OGRÓDEK SZKOLNY W NAUCE I WYCHOWANIU I

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OGRÓDEK SZKOLNY W NAUCE I WYCHOWANIU I"

Transkrypt

1 OGRÓDEK SZKOLNY W NAUCE I WYCHOWANIU I 28

2 OGRÓDEK SZKOLNY WYCHOWANIU I NAUCZANIU

3 B 1 B L J 0 T E K A N A U C Z Y C I E L A S Z K O Ł Y P O W S Z E C H N E J Jak realizować now e program y szkolne. P o d red ak cją B en e d y k ta K u bskiego. 1. D r. J. H a lic k i. O b lic z e n o w y c h program ów. 2. J. S iic h a ło w s k a. Z agadn ien ia w y c h o w a w c z e w n o w y c h pro- 'a n ta c h. i. D r z e w ie c k i. W y c h o w a n ie o b y w a te ls k o -p a ń s tw o w e w n o S w y c h program ach. 1. S t. M a c h o w s k i. W y c h o w a n ie g o s p o d a r c z e w n o w y c h p rogra mach. 5. B. K u b ik i. N o w e p ro g ra m y a tw ó rc zo ś ć nauczyciela. 6. M, K o ta rb iń s k i. O rg an iza cja p ra cy w kl. I na p o d s ta w ie n o w e g o program u. 7. S l. D o b r a n ie c k i. O rg an iza cja pracy w kl. U na p o d s ta w ie n o w e g o program u J. D a n c e w ic g o m a. jh k rea lizo w a ć n o w y program ję z y k a polskiego D r. W. H o s z o w s k a. Jak re a lizo w a ć n o w y program historji E. D u d k u w n a i J. S trz e le c k a. Jak r ea lizo w n ć n o w y program m atem atyki. 14. J. C zt/stow ski. Jak re a lizo w a ć n o w y program p rz y ro d y m artw ej T. M a u z n e r. Jak re a lizo w a ć n o w y p rog ra m śp iew u r o f. D r. I. K u c h ta. P s y ch o lo gja w ie js k ie g o dziecka. 18. S t. W ią c c k i J. C ic p ie le t r t k i. C z y ta n ie w sz k o le p o w s ze ch n e j (1 rzyk lad y l«k cy j). 19. S t. D o b r a n ie c k i, M. K o ta r b iń s k i i A L L it w in. C z y ta n ie i pisanie w klasie I-ej, 20. S t. IV ią e «k. Ć w ic z e n ia piśm ien n e w szkole. 21. A. M a z u r. Ć w ic z e n ia z zak resu g e o m e tr ji w n o w y m program ie. 22. S t. D o b r a n ie c k i. In sc en iza cja w szkole. 23. E. H o u k o lo w s k a i M. K o ta r b iń s k i. Ć w ic z e n ia z zakresu g eo g ra fji i p rz y ro d y cz. I. 24. E, D o u k o ło w s k a i M. K o ta r b iń s k i. Ć w ic z e n ia z zak resu g eo g ra fji i p rz y ro d y cz. II. 25. C z. K a r p. R ealizacja p rogra m u nauki rysunku. 26. M. P iw o w a r c z y k. Z a ję cia p ra k ty czn e z zak resu ręk odzieła. 27. K. G r e b. P o m o c e n a u k ow e, ich isto ta i stosow a n ie. 28. M. M o i c i c k i i J. W ite k. O g r ó d e k szk o ln y w w ych ow an iu i nauczaniu. cz. I. 29. M. M o i c i c k i i J. W ite k. O g r ó d e k szk o ln y w w y c h o w a n iu i nauczaniu. c z. II. 30. A l. L it w in. O rg an iza cja w y c ie c z e k na p o d s ta w ie n o w y c h p ro g ra m ó w. cz. I. 31. A l. L it w in. O rg a n iza cja w y c ie c z e k na p o d s ta w ie n ow ych p ro g r a m ó w. cz. II. 32. A l. L itw in. S a m o d zieln o ść d ziec k a w rea liza cji n o w e g o p ro gram u. 33. T. S z c z e rb a. N au cza n ie p o d s ta w g ra m a ty k i ję z y k a p o lsk ie g o w szkole pow szech n ej. W Y D A W N IC T W O GEBETHNERA I WOLFFA

4 JAK REALIZOWAĆ «)o NOWE PROGRAMY SZKOLNE JÓZEF WITEK i MICHAŁ MOŚCICKI OGRÓDEK SZKOLNY W W YCHOW ANIU I NAUCZANIU i PRZYCZYNKI DO REALIZACJI ZAGADNIENIA W PIERWSZYM SZCZEBLU PRO G RAM O W YM SZKOŁY POWSZECHNEJ NAKŁAD GEBETHNERA I WOLFFA W A R S Z A W A

5 D o in o ilą & k a B ib lio te k a P e d a g o Biczn a w e W r o c ła w iu W R O i m 'AŃ39łO r D rukarnia..antiąua", St. Srulo i S -ka, K a c ra 7. Tal

6 DZIECKO A OGRÓDEK SZKOLNY. N ie s p o tk a m y a n i je d n e g o d z ie c k a, n o r m a ln ie ro sn ą c e g o, k tó re n ie za in te re s o w a ło b y s ię p ra c ą lu d /i n a polu. w o g ro d z ie, k u źn i, s to la m i, ś lu s a m i i w in n y c h w a rs z ta ta ch p ro c y. G o rą ca, p iln a, zrę c zn a i w y t r w a ła p ra c a c z ło w ie k a w k a ż d y m w a rs zta c ie p o c ia g a d z ie c k o, p r z y k u w a d o s irb ie i d z ia ła n a c a ły je g o o rg a n iz m p ^ y c h o fiiy c z n y, b u d z ą c w n ie m w ie le ró ż n y c h p rze ży ć. O b s e r w o w a n ie tych p r z e ż y ć d z ie c i p rz e z w y c h o w a w c ę n a su n ie m u w ie le m a- te rja łu p e d a g o g ic z n e g o d o r o z w a ż a ń i p r a k ty c z n e g o z u ż y t k o w a n ia w w y c h o w a n iu i nau czan iu. Ile ż to r a z y m o ż e m y w id z ie ć, ja k d z ie c i z a trz y m u ją się p r z y k a ż d y m n a p o tk a n y m w a rs z ta c ie p r a c y lu d z k ie j i p rz e z d łu ż s z y c z a s je ż e li t y lk o m a ją p o z w o le n ie p r z y g lą d a ją s ię p ra c o w n ik o m i ich w y tw o r o m. S p o ty k a m y je, ja k o b s e rw u ją k o s ia rz y, ś c in a ją c y c h p o d c za s lata la n y ż y t n ie i p szen iczn e. Z a u w a ż y m y, ja k p a trzą n a p ra c ę o g r o d n ik a w o g r o d z ie, w k tó ry m siejo, sadzi, p o d le w a, o b cin a i w o g ó le p ie lę g n u je ro ś lin y, k r z e w y i d r z e w a o w o c o w e lu b w y k o n y w a in n e p ra ce. S p o s trze g a m y, ja k a b s o rb u je je s k r z y p ie n ie p ił. u d e rzen ie m ło tó w. le c e n ie w ió r ó w z p o d h eb la w s to la rn i. P o d o b n y c h p r z y k ła d ó w m o g lib y ś m y p r z y ta c z a ć b a r d z o d u żo, a w s z y s tk ie o n e m ó w ią n a m o z a in te re s o w a n iu się d z ie c i p racą fiz y c z n ą i j e j w y tw o ra m i. 5

7 C ie k a w * jest rz e c z ą p o p * tr z e ć w te d y na d zie c i. T w a r z e ic h są za ru m ien io n e, o c z y b ły s z c z y ra d o s n y m n ie p o k o je m i p ra g n ie n ie m w y k o n y w a n ia te g o sa m ego, c o ro b ią s ta r si. W y c z u w a m y w ó w c za s, że c h c ia ły b y o n e ro b ić to, c o r o bią ż n iw ia rz e, o g r o d n ic y, r o ln ic y, cieśle, m u la rze, stolarze, ślu s a rze i in n i. I n a p e w n o, g d y b y n ie o b a w a p r z e d ty m i p ra c o w n ik a m i, k tó r z y z a z w y c z a j z e w z g lę d ó w u ty lita m o - h u m a n ita rn y c h : p o p s u je s z ", s k a le c z y s z s ię ", z a b ije s z "... g ro m ią d z ie c i s u ro w o i o d s u w a ją o d s ie b ie - k a ż d e z n ich c h w y c iło b y zu n a r z ę d z ie i p r ó b o w a ło r o b ić to sam o. P r z y p o m in a m sobie fa k t, ja k s ie d m io le tn i c h ło p a k p o d cza s ż n iw. p o k r y jo m u p rze d m a tk ą, k tó ra p o szła k a rm ić m ło d s zego b ra c is zk a, c h w y c ił z a s ie rp i żą ł, żął... ję c z m ie ń, a ż po c ią g n ą ł s ie rp e m p o m a ły m p a lcu i p rze rżn ą ł d o s a m e j ko. ści. D o d n ia d z is ie js z e g o p ozosta ła m u b liz n a p o c ie k a w o ści, ja k m ó w i je g o m atka. T a c ie k a w o ś ć w ła śn ie, w y n ik a ją c a z za in tereso w a n ia s ię d z iw k a rea ln ą rze c z y w is to ś c ią, n a c e c h o w a n ą ruchem, d zia ła n ie m. p racą i ży c ie m, jest b io lo g ic z n ie i s p o łeczn ie o b ja w e m w a r to ś c io w y m, a ja k ż e c z ę s to w p ra k ty c e w y c h o w a n ia p o m ija m y i n ie w \ z y s k iw a n y m n a.skutek p o g lą d u z a k o rze n io n e g o w p s y c h ic e d o ro s łe g o c z ło w ie k a, b a g a te liz u ją c e g o d z ie c k o i n ie lic z ą c e g o s ię z je g o za in te re s o w a n ia m i i z a b a w a m i. D z ie c i i r y b y gło su n ie m a ją " o t o p r z y s ło w ie, z tru d em lik w id o w a n e w s tu le c iu d z ie c k a " p r z e z n a u k i s p o łeczn o -p cd a g o g iczn e. P r ó c z za in tereso w a n ia s ię d zieck a p racą fiz y c z n ą i j e j w y tw o r a m i, na p o d k re ś le n ie za słu g u je z e w z g lę d ó w p e d a g o g ic z n y c h b ezp o śred n i, ż y w y, szczery, p ro s ty p o w ie m - n ie z d e m o r a liz o w a n y..w y c h o w a n ie m " i ż y c ie m stosunek d z ie c ię c y d o \ za rej p ra c y p o d ró żn e m i p o s ta c ia m i i r o d z a ja m i. Jest o n p o u c z a ją c y d la w s z y s tk ic h : b o w ie m n iem a w n im p o d zia łu n a p ra c ę n iż s z ą " i w y ż s z ą ",..g o d n ą " i h a ń b ią c ą ". D la d zie c k a taka n o m e n k la tu ra, k la s y fik u ją 6

8 c a p ra c ę lu d zk ą, jest o b ca i n iezn a n a, je s t ta k a, ja k ą b y ła d la c z ło w ie k a u k o le b k i je g o is tn ien ia i r o z w o ju w c z a sach p ie rw o tn y c h. W stosu n ku d zieck a d o p ra c y za z n a c z a s ię siła rosn ą c e g o c z ło w ie k a, g ło s je g o n ie w y p a c z o n e j n a tu ry : czy s ty, z d r o w y, d ź w ię c z n y, p e łn y. C h c ia ło b y się p op rostu, a b y on z a c h o w a ł się i n a d a l: ro z w in ą ł, w z m o c n ił, n a b ra ł tężyzn y, z a m ie n ił się w p rzy s zło ś c i n a p ię k n ą m e lo d ję p ieśń p r a c y, o k tó r e j N o r w id m ó w i, że je s t p o to b y s ię z m a r tw y c h w s ta ło ". Z a c h o w a n ie te g o d z ie c ię c e g o " stosu n ku d o p ra c y f i z y c z n e j, ja k i s z k ic o w o p r z e d s ta w ia liś m y, w t y m sensie, ż e b y b y ł o n d o m in u ją c ą c e c h ą c h a ra k te ru i ś w ia to p o g lą d u p r z y s z łe g o c z ło w ie k a, jest s p ra w ą n o w e g o w y c h o w a n ia. I m y ś lim y, że je d n a z za s a d n ic zy c h te n d e n c y j r e fo r m o w a n e g o s z k o ln ic tw a n a s z e g o i n o w y c h p ro g ra m ó w, za lecająca p o s z a n o w a n ie k a ż d e j p r a c y p r z e z w y c h o w a n k ó w i z a p r a w ia n ie ich w n ie j. s k o ro zo s ta n ie zre a liz o w a n a p r z e z s z k o łę w p e łn i p o s u n ie w ie lc e n a p rz ó d d e m o k r a ty z a c ję sp o łeczeń stw a. W ó w c z a s n ic s p o tk a m y s ię z fa k ta m i, źe w y c h o w a n e k s z k o ły p o w s z e c h n e j lu b u czeń ś re d n ie j - a p ó ź n ie j t. z w. in teligen t, p o c h o d z ą c y ze w s i. g d y p o w ró c i n a w ie ś b ę d z ie w s ty d z ił s ię z a b ra ć d o ja k ie jk o lw ie k p ra cy fiz y c z n e j, bo jest p a n e m ", ja k to m ó w ią n a w si. N o w a szk o ła p olsk a n ie ty lk o w te n d e n c ji u s ta w o d a w c y i tw ó r c ó w n o w y c h p ro g ra m ó w, ale i w rze c zy w is to ś c i n ie ty lk o w in n a u c h ro n ić m ło d e p o k o le n ie o d k om p lek su p a ń s k o ś c i", a le i w y t w o r z y ć d u c h a p o s z a n o w a n ia k a żd e j p r a c y w s ło w ie i c z y n ie. Ila s ło J ó z e fa P iłs u d s k ie g o : I d ą c z a sy, k tó r y c h z n a m ie n ie m b ę d z ie w y ś c ig p ra c y, ja k p rz e d te m b y ł w y ś c ig k rw i. ja k p r z e d te m b y ł w y ś c ig ż e la z a " tr z e ba p r z e k s z ta łc ić p rz e z w y c h o w a n ie w rze c zy w is to ś ć. P o s ta w a d zieck a i je g o n a tu ra ln e d ą żn o ś c i i te n d e n c je reali- 7

