TEMAT REFERATU: Zjawisko zespołu wypalania się sił u rodziców dzieci niepełnosprawnych.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TEMAT REFERATU: Zjawisko zespołu wypalania się sił u rodziców dzieci niepełnosprawnych."

Transkrypt

1 REFERAT PRZYGOTOWANY NA POSIEDZENIE ZESPOŁU SAMOKSZTAŁCENIOWEGO NAUCZYCIELI WSPIERAJACYCH SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 TEMAT REFERATU: Zjawisko zespołu wypalania się sił u rodziców dzieci niepełnosprawnych. Opracowała : mgr Izabela Śmiechowska

2 Zjawisko zespołu wypalania się sił u rodziców dzieci niepełnosprawnych Zespół wypalania się sił (burn-out syndrome) był przedmiotem badań i analiz w zakresie problematyki wyczerpania i poczucia zniechęcenia występujących u menadŝerów, dyrektorów przedsiębiorstw i u osób obciąŝonych wysokim stopniem odpowiedzialności za powierzone funkcje kierownicze. Stany psychiczne występujące w tym zespole charakteryzują się zniechęceniem i brakiem wiary we własne siły, łączą się z frustracją, izolacją i bezradnością. Na tym tle rodzi się poczucie osamotnienia i niechęć do kontynuowania wysiłków, które ocenione zostały jako bezowocne i nie dające podstaw dla osiągnięcia zamierzonych celów. Zgodnie z dotychczasowymi poglądami zespół wypalania się sił moŝna określić jako wyczerpanie sił psychicznych i fizycznych występujące zwykle w efekcie wykonywania przez dłuŝszy czas intensywnych zajęć związanych ze sprawowaniem nad kimś opieki oraz napięciem psychicznym związanym na przykład z pracą na kierowniczym stanowisku. Sytuacje wyzwalające zespół wypalania się sił występuje zdaniem Sullivan, w okolicznościach wymagających sprawowania ciągłej opieki nad osobami przejawiającymi powaŝne problemy zdrowotne lub zaburzenia w zachowaniu. W odniesieniu do dzieci i młodzieŝy autystycznej zespół wypalania się sił obserwowany bywa zarówno u rodziców jak i wychowawców. ZaleŜy on wyraźnie od stopnia nasilenia występujących trudności w sprawowaniu opieki, a takŝe od tego, czy zapewnione są efektywne sposoby odpoczynku i regeneracji sił. Wielostronna analiza zespołu wypalania się sił wskazuje na to, Ŝe jednym z czynników mającym istotne znaczenie jest umiejętność radzenia sobie z mim. Dlatego teŝ wiele prac badawczych zostało podjętych w celu oceny najbardziej skutecznych metod pozwalających zmniejszyć lub ograniczyć jego destrukcyjny wpływ na osobowość i zdolność realizowania zadań wychowawczych przez rodziców. W tym zakresie występują jednak znaczne róŝnice indywidualne;

3 bardzo często, co dla jednej osoby stanowi przeszkodę nie do pokonania, dla drugiej jest mało istotnym epizodem, bez większego znaczenia dla prawidłowego funkcjonowania w rolach rodzinnych czy zawodowych. Dlatego teŝ profesjonaliści powinni podczas kontaktów z rodzicami i udzielonych im porad uwzględnić to indywidualne zróŝnicowanie, starając się dostosować swoje wymagania i oczekiwania do cech osobowości i sytuacji socjoekonomicznej osób potrzebujących tej pomocy. Zespół wypalania się sił" znalazł szerokie zainteresowanie badawcze w odniesieniu do stresującej pracy w róŝnych zawodach. Określany bywa wówczas jako zespół wypalania zawodowego". E. Mandal podaje, Ŝe na zespół ten składają się trzy podstawowe wymiany: wyczerpanie emocjonalne (zniechęcenie, poczucie, Ŝe nie moŝna z siebie nic innym dać), depersonalizacja (traktowanie innych ludzi w sposób przedmiotowy) oraz brak satysfakcji i osiągnięć w pracy (utrata wiary we własna pracę, swoje moŝliwości, połączone z obniŝająca się skutecznością mimo zwiększonego czasu pracy lub wysiłku, uchylanie się od obowiązków)." W. Gaj da zwraca uwagę na to, Ŝe symptomy zmęczenia psychicznego są w duŝym stopniu podobne do syndromu wypalania zawodowego. Ostrzegawcze symptomy wypalania występują w pierwszej fazie zmęczenia psychicznego, przejawiają się głównie w sferze zaburzeń natury popędowo - regulacyjnej osobowości" i świadczą o postępującym zmęczeniu fizycznym człowjeka." MoŜna więc sadzić, ze zespół wypalania się sił" moŝe wystąpić na róŝnym tle, nieomal u kaŝdego człowieka. Jak podaje M. Florkowski: Termin wypalania się" (burnout) określa stan, w którym osoba traci zainteresowanie innym człowiekiem, zaczyna go traktować bardziej jak rzecz niŝ istotę ludzką. Okazuje się, Ŝe taka postawę moŝe przyjąć kaŝdy w szczególnych warunkach (...) Nie wszystkie osoby są jednak podatne na utratę zainteresowania innymi,

