WinSADIB/WinSADMS/WinSADOR

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WinSADIB/WinSADMS/WinSADOR"

Transkrypt

1 WinSADIB/WinSADMS/WinSADOR Program do tworzenia dokumentów celnych i finansowych PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA Wrocław, lipiec 2013

2 2 HUZAR SOFTWARE

3 1.WSTĘP... 7 UMOWA LICENCYJNA INSTALACJA... 8 WYMAGANIA SYSTEMOWE... 8 INSTALACJA BAZY FIREBIRDSQL I PROGRAMU WINSADIB... 8 INSTALACJA PROGRAMU WINSADMS... 9 PIERWSZE URUCHOMIENIE PROGRAMU INSTALACJA PROGRAMU WINSADGUARDIB PRZYGOTOWANIE PROGRAMU DO PRACY OPCJE PROGRAMU POZOSTAŁE OPCJE ZASADY PORUSZANIA SIĘ W PROGRAMIE I SKRÓTY KLAWISZOWE ZASADY WYSZUKIWANIA I SORTOWANIA DANYCH W BAZACH DANYCH USPRAWNIENIA PRACY INDYWIDUALNE PREFERENCJE MENU RAPORTY MENU NARZĘDZIA TWORZENIE WŁASNYCH BAZ DANYCH TARYFA CELNA DODATKOWE MODUŁY DOKUMENTY SAD TWORZENIE DOKUMENTU SAD INNE SPOSOBY TWORZENIA DOKUMENTU SAD WYPEŁNIANIE PÓL DOKUMENTU SAD WYPEŁNIANIE PÓL 2 I 8 - NADAWCA I ODBIORCA WYPEŁNIANIE PÓL 22 I 23 WALUTA I KURS WYPEŁNIANIE POLA 31 OPIS TOWARU WYPEŁNIANIE POLA 33 KOD TOWARU WYPEŁNIANIE POLA 50 GŁÓWNY ZOBOWIĄZANY WYPEŁNIANIE POLA 52 DANE GWARANCJI NIEWAŻNYCH DOKUMENT SAD NA PODSTAWIE FAKTUR PRACA Z DOKUMENTEM SAD I JEGO DRUKOWANIE OPERACJE NA DOKUMENCIE SAD DRUKOWANIE DOKUMENTÓW SAD INNE DOKUMENTY DOKUMENT CMR DOKUMENT CIM (NOWY) DOKUMENT EUR ŚWIADECTWA POCHODZENIA DOKUMENT T DOKUMENT SMGS INNE DOKUMENTY DEKLARACJE SKRÓCONE POWIADOMIENIA CELINA FAKTURY VAT OPCJE FAKTUR VAT TWORZENIE NOWEJ FAKTURY MODYFIKACJA FAKTURY VAT PODGLĄD FAKTURY VAT KOPIOWANIE FAKTUR VAT BLOKOWANIE FAKTUR VAT DRUKOWANIE FAKTUR VAT ROZLICZANIE FAKTUR VAT TWORZENIE ZESTAWIEŃ WinSADIB/MS/OR 3

4 FAKTURA W OBCYM JĘZYKU TWORZENIE FAKTURY KORYGUJĄCEJ OZNACZENIA GRAFICZNE FAKTUR VAT CENNIK KASA PRZELEWY ZGŁOSZENIA INTRASTAT RĘCZNE TWORZENIE DEKLARACJI INTRASTAT AUTOMATYCZNE TWORZENIE DEKLARACJI INTRASTAT NA PODSTAWIE FAKTUR REALIZACJA PROCEDUR UPROSZCZONYCH OBSŁUGA REJESTRU PROCEDURY UPROSZCZONEJ ZAKŁADANIE NOWEGO REJESTRU WPIS DO REJESTRU BLOKADA WPISU W REJESTRZE ZAREJESTROWANIE ODPOWIEDZI Z SYSTEMU CELINA DOKONYWANIE POPRAWEK W REJESTRZE WYDRUKI Z REJESTRU REALIZACJA PROCEDURY UPROSZCZONEJ W PRZYWOZIE ZGŁOSZENIA UZUPEŁNIAJĄCE POPRAWKI W REJESTRZE REALIZACJA PROCEDURY UPROSZCZONEJ W WYWOZIE MODUŁ ROZSYŁANIE KOMUNIKATÓW AUTOMATYCZNE ROZSYŁANIE KOMUNIKATÓW DO KOŃCOWEGO KLIENTA WYSYŁANIE DOKUMENTÓW DO SYSTEMÓW CELNYCH SYSTEM ECS PODPISYWANIE PLIKÓW XML CERTYFIKAT (KLUCZ) PODPISU ELEKTRONICZNEGO OBSŁUGA ZGŁOSZEŃ WYWOZOWYCH SYSTEM ICS SYSTEM NCTS REALIZACJA PROCEDURY TRANZYTU PODSTAWOWE KOMUNIKATY REALIZUJĄCE OBSŁUGĘ OPERACJI TRANZYTOWEJ REALIZACJA KOMUNIKACJI Z SYSTEMEM NCTS W PROGRAMIE WINSAD EWIDENCJA ZAMKNIĘĆ TRANZYTÓW SYSTEM CELINA WYSYŁANIE DOKUMENTÓW DO CELINA WEBCEL WYSYŁANIE DOKUMENTÓW DO CELINA OPUS SPRAWDZANIE STATUSU WYSŁANEGO DOKUMENTU MODUŁ GWARANCJI INSTALACJA MODUŁU KONFIGURACJA MODUŁU GWARANCJI MODUŁ GWARANCJI SYSTEM OSOZ DOKUMENT SAD IMPORTOWY I JEGO ZWIĄZEK Z MODUŁEM GWARANCJI DOKUMENT SAD TRANZYTOWY I JEGO ZWIĄZEK Z MODUŁEM GWARANCJI MODUŁ ZLECENIA INSTALACJA MODUŁU ZLECEŃ KONFIGURACJA MODUŁU ZLECEŃ TWORZENIE NOWEGO REJESTRU ZLECEŃ REJESTR ZLECEŃ I NOT TWORZENIE NOT HUZAR SOFTWARE

