AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA POLSKICH WOJEWÓDZTW W BRUKSELI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA POLSKICH WOJEWÓDZTW W BRUKSELI"

Transkrypt

1 Teka Kom. Politol. Stos. Międzynar. OL PAN, 2013, 8, AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA POLSKICH WOJEWÓDZTW W BRUKSELI Zakład Stosunków Międzynarodowych, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Plac Litewski 3, Lublin; Streszczenie. Celem artykułu jest przedstawienie form organizacyjnych, funkcji oraz aktywności biur regionalnych polskich województw w Brukseli, a także próba oceny ich funkcjonowania. Pierwsze biura regionalne w Brukseli zaczęły powstawać w połowie lat 80. XX w. Obecnie funkcjonuje ich ponad 300. Wśród nich są reprezentowane wszystkie województwa. Polskie biura regionalne posiadają status bądź samodzielnej jednostki budżetowej, bądź delegatury urzędu marszałkowskiego. Nie posiadają statusu dyplomatycznego, ale są swoistymi ambasadami województw. Główne funkcje biur regionalnych to: funkcja informacyjna, lobbingowa, promocyjna, networking oraz funkcja wspierająca władze regionalne w ich kontaktach z instytucjami UE. Funkcjonowanie polskich biur regionalnych jest oceniane bardzo różnie. Często pojawiają się pytania o celowość otwierania biur oraz wątpliwości dotyczące współmierności kosztów funkcjonowania i efektów ich pracy. Słowa kluczowe: regiony, biura regionalne, paradyplomacja, Unia Europejska WSTĘP Ewolucja struktury podmiotowej stosunków międzynarodowych sprawia, że państwa przestały być jedynymi podmiotami uczestniczącymi w stosunkach międzynarodowych, co prawda zachowują nadal swoją szczególną pozycję w środowisku międzynarodowym, ale zmieniają się warunki ich funkcjonowania i wykonywania suwerenności. Nastąpił wzrost liczby i aktywności różnorodnych podmiotów innych niż państwo, w tym aktorów subpaństwowych w postaci regionów. Jest to tendencja szczególnie widoczna w UE, gdzie jest bardzo rozwinięta sieć kontaktów regionalnych. Aktywne są niemieckie landy, szwajcarskie kantony czy nawet polskie województwa. Poszczególne regiony tworzą swoiste ambasady w Brukseli, które mają za zadanie reprezentowanie interesów swoich regionów. Od połowy lat osiemdziesiątych Bruksela, obok Waszyngtonu, stała się centrum międzynarodowego lobbingu. Szacuje się, że funkcjonuje tam ponad lobbystów i 2500 organizacji lobbystycznych, z tego ponad 300 przedstawicielstw regionów i miast. Swoje interesy w Brukseli, oprócz państw, reprezentują: organizacje zawodowe,

2 AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA 37 organizacje biznesowe, stowarzyszenia ekologiczne, organizacje konsumenckie, organizacje reprezentujące interesy społeczne, władze regionalne i lokalne 1. Charakter obecności regionów w Brukseli jest bardzo urozmaicony pod względem misji, zasobów, personelu czy pełnionych funkcji. Możliwe są różne formy reprezentacji interesów regionalnych w Brukseli 2 : Wynajęcie zawodowego lobbysty. Wiąże się to z wysokimi kosztami ekspertyz, także z tym, że ekspertyzy mogą nie odpowiadać potrzebom regionu, ze względu na nieznajomość przez eksperta specyfiki regionu. Bezpośrednie przedstawicielstwo: otwarcie biura i utrzymywanie stałego przedstawiciela. Zalety tego rozwiązania to: możliwość tworzenia własnej tożsamości wobec instytucji unijnych; skoncentrowanie działalności na priorytetach i zadaniach wypracowanych przez władze regionalne; uniknięcie nieporozumień o nierównomierne reprezentowanie interesów poszczególnych partnerów 3. Niewątpliwie jednak jest to jedna z najbardziej kosztownych form reprezentacji. Pośrednie przedstawicielstwo poprzez zaprzyjaźnione regiony lub wyspecjalizowane instytucje. To rozwiązanie daje możliwość korzystania z doświadczeń biura regionu partnerskiego oraz ewentualną pomoc w nawiązywaniu kontaktów. Hot desk: , telefon, faks, krótkie wizyty w Brukseli. Ta forma reprezentacji gwarantuje niskie koszty, możliwość wysłania pracownika do Brukseli w odpowiednim momencie. Z drugiej strony jednak, krótki okres pobytu skutkuje małą możliwością nawiązywania własnych kontaktów. Sieci europejskie. Do najskuteczniejszych form zalicza się bezpośrednie, stałe przedstawicielstwa regionów w Brukseli. Celem artykułu jest przedstawienie form organizacyjnych, funkcji oraz aktywności biur regionalnych polskich województw w Brukseli, a także próba oceny ich funkcjonowania. POCZĄTKI BIUR W BRUKSELI Powstanie pierwszych biur regionalnych w Brukseli datuje się na połowę lat 80., kiedy rozpoczęły funkcjonowanie dwa pierwsze tego typu przedstawicielstwa: City of Birmingham (1984) oraz niemiecki region Saary (1985). Pionierami na tym polu były więc brytyjskie i niemiecki władze lokalne i regional- 1 Zob. J. Greenwood, Interest Representation in the European Union, Basingstoke U. Kurczewska, M. Molęda-Zdziech, Lobbing w Unii Europejskiej, Warszawa 2002, s S. Mrozowska, Polski lobbing regionalny w Unii Europejskiej, w: J. Marszałek-Kawa (red.), Polska w Unii Europejskiej. Bilans otwarcia, Toruń 2005.

3 38 ne. O ile przedstawicielstwa brytyjskie były tworzone przede wszystkim z myślą o pozyskiwaniu funduszy strukturalnych, reprezentacje landów niemieckich powstawały bardziej z powodów politycznych 4. Początkowo działalność biur regionalnych była dosyć negatywnie oceniana przez władze centralne państw członkowskich, które odbierały to jako próbę samodzielnego prowadzenia polityki zagranicznej. Zakaz ustanawiania przedstawicielstw regionalnych w Brukseli obejmował np. Włochy czy Hiszpanię do połowy lat 90. Od momentu powstania pierwszych biur ich liczba systematycznie i lawinowo rosła: 1984 r. 2 biura, , , 2012 ponad 300. Spośród państw członkowskich UE biur regionalnych w Brukseli nie posiadają jedynie Luksemburg, Malta i Portugalia 5. Proces tworzenia przedstawicielstw regionalnych w Brukseli przybrał na sile w latach 90. po wejściu w życie Traktatu z Maastricht, na mocy którego wzrosła rola regionów w kreowaniu polityki społeczno-ekonomicznej Unii Europejskiej. Możliwość kształtowania polityki strukturalnej stała się dla regionów impulsem do zakładania biur regionalnych. W Traktacie znalazły się przepisy o utworzeniu nowego organu doradczego UE, mianowicie Komitetu Regionów. Po raz pierwszy władzom regionalnym i lokalnym przyznano prawo opiniowania różnych polityk unijnych 6. Druga fala wzrostu powiązana była z rozszerzeniem Unii Europejskiej w 2004 r. Przy czym regiony z nowych państw członkowskich zaczęły bardziej masowo tworzyć swoje przedstawicielstwa już w latach Początkowo głównym powodem instytucjonalizowania obecności części regionów europejskich w Brukseli były powody finansowe, związane z maksymalizowaniem wpływu na dystrybucję środków finansowych. Obecnie powody finansowe wciąż pozostają istotne, aczkolwiek walka o pieniądze dla regionu raczej przeniosła się na areny krajowe, gdzie jest prowadzony najbardziej intensywny lobbing. Drugim istotnym pierwotnym powodem, wobec wzrastającego wpływu legislacji UE na szczebel lokalny i regionalny, była możliwość wpływania na procesy decyzyjne i legislacyjne. Na przestrzeni lat instytucjonalna i proceduralna struktura Unii Europejskiej ewoluowała, włączając reprezentację regionów w procesy formułowania i implementacji polityk wspólnotowych. Oprócz kontaktów formalnych przez różne instytucje UE istotne są również kontakty osobiste, nieformalne 7. 4 M. Huysseune, M.T. Jans, Brussels as the capital of a Europe of the regions? Regional offices as European policy actors, Brussels Studies 2008, nr 16, (dostęp: , ). 5 Zob. List of Regional Offices based in Brussels (stan na ), cor.europa.eu/en/regions/.../regional-offices.xls. 6 M.L. Löper, Biura przedstawicielskie regionów europejskich w Brukseli, Studia Europejskie, 1/2000, s C. Ross, Władze lokalne a lobbing w Unii Europejskiej, Warszawa 2000, s