4 poniewaŝ ludzie róŝnią się odpornością na stres, a takŝe sposobami radzenia sobie z nimi." E. Pisula prezentuje pogląd, Ŝe przyczyną pojawienia się u rodziców poczucia wypalania się sił" jest brak postępów w rozwoju dziecka, a takŝe gdy rodzice nie uzyskują wsparcia, adekwatnych usług terapeutycznych, edukacyjnych, itp." Autorka ta powołując się na wyniki badań angielskich uczonych stwierdza, Ŝe w wyniku długotrwałego stresu i poczucia wypalania się sił" u matek nastąpiło zdecydowane pogorszenie się ich stanu zdrowia, nasilenia takich dolegliwości jak: cukrzyca, rozedma płuc, nadciśnienie." Bardzo waŝne jest udzielanie matce dziecka niepełnosprawnego wsparcia psychicznego w sytuacjach stresu, wyczerpania i zniechęcenia." Opieka pielęgnacyjna nad dzieckiem cięŝko chorym, stały niepokój i zagroŝenie spowodowane rzutami chorobowymi i uciąŝliwością leczenia dziecka sprawiają, Ŝe rodzice ulegają psychicznemu zmęczeniu i przezywają liczne załamania. Nic wiec dziwnego, Ŝe przy długotrwałej chorobie dziecka pojawia się u nich zespół wypalania się". dzieje się tak zwłaszcza wtedy gdy choroba ma charakter postępujący i niepomyślną prognozę. Brak poprawy stanu zdrowia dziecka i mimo leczenia nasilanie się symptomów chorobowych osłabia wiarę rodziców w ich zdolność do wysiłku. Zniechęceni i załamani psychicznie zaniedbują dziecko i nie wypełniają naleŝycie zaleceń specjalistów. śycie w warunkach długotrwałego stresu prowadzić moŝe do wystąpienia wypalania sił. W odniesieniu do rodziców dzieci autystycznych, zjawisko to pierwszy raz zostało opisane przez Sullivan, która zdefiniowała je jako wypalenie psychicznych i (lub) fizycznych sił w wyniku przeciąŝenia sprawowaniem długotrwałej intensywnej opieki nad dzieckiem. Za psychologiczne wskaźniki zespołu uznano rezygnacje, rozproszenie energii, poczucie osamotnienia, utratę zainteresowań, nadpobudliwość, utratę dobrych kontaktów interpersonalnych, niezadowolenie z sytuacji Ŝyciowej, a takŝe negatywne odczucia wobec chorego

5 dziecka. Wypaleniu sił towarzyszy podwyŝszony poziom leku, nieodłącznie związany z doświadczeniem silnego stresu. Prowadzone dotychczas badania nad stresem rodzicielskim u rodziców dzieci autystycznych rzadko dotyczyły syndromu wypalania sił. Jak się wydaje zespół ten odgrywać moŝe istotna rolę w funkcjonowaniu jednostki jako rodzica niepełnosprawnego dziecka. Niektórzy rodzice nie maja psychicznego wsparcia ze strony innych osób pozostają długo w stanie kryzysu emocjonalnego spowodowanego niepogodzeniem się z choroba dziecka. Nieraz tylko pozornie przystosowują się do zaistniałej sytuacji, wyciszają przejawy swojej rozpaczy, ale nie potrafią zmobilizować się do zapewnienia dziecku odpowiedniego leczenia. Zdarza się takŝe, Ŝe po długim okresie konstruktywnego przystosowania się do choroby dziecka, rodzic przezywa powaŝny stan kryzysu psychicznego określany jako zespół wypalania się". Zespół ten powstaje w wyniku przeciąŝenia rodzica długotrwała opieka i odpowiedzialnością za leczenie i wychowanie chorego dziecka. Powstawaniu tego zespołu sprzyjają małe efekty leczenia, niepomyślne jego prognozy oraz zaburzenia rozwoju i zachowania się dziecka. Zespół ten przejawia się zniechęceniem i spadkiem motywacji rodziców do pracy z dzieckiem, zdystansowaniem się emocjonalnym wobec niego i w konsekwencji brakiem zaangaŝowania w proces jego leczenia i wychowania. Rodzic zaniedbuje dziecko, traci cierpliwość i wyrozumiałość dla niego, niekiedy jawnie je odtrąca. W złagodzeniu tego stanu skuteczne jest odciąŝenia na jakiś czas rodzica od nadmiaru obowiązków i wsparcie psychiczne ze strony innych osób ukazujące mu pozytywny obraz dziecka. Zdaniem A. Maciarz na zespół wypalenia się bardziej naraŝone są matki samotne, nadmiernie obciąŝone obowiązkami i nie mające wsparcia ze strony osób bliskich.

6 BIBLIOGRAFIA E. Pisula, Stres rodzicielski i zespół wypalania się u rodziców dzieci autystycznych,..dziecko autystyczne" 1998 T. VI, nr l K. Błaszczyńska, Wybrane problemy kształtowania postaw rodzicielskich wobec dzieci z odchyleniami od normy, Problemy rodziny" 1991, nr l A. Maciarz Psychoemocjonalne i wychowawcze problemy dzieci przewlekle chorych. Kraków 1998 T. Gałkowski, Dziecko autystyczne w środowisku rodzinnym i szkolnym. Warszawa 1995 E. Mandal, Syndrom wypalenia zawodowego a toŝsamość płciowa nauczycielek, [w:] Zdrowie psychiczne w zawodzie nauczycielskim, Red. T. Rongińska, W. Gajda, Zielona Góra, Potsdam 1998, Wyd. WSP W. Gajda, Zmęczenie psychiczne w kontekście wypalania zawodowego, [w:] Zdrowie psychiczne w zawodzie nauczycielskim, Red. T. Rongińska, W. Gajda, Zielona Góra, Potsdam 1998, Wyd. WSP M Florkowski, Syndrom wypalania psychicznego w zawodzie nauczyciela, [w:] Zdrowie psychiczne w zawodzie nauczycielskim, Red. T. Rongińska, W. Gajda, Zielona Góra, Potsdam 1998, Wyd. WSP M. Pisula, Psychologiczne problemy rodziców dzieci z zaburzeniami rozwoju, Warszawa 1998 E. Góralczyk,fcnoroba dziecka w twoim Ŝyciu, Warszawa 1996, CMPPP

7

8

9

10

11

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu.

