PARĘ SŁÓW O DYSLEKCJI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PARĘ SŁÓW O DYSLEKCJI"

Transkrypt

1 PARĘ SŁÓW O DYSLEKCJI Występujące u uczniów specyficzne trudności w pisaniu i czytaniu powinny być rozpoznawane w jak najwcześniejszym okresie nauki szkolnej i trzeba zrobić wszystko, aby pomóc dziecku. Najważniejszą sprawą jest prowadzenie zajęć terapeutyczno-wyrównawczych. Powinny być one organizowane na każdym etapie kształcenia, niezależnie od szczebla nauki uczniów i typu szkoły. Duży wpływ na narastanie i pogłębianie sie trudności dziecka ma zaniedbanie środowiskowe. CO TO JEST DYSLEKSJA? DYSLEKSJA ROZWOJOWA specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Występują one pomimo posiadanej wiedzy, odpowiedniej motywacji do pracy i systematycznych ćwiczeń. DYSLEKSJA UTRZYMUJE SIĘ PRZEZ CAŁE ŻYCIE. W tym syndromie trudności w uczeniu się można wyróżnić następujące postaci: DYSLEKSJA specyficzne trudności w usprawnianiu umiejętności czytania, utrzymujące się pomimo systematycznej pracy i ćwiczeń. DYSOROTOGRAFIA specyficzne trudności w opanowaniu poprawnej pisowni, w tym także błędy ortograficzne, pomimo znajomości zasad oraz systematycznej pracy. DYSGRAFIA zaburzony poziom graficzny pisma(brzydkie pismo), który nie daje się usunąć tradycyjnymi metodami. DYSKALKULIA specyficzne trudności w uczeniu sie matematyki.

2 Rodzaje dyskalkulii Ladislav Košč (słowacki neuropsycholog) dokonał klasyfikacji dyskalkulii na kilka typów Dyskalkulia werbalna (słowna) ujawnia się w postaci zaburzeń zdolności nazywania pojęć i relacji matematycznych, trudności z określaniem liczby obiektów, problemów z nazywaniem cyfr i numerów. Dyskalkulia leksykalna (związana z czytaniem) to zaburzenie odczytywania symboli matematycznych, cyfr, liczb i znaków operacyjnych, trudności w kojarzeniu symboli operacyjnych (+, -, x,, ) z ich nazwami. Dyskalkulia graficzna objawia się trudnościami w zapisywaniu liczb i symboli operacyjnych, problemami z zapisem liczb przy pisemnym dodawaniu i odejmowaniu, mnożeniu i dzieleniu. Dyskalkulia wykonawcza polega na zaburzeniu manipulowania realnymi lub obrazkowymi obiektami w celach matematycznych - obliczania liczebności zbioru, porównywanie ilości i wielkości, trudnościach z uszeregowaniem obiektów wg kolejności rosnącej lub malejącej, problemach z wskazywaniem, który z porównywanych obiektów jest mniejszy, większy, które obiekty są tej samej wielkości. Dyskalkulia pojęciowo-poznawcza to zaburzenie rozumienia idei matematycznych, relacji niezbędnych do dokonywania obliczeń pamięciowych, dziecko wykazuje trudności w dostrzeganiu zależności liczbowych (np. 6 to połowa 12). Dyskalkulia operacyjna jest zaburzeniem dotyczącym dokonywania działań matematycznych mimo możliwości wzrokowo-przestrzennych oraz umiejętności czytania i pisania liczb. Objawy dyskalkulii nieumiejętność wykonywania elementarnych działań na materiale liczbowym (dodawania, odejmowania, dzielenia, mnożenia) wtórny zanik zdolności myślenia logicznego na materiale liczbowym ogólne problemy w dedukcji, rozumowaniu, analizowaniu i wyciąganiu wniosków z działań matematycznych ataki nerwicowe lub stresowe przed wykonywaniem działań matematycznych Objawy, które można zaobserwować w życiu powszednim: problemy z odczytywaniem poprawnej godziny z zegarka zapominanie następnego etapu jakiejś operacji błędy "nieuwagi"

3 trudności w rozumieniu języka matematycznego liczenie na palcach trudności w odczytywaniu map częste naciskanie złych przycisków w kalkulatorze uczeń wydaje się rozumieć temat na lekcji, ale nie umie samodzielnie pojąć go w domu trudności w kontynuowaniu rozpoczętych procesów matematycznych ROZWOJOWA GŁEBOKA DYSLEKSJA - bardzo poważne zaburzenia w uczeniu się technik szkolnych. Rokowania dotyczące postępów są bardzo nikłe ze względu na głębokość zaburzeń percepcyjno-motorycznych. Dysleksja rozwojowa spowodowana jest zaburzeniami rozwoju niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich współdziałania, uwarunkowanymi nieprawidłową strukturą i funkcjonowaniem centralnego układu nerwowego. Są to zaburzenia głównie funkcji językowych, jak i innych funkcji percepcyjnomotoryczny, a więc spostrzegania (wzrokowego, słuchowego, dotykowokinestetycznego), motoryki, uwagi, pamięci (wzrokowej, słuchowej, ruchowej), lateralizacji (orientacji w schemacie własnego ciała i przestrzeni). Dzieci ryzyka dysleksji to dzieci z rodzin, gdzie występowała dysleksja, z nieprawidłowej ciąży i porodu, nieharmonijnie rozwijające sie, z nasilonymi trudnościami w czytaniu i pisaniu. Im wcześniej zostaną rozpoznane i objęte opieką (ćwiczeniami logopedycznymi, korekcyjnokompensacyjnymi) tym większe szanse, aby zapobiec ich trudnościom szkolnym lub je zmniejszyć. PROBLEMY DYSLEKTYKÓW: Trudności w czytaniu i pisaniu Trudności w nauce języków obcych Matematyka (np. tabliczka mnożenia) Geometria (np. widzenie przestrzenne) Geografia (np. orientacja na mapie) Chemia (np. symbolika) Historia (np. chronologia wydarzeń, daty) Biologia (np. złożone nazewnictwo) Wych. Fizyczne (np. wolne tempo wykonywania czynności manualnych, nieudolność w grach zręcznościowych) Rysunek (prymitywny, niedokończony, linie grube, mocne i niepewne)

4 SYMPTOMY RYZYKA DYSLEKSJI Uczeń: 1.CZYTANIE ędnia znaków przestankowych łoski i sylaby o podobnym brzmieniu ż głośno ść ści z zapamiętaniem czytanych tekstów w tekście 2.PISANIE ędy ortograficzne przy pisaniu ze słuchu wynikające z kłopotów w dokonywaniu analizy dźwięków dyktowanych wyrazów ści ści w wyodrębnianiu wyrazów w zdaniu ę w dwuznakach, zmiękczeniach i grupach spółgłosek ści w różnicowaniu głosek nosowych: ą, ę źwięczne i bezdźwięczne ńczenia wyrazów ści w przenoszeniu wyrazów z linijki do linijki ści w pisaniu tekstów samodzielnych (liczne błędy gramatyczne i skróty) żony poziom graficzny pisma (litery niekształtne, kanciaste) 3.WYPOWIADANIE SIĘ żywa częstych agramatyzmów azy mało znane 4.TRUDNOSCI W UCZENIU SIE NA PAMIĘĆ żenia ące...)

5 Dekalog dla rodziców dzieci dyslektycznych opr.: prof.dr hab. Marta Bogdanowicz NIE - "nie czyń bliźniemu, co Tobie niemiłe". 1. Nie traktuj dziecka jak chorego, kalekiego, niezdolnego, złego lub leniwego. 2. Nie karz, nie wyśmiewaj dziecka w nadziei, że zmobilizujesz je to do pracy. 3. Nie łudź się, że dziecko "samo z tego wyrośnie", "weźmie się w garść", "przysiądzie fałdów" lub że ktoś je z tego "wyleczy". 4. Nie spodziewaj się, że kłopoty dziecka pozbawionego specjalistycznej pomocy ograniczą się do czytania i pisania i skończą się w młodszych klasach szkoły podstawowej. 5. Nie ograniczaj dziecku zajęć pozalekcyjnych, aby miało więcej czasu na naukę, ale i nie zwalniaj go z systematycznych ćwiczeń. TAK - "strzeżonego Pan Bóg strzeże". 6. Staraj się zrozumieć swoje dziecko, jego potrzeby, możliwości i ograniczenia, aby zapobiec trudnościom szkolnym. 7. Spróbuj jak najwcześniej zaobserwować trudności dziecka: na czym polegają i co jest ich przyczyną. Skonsultuj się ze specjalistą (psychologiem, pedagogiem, logopedą). 8. Aby jak najwcześniej pomóc dziecku: zaobserwuj w codziennej pracy z dzieckiem, co najskuteczniej mu pomaga, korzystaj z odpowiedniej literatury i fachowej pomocy nauczyciela - terapeuty (w formie terapii indywidualnej i grupowej), bądź w stałym kontakcie z nauczycielem i pedagogiem szkolnym. 9. Bądź życzliwym, pogodnym, cierpliwym przewodnikiem i towarzyszem swego dziecka w jego kłopotach szkolnych. 10. Chwal i nagradzaj dziecko nie tyle za efekty jego pracy, ile za włożony w nią wysiłek. Spraw, aby praca z dzieckiem była przyjemna dla was obojga.