9 z a c ji le g o w ie lk ie g o za d a n ia w w y c h o w a n iu c a łk o w ic ie s p r z y ja ją. C zę s to m o ż e m y sp o tk a ć d zie c i, b a w ią c e się w piasku. C ó ż o n e la m ro b ią? B u d u ją s o b ie p ie c y k i, w y r a b ia ją b o c h e n k i c h le b a p ia s k o w e g o i b u łk i, s a d zą c jo d o p ieca, c ie szą c się. ż e są p ie k a r z a m i; o r g a n iz u ją s k le p ik i p ó ź n ie j to s w o je p ie c z y w o s p rzed a ją. Jest t o je d n a z n a jm ils z y c h za b a w d z ie c i. K tó ż z n as j e j n ie u p r a w ia ł? P o le g a o n a n a p o w ta rza n iu c z y n n o ś c i lu d z i d o ro s ły c h, tru d n ią c y c h s ię w y p ie k a n ie m c h le b a. Ś w ia d c z y w ię c, ż e d z ie c i p o d p a tr z y ły je, a teraz w z a b a w ie re a lizu ją. T o s a m o m o ż n a p o w ie d z ie ć i o sp rze d a w a n iu le g o o s o b liw e g o p ie c z y w a. W ły c h za b a w a c h w ię c p r z e ja w ia ją s ię z a w ią z k i w y tw ó r c z o ś c i ro ln iczo - p r z e m y s ło w e j i h a n d lo w e j. W id z im y ta k że d zie c i m a łe, ja k b u d u ją s o b ie d o m k i i za b u d o w a n ia g o s p o d a rc z e z p iask u. F o r m a m i są o n e p o d o b n e d o zie m ia n e k c z y lep ia n e k c z ło w ie k a p ie rw o tn e g o. W t e j z a b a w ie r e a liz u ją się p ra c e b u d o w n ic z y c h, k tó ry m n ie ra z d zie c i p r z y g lą d a ły się, g d y c i s ta w ia li d o m y i za b u d o w a n ia g o s p o d a rc ze. P o m ię d z y d o m k a m i i z a b u d o w a n ia m i g o sp o d a rczem i w p ia sk u w id z im y d z ie d z iń c e i p o d w ó rk a. P rze d m ie s zk a n ia m i o g r ó d k i k w ia to w e, tro c h ę d a le j w a r z y w n e i o w o c o w e. W n ic h n a za g o n k a c li. ra b a tk a c h i k lo m b ik a c h rosn ą ] k > s ad z o n ę g a łą z k i d r z e w i ło d y g i ro ślin. Im itu ją o n e d r z e w a o w o c o w e, w a r z y w a i k w ia ty. Z a b a w a ta jest d o w o d e m, ż e d z ie c k o o b s e rw u je p ra c e o g r o d n ic z e i w c ie la j e w c z y n zabaw ę. W n iej n ie ja k o d zie c i ro b ią to, c o ich ro d zic e w r z e czyw istości. Ś w ia d o m i w y c h o w a w c y r e a liz a c ję w z a b a w ie te g o stosu n k u d zie c k a d o p r a c y u ła tw ia ją d z ie c io m p rz e z d o sta r c z a n ie im o d p o w ie d n ie g o m a te rja łu i n a rzę d zi. D o sta ją one, o c z y w iś c ie w z n ik o m e j ilo ś c i, ta c zk i, s zp a d e lk i, g ra b k i, ku- 8

10 b c łc c zk i. k o n e w k i i t. p m in ia tu r o w e n a rzęd zia o g ro d n ic ze, k tó re m i * ię z o c h o tą p o słu g u ją, ja k p r a c o w n ic y o g r o d o w i w ogro<lzie n a rzę d zia m i r z e c z y w is te m i. G d y ty c h n a rzęd zi n ie o trz y m u ją, p ró b u ją s o b ie s a m e r a d z ić o b c h o d z ą się n a jc z ę ś c ie j b«*z n ic h : k a w a łe k p a ty k a lu b d e s e c zk i zastęp u je s z p a d rlrk, sta ry b la s z a n y k u b ek, w y r z u c o n y n a ś m ie tn is k o k o n e w k ę i k u b ek, g r a b k i w ła s n e p a z u rk i, ta c z k i siła m ięsn i rą k d zie c ię c y c h, k tó rc m i p rzen o szą le p szą z ie m ię d o s w y c h o g r ó d k ó w. W ię c e j p o m y s ło w e m a j- s tn ijn s o b ie s a m e n ie k tó re n a rzęd zia. P a m ię ta m y z e sw ych Int d zie c ię c y c h, jak z k a w a łk a d re w n a w y r a b ia liś m y p łu ż- k i. k tó re m i o r a liś m y p iasek, c ie s zą c się, * e rżn n n a m się ła d n e s k ib y ; a z p a ty c z k ó w b r o n v. k tó re m i b ro n o w a liś - m y zoranrj r o lę p ia s k o w ą. R y ła t o je d n a z n a s zy c h m iły c h zabaw. 7 p o d a n y c h p r z y k ła d ó w w id z im y, ż e p o d p a trz o n e i z a o b s e rw o w a n e p ra c e i c z y n n o ś c i lu d z i d o ro s ły c h są p rz e z d z ie c i r e a liz o w a n e w za b a w a ch. W n ich ro b ią to. c o i w r z e c z y w is to ś c i lu d z ie d o ro ś li, o c z y w iś c ie t v lk o w zm ie n io n e j fo r m ie i b e z p r a k ty c z n e g o ż y c io w o celu. S tosu n ek d zieck a d o r o z m a ite j p r a c y fiz y c z n e j i j e j w y tw o r ó w, r e a liz u ją c się w za b a w a ch. w y r a ż a się w ię c je g o c z y n e m. D ro g a zatem r o z w o ju p r a w id ło w a i w a rto ś c io w a. C h o d z i w ie c te ra z o to. ż e b y w d o ra sta n iu d zieck a d r o g ę t ę za c h o w a ć. D r o g a ta b ie g n ie p o r ó w n e j p ro s te j lin ji. G d y u le g n ie o n a s k rzy w ie n iu, to o w o c e m je j jest p r z y z w y c z a je n ie d zieck a d o ro z p ra w ia n ia o w a rto ś c i i zn a czen iu p r a c y fiz y c z n e j, a je d n o c z e ś n ie n ie z d o ln o ś ć w y k o n y w a n ia i w s ty d z e n ie się je j. T r z e b a c h r o n ić m ło d e p o k o le n ie od s z k o d liw e g o d u a lizm u, ja k i c e c h u je p r z e w a ż n ie n ib y d e m o k r a ty c z n e s p o łeczeń stw a w sp ó łczesn e. N a m w P o ls c e n ie p o trze b n a jest d e m o k ra c ia s łó w. a le d e m o k ra c la p r a c y i c z y n ó w. O c zy w iś c ie, n ie d o jd z ie m y d o n ie f d ro g n t y ik o p o g a 9

11 d a n ek w y c h o w a w c z y c h, ale p r z e z c e lo w o zo rg a n iz o w a n e z a ję c ia i pracę. Z a in te re s o w a n ie s ię d z ie c i p ra c ą fiz y c z n ą, ic h stosu n e k d o te j p r a c y i j e j w y t w o r ó w, r e a liz o w a n ie się te g o sto su n k u w za b a w a c h, p r o w a d z i n as k o n s e k w e n tn ie i n a teren o g r ó d k a.szkolnego T e r e n ten je s t m iejscem ogranicz, o nem, nn k tó re m c a la e n e rg ja d z iw k a p o d o k ie m w y c h o w a w c y zn a jd u je u jś c ie i s w ó j k o n k re tn y w y r a z D zie c k o, m a ją c m o żn o ś ć re a liz o w a n ia s w y c h d ą żeń w o g ró d k u, n ie b ę d zie ro z p ra s z a ło się, a le s k u p ia ło i k r y s ta liz o w a ło, n a b y w a ją c c a ły s z e re g c e n n y c h d o ś w ia d c z e ń i ccch u m y s łu i c h a r a k teru. O g ró d e k, ja k o w a rszta t z a b a w y i z a ję ć d zie c k a. j«-st śro d k ie m n ie za s tą p io n y m w n au czan iu i w y c h o w a n iu. D z ie c i b a r d z o lu b ią p r z e b y w a ć i p r a c o w a ć w s w o im o g ró d k u. K ilk o le tn ie u w z g lę d n ia n ie o g r ó d k a w p r a c y z m to d s ze m l k la s a m i d o s ta r c z y ło n am s p o ro sp o strzeżeń. O to n p. w k l. I-s ze j n ie b y ło a n i je d n e g o d zie c k a, k tó re n ie c h ę tn ie p r a c o w a ło b y w o g r ó d k u : w s z y s tk ie c z y n n o ś c i i z a ję c ia w y k o n y w a ły d z ie c i z p rz y je m n o ś c ią, w k a żd ą p a u zę n ie z a p o m i n a ły p ó jś ć i z o b a c zy ć, ja k w y g lą d a ich o g r ó d e k : in teresow a ły s ię n im stale, n a w et w c z a s ie w a k a c y j o d w ie d z a ły go c zę s to. T o b y ło w k la s ie p ie rw s ze j. A k ie d y p o ro k u w o d p o w ie d n im c z a s ie w k la sie d ru g ie j p r z e p r o w a d z iliś m y k ró tk ą ustną a n k ie tę n a te m a t, c z y c h c ia ły b y i w ty m ro k u m ieć o g ró d e k i p r a c o w a ć w nim. nn 16 d z ie c i n ie b y ło a n i je d n e g o, k tó re p o w ie d z ia ło b y, że n ie : w s z y s tk ie c h c ia ły m ie ć s w ó j o g ró d e k. O d p o w ie d z i na z a p y ta n ie, d la c z e g o c h c ą m ie ć i w ty m ro k u o g ró d e k m o ż n a b y streścić w sp osób n a s tę p u ją c y : 1) p r z y je m n ie je s t p r a c o w a ć w o g r ó d k u ", 2)..d o b rze je s t p o p a trze ć, ja k p ó ź n ie j rosną w a r z y w a i k w ia ty *', 3)..sm a czn e s ą s ło n e c z n ik i, rzo d k ie w k a, m archew- i o g ó r k i z w ła s n e g o o g r ó d k a ". 4 ) b ę d z ie m y m ie li p ie n ią d z e za w a r z y w a ", 5 ) d o k la s y 10

12 k w ia ty na b u k ie ty ", 6) p r z e d s zk o ły jest ładnie, ja k jest o g r ó d e k " i 7..m ożn a s ię d u ż o d o w ie d z ie ć i n a u c zy ć. T a k ie u z a s a d n ie n ie p ro w a d z e n ia o g ró d k a p o d a ły o ś m io le tn ie d zie c i. D o u k o ń czen ia za s ie w ó w w o g r ó d k u jest b. d u ż o pn»- c y. P r a c a la jest m ęczą ca d la d z ie c i i n a u c z y c ie la, z w ła szcza g d y m a o n a w y d a ć n a le ż y te o w o c e. W s k u te k tego tr w a z w y k le d łu ż e j i z a jm u je z n a c z n ie w ię c e j cza su, b o m a ły c h d z ie c i p r z e m ę c z a ć n ic m o żn a. P o n a d to k a żd a ic li c z y n n ość w y m a g a d o k ła d n e g o d o p iln o w a n ia, a b y n ic b y ła *lc w y k o n a n ą. W ie le z ty c h c z y n n o ś c i n a le ż y d o b. tru d n ych o n e p o c h ła n ia ją n a jw ię c e j cza su, k t ó r e g o w p r a c y s z k o l n e j n ig d y za w ie le n ic m a m y, n a w e t w s z k o le I I I stopnia. A je ż e li c h o d z i o je d n o k la s ó w k ę, to te g o cza su i d zie c i, i n a u c z y c ie l w s z k o le m a ją z n a c z n ie m n ie j. Z ty c h. ja k i z in n y c h w z g lę d ó w c h o c ia ż o g ró d e k k la s o w y m a s w o je w a lo r y p e d a g o g ic z n e w s z k o ła c h w ie js k ic h, zw ła s zcza w jc d n o k la s ó w k a c h le p ie j jest, g d y w s z y s tk ie k la s y m a jq w s p ó ln y o g ró d e k. W t e d y m o ż e b y ć d o k o n a n y o d p o w ie d n i p o d z ia ł p ra c y. W s k u te k tego, p raca m o ż e b y ć w yk o n a n a p r ę d z e j i le p ie j, b ez p rzem ę c zen ia d z ic c i, a i w a rto ś c i w y c h o w a w c z e p r z y ta k ie j o r g a n iz a c ji p r a c y m o g ą b y ć w ię k sze. S p r o w a d z a ć s ię o n e b ę d ą m ię d z y in n e m i d o z a p r a w ia n ia w z e s p o ło w e j p r a c y d z ic c i m ło d s z y c h z e starszem i. W ogóln «*m ro z p a try w a n iu stosu n ku d z ie c i d o o g r ó d k a w ła s n e g o d o tk n ę liś m y b e z p o ś re d n io m o t y w ó w p s y c h o lo g ic z n y c h p r a c y d z ie c i w o g ró d k u. T e r a z p r z y jr z y jm y s ię im b liżej. Z'tc(ckaii>i>'n<e s ię d z ie c i o g ró d k ie m i p ra cą W n im. T en fa k t s tw ie rd z iliś m y. M a o n p ie rw s z o rz ę d n e zn a czen ie. P rz e - d e w s z y s tk ic m c ie k a w o ś ć je s t isto tn em ź r ó d łe m p r a w d z iw e g o z a in te re s o w a n ia i p o stęp u w r o z w o ju c z ło w ie k a. Z a c ie k a w ie n ie się d zic c i o g r ó d k ie m i p ra c ą w n im w y m a g a sys te m a ty c zn e g o i u m ie ję tn e g o k szta łcen ia. B ez n ie g o cick a - II