4 AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA 39 Innymi powodami były możliwości skutecznego lobbingu interesów regionalnych, ale również umacnianie regionalnej tożsamości wewnątrz własnego państwa (legitymacja polityczna). Niektóre regiony (np. Kraj Basków, Katalonia czy Szkocja) zaczęły postrzegać Unię Europejską, a zwłaszcza Komisję, jako źródło cennej legitymizacji. Dialog bezpośredni i włączanie regionów w proces formułowania i implementacji polityk wspólnotowych UE nadaje im znaczenie polityczne. Należy również zauważyć działanie efektu spill-over: pomyślne funkcjonowanie biur zakładanych przez jedne regiony stymulowało inne do tworzenia podobnych placówek. Pierwszym polskim biurem regionalnym w Brukseli było Biuro Informacyjne Województwa Lubelskiego i Podlaskiego, założone w połowie roku 1999 na mocy porozumienia marszałków obydwu województw, a także uchwał Sejmików Województwa Lubelskiego i Podlaskiego 8. Było to również jedno z pierwszych biur utworzonych przez regiony państw kandydujących do Unii Europejskiej. Dużą pomoc władzom regionalnym okazały władze holenderskiej prowincji Gelderland, który umożliwiły odbycie w brukselskim biurze regionalnym prowincji stażu przedstawicielowi województwa lubelskiego 9. Idea powołania pierwszego wspólnego biura reprezentacyjnego regionów polskich w Brukseli spotkała się z życzliwym zainteresowaniem MSZ i MSWiA, a także przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej. Jednakże, jak podkreślały władze województwa, wsparcie to miało jedynie charakter duchowy 10, a procedura uzgadniania z MSZ treści projektów umów o współpracy zagranicznej województwa oraz uzyskania zgody na powołanie biura w Brukseli była długa i zawiła. Ostatecznie w lutym 2000 roku otrzymano zgodę Ministerstwa Spraw Zagranicznych na utworzenie biura regionalnego, a we wrześniu 2000 roku zostało ono oficjalnie zarejestrowane przez władze miejskie w Brukseli. Na mocy porozumienia marszałków województw ustalono, że oddelegowany do pracy w Brukseli pracownik przedstawicielstwa będzie zatrudniony w Urzędzie Marszałkowskim w Białymstoku, a koszty funkcjonowania biura będą pokrywane przez województwa w równych częściach 11. Biuro nie było autonomiczną jednostką, ale posiadało status departamentu Urzędu Marszałkowskiego 12. Do głównych zadań przedstawicielstwa należało: wspieranie działań związanych z podnoszeniem poziomu wiedzy mieszkańców województw 8 Zob. Porozumienie Marszałków Województw Lubelskiego i Podlaskiego z 9 czerwca 1999 roku o utworzeniu Biura Informacyjnego Regionów Lubelskiego i Podlaskiego w Brukseli (w posiadaniu autora). 9 Przedstawicielem tym, a później pierwszym pracownikiem i organizatorem biura lubelskopodlaskiego w Brukseli była Lucyna Kamińska. Zob. Protokół Nr VIII/03 Sejmiku Województwa Lubelskiego z 28 kwietnia 2003 r., (dostęp: ]). 10 Ibidem. 11 Ibidem. 12 U. Kurczewska, M. Molęda-Zdziech, op. cit., s

5 40 z zakresu problematyki europejskiej; zdobywanie i przekazywanie informacji o zasadach funkcjonowania UE, a także o możliwościach i zasadach korzystania z programów pomocowych; udzielanie wsparcia na forum instytucji europejskich w zakresie inicjatyw regionalnych i lokalnych oraz utrzymywanie kontaktów z przedstawicielami dyplomatycznymi RP w Brukseli, krajową i regionalną administracją publiczną i instytucjami odpowiedzialnymi za integrację europejską. Wspólne biuro przedstawicielskie działało do 2003 r., kiedy to z uwagi na wysokie koszty jego funkcjonowania i niską efektywność Zarząd Województwa Podlaskiego podjął decyzję o wystąpieniu z porozumienia 13. Do maja 2004 r., a więc do momentu wstąpienia Polski do UE, w Brukseli funkcjonowało jedenaście polskich przedstawicielstw regionalnych. Obecnie wszystkie województwa są reprezentowane przez biura regionalne. Jako ostatnie w 2006 r. dołączyło województwo podkarpackie. FORMA PRZEDSTAWICIELSTWA Forma przedstawicielstwa zależna jest przede wszystkim od stopnia podziału administracyjnego, stopnia decentralizacji państwa i środków finansowych. Istnieje kilka typologii biur regionalnych. Najbardziej uniwersalna i znana jest klasyfikacja A. Heichlingera, która wyodrębnia sześć typów biur przedstawicielskich regionów europejskich 14. Są to: 1. biuro indywidualne, które reprezentuje władze jednego regionu (większość polskich biur regionalnych); 2. konsorcjum władz regionalnych lub/i lokalnych, tworzone przez grupę władz lokalnych, powstaje na bazie podobnych cech geograficznych, interesów politycznych czy gospodarczych; 3. biuro zrzeszenia władz samorządowych, jako ogólna reprezentacja władz szczebla regionalnego i lokalnego z kraju; 4. biuro parasol, tworzone z inicjatywy władz centralnych kraju, oferujące usługi lobbingowe dla wielu podmiotów publicznych i prywatnych; 13 Władze województwa podlaskiego uzasadniały swoją decyzję następująco: Według sporządzanych corocznie preliminarzy kosztów, wydatki związane z utrzymaniem Biura w ciągu roku przekraczały 100 tys. zł dla każdej ze stron, ponadto pracownikiem biura była osoba delegowana z województwa lubelskiego. Z uwagi na tak wysokie koszty, 24 marca 2003 r. Sejmik Województwa Podlaskiego jednogłośnie podjął uchwałę akceptującą oświadczenie Zarządu Województwa Podlaskiego o wystąpieniu z porozumienia o utworzeniu przedstawicielstwa Województw Podlaskiego i Lubelskiego w Brukseli. Zob. (dostęp: ). 14 A. Heichlinger, A Regional Representation in Brussels: the Right Idea for Influencing EU Policy Making?, Maastricht 1999, s

6 AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA biuro partnerskie, tworzone z inicjatywy grupy niezależnych podmiotów szczebla regionalnego i lokalnego, które wspólnie rozwiązują problemy o charakterze europejskim; 6. biuro transnarodowe, reprezentujące interesy ugrupowania współpracy transgranicznej (biuro euroregionu). Większość polskich biur regionalnych są to przedstawicielstwa pierwszego typu. Posiadają status bądź samodzielnej jednostki budżetowej, bądź delegatury urzędu marszałkowskiego. Samodzielną jednostką budżetową są biura województw: warmińsko-mazurskiego, śląskiego, dolnośląskiego oraz zachodniopomorskiego. Są one nadzorowane przez wyznaczone departamenty urzędów marszałkowskich, ale posiadają znaczną samodzielność w podejmowaniu decyzji. 11 biur regionalnych znajduje się w strukturach urzędów marszałkowskich. Ulokowane są w różnych departamentach, przeważnie związanych ze współpracą międzynarodową czy promocją regionu, ale również funkcjonują w strukturach Gabinetu Marszałka czy Kancelarii Zarządu 15. Są więc niejako przedłużeniem władz regionalnych w Brukseli. W biurze zatrudnieni są pracownicy urzędu marszałkowskiego oddelegowani do Brukseli, którzy nie mają praktycznie możliwości podejmowania samodzielnych decyzji i na wszelkie działania muszą uzyskać zgodę przełożonego. Do przedstawicielstw drugiego typu należało wspólne przedstawicielstwo województw lubelskiego i podlaskiego, które działało do Obecnie, do pewnego stopnia, tego typu konsorcjum jest Dom Polski Wschodniej (jako konsorcjum regionów), a także przedstawicielstwo województwa łódzkiego (samorząd regionalny + miasto Łódź). Dom Polski Wschodniej to wspólne przedstawicielstwo regionów Polski Wschodniej powstałe na mocy porozumienia zawartego 2 grudnia 2009 r. w Brukseli pomiędzy województwami: lubelskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim. Są to województwa, które stanowią wschodnią granicę UE, o podobnym stopniu i profilu 15 Na przykład Biuro Regionalne Województwa Lubelskiego funkcjonuje w ramach Departamentu Promocji i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego jako stanowisko ds. promocji województwa w UE. W urzędzie utworzono również lustrzane stanowisko ds. współpracy z biurem w Brukseli. Zob. (dostęp: ).. Podobnie Biuro Regionalne Województwa Podlaskiego w Brukseli funkcjonuje jako zamiejscowe stanowisko pracy w Departamencie Współpracy z Zagranicą i Promocji. W województwie podkarpackim biuro znajduje się w strukturach gabinetu marszałka, a zastępca dyrektora gabinetu pełni jednocześnie funkcję dyrektora przedstawicielstwa województwa w Brukseli. Zob. Zarządzenie Nr 21/2011 Marszałka Województwa Podkarpackiego z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie określenia organizacji wewnętrznej oraz szczegółowego zakresu działania Gabinetu Marszałka (dostęp: ). W województwie mazowieckim biuro przedstawicielskie działa w ramach kancelarii marszałka i jest merytorycznie nadzorowane przez jej dyrektora. Zob. Regulamin organizacyjny Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie, Załącznik do Uchwały nr 2522/214/12 Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 4 grudnia 2012, (dostęp: )..

7 42 rozwoju społeczno-ekonomicznego. Dom Polski Wschodniej powstał w celu koordynacji i wzmocnienia działań pięciu przedstawicielstw regionalnych w Brukseli. U podstaw jego stworzenia legło przekonanie władz regionalnych, że wspólne przedstawicielstwo Dom Polski Wschodniej umożliwi pełniejsze wykorzystanie atutów oraz głównych szans rozwojowych, w tym wspólnego potencjału inwestycyjnego województw Polski Wschodniej, a także pozwoli skuteczniej zabiegać o wspólne interesy regionów w ramach Unii Europejskiej oraz przeciwdziałać wspólnym zagrożeniom. Nie bez znaczenia był również argument dotyczący zmniejszenia kosztów administracyjnych utrzymywania biur w Brukseli. W pierwszym roku działalności Domu każde z województw poniosło koszty w wysokości ok. 300 tys. złotych 16. W kolejnych latach koszty te zwiększyły się do ok. 500 tys. złotych 17. Połączone siły pięciu regionów mają służyć realizacji wielu wspólnych inicjatyw, nie oznacza to jednak braku samodzielności i autonomii poszczególnych reprezentacji regionalnych w realizacji zadań powierzonych im przez ich samorządy. Organizację i zapewnienie technicznych warunków funkcjonowania Domu w tym wynajęcie wspólnej siedziby, zorganizowanie wspólnego sekretariatu i prowadzenie bieżącej obsługi finansowo-księgowej powierzono województwu warmińsko-mazurskiemu. Natomiast koszty funkcjonowania ponoszone są przez wszystkie województwa. Koordynatorami aktywności Domu w zakresie wspólnych działań i reprezentacji na forum wszelkich instytucji Unii Europejskiej są kolejno marszałkowie poszczególnych województw. Elementem łączącym wszystkich reprezentantów jest sekretariat odpowiedzialny za obsługę wspólnych inicjatyw, a także wspomagający pracę koordynatora 18. Tworzeniu ambasady Polski Wschodniej, jak czasami szumnie określano Dom Polski Wschodniej, towarzyszyły ogromne oczekiwania i nadzieje na lepszą promocję makroregionu i skuteczniejsze wykorzystanie wspólnego potencjału inwestycyjnego województw Polski Wschodniej, które należą do najbiedniejszych regionów UE. Pojawiały się również głosy sceptyczne co do możliwości pogodzenia, często konkurencyjnych, interesów poszczególnych województw. Regionalne Biuro Województwa Łódzkiego w Brukseli powstało w 2004 r. Na mocy porozumienia o współpracy pomiędzy władzami województwa łódzkiego i miasta Łodzi określono formułę współpracy pomiędzy obiema instytucjami w zakresie działalności placówki, powołując działającą w ramach Biura sekcję miasto Łódź, kierowaną przez oddelegowanego przez prezydenta przedstawiciela miasta. Funkcjonowanie biura jest finansowane według proporcji: 16 m_w_brukseli.html (dostęp: ) (dostęp: ).. 18 Porozumienie zawarte w dniu 2 grudnia 2009 r. w Brukseli pomiędzy: Województwem Lubelskim, Województwem Podkarpackim, Województwem Podlaskim, Województwem Świętokrzyskim i Województwem Warmińsko-Mazurskim, Dz.Urz. Województwa Świętokrzyskiego 2010 nr 190, poz. 1778; Regulamin działania Domu Polski Wschodniej w Brukseli.