6 Dekalog dla nauczycieli uczniów dyslektycznych /autorstwa prof. Dr hab. Bogdanowicz/ NIE śmiewaj w nadziei, że zmobilizujesz go do pracy. ź się, że sam z tego wyrośnie, weźmie się w garść, przysiądzie fałdów lub,że ktoś go z tego wyleczy. że kłopoty ucznia pozbawionego specjalistycznej pomocy ograniczą sie do czytania i pisania ęć pozalekcyjnych, aby miał więcej czasu na naukę, ale i nie zwalniaj go z systematycznych ćwiczeń i pracy nad sobą. TAK ć swojego ucznia, jego potrzeby, możliwości i ograniczenia, aby zapobiec pogłębianiu sie jego trudności szkolnych i wystąpieniu wtórnych zaburzeń nerwicowych. eśniej, zaobserwować trudności ucznia: na czym polegają i co jest ich przyczyną. Skonsultuj problemy dziecka ze specjalistą (psychologiem, logopedą, pedagogiem, a w razie potrzeby z lekarzem). śniej pomóc uczniowi: _ bądź w kontakcie z poradnią, wykorzystuj wyniki badań i zalecenia specjalistów zawarte w opinii psychologicznej, _ ustal kontrakt pomiędzy tobą, rodzicami i dzieckiem, który określa reguły współpracy: dziecko uczyń odpowiedzialnym za pracę nad sobą, rodziców za pomaganie dziecku, a nauczyciela za bycie doradca, uczniowi. ż mu czytać głośno przy całej klasie. Pozwól mu korzystać ze słownika i daj więcej czasu na zadania pisemne. Dyktanda i prace pisemne oceniaj jakościowo (opisowa ocena błędów) pod warunkiem systematycznej pracy, znajomości reguł ortografii i korekty błędów w zeszytach. Nagradzaj za wysiłek i pracę, a nie za jej efekty. ądź życzliwym, cierpliwym przewodnikiem ucznia w jego problemach.

7 Pomoc uczniom dyslektycznym to(wg. W. Turewicza): ćwiczeń grafomotorycznych doskonalących technikę pisania (przepisywanie rodzi awersje do pisania), ęste sprawdzanie zeszytów i poprawności zapisów prac domowych, by wyeliminować zniekształcenia informacji, ęć, ęste sprawdzanie wiadomości ustnych, wanie wymagań do praktycznych możliwości ucznia, mając na uwadze poziom trudności ucznia żnego rodzaju wzmocnień zachęt, pochwał, ących przeżycie sukcesu w celu uzyskania wiary we własne siły, opieką i wsparciem ze strony klasy, z jednoczesnym powierzaniem ról możliwych do spełnienia, ćwiczenie odporności psychicznej, materiału i odpowiednich informacji, ń w zakresie podawania nowego ędzy szkołą a domem. SPOSOBY PRACY Z UCZNIAMI Z DYSLEKSJA W pracy z uczniem dyslektycznym najbardziej skuteczne jest uczenie polisensoryczne: jednoczesne zaangażowanie wielu zmysłów: słuchu, wzroku i kinestezji. Maksymalnie wykorzystać należy te zmysły, które funkcjonują prawidłowo z jednoczesnym ćwiczeniem tych słabszych. Uczniowie dyslektyczni nie powinni: ć głośno w obecności całej klasy, ponieważ potęguje to napięcie emocjonalne, w wyniku czego uczniowie czytają gorzej. Mogą czytać głośno wówczas, gdy opanowały zadany tekst w domu lub w czasie zajęć korekcyjnokompensacyjnych, ć zbyt długich tekstów należy wyznaczyć pewną część do czytania głośnego w celu doskonalenia techniki czytania, W pracy z uczniem dyslektycznym należy: ć na przemian czytanie głośne i czytanie ciche utworów ze sprawdzaniem zrozumienia tekstu, ć i powtarzać wiadomości przy każdej nadarzającej sie okazji w ciągu dnia,

8 ać pisanie ołówkiem ęzyka polskiego nie brać pod uwagę błędów dyslektycznych, które mogą znacznie ją obniżyć (oceniać treść). Na ogólną ocenę z języka polskiego powinny mieć wpływ wszystkie osiągnięcia w tym przedmiocie. Należy usuwać wyrazy niepoprawnie napisane tak, by uczeń nie przyswajał sobie w pamięci wzrokowej ich wadliwego obrazu graficznego poprzez: ędem i napisanie ich u góry w sposób poprawny, prawnie napisanych wyrazów w miejsce wyrazów z błędem, ędnie napisanych; uczniowie sami je znajdują poprzez porównanie z tekstem poprawnie napisanym. Symptomy ryzyka dysleksji i dysleksji rozwojowej dzieci w wieku przedszkolnym Wiek przedszkolny (3 5 lat) 1. Sprawność ruchowa całego ciała Dziecko słabo biega, ma trudności z utrzymaniem równowagi, jest niezdarne w ruchach, nie lubi zabaw ruchowych, z trudem uczy się jeździć na rowerku trzykołowym, hulajnodze. 2. Sprawność ruchowa rąk Trudności z samoobsługą: zapinaniem guzików, sznurowaniem butów, zabawami manipulacyjnymi takimi jak nawlekanie korali; źle trzyma ołówek (naciska go za mocno lub za słabo). 3. Koordynacja wzrokowo-ruchowa Budowanie z klocków sprawia dziecku trudność, rysuje niechętnie i prymitywnie. Nie umie narysować: koła jako 3-latek, kwadratu i krzyża jako 4-latek, trójkąta jako 5-latek. 4. Rozwój lateralizacji Dziecko używa na zmianę raz jednej, raz drugiej ręki (np. podczas rysowania). 5. Rozwój spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej Trudności przejawiają się w formie: nieporadności w rysowaniu (rysunki bogate treściowo, lecz prymitywne w formie), trudności w składaniu obrazków pociętych na części, puzzli, wykonywaniu układanek. 6. Rozwój mowy Nieprawidłowa artykulacja wielu głosek; trudności z wypowiadaniem złożonych wyrazów, budowaniem wypowiedzi, zapamiętywaniem

9 nazw; wydłużony okres posługiwania się neologizmami; zniekształcanie nazw przez używanie niewłaściwych przedrostków. Dziecko ma trudności z zapamiętaniem krótkich piosenek, wierszyków. Nie radzi sobie z wydzielaniem wraz z klaskaniem sylab ze słów, wskazywaniem rymujących się słów i tworzeniem rymowanek. Wiek 6-7 lat (kl. 0): 1. Motoryka duża Obniżona sprawność ruchowa min. dziecko słabo biega i skacze, ma trudności z wykonywaniem ćwiczeń równoważnych, ma trudności z uczeniem się jazdy na rowerze, hulajnodze, nartach. 2. Motoryka mała Trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów w zakresie samoobsługi, np. z zawiązywaniem sznurowadeł na kokardkę, używaniem widelca, nożyczek. 3. Koordynacja wzrokowo-ruchowa Trudności z rzucaniem i chwytaniem piłki,. Nieprawidłowe układanie w palcach narzędzia do pisania; trudności z rysowaniem szlaczków, odtwarzaniem złożonych figur geometrycznych np. rysowaniem rombu. 4. Funkcje słuchowo-językowe Trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych, opisujących stosunki przestrzenne: nad pod, za przed, wewnątrz na zewnątrz. Wadliwa wymowa, częste przekręcanie trudnych wyrazów (przestawianie głosek i sylab, asymilacje głosek, np. sosa lub szosza), błędy gramatyczne. Trudności z zapamiętywaniem wiersza, piosenki, więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie; trudność z zapamiętywaniem nazw, mylenie nazw zbliżonych fonetycznie; trudność z zapamiętywaniem materiału uszeregowanego w serie i sekwencje, jak nazwy dni tygodnia, pór roku, kolejnych posiłków i szeregi 4-cyfrowe. Trudności w różnicowaniu głosek podobnych (np. z s, b p, k g, czyli zaburzenia słuchu fonemowego); trudności z wydzielaniem sylab i głosek ze słów, ich syntetyzowaniem (zaburzenia analizy i syntezy głoskowej i sylabowej) oraz manipulowaniem ze strukturą fonologiczną słów (np. trudności z wykonaniem poleceń typu: odszukaj słowa ukryte w nazwie lewkonia, wymyśl rym do słowa kotek, o czym myślę: Baba..aga). 5. Funkcje wzrokowe Trudności z wyróżnianiem elementów z całości, a także z ich syntetyzowaniem w całość, na przykład podczas budowania konstrukcji z klocków lego, układania mozaiki według wzoru; trudności z wyodrębnianiem szczegółów różniących dwa obrazki, z odróżnianiem

10 kształtów podobnych (np. figur geometrycznych, liter m n, l t ł) lub identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni (np. liter p b d). 6. Lateralizacja Opóźnienie rozwoju lateralizacji: mimo prób ustalenia ręki dominującej dziecko nadal jest oburęczne. 7. Orientacja w schemacie ciała i przestrzeni Opóźnienie orientacji w schemacie ciała i przestrzeni: dziecko ma trudności z określeniem swoich części ciała, gdy określa je terminami: prawe lewe (np. prawa i lewa ręka, noga itp.). Nie umie wskazać kierunku na prawo i na lewo od siebie (np. droga na prawo). 8. Orientacja w czasie Trudności w orientacji w czasie, np. z określaniem pory roku, dnia, godziny na zegarze. 9. Czytanie Trudności w nauce czytania (np. dziecko czyta bardzo wolno; najczęściej głoskuje i nie zawsze dokonuje poprawnej wtórnej syntezy, przekręca wyrazy; nie rozumie przeczytanego tekstu). 10.Pierwsze próby pisania Przy pierwszych próbach pisania częste pisanie liter i cyfr zwierciadlanie oraz odwzorowywanie wyrazów przez zapisywanie ich od strony prawej do lewej. * Współwystępowanie wielu wymienionych objawów u jednego dziecka pozwala z większą pewnością przypuszczać, że mamy do czynienia z dzieckiem ryzyka dysleksji SYMPTOMY RYZYKA DYSLEKSJI i DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ Wiek młodszy szkolny 7-10 lat (kl. I-III): 1. Motoryka duża Mała sprawność ruchowa całego ciała: dziecko ma trudności z nauczeniem się jazdy na dwukołowym rowerze, wrotkach, łyżwach, nartach oraz niechętnie uczestniczy w zabawach ruchowych i lekcjach wf, np. może mieć trudności z wykonaniem układów gimnastycznych. 2. Motoryka mała Obniżona sprawność ruchowa rąk: nieopanowane w pełni czynności samoobsługowe związane z ubieraniem się, myciem i jedzeniem; Trudności z używaniem nożyczek. 3. Koordynacja wzrokowo-ruchowa Trudności z rzucaniem piłki do celu i chwytaniem. Dziecko brzydko i niechętnie rysuje, pisze, nie mieści się w liniaturze,