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Zależy jej na Twoim sukcesie, w każdej sferze życia. Im więcej szczęśliwych ludzi na świecie,

Bardziej szczegółowo

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu.

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Zależy jej na Twoim sukcesie, w każdej sferze życia. Im więcej szczęśliwych ludzi na świecie,

Bardziej szczegółowo

To, czy wypalenie nastąpi, zaleŝy od układu wielu czynników osobistych i środowiskowych. Jako szczególnie waŝne w budowaniu syndromu wymienia się:

To, czy wypalenie nastąpi, zaleŝy od układu wielu czynników osobistych i środowiskowych. Jako szczególnie waŝne w budowaniu syndromu wymienia się: Wypalenie zawodowe Praca, jeśli jest źródłem zadowolenia, wiąŝe się z poczuciem kompetencji i satysfakcji, moŝe być czynnikiem podbudowującym psychiczną i fizyczną kondycję człowieka. W szczególnych przypadkach

Bardziej szczegółowo

WY H C OWA W N A I N E

WY H C OWA W N A I N E Co nauczyciel wiedzieć powinien? WaŜne pojęcia WaŜne pojęcia WYCHOWANIE to mądre towarzyszenie uczniowi na drodze jego rozwoju i stworzenie mu wartościowego środowiska wychowawczego. W jego wyniku uczeń

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku 1 Już przed narodzeniem dziecka rodzina zmienia się i przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia w funkcjonowaniu rodzin dzieci niepełnosprawnych dr Maria Ożóg-Radew Instytut Pedagogiki 1. w stanie emocjonalnym rodziców - 4 fazy zmian w stanie emocjonalnym rodziców: 1. faza wstrząsu; 2.

Bardziej szczegółowo

dr Paweł Kocoń Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu pracowników podmiotów ekonomii społecznej

dr Paweł Kocoń Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu pracowników podmiotów ekonomii społecznej dr Paweł Kocoń Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu pracowników podmiotów ekonomii społecznej Definicja wypalenia zawodowego: Według H.J. Freudenberga. syndrom wypalenia charakteryzuje się poczuciem psychicznego

Bardziej szczegółowo

Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami

Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami Dr Dorota Dr Molek-Winiarska Dorota Molek-Winiarska, Katedra Zarządzania Kadrami Katedra Zarządzania Kadrami CZYM JEST STRES? Czym jest stres? BODŹCEM wywołuje określone emocje; REAKCJĄ na zaburzenie równowagi

Bardziej szczegółowo

Wypalenie zawodowe 2008-06-15. Definicje. Definicje. Definicje. Definicje. Definicje

Wypalenie zawodowe 2008-06-15. Definicje. Definicje. Definicje. Definicje. Definicje Wypalenie zawodowe Professional Burn-out Sydrome Wypalenia zawodowe objawia się chronicznym, nieprzemijającym nawet po odpoczynku zmęczeniem, wyczerpaniem emocjonalnym, pogorszeniem samopoczucia i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

systematyczne nauczanie

systematyczne nauczanie dojrzałość Osiągnięcie przez dziecko takiego poziomu rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego, który czyni je wrażliwym i podatnym na systematyczne nauczanie i wychowanie; harmonijne współgranie

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących im. Prof. Jerzego Buzka w Węgierskiej Górce

Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących im. Prof. Jerzego Buzka w Węgierskiej Górce PROGRAM ROZWIJANIA KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH I PROFILAKTYKA ZACHOWAŃ AGRESYWNYCH. I. Wstęp Rozwój kompetencji społecznych jest niezbędnym czynnikiem warunkującym prawidłowe i dobre funkcjonowanie jednostki.

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec Trening rozwoju osobistego przez Internet Chcesz zmienić swoje

Bardziej szczegółowo

Praca przy komputerze, wykonywana codziennie dłuŝej niŝ 4 godziny, moŝe być uciąŝliwa, gdyŝ:

Praca przy komputerze, wykonywana codziennie dłuŝej niŝ 4 godziny, moŝe być uciąŝliwa, gdyŝ: PRACA PRZY KOMPUTERZE Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy O czym naleŝy wiedzieć i pamiętać Praca przy komputerze, wykonywana codziennie dłuŝej niŝ 4 godziny, moŝe być uciąŝliwa,

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Zuzanna Krząkała- psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu Uzależnienie od gier

Bardziej szczegółowo

Stres w pracy? Nie, dziękuję!