8 AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA 43 55% Urząd Marszałkowski i 45% Urząd Miasta Łodzi 19. Łódź jest jedynym polskim miastem posiadającym swoją reprezentację w Brukseli 20. Dwa województwa wybrały formułę uruchomienia biur regionalnych w Brukseli poprzez stowarzyszenia. Regionalne Biuro Województwa Dolnośląskiego działa od 2001 r. początkowo jako Stowarzyszenie Dolny Śląsk w Unii Europejskiej, a od 2004 r. jako jednostka budżetowa w całości finansowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 21. Podobną formułę wybrało województwo pomorskie. Biuro Regionalne Województwa Pomorskiego w Brukseli zostało założone w 2004 r. przez Stowarzyszenie Pomorskie w Unii Europejskiej, które jest formą partnerstwa regionalnego samorządów województwa pomorskiego (22 miasta, gminy i powiaty), uczelni oraz innych instytucji 22. Większość polskich województw przy organizacji i funkcjonowaniu biur regionalnych, zwłaszcza w początkowym okresie, skorzystała z doświadczeń i pomocy regionów partnerskich z Europy Zachodniej. Pomoc ta była realizowana w różnej formule: od stażu oddelegowanych pracowników administracji samorządowej w biurach regionalnych regionów partnerskich, przez pomoc w wynajmowaniu lokali dla przedstawicielstw, po konkretną współpracę i wsparcie finansowe. Województwo dolnośląskie ulokowało swoje przedstawicielstwo (2003) w brukselskiej siedzibie partnerskiego regionu West Midlands, województwo opolskie (2001) przy przedstawicielstwie Nadrenii-Palatynatu, świętokrzyskie (2003) w budynku przedstawicielstwa hrabstwa Aarthus, a warmińsko-mazurskie (2003) przy Europejskim Biurze Południowej Szwecji, gdzie mają swoje siedziby liczne biura regionów nadbałtyckich tworzące tzw. Grupę Palmerston. Następnie samodzielna już siedziba biura znajdowała się w tym samym budynku zwanym Domem Bałtyckim 23. Biuro Regionalne Województwa Kujawsko- Pomorskiego w latach zlokalizowane było przy brukselskim biurze francuskiego regionu Midi-Pyrenees, które finansowało koszty biura przez pierwszy rok jego funkcjonowania 24. Ostatnie polskie województwo lubuskie (2005) otworzyło swoje biuro w Brukseli we współpracy z prowincją duńską Ribe-Amt 25. Jeszcze inną drogę utworzenia biura regionalnego w Brukseli wybrało województwo podlaskie. W 2003 r. podpisało porozumienie o współpracy z Wło- 19 (dostęp: ).. 20 W latach funkcjonowało również przedstawicielstwo miasta Krakowa w Brukseli. (dostęp: ). 21 (dostęp: ) Zob. także Rola Biura Regionalnego Województwa Pomorskiego w Brukseli, (dostęp: ) (dostęp: ) (dostęp: ) (dostęp: ).

9 44 sko-polską Izbą Gospodarczą, która reprezentuje region Lombardii w kontaktach międzyregionalnych. Realizując zapisy porozumienia samorząd województwa, po przeprowadzonej analizie, przyjął propozycję Włochów w sprawie otwarcia siedziby Biura Regionalnego Województwa Podlaskiego w Brukseli (2004). Pomieszczenie wynajmowane było w jednym budynku z Włosko-Polską Izbą Gospodarczą, włoską firmą doradczą Sineura oraz reprezentantem rządu włoskiego w Brukseli 26. PODSTAWY PRAWNE DZIAŁANIA BIUR Zgodnie z art. 172 Konstytucji RP jednostka samorządu terytorialnego ma prawo przystępowania do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych oraz współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw. Jednocześnie zaznaczenia wymaga fakt, iż aktywność jednostek samorządu terytorialnego w tym zakresie powinna odbywać się w granicach zadań i kompetencji tych jednostek, zgodnie z polskim prawem wewnętrznym, polityką zagraniczną państwa i jego międzynarodowymi zobowiązaniami. Ramy współpracy zagranicznej polskich województw określają następujące akty prawne: Ustawa o samorządzie województwa z 1998 r. 27, Ustawa o zasadach przystępowania jednostek samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych z 2000 r. 28, uchwały sejmików województwa, określające priorytety współpracy zagranicznej, podpisane przez Polskę traktaty i konwencje międzynarodowe, wewnętrzne prawodawstwo RP związane z polityką zagraniczną oraz strategię polityki zagranicznej RP. Brak jest przepisów prawnych regulujących zakładanie i funkcjonowanie biur regionalnych w Brukseli. Regiony państw członkowskich, korzystając ze swobodnego przepływu usług i siły roboczej, otwierają swoje biura bez przeszkód. Biura przedstawicielskie regionów europejskich w Brukseli, w tym zwłaszcza biura reprezentujące stolice państw, są tworzone na podstawie różnych rozwiązań prawnych: niektóre organizowane są zgodnie z prawem publicznym, inne zgodnie z prawem cywilnym. Często są silnie powiązane z administracją regionalną. Niektóre biura działają wyłącznie jako wysunięte ramię organu regionalnego i wspierają gospodarkę danego regionu. Personel biur jest w większości przypadków wybierany i finansowany przez administra- 26 (dostęp: ). 27 Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz z późn. zm. 28 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o zasadach przystępowania jednostek samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych, Dz.U. z 2000r., nr 91, poz

10 AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA 45 cję regionu, zatrudnieni pracownicy otrzymują instrukcje z regionu oraz zobowiązani są do składania regularnych raportów ze swej działalności 29. Biura regionalne nie posiadają statusu dyplomatycznego. Regiony nie są podmiotami prawa międzynarodowego, w związku z tym nie korzystają z prawa legacji. Nie są akredytowane ani przy władzach belgijskich, ani przy Unii Europejskiej. Nie korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Zgodnie z interpretacją MSZ utworzenie biura informacyjnego regionu polskiego w Brukseli należy traktować jako inicjatywę zagraniczną, a zatem władze regionalne muszą przedłożyć do MSZ stosowny wniosek i wszelkie wymagane dokumenty (uchwała sejmiku wojewódzkiego jako organu kompetentnego do podejmowania decyzji budżetowych) z prośbą o wydanie opinii w tej sprawie. Po uzyskaniu pozytywnej opinii MSZ biuro takie może formalnie rozpocząć swoją działalność, regulując jednocześnie wszelkie kwestie związane z jego rejestracją w Brukseli. Założenie biura regionalnego w Brukseli wymaga spełnienia wymagań formalno-prawnych określonych prawem belgijskim. W celu ułatwienia zakładania regionalnych biur reprezentacyjnych radni Regionu Stołecznego Brukseli powołali Biuro ds. Kontaktów Brukseli z Europą: Bureau de Liaison Bruxelles- Europe. Nowo otwierane biuro musi złożyć w nim komplet dokumentów, na podstawie których Minister Stosunków Zewnętrznych Rządu Regionu Stołecznego Brukseli podejmuje decyzję o przyznaniu biuru akredytacji. Akredytacja potwierdza wypełnienie przez biuro wszystkich wymogów formalno-prawnych określonych prawem belgijskim oraz uznaje biuro, w świetle prawa belgijskiego, za jednostkę reprezentującą dany region 30. Certyfikat ten nie ma żadnych implikacji prawnych. Ułatwia jedynie kontakty administracyjne 31. Legalizacja biura w Brukseli nadaje mu status, dzięki któremu pracownicy biura są zapraszani na spotkania, konferencje, seminaria i inne wydarzenia dotyczące spraw unijnych. Co więcej, dzięki spełnieniu wszystkich wymogów biuro zyskuje legitymizację wśród instytucji unijnych oraz innych biur regionalnych. Tak więc zdobycie akredytacji otwiera drzwi do wielu źródeł informacji, do których nie ma dostępu biuro komercyjne czy podmiot niezatwierdzony oficjalnie przez władze Regionu Stołecznego Brukseli (dostęp: ). 30 (dostęp: ). 31 B. De Schutter, The legal personality of regional representation offices, gional_representation_offices.pdf (dostęp: ). 32 Rola Biura Regionalnego Województwa Pomorskiego w Brukseli. Zob. także (dostęp: ).

