Ochrona praw dziecka w świetle standardów obowiązującego prawa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ochrona praw dziecka w świetle standardów obowiązującego prawa"

Transkrypt

1 Ochrona praw dziecka w świetle standardów obowiązującego prawa Każdy człowiek, również ten mały, posiada określone prawa, nie poprzez czyjeś nadanie, ale poprzez samo istnienie bycia człowiekiem. Zatem każde dziecko niezależnie od sytuacji (...) ma prawo do miłości (...), prawo do własnego zdania, do szacunku i ochrony godności, do życia bez przemocy. K. ROGERS, A. MASLOW Pojęcie praw dziecka występuje w różnych kontekstach. Posługują się nim przedstawiciele różnych dziedzin nauki i praktyki, najczęściej psycholodzy i pedagodzy, kuratorzy sądowi, pracownicy socjalni. Ochrona i przestrzeganie praw dziecka, to dla nauczycieli obowiązujące zasady do przestrzegania pracy. Podkreślić należy jednak z całą mocą, że to nie tylko wskazówki interpretacyjne, ale również ustawowy obowiązek, który wykonany być powinien z należytą starannością. Uważam zatem, że warto poświęcić tej tematyce nieco uwagi. Ochrona praw dziecka konstytucyjnym obowiązkiem nauczycieli Wiadomym jest, że Konstytucja w hierarchii aktów prawnych w naszym państwie zajmuje najwyższe miejsce. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ustala również źródła obowiązującego prawa. Zgodnie z jej art. 87 ust. 1 Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego. Wyjaśnia również, jak mamy postąpić, jeżeli ustawa krajowa jest sprzeczna z ratyfikowaną umową międzynarodową. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 Konstytucji, w przypadku takiej kolizji obowiązuje zasada prymatu umów międzynarodowych. Zatem te właśnie zapisy Konstytucji otwierają drogę do stosowania wprost w życiu szkoły postanowień ratyfikowanych umów międzynarodowych, w tym oczywiście Konwencji o Prawach Dziecka z dnia 20 listopada 1989 r., ratyfikowanej przez Polskę 7 lipca 1991 r. Przypomnieć należy, iż prawa człowieka/dziecka zapisane są nie tylko w Konwencji 1

2 o Prawach Dziecka, ale również w wielu innych ratyfikowanych umowach międzynarodowych, m.in. Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych z dnia 16 grudnia 1966 r. - ratyfikowany przez Polskę w 1977 r., Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z dnia 19 grudnia 1966 r. - ratyfikowany przez Polskę w 1977 r., Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (pełna nazwa: Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności) ratyfikowanej przez nasze państwo 19 stycznia 1993 r. Należy zaznaczyć również, iż do Konstytucji, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych i Konwencji o Prawach Dziecka nawiązuje bezpośrednio preambuła Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Najważniejsze prawa dziecka podlegające konstytucyjnej ochronie, to m.in.: - art. 68 ust. 3 - prawo dzieci do szczególnej opieki zdrowotnej, - art. 70 ust. 1 i 2 - prawo do nauki, obowiązkowa nauka do 18 r. życia, bezpłatność nauki w szkołach publicznych, - art. 48 ust. 1 - prawo rodziców - art. 53 ust. 3 (w zw. z art. 48 ust. 1) - prawo rodziców do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania religijnego i moralnego zgodnie ze swoimi przekonaniami, - art. 65 ust. 3 - zakaz stałego zatrudniania dzieci do lat 16. Moim zdaniem najważniejszym przepisem Konstytucji, traktującym o prawach dziecka, gwarantującym przede wszystkim ich ochronę jest artykuł 72 ust. 1, albowiem wskazano tu literalnie, iż Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Przepis ten przewiduje także prawo każdej osoby do żądania od organów władzy publicznej, w tym oczywiście szkoły, ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Postanowienia zawarte w tymże artykule dotyczą wszystkich dzieci, bez względu na ich obywatelstwo. Ponadto, w ustępie 3 cytowanego artykułu znajdujemy również dyrektywę formułującą charakter praw proceduralnych dotyczących ochrony praw dzieci. W myśl tego przepisu wszystkie organy władzy publicznej oraz osoby odpowiedzialne za dziecko są obowiązane do wysłuchania i w miarę możliwości uwzględnienia zdania dziecka, jeżeli sprawa dotyczy ustalania jego praw. 2