13 w o ś ć s z y b k o p r z e m ija. T a k i jest n a o g ó ł los w s zy s tk ic h cic k a w o ś c i, g d y s ą p o z o s ta w io n e w d zie c iń s tw ie s a m e M»hle. N a to m ia s t, g d y w y s tę p u ją c a u d z ie c i c ie k a w o ś ć zostan ie p o d c h w y c o n a i u m ie ję tn ie p rz e z za ję c ia i p ra c ę r o z w ija n a p rz e m ie n i się w stałe za in te re s o w a n ie. O t o w ię c c h o d zi, ż e b y j e w d zie c ia c h k szta łcić. G łę b o k ie za in te re s o w a n ie o g r ó d k ie m n ie p o z w o li d zie c io m o b e jś ć s ię b e z n ie g o po w y jś c iu z c s zk o ły. S ta n ie się 011 ich p s y c h ic z n ą p o trze b ą. N ic b ę d z ie m y m ie li w te d y k> w s ia c h i m ia s te c zk a c h tak d u ż o d o m ó w, p r z e d k tó re m i n iem a ż a d n e g o o gró d k a. P rz y z w y c z a je n ie s ię d z ie c i d o p r o c y w o g ró d k u. J e ż e li n ie je d n o k ro tn ie d z ie c i c h w y t a ją za szp a d el lu b ja k ie k o l w ie k in n e n a rzę d z ia s w e g o tatusia, k ie d y p ra c u ją w o g r ó d ku. b y ro b ić t o sum o, c o 011 r o b i t o w>to, ż e b y z r e a liz o w a ć s w ó j p o p ę d d o ru c h u i d zia ła n ia, że b y u rz e c z y w is tn ić s w o je sk ło n n o ści d o n a ś la d o w a n ia c z y n n o ś c i lu d z i d o r o sły c h i ż e b y in s ty n k to w n ie z a d o k u m e n to w a ć s w o ją d ą żn ość d o ró w n a n ia sta rszy m. N ic n a le ż y s ię b y n a jm n ie j łu d zić, że te p o p ęd y, sk ło n n o ś c i i d ą żn o ś c i b ę d ą sta le z ta k ą ś w ie ż o -' ścią w y s tę p o w a ły w stosu n ku d o je d n e g o i te g o sa m ego o b je k tu : w szy b k im c z a s ie z m ie n ia ją o n e s w ó j p rzed m io t, g d y su p o z o s ta w io n e s a m e sobie. D la te g o te ż trz e b a u m ieć z a tr z y m a ć j e n a d a n y m o b je k c ie w ty m w y p a d k u o g r ó d k u i p o z w o lić im, a b y z m ie n iły się w s ta le n a w y k - n ien ia. C h o d z i tu o p rze k s zta łc e n ie p o p ę d ó w, sk łon n ości i d ą żn o ś c i w p r z y z w y c z a je n ie d o p ra c y w o g ró d k u. A to m o żn a o s ią g n ą ć t y lk o p rz e z stałe z a ję c ia i sy stem a ty czn ą p ra cę. C i ro d z ic e, k tó r z y k u p u ją d z ie c io m s p rz ę ty o g r o d n ic z e d o z a b a w y w p iask u, i te p rze d s zk o la, k tó re w sw o ich p o m o c a c h n a u k o w y c h m a ją te g o r o d z a ju n a rzęd zia za b a w o w e, i te s zk o ły, k tó r e d a ją m o ż n o ś ć w y c h o w a n k o m od p ie r w s z y c h d n i p ob ytu d zie c k a w s z k o le z a jm o w a n ia się o g r ó d k ie m, b ez p rze m ę c za n ia ic h u m o ż liw ia ją im n a b iera n ie p o żą d a n y ch p r z y z w y c z a je ń. 12

14 K s z ta łc e n ie u c z u ć p rz y w ią z a n ia i m iło ś c i d o z ie m i. D z ie c i, p ra c u ją c w o g r ó d k u i p ie lę g n u ją c ro ślin n o ść w n im, w ią ż ą się u c z u c io w o b a r d z o m o c n o z k a w a łk ie m z ie m i, z ż y c ie m j e j i ś w ia tk ie m ro ślin, ja k ie h o d u ją. W d z ie c ia c h r o z w ija ją się w ięc u czu cia p r z y w ią z a n ia i m iło ś c i d o zie m i i ś w ia ta ro ś lin n e g o. W p ły w o g r ó d k a n a r o z w ija n ie s ię u czuć a llr u is ty c z n y c h je s t b a r d z o c e n n y d la je d n o s tk i i s p o łe c ze ń stw a, n a ro d u i p a ń s tw a z e w z g lę d u nu fo r m o w a n ie się z a s a d n ic z e j p o d s ta w y w d u s z y d z ie c i d o o g a rn ię c ia w p r z y szło ś c i p ię k n e j n a s z e j ziem i. W p ły w p r a c ij w o g ró d k u n a k s z ta łce n ie w o li. W y k o n y w a n a c ią g ła p ra c a, u w id o c z n ia ją c a się w k ie łk u ją c y c h i r o s n ą c y c h ro ślin a ch, p o b u d za d z ie c i d o s ta ły c h w y s iłk ó w. C h ę tn ie j e o n e p o d e jm u ją i id ą c ią g le n a p rz ó d w w y k o n y w a n iu r ó ż n y c h c z y n n o ś c i, z w ią z a n y c h z u p ra w a g le b y i h o d o w lą ro ślin w o g ró d k u. C ią g ły w y s iłe k, s p o w o d o w a n y p o trz e b ą i p o tę g o w a n y p r z e z w id o c z n e re zu lta ty, w p ły w a n a w z m a c n ia n ie się w o li d zie c k a i za p ra w ia j e d o p r z e z w y c ię ż a n ia p rzeszk ó d, n a s u w a ją c y c h s ię w tok u p ra c y. P r z e z p o k o n y w a n ie m a ły c h p rz e s z k ó d d z ie c i z a p r a w ia ją się d o p o k o n y w a n ia tru d n ie js zy c h i w a ż n ie js z y c h w ż y c iu p ó źn ie j- szem. G d y d z ie c i p r z y z w y c z a ja s ię d o w y s iłk ó w i p o k o n y w a n ia tru d n ości, n ie u legn ą p r z e d n ie m i n ig d y. O g ró d e k w w y r a b ia n iu w d z ie c ia c h s iln e j w o li o d e g r a p o w a ż n e zn a c z e n ie p r z e z s w o ją rea ln ą w a rto ś ć i p ra cę, k tó ra te w a r tości tw o r z y. K s z ta łce n ie u m y s łu d z ie ck a. I*raca w o g ró d k u s z k o l n y m w p ły w a na r o z w ó j u m y s łu d zie c k a. P ra c u ją c w o g r ó d ku i p ie lę g n u ją c ro ślin y, d z ie c i m a ją s ta le d o c z y n ie n ia z s ze r e g ie m k o n k r e tó w, k tó r e sp o strzega ją, o b s e rw u ją, b a d a ją. K s zta łc ą w ię c w s o b ie zd o ln o ś c i o b s e r w a c y jn e i w y r a b ia ją z d o ln o ś ć ścisłego, lo g ic z n e g o m yślen ia. W p ły w n a r o z w ó j ję z y k a d z ie ci. T o. c o d z ie c k o o b s e r w u je, w y o b r a ż a i m y śli, m u si n a zw a ć, o k re ś lić, w y p o w ie - 13

15 d z ic ć z ro z u m ia le i m o ż liw ie d o k ła d n ie. P r z e z to w zb o g a c a s w ó j s ło w n ik i r o z w ija ję z y k. O g ró d e k w ię c p r z e z c ią g łe c z y n n o ś c i w y k o n y w a n e i sta lą o b s e rw a c ję r o ś lin w ró żn y c h fa z a c h d a je m o żn o ś ć d zie c io m ro z w ija n ia m o w y i I. p. D zicci. p r a c u ją c w o g ró d k u, in te re s u ją s ię n ie ty lk o s w o ją p racą, a le i j e j w y tw o r a m i o r a z ic h u żyteczn ością. W len i za in te re s o w a n iu za zn a c za się w y r a ź n ie p o s ta w a s p o łeczn a. G d y d z ic c i ra z z a jm ą ta k ą p osta w ę, t o n ie w y zb ę d ą j e j się i n a d a l, p o u k o ń c ze n iu s zk o ły. Id ą c p o t e j d ro d z e, b ę d ą d o k o n y w a ły o d k r y ć p o d o k ie m w y c h o w a w c y. O d k r y c ia le n ie je d n o k ro tn ie w p ra w ią je w zd u m ien ie, p r a w d z iw e i g łę b o k ie za m y ślen ie. Z au w a ż ą, ż e p ra ce ic h są u ż y te c z n ie d la n ic h i d la in n y c h lu d z i, a la k / e i d la zw ie rz ą t. D o strzegą, ż e n ie ty lk o sam e p r a c o w a ły w o g ró d k u, a le i in n e s iły z n ie m i w s p ó łd z ia ła ły : w p o sta ci n a rzę d zi, z ie m i, n a w o z ó w, deszczu, słoń ca i t. p. O d c z u w a ją w ię c i u czą s ię ro zu m ien ia d u ch a w s p ó ł d zia ła n ia i w s p ó łp ra c y na m a ły m te re n ie o g r ó d k a s zk o ln e g o. S to p n io w o d o jd ą d ro g ą p rz e ż y ć p r z y p o m o c y p ra c y w o g ró d k u i in n y ch, ż e w s p ó łp ra c a i w s p ó ł d z ia ła n ie o d b y w a się n ie ty lk o n a te re n ie m a łe g o o g ró d k a, a le i na s z e rs z y m ; ż e k a żd a w ie lk a i n a jd ro b n ie j sza rzecz, ja k n ap. ta k ie lu b in n e n a rzę d z ia o g ro d n ic ze, którc m i p o s łu g u ją sic w o g r ó d k u o n e sa n ie są leż o w o cem w s p ó łp r a c y i w s p ó łd z ia ła n ia m in io n y c h i o b e c n y c h p o k o leń. Ic h w y s iłe k i tru d n ie z m o r d o w a n y w p r a c y łą c zn ie z n ie s p o ży tą siłą p rz y ro d y, p o d p a try w a n e j i w y z y s k iw a n e j p rz e z c z ło w ie k a, tw o r z ą d o ro b e k w u d o sk o n a la n iu n a rzęd zi p ra c y i w y z y s k iw a n iu b o g a c tw n a tu ra ln y c h p r z e z p o je d y n c z y c h lu d zi, p o s z c z e g ó ln e s p o łe c zeń s tw a i n a ro d y. D z ic c i, c h ro n ią c s w ó j o g r ó d e k p rze d zn iszczen iem, b ę d ą m o g ły le p ie j z ro z u m ie ć w p r z y s z ło ś c i o b ro n ę c a łe g o d o ro b k u lu d z k ie g o p r z e d w ro g ie m i siła m i, tk w ią c e m i za r ó w n o w d u szy lu d zi..ź le " w y c h o w y w a n y c h, ja k i w n a tu 14

16 r/ e c a łe j. Z a b e z p ie c z e n ie w ię c le g o d o ro b k u p rze d z n is z c z e n iem, p o w ię k s z a n ie g o s ta łe i s y s te m a ty c zn e je s t o b o w ią z k ie m k a ż d e g o c z ło w ie k a, ja k o b o w ią z k ie m k a ż d e g o d zieck a je s t tro s k a o o c h ro n ę w ła s n e g o o g ró d k a. W id z im y w ię c, ź e o g ró d e k p o m o ż e i u ła tw i d ziecio m o d c z u w a ć i ro z u m ie ć siłę w s p ó łd zia ła n ia, o ra z za p ra w ia ć s ię w n ic m d r o g ą p ra c y i d zia ła n ia. T e m o t y w y sp o łeczn e z n a jd u ją s w o je o p a r c ie w p s y c h ic e d z ie c k a, w k tó r e j in s ty n k ty g r o m a d z k ie zo sta n ą p o ru szo n e, w y z w o lo n e i w p r a w io n e w ru c h : b ę d ą s ię r e a liz o w a ły i s to p n io w o d z ię k i tem u r o z w ija ły i p o tę ż n ia ły, tw o r z ą c w k o n s e k w e n c ji je d n o stkę u sp ołeczn ion ą. O g ró d e k w w y c h o w a n iu je d n o s tk i uspołe c z n io n e j t o p ie rw s z o rzę d n y c z y n n ik. W r e s z c ie p rz e z o g r ó d e k s z k o ła o d d z ia ły w a d o d a tn io na c a łe s w o je o to c z e n ie, w ie ś lu b m ia steczk o. D z ia ła ją tu d z ie c i i d o b r y p rz y k ła d. A d a le j: g d y d z ie c i n au czą s ię p r a c o w a ć w o g ró d k u, p r z y w y k n ą d o t e j p r a c y, p o k o c h a ją j ą b ę d ą s a m e w p r z y s z ło ś c i s w o je o g r ó d k i i o g r o d y p o d n o s iły n a c o r a z to w y ż s z y s z c z e b e l d o sk o n a ło ści, c o w rezu lta cio p r o w a d z ić b ę d z ie d o p o d n o s ze n ia się k u ltu ry m a tc rja ln c j i d u c h o w e j n a js ze rs zy c h m a s o r a z p r z y c z y n i s ię w o g ó le d o p o d n ie s ie n ia s to p y ż y c io w e j w ś ro d o w is k u. O to są, w s k r ó c ie, m o t y w y s p o łe c zn e p r a c y w ogró d k u. P o k r ó tk ie m za s a d n ic ze m ro z p a trze n iu i p o d k re ś le niu p ro b le m a tó w, z w ią z a n y c h ś ciśle z re a liz a c ją z a g a d n ie nia m o ż e m y w p u n k ta ch o k re ś lić z n a c z e n ie w y c h o w a w c z e i d y d a k ty c z n e o g ró d k a s zk o ln e g o. 1. P r a c a w o g r ó d k u d a je d z ie c io m ra d o ś ć i z a d o w o lenie. T e u czu cia w z b o g a c a ją s fe r ę e m o c jo n a ln ą w y c h o w a n k ó w. 2. U c zu c ia d o d a tn ie u s p o s a b ia ją d z ic c i p r z y c h y ln ie d o tru d ó w i w y s iłk ó w w p r a c y i p rz e z to w p ły w a ją n a r o z w ó j w o li. W o la d zieck a r ó w n ie ż w z m a c n ia n a jest p rz e z k o n k re tn e re z u lta ty w y k o n a n e j p r a c y w o g ró d k u. 15

