii Europejskiej próby ujednolicenia polityki celnej w tym zakresie idą w parze z podnoszeniem limitów przewozu wewnątrz Unii (dla osób podróżujących transportem nie samolotowym). W 1993 r. dorosły mieszkaniec każdego z krajów Unii mógł przewozić do innego kraju 110 litrów piwa, 90 litrów wina i 10 litrów alkoholu wysokoprocentowego. 7. Zakaz prowadzenia działalności określonego rodzaju po spożyciu alkoholu Zachowania świadczące o nadużyciu alkoholu przejawiane w miejscach publicznych były przez wiele lat w wielu krajach ścigane przez prawo, jednak w ostatnich dekadach istniała silna tendencja do dekryminalizacji tego typu zachowań. Karane jest tylko picie alkoholu (i przebywanie w stanie nietrzeźwym) w miejscu pracy, przewidują to bądź przepisy prawa bądź regulaminy wewnętrzne. Niezgodne z prawem jest również poruszanie się w stanie nietrzeźwym po drogach publicznych pojazdem mechanicznym. Każdy kraj ustala własne limity stężenia alkoholu we krwi, powyżej których jazda samochodem lub motocyklem jest karana. Poniżej przedstawiamy limity obowiązujące w niektórych krajach: Stężenie alkoholu we Kraj krwi (mg/100ml krwi) 100 Irlandia 80 Austria, Belgia, Dania, Francja, Niemcy, Grecja, Hiszpania, Szwajcaria, Stany Zjednoczone 60 Islandia 50 Finlandia, Holandia, Norwegia, Portugalia, Turcja 20 Polska, Szwecja 0 Bułgaria, Rumunia, były ZSRR

7 BSE Licencje na sprzedaż W większości krajów sprzedaż alkoholu, zwłaszcza wysokoprocentowego, musi być poprzedzona otrzymaniem specjalnego zezwolenia od organu administracji państwowej lub lokalnej. Może to dotyczyć zarówno punktów sprzedaży detalicznej (sklepów), jak i restauracji, barów itp. miejsc gastronomicznych. Np. w Norwegii osoba, która pragnie uruchomić restaurację bądź otworzyć sklep, gdzie sprzedaje sie alkohol, musi uzyskać zgodę Rady Miejskiej. Hotele turystyczne otrzymują zezwolenia od Ministra Zdrowia. W Wielkiej Brytanii i Irlandii stosuje się licencje zarówno na produkcję, jak i dystrybucję, we Francji - na dystrybucję, w Holandii wymagana jest licencja na dystrybucję wszystkich trzech rodzajów napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, nie obowiązuje natomiast w przypadku sprzedaży piwa i wina przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży. Licencje wprowadzone są także w Hiszpanii, Portugalii i we Włoszech. Licencje wprowadza się przede wszystkim po to, by łatwiej kontrolować przestrzeganie reguł dotyczących sprzedaży alkoholu, skrupulatniej odprowadzać podatki od sprzedaży, propagować bardziej "cywilizowane" sposoby picia. 9. Monopol państwowy W krajach skandynawskich, w niektórych krajach środkowej i wschodniej Europy, a także w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i wielu krajach rozwijających się znacząca część lub całość handlu detalicznego alkoholem jest objęta monopolem państwa. Najczęściej obejmuje on wyrób i handel alkoholem wysokoprocentowym (wódką i spirytusem). Regulacje dotyczące monopolu państwa są różnorodne. W każdym z krajów wprowadzających monopol państwa funkcjonują przepisy odmienne w szczegółach, jednak oparte na wspólnej koncepcji, która zawiera następujące elementy: - państwo uzyskuje szczególne uprawnienia; tylko ono może podejmować produkcję pewnych rodzajów napojów alkoholowych oraz udzielać zezwoleń na produkcję niektórych napojów. Państwo występuje tu więc w podwójnej roli: jako producent i jako administrator; - monopol państwowy dotyczy zazwyczaj spirytusu i wódek, a wiec napojów zawierających najwyższy procent alkoholu, które są zarazem najdroższe; - pełny monopol państwowy oznacza prawnie określoną wyłączność na produkcję, skup oraz sprzedaż na terenie kraju (hurtową i detaliczną) i obrót zagraniczny; inną formę realizacji przysługującego państwu prawa wyłączności stanowią zezwolenia na produkcję napojów alkoholowych niektórych typów. Państwo uzyskuje w wyniku monopolu poważne dochody, może też dzięki niemu prowadzić skuteczną politykę alkoholową, oddziaływać pozytywnie na zdrowie publiczne. Wśród krajów europejskich z monopolem państwowym na produkcję mamy do czynienia w Austrii, Szwajcarii, a także w Bułgarii, Rosji, Litwie, Łotwie, Estonii, Ukrainie i