5 DRUKOWANIE NOT MODUŁ SKŁADNICA DOKUMENTÓW IMPORT/EKSPORT DANYCH Z/DO PLIKÓW ZEWNĘTRZNYCH IMPORT Z PLIKÓW ZEWNĘTRZNYCH EKSPORT DO PLIKÓW ZEWNĘTRZNYCH FORMATY PLIKÓW WinSADIB/MS/OR 5

6 6 HUZAR SOFTWARE

7 1.Wstęp Program do tworzenia dokumentów celnych i finansowych jest dostępny w trzech wydaniach nazwanych WinSADIB, WinSADMS oraz WinSADOR. Pod względem funkcjonalnym programy są identyczne, a podstawowa różnica sprowadza się do różnych systemów zarządzania bazami danych. Program WinSADIB opiera się na bazie FirebirdSQL, WinSADMS na MS SQL, a WinSADOR na Oracle. W dalszej części podręcznika, jeżeli wyraźnie tego nie napisano, będzie używana nazwa WinSAD odnosząca się do wszystkich programów. Wszędzie tam, gdzie występują różnice między wydaniami będzie to wyraźnie zaznaczone (w szczególności dotyczy to niektórych okienek). Kupując program WinSAD staliście się Państwo klientami firmy HUZAR SOFTWARE działającej na rynku oprogramowania celnego od 1992 roku. Nasze wieloletnie doświadczenie w tematyce celnej oraz znajomość najnowszych narzędzi programistycznych sprawia, że oddajemy do rąk Państwa nowoczesny produkt najwyższej jakości. Program WinSAD jest przeznaczony do pracy w 32 lub 64-bitowych systemach operacyjnych Windows firmy Microsoft. Także na serwerze terminalowym. Program umożliwia wypełnianie, drukowanie oraz wysyłanie dokumentów celnych SAD, SAD BIS i innych celnych oraz wystawianie faktur VAT, wspólnotowych, eksportowych oraz przelewów. WinSAD zawiera pełną taryfę celną wraz ze stawkami ceł zawieszonych, antydumpingowych, kontyngentów, VAT-u, akcyzy. Za pomocą tego programu można wypełnić najbardziej skomplikowane SAD-y (m.in. transport w różnych walutach, banderole na alkohol i papierosy, cła specyficzne, zestawy dla dostaw zawierających powyżej 99 grup towarowych, itp). W niniejszej dokumentacji zamieściliśmy podstawowe informacje dla użytkownika. W programie zawarte są podpowiedzi ułatwiające korzystanie z programu. Prawa autorskie naszej firmy w zakresie używania programu WinSAD są zabezpieczone za pomocą układu szyfrującego zakładanego na port USB komputera. W wyjątkowych przypadkach możliwe jest zabezpieczenie software'owe (przede wszystkim wykorzystywane w sytuacjach awaryjnych). W instalacjach terminalowych (nie ma portów USB) udostępniamy zabezpieczenie za pomocą programu WinSADGuard którego instalacja i konfiguracja jest opisana w jednym następnych rozdziałów - Instalacja programu WinSADGuard. Umowa licencyjna Program jest rozpowszechniany na zasadzie umowy licencyjnej zawieranej pomiędzy firmą HUZAR SOFTWARE jako licencjodawcą a osobą fizyczną lub prawną, jako licencjobiorcą. Firma HUZAR SOFTWARE zastrzega sobie pełne prawo autorskie do programu WinSAD. Licencjodawca udziela sześciomiesięcznej gwarancji dotyczącej funkcjonowania programu. Ewentualne powtarzalne błędy, tj. takie, które użytkownik potrafi systematycznie powodować, a nie są wynikiem niepoprawnej jego obsługi lub niewłaściwej eksploatacji w danym środowisku programowo-sprzętowym, licencjodawca usuwa w terminie do dwóch tygodni od daty ich zgłoszenia. Gwarancja nie obejmuje niewłaściwego funkcjonowania programu spowodowanego zmianami przepisów prawnych lub samodzielnymi modyfikacjami programu przez licencjobiorcę. Jeśli okaże się, że błąd jest spowodowany wirusem, złą konfiguracją środowiska lub skasowaniem któregoś z plików wchodzących w skład programu (lub jego części), to użytkownik jest zobowiązany zapłacić za serwis. Licencjodawca nie odpowiada za nieprawidłowe działanie programu w przypadku zmian sprzętowych przeprowadzonych przez licencjobiorcę. Licencjodawca nie odpowiada za jakiekolwiek szkody wynikające z posługiwania się wadliwie funkcjonującym programem. WinSADIB/MS/OR 7