17 3. D z ie c k o w o g ró d k u p r a c u je w s p ó ln ie z e s w o im i k o le g a m i, p r z e z c o u c z y s ię p r a k ty c z n ie w s p ó łp ra c y i w s p ó ł d z ia ła n ia, p o z n a je je g o w a rto ś ć i zn a czen ie. i. D z ie c k o w ie, ż e w p r a c y w o g ró d k u są m u pomoc> n a rz ę d z ia, słoń ce, d e s zc z i t. p., k tó r e ra ze m z n im w s p ó ł p r a c u ją d la w s p ó ln e g o celu o w o c ó w o g ró d k a. 5. P r a c e i w s z y s tk ie z a ję c ia w o g r ó d k u m u szą h yc w y k o n y w a n e w o k re ś lo n y m c z a s ie i staran n ie, c o w p ły w a na w y r o b ie n ie p u n k tu a ln o ści i ro ztro p n o ś c i. 6. O g r ó d e k w y m a g a u trzy m a n ia s ta ra n n e g o i c z y stego, a r o ś lin y p ie lę g n a c ji. Z a p ra w ia ją *>ię w ię c d zie c i <lo u tr z y m y w a n ia ła d u i p o rzą d k u. 7. W s z y s tk ie ro ś lin y m u szą b y ć p osa d zon e, c z y p o sia n e p r z e z d z ie c i w o d p o w ie d n im p o r z ą d k u i w e d łu g o k r e ś lo n e g o p la n u, c o w p ły w a na r o z w ija n ie się zm y słu k o n s tru k c y jn e g o i e s te ty c zn e g o u d zie c i. 8. D z ie c i p o p e w n y m c z a s ie w id z ą p lo n s w o je j p r a c y. P o n ie w a ż na ten p lo n m u szą c z e k a ć d łu ż s z y o k re s c z a su. u czą się w ię c c ie r p liw o ś c i i w y trw a ło ś c i. 9. P r z e z c ią g łe o b c o w a n ie z z ie m ią i roślin n ością d z ie c i w y r a b ia ją w s o b ie p o c z u c ie z w ią z k u c z ło w ie k a z z ie m ią i ś w ia te m ro ś lin n y m. 10. W y h o d o w a n e ro ś lin y m a ją w a rto ś ć u ży tk o w ą i w y m a g a ją o d p o w ie d n ie g o z u ży c ia, c o w p ły w a n a r o z w ó j zm y słu g o s p o d a r c z e g o u dzieci. 11. P r z e z c ią g łe z a ję c ie w o g ró d k u i o b c o w a n ie z n im d z ie c i o d c zu ją, z ro z u m ie ją, p o k o c h a ją i p r z y z w y c z a ją się d o p r a c y w o g ró d k u ta k. ż e p o w y jś c iu z e s z k o ły n ie b ędą u m ia ły o b e jś ć s ię b ez niej. 12. Z c w s z y s tk ie m i z a ję c ia m i w o g r ó d k u z w ią z a n y jest w y s iłe k fiz y c z n y nn ś w le ż e m p o w ie trz u, c o w p ły w a k o r z y s tn ie na r o z w ó j z d r o w ia d zie c i, z w ła s z c z a g d y ten w y s iłek je s t c e lo w y i ra c jo n a ln y. 13. O g ró d e k jest p rz y k ła d e m d la o to c ze n ia, p rz e z co 16

18 w p ły w a n a r o z w ó j o g ro d n ic tw a w śro d o w isk u. Z a g a d n ie n ie p o d n ie s ie n ia k u ltu ry g o s p o d a rc z e j ś ro d o w is k a z n a jd u j e tu d o s k o n a ły k on k ret. Z a słu gą tu taj b ę d z ie rea ln a p ra c a s zk o ły. 14. P r z e z p ra c ę w o g r ó d k u d z ie c i m a ją s ta le d o c z y n ien ia z k o n k re ta m i w p o sta ci z ie m i, n a w o z ó w, n a rzę d zi, n asion, sa d zo n ek i z ja w is k p r z y r o d n ic z y c h, o r a z z s ze re g ie m czy n n o ś c i, i p rac, ja k ie s ą w y k o n y w a n e o d c h w ili z a k ła d a n ia a ż d o z b io r ó w i p r z y g o to w a n ia o g r ó d k a n a ok res z im o w y. R o z p o ś c ie ra s ię w ię c p rze d n ie m i s z e ro k ie p o le d o p r ó b i d o ś w ia d c ze ń. P r ó b y i d o ś w ia d c ze n ia d o s k o n a lą z m y s ł o b s e r w a c y jn y d zie c k a, w z b o g a c a ją je g o w y o b ra że n ia, zm u sza ją d o d o k ła d n e g o z a s ta n o w ie n ia, r o z w a g i i w o g ó le m y ś le n ia, c z y li w p ły w a ją n a r o z w ó j u m y s ło w y i in te lig e n c ję d zie c k a w sp osób p o z y ty w n y. 15. O s ią g n ię te w y n ik i p r a c y u m y s ło w e j d z ic c i m u s/ą o d p o w ie d n io o k r e ś lić i n a zw a ć, o r a z w y p o w ie d z ie ć z r o zu m ia le d la in n y c h i d la siebie, p r z e z c o k s zta łc ą s w o ją m o w ę i ję z y k. 16. W s z e lk ie p rz e ż y c ia d z ie c i w o g r ó d k u są p o m o c ą w o d c z u w a n iu i ro z u m ie n iu o d p o w ie d n ic h u tw o r ó w lite ra ck ich. k tó r y c h tem a ta m i s ą z a ję c ia i p ra ce lu d z i n a p olu i w o g ro d z ie, o r a z ż y c ie roślin. 17. O g ró d e k d o s ta rc z a m n ó stw a in te re s u ją c y c h tem a tó w d o r o z m ó w e k, >ogadanek, w y p o w ia d a n ia s ię d z ic c i i t. p. ć w ic z e ń ję z y k o w y c h. 18. Z o g ró d k a m o ż e m y c ze rp a ć te m a ty d o u k ła d a n ia k r ó tk ic h i in te re s u ją c y c h o p o w ia d a ń d o c z y ta n ia i ć w ic zeń o r to g r a fic z n y c h. 19. O b lic z a n ie k o s ztó w n a s io n e k, g a tu n k ó w nasion, z a g o n k ó w, p lo n ó w o r a z c a ły s z e re g c z y n n o ś c i m ie rn ic z y c h je s t w a r to ś c io w y m m a te rja łe m d o z a g a d n ie ń m a te m a ty c z n ych. 20. U tr z y m y w a n ie w p o rzą d k u n a rzę d zi, o g ró d k a 17

19 i sta ra n n e o c z y s z c z e n ie u b ra n ia i w y m y c ie się p o p r a c y d o s ta r c z y ż y c io w y c h te m a tó w d o z a ję ć p ra k ty c z n y c h z d ziału : k u ltu ra ż y c ia c o d zie n n e g o. 21. P ra c a w o g ró d k u w y s u n ie s p o ro in teresu ją cych te m a tó w d o ry s o w a n ia. 22. P io s e n k i o p r a c y lu d z i i ż y c iu ro ś lin sta n ą się d la d z ie c i w ię c e j b lis k ie i b ezp ośred n ie. 23. S zereg p ra c i c z y n n o ś c i w o g r ó d k u d o s ta rc z y m a- te r ja h i d o w z o r c a g im n a s ty c zn e g o, z w ła s z c z a g d y c h o d z i o ć w ic z e n ia tu ło w ia, r ą k i n óg. Jest to m a te r ja ł g im n a s ty c z n y w a r to ś c io w y i in te re s u ją c y d zieci. W id z im y w ię c, ż e za ję c ia i p r a c e w o g ró d k u m a ją p o w a ż n e 1 w s zech s tro n n e zn a c ze n ie w y c h o w a w c z e i k s zta ł cąco, a ta k ż e i d y d a k ty c z n o -m e to d y c z n e. B ez o g ró d k a n au c z a n ie i w y c h o w a n ie d zie c i p o z b a w io n e jest b a rd z o w ie lu c e n n y c h w a lo ró w. CH ARAKTER PR ACY DZIECI W OGRÓDKU. W re a liz o w a n iu zadań w y c h o w a w c z y c h i k szta łcą cych o g r ó d e k s z k o ln y jest p o m o c ą i u ła tw ie n ie m. M a o n zatem c h a ra k te r ś ro d k a i p o m o c y w w y c h o w a n iu i n au czan iu d z ie c i n a jm ło d s zy c h. J a k o środ ek w y c h o w a w c z y i p o m o c n a u k o w a p rze d sta w ia w a lo r y p o z b a w io n e m o ra liz a to rs tw a i w e rb a lizm u. P o tr z e b y i k o n k re ty, d o ś w ia d c z e n ia i p r z e ż y c ia, r o z ta c z a ją c e s ię p rze d d z ie ć m i i p r z e n ik a ją c e c a ła treść w y c h o w a n ia i n a u cza n ia, p o w s ta ją w za ję c ia c h i p r a c y d z ie c i w o g r ó d k u w o k re s ie w io s e n n y m i je s ie n n y m. O d d z ia ły w a n ie w y c h o w a w c z o -k s z ta łc ą c e p rz e z z a ję c ia i p ra cę, p rz e z b u d zą c e i r o z w ija ją c e s ię ż y c ie, w k tórem u czestn iczą d zie c i, je s t w o ln e o d n u d n y c h c zę s to p ou czeń i kazań, o ra z o d s ło w n y c h t y lk o o b ja ś n ie ń i w y ja śn ień, bo 18

20 r z e c z y w is to ś ć tw o r z o n a p r z y w s p ó łu d z ia le d z ie c i n a m a ły m i z o r g a n iz o w a n y m te re n ie p rz e m a w ia s iln ie j i le p ie j d o d z ie c k a, W y w ie r a n a n ie w p ły w, k tó ry p o z o s ta w ia g łę b o k ie i n ie z a ta r te ś la d y w u m y ś le i c h a r a k te r z e d z ie c k a, a n aw et, p o w ie m y, tw o r z y u m y s ły i c h a r a k te r y ; o c z y w iś c ie ty lk o w te d y, g d y o g ró d e k je s t u m ie ję tn ie i c e lo w o w y z y s k iw a n y. A b y tak b y ło, n ie m o ż e o n b y ć o g ró d k ie m, o k re ś la n y m i w y z y s k iw a n y m t y lk o z p u n k tu w id z e n ia c e ló w i zadań ś ciśle p r z y r o d n ic z y c h, c z y t y lk o u ż y tk o w y c h, c z y ty lk o e s tety czn y ch, - a le trzeb a o k re ś lić g o i w y z y s k iw a ć w s zech stro n n ie i c a łk o w ic ie, tak ja k t y lk o m o żn a, w s en sie o g ó ln y c h c e ló w i za d a ń p e d a g o g ic z n y c h, lic z ą c się j e d y n ie z m o ż liw o ś c ia m i s ił d zie c k a i p o trze b a m i ś ro d o w isk a. G d y c h o d z i o s iły d z ie c i z k la s y I-e j i Il- g ie j. t o on e s ą n ie w ie lk ie. O tein p a m ię ta ć n a le ż y. W s k u te k te g o praca ty c h d z ic c i w o g ró d k u m u si m ieć w ię c e j c h a r a k te r z a b a w y, fr a g m e n ta ry c z n y, ś ciśle d o s to s o w a n y d o ich m o żliw o ści. G d y tak»od cjd ziem y d o za g a d n ien ia o g ró d k a s z k o l n e g o w w y c h o w a n iu i n a u cza n iu d z i w i n a jm ło d s z y c h, b ę d z ie m y n a w ła ś c iw e j d rod/e, b o u c h w y c iliś m y is to tę p r o b lem u, k tó re g o r o z w ią z a n ie r o z ta c z a p rze d n a m i w ie le m o żliw o ś c i. P r a c a d z ic c i z k la s y tr z e c ie j i c z w a r t e j w o g ró d k u s z k o ln y m, p o d o b n ie ja k i p ra c a w k la sa ch n a jm ło d s zy c h, m a w d a ls z y m c ią g u c h a r a k te r p e d a g o g ic z n y. B ę d z ie onn s p e łn ia ła w isto cie s w e j te s a m e za d a n ia, c o i w k la sa ch n a jm ło d s z y c h. D zieci je d n a k w ty c h k la s a c h są ju ż tro ch ę starsze, m a ją w ię c e j d o ś w ia d c ze n ia, w ię c e j u m ieją, są s iln ie js z e fiz y c z n ie, o r a z m u s zą s ię w ię c e j n au czyć. B ę d zie m y w ię c o d n ich w y m a g u li w ię c e j p r z y z a ję c ia c h i p r a c y w o g ró d k u z a r ó w n o c o d o Ilo ści, ja k i ja k o ści w y k o n y w a n e j p ra cy. P o ło ż y m y tu ta k ż e s iln ie js z y n a cisk nu p o c z u c ie o d p o - 19