8 16 BSE Białorusi. Na Litwie i Ukrainie nie jest nim objęta produkcja piwa, ponadto w Rosji i na Łotwie obowiązuje monopol na dystrybucję (obok systemu licencjonowania). W powyższym opracowaniu wykorzystano m.in dane zaczerpnięte z broszury Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych "Alkohol i życie codzienne - polityka wobec alkoholu w Europie", grudzień 1995 oraz opracowanie Światowej Organizacji Zdrowia - Europejskiego Biura Regionalnego 'Approaches to alkohol control policy" WHO Regional Publications, European Series, No 60, 1995

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Podatki w działalności gospodarczej Podwójne opodatkowanie

Podatki w działalności gospodarczej Podwójne opodatkowanie Podatki w działalności gospodarczej Podwójne opodatkowanie dr Angelika Kędzierska-Szczepaniak Podwójne opodatkowanie Podwójne opodatkowanie problem Krajowy Międzynarodowy Problem krajowy dywidendy Problem

Bardziej szczegółowo

Spożycie alkoholu w Polsce i w krajach europejskich

Spożycie alkoholu w Polsce i w krajach europejskich BSE 23 Bożena Kłos Informacja BSE nr 497 Spożycie alkoholu w Polsce i w krajach europejskich Dane dotyczące wielkości spożycia alkoholu w krajach europejskich pochodzą ze statystyk dotyczących sprzedaży

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY FOTORADARY MAPY TOMTOM TRAFFIC ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY Usługi Fotoradary Europa i Niebezpieczne strefy TomTom są dostępne w krajach wymienionych poniżej. Z usług tych można

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Marlena Piekut Oleksandra Kurashkevych Płock, 2014 Pracowanie Zarabianie pieniędzy Bawienie się INTERNET Dokonywanie zakupów Nawiązywanie kontaktów Tadao

Bardziej szczegółowo

IP/07/584. Bruksela, dnia 27 r. april 2007

IP/07/584. Bruksela, dnia 27 r. april 2007 IP/07/584 Bruksela, dnia 27 r. april 2007 Bezpieczeństwo drogowe: europejski program działań nadal przynosi dobre wyniki - cel, jakim jest uratowanie życia 25 000 osób na drogach w Europie, może zostać

Bardziej szczegółowo

Trudna droga do zgodności

Trudna droga do zgodności Trudna droga do zgodności Starania na rzecz etycznego wzrostu 13. Światowe Badanie Nadużyć Gospodarczych czerwiec 2014 Spis treści Nadużycia i korupcja problem maleje? Nieetyczne zachowania mają się dobrze

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

48,6% Turystyka w Unii Europejskiej INFORMACJE SYGNALNE r.

48,6% Turystyka w Unii Europejskiej INFORMACJE SYGNALNE r. INFORMACJE SYGNALNE Turystyka w Unii Europejskiej 16.02.2018 r. 48,6% Udział noclegów udzielonych turystom Według Eurostatu - Urzędu Statystycznego Unii Europejskiej, liczba noclegów udzielonych w turystycznych

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 2018 ROK 29.2.207 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 536 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ W EUROPIE NA 208 ROK Końcowe miesiące roku to dla większości menedżerów i specjalistów