3 Oczywistym jest, że postanowienia Konstytucji obowiązują wszystkich, ale zaznaczyć należy, iż nauczycieli również dlatego, gdyż z art. 6 ust. 4 Ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela wynika wprost, iż Nauczyciel obowiązany jest: kształcić i wychowywać młodzież w poszanowaniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uważam, iż restrykcyjność przestrzegania zapisów Konstytucji dotyczy nauczycieli tym bardziej, albowiem na podstawie art ust. 4 Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeksu Karnego można ich uznać za funkcjonariuszy publicznych (o powyższym traktuje również znowelizowany art. 63 ust.1 Ustawy Karta Nauczyciela). Nadzór nad przestrzeganiem praw dziecka pełni dyrektor we współpracy z innymi nauczycielami sprawującymi w szkole stanowiska kierownicze. Dyrektor winien dbać o odpowiednie zapisy w statusie szkoły i ich rzetelną realizację, jednak za przestrzeganie praw dziecka/ucznia w szkole odpowiedzialni są wszyscy nauczyciele, a w szczególności pedagog szkolny, psycholog i rzecznik praw ucznia, jeżeli został w szkole zatrudniony. Konsekwencją i rozwinięciem postanowień Konstytucji dotyczących wolności i praw dziecka są stosowne regulacje zawarte w wielu innych aktach prawa krajowego. Można tu wymienić chociażby, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego, Ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich, Kodeks postępowania karnego, Ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii, Ustawę o pomocy społecznej, czy regulacje prawa oświatowego. Warto w tym miejscu przywołać kilka ważnych artykułów zawartych w Ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Przykładem w tym względzie może być wynikające z treści art. 96 k.r.o. prawo dziecka do zapewnienia mu przez rodziców fizycznego i duchowego rozwoju oraz należytego przygotowania do pracy, odpowiednio do jego uzdolnień, oraz odpowiadający temu prawu obowiązek rodziców dziecka. Doniosła jest również regulacja art. 100 k.r.o. stanowiąca, że nie tylko sąd opiekuńczy, ale również inne organy państwowe, zatem również szkoła, są zobowiązane udzielać pomocy rodzicom, jeżeli jest ona potrzebna do należytego wykonywania władzy rodzicielskiej, a także art k.r.o. obligujący sąd do wydania odpowiednich zarządzeń wtedy, gdy dobro dziecka jest naruszone, bądź tylko zagrożone. 3

4 Naczelna zasada- dobro dziecka Podstawową wytyczną do ochrony praw dziecka i realizacji poszczególnych kategorii tych praw stanowi dobro dziecka. W preambule Konwencji o prawach dziecka podkreślono, że dziecko dla pełnego i harmonijnego rozwoju swojej osobowości powinno wychowywać się w środowisku rodzinnym, w atmosferze szczęścia, miłości i zrozumienia oraz, że dziecko powinno być w pełni przygotowane do życia w społeczeństwie jako indywidualnie ukształtowana jednostka, wychowana w duchu ideałów zawartych w Karcie Narodów Zjednoczonych, a w szczególności w duchu pokoju, godności, tolerancji, wolności, równości i solidarności. Zauważyć należy, iż w naszym ustawodawstwie brak jest definicji tego pojęcia, choć przenika ono przez wszystkie regulacje dotyczące dzieci. Zasadę dobra dziecka zalicza się na przykład do podstawowych zasad prawa rodzinnego. W myśl art Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. To dobro dziecka i interes społeczny wyznaczają granice stanowiących treść władzy rodzicielskiej uprawnień dziecka. Uzasadnione wydaje się być posłużenie się w tym miejscu wyjaśnieniem pojęcia dobro dziecka przedstawionym przez Z. Radwańskiego. Według tego Autora przez dobro dziecka rozumie się sytuację dziecka, przy czym chodzi tu o sytuację postulowaną w świetle dominującej w naszym społeczeństwie doktryny moralnej, a bliżej określoną w regulacjach prawnych i ustalonej judykaturze sądowej. Jest to model idealizacyjny. Zakłada on, że dziecko wychowuje się w rodzinie najlepiej naturalnej w każdym razie w ustalonej sytuacji prawnorodzinnej, w atmosferze miłości, w warunkach pozwalających zaspokoić rozsądnie rozumiane jego potrzeb i najpełniej rozwijać jego talenty i zdolność samodzielnego, twórczego działania oraz kształtować charakter w duchu określonych ideałów. Model ten zakłada równocześnie, że będzie zagwarantowana należyta troska o majątek dziecka. Jest to model zorientowany nie tylko na aktualną sytuację dziecka, ale także zwrócony ku jego przyszłości i raczej owa dalsza perspektywa ideału dojrzałego człowieka zyskuje preferencje w razie kolizji z wartościami rozpatrywanymi jedynie z punktu widzenia aktualnych potrzeb dziecka (Por. Z. Radwański, Pojęcie i funkcja dobra dziecka w polskim prawie rodzinnym i opiekuńczym, Studia Cywilistyczne 1981, t. 31, s. 19 oraz H. Haak, Ochrona prawna udzielana przez sąd opiekuńczy, Toruń 2002 r., s. 99.). Z. Radwański podkreśla przy tym, że realizacja tego modelu wymaga indywidualnej oceny dziecka 4

5 uwzględnienia w szczególności jego wieku, płci, stanu zdrowia, uzdolnień, cech charakterologicznych, wrażliwości psychicznej, faktycznie istniejących więzi uczuciowych łączących je z otoczeniem. Reasumując można stwierdzić, iż powinność nauczycieli do ochrony i przestrzegania praw dziecka jest obowiązkiem konstytucyjnym, zaś naczelną zasadą do ich respektowania jest dobro dziecka. Źródło tkwi w art. 87 ust.1 Konstytucji i art.72, który mówi o obowiązkach organów władzy publicznej w zakresie ochrony praw dziecka. Dodatkowym wzmocnieniem dla poszanowania zapisów Konstytucji jest Karta Nauczyciela. Ważna w swej treści jest również preambuła Ustawy o systemie oświaty. Nauczyciele muszą pamiętać także o treści art. 33 ust. 2 pkt. 6 powołanej ustawy, albowiem podkreśla on, iż nadzorowi pedagogicznemu podlega w szczególności przestrzeganie praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechnianie wiedzy o tych prawach. Poza sferą formalno-prawną, warto stać na straży praw naszych podopiecznych, również dlatego, gdyż przekazując dzieciom wiedzę na temat ich praw, uczymy świadomego korzystania z nich. Świadome korzystanie z praw poszerza sferę ich wolności, ale zarazem uczy odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Podejmując samodzielnie decyzje dzieci uczą się, że muszą respektować decyzje innych, ich obszar wolności. W konsekwencji zatem, jest to nauka szacunku i tolerancji. Ponadto, dziecko ma możliwość dostrzeżenia swojej podmiotowości w kontekście funkcjonującego porządku prawnego, a to przyczynia się do poczucia jego bezpieczeństwa w szkole. Natalia Górska 5