21 w ie d z ia ln o ś c i za w y k o n y w a n e c z y n n o ś c i i p ra c ą w o g r ó d ku, ora/, je g o stan. W ten sp osób b ę d z ie m y s to p n io w o p r z e s u w a li s ię o d ś w ia ta z a b a w y i ilu z ji w k łu sie p ie r w s z e j d o ś w ia ta rze c zy w is to ś c i, ś w ia ta p r a c y i o d p o w ie d z ia ln o ś c i. O c z y w iś c ie, ż e to p rz e s u w a n ie m u si b y ć o d p o w ie d n ie i n ic m o ż e n a s tę p o w a ć a n i za w o ln o, a n i też z a s zy b k o, lecz z u m iarem. Z a c h o w a n ie u m ia ru jest i tu taj o b o w ią z k o w e. W p rz e c iw n y m b o w ie m r a z ie w y s iłk i d zie c i i n a u c zy c ie la m o g ą s p a lić n a p a n e w c e i w y d a ć sk u tk i w r ę c z o d w ro tn e. C zęste w ty c h k la sa ch jest z ja w is k o zo b o ję tn ie n ia i s tę pieniu z a in te re s o w a n ia d o o g ió d k a i p r a c y w n im, a n a w e t i d o n a u k i s z k o ln e j w o g ó le, s k o r o stru n a zo sta ła p rz e c ią gn ięta. P o z a te m c h c e m y z w r ó c ić u w a g ę je s z c z e i n a in n e p o w o d y i w p ły w y u b o c zn e, k tó r e tu ta j d o c h o d z ą d o głosu i m o g ą m ie ć z n a c z e n ie a lb o u jem n e, a lb o też d od atn ie, w za le żn o ś c i o d te g o, ja k tr a fn ie p rz e z n a u czy ciela zostaną u c h w y c o n e i p o tra k to w a n e. Z p o w o d ó w t y c h w y m ie n im y c h o c ia ż b y t y lk o w zro st p o c zu c ia r z e c z y w is to ś c i i w s k u te k te g o c e lo w o ś c i w y k o n y w a n e j p r a c y w sensie ś ciśle p ra k ty c zn y m. T o z ja w is k o n a j c z ę ś c ie j w y s tę p u je w ś ró d d z ie c i w ie js k ic h i ro b o tn ic zy c h. C o ja z te j p r a c y b ęd ę m ia ł c zę s to ta k ie p y ta n ie u słys z y m y o d d z ie c i w t y c h k la s a c h p r z y p r a c y w o g ró d k u. W te m c o ja z te g o b ę d ę m ia ł " d z ie c k o k ła d zie n a cisk n a to, ż e c h c ia ło b y m ie ć osobistą k o rz y ś ć w sensie m a te rja ln y m. W te m sta n o w isk u za zn a c za się w p ły w o t o c z e n ia d o m o w e g o i n a jb liż s z e g o ś ro d o w is k a n a d zie c k o. N ie z m ie r n ie c z ę s to b o w ie m ro d z ic e i n a jb liż s z e ś ro d o w is k o p a trzą n a o g ró d e k i p ra c ę w n im s w y c h d z ie c i p o d kątem t y lk o j e j o p ła c a ln o ś c i i r e n to w n o ś c i; u w a ż a ją, ż e ktoś z pruc y ich d zie c i, w k ła d a n e j w o g ró d e k, k o rzy s ta, a n ie d o s tr z e g a ją i n ie b io rą p o d u w a ;ę k o r z y ś c i w y c h o w a w c z y c h. D la te g o też fa k t ten n a u c z y c ie l m u si w z ią ć p o d uvra $ p i3

22 g ę i w y z y s k a ć g o k o r z y s tn ie d la p r a c y d zie c i w ogró d k u. W y z y s k a n ie k o rz y s tn e b ę d zie p o le g a ło na p o ło żen iu s iln ie j s z e g o n acisk u w ły c h k lasach, zw ła s zcza w c z w a r te j, na w a rto ś ć i zn a czen ie o g r ó d k a z p u n k tu w id ze n ia p ra k ly c z - n o -ż y c io w e g o. z a r ó w n o w sen sie p o s z c z e g ó ln e g o d zie c k a, ja k i c a łe j g r u p y - s z k o ły. D zieci m us/!) s o b ie w y r a ź n ie / d a w a ć s p r a w ę z k o rzy ści, ja k ie d a je o g r ó d e k k a żd e m u /. n ic li i w s z y s tk im ra ze m w szk o le, ja k i c a łe j szk o le, ja k o w ię k s z e j zb io ro w o ś c i. 7. te g o w ię c w y n ik a, ż e c h a r a k te r p r a c y d zie c i w ty c h k la sa ch jest c o k o lw ie k in n y b a rd ziej* p ra k ty c z n o -ż y c io w y. p r z e z c o z b liż a s ie d o c h a ra k te ru p ra c y o g r ó d k o w e j w kia sach s ta rs zy c h : p ią te j i szó stej, a la k / e i siód m ej. W k la s ie V w zra s ta w ś ró d d zie c i p o c z u c ie tw a r d e j r z e c z y w is to ś c i ż y c ia i w s k u te k te g o z a c z y n a ją o n e je s z c re w ię c e j n iż w k la s ie I V - c j m y ś le ć k a te g o r ja m i p ra k ty c z n y c h p o trze b ż y c io w y c h. Z w ła s z c z a c e c h a ta, o ile n a m w ia d o m o, w y s tę p u je m oe.no w ś r ó d d z ie c i ś ro d o w is k w ie js k ic h i ro b o tn ic z y c h. P r z y te m. im b a r d z ie j z d a ją s o b ie s p ra w ę z w a rto ś c i o g ró d k a, te m s iln ie j d o s trze g a ją b ra k i, ja k ie p o d ty m w z g lę d e m zn a jd u ją w n a jb liższem ś ro d o w is k u. Z a c z y n a ją z d a w a ć s o b ie sp ra w ę, ż ę o g r ó d k i p rze d d o m a m i są b a rd z o u b o g ie tak p o d w z g lę d e m ro zm a ito ś c i p o ż y te c z n y c h roślin, ja k s a m e j ich u p r a w y o r a z u rzą d zen ia estetyczn ego. S tw ie rd z e n ie ty c h b r a k ó w n a stra ja d z ie c i d o d a tn io d o usuw a n ia ic h i p r z y c z y n ia s ię p r z e z to d o p o d n o szen ia stanu o g r ó d k ó w p rze d d o m a m i. P r o s z ę p a n a m ó w i m i jed n a z m a tek w p r z y g o d n e j r o z m o w ie m ó j W ł a d z io często się k łó c i z e m n ą. ż e ja k p r a c u ję w o g ró d k u, ż e t o a to r o b ię ź le : i r o b i ra ze m z e m n ą, p o k a zu ją c, ja k u c z y się w szk o le. P o z a tem d z ie c i w te j k la s ie je s z c z e s iln ie j n iż w p<. p rzed n ic h in teresu ją s ię u ż y te c z n o ś c ią u p ra w ia n y c h roślin. S ło w e m k w e s tja z b y tu i p o d zia łu z y s k ó w b a rd z o j e intere 21

23 suje. C h c ą p o p ro s i u m ie ć i o s o b is ty a k o n k re tn y, m a te rja b ną k o rzy ś ć. W y la n ia się w ię c tu ta j n o w e z a g a d n ie n ie o r g a n iz a c ji z b y tu p ro d u k c ji w o g ró d k u s z k o ln y m i >odziału doc h o d ó w. S ą d z im y, ż e d ą ż e n ie to n a le ż y w z ią ć p o d u w a g ę i s k ie r o w a ć j e na w ła ś c iw e t o r y : c h o d z i tu o to. ż e b y w k w e st j i z b y tu p ro d u k tó w i p o d z ia łu z y s k ó w za s to s o w a ć o r g a n iz a c ję s p ó łd z ie lc z e g o r o z w ią z a n ia za g a d n ie n ia. G d y to z r o b im y u dotn ie, d z ie c i b ę d ą n ie ty lk o za d o w o lo n e, a le za r a z e m i o d n io s ą p o w a ż n e k o rzy ś c i w y c h o w a w c z e, n au czą się b o w ie m p ra k ty c z n ie b ra n ia p o d u w a g ę c a łe j g ru p y p rz e * s p ó łd z ie lc z e tra k to w a n ie je d n o s te k, k tó re n ie d o sta n ą p r z y p a d a ją c e j im c z ę ś c i w fo r m ie ja k ic h ś s p e c ja ln ie osob istych d a tk ó w, a le w ta k ie j, ż e n ie ty lk o on e. a le i in n e d zie c i będą m o g ły r o b ić z te g o d o ro b k u u żytek. J a k k o lw ie k p raca d z i w i t e j k la s y p osia d a ju ż c h a m - k t e r b a r d z ie j s p e c ja ln y...fa c h o w y 44, p a m ię ta ć m u sim y, że k la sa V - ta s z k o ły p o w s z e c h n e j n ie je s t je s z c z e k la są s zk o ły z a w o d o w e j i n ią b y ć n ie m o że. a w s k u te k tego n ie n a le ż y tra c ić z o c zu za d a ń o g ó ln o -w y c h o w a w c z y c h i n a u k o w y c h w p r a c y w o g ró d k u. T u t a j trzeb a ju ż z n a c z n ie s iln ie js z y n a ri\ k położyć, nu r o b ie n ie u ży tk u z w ia d o m o ś c i p rz y ro d n ic z y c h, z d o ś w ia d c ze ń. u m ie ję tn o ś c i i sp ra w n o ści d z ie c i w z a k r e s ie p ra cy w o g ró d k u, oraz. u w z g lę d n ia ć w ię c e j s a m o d z ie ln o ś ć w w y k o n y w a n iu jk»szczególn vch czy n n o ś c i U o g ó ln ia ją c p o w y ż s z e u w a g i, p o d k re ś lim y, ż e c h a ra k te r p r a c y w o g ró d k u p o c h y la s ię w t e j k la sie w k ie ru n k u za g a d n ień p r z y r o d n ic z o - g o s j»o d a rc zv c h i sp ołeczn ych, a ta k ż e i w k ie ru n k u n a s ta w ia n ia i p r z y g o to w y w a n ia d zic c i d o je s z c z e tru d n ie js z y c h za d a ń i s a m o d z ie ln ie js z e j p ra c y w k la sa ch V I- t e j i V Il- m e j. W k la s ie V I - t e j p ra c a d z ie c i w o g ró d k u p o c h v la stę już zu p e łn ie w y r a ź n ie w s tro n ę p r a k ty c z n o - g o sp o d a rczą. D o ty c h c z a s o w e z d o b y c z e d z ie c i z p ra c y w o g r o d z ie zu ży t- 22

24 k o w y w a n c są n a te re n ie o g ró d k a s z k o ln e g o p r z y h o d o w li i p ie lę g n a c ji roślin. T u t a j je s t m ie js c e n a lo, ż e b y z w r ó c ić s p e c ja ln ą u w a g ę n:i d o k ła d n o ś ć i p r a w id ło w o ś ć w y k o n y w a n e j p r a c y o ru r n a su m ien n e tr a k to w a n ie w s z e lk ic h c z y n n o ś c i i o b o w ią z k ó w ś ciśle z w ią z a n y c h z p ra c ą w o g r o d z ie. D z ie c i m u szą sob ie z d a w a ć s p ra w ę zu p e łn ie ja s n o / p o c zu c ia o d p o w ie d z ia ln o ś c i za p ra cę w y k o n a n ą w o g ró d k u i n a b iera ć ś w ia d o m e g o p rzek o n a n ia o j e j w a rto ś c i i p ożytk u. W te j k la s ie nasi w y c h o w a n k o w ie m a ją m o żn o ś ć p r z y p r a c y u ja w n ić s w o je o k re ś lo n e b liż e j z a in te re s o w a n ia o g r o d n ic ze i g o s p o d a rc zo -s p o łe c zn e a la k ż e i u zd o ln ien ia i z a m i ło w a n ia w k ieru n k u ty c h z a ję ć i p ra c. k tó re w t e j k lasie w y k o n y w u ją ju ż p r a w ie sa m o d zie ln ie, p la n o w o i system a tyczn ie. N ie s ły c h a n ie w a ż n y m c z y n n ik ie m jest tu ta j, ż e b y w ia d o m o ś c i i u m ie ję tn o ś c i te c h n ic zn o - o g ro d n ic z e z k la s p o p rzed n ich, a s z c z e g ó ln ie z p io te j u c z n io w ie p o g łę b ia li i p rz e k s z ta łc a li w sp raw n ości. P o z a tein d o ty c h c z a s o w e k o n k re tn e ic h z d o b y c z e n a d a l u le g a ją ro zszerzen iu i p o g łę b ie n iu p rz e z sp ecja ln e u w z g lę d n ie n ie ś ciśle o g r ó d k o w y c h za gadnień, o b e jm u ją c y c h p r z y g o to w a n ie g le b y p o d r ó ż n e r o ś lin y u ż y tk o w e i ozdohnw, ra c jo n a ln ą ic h h o d o w lę p rzez u m ie ję tn y s ie w. p rzesa d za n ie, p o d le w a n ie, p ie le n ie, o c h ro n ę p rze d s z k o d n ik a m i i t. p. P o n a d to s w o je w ia d o m o ś c i i u m ie ję tn o ś c i d z ie c i p ró b u ją za s to s o w a ć w t e j k la s ie w p o le tk a c h d e m o n s tra c y j n y c h - p o k a z o w y c h. B io rą ta k ż e u d zia ł w s trz y ż e n iu ż y w o p ło tó w, g d y n a to p o z w a la ją w a r u n k i lo k a ln e d a n ej s zk o ły. 7. t e g o w id z im y, ż e p ra c a d z ic c i w o g ró d k u w t e j k la s ie p rz y b ie ra ju ż c h a r a k te r ś ciśle o k re ś lo n y i n a w e t o g r a n ic z o n y d o w y z n a c z o n y c h za c a d n ie ń. P o c h y la s ię zatem z d e c y d o w a n ie w k ie ru n k u p rzy s p o s o b ie n ia o g r o d n ic z o r o l 23

o d ro z m ia r u /p o w y ż e j 1 0 c m d ł c m śr e d n ic y 5 a ) o ś r e d n ic y 2,5 5 c m 5 b ) o śr e d n ic y 5 c m 1 0 c m 8

o d ro z m ia r u /p o w y ż e j 1 0 c m d ł c m śr e d n ic y 5 a ) o ś r e d n ic y 2,5 5 c m 5 b ) o śr e d n ic y 5 c m 1 0 c m 8 T A B E L A O C E N Y P R O C E N T O W E J T R W A Ł E G O U S Z C Z E R B K U N A Z D R O W IU R o d z a j u s z k o d z e ń c ia ła P r o c e n t t r w a łe g o u s z c z e r b k u n a z d r o w iu

Bardziej szczegółowo

Echa Przeszłości 11,

Echa Przeszłości 11, Irena Makarczyk Międzynarodowa Konferencja: "Dzieje wyznaniowe obu części Prus w epoce nowożytnej: region Europy Wschodniej jako obszar komunikacji międzywyznaniowej", Elbląg 20-23 września 2009 roku Echa

Bardziej szczegółowo

http://rcin.org.pl Polska Ludowa, t. VII, 1968 Ż O Ł N IE R Z Y P O L S K IC H ZE S Z W A JC A R II

http://rcin.org.pl Polska Ludowa, t. VII, 1968 Ż O Ł N IE R Z Y P O L S K IC H ZE S Z W A JC A R II Polska Ludowa, t. VII, 1968 BRONISŁAW PASIERB R E P A T R IA C J A Ż O Ł N IE R Z Y P O L S K IC H ZE S Z W A JC A R II D z ie je p o lsk ie j e m ig ra c ji w o js k o w e j n a zach o d zie z czasów

Bardziej szczegółowo

p. a y o o L f,.! r \ ' V. ' ' l s>, ; :... BIULETYN

p. a y o o L f,.! r \ ' V. ' ' l s>, ; :... BIULETYN p. a y o o L f,.! r \ ' V. '. ' ' l s>, ; :... BIULETYN KOLEGIUM REDAKCYJNE Redaktor Naczelny: Sekretarz Redakcji: Redaktorzy działowi: Członkowie: mgr Roman Sprawski mgr Zofia Bieguszewska-Kochan mgr

Bardziej szczegółowo

Strzyżewska, Małgorzata "Polski Związek Zachodni ", Michał Musielak, Warszawa 1986 : [recenzja]

Strzyżewska, Małgorzata Polski Związek Zachodni , Michał Musielak, Warszawa 1986 : [recenzja] Strzyżewska, Małgorzata "Polski Związek Zachodni 1944-1950", Michał Musielak, Warszawa 1986 : [recenzja] Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 3-4, 571-576 1987 Recenzje i omówienia 571 d o b ry p a p ie r.