11 46 Polskie biura regionalne wynajmują pomieszczenia na swoje siedziby, starając się o ich dobrą lokalizację. Jedynie województwo mazowieckie zakupiło w 2008 r. w Brukseli budynek na własność 33. Biura działają na podstawie statutów i regulaminów organizacyjnych, które określają zadania i cele biur oraz ich tryb funkcjonowania. Zwierzchnikiem dyrektora biura jest marszałek województwa, natomiast sprawy proceduralne i organizacyjne są koordynowane przez odpowiedni wydział w urzędzie marszałkowskim 34 (czasami określany jako biuro lustrzane). W przedstawicielstwach polskich zatrudnia się na ogół od 1 do 5 osób. Dysponują budżetem w granicach tys. euro. Środki te są przeznaczane na wynajem pomieszczeń, płace pracowników i cele reprezentacyjne. FUNKCJE I ZADANIA BIUR REGIONALNYCH 33 W literaturze najczęściej wymienia się pięć rodzajów funkcji biur regionalnych 35. Pierwszą z nich jest funkcja informacyjna. Składają się na nią z jednej strony pozyskiwanie i przekazywanie do regionu informacji na temat programów i nowych inicjatyw UE dostępnych dla danego regionu, informacji o procedurach i decyzjach ustawodawczych, a z drugiej, dostarczanie instytucjom UE oraz innym partnerom (np. przedstawicielom innych biur regionalnych) szczegółowych informacji na temat regionu. Ważnym instrumentem polityki informacyjnej jest strona internetowa biura. Znajdują się na niej wiadomości o wydarzeniach w Brukseli, najważniejszych decyzjach zapadających w instytucjach Unii Europejskiej, informacje o konkursach i grantach, konferencjach, szkoleniach oraz ogłoszenia o poszukiwaniu partnerów do przedsięwzięć finansowanych z programów UE. Strona prezentuje także informacje o poszczególnych województwach. Strony internetowe polskich biur regionalnych są bardzo zróżnicowane pod względem jakościowym 36. Inne narzędzia to mailing (przesyłanie informacji określonym osobom i instytucjom drogą elek- (dostęp: ). 34 M. Sapała, R. Banaś, Regionalne przedstawicielstwa w Brukseli paradyplomatyczna ofensywa polskich województw, w: Regiony w procesie integracji europejskiej, pod red. E. Małuszyńskiej, Poznań-Leszno 2005, s A. Heichlinger, op. cit., s Zdecydowanie najlepsze strony internetowe mają biura województw śląskiego, wielkopolskiego i łódzkiego. Oprócz informacji standardowych zamieszczanych na stronach wszystkich biur, znajdują się tam również roczne sprawozdania z działalności tych placówek, które dają przejrzysty obraz ich aktywności. Osobną kwestią są strony internetowe biur w języku angielskim, które prezentują się dosyć skromnie. Należałoby oczekiwać znacznie więcej informacji o regionach, pracy biur, wydarzeniach przez nie organizowanych, a nie informacji kopiowanych z oficjalnych stron instytucji UE. Na przykład strona anglojęzyczna Domu Polski Wschodniej zawiera tylko 2 informacje z 2012 roku o pracy Domu i wydarzeniach przez niego organizowanych!

12 AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA 47 troniczną), czy monitorowanie prac komisji parlamentarnych. Jak twierdzi eurodeputowany Jan Olbrycht, nie można ulegać stereotypowi, że celem biura jest załatwianie pieniędzy z funduszy strukturalnych. Promowanie regionu to obecnie również zadanie wtórne. Podstawowym jego celem jest pozyskiwanie i dystrybuowanie informacji. Z tym, że priorytetem powinno być przekazywanie informacji o inicjatywach wspólnotowych do Polski 37. Szczególnie istotne znaczenie ma tzw. informacja szara, to znaczy niepubliczna, ale dostępna, nienaruszająca klauzuli tajności, często zdobywana poprzez kontakty towarzyskie 38. Jej pozyskanie i przekazanie przed oficjalnym ogłoszeniem umożliwia wczesną reakcję władz samorządowych czy innych zainteresowanych podmiotów w regionie i daje czas na właściwe przygotowanie się 39. Analizując aktywność polskich biur regionalnych w Brukseli można stwierdzić, że pozyskiwanie, gromadzenie i przekazywanie informacji należy do najważniejszych funkcji i zajmuje najwięcej miejsca w ich pracy. Druga istotną funkcją jest funkcja lobbingowa (na rzecz przyjmowania jak najkorzystniejszych z punktu widzenia regionu rozwiązań i decyzji). Adresatami lobbingu przedstawicielstw regionalnych są instytucje UE: Komisja Europejska, Parlament Europejski, Rada UE (najlepiej przez Stałe Przedstawicielstwo przy UE, bo Rada reprezentuje interesy narodowe), Komitet Regionów (małe zainteresowanie przedstawicieli regionów) 40. Podstawowe instrumenty lobbingu to: utrzymywanie formalnych i nieformalnych kontaktów z politykami, urzędnikami, posłami; uczestnictwo w grupach roboczych Komisji, uczestnictwo w konferencjach, seminariach; prezentowanie priorytetów, problemów oraz planów rozwojowych regionu w trakcie różnego rodzaju spotkań z przedstawicielami KE, Komitetu Regionów oraz instytucji europejskich i przedstawicieli innych regionów. Polskie biura regionalne, mimo że w oficjalnych sprawozdaniach oraz na stronach internetowych wykazują dużą aktywność konferencyjną i seminaryjną 41, nie są zbyt skuteczne w prowadzeniu lobbingu. W związku z tym coraz częściej współpracują w ramach szerszych grup lobbingowych i sieci tematycznych, bądź monitorują działania takich grup (dostęp: ). 38 F. Skawiński, Reprezentacja interesów regionów w Unii Europejskiej, Warszawa 2008, s D. Berlińska, L. Nijakowski, Lobbing na rzecz polskich regionów w Brukseli przygotowanie do aktywnego członkostwa w Unii Europejskiej, Opole 2001, s F. Skawiński, op. cit., s Na przykład Biuro Regionalne Województwa Śląskiego w sprawozdaniu z działalności w roku 2011 wykazało aktywny udział w prawie 30 konferencjach i seminariach. Zob. (dostęp: ). W okresie polskiej prezydencji w Radzie UE wyraźnie wzrosła aktywność polskich biur w organizacji konferencji i spotkań. 42 Na przykład Biuro Regionalne Województwa Śląskiego monitoruje działalność Automotive Intergroup, Intergrupy ds. przyszłości przemysłu motoryzacyjnego na naszych terenach czy Grupy lobbingowej ds. korytarza Bałtyk-Adriatyk. Biuro Regionalne Województwa Wielkopolskiego

13 48 Trzecią funkcję można określić jako networking, a więc budowanie sieci powiązań: służenie jako punkt kontaktowy dla przedstawicieli innych regionów zainteresowanych nawiązaniem kontaktu z danym regionem i aktywne poszukiwanie tego rodzaju kontaktów dla swojego regionu; wyszukiwanie partnerów do współpracy i realizacji projektów. W tym zakresie rola biur regionalnych sprowadza się głównie do przesyłania do regionu informacji dotyczących partnerów do realizacji projektów, na przykład Biuro Województwa Śląskiego w 2011 roku przygotowało i przesłało 174 takie informacje 43, Biuro Województwa Wielkopolskiego umieściło na stronie internetowej ok. 40 informacji 44. Czwarta funkcja to funkcja promocyjna: promowanie potencjału gospodarczego i walorów turystycznych danego regionu; organizowanie imprez mających na celu prezentowanie i promowanie dorobku kulturalnego danego regionu współpraca z innymi instytucjami polskimi działającymi w Brukseli, praca z mediami. Biura są kulturalnymi ambasadami regionów w Brukseli. Prezentują walory swoich regionów podczas tradycyjnych imprez organizowanych dla i przez regiony reprezentowane w Brukseli, takich jak Open Doors Day 45 czy Święto Alei Tervuren 46. Przygotowują stoiska z materiałami promocyjnymi i produktami regionalnymi, ale również organizują wystawy, koncerty, przyjęcia 47, patronują szkoleniom czy konferencjom. Jakość tej promocji w dużej mierze zależy od środków finansowych, jakie na ten cel wyasygnują poszczególne województwa, ale również duże znaczenie ma kreatywność, zdolności organizacyjne odpowiedzialnych za promocję przedstawicieli z regionów i pracowników biur regionalnych. Jak z kolei uczestniczy w Sieci Monitorowania Strategii Europa 2020 oraz Sieci Monitorowania Subsydiarności (w ramach sieci Komitetu Regionów). Włączyło się również w prace Sieci Regionów Podmiejskich PURPLE, której głównym celem jest szersze uwzględnienie problematyki regionów obejmujących metropolie oraz rozległe tereny podmiejskie w politykach unijnych oraz sieci regionów CORAL wspólnoty regionów na rzecz życia wspieranego przez otoczenie, której działalność skupia się na wsparciu seniorów w społeczeństwie informacyjnym. Biuro Informacyjne Województwa Pomorskiego uczestniczy w sieci ERRIN (European Regions Research and Innovation Network), która jest siecią partnerów europejskich stworzoną w celu pomagania i wspierania regionów w pełnym i efektywnym uczestniczeniu w Europejskim Obszarze Badawczym ofert przesłanych do regionu oraz 7 przesłanych z regionu do BRWS i rozesłanych do europejskich biur regionalnych z prośbą o przekazanie wiadomości potencjalnie zainteresowanym podmiotom w ich regionach. 44 (dostęp: ). Ponadto informacje o poszukiwaniu partnerów do projektów są bezpośrednio przesyłane do jednostek administracji samorządowej, środowisk nauki, kultury i biznesu, członków polskiej delegacji do Komitetu Regionów, organizacji pozarządowych oraz polskich i zagranicznych regionów za pomocą elektronicznego biuletynu BIWW. 45 Co roku, w rocznicę podpisania deklaracji Schumana, instytucje unijne otwierają swoje drzwi dla obywateli, chcąc w ten sposób przybliżyć im swoją działalność. Komitet Regionów udostępnia przestrzeń dla regionów, które mogą w ten sposób zaprezentować swoje walory. 46 Aleja Tervuren to jedna z najpiękniejszych, najstarszych i najdłuższych ulic Brukseli. Co roku 1 czerwca, z okazji urodzin Alei, odbywa się festyn będący jedną z najpopularniejszych imprez ulicznych wśród mieszkańców Brukseli. 47 Chociażby tradycyjne polskie wigilie organizowane corocznie przez polskie regiony.