11 zagina ośle uszy, zbyt mocno przyciska ołówek, długopis, ręka szybko się męczy, pisze wolno. Trudności z rysowaniem szlaczków, odtwarzaniem złożonych figur geometrycznych. 4. Funkcje słuchowo-językowe Trudności z zapamiętywaniem (np. tabliczki mnożenia, wierszy), szczególnie sekwencji (np. nazwy miesięcy, litery w alfabecie). Wadliwa wymowa, przekręcanie złożonych wyrazów, używanie sformułowań niepoprawnych pod względem gramatycznym. Trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych, opisujących stosunki przestrzenne: nad pod, za przed, wewnątrz na zewnątrz. Wadliwa wymowa, częste przekręcanie trudnych wyrazów (przestawianie głosek i sylab, asymilacje głosek, np. sosa lub szosza), błędy gramatyczne. Trudności z pamięcią fonologiczną, sekwencyjną: zapamiętywaniem wiersza, piosenki, więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie; trudność z zapamiętywaniem nazw, mylenie nazw zbliżonych fonetycznie; trudność z zapamiętywaniem materiału uszeregowanego w serie i sekwencje, jak nazwy dni tygodnia, pór roku, nazwy miesięcy. Trudności z nazywaniem i zapamiętaniem liter alfabetu, cyfr, powtarzaniem z pamięci szeregu słów oraz szeregów cyfrowych (złożonych z pięciu cyfr). Trudności z szybkim wymienianiem nazw np. wszystkich znanych owoców, szeregu słów. Wolne tempo nazywania szeregu prostych obrazków. Trudności z zapamiętaniem tabliczki mnożenia. 5. Funkcje wzrokowe Trudności z wyróżnianiem elementów z całości, a także z ich syntetyzowaniem w całość, na przykład podczas układania mozaiki według wzoru; trudności z wyodrębnianiem szczegółów różniących dwa obrazki, z odróżnianiem kształtów podobnych (np. figur geometrycznych, liter m n, l t ł) lub identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni (np. liter p b d). 6. Lateralizacja Utrzymująca się oburęczność. 7. Orientacja w schemacie ciała i przestrzeni Trudność z jednoczesnym wskazywaniem na sobie części ciała i określanie ich terminami: prawe- lewe. Trudności z określeniem położenia przedmiotów względem siebie. Pisanie liter i cyfr zwierciadlanie i/ lub zapisywanie wyrazów od strony prawej do lewej. 8. Orientacja w czasie Trudności w orientacji w czasie, np. z określaniem pory roku, dnia,

12 godziny na zegarze. 9. Czytanie Trudności w czytaniu: - wolne tempo, prymitywna technika (głoskowanie lub sylabizowanie z wtórną syntezą słowa), ale mało błędów; - bardzo szybko czyta, lecz popełnia przy tym wiele błędów; - niewłaściwe i słabe rozumienie przeczytanego tekstu. 10. Pisanie Trudności z opanowaniem poprawnej pisowni związane z opóźnieniem rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej: trudność z zapamiętaniem kształtu rzadziej występujących liter, o skomplikowanej strukturze (F, H, Ł, G); mylenie liter podobnych pod względem kształtu: l t ł, m n; mylenie liter identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni: p b d; popełnianie błędów podczas przepisywania tekstów. Trudności z opanowaniem poprawnej pisowni związane z opóźnieniem rozwoju spostrzegania słuchowego dźwięków mowy oraz opóźnieniem pamięci słuchowej i mowy: mylenie liter odpowiadających głoskom podobnym fonetycznie (np. głoski z s, w f, d t, k g), trudności z zapisywaniem zmiękczeń, mylenie głosek i j, głosek nosowych ą om, ę en, nagminne opuszczanie, dodawanie, przestawianie, podwajanie liter i sylab; pisanie wyrazów bezsensownych; bardzo nasilone trudności podczas pisania ze słuchu (dyktanda). * Współwystępowanie wielu wymienionych objawów u jednego dziecka pozwala z większą pewnością przypuszczać, że mamy do czynienia z dzieckiem ryzyka dysleksji Wiek szkolny powyżej 10 r.ż. (od klasy IV) 1. Motoryka duża Obniżona sprawność ruchowa całego ciała: uczeń ma trudności z nauczeniem się jazdy na wrotkach, łyżwach, nartach oraz niechętnie uczestniczy w zabawach ruchowych i lekcjach w-f, np. może mieć trudności z wykonaniem ćwiczeń równoważnych, układów tanecznych jak i gimnastycznych. 2. Motoryka mała Obniżona sprawność ruchowa rąk: trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów w czasie zajęć szkolnych np. podczas sklejania modeli, rysowania schematów. 3. Koordynacja wzrokowo-ruchowa Trudności z rzucaniem do celu i chwytaniem.

13 Uczeń brzydko i niechętnie rysuje, pisze mało czytelnie, zbyt mocno przyciska ołówek, długopis, ręka szybko się męczy, nie nadąża przepisywać tekst z tablicy, nie nadąża z wykonaniem prac pisemnych podczas sprawdzianów. 4. Funkcje słuchowo-językowe Używanie niepoprawnych sformułowań pod względem gramatycznym. Trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych, opisujących stosunki przestrzenne: nad pod, za przed, wewnątrz na zewnątrz. Trudności z różnicowaniem podobnych głosek (z s, b p), myli wyrazy zbliżone fonetycznie. Trudności w operowaniu na cząstkach fonologicznych. Trudności z językami obcymi: problemy z zapamiętywaniem słówek, prawidłową wymową. Trudności ze słuchaniem i z zapamiętywaniem instrukcji, poleceń, na przykład uczeń nie umie zapamiętać polecenia dłuższego lub bardziej złożonego, myli jego sens; Trudności z szybkim przypominaniem sobie nazw, nazwisk, z właściwym używaniem wyrazów w odpowiednim znaczeniu, na przykład pomimo bogatego słownictwa uczeń ma trudność z przypominaniem znanych sobie nazw, wykazuje niepewność (wahanie, niezdecydowanie) w stosowaniu odpowiedniego wyrazu. 5. Funkcje wzrokowe Trudności w przedmiotach szkolnych wymagających dobrej percepcji wzrokowej, spostrzegania przestrzeni i pamięci wzrokowej: przyroda zła orientacja na mapie; geometria błędne rysunki i obliczenia; rysunek uproszczony, schematyczny. A ponadto obserwuje się: - mylenie znaków i symboli matematycznych takich jak + i x, znaki mniejszości i większości; - problemy z figurami geometrycznymi (np. z dostrzeganiem figur w układach przestrzennych);

14 Dyktando w 10 punktach - z komentarzem ortograficznym Opr.: prof. dr hab. Marta Bogdanowicz 1. Umów się z dzieckiem, że codziennie będziecie robić dyktando obejmujące 3 zdania. Wymyślcie wspólnie nagrodę po każdym tygodniu pracy. 2. Zaznacz w książce dziecka 3 zdania i przeczytaj na głos pierwsze zdanie. 3. Dziecko powtarza zdanie i omawia pisownię każdego wyrazu (podaje zasady pisowni). 4. Dziecko zapisuje zdanie (podobnie postępuje z następnymi zdaniami). 5. Dziecko samodzielnie sprawdza cały napisany tekst. 6. Dorosły sprawdza tekst. Jeżeli znajdzie błędy, podaje ich liczbę. 7. Dziecko ponownie sprawdza tekst z pomocą słownika ortograficznego. 8. Dorosły sprawdza poprawiony tekst. Jeżeli nadal są błędy, wskazuje tekst, z którego dyktował zdania. 9. Dziecko porównuje napisany tekst ze wzorem i ostatecznie poprawia błędy. 10. Dziecko opracowuje błędnie napisane wyrazy (np. podaje zasady pisowni, wyrazy pokrewne, odmienia wyraz przez przypadki, wymienia na inne formy). Uwagi: Podstawowym założeniem stosowania techniki: dyktando z komentarzem ortograficznym jest przeświadczenie o możliwości utrwalenia zasad pisowni i wytworzenia pełnej świadomości ortograficznej przez przekształcenie się nawyku "głośnego myślenia" - określenia zasad pisowni - w nawyk cichego przypominania ich sobie podczas pisania. Kolejnym zadaniem ćwiczenia jest wytworzenie nawyku dokładnego sprawdzania i poprawiania każdej pracy pisemnej po napisaniu. Dziecko ma prawo do popełnienia błędu, ale nie ma prawa pozostawić go bez poprawienia. Warunkiem uzyskania tych efektów jest wykonywanie omawianego ćwiczenia krótko, lecz systematycznie oraz zawarcie umowy z dzieckiem co do czasu pracy (codziennie), liczby dyktowanych zdań (zawsze tej samej) oraz nagrody (po każdym tygodniu ćwiczeń). W ten sposób dziecko nie będzie usiłowało tych spraw stale z nami negocjować. Tak więc ćwiczenie "dyktando w 10 - punktach" ma: 1. utrwalić znajomość zasad pisowni, 2. wytworzyć nawyk stałego przywoływania zasad ortograficznych podczas pisania, 3. wytworzyć nawyk stałego sprawdzania napisanego tekstu, a więc poczucie