8 2. Instalacja W kolejnych podrozdziałach, omawia się wymagania systemowe oraz instalację programu WinSAD i współpracujących z nim baz danych. Program WinSADIB współpracuje z bazą danych FirebirdSQL, a WinSADMS z bazą Microsoft SQL. Z tego wynika, że proces instalacji programu powinien być wykonany po instalacji odpowiedniego serwera bazy. Wymagania systemowe Aby zainstalować i uruchomić WinSAD wymagana jest następująca konfiguracja: komputer zgodny z IBM PC (przynajmniej procesor Pentium z zegarem 450 MHz) z zainstalowanym 32/64- bitowym systemem operacyjnym Windows firmy Microsoft, minimalna wielkość pamięci operacyjnej co najmniej 1 GB Windows XP/Vista/Windows 7/Windows 8 wolny i aktywny port USB w komputerze, minimum 1 GB wolnego miejsca na dysku twardym, monitor VGA o rozdzielczości 1024X768 lub większej oraz mysz, drukarka igłowa dobrze przebijająca wielowarstwowy dokument, która wciąga papier zawsze na tę samą wysokość jeżeli dokumenty będą drukowane na wielowarstwowych formularzach, drukarka laserowa lub atramentowa do wydruków w trybie graficznym, System operacyjny musi akceptować długie nazwy plików oraz mieć zainstalowane czcionki: MS Sans Serif CE, Impact CE i Small Fonts CE. W polskich wersjach systemu Windows czcionki te są instalowane automatycznie. Instalacja bazy FirebirdSQL i programu WinSADIB Przed rozpoczęciem instalowania programu WinSADIB należy włożyć klucz sprzętowy do portu USB oraz włożyć płytę CD do napędu CD-ROM i uruchomić program instalacyjny InstallWINSADIB.exe. W wyniku jego uruchomienia zostanie wyświetlone poniżej okienko Instalacja WinSADIB. Jeżeli na komputerze nie ma zainstalowanej bazy FirebirdSQL (dalej po prostu Firebird), to instalację rozpoczynamy od naciśnięcia przycisku Instalacja bazy danych Firbird. Jeżeli baza jest zainstalowana, to naciskamy przycisk Dalej. Załóżmy, że baza nie jest zainstalowana, czyli rozpoczynamy od naciśnięcia przycisku Instalacja bazy danych Firbird. Po wyborze języka instalacji (domyślnie jest podpowiadany język polski) rozpocznie się proces instalacji bazy danych Firebird. Jeżeli na komputerze była zainstalowana baza Firebird, wtedy pojawi się stosowny komunikat, np. Istniejący v2.1 Server jest uruchomiony. Przed kontynuacją musisz zakończyć program lub zatrzymać usługę. Oczywiście możemy pominąć instalację Firebird a, gdy już jest zainstalowany albo odłożyć jego instalacje na później (tzn. po zainstalowaniu programu WinSADIB) uruchamiając program instalujący Firebird _0_ Win32.exe bezpośrednio z płyty CD. Bez względu na to, jak uruchomimy instalację jej kolejne kroki przebiegają tak, jak opisano poniżej. Po zaakceptowaniu warunków umowy licencyjnej oraz wskazaniu docelowej lokalizacji serwera bazy, należy wskazać komponenty do zainstalowania. Zaleca się, aby zaznaczyć komponenty jak na rysunku poniżej: Po naciśnięciu przycisku Dalej, wybraniu w następnym wyświetlonym okienku folderu Menu Start (domyślnie jest podpowiadany Firebird 2.1 (Win32) należy zaznaczyć dodatkowe zadania, zazwyczaj takie jak na poniższym rysunku, na którym wskazano by Firebird a uruchomić jako usługę, automatycznie przy każdym starcie systemu: 8 HUZAR SOFTWARE

9 UWAGA: W systemach Vista oraz Windows 7 należy koniecznie wyłączyć (nie zaznaczać) opcje instalacji apletu. Proces instalacji kończy się następującym okienkiem: Po zainstalowaniu Firebird a należy wrócić do okna rozpoczynającego instalowanie WinSADIB, zatem w powyższym oknie na pytanie - Czy chcesz teraz wykonać restart komputera, należy odpowiedzieć Nie, sam restartuję później (tzn. po zainstalowaniu WinSADIB). Jednak restart komputera MUSI być wykonany, aby dokończyć proces instalacji Firebird a. Po powrocie do okienka instalacji WinSADIB należy nacisnąć przycisk Dalej i w wyświetlonym okienku wybrać docelową lokalizację programu np. C:/HuzarSoftware (w systemach Windows Vista/Windows 7/Windows 8 nie zalecamy instalowania w folderze Program Files). Aby zaakceptować wybór lokalizacji naciskamy przycisk Dalej. W kolejnym okienku zaznaczamy opcje Utwórz ikony na pulpicie, ponieważ zazwyczaj ikonę programu chcemy mieć na pulpicie. Można też zaznaczyć opcje umieszczenia ikonki programu w pasku szybkiego uruchamiania znajdującym się w prawym dolnym rogu pulpitu (ang. tray). Po akceptacji zostanie wyświetlone okno podsumowujące powyższe wybory. Jeżeli ustawienia są przez nas akceptowane, to należy przejść do następnego okienka (można się cofnąć przyciskiem Wstecz jeżeli należy dokonać modyfikacji ustawień) i nacisnąć przycisk Instaluj, który rozpocznie instalację programu. Instalację należy zakończyć naciskając przycisk Zakończ w wyświetlonym okienku z komunikatem Zakończono instalację programu WinSADIB. Po zainstalowaniu Firebird a oraz programu WinSADIB (w Programy menu Start automatycznie została dopisana grupa HUZAR SOFTWARE/ WINSADIB) można przystąpić do jego pierwszego uruchomienia. Instalacja programu WinSADMS Proces instalowania programu WinSADMS z płyty CD przebiega identycznie jak to opisano wyżej (uruchamiamy prgram instalacyjny InstallWinSADMS.exe). Jednak przed wykonaniem instalacji bezwzględnie należy przeprowadzić proces instalacji serwera Microsoft SQL Server 2008 (lub nowszego, także w wersji Express). Instalacja powinna być wykonana przez administratora sieci komputerowej firmy, dlatego w niniejszym podręczniku nie zostanie opisana (zazwyczaj użytkownicy decydujący się na zakup WinSADMS posiadają już zainstalowany serwer Microsoft SQL). Przykładowe okienko Dane logowania do serwera po naciśnięciu przycisku Baza danych w okienku powitalnym może wyglądać następująco: Jeżeli w polu Baza: powyższego okienka logowania podamy nazwę bazy bez ścieżki (tutaj SadDaneMSSQL),wtedy będzie ona utworzona w katalogu domyślnym serwera MS SQL. Domyślnym użytkownikiem serwera MS SQL jest "sa", dla którego hasło tworzymy podczas instalacji serwera. Użytkownik ten ma pełne prawa administracyjne umożliwiające WinSADIB/MS/OR 9