Bardziej szczegółowo

Cezary Michalski, Larysa Głazyrina, Dorota Zarzeczna Wykorzystanie walorów turystycznych i rekreacyjnych gminy Olsztyn

Cezary Michalski, Larysa Głazyrina, Dorota Zarzeczna Wykorzystanie walorów turystycznych i rekreacyjnych gminy Olsztyn Cezary Michalski, Larysa Głazyrina, Dorota Zarzeczna Wykorzystanie walorów turystycznych i rekreacyjnych gminy Olsztyn Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna 7, 215-223

Bardziej szczegółowo

Gdyńskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa

Gdyńskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Z a ł» c z n i k n r 5 d o S p e c y f i k a c j i I s t o t n y c h W a r u n k Zó aw m ó w i e n i a Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 0 1 1 2 0 14 W Z Ó R U M O W Y z a w a r t a w Gd y n

Bardziej szczegółowo

P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m!

P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m! MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Koronowo 19.11.2009 P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m! 1 DA N F O S S In w e s t y c je w P o ls c e Danfos s s p.

Bardziej szczegółowo

1 0 2 / m S t a n d a r d w y m a g a ñ - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu R A D I E S T E T A Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln o ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

H a lina S o b c z y ń ska 3

H a lina S o b c z y ń ska 3 Z a rz ą d z a n ie o ś w ia tą B a z a te c h n o d yd a k ty c z n a B a z a te c h n o d yd a k tyc z n a In w e n ta ryza c ja P o lityk a k a d ro w a B h p w p la c ó w c e o ś w ia to w e j C O

Bardziej szczegółowo

[ m ] > 0, 1. K l a s y f i k a c j a G 3, E 2, S 1, V 1, W 2, A 0, C 0. S t r o n a 1 z 1 5

[ m ] > 0, 1. K l a s y f i k a c j a G 3, E 2, S 1, V 1, W 2, A 0, C 0. S t r o n a 1 z 1 5 S z c z e g ó ł o w y o p i s i s z a c o w a n y z a k r e s i l o c i o w y m a t e r i a ł ó w b u d o w l L p N A Z W A A R T Y K U Ł U P R Z E Z N A C Z E N I E D A N E T E C H N I C Z N E C E C H

Bardziej szczegółowo

P o s eł i s e n a to r o w ie b ro n ią m u z e u m

P o s eł i s e n a to r o w ie b ro n ią m u z e u m 977023929440228 7 7 0 2 3 9 " 2 9 4 4 0 2 P o s eł i s e n a to r o w ie b ro n ią m u z e u m ZYCIE BYTOMSKIE K ie d y d o M i e c h o w i e p o j e d z i e m y t r a m w a j e m Czytaj str. 3 Ukazuje

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S i R D Z P I 2 7 1 0 3 62 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A Z a p e w n i e n i e z a s i l a n i ea n e r g e t y c z ne g o

Bardziej szczegółowo

Cena prenumeraty rocznej - 516»- z ł

Cena prenumeraty rocznej - 516»- z ł KOLEGIUM Redaktor Naczelny: S ek retarz Redakcji: Redaktorzy działow i: Członkowie : REDAKCYJNE mgr Roman Spraw ski mgr Zofia Bieguszewska-Kochan mgr Bolesław Drożak mgr inż. Andrzej W yrzykowski Jan G

Bardziej szczegółowo

OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16

OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16 N r karły katalogowej 28 224 i i t g j i i i i!! ;;vv:. :> ' /A- n m : Z! SWW-0941-623 ~ KTM 0941 623 wg tabeli «H i OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16 % % ZASTOSOWANIE O porniki dekadowe DB - 16 przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 01 82 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A P r o m o c j a G m i n y M i a s t a G d y n i a p r z e z z e s p óp

Bardziej szczegółowo

[ m ] > 0, 1. K l a s y f i k a c j a G 3, E 2, S 1, V 1, W 2, A 0, C 0. S t r o n a 1 z 1 7

[ m ] > 0, 1. K l a s y f i k a c j a G 3, E 2, S 1, V 1, W 2, A 0, C 0. S t r o n a 1 z 1 7 F O R M U L A R Z S P E C Y F I K A C J I C E N O W E J " D o s t a w a m a t e r i a ł ó w b u d o w l a n y c h n a p o t r z e b y G d y s k i e g o C e n t r u m S p ot ru " L p N A Z W A A R T Y K

Bardziej szczegółowo

2 7k 0 5k 2 0 1 5 S 1 0 0 P a s t w a c z ł o n k o w s k i e - Z a m ó w i e n i e p u b l i c z n e n a u s ł u g- i O g ł o s z e n i e o z a m ó w i e n i u - P r o c e d u r a o t w a r t a P o l

Bardziej szczegółowo

n ó g, S t r o n a 2 z 1 9

n ó g, S t r o n a 2 z 1 9 Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I2 7 1 0 6 3 2 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A D o s t a w a w r a z z m o n t a e m u r z» d z e s i ł o w n i z

Bardziej szczegółowo

I n f o r m a c j e n a t e m a t p o d m i o t u k t ó r e m u z a m a w i a j» c y p o w i e r z y łk p o w i e r z y l i p r o w a d z e p o s t p

I n f o r m a c j e n a t e m a t p o d m i o t u k t ó r e m u z a m a w i a j» c y p o w i e r z y łk p o w i e r z y l i p r o w a d z e p o s t p A d r e s s t r o n y i n t e r n e t o w e j, n a k t ó r e j z a m i e s z c z o n a b d z i e s p e c y f i k a c j a i s t o t n y c h w a r u n k ó w z a m ó w i e n i a ( j e e ld io t y c z y )

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Z a m a w i a j» c y G D Y S K I O R O D E K S P O R T U I R E K R E A C J I J E D N O S T K A B U D E T O W A 8 1 5 3 8 G d y n i a, u l O l i m p i j s k a 5k 9 Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I

Bardziej szczegółowo

Gdyńskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa

Gdyńskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa W Z Ó R U M O W Y z a w a r t a w G d y n i w d n i u 2 0 1 4 r po m i d z y G d y s k i m O r o d k i e m S p o r t u i R e k r e a c j i j e d n o s t k a b u d e t o w a ( 8 1-5 3 8 G d y n i a ), l

Bardziej szczegółowo

Jan Prokop "Eros i Tanatos. Proza Jarosława Iwaszkiewicza ", Ryszard Przybylski, Warszawa 1970, Czytelnik, ss. 368, 2 nlb.

Jan Prokop Eros i Tanatos. Proza Jarosława Iwaszkiewicza , Ryszard Przybylski, Warszawa 1970, Czytelnik, ss. 368, 2 nlb. Jan Prokop "Eros i Tanatos. Proza Jarosława Iwaszkiewicza. 1916-1938", Ryszard Przybylski, Warszawa 1970, Czytelnik, ss. 368, 2 nlb. : [recenzja] Pamiętnik Literacki : czasopismo kwartalne poświęcone historii

Bardziej szczegółowo

P o l s k a j a k o k r a j a t a k ż e m y P o l a c y s t o i m y p r d s n s ą j a k i e j n i g d y n i e m i e l i ś m y i p e w n i e n i g d y m i e ć n i e b ę d e m y J a k o n o w i c o n k o

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 0 2 8 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f W y k o n a n i e ro b ó t b u d o w l a n y c h w b u d y n k u H

Bardziej szczegółowo

F u l l H D, I P S D, I P F u l l H D, I P 5 M P,

F u l l H D, I P S D, I P F u l l H D, I P 5 M P, Z a ł» c z n i k n r 6 d o S p e c y f i k a c j i I s t o t n y c h W a r u n k ó w Z a m ó w i e n i a Z n a k s p r a w yg O S I R D Z P I 2 7 1 02 4 2 0 1 5 W Z Ó R U M O W Y z a w a r t a w G d y

Bardziej szczegółowo

Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 3-4,

Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 3-4, Chałupczak, Henryk Pomoc rządu polskiego i województw przygranicznych na rzecz działalności oświatowo-szkolnej Polaków w Niemczech w okresie międzywojennym Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 3-4, 431-465

Bardziej szczegółowo

z d n i a 2 3. 0 4.2 0 1 5 r.

z d n i a 2 3. 0 4.2 0 1 5 r. C h o r ą g i e w D o l n o l ą s k a Z H P I. P o s t a n o w i e n i a p o c z ą t k o w e U c h w a ł a n r 1 5 / I X / 2 0 1 5 K o m e n d y C h o r ą g w i D o l n o l ą s k i e j Z H P z d n i a

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 03 3 2 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U d o s t p n i e n i e t e l e b i m ó w i n a g ł o n i e n i

Bardziej szczegółowo

Technologia i Zastosowania Satelitarnych Systemów Lokalizacyjnych GPS, GLONASS, GALILEO Szkolenie połączone z praktycznymi demonstracjami i zajęciami na terenie polig onu g eodezyjneg o przeznaczone dla

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Ogonowska Gry intertekstualne na tekście filmowym : opis mechanizmów

Agnieszka Ogonowska Gry intertekstualne na tekście filmowym : opis mechanizmów Agnieszka Ogonowska Gry intertekstualne na tekście filmowym : opis mechanizmów Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria 4, 229-241 2004 Annales Academiae Paedagogicae

Bardziej szczegółowo

Królowa Korony Polskiej.

Królowa Korony Polskiej. Należytość pocztowa opłacona ryczałtem. k: Nr. 18. Kraków, 3. maja 1925. Rok I. ILUSTROWANY TYGODNIK KATOLICKI. 1'uiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiliiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 0 3 12 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f O b s ł u g a o p e r a t o r s k aw r a z z d o s t a w» s p r

Bardziej szczegółowo

O F E R T A H o t e l Z A M E K R Y N * * * * T a m, g d z i e b łł k i t j e z i o r p r z e p l a t a s ił z s o c z y s t z i e l e n i t r a w, a r a d o s n e t r e l e p t a z m i a r o w y m s z

Bardziej szczegółowo

Kamil Gorzka Rewolucja w edukacji i nauczaniu : neurodydaktyka. Humanistyka i Przyrodoznawstwo 21,

Kamil Gorzka Rewolucja w edukacji i nauczaniu : neurodydaktyka. Humanistyka i Przyrodoznawstwo 21, Kamil Gorzka Rewolucja w edukacji i nauczaniu : neurodydaktyka Humanistyka i Przyrodoznawstwo 21, 451-454 2015 H U M A N IS T Y K A I P R Z Y R O D O Z N A W S T W O 2 1 O ls z ty n 2 0 1 5 REWOLUCJA W

Bardziej szczegółowo

Dypi. inż. Tadeusz Marcinkiewicz FINKEŁ, BRATTER BACH LW Ó W, SŁO NECZNA 4 9, TEL. 2 3 5-8 9 T E O D O R T O R E N T Z W K ĘT A C H.