Stres w pracy? Nie, dziękuję! Najważniejsze informacje i wyniki badań nt. stresu zawodowego. Metody i techniki radzenia sobie ze stresem Dr Dorota Żołnierczyk Zreda Pracownia Psychologii i Socjologii Pracy Centralny Instytut Ochrony

Bardziej szczegółowo

Data Podpis Numer zmiany

Data Podpis Numer zmiany EDYCJ STRON PROCEDUR OPERCYJN 1 / 5 System Zarządzania Jakością TYTUŁ PROCEDURY: ISO 9001:2008 Procedura udzielania pomocy pedagogiczno psychologicznej w szkole PEŁNOMOCNIK DS. SZJ OPRCOWŁ mgr inŝ. Jolanta

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 1)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 1) Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 1) z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynagradzania nauczycieli w 2008 roku. I. Postanowienia ogólne

Regulamin wynagradzania nauczycieli w 2008 roku. I. Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Nr XIV/69/07 Rady Gminy Grabowiec z dnia 28 grudnia 2007 r. Regulamin wynagradzania nauczycieli w 2008 roku I. Postanowienia ogólne Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: 1. 1)

Bardziej szczegółowo

Uchwalono na posiedzeniu Rady Rodziców w dniu 11.09.2007 r.

Uchwalono na posiedzeniu Rady Rodziców w dniu 11.09.2007 r. Uchwalono na posiedzeniu Rady Rodziców w dniu 11.09.2007 r. 1 Profilaktyka, juŝ od lat, jest istotnym elementem wychowania w naszej szkole. Profilaktyka to proces wspierania zdrowia psychicznego i fizycznego

Bardziej szczegółowo

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna

Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Specyfika pracy z osobami bezrobotnym perspektywa psychologiczna Anna Skuzińska Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Elblągu Plan wystąpienia Charakterystyka psychologiczna sytuacji bez

Bardziej szczegółowo

UC HWAŁA NR XXII/157/08 Rady Gminy w Jemielnicy z dnia 9 grudnia 2008 r.

UC HWAŁA NR XXII/157/08 Rady Gminy w Jemielnicy z dnia 9 grudnia 2008 r. UC HWAŁA NR XXII/157/08 Rady Gminy w Jemielnicy z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie ustalenia regulaminów określających wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania nauczycielom dodatków: motywacyjnego,

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychologia YL AB U MODUŁ U ( PRZDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu BPsych Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów pecjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Psychologia Obowiązkowy Wydział

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014/2015

Sylabus na rok 2014/2015 Sylabus na rok 204/205 () Nazwa przedmiotu Psychologia (2) Nazwa jednostki prowadzącej Wydział Medyczny przedmiot (3) Kod przedmiotu (4) Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Położnictwo

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr XLVIII/252/10 Rady Powiatu Jarocińskiego z dnia 28 kwietnia 2010 r.

Uchwała nr XLVIII/252/10 Rady Powiatu Jarocińskiego z dnia 28 kwietnia 2010 r. Uchwała nr XLVIII/252/10 zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Programu Pomocy Społecznej pod nazwą: Program Aktywności Lokalnej Powiatu Jarocińskiego na lata 2009-2013 Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt.3

Bardziej szczegółowo

Wiesław Fidecki Starzenie się społeczeństwa wyzwaniem dla opieki pielęgniarskiej. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 28,

Wiesław Fidecki Starzenie się społeczeństwa wyzwaniem dla opieki pielęgniarskiej. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 28, Wiesław Fidecki Starzenie się społeczeństwa wyzwaniem dla opieki pielęgniarskiej Acta Scientifica Academiae Ostroviensis nr 28, 167-170 2007 Starzenie Się Społeczeństwa Wyzwaniem Dla Opieki Pielęgniarskiej

Bardziej szczegółowo

II KRAJOWA KONFERENCJA PROMOCJI ZDROWIA w MIEJSCU PRACY

II KRAJOWA KONFERENCJA PROMOCJI ZDROWIA w MIEJSCU PRACY II KRAJOWA KONFERENCJA PROMOCJI ZDROWIA w MIEJSCU PRACY Polichno 2005 Opracowanie: Mgr Anna Raj WaŜniejsze programy promocji zdrowia realizowane przez WOMP w Gdańsku w latach 2002-2005 Profilaktyka narządu

Bardziej szczegółowo

FRUSTRACJA reakcja organizmu na przeszkodę PRZESZKODA

FRUSTRACJA reakcja organizmu na przeszkodę PRZESZKODA FRUSTRACJA reakcja organizmu na przeszkodę PRZESZKODA STRES BIOLOGICZNY Odporność biologiczna Faza odporności Czas Faza alarmowa Faza wyczerpania STRES PSYCHOLOGICZNY Stres sytuacja trudna prowadząca do

Bardziej szczegółowo

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność Mówiąc o zagrożeniu mamy na myśli każdy czynnik, który może spowodować wystąpienie szkody. Powszechnie przyjęto podział na zagrożenia:

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

Dr Sztembis. Dr Sztembis. Rok akademicki 2015/2016. (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

Dr Sztembis. Dr Sztembis. Rok akademicki 2015/2016. (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Rok akademicki 2015/2016 Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: PEDAGOGIKA SPECJALNA

Przedmiot: PEDAGOGIKA SPECJALNA Przedmiot: PEDAGOGIKA SPECJALNA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom modułu kształcenia

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia psychospołeczne

Zagrożenia psychospołeczne Zagrożenia psychospołeczne 1. Wstęp Zarządzanie stresem nie jest dla pracodawców jedynie obowiązkiem moralnym i dobrą inwestycją, jest to wymóg prawny określony w dyrektywie ramowej 89 /391/EWG 3 2. Przeciwdziałanie