10 poprawną pracę WinSADMS. Jeżeli nie chcemy, aby WinSADMS pracował na użytkowniku "sa", to możemy utworzyć własnego. Pierwsze uruchomienie programu Pierwsze uruchomienie programu wiąże się z określeniem zasad korzystania z programu. W tytułowym oknie pojawi się nazwa użytkownika Administrator ; pole z hasłem należy pozostawić puste. Hasło będzie można określić po przejściu do trybu normalnej pracy (Menu: Opcje/Hasła i uprawnienia - proces opisany w podrozdziale Rejestracja, ustawianie haseł i praw dostępu). Uwaga: opis poniższy dotyczy głównie interfejsu i funkcji programu WinSADIB ponieważ interfejs i funkcje programu WinSADMS są identyczne (różnice występują przede wszystkim przy konfiguracji baz danych). Przy pierwszym uruchomieniu programu wszystkie katalogi danych są automatycznie wypełniane przez program. Domyślną nazwą bazy (pliku danych) jest WinSadDaneIB.fdb, znajdujący się w katalogu SadDaneIB, który jest podkatalogiem katalogu, w którym zainstalowany został program WinSADIB (domyślnie - C:/HuzarSoftware). Plik bazy gromadzi dokumenty SAD, pełną taryfę, słowniki (np. kraje, waluty czy urzędy celne), moduł faktur (deklaracje intrastat) itd. Adres bazy danych musi zawierać IP serwera bazy danych oraz pełną niemapowaną ścieżkę (lub alias zdefiniowany w serwerze Firebirda). Program WinSADIB może pracować z różnymi bazami danych w zależności od potrzeb użytkownika. W pliku bazy danych są zgromadzone wszelkie dokumenty stworzone w programie oraz bazy użytkownika np. kontrahenci, Symbole, Synonimy itp. Każdorazowo, podczas uruchamiania programu, istnieje możliwość zmiany aktualnej (bieżącej) bazy danych. W tym celu należy użyć przycisku: Baza danych i uaktualnić wpisane tam dane. 10 HUZAR SOFTWARE

11 W wyświetlonym oknie Dane logowania do serwera wypełniamy przede wszystkim Adres: (np :C:/HuzarSoftware/WINSADDANEIB.FDB), Login: (np. sysdba dla Firebird a) i Hasło: do bazy. W przypadku pracy sieciowej informacje te powinien udostępnić Administrator sieci. Przykładowe okienko logowania do serwera MSSQL wygląda następująco: Poniżej zostaną omówione występujące w powyższym oknie przyciski i opcje: Przycisk Wybierz opcje W sytuacji, gdy program ma współpracować z kilkoma różnymi bazami (ale każdorazowo pracuje tylko z jedną), wtedy nie musimy za każdym razem mozolnie wpisywać opcji logowania do bazy. W takiej sytuacji należy wstawić haczyk przy zapisz jako opcje domyślne i zatwierdzić pojawi się okno z pytaniem o nazwę należy wpisać przyjazną nazwę danej bazy danych np. Firma A. Tak postąpić dla kolejnych baz, z którymi będziemy pracować, jeśli przewidujemy taką możliwość jest to raczej sytuacja nietypowa i wymagająca od użytkownika uwagi, aby w danym momencie pracować we właściwej bazie. Program zapisze te ustawienia i następnym razem przy zmianie bazy danych wystarczy za pomocą przycisku Wybierz opcje wybrać odpowiednią bazę. Zawartość listy można modyfikować (przycisk Edytuj, Usuń), a przyciskiem Zmień nazwę można zmienić przyjazną nazwę bazy określoną przez użytkownika. Przycisk Test połączenia Po wpisaniu opcji logowania, za pomocą przycisku Test połączenia sprawdzamy, czy z daną bazą można się połączyć. Wyświetlony komunikat powinien się rozpoczynać od sformułowania: Połączono pomyślnie z bazą danych: (komunikat zawiera ścieżkę do bazy, wersję serwera i klienta bazy oraz jej format). Przycisk Sprawdź bazę Za pomocą przycisku Sprawdź bazę program umożliwia sprawdzenie integralności (poprawności) wybranej bazy danych. Po naciśnięciu przycisku pojawi się komunikat, który informuje, że baza może być sprawdzona tylko przez jednego użytkownika (pozostali muszą opuścić programy współpracujące z daną bazą). Po naciśnięciu przycisku TAK program sprawdza poprawność bazy danych. Opcja Instrukcja online Po kliknięciu w łącze zostanie wyświetlona strona internetowa z serwera Huzar-Software, która szczegółowo omawia problemy Firebird a (serwera bazy danych). Opcja Zdalna pomoc W przypadkach rzadkich zdarzeń, gdy pomoc telefoniczna i mailowa zawodzi, jest możliwy inny sposób pomocy klientowi (poprzez kliknięcie w łącze Zdalna pomoc). Nie będzie ona tutaj opisana, ponieważ jest rzadko wykorzystywana. Jeśli jednak trzeba będzie z niej skorzystać, to użytkownik zostanie szczegółowo poinstruowany przez telefon przez pracownika Huzar-Software. Opcja Folder roboczy Po kliknięciu w łącze otworzy się folder roboczy programu. Jest to przydatne np. w sytuacji, gdy program nie może utworzyć plików tymczasowych z powodu niewystarczających uprawnień użytkownika. Wówczas administrator systemu Windows powinien nadać pełne prawa użytkownikowi to tego właśnie folderu. Po wyjściu z wyżej opisywanych okienek wracamy do okna logowania. Przycisk Ochrona programu służy do zmiany sposobu zabezpieczenia programu (układ szyfrujący na port szeregowy albo USB, GUARD, zabezpieczenie wynikające z konfiguracji sprzętowej komputera). Pierwsze uruchomienie programu otwiera automatycznie okno służące do wskazania sposobu zabezpieczenia programu i dopiero po wskazaniu jednego z zabezpieczeń i sprawdzeniu zgodności hasła lub konfiguracji sprzętowej możliwe jest uruchomienie programu WinSADIB. WinSADIB/MS/OR 11