Współpraca szkoły z rodzicami. Dla dobra dziecka konieczne staje się budowanie porozumienia: szkoła dom środowisko B. Bartoszewska

Współpraca szkoły z rodzicami. Dla dobra dziecka konieczne staje się budowanie porozumienia: szkoła dom środowisko B. Bartoszewska Współpraca szkoły z rodzicami Dla dobra dziecka konieczne staje się budowanie porozumienia: szkoła dom środowisko B. Bartoszewska Ważne pytania: Po co chcemy współpracować? Co chcemy osiągnąć? Na jakiej

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI w świetle przepisów prawa Zależności Konwencja o prawach dziecka 1. Prawo do wychowania w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z

Bardziej szczegółowo

Prawa rodzica/opiekuna do uzyskiwania informacji na temat nauki szkolnej ucznia oraz do objęcia go pomocą psychologiczno pedagogiczną.

Prawa rodzica/opiekuna do uzyskiwania informacji na temat nauki szkolnej ucznia oraz do objęcia go pomocą psychologiczno pedagogiczną. Prawa rodzica/opiekuna do uzyskiwania informacji na temat nauki szkolnej ucznia oraz do objęcia go pomocą psychologiczno pedagogiczną. Mgr Mirosława Grzemba-Wojciechowska Dyrektor Szkoły Podstawowej nr

Bardziej szczegółowo

Wstęp...3. I. Założenia teoretyczne programu...4. Adresaci programu...5. III. Cele programu...6. IV. Zadania Programu...6

Wstęp...3. I. Założenia teoretyczne programu...4. Adresaci programu...5. III. Cele programu...6. IV. Zadania Programu...6 POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W ZAKRESIE PROMOWANIA I WDROŻENIA PRAWIDŁOWYCH METOD WYCHOWAWCZYCH W STOSUNKU DO DZIECI W RODZINACH ZAGROŻONYCH PRZEMOCĄ W RODZINIE Sandomierz 2013r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Zrozumieć prawa pacjenta

Zrozumieć prawa pacjenta Zrozumieć prawa pacjenta Historia praw dziecka w pigułce 1819 r. - Wielka Brytania, Robert Owen proponuje prawem zagwarantowany zakaz zatrudnienia małych dzieci w kopalniach i fabrykach; 1908 r. zakaz

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA W PRZECŁAWIU

SZKOŁA PODSTAWOWA W PRZECŁAWIU SZKOŁA PODSTAWOWA W PRZECŁAWIU PRAWA I OBOWIĄZKI RODZICÓW WZGLĘDEM DZIECI Dokumenty mówiące o prawach i obowiązkach rodziców m. in.: - Konstytucja RP - Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców -Konwencja

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SAMORZĄDOWEGO ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 IM. ADAMA MICKIEWICZA W CHEŁMKU W wychowaniu chodzi właśnie o to, aby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem Jan Paweł II Najważniejszym

Bardziej szczegółowo

Prawa Dziecka. Czym są prawa dziecka?

Prawa Dziecka. Czym są prawa dziecka? Prawa Dziecka "Nie ma dzieci są ludzie [ ]." Janusz Korczak Czym są prawa dziecka? Najważniejszym, naturalnym prawem człowieka jest prawo do życia. Z niego płynie prawo do pełnego - na miarę człowieka

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XL/243/2013 RADY POWIATU W SANDOMIERZU. z dnia 31 grudnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XL/243/2013 RADY POWIATU W SANDOMIERZU. z dnia 31 grudnia 2013 r. UCHWAŁA NR XL/243/2013 RADY POWIATU W SANDOMIERZU z dnia 31 grudnia 2013 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego Programu działań profilaktycznych w zakresie promowania i wdrożenia prawidłowych metod wychowawczych

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 im. BATALIONÓW CHŁOPSKICH W BRATOSZEWICACH na rok szkolny 2015/2016

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 im. BATALIONÓW CHŁOPSKICH W BRATOSZEWICACH na rok szkolny 2015/2016 SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 1 im. BATALIONÓW CHŁOPSKICH W BRATOSZEWICACH na rok szkolny 2015/2016 Zespół Szkół Nr 1 im. Batalionów Chłopskich w Bratoszewicach 95-011 Bratoszewice, Plac

Bardziej szczegółowo

Współpraca kuratora sądowego ze szkołą w wykonywaniu środków wychowawczych

Współpraca kuratora sądowego ze szkołą w wykonywaniu środków wychowawczych Współpraca kuratora sądowego ze szkołą w wykonywaniu środków wychowawczych Krzysztof Stasiak Kurator Okręgowy Sądu Okręgowego w Gdańsku Współpraca zdolność tworzenia więzi i współdziałania z innymi, umiejętność

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE 2015/2016 Podstawa prawna: 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483, późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

Kim jest Rzecznik Praw Dziecka?