Bardziej szczegółowo

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW Polska Czechy Wlk. Brytania Austria Islandia Hiszpania Portugalia Lichtenstein Grecja Szwajcaria Niemcy Dania Francja Włochy Norwegia Belgia Malta Holandia Irlandia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Wpływ polityk UE na niwelowanie szkody związanej ze spożyciem alkoholu (ang. alkohol-relatedharm) Case Study

Wpływ polityk UE na niwelowanie szkody związanej ze spożyciem alkoholu (ang. alkohol-relatedharm) Case Study Wpływ polityk UE na niwelowanie szkody związanej ze spożyciem alkoholu (ang. alkohol-relatedharm) Case Study Olha Pyatnychka Mateusz Zys Warszawa, dn. 19.12.2013r. Cel prezentacji Ocena efektywności polityk

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZIELONEJ KARTY SYSTEM IV DYREKTYWY. Agata Śliwińska

SYSTEM ZIELONEJ KARTY SYSTEM IV DYREKTYWY. Agata Śliwińska SYSTEM ZIELONEJ KARTY SYSTEM IV DYREKTYWY Agata Śliwińska 1 W przypadku międzynarodowych szkód komunikacyjnych można rozróżnić z perspektywy poszkodowanego: wypadek krajowy z uczestnictwem obcokrajowca

Bardziej szczegółowo

gizycko.turystyka.pl

gizycko.turystyka.pl Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 213 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

Rynek piwa w Polsce i UE

Rynek piwa w Polsce i UE Rynek piwa w Polsce i UE mgr Katarzyna ROLA IERiGŻ-PIB ul. Świętokrzyska 20 PL 00-002 Warszawa E-mail: katarzyna.rola@ierigz.waw.pl, Tel: +48 22 50 54 632 Rynek. Rynek to kluczowa kategoria ekonomii głównego

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce

podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce VAT podatek VAT pierwszy raz wprowadzono we Francji w 1954 r. od 1993 r. VAT obowiązuje również w Polsce VAT - wielofazowe obciążenie przyrostu wartości w każdej fazie obrotu gospodarczego, obciążający

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr.

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr. AMBASADY i KONSULATY AUSTRIA Ambasada Republiki Austrii Warszawa, ul. Gagarina 34 telefon: 22 841 00 81-84 fax: 22 841 00 85 e-mail: warschau-ob@bmeia.gv.at Internet: www.ambasadaaustrii.pl BELGIA Ambasada

Bardziej szczegółowo

Rodzina katolicka - In vitro w ustawodawstwie krajów Europy i pozaeuropejskich wtorek, 30 października :06

Rodzina katolicka - In vitro w ustawodawstwie krajów Europy i pozaeuropejskich wtorek, 30 października :06 Metoda zapłodnienia in vitro ma swoje regulacje w prawodawstwie większości państw europejskich. Rozwiązania są różne i nie można wskazać jednego wzorcowego rozwiązania prawnego dla tego zagadnienia. Według

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

Nierówności w zdrowiu spowodowane paleniem tytoniu. Witold Zatoński Warszawa, 16 listopada 2011

Nierówności w zdrowiu spowodowane paleniem tytoniu. Witold Zatoński Warszawa, 16 listopada 2011 Nierówności w zdrowiu spowodowane paleniem tytoniu Witold Zatoński Warszawa, 16 listopada 2011 Palenie tytoniu wywołuje w Europie, więcej szkód zdrowotnych niż alkohol, nadciśnienie tętnicze, otyłość,

Bardziej szczegółowo

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD Poniżej przedstawiamy opracowanie porównawcze, przygotowane na podstawie najnowszych międzynarodowych danych statystycznych.