12 W głównym oknie logowania do programu można zaznaczyć dodatkowe dwie opcje: zaznaczenie opcji Blokada dostępu uniemożliwia innym użytkownikom dostęp do bazy, zaznaczenie opcji Naprawa tablic uruchomi sprawdzenie i naprawę nagłówków tablic. Użycie tej opcji pozwala na naprawę bazy danych w przypadku jej uszkodzenia na skutek np. zaniku zasilania, awarii systemu, itp. W momencie włączania tej opcji nie jest możliwa praca na innych stanowiskach (w instalacji sieciowej). Kliknięcie w przycisk OK jest poleceniem rozpoczęcia normalnej pracy z programem. Instalacja programu WinSADMS przebiega podobnie jak opisano powyżej przy instalacji WinSADIB. Jednak przed wykonaniem instalacji bezwzględnie należy przeprowadzić proces instalacji serwera Microsoft SQL Server 2008 (lub SQL Server Express 2008). Instalacja powinna być wykonana przez administratora sieci komputerowej firmy. Po kliknięciu w przycisk Baza danych należy podać nazwę serwera oraz nazwę pliku z bazą danych, który ma zostać utworzony. Należy podać dane logowania do użytkownika MSSQL posiadającego uprawnienia do zakładnia baz danych. Szczegółowe informacje dotyczące zakładania nowego użytkownika, posiadającego odpowiednie uprawnienia znajdują się na stronie firmy Huzar - Software pod adresem UWAGA: Firma HUZAR-SOFTWARE zastrzega sobie możliwość wprowadzenia zmian do programu bez uprzedzenia. W związku z tym opisy menu, okienek lub niektórych funkcji zawarte w niniejszej instrukcji mogą się różnić od aktualnie użytych w programie. 12 HUZAR SOFTWARE

13 Instalacja programu WinSADGuardIB Program WinSADGuard (nazywany dalej Guardem) jest jednym z mechanizmów autoryzacji pracy programów HuzarSoftware (oprócz klucza sprzętowego bądź hasła sprzętowego). Guard autoryzuje pewną liczbę stanowisk w sieci (zależną od wykupionych licencji) oraz kilka zestawów danych udostępnianych wszystkim użytkownikom. Liczba stanowisk jest określana przy zakupie oprogramowania i zaprogramowana w kluczu USB lub haśle sprzętowym, którym jest licencjonowany program. Guard musi być zawsze uruchomiony (w trybie usługi lub aplikacji), aby działały autoryzowane przez niego programy. Wymagania programu WinSADGuard Aby Guard pracował poprawnie, konto na którym jest uruchamiany musi mieć: dostęp do portu USB, w którym jest zainstalowany układ szyfrujący (jedynie w przypadku autoryzacji przez klucz USB), prawo edycji klucza rejestru HKEY_CURRENT_USER Tryby pracy programu WinSADGuard Program może pracować jak zwykła aplikacja uruchamiana np. poprzez kliknięcie skrótu (ikony) na pulpicie, lub w trybie usługi (services). Praca w trybie usługi, oznacza automatyczne uruchomienie Guarda przy starcie systemu operacyjnego. Pierwsze uruchomienie programu WinSADGuard W trakcie pierwszego uruchamiania Guarda wyświetlone zostanie okienko Wybierz typ zabezpieczenia, w którym należy wskazać odpowiednie zabezpieczenie (USB, Numer sprzętu). W następnym kroku należy zdefiniować bazy danych, które mają być autoryzowane przez Guarda. Menu Ustawienia Opcje pracy Funkcja Opcje pracy w menu Ustawienia pozwala za pomocą przycisku Dodaj utworzyć listę baz, na których będą pracowały autoryzowane Guardem programy. Adres bazy musi zawierać IP serwera (lub jego nazwę) oraz pełną niemapowaną ścieżkę do pliku bazy. Należy również podać login i hasło do bazy. Proponuje się sprawdzić czy wpisane opcje logowania są poprawne, naciskając przycisk Test połączenia. W odpowiedzi Guard wyświetli komunikat o statusie połączenia. Ścieżka dodana do spisu powinna mieć identyczną postać jak w każdym innym programie WinSADIB uruchomionym w sieci. Najprościej zrobić to wyszukując katalog danych poprzez otoczenie sieciowe komputera, wykorzystując do tego celu przycisk z prawej strony paska, do którego należy wpisać ścieżkę (ikonka w postaci żółtej otwartej książeczki ). Przyciśnięcie ikonki otwiera okno wyszukiwania katalogów i plików bazy danych Bardzo szczegółową instrukcję opisującą problemy z FireBirdem można uzyskać po wybraniu wskazanego łącza Instrukcja online. Wskazana baza pojawi się na liście okienka Opcje pracy WinSADGuard po naciśnięciu przycisku OK. Postępując analogicznie można dodać do listy inne bazy. Za pomocą przycisku Edytuj można zmienić istniejącą ścieżkę do bazy, a także usunąć ze spisu wskazaną ścieżkę (przycisk Usuń). WinSADIB/MS/OR 13