Bardziej szczegółowo

praca, stres zawodowy, wypalenie

praca, stres zawodowy, wypalenie praca, stres zawodowy, wypalenie Marta Anczewska, Prof. dr hab. Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie Praca zawodowa Praca oddala od nas trzy wielkie niedole: nudę, występek i ubóstwo. Wolter Praca

Bardziej szczegółowo

W roku szkolnym 2008/2009 do Oddziału Skarg i Wniosków wpłynęło 336 skarg

W roku szkolnym 2008/2009 do Oddziału Skarg i Wniosków wpłynęło 336 skarg z tego: - rozpatrzono - 132 skargi, W roku szkolnym 2008/2009 do Oddziału Skarg i Wniosków wpłynęło 336 skarg - przekazano wg właściwości - 71 skarg, - odesłano wnoszącym i poinformowano o organie właściwym

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r. Projekt z dnia 28 kwietnia 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej w publicznych przedszkolach,

Bardziej szczegółowo

Profilaktyczna opieka zdrowotna nad dziećmi i młodzieŝą w środowisku nauczania i wychowania na terenie lubelszczyzny

Profilaktyczna opieka zdrowotna nad dziećmi i młodzieŝą w środowisku nauczania i wychowania na terenie lubelszczyzny Lubelskie Centrum zdrowia Publicznego w Lublinie Zakład Ochrony Zdrowia Matki i Dziecka Profilaktyczna opieka zdrowotna nad dziećmi i młodzieŝą w środowisku nauczania i wychowania na terenie lubelszczyzny

Bardziej szczegółowo

Dziecko. autystyczne. Prawdziwa opowieść o Maciusiu

Dziecko. autystyczne. Prawdziwa opowieść o Maciusiu Dziecko autystyczne Prawdziwa opowieść o Maciusiu Beata Zawiślak Mojemu synkowi Maciusiowi, mojej rodzinie, wszystkim specjalistom, których spotkałam na swojej drodze i którzy okazali się bardzo pomocni

Bardziej szczegółowo

Program działania Punktu Konsultacyjnego w Gminie Siechnice

Program działania Punktu Konsultacyjnego w Gminie Siechnice Program działania Punktu Konsultacyjnego w Gminie Siechnice Opis zadania 1. Nazwa zadania Punkt Konsultacyjny Gminy Siechnice 2. Miejsce wykonywania zadania: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, 55 011 Siechnice,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011.

Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. Uchwała Nr 125/XIII/2011 Rady Miasta i Gminy Szczekociny z dnia 20.10.2011. w sprawie: przyjęcia Programu Promocji Zdrowia Psychicznego dla Gminy Szczekociny na lata Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Program informacyjno-edukacyjny sprzyjający postawom zrozumienia i akceptacji oraz przeciwdziałający dyskryminacji wobec osób z zaburzeniami

Program informacyjno-edukacyjny sprzyjający postawom zrozumienia i akceptacji oraz przeciwdziałający dyskryminacji wobec osób z zaburzeniami Program informacyjno-edukacyjny sprzyjający postawom zrozumienia i akceptacji oraz przeciwdziałający dyskryminacji wobec osób z zaburzeniami psychicznymi realizowany w województwie zachodniopomorskim w

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Kod kierunku: 12. Specjalność: pielęgniarstwo 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie ucznia w szkole macierzystej po powrocie z sanatorium - raport z badań ankietowych. Maria Bernad Jolanta Zwyrtek

Funkcjonowanie ucznia w szkole macierzystej po powrocie z sanatorium - raport z badań ankietowych. Maria Bernad Jolanta Zwyrtek Funkcjonowanie ucznia w szkole macierzystej po powrocie z sanatorium - raport z badań ankietowych Maria Bernad Jolanta Zwyrtek Cele prowadzonych badań: zebranie oczekiwań szkoły macierzystej wobec szkoły

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016 Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w półroczu roku szkolnego 2015/2016 Podstawa prawna programu wychowawczego: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 CZĘŚĆ I RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE 1. Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych Andrzej Twardowski... 18 1.1. Systemowy model funkcjonowania rodziny...

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja chorych po interwencji chirurgicznej

Rehabilitacja chorych po interwencji chirurgicznej Rehabilitacja chorych po interwencji chirurgicznej Natura zdrowia udana regulacja Udana regulacja stosunków człowieka z otoczeniem zależy od zasobów biologicznych człowieka, właściwości otoczenia oraz

Bardziej szczegółowo

DROGOWSKAZY KRYZYS W TRAKCIE LECZENIA SCHIZOFRENII - JAK SOBIE RADZIĆ? Program psychoedukacji pacjentów i opiekunów osób chorych na schizofrenię

DROGOWSKAZY KRYZYS W TRAKCIE LECZENIA SCHIZOFRENII - JAK SOBIE RADZIĆ? Program psychoedukacji pacjentów i opiekunów osób chorych na schizofrenię DROGOWSKAZY Program psychoedukacji pacjentów i opiekunów osób chorych na schizofrenię KRYZYS W TRAKCIE LECZENIA SCHIZOFRENII - JAK SOBIE RADZIĆ? Materiały uzupełniające do zajęć psychoedukacyjnych dla

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VI/54/2011 Rady Powiatu Kartuskiego z dnia 12 maja 2011r.