Bardziej szczegółowo

Przemysł spożywczy w Polsce analiza z wykorzystaniem tablic przepływów międzygałęziowych

Przemysł spożywczy w Polsce analiza z wykorzystaniem tablic przepływów międzygałęziowych Przemysł spożywczy w Polsce analiza z wykorzystaniem tablic przepływów międzygałęziowych Zakład Ekonomiki Przemysłu Spożywczego Warszawa, 21 kwietnia 2017 r. Plan wystąpienia Bilans tworzenia i rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke

Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Ceny energii dla gospodarstw domowych w Polsce są najwyższe w Europie Józef Dopke Słowa kluczowe: energia elektryczna, cena energii elektrycznej, gaz ziemny, cena gazu ziemnego, zużycie energii, zużycie

Bardziej szczegółowo

Nowe podejście systemowe. D. Hallin, P. Mancini

Nowe podejście systemowe. D. Hallin, P. Mancini Nowe podejście systemowe D. Hallin, P. Mancini Kryteria analizy Halliniego i Manciniego: Rozwój rynków medialnych ze szczególnym uwzględnieniem stopnia rozwoju prasy Paralelizm polityczny, czyli stopień

Bardziej szczegółowo

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r.

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. Report Card 13 Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. O UNICEF UNICEF jest agendą ONZ zajmującą się pomocą dzieciom

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE AUTO ASSISTANCE LINK4

UBEZPIECZENIE AUTO ASSISTANCE LINK4 UBEZPIECZENIE AUTO ASSISTANCE LINK4 1 AUTO ASSISTANCE OPIS PRODUKTU W razie unieruchomienia samochodu to Klient zadecyduje gdzie odholowany zostanie jego samochód. Ubezpieczenie zapewnia pomoc w razie

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG

Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG Zasady ustalania kapitału początkowego osobom posiadającym okresy ubezpieczenia w Polsce oraz w krajach UE/EOG Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością stosowania wspólnotowych

Bardziej szczegółowo

Szara strefa w Polsce

Szara strefa w Polsce Szara strefa w Polsce dr hab. prof. nadzw. Konrad Raczkowski Podsekretarz Stanu Ministerstwo Finansów www.mf.gov.pl Rodzaje nierejestrowanej gospodarki Szara strefa obejmuje działania produkcyjne w sensie

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski NIEPEŁNOSPRAWNI W EUROPIE Około 83,2 mln ogółu ludności Europy to osoby z niepełnosprawnością (11,7%

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje :

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje : Uczelniane zasady podziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej Programu LLP Erasmus) na działania zdecentralizowane Programu LLP Erasmus na rok akademicki 2011/12

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia w

Wydatki na ochronę zdrowia w Wydatki na ochronę zdrowia w wybranych krajach OECD Seminarium BRE CASE Stan finansów ochrony zdrowia 12 czerwca 2008 r. Agnieszka Sowa CASE, IZP CM UJ Zakres analizy Dane OECD Health Data 2007 (edycja

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA w tys. UE (27) 495 292 497 683 499 703 501 103 Strefa euro (17) 326 561 328 484

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca Cena Zmiana Towar bez VAT tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) 07 13.07.2014 r. w skupie żywiec wieprzowy 5,47 żywiec wołowy 5,82 kurczęta typu brojler 3,84 indyki 5,91

Bardziej szczegółowo

WŁASNE NAPOJE ALKOHOLOWE W SPRZEDAŻY OKAZJONALNEJ

WŁASNE NAPOJE ALKOHOLOWE W SPRZEDAŻY OKAZJONALNEJ WŁASNE NAPOJE ALKOHOLOWE Przysiek 2012 Podstawowe przepisy regulujące zagadnienia produkcji, opodatkowania akcyzą, obrotu i zasad sprzedaży napojów alkoholowych 1. Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku

Bardziej szczegółowo

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r.

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r. Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia 17.11.2017 r. 1. Cennik połączeń - pełny wykaz krajów. Lp. KRAJ netto brutto 1. Algieria 0,29 zł 0,36 zł 2. Algieria - numery komórkowe

Bardziej szczegółowo

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą

Uznanie świadectw uzyskanych za granicą Źródło: http://www.kuratorium.waw.pl/pl/poradnik-klienta/inne-sprawy/nostryfikacja-swiadectw/5423,uznanie-sw iadectw-uzyskanych-za-granica.html Wygenerowano: Sobota, 19 września 2015, 12:20 Uznanie świadectw