15 Jak oceniać dzieci z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi, w tym ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się? Bardzo ważne jest przestrzeganie etycznych zasad oceniania, z których pierwszorzędnymi są: jednakowa życzliwość wobec wszystkich uczniów oraz ocenianie sukcesów, a nie porażek ucznia. Sprawdzanie i ocenianie osiągnięć ucznia powinno pomóc mu poznać siebie, określić swoje ideały, podjąć adekwatne działania dla własnego rozwoju. Jeśli dostosujemy wymagania edukacyjne do indywidualnych potrzeb ucznia, pod względem formy (tam, gdzie to wystarcza) lub formy i treści (tam, gdzie jest to konieczne) uwzględniając także wkład pracy dziecka to zawsze ocenimy ucznia pozytywnie. W stosunku do dzieci o obniżonych możliwościach intelektualnych, zalecenie o dostosowaniu wymagań daje nauczycielowi jeszcze jedną możliwość. Jeśli na koniec semestru grozi uczniowi ocena niedostateczna, a inne względy przemawiają za promowaniem, zalecenie o obniżeniu wymagań pozwala na postawienie oceny dopuszczającej. Zalecenia tego jednak nie należy traktować, jako równorzędnego z nakazem promowania. O tym decyduje, bowiem rada pedagogiczna, po uwzględnieniu różnych kryteriów składających się na tę decyzję. I. Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych 1) Dyskalkulia, czyli trudności w liczeniu Oceniamy przede wszystkim tok rozumowania, a nie techniczną stronę liczenia. Uczeń ma, bowiem skłonność do przestawiania kolejności cyfr w liczbie i przez to

16 jej zapis jest błędny. Zły wynik końcowy wcale nie świadczy o tym, że dziecko nie rozumie zagadnienia. Dostosowanie wymagań będzie, więc dotyczyło tylko formy sprawdzenia wiedzy poprzez koncentrację na prześledzeniu toku rozumowania w danym zadaniu i jeśli jest on poprawny -wystawienie uczniowi oceny pozytywnej. 2) Dysgrafia, czyli brzydkie, nieczytelne pismo Dostosowanie wymagań będzie dotyczyło formy sprawdzania wiedzy, a nie treści. Wymagania merytoryczne, co do oceny pracy pisemnej powinny być ogólne, takie same, jak dla innych uczniów, natomiast sprawdzenie pracy może być niekonwencjonalne. Np., jeśli nauczyciel nie może przeczytać pracy ucznia, może go poprosić, aby uczynił to sam lub przepytać ustnie z tego zakresu materiału. Może też skłaniać ucznia do pisania drukowanymi literami lub na komputerze. 3) Dysortografia, czyli trudności z poprawną pisownią pod względem ortograficznym, fonetycznym, interpunkcyjnym itd. Dostosowanie wymagań znowu dotyczy głównie formy sprawdzania i oceniania wiedzy z tego zakresu. Zamiast klasycznych dyktand można robić sprawdziany polegające na uzasadnianiu pisowni wyrazów, odwołując się do znajomości zasad ortograficznych oceniać odrębnie merytoryczną stronę pracy i odrębnie poprawność pisowni, nie wpisując tej drugiej oceny do dziennika. W żadnym wypadku dysortografia nie uprawnia do zwolnienia ucznia z nauki ortografii i gramatyki.

17 4) Dysleksja, czyli trudności w czytaniu przekładające się często również na problemy ze zrozumieniem treści Dostosowanie wymagań w zakresie formy może nastąpić w klasach, gdzie programowo jest sprawdzanie opanowania tej umiejętności. Widząc trudności dziecka nauczyciel może odpytać go z czytanki na osobności, a nie przy całej klasie, nie ponaglać, nie krytykować, nie zawstydzać, nie mobilizować stwierdzeniami jak się postarasz to będzie lepiej", nie zadawać do domu obszernych czytanek do opanowania. W klasach starszych problem jest bardziej złożony, gdyż opanowanie wiedzy opiera się na założeniu, że uczeń umie już sprawnie czytać i ta umiejętność rzeczywiście jest niezbędna. Uczeń ma, zatem niewielkie pole manewru. W zasadzie jedyne, co może zrobić, to więcej czasu poświęcać na naukę, korzystać z lektur wypożyczanych z biblioteki dla niewidomych (nagrane na dyskietki czy taśmy magnetofonowe) lub sfilmowanych lektur, czy materiałów. Nauczyciel w zasadzie nie ma wyboru, dysleksja nie daje możliwości obniżenia wymagań jakościowych. Są to, bowiem uczniowie, z co najmniej przeciętną sprawnością intelektualną, którzy zechcą w przyszłości zdawać maturę, a ta, aby zachować swoją rangę, musi mieć odpowiedni, co najmniej przeciętny, poziom wymagań. Polem do pracy dla nauczyciela będzie dbałość o rozwój sfery emocjonalnej takiego ucznia. Dydaktyka jest, bowiem bardzo ważna, ale jeszcze ważniejsze jest przygotowanie dziecka do radzenia sobie w życiu, a do tego dziecko potrzebuje wrażliwości, fantazji, ufności we własne siły i zdolności, niezależnie od tego, kim będzie.

18 Ogólne zasady postępowania z uczniem z dysleksją rozwojową 1. Unikać głośnego odpytywania z czytania przy całej klasie; wskazówka ta dotyczy przede wszystkim dzieci młodszych. Jeśli nauczycielowi dla oceny umiejętności ucznia niezbędne jest głośne czytanie, należy przeprowadzić je na przerwie, po zakończeniu lekcji. 2. Ograniczać czytanie obszernych lektur do rozdziałów istotnych ze względu na omawianą tematykę, akceptować korzystanie z nagrań fonicznych, w wyjątkowych przypadkach z ekranizacji, jako uzupełnienia samodzielnie przeczytanych rozdziałów. 3. Kontrolować stopień zrozumienia samodzielnie przeczytanych przez ucznia poleceń, szczególnie podczas sprawdzianów (wolne tempo czytania, słabe rozumienie jednorazowo przeczytanego tekstu może uniemożliwić wykazanie się wiedzą z danego materiału). 4. Ze względu na wolne tempo czytania lub/i pisania zmniejszyć ilość zadań (poleceń) do wykonania w przewidzianym dla całej klasy czasie lub wydłużyć czas pracy dziecka. Formy te należy stosować zamiennie uczeń pozostawiony w klasie dłużej niż rówieśnicy, narażony na komentarze z ich strony sam zacznie rezygnować z dodatkowego czasu. 5. Ograniczać teksty do czytania i pisania na lekcji do niezbędnych notatek, których nie ma w podręczniku; jeśli to możliwe dać dziecku gotową notatkę do

19 wklejenia. Zalecenie to jest szczególnie istotne w przypadku dzieci małych lub starszych, u których stwierdzono dysgrafię. 6. Pisemne sprawdziany powinny ograniczać się do sprawdzanych wiadomości, wskazane jest, zatem stosowanie testów wyboru, zdań niedokończonych, tekstów z lukami pozwoli to uczniowi skoncentrować się na kontrolowanej tematyce, a nie na poprawności pisania. 7. Wskazane jest preferowanie wypowiedzi ustnych. Sprawdzanie wiadomości powinno odbywać się często i dotyczyć krótszych partii materiału. Pytania kierowane do ucznia powinny być precyzyjne. 8. W przedmiotach ścisłych podczas wykonywania ścisłych operacji wymagających wielokrotnych przekształceń, należy umożliwić dziecku ustne skomentowanie wykonywanych działań. W ocenie pracy ucznia wskazanie jest uwzględnienie poprawności toku rozumowania, a nie tylko prawidłowości wyniku końcowego. W przypadku prac pisemnych z przedmiotów ścisłych i im pokrewnych, nauczyciel powinien zwrócić uwagę na graficzne rozplanowanie sprawdzianów pod treścią zadania powinno być wolne miejsce na rozwiązanie. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych pomyłek przy przepisywaniu zadań na inną stronę np. gubienia, mylenia znaków, cyfr, symboli, tak charakterystycznych dla dzieci z dysleksją. Materiał programowy wymagający znajomości wielu wzorów, symboli, przekształceń można podzielić na mniejsze partie. Tam, gdzie jest taka możliwość, pozwolić na korzystanie z gotowych wzorów, tablic itp. 9. Unikać wyrywania do odpowiedzi. Jeśli to możliwe uprzedzić ucznia (na przerwie lub na początku lekcji), że będzie dzisiaj pytany. W ten sposób

20 umożliwiamy dziecku przypomnienie wiadomości, skoncentrowaniu się, a także opanowanie zapięcia emocjonalnego często blokującego wypowiedź. 10. Dobrze jest posadzić dziecko blisko nauczyciela, dzięki temu zwiększy się jego koncentracja uwagi, ograniczeniu ulegnie ilość bodźców rozpraszających, wzrośnie bezpośrednia kontrola nauczyciela, bliskość tablicy pozwoli zmniejszyć ilość błędów przy przepisywaniu. 11. Złagodzić kryteria wymagań z języków obcych. Uczeń mający problemy z opanowaniem ojczystego języka prawie zawsze ma trudności z mówieniem, rozumieniem, czytaniem i pisaniem w języku obcym. 12. Podczas oceny prac pisemnych nie uwzględniać poprawności ortograficznej lub oceniać ją opisowo. Należałoby pozwolić uczniom na korzystanie ze słowników ortograficznych podczas pisania wypracowań, prac klasowych. Postępy w zakresie ortografii sprawdzać za pomocą dyktand z komentarzem, okienkiem ortograficznym, pisania z pamięci. Zakres sprawdzianu powinien obejmować jeden rodzaj trudność ortograficznych - umożliwi to skoncentrowanie się na zagadnieniu, tym samym zmniejszając ilość błędów i dając poczucie sukcesu. 13. W przypadku ucznia z dysgrafią wskazane jest akceptowanie pisma drukowanego, pisma na maszynie, komputerze, zwłaszcza prac obszernych (wypracowań, referatów). Nie należy również oceniać estetyki pisma, np. w zeszytach. Jeśli pismo dziecka jest trudne do odczytania, można zamienić pracę pisemną na wypowiedź ustną. 14. Nauczyciel powinien znać dobrze specyfikę problemu dysleksji, dysortografii i dysgrafii, ponieważ umożliwi mu to rozumienie problemów

21 dziecka i sprzeczności, np. między dobrą znajomością faktów historycznych a trudnościami z ich chronologicznym uporządkowaniem, wiedzą z zakresu geografii a niemożnością zorientowania się na mapie, wielokrotnego przepisywania tego samego tekstu w ramach poprawy pracy klasowej a popełniania podczas przepisywania coraz to nowych błędów, czytania wielu książek a popełniania błędów ortograficznych w często powtarzających się wyrazach, ładnego przepisywania kilkunastu linijek a bazgrania w dalszej części kartki zeszytu, dobrego słuchu muzycznego a niemożnością nauczenia się czytania nut, itp. Ciekawe adresy w Internecie Polskie Towarzystwo Dysleksji: (też forum dyskusyjne) Polskie Towarzystwo Dysleksji (oddział warszawski): (obszerne opracowanie na temat dysleksji) Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno Pedagogicznej: (tu też księgarnia internetowa) Ministerstwo Edukacji Narodowej: 91 (dotyczy oceniania dyslektyków) Eduseek: i wskazówki/psychologiczne/dyslekcja/index.php (zawiera obszerne opracowanie dla nauczycieli) Kartoteka programów komputerowych przydatnych w terapii dzieci dyslektycznych: Ciekawy artykuł o dysleksji: Zebrała i opracowała: Anetta Rachfalska

22

JAK ROZPOZNAĆ DZIECKO Z RYZYKA DYSLEKSJI?