Kim jest Rzecznik Praw Dziecka? Kim jest Rzecznik Praw Dziecka? Prace nad utworzeniem instytucji Rzecznika Praw Dziecka w Polsce zainicjowane zostały przez organizacje pozarządowe i środowiska działające na rzecz praw dzieci. W rezultacie

Bardziej szczegółowo

Szkoła w systemie edukacji narodowej. dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Szkoła w systemie edukacji narodowej. dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Szkoła w systemie edukacji narodowej dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie System edukacji narodowej podstawa prawna Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991

Bardziej szczegółowo

Źródło pinterest. Konferencja Safer Internet 25.09.2014 Rafał Lew-Starowicz APS

Źródło pinterest. Konferencja Safer Internet 25.09.2014 Rafał Lew-Starowicz APS Źródło pinterest Konferencja Safer Internet 25.09.2014 Rafał Lew-Starowicz APS Prof. Andrzej Korybski prof. Bronisław Siemienicki 1. Pojęcie edukacji prawnej na rzecz odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania

Bardziej szczegółowo

ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 5 SPECJALNA W BYDGOSZCZY PROGRAM WYCHOWAWCZY. Rok szkolny 2012/2013

ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 5 SPECJALNA W BYDGOSZCZY PROGRAM WYCHOWAWCZY. Rok szkolny 2012/2013 ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 5 SPECJALNA W BYDGOSZCZY PROGRAM WYCHOWAWCZY Rok szkolny 2012/2013 MISJA SZKOŁY "Zaspokajać naturalną u młodzieży potrzebę wiedzy i doskonalenia poprzez zorganizowane przekazywanie

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PONADLOKALNEJ ŚWIETLICY ŚRODOWISKOWEJ W OGRODNIKACH

REGULAMIN PONADLOKALNEJ ŚWIETLICY ŚRODOWISKOWEJ W OGRODNIKACH Załącznik Do Zarządzenia Nr 7/2009 Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Milejewie REGULAMIN PONADLOKALNEJ ŚWIETLICY ŚRODOWISKOWEJ I. Podstawa prawna. W OGRODNIKACH 1. Placówka prowadzi swoją

Bardziej szczegółowo

Realizacja postanowień Konwencji o prawach dziecka w świetle nowelizacji Kodeksu rodzinnego iopiekuńczego z 6 listopada 2008 r. Michał Kubalski Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Omawiane akty prawne:

Bardziej szczegółowo

PETYCJA. Prawo dzieci do obojga rodziców

PETYCJA. Prawo dzieci do obojga rodziców Stowarzyszenie Dla Dobra Dziecka Plac Zamkowy 3/9 62-500 Konin Konin, 6 grudnia 2015 Szanowny Pan Zbigniew Ziobro Minister Sprawiedliwości PETYCJA Prawo dzieci do obojga rodziców Działając na podstawie

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Podkowiańskiego Liceum Ogólnokształcącego nr 60

Program Wychowawczy Podkowiańskiego Liceum Ogólnokształcącego nr 60 Program Wychowawczy Podkowiańskiego Liceum Ogólnokształcącego nr 60 Motto: Takie będą Rzeczypospolite jakie ich młodzieży chowanie. Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego Stanisława Staszica Pogram wychowawczy

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki

Szkolny Program Profilaktyki Szkolny Program Profilaktyki Publicznego Gimnazjum nr 1 w Żaganiu Motto: Papierosy, alkohol, narkotyki, AIDS... czyli jak się nie zgubić w supermarkecie świata. Wstęp PROFILAKTYKA jest chronieniem człowieka

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 16 lipca 2007 r., SK 61/06 BRAK MOŻLIWOŚCI UZNANIA DZIECKA PO JEGO ŚMIERCI

Wyrok z 16 lipca 2007 r., SK 61/06 BRAK MOŻLIWOŚCI UZNANIA DZIECKA PO JEGO ŚMIERCI Wyrok z 16 lipca 2007 r., SK 61/06 BRAK MOŻLIWOŚCI UZNANIA DZIECKA PO JEGO ŚMIERCI Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr XXXIX/313/2014 Rady Powiatu w Ostródzie z dnia 29 października 2014r.

Załącznik do uchwały Nr XXXIX/313/2014 Rady Powiatu w Ostródzie z dnia 29 października 2014r. Załącznik do uchwały Nr XXXIX/313/2014 Rady Powiatu w Ostródzie z dnia 29 października 2014r. Powiatowy Program Profilaktyczny w zakresie promowania i wdrożenia prawidłowych metod wychowawczych w stosunku

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE

ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU PUBLICZNEGO GIMNAZJUM I SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W LEŹNIE W wychowaniu chodzi o to, aby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem; o to ażeby bardziej był,

Bardziej szczegółowo

Samorządowa Szkoła Muzyczna I st. w Tarnowie Podgórnym, ul. Szkolna 5 62-080 Tarnowo Podgórne PROGRAM WYCHOWAWCZY

Samorządowa Szkoła Muzyczna I st. w Tarnowie Podgórnym, ul. Szkolna 5 62-080 Tarnowo Podgórne PROGRAM WYCHOWAWCZY PROGRAM WYCHOWAWCZY - 2014 1 Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. (art. 48, 53, 70) Ustawa o systemie oświaty z 7.09.1991 r. (art. 1, 5, 33, 34a, 40) z późniejszymi zmianami

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA Dokumenty międzynarodowe

PRAWA CZŁOWIEKA Dokumenty międzynarodowe Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Prawa i wolności: prawo do życia, zniesienie kary śmierci, wolność od tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania, wolność

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO

TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO 2. Protokół podpisuje osoba, która przyjęła oświadczenie, oraz osoba, która je złożyła, chyba że nie może ona go podpisać. Przyczynę braku podpisu należy podać w protokole.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY II Liceum Ogólnokształcącego w Kartuzach 2015/2016

PROGRAM WYCHOWAWCZY II Liceum Ogólnokształcącego w Kartuzach 2015/2016 PROGRAM WYCHOWAWCZY II Liceum Ogólnokształcącego w Kartuzach 2015/2016 Program tworzono w oparciu o oczekiwania uczniów, rodziców, nauczycieli i środowiska oraz Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, Karty

Bardziej szczegółowo

W toku analizy przepisów prawa dotyczących autonomii pacjentów w zakresie leczenia

W toku analizy przepisów prawa dotyczących autonomii pacjentów w zakresie leczenia RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-634333-X-09/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Ewa Kopacz Minister Zdrowia W toku analizy przepisów

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r.

Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szczecin, dnia 01 grudnia 2011 r. Szanowna Pani dr n. med. Agnieszka Ruchała-Tyszler Wiceprezes Okręgowej Rady Lekarskiej Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie w miejscu OPINIA PRAWNA wydana na zlecenie

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O PRAWIE Norma prawna Norma prawna PRAWO zbiór wszystkich obowiązujących w danym państwie norm prawnych. NORMA PRAWNA reguła ustanowiona lub uznana przez państwo, która określa jak należy postępować w oznaczonych okolicznościach.

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA

KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA Poniżej prezentujemy wybrane postanowienia Konwencji o prawach dziecka ilustrowane pracami laureatów konkursu plastycznego Prawa dziecka oczami dzieci, zrealizowanego w ramach

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY PIĄTNICA. z dnia... 2012 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013-2016

UCHWAŁA NR... RADY GMINY PIĄTNICA. z dnia... 2012 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013-2016 Projekt z dnia 1 października 2012 r. UCHWAŁA NR... RADY GMINY PIĄTNICA z dnia... 2012 r. w sprawie przyjęcia do realizacji Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2013-2016 Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy. Chrześcijańskiej Szkoły Podstawowej im. Króla Dawida oraz Chrześcijańskiego Gimnazjum im. Króla Dawida w Poznaniu

Program Wychowawczy. Chrześcijańskiej Szkoły Podstawowej im. Króla Dawida oraz Chrześcijańskiego Gimnazjum im. Króla Dawida w Poznaniu Program Wychowawczy Chrześcijańskiej Szkoły Podstawowej im. Króla Dawida oraz Chrześcijańskiego Gimnazjum im. Króla Dawida w Poznaniu I. PODSTAWA PRAWNA SZKOLNEGO PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Uwagi wstępne... 46

Spis treści. I. Uwagi wstępne... 46 Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII Przedmowa do tomu I... XXXV Rozdział 1. Krytyka wartości poznawczej i analitycznej funkcji ochronnej prawa pracy... 1 1. Uwagi wstępne... 1 2. Funkcje prawa pracy

Bardziej szczegółowo

RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH W arszawa, S.ff. ZJAli r.

RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH W arszawa, S.ff. ZJAli r. RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH W arszawa, S.ff. ZJAli r. I.7036.49.2014.AKB 0. Pani Małgorzata Omilanowska Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ul. Krakowskie Przedmieście 15/17 /V\aX/ Q>di^/\AA/ iyvts

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r.

PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY. Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. PRAWO DO PRYWATNOŚCI I OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH PODSTAWOWE ZASADY Szkolenie dla sekcji sądownictwa międzynarodowego Kliniki Prawa UW 14 XI 2009 r. Część I PRAWO DO PRYWATNOŚCI WPROWADZENIE Prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Karta analizy realizacji zadań przez dyrektora szkoły/placówki wg wskaźników do cząstkowej oceny pracy dyrektora

Karta analizy realizacji zadań przez dyrektora szkoły/placówki wg wskaźników do cząstkowej oceny pracy dyrektora Karta analizy realizacji zadań przez dyrektora szkoły/placówki wg wskaźników do cząstkowej oceny pracy dyrektora załącznik 1 1. Organizuje pracę szkoły/placówki zgodnie ze statutem, arkuszem organizacyjnym

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015

Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015 Program wychowawczy Gimnazjum nr l im. Powstańców Styczniowych w Pińczowie na rok szkolny 2014/2015 Wstęp Program wychowawczy szkoły jest opracowany zgodnie z: Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

Wydział Wspierania Rodzinnej Pieczy Zastępczej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi. Jacek Kędzierski

Wydział Wspierania Rodzinnej Pieczy Zastępczej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi. Jacek Kędzierski Wydział Wspierania Rodzinnej Pieczy Zastępczej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi Jacek Kędzierski Rodzinne formy pieczy zastępczej receptą na kryzys współczesnej rodziny perspektywa organizatora

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza. Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA

Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza. Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA 1 Prawa cywilne Prawa socjalne Prawa kulturalne Prawa polityczne Nie przyznano dzieciom praw ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na

Pan. Donald Tusk. W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Aleje Ujazdowskie 1/3 00-071 Warszawa W związku z licznymi wątpliwościami jakie wywołała informacja o planowanym na dzień 26 stycznia 2012 r. podpisaniu przez Polskę

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu Karta (sylabus) modułu/przedmiotu.pedagogika.. Studia I. Stopnia Przedmiot: Prawodawstwo opiekuńcze Kod przedmiotu: Przedmiot w języku angielskim: Welfare legislation Grupy szczegółowych efektów kształcenia:

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OCENIANIA PRACY NAUCZYCIELA PRZEDSZKOLE NR 15 W KOSZALINIE

REGULAMIN OCENIANIA PRACY NAUCZYCIELA PRZEDSZKOLE NR 15 W KOSZALINIE REGULAMIN OCENIANIA PRACY NAUCZYCIELA PRZEDSZKOLE NR 15 W KOSZALINIE 1. Praca nauczyciela podlega ocenie. 2. Oceny pracy nauczyciela dokonuje się na podstawie art. 6a Ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich

Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz Kochanowski RPO-542175-X-06/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 022 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 022 827

Bardziej szczegółowo

Instytucje zastępczego środowiska rodzinnego

Instytucje zastępczego środowiska rodzinnego MAGDALENA MACZUGA Instytucje zastępczego środowiska rodzinnego I. Celem opracowania poświęconego instytucjom zastępczego środowiska rodzinnego jest dokonanie teoretycznej analizy form organizacji pieczy

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka

USTAWA z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2000 r. Nr 6, poz. 69. Art. 1. 1. Ustanawia się Rzecznika Praw Dziecka. 2. Rzecznik Praw

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak

Warszawa, marca 2014 roku. RZECZPOSPOLITA POLSKA / Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak Pan ZSRI5 OO/4/20 14/MM Marek Michalak Kwestię uregulowania treści wokandy sądowej określa zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 grudnia 2003 roku w sprawie organizacji i zakresu działania salą, w

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I. Władza rodzicielska. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury...

Spis treści. Rozdział I. Władza rodzicielska. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa................................................ Wykaz skrótów............................................. Wykaz literatury............................................ XIII XV XIX Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

Prawa i bezprawia wobec ucznia i jego rodziny.

Prawa i bezprawia wobec ucznia i jego rodziny. 14. o4 2014 Kongres Łódzkiego Towarzystwa Pedagogicznego Prawa i bezprawia wobec ucznia i jego rodziny. Dr Teresa Wejner Jaworska 20 listopada 1989 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło Konwencję o Prawach

Bardziej szczegółowo

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Małgorzata Joanna Adamczyk Kolegium MISH UW Collegium Invisibile m.adamczyk@ci.edu.pl Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Ewolucja czy rewolucja? Zdobywanie przez osoby

Bardziej szczegółowo

Organizacje pozarządowe - ważny partner w przeciwdziałaniu przemocy Toruń 30 września 2014r. Prawne aspekty przemocy w rodzinie

Organizacje pozarządowe - ważny partner w przeciwdziałaniu przemocy Toruń 30 września 2014r. Prawne aspekty przemocy w rodzinie Organizacje pozarządowe - ważny partner w przeciwdziałaniu przemocy Toruń 30 września 2014r. Prawne aspekty przemocy w rodzinie Samodzielny Zespół ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Podstawowe akty

Bardziej szczegółowo

KODEKS RÓWNEGO TRAKTOWANIA W SZKOLE PODSTAWOWEJ. im. ŚWIĘTOKRZYSKICH PARTYZANTÓW ARMII KRAJOWEJ W WIELKIEJ WSI

KODEKS RÓWNEGO TRAKTOWANIA W SZKOLE PODSTAWOWEJ. im. ŚWIĘTOKRZYSKICH PARTYZANTÓW ARMII KRAJOWEJ W WIELKIEJ WSI Wielka Wieś, dn. 14.09.2015 KODEKS RÓWNEGO TRAKTOWANIA W SZKOLE PODSTAWOWEJ im. ŚWIĘTOKRZYSKICH PARTYZANTÓW ARMII KRAJOWEJ W WIELKIEJ WSI W okresie edukacji szkolnej, kiedy buduje się osobowość człowieka

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Warszawa, 20 maja 2014 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI PODSEKRETARZ STANU Roman Dmowski DSI-WPIPSI.070.1.2014 DSI-WPIPSI.070.1.2014 Pan Stanisław Duda Sekretarz Stanu w

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Praw Dziecka do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Druk nr 164)

Stanowisko Rzecznika Praw Dziecka do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Druk nr 164) Stanowisko Rzecznika Praw Dziecka do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Druk nr 164) Naturalnym środowiskiem rozwoju i dobra dziecka jest rodzina. Z tego względu powinna

Bardziej szczegółowo

W toku przeprowadzonych przez pracowników mojego Biura wizytacji szpitali

W toku przeprowadzonych przez pracowników mojego Biura wizytacji szpitali RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz RPO-726171-V-13/GH 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 55! 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jarosław Gowin Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA PODSTAWOWE INFORMACJE

PRAWA DZIECKA PODSTAWOWE INFORMACJE PRAWA DZIECKA PODSTAWOWE INFORMACJE Agnieszka Węegrzyńska CZYM SĄ PRAWA DZIECKA Prawa dziecka a prawa człowieka W 1948 roku ONZ proklamowało Powszechną Deklarację Praw Człowieka. W tym dokumencie zostały

Bardziej szczegółowo

1. USTAWA O SYSTEMIE O

1. USTAWA O SYSTEMIE O AKTY PRAWNE dotyczące współpracy rodziców i nauczycieli - wybór 1. USTAWA O SYSTEMIE OŚWIATY z dnia 7 września 1991 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329, z późn. zm.), Art. 1. System oświaty

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa

Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa Warszawa, dnia 13 stycznia 2015 r. Komisja Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej ul. Świętojerska 16 00-202 Warszawa Pan Władysław Kosiniak-Kamysz Minister Pracy i Polityki Społecznej ul. Nowogrodzka

Bardziej szczegółowo

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz RPO-736286-V-13/GH 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 55 1 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jarosław Duda Sekretarz Stanu Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

Państwa Strony zobowiązują się ponadto przyznać Podkomitetowi do spraw prewencji nieograniczony dostęp do wszystkich informacji dotyczących:

Państwa Strony zobowiązują się ponadto przyznać Podkomitetowi do spraw prewencji nieograniczony dostęp do wszystkich informacji dotyczących: UZASADNIENIE Protokół Fakultatywny do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania został przyjęty w dniu 18 grudnia 2002 r.