Uchwała Nr VI/54/2011 Rady Powiatu Kartuskiego z dnia 12 maja 2011r. Uchwała Nr VI/54/2011 Rady Powiatu Kartuskiego z dnia 12 maja 2011r. w sprawie: przyjęcia na rok 2011 powiatowego programu korekcyjno edukacyjnego dla osób stosujących przemoc w rodzinie MOśNA INACZEJ

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE SZKOŁA PODSTAWOWA NR 5 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OZORKOWIE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2014-2016 Opracowanie : Agnieszka Nowakowska- pedagog szkolny Joanna Geraga Matusiak psycholog szkolny

Bardziej szczegółowo

Psychologia - opis przedmiotu

Psychologia - opis przedmiotu Psychologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia Kod przedmiotu 14.4-WP-PielP-CHOL-Sk-S14_pNadGenUY423 Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Pielęgniarstwo Profil

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY CENTRUM PSYCHOEDUKACJI NA ROK SZKOLNY 2014/15

PLAN PRACY CENTRUM PSYCHOEDUKACJI NA ROK SZKOLNY 2014/15 PLAN PRACY CENTRUM PSYCHOEDUKACJI NA ROK SZKOLNY 2014/15 1.Organizacja zajęć psychoedukacyjnych dla grupy uczniów z trudnościami wychowawczo dydaktycznymi (odp. Psycholog, Pedagog, Logopeda; realizacja

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Kształcenie w zakresie podstaw promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej Zdrowie, promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, zapobieganie chorobom. Historia promocji zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie

Szkolenie Szkolenie 01.11.2010. Zapraszamy na szkolenie: psychologów, terapeutów, rehabilitantów, osoby dotknięte chorobą nowotworową lub mające bliskich chorych na raka oraz wszystkich zainteresowanych tematyką

Bardziej szczegółowo

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Konferencja szkoleniowa dla nauczycieli i pedagogów Życie z FAS Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Beata Stebnicka Fundacja FASTRYGA Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu Zaburzenia więzi Nie ma takiego

Bardziej szczegółowo

II. CELE OPERACYJNE Identyfikowanie przyczyn ubóstwa i czynników powodujacych korzystanie z pomocy społecznej.

II. CELE OPERACYJNE Identyfikowanie przyczyn ubóstwa i czynników powodujacych korzystanie z pomocy społecznej. Załącznik do uchwały Nr XXX/156/06 Rady Gminy Miastkowo z dnia 30 czerwca 2006 r. GMINNA STRATEGIA ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW SPOŁECZNYCH NA LATA 2006 2010 W S T Ę P Pomoc społeczna jest podstawowym instrumentem

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO Załącznik nr 1 ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO I Program szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania profesjonalnej pomocy psychologicznej obejmuje: 1) Trening interpersonalny

Bardziej szczegółowo

B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności

B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia B. Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 1 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 Orzekanie o niepełnosprawności...

Bardziej szczegółowo

Przyczyny frustracji

Przyczyny frustracji Frustracja i stres Plan Frustracja: pojęcie, przyczyny, typy nastawienia wobec przeszkód, następstwa Stres: pojęcie, rodzaje, charakterystyka stanu stresu, pomiar stresu Wpływ stresu na funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. z dnia... 2015 r.

Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIX/228/2013 RADY GMINY TERESIN z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2013

UCHWAŁA NR XXIX/228/2013 RADY GMINY TERESIN z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2013 UCHWAŁA NR XXIX/228/2013 RADY GMINY TERESIN z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2013 Na podstawie art. 18 ust. 2 punkt 15 ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 66 Rady Miasta Konina z dnia 25 lutego 2015r. Gminny program wspierania rodziny w Koninie na lata 2015-2017

Załącznik do Uchwały Nr 66 Rady Miasta Konina z dnia 25 lutego 2015r. Gminny program wspierania rodziny w Koninie na lata 2015-2017 Załącznik do Uchwały Nr 66 Rady Miasta Konina z dnia 25 lutego 2015r. Gminny program wspierania rodziny na lata 2015-2017 Konin, luty 2015 2 Wprowadzenie Rodzina jest podstawową i najwaŝniejszą komórką

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

Kryzys to. doświadczenie przeżywane w skrajnie urazowej sytuacji. stan frustracji i dezorganizacji ważnych celów życiowych

Kryzys to. doświadczenie przeżywane w skrajnie urazowej sytuacji. stan frustracji i dezorganizacji ważnych celów życiowych U W G K R Y Y S Kryzys jest przejściowym stanem nierównowagi wewnętrznej wymagającym istotnych rozstrzygnięć i zmian życiowych, wywołanym przez krytyczne zdarzenia czy wydarzenia życiowe Kryzys to doświadczenie

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY Oferta pomocy psychologiczno- pedagogicznej Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Szprotawie na rok szkolny 2013/2014 dla uczniów, rodziców i nauczycieli placówek oświatowych z terenu działania poradni

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Swetłana Mróz mgr Joanna Pęska

dr n. med. Swetłana Mróz mgr Joanna Pęska dr n. med. Swetłana Mróz mgr Joanna Pęska Diagnoza psychologiczna. Rozmowy wspierające. Psychoedukacja. Rehabilitacja funkcjonowania procesów poznawczych. Organizacja spotkań informacyjno edukacyjnych.