JAK ROZPOZNAĆ DZIECKO Z RYZYKA DYSLEKSJI? JAK ROZPOZNAĆ DZIECKO Z RYZYKA DYSLEKSJI? Ryzyko dysleksji oznacza zagrożenie wystąpienia specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu. Terminu tego używa się wobec dzieci w wieku poniemowlęcym i przedszkolnym

Bardziej szczegółowo

Objawy tzw. ryzyka dysleksji są następujące: Wiek niemowlęcy i poniemowlęcy

Objawy tzw. ryzyka dysleksji są następujące: Wiek niemowlęcy i poniemowlęcy Dzieckiem z ryzyka dysleksji jest dziecko pochodzące z nieprawidłowej ciąży i porodu, dziecko z rodziny, w której występowały zaburzenia czytania i pisania, a przede wszystkim takie, którego rozwój w okresie

Bardziej szczegółowo

PRACA Z UCZNIEM DYSLEKTYCZNYM

PRACA Z UCZNIEM DYSLEKTYCZNYM Opracowała: Danuta Kubińska PRACA Z UCZNIEM DYSLEKTYCZNYM Występujące u uczniów specyficzne trudności w pisaniu i czytaniu powinny być rozpoznawane w jak najwcześniejszym okresie nauki szkolnej i trzeba

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH UWZGLĘDNIANIE OPINII PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNYCH WSKAZÓWKI DLA NAUCZYCIELI Rozporządzenie MEN z dn. 30.04.2007 Nauczyciel jest obowiązany, na podstawie opinii poradni

Bardziej szczegółowo

Dzieci ryzyka dysleksji

Dzieci ryzyka dysleksji Literka.pl Dzieci ryzyka dysleksji Data dodania: 2013-03-05 21:29:28 Autor: Marzena Zych Pierwsze objawy dysleksji u uczniów w klasach I III szkoły podstawowej Dzieci ryzyka dysleksji 1. Objawy dysleksji

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, 83-110 Tczew, Wojska Polskiego 6

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, 83-110 Tczew, Wojska Polskiego 6 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, -0 Tczew, Wojska Polskiego Tel: 0 09, www.pptczew.pl, pptczew@info.progman.pl Dysleksja rozwojowa Są to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym

Bardziej szczegółowo

Motoryka duża - opóźniony rozwój ruchowy - dzieci mają trudności z utrzymaniem równowagi, automatyzacją chodu - później zaczynają chodzić, biegać.

Motoryka duża - opóźniony rozwój ruchowy - dzieci mają trudności z utrzymaniem równowagi, automatyzacją chodu - później zaczynają chodzić, biegać. Symptomy ryzyka Symptomy ryzyka dysleksji można dostrzec w kolejnych etapach rozwojowych. Ich zakres wzrasta w miarę rozwoju dziecka i poszerzania się jego aktywności. Do rozpoznania zagrożenia dysleksją

Bardziej szczegółowo

poradnik Pedagogiczno Terapeutyczny dla Rodziców Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 im. J. M. Szancera w Warszawie

poradnik Pedagogiczno Terapeutyczny dla Rodziców Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 im. J. M. Szancera w Warszawie poradnik Pedagogiczno Terapeutyczny dla Rodziców Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 342 im. J. M. Szancera w Warszawie Nr 1/2017 /październik, listopad, grudzień/ EUROPEJSKI TYDZIEŃ ŚWIADOMOŚCI

Bardziej szczegółowo

Co to jest dysleksja rozwojowa?

Co to jest dysleksja rozwojowa? Co to jest dysleksja rozwojowa? DYSLEKSJA ROZWOJOWA to nazwa całego zespołu trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, w uproszczeniu zwanego dysleksją. Określenie rozwojowa

Bardziej szczegółowo

Symptomy ryzyka dysleksji i dysleksji rozwojowej w poszczególnych okresach życia

Symptomy ryzyka dysleksji i dysleksji rozwojowej w poszczególnych okresach życia Symptomy ryzyka dysleksji i dysleksji rozwojowej w poszczególnych okresach życia Wiek 6 7 lat Motoryka duża Obniżona sprawność ruchowa min. dziecko słabo biega i skacze; Problemy z wykonywaniem ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Objawy ryzyka dysleksji

Objawy ryzyka dysleksji Objawy ryzyka dysleksji Znajomość problemu specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu pozwala dostrzec charakterystyczne symptomy ryzyka dysleksji, a więc objawy dysharmonijnego rozwoju psychoruchowego,

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA ROZWOJOWA, CZYLI SPECYFICZNE TRUDNOŚCI W CZYTANIU I PISANIU. mgr Anna Grygny

DYSLEKSJA ROZWOJOWA, CZYLI SPECYFICZNE TRUDNOŚCI W CZYTANIU I PISANIU. mgr Anna Grygny DYSLEKSJA ROZWOJOWA, CZYLI SPECYFICZNE TRUDNOŚCI W CZYTANIU I PISANIU. mgr Anna Grygny DYSLEKSA ROZWOJOWA to termin określający zespół specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania, u dzieci

Bardziej szczegółowo

Dysleksja rozwojowa. Spis treści: 1. Terminologia. 2. Przyczyny dysleksji. 3. Symptomy.

Dysleksja rozwojowa. Spis treści: 1. Terminologia. 2. Przyczyny dysleksji. 3. Symptomy. Dysleksja rozwojowa Spis treści: 1. Terminologia. 2. Przyczyny dysleksji. 3. Symptomy. 1 1. Terminologia. Dysleksja rozwojowa jest terminem najczęściej stosowanym w odniesieniu do specyficznych trudności

Bardziej szczegółowo

Ewa Strzykowska Dysleksja, dysgrafia, dysortografia

Ewa Strzykowska Dysleksja, dysgrafia, dysortografia Ewa Strzykowska Dysleksja, dysgrafia, dysortografia ( referat dla rodziców ) Dysleksja rozwojowa specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu występujące u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Specyficzne

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA - PROBLEM UCZNIÓW, RODZICÓW I NAUCZYCIELI

DYSLEKSJA - PROBLEM UCZNIÓW, RODZICÓW I NAUCZYCIELI DYSLEKSJA - PROBLEM UCZNIÓW, RODZICÓW I NAUCZYCIELI Dysleksja jest jednym z wielu rodzajów trudności w uczeniu się. Przejawia się w niemożności opanowania przez dziecko czytania i poprawnego pisania, mimo

Bardziej szczegółowo

Ryzyko Dysleksji. Symptomy.

Ryzyko Dysleksji. Symptomy. Ryzyko Dysleksji. Symptomy. opracowała Daniela Minota terapeuta pedagogiczny Skala Ryzyka Dysleksji (SRD) autorstwa prof. Marty Bogdanowicz jest narzędziem diagnostycznym, którego celem jest wczesne wykrywanie

Bardziej szczegółowo

Chcemy o dysleksji wiedzieć więcej

Chcemy o dysleksji wiedzieć więcej Chcemy o dysleksji wiedzieć więcej Trudności w uczeniu się dzieci i młodzieży są stałym problemem rodziców, nauczycieli i samych uczniów. Oprócz trudności występujących jakby naturalnie, pojawiają się

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W PRAKTYCE

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W PRAKTYCE DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH W PRAKTYCE Dyskalkulia, czyli trudności w liczeniu Specyficzne trudności w uczeniu się Oceniamy przede wszystkim tok rozumowania, a nie techniczną stronę liczenia. Uczeń

Bardziej szczegółowo

Skala Ryzyka Dysleksji (SRD)

Skala Ryzyka Dysleksji (SRD) Opracowała prof. Marta Bogdanowicz www.ptd.edu.pl/ Skala Ryzyka Dysleksji (SRD) Skala zawiera 24 stwierdzenia, które należy ocenić kolejno wg skali 4-stopniowej. Cyfry na skali wskazują na stopień nasilenia

Bardziej szczegółowo

SPECYFICZNE TRUDNOŚCI W UCZENIU SIĘ MATEMATYKI DYSKALKULIA

SPECYFICZNE TRUDNOŚCI W UCZENIU SIĘ MATEMATYKI DYSKALKULIA SPECYFICZNE TRUDNOŚCI W UCZENIU SIĘ MATEMATYKI DYSKALKULIA DEFINICJA DYSKALKULII Dyskalkulia rozwojowa jest strukturalnym zaburzeniem zdolności matematycznych, mającym swe źródło w genetycznych lub wrodzonych

Bardziej szczegółowo

Zasady dostosowywania wymagań edukacyjnych do specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów

Zasady dostosowywania wymagań edukacyjnych do specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów Załącznik Nr 8 do Statutu Zespołu Szkół Centrum Edukacji im. Ignacego Łukasiewicza Zasady dostosowywania wymagań edukacyjnych do specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów Podstawy prawne: 1. Ustawa o Systemie

Bardziej szczegółowo

Co to jest dysleksja? Wskazówki dla rodziców

Co to jest dysleksja? Wskazówki dla rodziców Co to jest dysleksja? Wskazówki dla rodziców Co to jest dysleksja rozwojowa? To termin określający zespół specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania. Trudności w czytaniu i pisaniu objęte

Bardziej szczegółowo

D z i e c k o z r y z y k a d y s l e k s j i n i e m u s i s t ać się uczniem dysle k t y c z n y m

D z i e c k o z r y z y k a d y s l e k s j i n i e m u s i s t ać się uczniem dysle k t y c z n y m D z i e c k o z r y z y k a d y s l e k s j i n i e m u s i s t ać się uczniem dysle k t y c z n y m R Y ZY K O D Y S L E K S J I O B J A W Y I S Y M P T O M Y W K O L E J N Y C H E T A P A C H R O ZW

Bardziej szczegółowo

Motoryka duża- opóźniony rozwój ruchowy. Dzieci mają trudności z utrzymaniem równowagi, automatyzacją chodu. Później zaczynają chodzić, biegać.