Bardziej szczegółowo

STATUT. NIEPUBLICZNEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY JULIUSZ Samodzielnego Koła Terenowego nr 64 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Krakowie

STATUT. NIEPUBLICZNEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY JULIUSZ Samodzielnego Koła Terenowego nr 64 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Krakowie STATUT NIEPUBLICZNEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY JULIUSZ Samodzielnego Koła Terenowego nr 64 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Krakowie Spis treści: 1. Rozdział I Nazwa placówki 2. Rozdział II Cele

Bardziej szczegółowo

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Warszawa, 10/12/2007 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Janusz KOCHANOWSKI RPO-556515-III/07/EP/LN 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Trybunał

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. z dnia 12 lipca 2013 r. Karta Praw Osób z Autyzmem

UCHWAŁA Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. z dnia 12 lipca 2013 r. Karta Praw Osób z Autyzmem UCHWAŁA Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 lipca 2013 r. Karta Praw Osób z Autyzmem Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uznaje, że osoby z autyzmem mają prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Prawa dziecka w przedszkolu

Prawa dziecka w przedszkolu Prawa dziecka w przedszkolu Rozwój człowieka wyznacza sama ludzka natura, a w nią wpisane są prawa. Dziecko nie potrafi o siebie zadbać, potrzebuje do tego rodziców, opiekunów, dlatego naturalnymi strażnikami

Bardziej szczegółowo

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO - 654450 - I/ll/NC 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Trybunał Konstytucyjny Warszawa

Bardziej szczegółowo

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Warszawa, 09.11.2015 Szanowna Pani Elżbieta Bieńkowska Unijna Komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług, przemysłu oraz małych i średnich przedsiębiorstw. PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Działając w imieniu

Bardziej szczegółowo

Prawa człowieka i systemy ich ochrony

Prawa człowieka i systemy ich ochrony Prawa człowieka i systemy ich ochrony Środki ochrony praw i wolności w Konstytucji RP Prawa człowieka i systemy ich ochrony SNP(Z) IV rok, semestr zimowy 2015/2016 Ochrona praw i wolności jednostki ogół

Bardziej szczegółowo

Wielce Szanowna Pani Premier

Wielce Szanowna Pani Premier Warszawa, 28/02/2007 RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz KOCHANOWSKI RPO-551982-VI/07/AB 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Prof.

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa do odebrania dziecka rodzinie przez Policję lub jej udziału w tej czynności może dojść w sytuacjach:

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa do odebrania dziecka rodzinie przez Policję lub jej udziału w tej czynności może dojść w sytuacjach: Odebranie dziecka Odebranie dziecka rodzinie i umieszczenie go w obcym środowisku to dla niego sytuacja traumatyczna. Od wszystkich podmiotów uprawnionych do odebrania dziecka rodzinie wymagana jest wyjątkowa

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY. W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie

PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY. W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie PROCEDURA NIEBIESKIE KARTY W Zespole Szkól Ekonomiczno-Ogrodniczych w Tarnowie W dniu 1 sierpnia 2010 r. weszła w życie znowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zakłada ona m.in. opracowanie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice)

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice) Poznań, dnia 6 kwietnia 2015 r. Prof. zw. dr hab. Zdzisław Kędzia OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice) I. Informacje ogólne 1. Nazwa

Bardziej szczegółowo

Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej

Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej Dr Ewa Kulesza Prawo człowieka do samostanowienia a obowiązek udzielenia pomocy przez instytucje pomocy społecznej Współcześnie obowiązujące przepisy prawa, także przepisy prawa międzynarodowego, przepisy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały:

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały: PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE na rok szkolny: 2015/2016 Program opracowały: mgr Marta Wychowaniec mgr Agnieszka Kaszuba mgr Małgorzata Bekier-Bochenek Podstawa

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH

PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH PLAN ROZWOJU SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 1 IM. KAROLA MIARKI W LĘDZINACH 2004/2005 2005/2006 2006/2007 2007/2008 2008/2009 1 I MISJA SZKOŁY Nadrzędnym celem wychowawczym naszej szkoły

Bardziej szczegółowo

O P I N I A P R A W N A. dotycząca zasad organizacji udzielenia świadczeń przez pielęgniarki szkolne

O P I N I A P R A W N A. dotycząca zasad organizacji udzielenia świadczeń przez pielęgniarki szkolne Opole, dnia 20 września 2013 r. Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Opolu ul. Świerkowa 24, 45-407 Opole O P I N I A P R A W N A dotycząca zasad organizacji udzielenia świadczeń przez pielęgniarki

Bardziej szczegółowo

Załącznik. do Uchwały Nr XXIII/225/14. Rady Powiatu Siemiatyckiego. z dnia 16 czerwca 2014 r.