14 AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA 49 wynika ze sprawozdań polskich biur regionalnych, działania w zakresie promocji regionów były wyjątkowo intensywne w okresie polskiej prezydencji w Radzie UE 48. W ramach funkcji wspierającej biura regionalne mają za zadanie pomoc przedstawicielom regionu w Komitecie Regionów, Komitecie Społeczno- -Ekonomicznym, Parlamencie Europejskim, przygotowywanie wizyt polityków oraz ekspertów, organizację stażu dla pracowników administracji publicznej regionu czy organizację spotkań z przedstawicielami instytucji europejskich. Funkcja ta jest dosyć intensywnie realizowana przez wszystkie polskie biura regionalne. Często krytycy celowości utrzymywania biur w Brukseli i efektywności ich pracy określają je jako biura podróży dla urzędników administracji samorządowej. Należy jednak zauważyć również pozytywną rolę biur w tym zakresie. Staż, czy nawet krótkie wizyty studyjne, dobrze zorganizowane i wykorzystane, są ważnym źródłem wiedzy o funkcjonowaniu instytucji UE i możliwością zdobycia doświadczenia. Z analizy statutów, regulaminów organizacyjnych i stron internetowych polskich biur regionalnych wynika, iż wszystkie realizują podobne funkcje. Różnie jedynie rozłożone są priorytety w ich realizacji. Do zadań stawianych przed biurami regionalnymi należą przede wszystkim: reprezentowanie interesów regionu wobec instytucji UE oraz innych regionów, budowanie relacji z regionami europejskimi, monitorowanie działań instytucji europejskich, gromadzenie i przekazywanie informacji ważnych z punktu widzenia interesów województwa, ułatwianie dostępu do środków unijnych, promocja i tworzenie dobrego wizerunku regionu, wyszukiwanie i pośrednictwo w zdobywaniu partnerów, doradztwo dla przedsiębiorców, lobbing na rzecz składanych do Komisji Europejskiej projektów. OCENA FUNKCJONOWANIA Biura regionalne są swoistymi ambasadami regionów w Brukseli. W swoich zadaniach i funkcjonowaniu są paradyplomatycznym odpowiednikiem przedstawicielstw państw przy organizacjach międzynarodowych. Stanowią środek do zapewnienia wielu celów za pomocą jednego narzędzia kontakty zarówno w ramach UE, jak i bezpośrednie kontakty z przedstawicielami innych regionów. Lokalizacja biura w Brukseli daje regionom możliwość wykorzystania 48 W wyniku ścisłej współpracy szesnastu przedstawicielstw polskich regionów, w ramach polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej odbył się w Brukseli cykl czterech konferencji na wysokim szczeblu: Miejski wymiar Polityki Spójności, TEN-T na rzecz inteligentnego oraz zrównoważonego rozwoju regionów, Lokalny i regionalny wymiar Partnerstwa Wschodniego oraz Przyszłość Strategii UE dla regionu Morza Bałtyckiego innowacje i transfer wiedzy. Zwieńczeniem przedsięwzięcia było tradycyjne przyjęcie wigilijne wydarzenie o charakterze promocyjno-kulturalnym zorganizowane przez polskie biura regionalne.

15 50 efektu synergii, wynikającego ze zlokalizowania wielu przedstawicielstw regionalnych w jednym miejscu 49. Funkcjonowanie polskich biur regionalnych jest oceniane bardzo różnie. Często pojawiają się pytania o celowość otwierania biur oraz wątpliwości dotyczące współmierności kosztów funkcjonowania i efektów ich pracy 50. Jednak wszystkie samorządy wojewódzkie, dostrzegając przydatność reprezentacji w Brukseli, zdecydowały o utworzeniu swoich biur. Powszechnie najlepiej oceniana jest aktywność przedstawicielstw województw: śląskiego, pomorskiego, dolnośląskiego, mazowieckiego i łódzkiego. Można określić kilka czynników, które mają bezpośredni lub pośredni wpływ na jakość funkcjonowania polskich biur regionalnych: Środki finansowe wynajęcie i utrzymanie biura, pensje personelu i cele reprezentacyjne. W przypadku polskich przedstawicielstw regionalnych są to kwoty rzędu tys. euro 51. Na tle dużych regionów z państw zachodnioeuropejskich nie są to kwoty duże 52, niemniej skłaniają do dyskusji na poziomie województw na temat opłacalności utrzymywania biur w Brukseli. Czynnik ludzki powszechnie uważa się, że sprawnie funkcjonujące biuro powinno zatrudniać minimum 6 osób. Duża część polskich biur są to przedstawicielstwa jednoosobowe, więc chociażby z tego powodu ich aktywność jest bardzo ograniczona. Małe biura realizują wybrane zadania w ograniczonym zakresie, zajmując się np. tylko jednym obszarem tematycznym i programami z nim związanymi. Ich aktywność nie może być jednak ograniczona do roli biura podróży dla regionalnych i lokalnych samorządowców, powielania informacji dostępnych w Internecie, czy czasami siermiężnej promocji regionu. Coraz więcej biur zatrudnia obecnie po kilka osób: śląskie, łódzkie i wielkopolskie po 4 osoby, pomorskie i zachodniopomorskie po 3 pracowników. Niewątpliwie znajduje to odzwierciedlenie w większej efektywności i skuteczności pracy biura. 49 K. Szmigiel, Regionalne, po co i z kim? Relacje międzynarodowe polskich województw, Warszawa 2009, s Na przykład dosyć krytyczne oceny efektów działania Domu Polski Wschodniej formułowali radni Sejmiku Województwa Podlaskiego. Podkreślali, że najbardziej widocznym efektem pracy Domu jest strona internetowa, a organizowanie wystaw czy rezerwacja hoteli dla samorządowców przyjeżdżających do Brukseli nie może stanowić alibi dla istnienia tego Domu. Członek zarządu województwa podlaskiego podał dwa przykłady dotychczasowych osiągnięć Domu Polski Wschodniej wystawę zdjęć promującą region oraz wydanie podręcznika do nauki tolerancji. W ciągu ponad dwóch lat Urząd Marszałkowski na utrzymanie biura w Brukseli przeznaczył ponad milion złotych. Zob. (dostęp: ). 51 Na przykład koszt wynajęcia i utrzymania biura województwa lubelskiego wynosi 300 tys. zł, do tego należy dodać wynagrodzenie dla przedstawiciel;, koszt utrzymania biura województwa łódzkiego w 2009 r. wyniósł 603 tys. zł, a w 2010 r. 520 tys. zł (300 tys. przeznaczył Urząd Marszałkowski, a 222 tys. Urząd Miasta). Zob. (dostęp: ). 52 Duże regiony zachodnioeuropejskie wydają na funkcjonowanie swoich biur w Brukseli nawet 1,5 mln euro rocznie. Zob. F. Skawiński, op. cit., s. 216.

16 AMBASADY REGIONÓW PRZEDSTAWICIELSTWA 51 Przeważnie są to ludzie młodzi, dobrze wykształceni, znający języki obce, ale często dopiero uczący się poruszania w świecie instytucji unijnych (są to na ogół urzędnicy urzędów marszałkowskich oddelegowani do pracy w Brukseli). Ich pozycja w hierarchii urzędniczej jest dosyć słaba. Często zdarza się, że po krótkim czasie i tzw. przetarciu się się w Brukseli znajdują pracę lepiej płatną w instytucjach unijnych. Dla biura oznacza to brak ciągłości funkcjonowania i konieczność zatrudniania nowej osoby 53. Najbardziej optymalnym rozwiązaniem byłoby powierzanie kierowania przedstawicielstwami regionalnymi osobom, które mają już wiedzę i doświadczenie pracy w instytucjach UE, ale także znajomość polskiej administracji i procedur administracyjnych. Dobrze sformułowana strategia funkcjonowania biura w zdecydowanej większości władze województwa nie mają pomysłów na właściwe i optymalne wykorzystanie swoich biur regionalnych w Brukseli. Często więc przedstawiciele regionalni nie mają jasno sprecyzowanych oczekiwań co do ich aktywności i celu działania. Dobra współpraca zarówno na szczeblu europejskim, jak i regionalnym znacznie lepszą skuteczność w działaniu mają biura regionalne województw, które dobrze współdziałają z regionalnymi europarlamentarzystami (najczęściej jest tak w przypadku zgodności opcji politycznych). Równie istotna jest dobra współpraca z podmiotami regionalnymi potencjalnymi beneficjentami pracy biur. Rezultaty pracy biur często trafiają w próżnię. Wynika to z braku ich promocji w regionie. W tym kontekście istotne jest, aby w administracji samorządowej zatrudnieni byli pracownicy (lub pracownik) odpowiedzialni za kontakty z biurem w Brukseli 54. Większość polskich województw bądź posiada tzw. biura lustrzane, bądź zatrudnia pracownika, którego głównym zadaniem jest współpraca z biurem 55. Polskie biura regionalne można uznać za szkołę samorządności na płaszczyźnie międzynarodowej. Oficjalnie mówi się, że są narzędziem promocji na zewnątrz, że potrafią lepiej od przedstawicielstw centralnych, takich jak ambasady, konsulaty, przedstawicielstwa handlowe, dopasować działania do atutów 53 F. Skawiński, op. cit., s Jak pisze M. Sapała, nie może to być dodatkowe, drugorzędne zadanie dla jakiegoś pracownika w regionie, gdyż niezwykle istotne jest szybkie i właściwe wykorzystanie informacji. Zob. M. Sapała, Rola władz terytorialnych w Unii Europejskiej. Formy reprezentacji interesów na forum europejskim, Poznań 2005, s Na przykład w Urzędzie Marszałkowskim województwa lubuskiego funkcjonuje biuro lustrzane Brukseli, działające w ramach Wydziału Współpracy Zagranicznej w Departamencie Rozwoju Regionalnego i Współpracy Zagranicznej. Zob. (dostęp: ). Natomiast w Urzędzie Marszałkowskim województwa lubelskiego w ramach Departamentu Promocji i Turystyki funkcjonuje stanowisko ds. współpracy z biurem w Brukseli. Do obowiązków zatrudnionego na tym stanowisku pracownika należy przede wszystkim merytoryczne wsparcie biura w Brukseli oraz prowadzenie spraw organizacyjnych wynikających z utrzymywania przedstawicielstwa województwa lubelskiego w Brukseli. Zob. (dostęp: ).