Motoryka duża- opóźniony rozwój ruchowy. Dzieci mają trudności z utrzymaniem równowagi, automatyzacją chodu. Później zaczynają chodzić, biegać. Ryzyko Dysleksji i jego symptomy Termin ryzyko dysleksji stosuje się wobec dzieci w wieku poniemowlęcym i przedszkolnym u których zauważyć można wybiórcze zaburzenia w rozwoju psychoruchowym, mogące wskazywać

Bardziej szczegółowo

Test ma formę kwestionariusza, który zawiera 21 stwierdzeń dotyczących objawów ryzyka dysleksji, które należy ocenić wg 4- stopniowej skali.

Test ma formę kwestionariusza, który zawiera 21 stwierdzeń dotyczących objawów ryzyka dysleksji, które należy ocenić wg 4- stopniowej skali. Kochani Rodzice! Poniższy test to Skala Ryzyka Dysleksji - opracowany przez profesor Martę Bogdanowicz. Test ma formę kwestionariusza, który zawiera 21 stwierdzeń dotyczących objawów ryzyka dysleksji,

Bardziej szczegółowo

Informacje dla rodziców i nauczycieli. Co to jest dysleksja? Czy moje dziecko jest dyslektykiem?

Informacje dla rodziców i nauczycieli. Co to jest dysleksja? Czy moje dziecko jest dyslektykiem? Informacje dla rodziców i nauczycieli Czy moje dziecko jest dyslektykiem? W swojej pracy w gimnazjum spotkałam się niejednokrotnie z uczniami, którzy mimo poważnych trudności w nauce doszli do kolejnego

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ Opracowanie: Mgr Anna Borek Mgr Barbara Jakubiec Mgr Tomasz Padyjasek Spis treści: 1. Termin dysleksja. 2. Trudności

Bardziej szczegółowo

Ryzyko dysleksji i dysleksja rozwojowa u uczniów klas I-III. Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz

Ryzyko dysleksji i dysleksja rozwojowa u uczniów klas I-III. Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz Ryzyko dysleksji i dysleksja rozwojowa u uczniów klas I-III Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz PRZYCZYNY TRUDNOŚCI W CZYTANIU I PISANIU obniŝenie poziomu inteligencji zaniedbania dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Moduł IIIb. Rozpoznawanie ryzyka występowania specyficznych trudności w uczeniu się. Wg materiałów prof. Marty Bogdanowicz

Moduł IIIb. Rozpoznawanie ryzyka występowania specyficznych trudności w uczeniu się. Wg materiałów prof. Marty Bogdanowicz Moduł IIIb Rozpoznawanie ryzyka występowania specyficznych trudności w uczeniu się Wg materiałów prof. Marty Bogdanowicz (prezentacja wykorzystana na kursie e-learningowym nt. Rozpoznawanie ryzyka dysleksji

Bardziej szczegółowo

DZIECKO RYZYKA DYSLEKSJI

DZIECKO RYZYKA DYSLEKSJI DZIECKO RYZYKA DYSLEKSJI Termin dysleksja kojarzy się najczęściej z zaburzeniami dzieci w wieku szkolnym, które objawiają się kłopotami z nauką pisania, czytania, z ortografią i matematyką. Niektórzy kojarzą

Bardziej szczegółowo

RYZYKO DYSLEKSJI, czyli zagrożenie wystąpieniem specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu (mgr Dorota Suchocka PPP Rabka-Zdrój)

RYZYKO DYSLEKSJI, czyli zagrożenie wystąpieniem specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu (mgr Dorota Suchocka PPP Rabka-Zdrój) RYZYKO DYSLEKSJI, czyli zagrożenie wystąpieniem specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu (mgr Dorota Suchocka PPP Rabka-Zdrój) Ryzyko dysleksji to zagrożenie wystąpieniem specyficznych trudności w

Bardziej szczegółowo

GOTOWOŚĆ SZKOLNA SZEŚCIOLATKA

GOTOWOŚĆ SZKOLNA SZEŚCIOLATKA GOTOWOŚĆ SZKOLNA SZEŚCIOLATKA mgr Brygida Zioło pedagog - logopeda CZY TWOJE DZIECKO OPANOWAŁO WCZESNĄ MATEMATYKĘ? Figury geometryczne Czy potrafi nazwać podstawowe figury geometryczne (koło, trójkąt,

Bardziej szczegółowo

Przyczyny dysleksji u uczniów w młodszym wieku szkolnym.

Przyczyny dysleksji u uczniów w młodszym wieku szkolnym. Przyczyny dysleksji u uczniów w młodszym wieku szkolnym. Informacji o objawach dysleksji dostarcza przede wszystkim ocena głośnego czytani (tempa, techniki i liczby błędów) oraz stopnia zrozumienia przeczytanego

Bardziej szczegółowo

CO TO JEST DYSLEKSJA

CO TO JEST DYSLEKSJA CO TO JEST DYSLEKSJA DYSLEKSJA ROZWOJOWA -specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Występują one pomimo posiadanej wiedzy, odpowiedniej motywacji do pracy i

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ NA LEKCJACH TECHNIKI I INFORMATYKI

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ NA LEKCJACH TECHNIKI I INFORMATYKI DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ NA LEKCJACH TECHNIKI I INFORMATYKI Możliwe objawy dysleksji CZYTANIE Trudności w opanowaniu techniki czytania tj.: głoskowanie, sylabizowanie,

Bardziej szczegółowo

Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce. Barbara Górecka Atkinson

Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce. Barbara Górecka Atkinson Dostosowanie wymagań edukacyjnych w praktyce Barbara Górecka Atkinson Sulechów, luty 2016 Cele szkolenia: - przekazanie wiedzy na temat kategorii dzieci z trudnościami w nauce oraz aktów prawnych regulujących

Bardziej szczegółowo

Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych

Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych Moduł V Sposoby dostosowania wymagań edukacyjnych Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Kiedy dostrzeżemy trudności ucznia w uczeniu się warto : przeprowadzić wywiad z rodzicami

Bardziej szczegółowo

ANALIZA GŁOSKOWA umiejętność rozkładania słów na poszczególne elementy składowe głoski, które odpowiadają fonemom (najmniejszym cząstkom języka).

ANALIZA GŁOSKOWA umiejętność rozkładania słów na poszczególne elementy składowe głoski, które odpowiadają fonemom (najmniejszym cząstkom języka). A ANALIZA I SYNTEZA ogół czynności dokonywania rozkładu całości na poszczególne elementy składowe oraz scalania tych elementów w całość. Czynności te dotyczą też procesów poznawczych, analizy i syntezy

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z muzyki

Przedmiotowy system oceniania z muzyki Przedmiotowy system oceniania z muzyki OCENA NIEDOSTATECZNA nie wykazuje zainteresowania muzyką nie wykonuje zadań muzycznych nie przygotowuje się do zajęć muzycznych brak zeszytu ćwiczeń jego wiedza z

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z fizyki dla gimnazjum

Przedmiotowe zasady oceniania z fizyki dla gimnazjum Przedmiotowe zasady oceniania z fizyki dla gimnazjum Narzędzia kontroli: pisemne prace kontrolne sprawdziany obejmujące więcej niż trzy jednostki lekcyjne, zapowiedziane z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem,

Bardziej szczegółowo

Objawy ryzyka dysleksji

Objawy ryzyka dysleksji Objawy ryzyka dysleksji Znajomość problemu specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu pozwala dostrzec charakterystyczne symptomy ryzyka dysleksji, a więc objawy dysharmonijnego rozwoju psychoruchowego,

Bardziej szczegółowo

Materiały szkoleniowe Zielona Góra, 1 grudnia 2004 r. TEMAT: Zalecenia do pracy z gimnazjalistami dysleksja, dysortografia, dysgrafia

Materiały szkoleniowe Zielona Góra, 1 grudnia 2004 r. TEMAT: Zalecenia do pracy z gimnazjalistami dysleksja, dysortografia, dysgrafia Materiały szkoleniowe Zielona Góra, 1 grudnia 2004 r. Opracowała Jolanta Wośkowiak Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. 5 stycznia 5, 64-200 Wolsztyn Lider Programu ORTOGRAFFITI: Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Dostosowanie wymagań edukacyjnych: 1. DYSLEKSJA. JĘZYK POLSKI Symptomy trudności

Dostosowanie wymagań edukacyjnych: 1. DYSLEKSJA. JĘZYK POLSKI Symptomy trudności Dostosowanie wymagań edukacyjnych: 1. DYSLEKSJA JĘZYK POLSKI Symptomy trudności trudności w opanowaniu techniki czytania tj.: głoskowanie, sylabizowanie, przekręcanie wyrazów, domyślanie się, wolne lub

Bardziej szczegółowo

Dysleksja rozwojowa CO WARTO WIEDZIEĆ O DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ?