14 Typ zabezpieczenia Ta funkcja pozwala określić (lub zmienić) rodzaj zabezpieczenia programu Guard. Pobierz plik uprawnień Po wybraniu opcji Pobierz plik uprawnień, Guard automatycznie połączy się z serwerem Huzar-Software i pobierze plik uprawnień. Jego poprawne uaktualnienie powinno być zasygnalizowane komunikatem: Uaktualniono plik uprawnień. Tryb pracy Guard może pracować w trybie: aplikacji albo usługi. Jeżeli pracuje w trybie aplikacji, to można przełączyć się w tryb usługi i vice versa. W zależności od trybu uruchomienia dostępne są różne funkcje. Konfigurowanie konta usługi opisano dalej. Wykonanie powyższych czynności konfiguracyjnych spowoduje wypełnienie okna głównego Guarda następującymi przykładowymi danymi: Na zakładce Autoryzowani wyświetlane są dane autoryzowanego użytkownika. Na zakładce Rejestr zdarzeń będzie wyświetlana lista zdarzeń Guard-a. Rejestrowane są momenty jego uruchomienia (zamykania), otwarcia bazy danych czy pobrania pliku uprawnień oraz wiele innych, których szczegółowy opis znajduje się w dolnej części okna. Praca w trybie usługi prawa logowania Uruchomienie Guarda w trybie usługi wymaga zainstalowania go na koncie z odpowiednimi uprawnieniami do logowania w trybie usługi. Aby przyznać to uprawnienie dla wybranego konta należy: System Windows 2000, Vista, Windows 7, Windows 8 a) Wybrać Panel sterowania/narzędzia administracyjne/zasady zabezpieczeń lokalnych/zasady lokalne/przypisywanie praw użytkownika, b) W oknie Zasady wybrać za pomocą podwójnego kliknięcia Logowanie w trybie usługi, c) Za pomocą przycisku Dodaj dodać konto Guarda do listy kont uprawnionych do logowania w trybie usługi Aby zainstalować WinSADGuarda jako usługę, należy: 1. Zdefiniować użytkownika, którego konto będzie używane przez Guarda (może być zabezpieczone hasłem), 2. Przyznać kontu uprawnienia do logowania w trybie usługi (opisano powyżej), 14 HUZAR SOFTWARE

15 3. Po uruchomieniu programu Guard wybrać katalog danych, a następnie zaznaczyć w menu Ustawienia/ Tryb pracy funkcję Uruchom jako usługę, 4. Potwierdzenie ustawień wywoła okno służące do wprowadzenia danych konta, na którym Guard ma pracować (należy podać nazwę i hasło), 5. Wprowadzone zmiany należy potwierdzić przyciskiem OK, 6. Program zostanie zamknięty a Guard uruchomiony w postaci usługi, 7. Każde następne uruchomienie Guarda otworzy go w trybie podglądu oraz administracji, 8. Pracę usługi można zatrzymywać i uruchamiać przy użyciu standardowego narzędzia udostępnianego przez system Windows (Panel Sterowania/Narzędzia administracyjne/usługi) oraz za pomocą przycisków w oknie konfiguracyjnym otwieranym przyciskiem Ustawienia, 9. Z poziomu Guard-a uruchomionego w trybie Podglądu/Administracji istnieje możliwość ewentualnego usunięcia usługi WinSADGuard i uruchomienia programu w trybie normalnym. UWAGA: Komputery, na których zainstalowano programy autoryzowane Guardem oraz samego Guarda powinny mieć ustawioną tę samą strefę czasową (ustawienia komputera data/godzina strefa czasowa) oraz ten sam czas (z dokładnością do 2 minut). Jeżeli Guard nie odpowie programowi w czasie do 2 minut to program autoryzowany skończy swoją pracę. WinSADIB/MS/OR 15