17 52 i słabości danego województwa. W praktyce jednak różnie z tym bywa. Niewątpliwie stanowią ważny punkt kontaktowy pomiędzy instytucjami unijnymi a regionami, usprawniają komunikację, przyczyniają się do wczesnej identyfikacji zarówno zagrożeń i obszarów problemowych, jak i szans rozwojowych dla regionów. Analizując ich funkcjonowanie, należy zauważyć wzrastający poziom profesjonalizacji ich działania. Ocena efektywności ich funkcjonowania jest jednak dosyć trudna. Słusznie zauważa Magdalena Sapała, że przy takiej ocenie zawsze trzeba mieć na uwadze kontekst szerszej europejskiej strategii władz regionu. Jeżeli biuro regionalne jest elementem dobrze skonstruowanej strategii, ma jasno sprecyzowane zadania, może być skutecznym narzędziem realizacji celów samorządu wojewódzkiego. EMBASSIES FOR REGIONS: REPRESENTATION OF POLISH VOIVODSHIPS IN BRUSSELS Summary. The main purpose of the article is the analysis of the organizational forms, functions and activity of the Brussels offices of Polish regions as well as an attempt to evaluate their effectiveness. The presence of sub-national authorities representations dates from the mid-1980s. At the moment over 300 regional offices are present in Brussels. They represent all the Polish regions. Polish regional offices are public initiatives, mainly being part of regional governments. They do not enjoy diplomatic status, but they are a kind of paradiplomatic embassies of their regions. The main functions of the offices can be summarized in five areas of activity: information management, networking, providing liaison between regional authorities and the EU, influencing of the EU policy, and the promotion of Polish regions. The activity of Polish regional offices is evaluated ambivalently. The most frequent questions concern the usefulness of their establishing and the commensurability of their maintenance costs with the results of their work. Key words: regions, regional offices, paradiplomacy, European Union

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius

Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Dzień Informacyjny na temat programu Comenius Magdalena Chawuła-Kosuri Dyrektor Biura Regionalnego Województwa Śląskiego w Brukseli Katowice, 20 listopada 2012 r www.silesia-europa.pl PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Biuro Regionalne Województwa Śląskiego w Brukseli

Biuro Regionalne Województwa Śląskiego w Brukseli Biuro Regionalne Województwa Śląskiego w Brukseli GENEZA POWSTANIA STRUKTURA I ORGANIZACJA DZIAŁALNOŚĆ NAJWAśNIEJSZE ZADANIA PERSPEKTYWY NA PRZYSZŁOŚĆ LOBBYING W UE Prezentacja dla przedstawicieli samorządów

Bardziej szczegółowo

Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013

Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 Projekt MAŁOPOLSKA 2015 -przygotowania do Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 Bożena PIETRAS-GOC Koordynator projektu Kancelaria Zarządu Województwa Małopolskiego Kontekst projektu

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie seminarium pt. Jak poprawić jakość dialogu obywatelskiego w Polsce?

Podsumowanie seminarium pt. Jak poprawić jakość dialogu obywatelskiego w Polsce? Podsumowanie seminarium pt. Jak poprawić jakość dialogu obywatelskiego w Polsce? (Rady działalności pożytku publicznego jako przestrzeń do prowadzenia dialogu obywatelskiego) Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Sieci informacyjne Unii Europejskiej w Polsce Biuro Informacyjne Parlamentu Europejskiego

Sieci informacyjne Unii Europejskiej w Polsce Biuro Informacyjne Parlamentu Europejskiego Sieci informacyjne Unii Europejskiej w Polsce Biuro Informacyjne Parlamentu Europejskiego Jacek Safuta Dyrektor Biura Informacyjnego Parlamentu Europejskiego w Polsce Warszawa, 22 listopada 2010 roku Biura

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA EDUKACJI POLSKO-CHIŃSKIEJ 波 中 教 育 基 金 会 TADEUSZ CHOMICKI PRZEWODNICZĄCY RADY PROGRAMOWEJ. biuro@edupolsin.org

FUNDACJA EDUKACJI POLSKO-CHIŃSKIEJ 波 中 教 育 基 金 会 TADEUSZ CHOMICKI PRZEWODNICZĄCY RADY PROGRAMOWEJ. biuro@edupolsin.org FUNDACJA EDUKACJI POLSKO-CHIŃSKIEJ 波 中 教 育 基 金 会 TADEUSZ CHOMICKI PRZEWODNICZĄCY RADY PROGRAMOWEJ biuro@edupolsin.org O FUNDACJI "Fundacja Edukacji Polsko-Chińskiej" z siedzibą w Warszawie powstała w tym

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego http://www.zporr.gov.pl/

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego http://www.zporr.gov.pl/ Oficjalne serwisy poświęcone funduszom pomocowym Fundusze strukturalne http://www.funduszestrukturalne.gov.pl/ Fundusz Spójności http://www.funduszspojnosci.gov.pl/ Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r.

Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r. Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r. Wstęp Szerokie Porozumienie na rzecz Umiejętności Cyfrowych jest nieformalnym, dobrowolnym

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach POWT Republika Czeska Rzeczpospolita Polska 2007-2013

Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach POWT Republika Czeska Rzeczpospolita Polska 2007-2013 1 Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach POWT Republika Czeska Rzeczpospolita Polska 2007-2013 Wałbrzych, 21.11.2013 r. 2 Jak to się zaczęło... I połowa 2010 r.

Bardziej szczegółowo

Środowisko dla Rozwoju

Środowisko dla Rozwoju ENEA Krajowa sieć partnerstwa Środowisko dla Rozwoju na rzecz promowania zasad zrównowaŝonego rozwoju i jej rola we wdraŝaniu POIiŚ 27 maja 2010 r. Zamość Spis treści 1. Europejska Sieć Organów Środowiskowych

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld

Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach. Małgorzata Nejfeld Możliwości pozyskania dofinansowania z funduszy strukturalnych UE na wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwach Małgorzata Nejfeld KDG CIEŚLAK & KORDASIEWICZ ZAKRES DZIAŁALNOŚCI Główny przedmiot

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS

WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS 36 WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS Opracowuje strategię rozwoju powiatu i koordynuje działania związane z jej realizacją, zajmuje się problematyką związaną z promowaniem powiatu

Bardziej szczegółowo

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Michał Kołodziejski Zespół Instytucjonalnego Systemu Wsparcia PARP Sieć współpracujących ze sobą ośrodków

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY BIURA WSPÓŁPRACY MIĘDZYNARODOWEJ URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO W POZNANIU

REGULAMIN ORGANIZACYJNY BIURA WSPÓŁPRACY MIĘDZYNARODOWEJ URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO W POZNANIU REGULAMIN ORGANIZACYJNY BIURA WSPÓŁPRACY MIĘDZYNARODOWEJ URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO W POZNANIU SPIS TREŚCI: I. Postanowienia ogólne. II. Zakres działania Dyrektora Biura Współpracy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROGRAM SZKOLENIA I DZIEŃ 09:00 Rozpoczęcie szkolenia 1. Podstawy prawne i dokumenty dotyczące współpracy ponadnarodowej w PO KL Wytyczne w zakresie wdrażania projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Model współpracy administracji publicznej i organizacji pozarządowych

Model współpracy administracji publicznej i organizacji pozarządowych Model administracji publicznej i organizacji Czym jest Model? Systemowe podejście do z organizacjami pozarządowymi 1 Kto jest odbiorcą Modelu? Poziom krajowy: organy administracji państwowej Poziom regionalny:

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja

Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja 1 PROGRAM FUNDUSZ INICJATYW OBYWATELSKICH NA LATA 2014-2020 2020 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament PoŜytku Publicznego 2 Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja Projekt jest

Bardziej szczegółowo

Środki z Regionalnych Programów Operacyjnych 2014-2020 na szkolenia i usługi doradcze podmiotowe systemy finansowania

Środki z Regionalnych Programów Operacyjnych 2014-2020 na szkolenia i usługi doradcze podmiotowe systemy finansowania Środki z Regionalnych Programów Operacyjnych 2014-2020 na szkolenia i usługi doradcze podmiotowe systemy finansowania Małgorzata Lelińska, Warszawa, 12 maja 2015 r. www.konfederacjalewiatan.pl str. 1 Plan

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. 1.12.2010 do 31.12.2013 r.

KARTA PROJEKTU. 1.12.2010 do 31.12.2013 r. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Tytuł projektu Okres realizacji Utworzenie sieci firm w sektorze budownictwa w południowo-zachodniej Wielkopolsce jako szansa wzrostu ich konkurencyjności i innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej

Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej Obywatelski Parlament Seniorów reprezentacja interesów osób starszych na poziomie krajowym i partner w kreowaniu polityki senioralnej Michał Szczerba Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu Spotkanie inauguracyjne

Bardziej szczegółowo

STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ

STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Dolnośląskie Forum Pomocy Społecznej jest autonomicznym podmiotem działającym na rzecz integracji i rozwoju pomocy społecznej.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne województwem

Zarządzanie strategiczne województwem IV Warsztaty Strategiczne Zespołu ds. aktualizacji SRWM do 2020 Zarządzanie strategiczne województwem Zadania na lata 2010-2012 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM 4 września

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 16 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie powołania Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Na podstawie art. 14 ust.