Dypi. inż. Tadeusz Marcinkiewicz FINKEŁ, BRATTER BACH LW Ó W, SŁO NECZNA 4 9, TEL. 2 3 5-8 9 T E O D O R T O R E N T Z W K ĘT A C H. A N T O N I L I P O W S K I W K ĘT A C H. wyrób kafli i cegieł s z a m o t o w y c h poleca: w najlepszych gatunkach piece kaflowe, pokojowe i kuchenne z gliny szamotowej w różnych kolorach i deseniach

Bardziej szczegółowo

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok O P E R A T O R T E L E K O M U N I K A C Y J N Y R A P O R T R O C Z N Y Z A 2 0 1 3 R O K Y u r e c o S. A. z s i e d z i b t w O l e ~ n i c y O l e ~ n i c a, 6 m a j a 2 0 14 r. S p i s t r e ~ c

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 0 2 32 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f O b s ł u g a o p e r a t o r s k a u r a w i s a m o j e z d n

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 03 7 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A W y k o n a n i e r e m o n t u n a o b i e k c i e s p o r t o w y mp

Bardziej szczegółowo

Katedra Teorii Literatury Uniwersytetu Warszawskiego. Biuletyn Polonistyczny 8/22-23, 132-135

Katedra Teorii Literatury Uniwersytetu Warszawskiego. Biuletyn Polonistyczny 8/22-23, 132-135 Katedra Teorii Literatury Uniwersytetu Warszawskiego. Biuletyn Polonistyczny 8/22-23, 132-135 1965 - 132-12. KATEDRA TEORII LITERATURY UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO (zob. BP, z e sz. 19 s. 86-89) A. Skład

Bardziej szczegółowo

I 3 + d l a : B E, C H, C Y, C Z, ES, F R, G B, G R, I E, I T, L T, L U V, P T, S K, S I

I 3 + d l a : B E, C H, C Y, C Z, ES, F R, G B, G R, I E, I T, L T, L U V, P T, S K, S I M G 6 6 5 v 1. 2 0 1 5 G R I L L G A Z O W Y T R Ó J P A L N I K O W Y M G 6 6 5 I N S T R U K C J A U 7 Y T K O W A N I A I B E Z P I E C Z E Ń S T W A S z a n o w n i P a s t w o, D z i ę k u j e m y

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Z n a k s p r a w y GC S D Z P I 2 7 1 0 1 42 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f W y k o n a n i e p r a c p i e l g n a c y j n o r e n o w a c y j n

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 07 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U s ł u g i s p r z» t a n i a o b i e k t Gó w d y s k i e g o C e n

Bardziej szczegółowo

9 6 6 0, 4 m 2 ), S t r o n a 1 z 1 1

9 6 6 0, 4 m 2 ), S t r o n a 1 z 1 1 O p i s p r z e d m i o t u z a m ó w i e n i a - z a k r e s c z y n n o c i f U s ł u g i s p r z» t a n i a o b i e k t ó w G d y s k i e g o O r o d k a S p o r t u i R e ks r e a c j i I S t a d i

Bardziej szczegółowo

ORGAN NIEZALEŻNY DLA WYCHOWANIA F IZ Y C Z N E G O M Ł O D ZIE ŻY.

ORGAN NIEZALEŻNY DLA WYCHOWANIA F IZ Y C Z N E G O M Ł O D ZIE ŻY. R ED A K C JA I A D M IN IS T R A C JA. K R A K Ó W, Z I E L O N A 7. T E L.5 1 0. CENA 1 ZŁ TYGODNIK SPORTOWY ORGAN NIEZALEŻNY DLA WYCHOWANIA F IZ Y C Z N E G O M Ł O D ZIE ŻY. ROK IV. KRAKÓW, DNIA 10

Bardziej szczegółowo

0 głowę bar. Bienertha.

0 głowę bar. Bienertha. A d r e s na telegram y: N a p r zó d, K r a k ó w. Taiafoa Nr 386. Konto czekowe Nr

Bardziej szczegółowo

Opis i zakres czynności sprzątania obiektów Gdyńskiego Centrum Sportu

Opis i zakres czynności sprzątania obiektów Gdyńskiego Centrum Sportu O p i s i z a k r e s c z y n n o c is p r z» t a n i a o b i e k t ó w G d y s k i e g o C e n t r u m S p o r t u I S t a d i o n p i ł k a r s k i w G d y n i I A S p r z» t a n i e p r z e d m e c

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 0 1 12 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A D o s t a w a ( u d o s t p n i e n i e ) a g r e g a t u p r» d o t w

Bardziej szczegółowo

TYGODNIK POLITYCZNY, SPOŁECZNY I LITERACKI.

TYGODNIK POLITYCZNY, SPOŁECZNY I LITERACKI. Poznań, Medziela 27. października 1895 r. Rok II. m u i i m w n u s i TYGODNIK POLITYCZNY, SPOŁECZNY I LITERACKI. P rz eg lą d P oznański14 wychodzi w każdą Setcotę. b rfla k e y a : Poznań, Ul. św. Mareima

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD KUPIECKI ORGAN ZW IĄZKU STOW ARZYSZEŃ KUPIECKICH MAŁOPOLSKI ZACHODNIEJ

PRZEGLĄD KUPIECKI ORGAN ZW IĄZKU STOW ARZYSZEŃ KUPIECKICH MAŁOPOLSKI ZACHODNIEJ ... 4 Wychodzi raz w tygodniu. Porto opłacone ryczałtem. ROK IV. K raków, d n ia 16 p a ź d z ie rn ik a 191 N r. 1 PRZEGLĄD KUPIECKI ORGAN ZW IĄZKU STOW ARZYSZEŃ KUPIECKICH MAŁOPOLSKI ZACHODNIEJ C ena

Bardziej szczegółowo

7 4 / m S t a n d a r d w y m a g a ± û e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K U C H A R Z * * (dla absolwent¾w szk¾ ponadzasadniczych) K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ¾ w i s p e c

Bardziej szczegółowo

C H R Ä M I N EWANGELIA ŻYCIE I MYŚL C H R Z E ŚC IJA Ń S K A -JE D N O Ś Ć -PO W T Ó R N E PRZYJŚCIE CHRYSTUSA

C H R Ä M I N EWANGELIA ŻYCIE I MYŚL C H R Z E ŚC IJA Ń S K A -JE D N O Ś Ć -PO W T Ó R N E PRZYJŚCIE CHRYSTUSA C H R Ä M I N EWANGELIA ŻYCIE I MYŚL C H R Z E ŚC IJA Ń S K A -JE D N O Ś Ć -PO W T Ó R N E PRZYJŚCIE CHRYSTUSA X» N iech się w e se li p u sty n ia i sp ieczon a ziem ia; n ie ch się rozraduje i z a k

Bardziej szczegółowo

T E C H N O L O G IE U Z D A T N IA N IA W O D Y. O d tle n ia n ie w o d y m e to d. ą k a ta lity c z n ą

T E C H N O L O G IE U Z D A T N IA N IA W O D Y. O d tle n ia n ie w o d y m e to d. ą k a ta lity c z n ą O d tle n ia n ie w o d y m e to d ą k a ta lity c z n ą P r z e d m io t p r e z e n ta c ji: O d tle n ia n ie k a ta lity c z n e w o d y n a b a z ie d o św ia d c z e ń fir m y L A N X E S S (d.b

Bardziej szczegółowo

50 łodzi z bolszewikami na dnie Newy B o m b y n a S e w a s t o p o l, J a ł t ę, K e r c z, G o r k i j, L e n i n g r a d i M o s k w ę

50 łodzi z bolszewikami na dnie Newy B o m b y n a S e w a s t o p o l, J a ł t ę, K e r c z, G o r k i j, L e n i n g r a d i M o s k w ę Cena num eru 20 g ro ^ y D Z E N N K D L A D Y S T R Y K T U G A L C Y J S K E G O Nr. 77 Czwartek, 6 listopada 1941 r. Rok N a K r y m i e N i e m c y d o t a r l i d o M o r z a C z a r n e g o 50 łodzi

Bardziej szczegółowo

CENA 25 GR. R O K III T Y G O D N IK N r 28 P R E M IA Z A Z W Y C IĘ S T W O

CENA 25 GR. R O K III T Y G O D N IK N r 28 P R E M IA Z A Z W Y C IĘ S T W O CENA 25 GR R O K III T Y G O D N IK N r 28 P R E M IA Z A Z W Y C IĘ S T W O - M IĘ D Z Y S Z K O L N E Z E S P O Ł Y S P O R T O W E W IM B L E D O N Z T R Z E C H S Z L A K Ó W W O D N Y C H N A STRAŻY

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy. Województwa B iałostockiego. Uchwały rad. Porozumienia. Uchwała N r I I /10/94 Rady Gminy w Gródku. z dnia 8 lipca 1994 r.

Dziennik Urzędowy. Województwa B iałostockiego. Uchwały rad. Porozumienia. Uchwała N r I I /10/94 Rady Gminy w Gródku. z dnia 8 lipca 1994 r. Dziennik Urzędowy Województwa B iałostockiego Biały stok, dnia 25 sierpnia 1994 r. Nr 15 TREŚĆ; Poz. Uchwały rad 76 Nr 11/10/94 Rady Gminy w Gródku z dnia 8 lipca 1994 r. w sprawie zmian w miejscowym planie

Bardziej szczegółowo

BILANS. Jerzy T. Skrzypek

BILANS. Jerzy T. Skrzypek BILANS Jerzy T. Skrzypek 1 Charakterystyka elementów balansu 2 Uwaga: wszystkie pozycje bilansu wyrażane są w ujęciu wartościowym a nie ilościowym. Zawartość prezentacji Aktywa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 155520

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 155520 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 155520 (13) B1 U rz ą d P a te n to w y R zeczyposp o litej P o lsk iej (21)Numer zgłoszenia: 272665 (22) Data zgłoszenia: 24.05.1988 (51) IntCl5:

Bardziej szczegółowo

T00o historyczne: Rozwój uk00adu okresowego pierwiastków 1 Storytelling Teaching Model: wiki.science-stories.org , Research Group

T00o historyczne: Rozwój uk00adu okresowego pierwiastków 1 Storytelling Teaching Model: wiki.science-stories.org , Research Group 13T 00 o h i s t o r y c z n Re o: z w ó j u k 00 a d u o k r e s o w e g o p i e r w i a s t k ó w W p r o w a d z e n i e I s t n i e j e w i e l e s u b s t a n c j i i m o g o n e r e a g o w a z e

Bardziej szczegółowo

гадоў агульнапольскага фатаграфічнага конкурсу

гадоў агульнапольскага фатаграфічнага конкурсу l a t o g ó l n o p o l s k i e g o k o n k u r s u f o t o g r a f i c z n e g o гадоў агульнапольскага фатаграфічнага конкурсу P O D L A S I E W O B I E K T Y W I E 2 0 0 5-2 0 1 0 ' 2 0 0 5-2 0 1 0

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 0 4 52 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A W y k o n a n i e p o m i a r ó w i n s t a l a c j i e l e k t r y c

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 70 1 3 7 2 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U d o s t p n i e n i e w r a z z r o z s t a w i e n i e m o g

Bardziej szczegółowo

GEOLOGIA INŻYNIERSKA - PROGRAM WYKŁADU

GEOLOGIA INŻYNIERSKA - PROGRAM WYKŁADU GEOLOGIA INŻYNIERSKA - PROGRAM WYKŁADU. Wstęp. Podstawowe definicje i pojęcia. Klasyfikacja gruntów według norm polskich. 2. Podstawowe właściwości fizyczne gruntów. Podstawowe i pochodne wskaźniki identyfikacyjne.

Bardziej szczegółowo

u P o d n o s z e n i e e f e k t y w n o śc i e k o n o m i c z n e j f u n k c j o n o w a n i a a d m i n i s t ra c j i pu - b li c z n e j w y m

u P o d n o s z e n i e e f e k t y w n o śc i e k o n o m i c z n e j f u n k c j o n o w a n i a a d m i n i s t ra c j i pu - b li c z n e j w y m W Załącznik do Uchwały nr XXX/244/01 R ady M ie j s kie j w N ałę czowie z dnia 28 g ru dnia 2001 r. Strategia rozwoju gminy miejskiej Nałęczów Opracowanie: dr Waldemar A. Gorzym-Wi lk ow s k i dr An drzej

Bardziej szczegółowo

G d y n i a W y k o n a n i e p r a c p i e l g n a c y j- n o r e n o w a c y j n y c h n a o b i e k t a c h s p o r t o w y c h G C S o r a z d o s t a w a n a s i o n t r a w, n a w o z u i w i r u

Bardziej szczegółowo

8 6 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu E L E K T R Y K K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ó w i s p e c j a l n o ś c i d l a p o t r z e b r y n k

Bardziej szczegółowo

Zanim zapytasz prawnika

Zanim zapytasz prawnika 2 Zanim zapytasz prawnika 1 Zanim zapytasz prawnika Poradnik dla Klientów Biur Porad Prawnych i Informacji Obywatelskiej Pod redakcją Grzegorza Ilnickiego Fundacja Familijny Poznań Poznań 2012 3 N i n

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSK ZAOLZAŃSKI POWRÓCIŁ DO POLSKI ZAW. M A S Z Y N IS T» W KOLEJOW YCH

ŚLĄSK ZAOLZAŃSKI POWRÓCIŁ DO POLSKI ZAW. M A S Z Y N IS T» W KOLEJOW YCH Ma s z y n is t a O R C A N Z W IA Z K Y ZAW. M A S Z Y N IS T» W KOLEJOW YCH PISMO POŚW IĘCONE SPRAWOM MASZYNISTÓW I KOLEJNICTWU Wychodzi raz w miesiącu. Redakcja i Administracja: W arszawa, Chmielna

Bardziej szczegółowo

PSZ V09N1X. całej stronicy. - ;a

PSZ V09N1X. całej stronicy. - ;a Rok XXI. wów, w październihu 1907. X r. l O. PSZ V09N1X P O Z f l R H l C Z y Jeden za w$zyjtl!i

Bardziej szczegółowo

PROJEKT I WALIDACJA URZĄDZEŃ POMIAROWYCH

PROJEKT I WALIDACJA URZĄDZEŃ POMIAROWYCH M O D E L O W A N I E I N Y N I E R S K I E n r 4 7, I S S N 1 8 9 6-7 7 1 X P R O J E K T I W A L I D A C J A U R Z Ą D Z E P O M I A R O W Y C H a S I Y W L I N I E I K Ą T A W Y C H Y L E N I A L I

Bardziej szczegółowo

BIULETYN. liii. R o k X IV - 1 9 7 5. M g n

BIULETYN. liii. R o k X IV - 1 9 7 5. M g n BIULETYN M g n liii R o k X IV - 1 9 7 5 - KOLEGIUM REDAKCYJNE R edaktor Naczelny: S ekretarz Redakcji: Redaktorzy działowi: Członkowie: m g r Roman Spraw ski m g r Zofia Bieguszew ska-k ochan m gr Bolesław

Bardziej szczegółowo

REKLAMA > ZYCIE BYTOMSKIE 10.10.2011 41 (2832)

REKLAMA > ZYCIE BYTOMSKIE 10.10.2011 41 (2832) 977023929410541 REKLAMA > STRO NA 2 Ścinki powyborcze studio florystyczne stokrotka Nowy prezes BSM: Będę ciął koszty ul. m a te jk i 1 8 b, b y t o m tel. 3 2 / 3 8 6 2 2 2 2 9 77023 9"2941 w w w.sto