16 3. Przygotowanie programu do pracy Opcje programu Sposób działania programu można zmieniać ustawiając dostępne opcje programu. Funkcja ustawiania opcji wywoływana jest z menu Opcje/Opcje programu. Wyświetlone okienko Opcje programu jest podzielone na dwie części: w lewej części, znajduje się drzewko z opisanymi węzłami, których kliknięcie (wybranie) powoduje wyświetlenie w prawej części okna opcji, które użytkownik może ustawić. Poniżej zostaną opisane poszczególne opcje w kolejności ich występowania w wyżej wspomnianym drzewku. Ochrona programu W opcji Ochrona programu otwarte zostaje okno zawierające aktualne dane dotyczące zabezpieczenia programu (ustawienia można zmienić tylko w okienku startowym programu opisanym wyżej). Kontrola haseł Węzeł Kontrola haseł użytkowników Aby włączyć kontrolę haseł użytkowników należy zaznaczyć opcje Kontrola haseł użytkowników. Po jej zaznaczeniu uaktywnią się pozostałe opcje (domyślnie są wyszarzone). Użytkownik może teraz ustawić przypomnienie o zmianie hasła po upływie np. 1 miesiąca, a przede wszystkim może ustalić własne reguły dotyczące budowania hasła, takie jak: ustalenie minimalnej jego długości (liczby znaków), minimalnej liczby cyfr oraz małych i dużych liter występujących w haśle, itd. Może także określić reguły odróżniające nowe hasło od haseł wpisanych poprzednio, a także możliwość zablokowania konta użytkownika po pewnej liczbie nieudanych prób. Węzeł Kontrola haseł baz danych Aby włączyć kontrolę haseł użytkowników należy zaznaczyć opcje Kontrola hasła bazy. Po jej zaznaczeniu uaktywni się jedna opcja umożliwiająca ustawienie okresu po jakim wymaga się zmiany hasła. SAD W węźle SAD wydzielono następujące podwęzły: Wygląd i edycja, Domyślne wartości, Zapis w bazie, Wydruk i wysyłka oraz Zawiadomienie WPR1. Węzeł Wygląd i edycja Kolor tekstu w polach SAD-u. Za pomocą przycisku Wybierz można zmienić kolor tekstu wyświetlanego w polach dokumentu SAD (niebieski jest kolorem domyślnym). W prostokąciku z lewej strony klawisza Wybierz jest pokazany aktualnie wybrany kolor. Czcionka tekstu w polach SAD-u. Z rozwijanego menu można wybrać czcionkę, którą chcemy zastosować do wyświetlania tekstu w polach SADu spośród Lucida Console lub Courier New. Blokuj synchronizację pozycji faktur z bazą symboli zaznaczenie opcji, która jest wspólna dla wszystkich użytkowników pracujących na wspólnej bazie, blokuje możliwość uaktualnienia pozycji faktury w trakcje zamykania okna edycji nawet wtedy, gdy symbol oraz nazwa polska towaru się różnią i zaznaczona jest w oknie edycji faktury opcja Synchronizuj dane towaru z tablicą Symbole. W oknie edycji towaru faktury przenoś dane z bazy symboli - zaznaczenie tej opcji wymusza wyliczenie wartości i masy netto na podstawie wartości i masy jednostkowej wpisanej w bazie symboli (mnożona jest ilość przez odpowiednie wartości jednostkowe). Jeżeli opcja jest zaznaczona, to dodatkowo można zaznaczyć opcje w oknie edycji towaru faktury zaokrąglaj masy do pełnych kg. Wtedy masa netto pozycji zostanie zaokrąglona do pełnych kilogramów. Zaznaczenie niniejszej opcji ma znaczenie tylko wtedy, gdy nie jest zaznaczona opcja Blokuj synchronizację pozycji faktur z bazą symboli opisana powyżej. Doliczaj akcyzę do podst. VAT bez względu na met. płatności - po zaznaczeniu opcji program w nowo utworzonych dokumentach SAD będzie doliczał kwotę akcyzy do podstawy VAT bez względu na metodę płatności. Dla danego nowo tworzonego dokumentu opcję tę można zmienić po wejściu do okna edycji pola 1 (poprzez dwukrotne kliknięcie w pole 1) i wybranie zakładki Opcje obliczeń. Przy rozbijaniu korekt w polu 22 zaokrąglaj kwoty PLN do 10 groszy - gdy opcja jest zaznaczona wtedy opłaty dodatkowe (korekty) będą zaokrąglane do 10-ciu groszy. Dla danego nowo tworzonego dokumentu opcję tę można zmienić po wejściu do okna edycji pola 1 (poprzez dwukrotne kliknięcie w pole 1) i wybranie zakładki Opcje obliczeń. W nowych korektach nie wpisuj domyślnie waluty SAD-u - dodając nową korektę (np. w polu 22), program domyślnie podpowiada, że korekta będzie wyrażona w walucie SAD-u. Gdy tak nie jest, warto włączyć opcję, ponieważ wtedy pole Waluta jest puste. Nie koryguj na bieżąco sumy mas brutto SAD-u podczas jego edycji - opcja powinna być włączona, gdy chcemy najpierw wpisać sumaryczna masę brutto w pozycji pierwszej dokumentu SAD, a następnie uzupełniać masy brutto w kolejnych pozycjach (po prostu program nie kontroluje zgodności wartości mas brutto). Można wykorzystać opcję w sytuacji modyfikacji "starego" dokumentu. 16 HUZAR SOFTWARE