Bardziej szczegółowo

Studiuj, ale płać. Wpisany przez RR Sob, 15 wrz 2012

Studiuj, ale płać. Wpisany przez RR Sob, 15 wrz 2012 Wysokość czesnego na wyższych uczelniach w krajach europejskich znacznie się różni - wynika z najnowszego sprawozdania Komisji Europejskiej. Najdrożej jest w Anglii, gdzie studenci płacą za rok akademicki

Bardziej szczegółowo

DO 30 WRZEŚNIA 2016 ROKU. Zos tań. zakwalifikowanym Kierownikiem Szafirowym* Zostań

DO 30 WRZEŚNIA 2016 ROKU. Zos tań. zakwalifikowanym Kierownikiem Szafirowym* Zostań DOTYCZY DYSTRYBUTORÓW EUROPY, EUROPY WSCHODNIEJ, IZRAELU, TURCJI, NORWEGII I WIELKIEJ BRYTANII. 1 września 2016 roku 31 października 2016 roku Jak będzie wyglądał twój biznes w tym roku? Może postawisz

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 296/2 1.12.2004 Rodzaje gazu i odpowiadające im ciśnienia zasilające zgodnie z art. 2 ust. 2 dyrektywy Rady 90/396/EWG z dnia 29 czerwca 1990 r. (2004/C 296/02) (Niniejsza publikacja jest oparta na informacjach

Bardziej szczegółowo

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 212 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

Finansowanie mediów publicznych

Finansowanie mediów publicznych www.pwc.com Finansowanie mediów publicznych Mateusz Walewski, Konferencja PIKE, Poznań, 10 października 2017 Finansowanie mediów publicznych w Europie w dużej części oparte jest o świadczenia o charakterze

Bardziej szczegółowo

PLACÓWKA STRAŻY GRANICZNEJ we WROCŁAWIU STRACHOWICACH

PLACÓWKA STRAŻY GRANICZNEJ we WROCŁAWIU STRACHOWICACH PLACÓWKA STRAŻY GRANICZNEJ we WROCŁAWIU STRACHOWICACH ul. GRANICZNA 190 54-530 WROCŁAW tel. 071 376 9600 fax. 071 376 9605 STRAŻ GRANICZNA NA LOTNISKU: przeprowadza kontrolę ruchu granicznego przeciwdziała

Bardziej szczegółowo

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r.

Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia r. Cennik połączeń telefonicznych w AleKontakt Obowiązujący od dnia 15.04.2015 r. 1. Cennik połączeń - pełny wykaz krajów. Lp. KRAJ netto brutto 1. Afganistan 1,22 zł 1,50 zł 2. Albania 0,65 zł 0,80 zł 3.

Bardziej szczegółowo

Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych. Warszawa, 11 grudnia 2014 r.

Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych. Warszawa, 11 grudnia 2014 r. Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych Warszawa, 11 grudnia 2014 r. Odwrócone obciążenie art. 199 Dyrektywy VAT 2 Prace budowlane Transakcja Zapewnienie personelu

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIKI. Komunikatu Komisji

ZAŁĄCZNIKI. Komunikatu Komisji KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 14.12.2015 r. COM(2015) 639 final ANNEXES 3 to 4 ZAŁĄCZNIKI ZAŁĄCZNIK III: Ogólna ocena zasady dodatkowości (art. 95 RWP) ZAŁĄCZNIK IV: Terminy przedkładania i przyjmowania

Bardziej szczegółowo

Tetiana Poplavska KrDUMg1013

Tetiana Poplavska KrDUMg1013 Tetiana Poplavska KrDUMg1013 THE GINI COEFFICIENT Współczynnik Giniego nazywany jest wskaźnikiem nierówności społecznej Wartość zerowa współczynnika wskazuje na pełną równomierność rozkładu Został wymyślony

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 5.7.2016 r. COM(2016) 440 final 2016/0202 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, protokołu (2015) zmieniającego załącznik dotyczący

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w Europie 2016

Innowacyjność w Europie 2016 DEPARTAMENT POLITYKI REGIONALNEJ MAŁOPOLSKIE OBSERWATORIUM ROZWOJU REGIONALNEGO Innowacyjność w Europie 2016 Komisja Europejska raz w roku publikuje europejską i regionalną tablicę wyników innowacji, która

Bardziej szczegółowo

Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok 2009 (wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r.)

Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok 2009 (wg stanu na dzień 1 stycznia 2010 r.) Statystyki programu Młodzież w działaniu za rok (wg stanu na dzień stycznia r.) Statystyki ogólne Budżet programu "Młodzież w działaniu" w roku wg Akcji (wg stanu na dzień..),,,,,,, Akcja. Akcja. Akcja.

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 32/2017

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 32/2017 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Krajowe ceny zakupu zbóż W drugim tygodniu sierpnia ceny zakupu pszenicy konsumpcyjnej, po znaczącym spadku w poprzednim tygodniu, nieco wzrosły. W dniach 7 13 sierpnia 2017

Bardziej szczegółowo

3.3 WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA

3.3 WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA 3.3 WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA Ogólne omówienie współpracy międzynarodowej PG w 2011 r.: międzynarodowe umowy ramowe o współpracy oraz międzyinstytucjonalne umowy dot. mobilności w programach edukacyjnych:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012 PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013 12 grudnia 2012 Cele Programu Aktywne uczestnictwo młodzieży w życiu społecznym Europy Budowanie wzajemnego zrozumienia między młodymi ludźmi Solidarność między młodymi

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej dr Ewa Wasilewska II Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa Społeczne wyzwania i problemy XXI wieku. STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady

Bardziej szczegółowo

Euro 2016 QUALIFIERS. Presenter: CiaaSteek. Placement mode: Punkte, Direkter Vergleich, Tordifferenz, Anzahl Tore. Participant.

Euro 2016 QUALIFIERS. Presenter: CiaaSteek. Placement mode: Punkte, Direkter Vergleich, Tordifferenz, Anzahl Tore. Participant. Presenter: CiaaSteek Date: 10.01.2017 Time: 10:00 City: France, Paris Spieldauer: 10min Placement mode: Punkte, Direkter Vergleich, Tordifferenz, Anzahl Tore Participant Gruppe A 1 Niemcy 7 Belgia 2 Polska

Bardziej szczegółowo

Ludność Polski na tle Europy

Ludność Polski na tle Europy Ludność Polski na tle Europy Liczba mieszkańców Polski wynosiła w roku 2011 ok. 38,5 mln. Pod względem liczby mieszkańców Polska zajmuje 6 miejsce w Unii Europejskiej (8 miejsce w całej Europie). Według

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ

WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ Zakład Ubezpieczeń Społecznych WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

AGER2015. DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska

AGER2015. DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska AGER2015 DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska PROJEKT SONDAŻU Edycja 6 edycja Partner Katedra Strategii i Organizacji Zarządzania, Uniwersytet Techniczny w Monachium, Niemcy. Okres prowadzenia badań

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY

RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY RAPORT Z DIAGNOZY PRZEPROWADZONEJ WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY TUSZÓW NARODOWY Badaniu zostali poddani mieszkańcy gminy Tuszów Narodowy. Wzięło w nim udział 78 osób. 54 osoby z pośród badanych to kobiety, natomiast

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, zna podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania.

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w wybranych krajach UE* Portugalia Włochy Węgry Średnia UE 58% 42% 61% 39% 65% 35% 24% Holandia Szwecja Dania 76% 12% 10% 7% 88% 90% 93% Pijący Abstynenci *źródło: dane z badania Eurobarometr

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO

PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO 01 Spis treści 1. Paczki Kraj.... Usługi dodatkowe kraj.... Paczki Europa Standard Pack.1. Usługa Standard..... Usługa Premium... 6 1. Paczki Europa Mega Pack.1.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 214 roku opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014

Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 14 FACULTY of ELECTRONICS and INFORMATION TECHNOLOGY Warsaw University of Technology (1) Lifelong Learning- Erasmus 2013/2014 14 Dr inż. Dariusz Turlej Dr inż. Wojciech

Bardziej szczegółowo

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH

RYNEK JAJ SPOŻYWCZYCH MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI ZINTEGROWANY SYSTEM ROLNICZEJ INFORMACJI RYNKOWEJ Podstawa prawna : Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 42, poz. 471

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 23/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W drugim tygodniu czerwca 2015 r. na rynku krajowym ceny skupu zbóż podstawowych nieco wzrosły. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 6/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r.