Dysleksja rozwojowa CO WARTO WIEDZIEĆ O DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ? Dysleksja rozwojowa CO WARTO WIEDZIEĆ O DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ? TERMINOLOGIA 1. Szersze znaczenie terminu dysleksja rozwojowa - specyficzne trudności w czytaniu, pisaniu, liczeniu u dzieci o prawidłowym

Bardziej szczegółowo

Dysleksja - objawy. Objawy utrzymujące się przez cały czas

Dysleksja - objawy. Objawy utrzymujące się przez cały czas Dysleksja - objawy Jeśli będziemy obserwować nasze dziecko, odpowiednio wcześnie zauważymy z czym ma problemy, jakie błędy pojawiają się najczęściej w jego pracach i jednocześnie wcześnie zareagujemy (pomożemy),

Bardziej szczegółowo

Kaja Kasprzak. Diagnoza dziecka z grupy ryzyka dysleksji

Kaja Kasprzak. Diagnoza dziecka z grupy ryzyka dysleksji Kaja Kasprzak Diagnoza dziecka z grupy ryzyka dysleksji Kaja Kasprzak pedagog w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Rogoźnie Analiza problemu: I. Informacje o dziecku Oskar, uczeń klasy II szkoły podstawowej.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z języka francuskiego w Publicznym Gimnazjum nr 1 w Łodzi nauczyciel : Anna Żądło-Sobiepańska

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z języka francuskiego w Publicznym Gimnazjum nr 1 w Łodzi nauczyciel : Anna Żądło-Sobiepańska PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z języka francuskiego w Publicznym Gimnazjum nr 1 w Łodzi nauczyciel : 1. Ocenie podlegają: słuchanie, mówienie (wypowiedzi zarówno w języku rodzimym jak i w języku francuskim,

Bardziej szczegółowo

wolniejsze uczenie wypowiadanych sekwencji językowych, trudności w odczytaniu liczb (szczególnie zawierających zera), trudności w pisaniu liczb (np.

wolniejsze uczenie wypowiadanych sekwencji językowych, trudności w odczytaniu liczb (szczególnie zawierających zera), trudności w pisaniu liczb (np. wolniejsze uczenie wypowiadanych sekwencji językowych, trudności w odczytaniu liczb (szczególnie zawierających zera), trudności w pisaniu liczb (np. opuszczanie, dodawanie, zamiana cyfr w liczbach), trudności

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z J. ANGIELSKIEGO I NIEMIECKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ, DYSORTOGRAFIĄ I DYSGRAFIĄ

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z J. ANGIELSKIEGO I NIEMIECKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ, DYSORTOGRAFIĄ I DYSGRAFIĄ DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z J. ANGIELSKIEGO I NIEMIECKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ, DYSORTOGRAFIĄ I DYSGRAFIĄ Nazwisko i imię:... Klasa:... Rok szkolny... Dla ucznia z dysleksją, dysortografią

Bardziej szczegółowo

Maria Kurowska Kontrakt z uczniami obowiązujący na lekcjach matematyki

Maria Kurowska Kontrakt z uczniami obowiązujący na lekcjach matematyki Maria Kurowska Kontrakt z uczniami obowiązujący na lekcjach matematyki I. Zasady zachowania: 1. Nie spóźniamy się. 2. Słuchamy uważnie. 3. Pytamy o to, czego nie rozumiemy. 4. Nie wyśmiewamy innych. II.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W GIMNAZJUM 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie wymienione w pkt. II formy aktywności ucznia. 3. Każdy

Bardziej szczegółowo

Maria Kurowska Kontrakt z uczniami obowiązujący na lekcjach matematyki

Maria Kurowska Kontrakt z uczniami obowiązujący na lekcjach matematyki Maria Kurowska Kontrakt z uczniami obowiązujący na lekcjach matematyki I. Zasady zachowania: 1. Nie spóźniamy się. 2. Słuchamy uważnie. 3. Pytamy o to, czego nie rozumiemy. 4. Nie wyśmiewamy innych. II.

Bardziej szczegółowo

UCZEŃ Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ

UCZEŃ Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ UCZEŃ Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ PRAWA 1. prawo do posługiwania się słownikiem, w tym na klasówkach i sprawdzianach - bo to samokontrola 2. wydłużenie czasu na klasówkach, sprawdzianach, egzaminach, by uniknąć

Bardziej szczegółowo

WOJCIECH BREJNAK Instytut Psychologii UKSW. Symptomy ryzyka dysleksji charakterystyczne dla poszczególnych etapów rozwojowych

WOJCIECH BREJNAK Instytut Psychologii UKSW. Symptomy ryzyka dysleksji charakterystyczne dla poszczególnych etapów rozwojowych WOJCIECH BREJNAK Instytut Psychologii UKSW Symptomy ryzyka dysleksji charakterystyczne dla poszczególnych etapów rozwojowych Okres niemowlęcy (od urodzenia do pierwszego roku życia) Funkcjonowanie ruchowe.

Bardziej szczegółowo

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Prawidłowy rozwój mowy uwarunkowany jest właściwym rozwojem intelektualnym, fizycznym i emocjonalnym. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie

Bardziej szczegółowo

Szkolniak7 Świąteczny czas

Szkolniak7 Świąteczny czas Szkolniak7 Świąteczny czas ORGANIZATOR PROJEKTU Publiczna Szkoła Podstawowa nr 7 11-go Listopada 16 97-500, Radomsko Numer 1 11/15 PARTNER Edukacja czytelnicza i promocja czytelnictwa to jeden z kierunków

Bardziej szczegółowo

Trudności w uczeniu się matematyki

Trudności w uczeniu się matematyki Trudności w uczeniu się matematyki Opracowała Izabela Bednarek Bardzo ważnym problemem współczesnej szkoły są niepowodzenia szkolne. Szukamy przyczyn tych niepowodzeń, objawów ale również podejmujemy działania

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania w klasie 2 Szkoły Podstawowej nr 1 w Miechowie

Kryteria oceniania w klasie 2 Szkoły Podstawowej nr 1 w Miechowie Kryteria oceniania w klasie 2 Szkoły Podstawowej nr 1 w Miechowie ZNAK GRAFICZNY OCENA WYRAŻONA PUNKTAMI KRYTERIA OCENIANIA 6 p. - wypowiada się wspaniale na każdy temat; - posiada wiedzę z różnych dziedzin

Bardziej szczegółowo

Zasady oceniania z języka angielskiego w klasach I-III

Zasady oceniania z języka angielskiego w klasach I-III Zasady oceniania z języka angielskiego w klasach I-III I. Zasady ogólne 1. Zasady Oceniania (ZO) są zgodne ze Statutem Szkoły. 2. Wymagania edukacyjne są dostosowane do indywidualnych potrzeb rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Opinia o uczniu z dysleksją analiza pod kątem dostosowania wymagań edukacyjnych. Małgorzata Spendel ROME Metis

Opinia o uczniu z dysleksją analiza pod kątem dostosowania wymagań edukacyjnych. Małgorzata Spendel ROME Metis Opinia o uczniu z dysleksją analiza pod kątem dostosowania wymagań edukacyjnych Małgorzata Spendel ROME Metis W wyniku przeprowadzonych badań psychologicznopedagogicznych stwierdza się u ucznia wyższy

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA W ROZWOJU PERCEPCYJNO-MOTORYCZNYM. DEFICYTY ROZWOJOWE. POJĘCIE DYSLEKSJI I DYSGRAFII.

ZABURZENIA W ROZWOJU PERCEPCYJNO-MOTORYCZNYM. DEFICYTY ROZWOJOWE. POJĘCIE DYSLEKSJI I DYSGRAFII. ZABURZENIA W ROZWOJU PERCEPCYJNO-MOTORYCZNYM. DEFICYTY ROZWOJOWE. POJĘCIE DYSLEKSJI I DYSGRAFII. Opracowała: Monika Haligowska ZABURZENIA FUNKCJI PERCEPCYJNO-MOTORYCZNYCH niekorzystnie wpływają na naukę

Bardziej szczegółowo

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz PRZYCZYNY TRUDNOŚCI W CZYTANIU obniŝenie poziomu inteligencji

Bardziej szczegółowo

pedagog dla rodzica Wpisany przez Jolanta Osadczuk, Monika Ilnicka Szanowni Rodzice

pedagog dla rodzica Wpisany przez Jolanta Osadczuk, Monika Ilnicka Szanowni Rodzice Szanowni Rodzice DYSLEKSJA Dysleksja to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu. Są to zaburzenia niektórych funkcji poznawczych, motorycznych, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni, pamięci, lateralizacji

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania w klasie I

Przedmiotowy System Oceniania w klasie I Czytanie Polonistyczna Mówienie Przedmiotowy System Oceniania w klasie I Edukacje Zakres Ocena Kryteria Uczeń potrafi wyciągać wnioski po wysłuchaniu wypowiedzi, czytanego tekstu. Wypowiada się złożonymi

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015 KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015 EDUKACJA POLONISTYCZNA PISANIE - dba o prawidłowy i bardzo staranny kształt liter i cyfr; - potrafi samodzielnie napisać kilka zdań na każdy temat,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ZAJĘCIA TECHNICZNE

KRYTERIA OCENIANIA ZAJĘCIA TECHNICZNE KRYTERIA OCENIANIA ZAJĘCIA TECHNICZNE Opracowała: mgr Alina Jakubiec 2015/2016 1 I. CELE OCENIANIA: 1. Gromadzenie informacji o uczniu i procesie nauczania 2. Określanie poziomu wiedzy i umiejętności ucznia.