Bardziej szczegółowo

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. ambas@ambas.pl. w radach i komitetach utworzonych przez władze publiczne

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. ambas@ambas.pl. w radach i komitetach utworzonych przez władze publiczne OPIS DOBREJ PRAKTYKI 1. Dane dotyczące podmiotu ubiegającego się o wpis nazwa inicjatywy nazwa podmiotu Polska Sieć Ambasadorów Przedsiębiorczości Kobiet Urszula Ciołeszynska - Fundatorka i Prezes Fundacji

Bardziej szczegółowo

Regionalny Dialog Społeczny

Regionalny Dialog Społeczny Regionalny Dialog Społeczny Władze lokalne i regionalne reprezentujące administrację samorządową podejmują dziś istotne decyzje silnie wpływające na rozwój gospodarczy. Dlatego też ważne jest rozwianie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA STRUKTURALNA UNII EUROPEJSKIEJ

POLITYKA STRUKTURALNA UNII EUROPEJSKIEJ BOGDAN EKSTOWICZ MAREK J. MALINOWSKI POLITYKA STRUKTURALNA UNII EUROPEJSKIEJ STYMULATOREM PROCESÓW MODERNIZACJI I ROZWOJU SPOŁECZNO-EKONOMICZNEGO POLSKI W LATACH 2007-2015 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Rozdział I Postanowienia ogólne

WSTĘP. Rozdział I Postanowienia ogólne PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU PISKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R. O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO I O WOLONTARIACIE,

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKIE REGIONALNE OBSERWATORIUM TERYTORIALNE

WIELKOPOLSKIE REGIONALNE OBSERWATORIUM TERYTORIALNE WIELKOPOLSKIE REGIONALNE OBSERWATORIUM TERYTORIALNE Mieczysław Borówka Miejsce i rola Wielkopolskiego Regionalnego Obserwatorium Terytorialnego w systemie planowania regionalnego w Wielkopolsce ROLA MONITOROWANIA

Bardziej szczegółowo

Program dla Europy Środkowej 2007-2013

Program dla Europy Środkowej 2007-2013 Warszawa, 15 stycznia 2014 r. Program dla Europy Środkowej 2007-2013 Teresa Marcinów Departament Współpracy Terytorialnej, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Obszar programu UE Polska, Republika Czeska,

Bardziej szczegółowo

TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO TRANSGRANICZNA WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczególne położenie geopolityczne Województwa Zachodniopomorskiego: usytuowanie nad brzegiem Morza Bałtyckiego bliskość zachodniej

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20. ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r.

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20. ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY Ministra Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20 ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie powołania Komitetu Monitorującego

Bardziej szczegółowo

STATUT FORUM WSPÓŁPRACY EMPOWERMENT

STATUT FORUM WSPÓŁPRACY EMPOWERMENT STATUT FORUM WSPÓŁPRACY EMPOWERMENT I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Forum Współpracy Empowerment, nazywane dalej Forum, jest autonomicznym ciałem bez osobowości prawnej. 2. Forum powołuje się na czas nieokreślony.

Bardziej szczegółowo

SPECJALNOŚĆ Przedsiębiorstwo i dyplomacja gospodarcza w Europie (Business and economic diplomacy in Europe)

SPECJALNOŚĆ Przedsiębiorstwo i dyplomacja gospodarcza w Europie (Business and economic diplomacy in Europe) Przyjdź i przekonaj się, że droga do sukcesu jest krótsza niż Ci się wydaje! SPECJALNOŚĆ Przedsiębiorstwo i dyplomacja gospodarcza w Europie (Business and economic diplomacy in Europe) Bachelor s degree

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY LUBELSKIEGO CENTRUM KONFERENCYJNEGO W LUBLINIE. I. Postanowienia wstępne

REGULAMIN ORGANIZACYJNY LUBELSKIEGO CENTRUM KONFERENCYJNEGO W LUBLINIE. I. Postanowienia wstępne Załącznik do uchwały Nr CCLXX/5559/2014 Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 16 września 2014 r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY LUBELSKIEGO CENTRUM KONFERENCYJNEGO W LUBLINIE I. Postanowienia wstępne 1. 1.

Bardziej szczegółowo

S T A T U T REGIONALNEGO OŚRODKA KULTURY W KATOWICACH

S T A T U T REGIONALNEGO OŚRODKA KULTURY W KATOWICACH PROJEKT Załącznik do uchwały nr... Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia... S T A T U T REGIONALNEGO OŚRODKA KULTURY W KATOWICACH Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych 04.03.2011 Poznań zorganizuje 8 września inauguracyjne posiedzenie Stałej Konferencji Władz Lokalnych i Regionalnych Komitetu Regionów na rzecz Partnerstwa

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Wielkopolskie

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Wielkopolskie Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Wielkopolskie Stowarzyszenie Sołtysów. Projekt współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Projekt UCHWAŁA NR RADY MIASTA i GMINY DOLSK. z dnia. roku

Projekt UCHWAŁA NR RADY MIASTA i GMINY DOLSK. z dnia. roku Projekt UCHWAŁA NR RADY MIASTA i GMINY DOLSK z dnia. roku w sprawie rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami na 2015 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Lobbing w Unii Europejskiej

Lobbing w Unii Europejskiej A 368789 INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH Lobbing w Unii Europejskiej Urszula Kurczewska Małgorzata Molęda-Zdziech Warszawa 2002 SPIS TREŚCI Wstf p (M Clamen) 9 Wprowadzenie. Dlaczego lobbing? (U. Kurczewska,

Bardziej szczegółowo

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO Artykuł 1 Status prawny i siedziba Centrum 1. Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii z siedziba w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014

Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014 REGIONALNA IZBA GOSPODARCZA W KATOWICACH STRATEGIA ORAZ PROGRAM DZIAŁANIA RIG W KATOWICACH NA LATA 2010-2014 Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014 Rozwój przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

OFERTA CZŁONKOWSKA POLSKIEGO ZWIĄZKU FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH

OFERTA CZŁONKOWSKA POLSKIEGO ZWIĄZKU FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH 2014 OFERTA CZŁONKOWSKA POLSKIEGO ZWIĄZKU FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH 2014-05-26 OFERTA CZŁONKOWSKA POLSKIEGO ZWIAZKU FUNDUSZY POŻYCZKOWYCH Jeżeli chcecie Państwo, aby Wasz fundusz pożyczkowy: 1. Miał szybki

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Działalność DOPS w zakresie ekonomii społecznej

Działalność DOPS w zakresie ekonomii społecznej Działalność DOPS w zakresie ekonomii społecznej Dr M. Budnik Zadania DOPS w zakresie ekonomii społecznej - kontekst prawny Zadania DOPS dotyczące ekonomii społecznej wynikają z: Dolnośląska Strategia Integracji

Bardziej szczegółowo

Część IV. System realizacji Strategii.

Część IV. System realizacji Strategii. Część IV. System realizacji Strategii. Strategia jest dokumentem ponadkadencyjnym, określającym cele, kierunki i priorytety działań na kilka lat oraz wymagającym ciągłej pracy nad wprowadzaniem zmian i

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIII/456/12 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 23 lutego 2012 r.

UCHWAŁA NR XXIII/456/12 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 23 lutego 2012 r. UCHWAŁA NR XXIII/456/12 RADY MIASTA GDAŃSKA z dnia 23 lutego 2012 r. w sprawie zmiany nazwy instytucji z Gdańsk 2016 na: Instytut Kultury Miejskiej oraz zmiany statutu stanowiącego załącznik do niniejszej

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REGIONALNEJ SIECI DZIEDZICTWA KULINARNEGO DOLNEGO ŚLĄSKA

REGULAMIN REGIONALNEJ SIECI DZIEDZICTWA KULINARNEGO DOLNEGO ŚLĄSKA Załącznik Nr 1 do uchwały Nr 1059/IV/11 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 2 sierpnia 2011 r. REGULAMIN REGIONALNEJ SIECI DZIEDZICTWA KULINARNEGO DOLNEGO ŚLĄSKA Wymagania członkowskie dla podmiotów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU PISKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R.

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU PISKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R. PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU PISKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 UST. 3 USTAWY Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R. O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO I O WOLONTARIACIE,

Bardziej szczegółowo

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Katarzyna Walczyk-Matuszyk Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych

Bardziej szczegółowo

Współpraca międzynarodowa w programach. INTERREG Region Morza Bałtyckiego INTERREG Europa Środkowa INTERREG Europa

Współpraca międzynarodowa w programach. INTERREG Region Morza Bałtyckiego INTERREG Europa Środkowa INTERREG Europa Współpraca międzynarodowa w programach INTERREG Region Morza Bałtyckiego INTERREG Europa Środkowa INTERREG Europa Marta Pietrzyk zastępca dyrektora Departamentu Współpracy Terytorialnej Warszawa, 5 listopada

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RADY GMINY W PRZYŁĘKU z dnia 2011 r.