Załącznik. do Uchwały Nr XXIII/225/14. Rady Powiatu Siemiatyckiego. z dnia 16 czerwca 2014 r. Załącznik do Uchwały Nr XXIII/225/14 Rady Powiatu Siemiatyckiego z dnia 16 czerwca 2014 r. Powiatowy Program Profilaktyczny w zakresie promowania i wdrożenia prawidłowych metod wychowawczych w stosunku

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr1 w Pieńsku im. Polskich Żołnierzy Września 1939r. Koncepcja Pracy Szkoły

Szkoła Podstawowa nr1 w Pieńsku im. Polskich Żołnierzy Września 1939r. Koncepcja Pracy Szkoły Szkoła Podstawowa nr1 w Pieńsku im. Polskich Żołnierzy Września 1939r. Koncepcja Pracy Szkoły Uzupełnieniem Koncepcji Pracy Szkoły jest Statut Szkoły, Program Profilaktyczny Szkoły, Program Wychowawczy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ MISTRZOSTWA SPORTOWEGO W POZNANIU

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ MISTRZOSTWA SPORTOWEGO W POZNANIU PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ MISTRZOSTWA SPORTOWEGO W POZNANIU Chciałbyś dać dzieciom swobodę harmonijnego rozwoju wszystkich władz duchowych, wydobyć pełnię ukrytych sił, wychowywać w czci dla dobra,

Bardziej szczegółowo

Osoby odpowiedzialne. I. 1. Stworzyć możliwość wykorzystania i zastosowania wiedzy w praktyce

Osoby odpowiedzialne. I. 1. Stworzyć możliwość wykorzystania i zastosowania wiedzy w praktyce Sfera rozwoju Zadania I. 1. Stworzyć możliwość wykorzystania i zastosowania wiedzy w praktyce Formy realizacji Poznanie technik i stylów uczenia się na gddw stosowanie metod aktywizujących na lekcjach

Bardziej szczegółowo

W nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji w sprawie sieci monitoringu

W nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji w sprawie sieci monitoringu W nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji w sprawie sieci monitoringu wizyjnego szkół i placówek oświatowych pragnę wyrazić swoje poparcie i uznanie dla kierunku zmian wprowadzonych w tym obszarze w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY POWIATOWEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY W OTWOCKU NA LATA 2013 2015. Otwock, wrzesień 2013 r.

PROGRAM WYCHOWAWCZY POWIATOWEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY W OTWOCKU NA LATA 2013 2015. Otwock, wrzesień 2013 r. POWIATOWY MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY im. Michała Elwiro Andriollego w Otwocku ul. Poniatowskiego 10, 05-400 Otwock tel./fax. +48 / 22 779-33 57; tel. kom. +48 / 695-195-697 e-mail: mdk@pmdk-otwock.pl www:

Bardziej szczegółowo

Szkoła: Autodiagnozy dokonał/a:

Szkoła: Autodiagnozy dokonał/a: Kuratorium Oświaty Rynek Kościuszki 9 15-950 Białystok Szanowni Państwo! Minister Edukacji Narodowej ustalił na lata 2007/2008 i 2008/2009 zadanie priorytetowe w zakresie sprawowania nadzoru pedagogicznego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach. z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu

Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach. z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu Uchwała Nr 314/XLII/2010 Rady Miejskiej w Kaletach z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół w Kaletach oraz nadania mu statutu Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Analiza ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. 2012 r.

Analiza ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. 2012 r. nie w I RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa. czerwca 2014 r. Rzecznik Praw Dziecka Marek Micha/ak ZSM/5 00/2/201 4/AJ Pan Bartiomiej Sienkiewicz Minister Spraw Wewnętrznych w związku z napływającymi do mojego

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę o systemie oświaty z dnia 7

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Zespołu Szkół Powiatowych w Troszynie

Program wychowawczy Zespołu Szkół Powiatowych w Troszynie Program wychowawczy Zespołu Szkół Powiatowych w Troszynie Rok Szkolny 2015/2016 Podstawa prawna Szkoła realizuje cele wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka,

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkół Przyrodniczo - Biznesowych im. Jadwigi Dziubińskiej w Tarcach PROGRAM PROFILAKTYKI Tarce 2010/2011 PODSTAWY PRAWNE DZIAŁALNOŚCI PROFILAKTYCZNEJ W SZKOE Szkoła wspierając rozwój dzieci i młodzieży,

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Pedagogicznej Przedszkola Nr 1 im. Czesława Janczarskiego w Węgrowie

Regulamin Rady Pedagogicznej Przedszkola Nr 1 im. Czesława Janczarskiego w Węgrowie Regulamin Rady Pedagogicznej Przedszkola Nr 1 im. Czesława Janczarskiego w Węgrowie Podstawa prawna; Art.40, 41, 42, 43, 44 Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r.Dz. U. Nr 95 poz. 425 z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 5

Program Wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 5 Program Wychowawczy Szkoły Podstawowej nr 5 im. Króla Jana III Sobieskiego w Zabrzu Podstawą prawną niniejszego programu wychowawczego jest Ustawa o Systemie Oświaty z dnia 07 września 1991r. (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

RADA EUROPY KOMITET MINISTRÓW

RADA EUROPY KOMITET MINISTRÓW RADA EUROPY KOMITET MINISTRÓW Zalecenie Rec(2005)5 Komitetu Ministrów dla państw członkowskich w sprawie praw dzieci przebywających w placówkach opiekuńczo-wychowawczych (Przyjęte przez Komitet Ministrów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Rozdział I. Władza rodzicielska

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Rozdział I. Władza rodzicielska Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIII XV XIX Rozdział I. Władza rodzicielska A. Komentarz tezowy... 3 Kodeks rodzinny i opiekuńczy.... 3 Tytuł II. Pokrewieństwo i powinowactwo... 3 Dział

Bardziej szczegółowo