Bardziej szczegółowo

JAK POMÓC DZIECKU ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W NAUCE? Część I - Terminologia

JAK POMÓC DZIECKU ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W NAUCE? Część I - Terminologia JAK POMÓC DZIECKU ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W NAUCE? Część I - Terminologia Nabycie umiejętności sprawnego czytania, pisania i liczenia w pierwszych latach nauki szkolnej jest warunkiem koniecznym

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI klasy 4-6 Anna Dworak

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI klasy 4-6 Anna Dworak JĘZYK ANGIELSKI klasy 4-6 Anna Dworak I. Ogólne zasady: 1) Uczeń posiada na każdej lekcji podręcznik, zeszyt przedmiotowy, przybory do pisania oraz zeszyt ćwiczeń. 2) Uczeń powinien zawsze posiadać odrobioną

Bardziej szczegółowo

ANKIETA REKRUTACYJNA

ANKIETA REKRUTACYJNA ANKIETA REKRUTACYJNA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety rekrutacyjnej, której celem jest zebranie informacji niezbędnych do przeprowadzenia rekrutacji uczestników projektu Wszyscy razem. 1. Imię i

Bardziej szczegółowo

Ryzyko dysleksji rozwojowej

Ryzyko dysleksji rozwojowej Ryzyko dysleksji rozwojowej Symptomy ryzyka dysleksji obserwowane w przedszkolu Niektóre symptomy dysleksji można zauważyć już w wieku niemowlęcym. Istnieje ich wyraźna dynamika. W zależności od wielu,

Bardziej szczegółowo

Specyficzne trudności w uczeniu się: dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia

Specyficzne trudności w uczeniu się: dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia Specyficzne trudności w uczeniu się: dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia Przyczyny dysleksji: minimalne uszkodzenia centralnego układu nerwowego z okresu ciąży i porodu o nieprawidłowym przebiegu

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Chodorowska. Strategia działań wobec uczennicy z symptomami ryzyka dysleksji

Elżbieta Chodorowska. Strategia działań wobec uczennicy z symptomami ryzyka dysleksji Elżbieta Chodorowska Strategia działań wobec uczennicy z symptomami ryzyka dysleksji Elżbieta Chodorowska- nauczyciel wspomagający w Szkole Podstawowej nr 1 im. T. Kościuszki w Kutnie Obserwacja uczennicy

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ )

ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ ) ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ ) Zajęcia prowadzone w tym okresie obejmowały ćwiczenia i zabawy powiązane treściowo z materiałem nauczania dla klasy trzeciej

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH JĘZYK ANGIELSKI/JĘZYK NIEMIECKI. Dostosowanie wymagań edukacyjnych w stosunku do możliwości uczniów dotyczy:

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH JĘZYK ANGIELSKI/JĘZYK NIEMIECKI. Dostosowanie wymagań edukacyjnych w stosunku do możliwości uczniów dotyczy: JĘZYK ANGIELSKI/JĘZYK NIEMIECKI Diagnoza: dysleksja wprowadzanie licznych powtórzeń, zobrazowań, egzemplifikacji (przykładów z własnego doświadczenia) wydłużanie czasu na zrozumienie prezentowanych treści

Bardziej szczegółowo

Łomżyńskie Centrum Rozwoju Edukacji w Łomży

Łomżyńskie Centrum Rozwoju Edukacji w Łomży pieczęć szkoły.. (data) Łomżyńskie Centrum Rozwoju Edukacji w Łomży P o r a d n i a P s y c h o l o g i c z n o - P e d a g o g i c z n a n r 2 18-400 Łomża, ul. Polna 16 tel./faks 86-215-03-18 www.lcre-lomza-webd.pl

Bardziej szczegółowo

systematyczne nauczanie

systematyczne nauczanie dojrzałość Osiągnięcie przez dziecko takiego poziomu rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego, który czyni je wrażliwym i podatnym na systematyczne nauczanie i wychowanie; harmonijne współgranie

Bardziej szczegółowo

Dyskalkulia rozwojowa. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu

Dyskalkulia rozwojowa. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu Dyskalkulia rozwojowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu WYJAŚNIENIA TERMINOLOGICZNE z greckiego dys = nie, źle; z łacińskiego calculo = liczę; Dyskalkulia rozwojowa jest strukturalnym zaburzeniem

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

pieczęć szkoły (data)

pieczęć szkoły (data) pieczęć szkoły.. (data) P o r a d n i a P s y c h o l o g i c z n o - P e d a g o g i c z n a n r 2 ŁCRE w Ł o m ż y ul. Polna 16, 18-400 Łomża Tel./faks 86-215-03-18 www.lcre-lomza.webd.pl e-mail: ppplomza@poczta.onet.pl

Bardziej szczegółowo

Indywidualne dostosowanie wymagań z języka polskiego dla uczniów

Indywidualne dostosowanie wymagań z języka polskiego dla uczniów Indywidualne dostosowanie wymagań z języka polskiego dla uczniów ze stwierdzoną dysleksją rozwojową (dysortografia, dysgrafia) Jeśli chodzi o wymagania jakościowe uczniowie ci realizują tak jak pozostali

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania język polski, szkoła podstawowa

Przedmiotowy System Oceniania język polski, szkoła podstawowa Przedmiotowy System Oceniania język polski, szkoła podstawowa PSO jest zgodne z obowiązującymi w SP nr 16 WZO. I. Przedmiotem oceny są: 1. Wiadomości i umiejętności objęte podstawą programową. 2. Zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

CO WARTO WIEDZIEĆ O DYSLEKSJI?

CO WARTO WIEDZIEĆ O DYSLEKSJI? CO WARTO WIEDZIEĆ O DYSLEKSJI? Termin ogólny DYSLEKSJA ROZWOJOWA oznacza; specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu rozpoznawane u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, spowodowane zaburzeniami niektórych

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA WYZWANIE DLA NAUCZYCIELI

DYSLEKSJA WYZWANIE DLA NAUCZYCIELI DYSLEKSJA WYZWANIE DLA NAUCZYCIELI Klaudia Fic Wydział Biologii Uniwersytet Gdański M. Bogdanowicz, O dysleksji czyli specyficznych trudnościach w czytaniu i pisaniu, Wyd. Linea, Lubin 1994 DEFINICJA DYSLEKSJI

Bardziej szczegółowo

Co to jest dysleksja rozwojowa?

Co to jest dysleksja rozwojowa? Ryzyko dysleksji Spis treści Pojęcie dysleksji Czynniki sprzyjające dysleksji Funkcje odpowiedzialne za naukę czytania i pisania Symptomy ryzyka dysleksji w wieku niemowlęcym i poniemowlęcym Symptomy ryzyka

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ Szkoła Podstawowa w Przygłowie

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ Szkoła Podstawowa w Przygłowie PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ Szkoła Podstawowa w Przygłowie Cele oceniania wewnątrzszkolnego: poinformowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i postępach w tym

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego I.Zasady ogólne: Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny umieszczane są szkoły do końca września nowego roku szkolnego. na stronie internetowej Każdy

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: mgr Joanna Jakubiak-Karolak mgr Ewa Niedźwiedzka. Strona 1 z 14

Opracowanie: mgr Joanna Jakubiak-Karolak mgr Ewa Niedźwiedzka. Strona 1 z 14 Raport z Ogólnopolskiego Sprawdzianu Kompetencji Trzecioklasisty Operon w roku szkolnym 2013/2014 w Szkole Podstawowej nr 6 im. Henryka Sienkiewicza w Pruszkowie Opracowanie: mgr Joanna Jakubiak-Karolak

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE RYZYKA DYSLEKSJI

DIAGNOZOWANIE RYZYKA DYSLEKSJI DIAGNOZOWANIE RYZYKA DYSLEKSJI Artykuł na podstawie ksiąŝki Ryzyko dysleksji, problem i diagnozowanie M. Bogdanowicz, Wydaw. Harmonia, Wyd. I, Gdańsk 2002. Rozwój psychofizyczny większości dzieci w wieku

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc dziecku z dysleksją? Opracowanie: mgr Anna Grygny

Jak pomóc dziecku z dysleksją? Opracowanie: mgr Anna Grygny Jak pomóc dziecku z dysleksją? Opracowanie: mgr Anna Grygny Co to jest dysleksja? DYSLEKSJA ROZWOJOWA, to termin określający zespół specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania. W Polsce najczęściej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W KLASACH I-III opracowała: Justyna Goszczyńska

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W KLASACH I-III opracowała: Justyna Goszczyńska PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W KLASACH I-III opracowała: Justyna Goszczyńska I. Kontrakt między nauczycielem a uczniem: 1. Uczniowie zostają poinformowani o zasadach przedmiotowego systemu

Bardziej szczegółowo

SYMPTOMY DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ

SYMPTOMY DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ SYMPTOMY DYSLEKSJI ROZWOJOWEJ WIEK PRZEDSZKOLNY Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu ujawniają się dopiero w szkole, podczas gdy juŝ w okresie przedszkolnym moŝna zauwaŝyć objawy tzw. ryzyka dysleksji.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 A. Wiadomości. B. Umiejętności. C. Postawa ucznia i jego aktywność. I. Przedmiotem oceniania są: II. Cele oceniania 1. Ocenianie bieżące: pomóc

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE Gimnazjum w Zespole Szkół w Januszkowicach Rok szkolny 2015/2016

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE Gimnazjum w Zespole Szkół w Januszkowicach Rok szkolny 2015/2016 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE Gimnazjum w Zespole Szkół w Januszkowicach Rok szkolny 2015/2016 Nauczyciel: Renata Wadas Podręcznik: Wiedza o społeczeństwie I. Kuczałek, M. Urban

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I - III SP nr 5. im. Marii Konopnickiej w Ełku zgodny z nową podstawą programową

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I - III SP nr 5. im. Marii Konopnickiej w Ełku zgodny z nową podstawą programową Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I - III SP nr 5 im. Marii Konopnickiej w Ełku zgodny z nową podstawą programową W klasach I III szkoły podstawowej obowiązuje cyfrowy system

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc dziecku w nauce czytania i pisania. ( artykuł dla rodziców dzieci kl. O )

Jak pomóc dziecku w nauce czytania i pisania. ( artykuł dla rodziców dzieci kl. O ) Jak pomóc dziecku w nauce czytania i pisania. ( artykuł dla rodziców dzieci kl. O ) Rodzice posyłając dziecko do szkoły oczekują od niego dobrych wyników w nauce. Wielu dzieciom nauka nie sprawia trudności,

Bardziej szczegółowo

DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA I OBJAWY NIEDOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ U DZIECKA 6 LETNIEGO

DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA I OBJAWY NIEDOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ U DZIECKA 6 LETNIEGO DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA I OBJAWY NIEDOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ U DZIECKA 6 LETNIEGO DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA to gotowość do podjęcia przez dziecko zadań i obowiązków jakie stawia przed nim szkoła. Dojrzałość obejmuje:

Bardziej szczegółowo

1. Szczegółowe cele kształcenia: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI

1. Szczegółowe cele kształcenia: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH dla klas IV-VI Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu oceniania,klasyfikowania i promowania

Bardziej szczegółowo