UCHWAŁA NR RADY GMINY W PRZYŁĘKU z dnia 2011 r. PROJEKT UCHWAŁA NR RADY GMINY W PRZYŁĘKU z dnia 2011 r. w sprawie,,wieloletniego programu współpracy gminy Przyłęk z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA BIUR I PRACY TRENERÓW PRACY I MENTORÓW

ORGANIZACJA BIUR I PRACY TRENERÓW PRACY I MENTORÓW ORGANIZACJA BIUR I PRACY TRENERÓW PRACY I MENTORÓW 1 Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych zatrudnieni na okres regionalnych oraz na okres 5 miesięcy 72 trenerów pracy. 6 miesięcy 5 mentorów Siedziba biura

Bardziej szczegółowo

REGION-GOSPODARKA-UNIA 8 23 maja 2014

REGION-GOSPODARKA-UNIA 8 23 maja 2014 REGION-GOSPODARKA-UNIA 8 23 maja 2014 Główne założenia cyklu konferencji Konferencje odbędą się w 16 województwach Organizatorem są Pracodawcy RP Formuła organizacyjna dla każdej z konferencji regionalnych

Bardziej szczegółowo

Regulamin Krajowej Sieci Civitas CIVINET POLSKA

Regulamin Krajowej Sieci Civitas CIVINET POLSKA Regulamin Krajowej Sieci Civitas CIVINET POLSKA Grudzień 2013 POSTANOWIENIA OGÓLNE Niniejszy regulamin określa zakres działalności Krajowej Sieci Civitas CIVINET POLSKA, zasady jej funkcjonowania oraz

Bardziej szczegółowo

Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych

Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych Projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020 postulaty organizacji pozarządowych Przemysław Kalinka Ekspert ds. funduszy UE, Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w

Bardziej szczegółowo

URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Gospodarki, Promocji i Współpracy Międzynarodowej Referat Śląskie Centrum Obsługi Inwestora i Eksportera tel.:+48

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

Związek ZIT jako Instytucja Pośrednicząca

Związek ZIT jako Instytucja Pośrednicząca Związek ZIT jako Instytucja Pośrednicząca II Posiedzenie Komitetu Sterującego Związku ZIT Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Funkcjonalnego Bydgoszcz,18.03.2015 r. CO TO JEST INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA (IP) IP

Bardziej szczegółowo

Udział obywateli w planowaniu przyszłej perspektywy funduszy europejskich 2014-2020. Stan konsultacji funduszy w regionach

Udział obywateli w planowaniu przyszłej perspektywy funduszy europejskich 2014-2020. Stan konsultacji funduszy w regionach Udział obywateli w planowaniu przyszłej perspektywy funduszy europejskich 2014-2020 Stan konsultacji funduszy w regionach Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach Szwajcarskiego Programu Współpracy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLI/502/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 kwietnia 2008 r.

UCHWAŁA NR XLI/502/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 kwietnia 2008 r. UCHWAŁA NR XLI/502/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami Gminy Miejskiej Kraków przy realizacji inwestycji i projektów miejskich.

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016

ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 WSTĘP ZAŁOŻENIA PROCESU TWORZENIA WIELOLETNIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY ROZWOJOWEJ NA LATA 2012-2016 Projekt założeń projektu ustawy o współpracy rozwojowej nakłada na Ministra Spraw Zagranicznych obowiązek

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zadań i organizacji Ochotniczych Hufców Pracy

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zadań i organizacji Ochotniczych Hufców Pracy Dz.U.05.6.41 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY 1) z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zadań i organizacji Ochotniczych Hufców Pracy (Dz. U. z dnia 12 stycznia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r.

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Spotkanie Partnerów projektu Zintegrowana Miejsce i data prezentacji Strategia Rozwoju Metropolii Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Dlaczego potrzebna jest strategia? Dostosowanie do wymogów UE w nowej perspektywie

Bardziej szczegółowo

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020)

Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) Samorządowa jednostka organizacyjna Dolnośląska Polityka Rowerowa 2014-2020 (Polityka równoważenia systemu transportowego na Dolnym Śląsku- PODSYSTEM ROWEROWY 2014-2020) ZAŁOŻENIA INSTYTUT ROZWOJU TERYTORIALNEGO

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WITRYNY OBYWATELSKIEJ PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

REGULAMIN WITRYNY OBYWATELSKIEJ PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ REGULAMIN WITRYNY OBYWATELSKIEJ PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ CZEŚĆ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Witryna Obywatelska Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ma na celu wspieranie uczestnictwa obywateli

Bardziej szczegółowo

Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020

Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020 Narada Dyrektorów AP Archiwa państwowe a nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020 Daniel Wiciński Doradca Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych Warszawa, 29.11.2013 r. Fundusze Europejskie 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Polska Rada Organizacji Młodzieżowych. Misja, Wizja, Strategia na lata 2014 2018

Polska Rada Organizacji Młodzieżowych. Misja, Wizja, Strategia na lata 2014 2018 Polska Rada Organizacji Młodzieżowych Misja, Wizja, Strategia na lata 2014 2018 Misja PROM Wzmacnianie głosu i potencjału młodych ludzi i organizacji młodzieżowych poprzez rzecznictwo ich interesów oraz

Bardziej szczegółowo

Grażyna Morys-Gieorgica Departament Rynku Pracy. III Kongres Akademickich Biur Karier, Warszawa, 3 grudnia 2014r

Grażyna Morys-Gieorgica Departament Rynku Pracy. III Kongres Akademickich Biur Karier, Warszawa, 3 grudnia 2014r Współpraca Centrów Informacji i Planowania Kariery Zawodowej z Akademickimi Biurami Karier w zakresie opracowywania, aktualizowania i upowszechniania informacji zawodowej Grażyna Morys-Gieorgica Departament

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XLIII/40/2010

UCHWAŁA Nr XLIII/40/2010 UCHWAŁA Nr XLIII/40/2010 RADY GMINY JEDLIŃSK z dnia 28 października 2010r. w sprawie uchwalenia Programu współpracy Gminy Jedlińsk z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa

Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa Regionalny System Usług -Sieć InnoWaMa 28 czerwca 2011 r. Gabriela Zenkner-Kłujszo Biuro Przedsiębiorczości Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego Regionalny

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVIII/771/14 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 czerwca 2014 r.

Uchwała Nr XXXVIII/771/14 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 czerwca 2014 r. Uchwała Nr XXXVIII/771/14 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie przyjęcia Priorytetów współpracy zagranicznej Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Interreg IV programy UE 2007-2013. Anke Wiegand, Enterprise Europe Network Berlin-Brandenburg, Berlin Partner GmbH 10.10.2008 1

Interreg IV programy UE 2007-2013. Anke Wiegand, Enterprise Europe Network Berlin-Brandenburg, Berlin Partner GmbH 10.10.2008 1 Interreg IV programy UE 2007-2013 Anke Wiegand, Enterprise Europe Network Berlin-Brandenburg, Berlin Partner GmbH 10.10.2008 1 Nasza sieć Bazy danych UE Narodowi koordynatorzy programów Komisja UE Przedstawicielstwo

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 49/2015/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie zasad finansowania działalności badawczej

Uchwała Nr 49/2015/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie zasad finansowania działalności badawczej Uchwała Nr 49/2015/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie zasad finansowania działalności badawczej Działając na podstawie 130 ust. 3 Statutu Politechniki Lubelskiej, Senat

Bardziej szczegółowo

Sieciowanie w programie LEADER oraz Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich w okresie 2007-2013. Urszula Budzich-Szukała

Sieciowanie w programie LEADER oraz Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich w okresie 2007-2013. Urszula Budzich-Szukała Sieciowanie w programie LEADER oraz Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich w okresie 2007-2013 Urszula Budzich-Szukała Krajowa Sieć Leader+ podstawy prawne Rozporządzenie Rady 1260/99 dotyczące ogólnych przepisów

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla biznesu oferta Enterprise Europe Network. Magdalena Mikołajczyk 07.06.2016r.

Wsparcie dla biznesu oferta Enterprise Europe Network. Magdalena Mikołajczyk 07.06.2016r. Wsparcie dla biznesu oferta Enterprise Europe Network Magdalena Mikołajczyk 07.06.2016r. Największa na świecie sieć non profit wspierająca MŚP w internacjonalizacji 60 krajów: Europa, Azja, Ameryka Płd.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Spółki Celowe i Partnerstwo Publiczno-Prywatne Zespół Prawa Samorządowego Zapewniamy pomoc prawną przy realizacji każdego przedsięwzięcia należącego do zadań samorządu terytorialnego oraz doradzamy przy

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu

Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu Programy INTERREG 2014-2020 Transgraniczne INTERREG VA Transnarodowe - INTERREG VB (Program Europa Środkowa

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Porozumienie Lokalnej Sieci Organizacji Pozarządowych

Porozumienie Lokalnej Sieci Organizacji Pozarządowych Porozumienie Lokalnej Sieci Organizacji Pozarządowych 1. Postanowienia ogólne 1. Powstanie Lokalnej Sieci Organizacji Pozarządowych, zwanej dalej Siecią jest konsekwencją działań projektu Osiemnastka w

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

Oś IV Leader w okresie 2007-2013

Oś IV Leader w okresie 2007-2013 Oś IV Leader w okresie 2007-2013 Wymogi formalno-prawne LGD, kryteria dostępu i ocena potencjału LGD Adam Futymski Wybrane zapisy Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska KOMITET REGIONÓW

Unia Europejska KOMITET REGIONÓW Unia Europejska KOMITET REGIONÓW Bruksela, 2003 Wstęp do Komitetu Regionów Unia europejska Komitet Regionów Tworzenie Komitetu Regionów Komitet Regionów jest zgromadzeniem doradczym Unii Europejskiej;

Bardziej szczegółowo

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk

OPIS DOBREJ PRAKTYKI. 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk OPIS DOBREJ PRAKTYKI 1. Dane dotyczące podmiotu/podmiotów realizujących lub zasłużonych dla realizacji opisanych inicjatyw lub praktyk nazwa inicjatywy Wspieranie partnerstwa transgranicznego i współpracy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021

PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021 PROGRAM WSPARCIA EKONOMII SPOŁECZNEJ W GMINIE OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI NA LATA 2015-2021 Ostrowiec Świętokrzyski 2015 Wstęp Program Wsparcia Ekonomii Społecznej w Gminie Ostrowiec Świętokrzyski na lata

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z WIZYT STUDYJNYCH

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z WIZYT STUDYJNYCH SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z WIZYT STUDYJNYCH DO EUROPEJSKIEGO UGRUPOWANIA WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ WEST-VLAANDEREN / FLANDRE-DUNKERQUE-CÔTE D OPALE (20-23.11.2013) ORAZ EURO-INSTITUTU W KEHL (25-28.06.2014)

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE. z dnia 19 października 2015 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE. z dnia 19 października 2015 r. Projekt z dnia 23 października 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PRZEMKOWIE z dnia 19 października 2015 r. w sprawie przyjęcia "Programu współpracy Gminy Przemków z organizacjami

Bardziej szczegółowo