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Nr 6/2017. Cena bez VAT. Zmiana tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) r. RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Krajowe ceny zakupu zbóż W czwartym tygodniu września 2017 r. ceny zakupu pszenicy konsumpcyjnej uległy obniżeniu, natomiast wzrosły ceny pozostałych monitorowanych zbóż. W

Bardziej szczegółowo

4. Spożywanie alkoholu przez kobiety w ciąży: Zalecamy, aby kobiety w ciąży unikały spożywania alkoholu. Polityka dotyczy 6 kluczowych kwestii:

4. Spożywanie alkoholu przez kobiety w ciąży: Zalecamy, aby kobiety w ciąży unikały spożywania alkoholu. Polityka dotyczy 6 kluczowych kwestii: W historii ludzkości piwo cieszyło się uznaniem w wielu kulturach. O ile spożywane jest w sposób odpowiedzialny przez dorosłych, wiąże się z uroczystościami, przyjaźnią i radością życia. Zdecydowana większość

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE

RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE RADA EUROPY STRAŻNIK PRAW CZŁOWIEKA W SKRÓCIE Państwa niebędące członkami Rady Europy (Białoruś) PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE SIEDZIBA GŁÓWNA I BIURA BUDŻET Albania, Andora, Armenia, Austria, Azerbejdżan, Belgia,

Bardziej szczegółowo

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009

XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 XXXI MARATON WARSZAWSKI Warszawa, 27.09.2009 Alex.Celinski@gmail.com Rozkład wyników Przedziały 30-minutowe Lp. Przedział Liczebność Częstość czasowy Liczebność Częstość skumulowana skumulowana 1 2:00-2:30

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓś. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 05/2011 TENDENCJE CENOWE. Ceny krajowe w skupie

RYNEK ZBÓś. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 05/2011 TENDENCJE CENOWE. Ceny krajowe w skupie RYNEK ZBÓś Ceny krajowe w skupie TENDENCJE CENOWE Niesłabnący popyt na zboŝa wysokiej jakości przyczynił się do utrzymania wzrostowej tendencji cen zbóŝ podstawowych na rynku krajowym w końcu stycznia

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Mercedes-Benz MobiloVan. Siła napędowa Twojego biznesu

Mercedes-Benz MobiloVan. Siła napędowa Twojego biznesu Mercedes-Benz MobiloVan Siła napędowa Twojego biznesu Wciąż w drodze. Nawet przez 30 lat Zielone światło dla Citana, Sprintera i Vito: połączenie Mercedes-Benz MobiloVan i regularnych przeglądów w Autoryzowanym

Bardziej szczegółowo

Samochodem po Europie

Samochodem po Europie Samochodem po Europie Państwo Ograniczenie prędkości Teren zabudowany Teren niezabudowany (autostrada) UŜywanie świateł mijania Austria 50 km/h 130km/h Obowiązkowo 24h przez cały rok Belgia 50 km/h 120

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 49/2013

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 49/2013 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w skupie W drugim tygodniu grudnia 2013 r. w krajowym skupie odnotowano dalszy wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej

Bardziej szczegółowo

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych 13/05/2008-20/06/2008 Znaleziono 408 odpowiedzi z 408 odpowiadających wybranym kryteriom 0. Uczestnictwo Kraj DE - Niemcy 48 (11,8%) PL - Polska 44 (10,8%)

Bardziej szczegółowo

Biznes na polu minowym?

Biznes na polu minowym? Biznes na polu minowym? Nadużycia w czasach zwiększonego ryzyka Badanie Nadużyć Gospodarczych Europa, Bliski Wschód, Indie i Afryka (EMEIA) Maj 2013 Sposób badania i profil uczestników Między listopadem

Bardziej szczegółowo