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 Do Uchwały Nr Rady Miasta Konina z dnia roku

Załącznik Nr 1 Do Uchwały Nr Rady Miasta Konina z dnia roku Załącznik Nr 1 Do Uchwały Nr Rady Miasta Konina z dnia..2016 roku Program profilaktyczno - edukacyjnych dla rodzin i osób w kryzysie, w zakresie promowania i wdraŝania prawidłowych metod wychowawczych

Bardziej szczegółowo

I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie. postawy szacunku wobec siebie. Wnoszenie pozytywnego wkładu w Ŝycie

I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i pracy, przyjęcie. postawy szacunku wobec siebie. Wnoszenie pozytywnego wkładu w Ŝycie Podstawa programowa obowiązująca od roku szkolnego 2009/2010 III etap edukacyjny (klasy I III gimnazjum) Cele kształcenia wymagania ogólne I. Okazywanie szacunku innym ludziom, docenianie ich wysiłku i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM,,Edukacja prozdrowotna

PROGRAM,,Edukacja prozdrowotna FRAGMENTY PROGRAM,,Edukacja prozdrowotna realizowany w zasadniczej szkole zawodowej klasa II Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2 CKU w Kluczborku Opracowała: mgr Małgorzata Dybka zatwierdzono- nr ZSP/SPN-1-2003/2004

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym.

Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Rozwijanie aktywności twórczej i jej wpływ na wychowanie dziecka w wieku przedszkolnym. Wielu psychologów twierdzi, Ŝe dzieci są twórcze z samej swej natury, a postawa twórcza jest wśród dzieci powszechna.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z CHEMII Przedmiotowy System Oceniania z chemii w gimnazjum opracowany został na podstawie: Rozporządzenia MEN z dnia 30 kwietnia 2007 r. Podstawy Programowej (23.12.2008)

Bardziej szczegółowo

PYTANIA DOTYCZĄCE NADZORU. 1. Dlaczego w nadzorze pedagogicznym pojawiło się nowe zadanie - prowadzenie ewaluacji wewnętrznej?

PYTANIA DOTYCZĄCE NADZORU. 1. Dlaczego w nadzorze pedagogicznym pojawiło się nowe zadanie - prowadzenie ewaluacji wewnętrznej? PYTANIA DOTYCZĄCE NADZORU 1. Dlaczego w nadzorze pedagogicznym pojawiło się nowe zadanie - prowadzenie ewaluacji wewnętrznej? W rozporządzeniu z dnia 7 października 2009 w sprawie sprawowania nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA

KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA Małgorzata Sitarczyk Zakład Psychologii Wychowawczej i Psychologii Rodziny Instytut Psychologii UMCS ZNACZENIE RELACJI RODZICE -

Bardziej szczegółowo

Czynniki determinujące zdrowie populacji i jednostki

Czynniki determinujące zdrowie populacji i jednostki Czynniki determinujące zdrowie populacji i jednostki Zdrowie grupy definicji zdrowia: Potoczne: zdrowie rozumiane jest jako brak choroby lub dolegliwości. Profesjonalne: formułowane przez przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka, to całokształt działań mających na celu zapobiec patologiom społecznym głównie przez opóźnienie inicjacji zachowań patologicznych.

Profilaktyka, to całokształt działań mających na celu zapobiec patologiom społecznym głównie przez opóźnienie inicjacji zachowań patologicznych. Bożena Piotrowska Maria Oskiera nauczycielki Gimnazjum Specjalnego przy SOSW w Żyrardowie Szkolny program profilaktyki Nowoczesna szkoła to taka, która zajmuje się dydaktyką, wychowaniem, ale także profilaktyką.

Bardziej szczegółowo

Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum

Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum Wartości, które człowiek ceni, wybiera i realizuje, pozostają w istotnym związku z rozwojem

Bardziej szczegółowo

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki

pujących w środowisku pracy na orzekanie o związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki Wpływ stresorów w występuj pujących w środowisku pracy na orzekanie o długotrwałej niezdolności do pracy związanej zanej z wypadkami przy pracy Paweł Czarnecki 1 Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

Bardziej szczegółowo

Dr A. Wołpiuk- Ochocińska. Dr A. Wołpiuk- Ochocińska

Dr A. Wołpiuk- Ochocińska. Dr A. Wołpiuk- Ochocińska (1) Nazwa przedmiotu Psychologia stosowana (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - () Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Analiza działań merytorycznych wspomagających zdrowienie w uzależnieniu. Jolanta Ryniak NZOZ Centrum Dobrej Terapii Kraków, 6 wrzesień 2016 rok

Analiza działań merytorycznych wspomagających zdrowienie w uzależnieniu. Jolanta Ryniak NZOZ Centrum Dobrej Terapii Kraków, 6 wrzesień 2016 rok Analiza działań merytorycznych wspomagających zdrowienie w uzależnieniu Jolanta Ryniak NZOZ Centrum Dobrej Terapii Kraków, 6 wrzesień 2016 rok Rehabilitacja osób uzależnionych Działania Medyczne Psychologiczne

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły

KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły TEMAT: Czynniki warunkujące osiągnięcia szkolne uczniów Opracowanie: Lidia Kłoczko, nauczyciel konsultant Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI im. gen. DEZYDEREGO CHŁAPOWSKIEGO W BOJANOWIE. PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI Podstawę do szkolnego programu profilaktyki stanowią następujące akty prawne:

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz ankiety Usługi Centrum Redukcji Stresu i Poradni Prawno-Obywatelskiej

Kwestionariusz ankiety Usługi Centrum Redukcji Stresu i Poradni Prawno-Obywatelskiej Kwestionariusz ankiety Usługi Centrum Redukcji Stresu i Poradni Prawno-Obywatelskiej Szanowna Pani/ Szanowny Panie, pytania zawarte w poniŝszej ankiecie nawiązują do poszczególnych działań, z których moŝna

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy)

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy) Miejscowość,... data... W N I O S E K osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej Imię i nazwisko... Data i miejsce urodzenia... Adres zamieszkania... Nr PESEL... Na podstawie art. 54

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleniowa z zakresu wypalenia zawodowego, radzenia sobie ze stresem:

Oferta szkoleniowa z zakresu wypalenia zawodowego, radzenia sobie ze stresem: Oferta szkoleniowa z zakresu wypalenia zawodowego, radzenia sobie ze stresem: WYPALENIE ZAWODOWE - PROBLEM JEDNOSTKI I ORGANIZACJI. SPOSOBY RADZENIA SOBIE ZE STRESEM Jak przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 14 Wywiad z osobą długotrwale chorą 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Mgr Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 2 października 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia

Opis modułu kształcenia Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Zdrowia Publicznego Opis modułu kształcenia Nazwa modułu (przedmiotu) Psychologia Kod podmiotu Kierunek studiów Ratownictwo medyczne Profil kształcenia

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXIII/183/08 Rady Miasta Biłgoraj z dniu 29 lutego 2008 r.

Uchwała Nr XXIII/183/08 Rady Miasta Biłgoraj z dniu 29 lutego 2008 r. Uchwała Nr XXIII/183/08 Rady Miasta Biłgoraj z dniu 29 lutego 2008 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za godziny ponadwymiarowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 7

Spis treści. Wstęp... 7 Spis treści Wstęp....................................................... 7 1. Zaburzenia oddawania moczu w aspekcie medycznym........... 11 1.1. Definicje i charakterystyka zaburzeń oddawania moczu......

Bardziej szczegółowo

brak umiejętności poruszania się na rynku pracy

brak umiejętności poruszania się na rynku pracy Wybrane wnioski i rekomendacje sformułowane w ramach badania ewaluacyjnego Ocena wsparcia adresowanego do osób w wieku 15 24 lata w projektach realizowanych w ramach Działania 6.1 PO KL Gdańsk, 4.04.2013

Bardziej szczegółowo

Raport z testu osobowościowego SOFTSkill

Raport z testu osobowościowego SOFTSkill Raport z testu osobowościowego SOFTSkill Sporządzony dla: HR 24 SP. Z O.O. / ŚCIŚLE POUFNE / Osoba badana: Jan Kowalski Data wykonania testu: 2012-07-20 Data sporządzenia raportu: 2012-07-25 i Informacje

Bardziej szczegółowo

SYNDROMWYPALENIA ZAWODOWEGO WŚRÓD PIELEGNIAREK PRACUJĄCYCH Z CHORYMI PSYCHICZNIE.

SYNDROMWYPALENIA ZAWODOWEGO WŚRÓD PIELEGNIAREK PRACUJĄCYCH Z CHORYMI PSYCHICZNIE. SYNDROMWYPALENIA ZAWODOWEGO WŚRÓD PIELEGNIAREK PRACUJĄCYCH Z CHORYMI PSYCHICZNIE. STRESZCZENIE Wypalenie zawodowe pojawia się w sytuacji przewlekłego stresu, który jest charakterystyczny dla zawodów służb

Bardziej szczegółowo

Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości

Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości Małgorzata Ciczkowska-Giedziun Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Katedra Pedagogiki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Program promocji zdrowia psychicznego

Program promocji zdrowia psychicznego Załącznik nr 1 Psychicznego na. Program promocji zdrowia psychicznego Cel główny 1: Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym. Cel szczegółowy 1.1: upowszechnienie wiedzy na

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Akademia Praw Pacjenta ewaluacja

Warsztaty Akademia Praw Pacjenta ewaluacja 18 listopada 211 r., Warszawa Warsztaty Akademia Praw Pacjenta ewaluacja Cel: Ewaluacja warsztatów przeprowadzonych w ramach szkolenia Akademia Praw Pacjenta oraz ocena znajomości praw pacjenta wśród personelu

Bardziej szczegółowo

Dr Wiesława Okła. Wspieranie nauczycieli jako profilaktyka wypalenia sił

Dr Wiesława Okła. Wspieranie nauczycieli jako profilaktyka wypalenia sił Dr Wiesława Okła Wspieranie nauczycieli jako profilaktyka wypalenia sił Praca a ryzyko wypalenia zawodowego Każda praca, a w szczególności związana a pomaganiem innym, o ile ma być efektywna wymaga zaangażowania,

Bardziej szczegółowo

WORK LIFE BALANCE W BIZNESIE

WORK LIFE BALANCE W BIZNESIE czyli o tym, co każdy teoretycznie wie ale mało kto potrafi osiągnąć i utrzymać Lublin, 6.02.2013 1 4. KORZYŚCI 3. JAK? 2. DLACZEGO? 1. CO TO? 2 ŻYCIE PRYWATNE PRACA WARTOŚCI PRIORYTETY 3 CO TO JEST? Równowaga

Bardziej szczegółowo