Bardziej szczegółowo

8. N i e u W y w a ć u r z ą d z e n i a, g d y j e s t w i l g o t n e l ug b d y j e s t n a r a W o n e n a b e z p o 6 r e d n i e d z i a ł a n i

8. N i e u W y w a ć u r z ą d z e n i a, g d y j e s t w i l g o t n e l ug b d y j e s t n a r a W o n e n a b e z p o 6 r e d n i e d z i a ł a n i M G 4 0 1 v 4 G R I L L E L E K T R Y C Z N Y M G 4 0 1 I N S T R U K C J A M O N T A V U I B E Z P I E C Z N E G O U V Y T K O W A N I A S z a n o w n i P a s t w o, d z i ę k u j e m y z a z a k u p

Bardziej szczegółowo

«l i i. W y d i e d i l e o d i l e e i e i e p o p o ł u d n i u z w y t e l h i e m m S e d s i e i i S w I r Ł

«l i i. W y d i e d i l e o d i l e e i e i e p o p o ł u d n i u z w y t e l h i e m m S e d s i e i i S w I r Ł I r. 192. Niedziela 25 sierpnia 1912. Noeznlk XXI. 2 K z odsyłką, Z ag ran icą iesięczni- 2 M. 30 f., 3 fr. 50 ctro,, 2Vx szyi., 70 c, aer. Tygodniowo w Krakowie 40 h z dostawą do dou 46 i Cena nueru oddzieln

Bardziej szczegółowo

Gdyńskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji jednostką budżetową Zamawiającym Wykonawcą

Gdyńskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji jednostką budżetową Zamawiającym Wykonawcą W Z Ó R U M O W Y n r 1 4 k J Bk 2 0 Z a ł» c z n i k n r 5 z a w a r t a w G d y n i w d n i u 1 4 ro ku p o m i 2 0d z y G d y s k i m O r o d k i e m S p o r t u i R e k r e a c j ei d n o s t k» b

Bardziej szczegółowo

7. M i s a K o ł o

7. M i s a K o ł o S U P 4 1 2 v. 2 0 16 G R I L L K O C I O Ł E K 5 R E D N I C A 4 2 c m, R U C H O M Y S U P 4 1 2 I N S T R U K C J A M O N T A 7 U I B E Z P I E C Z N E G O U 7 Y T K O W A N I A S z a n o w n i P a

Bardziej szczegółowo

Rok II. Gliwice, 24 lutego 1981 r Nr 12/24/ Z p ra c K o m is ji Z akładow ej

Rok II. Gliwice, 24 lutego 1981 r Nr 12/24/ Z p ra c K o m is ji Z akładow ej POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INFORMATOR Rok II. Gliwice, 24 lutego 1981 r Nr 12/24/ Z p ra c K o m is ji Z akładow ej W c z a s i e d r u g ie g o p o s ie d z e n ia K o m is ji Z a k ła d o w e j p r z y ję

Bardziej szczegółowo

Zawód: stolarz meblowy I. Etap teoretyczny (część pisemna i ustna) egzaminu obejmuje: Z ak res wi ad omoś c i i u mi ej ę tn oś c i wł aś c i wyc h d

Zawód: stolarz meblowy I. Etap teoretyczny (część pisemna i ustna) egzaminu obejmuje: Z ak res wi ad omoś c i i u mi ej ę tn oś c i wł aś c i wyc h d 4 6 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu S T O L A R Z M E B L O W Y Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

J a r o t a J a r o c i n, p o b r a m

J a r o t a J a r o c i n, p o b r a m TYGODNIK ZIEMI JAROCIŃSKIEJ N r 2 5 ( 6 1 0 ) 2 1 c z e r w c a 2 0 0 2 IS S N 1 2 3 0-8 5 1 X N r in d e x u 3 4 3 8 2 X C e n a 2,0 0 z ł ( w ty m 7 % V A T ) www.gj.com.pl Centrala: tel. 747-17-47,

Bardziej szczegółowo

6 0 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K R A W I E C Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji zawodów

Bardziej szczegółowo

Drużyna K P W Gdańsk przed metą,

Drużyna K P W Gdańsk przed metą, 17 V 39 CENA 25 GR SPORT TYG O D N IK Drużyna K P W Gdańsk przed metą, M Ó C TO CHCIEĆ! - R O ZW A ŻA N IA PIŁKARSKIE - CZY OBNIŻENIE P O Z IO M U W BIEGACH DŁUGICH? W YC H O W A N IE FIZYCZNE W P O C

Bardziej szczegółowo

Gazeta Jarocińska. Zabić festiwal? Dziś w numerze: Kwiaty legenda jarocińskiego rocka s.11

Gazeta Jarocińska. Zabić festiwal? Dziś w numerze: Kwiaty legenda jarocińskiego rocka s.11 Gazeta Jarocińska TYGODNIK ZIEMI JAROCIŃSKIEJ ------ ------- ' -------............... ------------ ------------------- ----- --------------------- --- NUMER 33 (203) V Jarocin, 19 sierpnia 1994 r. > "

Bardziej szczegółowo

Jan Gliściński "Antropologiczno-etyczne aspekty regionalizmu", Henryk Skorowski, Warszawa 1990 : [recenzja] Collectanea Theologica 62/1,

Jan Gliściński Antropologiczno-etyczne aspekty regionalizmu, Henryk Skorowski, Warszawa 1990 : [recenzja] Collectanea Theologica 62/1, Jan Gliściński "Antropologiczno-etyczne aspekty regionalizmu", Henryk Skorowski, Warszawa 1990 : [recenzja] Collectanea Theologica 62/1, 194-197 1992 teo lo giczn e m a u m ieszczen ie J a n a P a w ła

Bardziej szczegółowo

Janusz Paczocha i. Cena 1,50 Zł (w tym8% VAT) ^ SojuszLewicy 9 770239"2942

Janusz Paczocha i. Cena 1,50 Zł (w tym8% VAT) ^ SojuszLewicy 9 7702392942 977023929420432 REKLAMA Kandydat na Prezydenta Bytomia 9 770239"2942 Z Y C I E B Y T O M S K I E U k a z u je się o d 1 9 5 6 r. w B y to m iu i R a d z io n k o w ie 32 (2875) 6.0 8.2 0 1 2 PL ISSN 0239-2941

Bardziej szczegółowo

ę M o t o c y k l e n a T o r z e F S O 2 8 i 2 9 k w i e t n i a 2 0 0 7 r. n a t o r z e j a z d p r ó b n y c h F S O w W a r s z a w i e p r z y u l. J a g i e l l o ń s k i e j 6 9 s h o w m o t o

Bardziej szczegółowo

1 0 2 / c S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n c z e l a d n i c z y dla zawodu R A D I E S T E T A Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

KATALOG EKO-BORD * P r o d u k tó w. system

KATALOG EKO-BORD * P r o d u k tó w. system KATALOG P r o d u k tó w EKO-BORD * system E K O -B O R D y p o z w a la ją n a s w o b o d n e k s z ta łto w a n ie n ie p r o s to lin ijn y c h b r z e g ó w n a w ie r z c h n i, tw o r z q c n ie

Bardziej szczegółowo

Dominika Szmyt Wybrane aspekty percepcji współczesnej sztuki teatru : od interakcji poznawczej do metainterakcji

Dominika Szmyt Wybrane aspekty percepcji współczesnej sztuki teatru : od interakcji poznawczej do metainterakcji Dominika Szmyt Wybrane aspekty percepcji współczesnej sztuki teatru : od interakcji poznawczej do metainterakcji Media Kultura Komunikacja Społeczna 6, 123-133 2010 Dominika Szmyt Wybrane aspekty percepcji

Bardziej szczegółowo

S Z A N le C TYGO DNIK POŚWIĘCONY SPRAWOM POLSKI W NIEW OLI PIERW SZY R O K D R U G IE J W O JN Y

S Z A N le C TYGO DNIK POŚWIĘCONY SPRAWOM POLSKI W NIEW OLI PIERW SZY R O K D R U G IE J W O JN Y Po przeczytaniu oddaj drugiem u: S Z A N le C N ie d b a j o to, żeś w ciężk ie k a jd a n y się dostał, G d y lu d rze k ł: chcę b y ć w o ln y m! zaw sze w o ln ym został. (Gen. J. Jasiński. Rok. 1790).

Bardziej szczegółowo

_Katalog2005.qxd 16/3/06 8:10 Page 29 RVK 100E2-A1 L wa Kana db(a) L wa Otoczenie db(a) Z

_Katalog2005.qxd 16/3/06 8:10 Page 29 RVK 100E2-A1 L wa Kana db(a) L wa Otoczenie db(a) Z 016-057_Katalog2005.qxd 16/3/06 8:10 Page 28 W e n ty la to r y d o k a n a ó w o p rze k ro ju k o o w y m RVK 100-125 O b u d o w a z tw o rz y w a s z tu c z n e g o R e g u lo w a n a p r d k o Ê ç

Bardziej szczegółowo

B a rty la i B ie d a

B a rty la i B ie d a 977023929420438 Kto zasiądzie w nowej Radzie Miejskiej 9 7 7 0 2 3 9 "2 9 4 2 0 4 ZYCIE BYTOMSKIE Ukazuje się od 1956r. w Bytomiu i Radzionkowie 38 (2881) 17.09.2012 Cena 1,50 zł (w tym 8 % v a t PL ISSN

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy. Województwa Białostockiego. Białystok, dnia 20 maja 1994 r. Nr 8. Por ozumienie. Uchwały

Dziennik Urzędowy. Województwa Białostockiego. Białystok, dnia 20 maja 1994 r. Nr 8. Por ozumienie. Uchwały Dziennik Urzędowy Województwa Białostockiego Białystok, dnia 20 maja 1994 r. Nr 8 T R E Ś Ć : P o z.: Uchwały 38 Nr XXX/264/94 Rady Miejskiej w Wasilkowie z dnia 24 marca 1994 r. w sprawie zmian w miejscowym

Bardziej szczegółowo

CEGŁA NORMALNA POLSKA

CEGŁA NORMALNA POLSKA CZESŁAW DOMANIEWSKI ARCHITEKT PROFESOR POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ CEGŁA NORMALNA POLSKA WYMIARÓW 27X13X6 CM. v OBOWIĄZUJĄCA Z MOCY POSTANOW IENIA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Z DNIA 15 LIPCA ROKU

Bardziej szczegółowo

0 ( 1 ) Q = Q T W + Q W + Q P C + Q P R + Q K T + Q G K + Q D M =

0 ( 1 ) Q = Q T W + Q W + Q P C + Q P R + Q K T + Q G K + Q D M = M O D E L O W A N I E I N Y N I E R S K I E n r 4 7, I S S N 1 8 9 6-7 7 1 X O P T Y M A L I Z A C J A K O N S T R U K C J I F O R M Y W T R Y S K O W E J P O D K Ą T E M E F E K T Y W N O C I C H O D

Bardziej szczegółowo

ZYCIE BYTOMSKIE. P d B. Mar K ood p. Janusz Paczocha i. T Ę C Z A I I Bytom skie Centrum Dekoracji. M i e s z a l n i a F a r b i T y n k ó w

ZYCIE BYTOMSKIE. P d B. Mar K ood p. Janusz Paczocha i. T Ę C Z A I I Bytom skie Centrum Dekoracji. M i e s z a l n i a F a r b i T y n k ó w 977023929420436 > STRONA 17 Cmentarze: Cztery fale barbarzyństwa REKLAMA Kandydat na Prezydenta Bytomia 9 7 7 0 2 3 9 "2 9 4 2 ZYCIE BYTOMSKIE Ukazuje się od 1956r. w Bytomiu i Radzionkowie 36 (2879) 3.09.2012

Bardziej szczegółowo

Elektrotechniczny O R G A N S T O W A R Z Y S Z E N IA ELEKTRYKÓW PO LSKICH

Elektrotechniczny O R G A N S T O W A R Z Y S Z E N IA ELEKTRYKÓW PO LSKICH eon xxn ZESZYT 3 Elektrotechniczny O R G A N S T O W A R Z Y S Z E N IA ELEKTRYKÓW PO LSKICH C E N TR A LN E G O Z A R Z Ą D U ENERGETYKI, C EN TR A LN EG O Z A R Z Ą D U PR ZEM YS ŁU E L E K T R O TE

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYKONALNOŚCI INW N E W S E T S Y T C Y JI J

ANALIZA WYKONALNOŚCI INW N E W S E T S Y T C Y JI J ANALIZA WYKONALNOŚCI INWESTYCJI ANALIZA WYKONALNOŚCI INWESTYCJI Feasibility Study 1. ANALIZA TECHNICZNO-ORGANIZACYJNA * Program sprzedaży * Zdolność wytwórcza * Czynniki (technologia, materiały, ludzie)

Bardziej szczegółowo

Szczepański, Władysław Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne w Olsztynie w latach 1955-1976. Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2, 251-258

Szczepański, Władysław Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne w Olsztynie w latach 1955-1976. Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2, 251-258 Szczepański, Władysław Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne w Olsztynie w latach 1955-1976 Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2, 251-258 1977 K R O N I K A N A U K O W A Władysław Szczepański POLSKIE TOWARZYSTWO

Bardziej szczegółowo

Zawód: monter instalacji i urządzeń sanitarnych I. Etap teoretyczny (część pisemna i ustna) egzaminu obejmuje: Z ak res w iadomoś ci i umieję tnoś ci

Zawód: monter instalacji i urządzeń sanitarnych I. Etap teoretyczny (część pisemna i ustna) egzaminu obejmuje: Z ak res w iadomoś ci i umieję tnoś ci 8 8 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu M O N T E R I N S T A L A C J I I U R Z Ą D Z E Ń S A N I T A R N Y C H Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś

Bardziej szczegółowo

SPORT ZU ŁO W - WILNO CENA 25 GR

SPORT ZU ŁO W - WILNO CENA 25 GR SPORT CENA 25 GR TYG O D N IK ZU ŁO W - WILNO FAŁSZYW A D R O G A T R E N IN G LEKKOATLETY W M A R C U Z M A R SZU NARCIARSKIEG O ZUŁÓW- W IL N O - HOKEIŚCI PO D LUPA - KRYTYKOW AĆ JEST NAJŁATWIEJ - =

Bardziej szczegółowo