17 Nie wliczaj opłat z met. płatn. Z do podliczeń na SAD BIS - jeżeli dokument SAD ma w wybranych polach 47 zastosowaną metodę płatności Z (tzn. Brak obowiązku uiszczenia należności wynikający z zastosowania całkowitego zwolnienia od należności celnych i/lub podatkowych), wtedy ustawiając omawianą opcję można spowodować nie wliczanie obciążeń do podliczeń na SAD-BIS. Nie blokuj dokumentu SAD po wysyłce do Celiny/NCTS/ECS zaleca się by tej opcji nie zaznaczać, ponieważ wtedy dokument SAD wysłany do systemów celnych jest blokowany (pojawia się przy nim charakterystyczna kłódeczka), co oznacza, że dokumentu nie powinno się modyfikować. Pozostali użytkownicy dostają czytelny sygnał w postaci jego blokady. Oczywiście dokument może być ręcznie odblokowany, ale jest to już świadome działanie użytkownika! Traktuj ostrzeżenie z bazy pozwoleń jako błędy opcja dotyczy pozwoleń na korzystanie z procedury uproszczonej. W bazie firm programu jest możliwość wpisania przy każdej firmie, w szczególności tej która dostała pozwolenie, informacji o pozwoleniu (numer, typ, ważność, itd.). Jeżeli po wpisaniu dokumentu SAD do rejestru procedur uproszczonych okaże się, że wpisano niepoprawne dane pozwolenia, wtedy jest kłopot (z systemem celnym, który wykryje nam niezgodność). Aby uniknąć powyższej sytuacji należy wpisać dane z pozwoleń przy firmie w bazie firm i zaznaczyć niniejszą opcje. Wtedy program w trakcie kontroli poprawności SAD-u (po przyciśnięciu klawisza F2) sprawdzi pozwolenie z pola 44 z tym wpisanym w bazie firm i w przypadku niezgodności potraktuje to jako błąd, a tym samym nie będzie możliwości zapisania błędnego SAD-u do rejestru. Gdy opcja nie jest zaznaczona, niezgodność będzie traktowana tylko jako ostrzeżenie. Można także ustawić domyślny kod faktury (w pasku edycyjnym: Domyślny kod faktury SAD-u) wspomagając się słownikiem wszystkich kodów dokumentów wymaganych dostępnym po kliknięciu w ikonkę otwartej książeczki z prawej strony paska. Jeżeli pole zostanie puste, to program przyjmie w przywozie kod N935 (Faktura, na podstawie której deklarowana jest wartość celna towarów), a w wywozie kod N380 (Faktura handlowa). W przypadku procedury uproszczonej użytkownicy mogą rozliczać VAT miesięcznie albo kwartalnie (w tym przypadku w polu 44 SADu należy użyć informacji dodatkowej o kodzie 4PL05). Użytkownicy mają możliwość wpisania liczby dni, po których są informowani o zbliżającym się okresie rozliczenia. Do tego służy opcja Po ilu dniach od zgłoszenia informować o VAT nierozlicz. Załóżmy, że powinniśmy się rozliczyć z VAT w ciągu 30 dni. Wpisujemy zatem liczbę 30 w pasku edycyjnym z prawej strony opcji. Program WinSAD przy zamykaniu sprawdza, czy istnieją w bazie nierozliczone dokumenty i jeżeli są, to informuje użytkownika stosownym komunikatem (np. W bazie jest 1 SAD z nierozliczonym VAT-em. Czy pomimo to chcesz zamknąć aplikację?). Odpowiadając Nie, pozostaniemy w programie, a na zakładce 7. VAT na deklaracji podatkowej znajdują się nierozliczone SAD-y. Po wpisaniu liczby 9999 dni, program nie informuje o terminie rozliczenia. Odświeżaj dynamicznie listę SAD-ów zaznaczenie tej opcji powoduje odświeżanie listy SADów. Przy dużych bazach nie zaleca się zaznaczenia tej opcji, ponieważ powoduje spowolnienie pracy programu. Węzeł Domyślne wartości Możliwe są do zaznaczenia niżej wymienione opcje pozwalające ustawić domyślne działanie programu. Należy podkreślić, że zmiana opcji tzn. jej zaznaczenie albo odznaczenie ma przede wszystkim wpływ na nowo utworzone dokumenty, dlatego opcje te mają swoje odzwierciedlenie w menu rozwijanym pod przyciskiem Inne w oknie podglądu SAD-u. Innymi słowy, zaznaczenie pewnej opcji spowoduje, że opcja ta będzie także zaznaczona w podmenu rozwijanym pod przyciskiem Inne. Jeżeli dla dokumentu SAD, który aktualnie podglądamy, należy zrezygnować z zaznaczenia opcji, to można ja odznaczyć właśnie w menu rozwijanym pod przyciskiem. Opcja ta będzie odznaczona tylko dla aktualnie modyfikowanego dokumentu SAD, czyli każdy następny nowo utworzony SAD, pod przyciskiem Inne, będzie miał znowu opcje przeniesione z opcji programu. Dla SADów typu "F" domyślnie obliczaj kwotę zabezpieczenia - po zaznaczeniu opcji, w każdym nowym dokumencie typu "F" (Tranzyt) program domyślnie zaznaczy funkcję Obliczaj kwoty zabezpieczeń z menu rozwijanego po naciśnięciu przycisku Inne w oknie podglądu SAD-u. Zaznaczenie funkcji Obliczaj kwoty zabezpieczeń "odblokowuje" wejście do pola 47, pozwalając wybrać przycisk Wylicz opłaty (po jego naciśnięciu w polu 47 pojawią się wyliczenia - porównaj z opisem modułu gwarancji tranzytowych). Dla SADów typu "J" domyślnie obliczaj kwotę zabezpieczenia - po zaznaczeniu opcji, w każdym nowym dokumencie typu "J" (Objęcie procedurą składu celnego typu A, B, C, E i F) program domyślnie zaznaczy funkcję Obliczaj kwoty zabezpieczeń z menu rozwijanego po naciśnięciu przycisku Inne w oknie podglądu SAD-u. Zaznaczenie funkcji Obliczaj kwoty zabezpieczeń "odblokowuje" wejście do pola 47 pozwalając wybrać przycisk Wylicz opłaty (po jego naciśnięciu w polu 47 pojawią się wyliczenia). Domyślnie drukuj kurs waluty w polu 23 SAD-u zaznaczenie spowoduje wydrukowanie kursu z pola 23. Domyślnie zestawy SAD-ów do ECS i NCTS mają do 999 pozycji zaznaczenie opcji pozwala zmniejszyć liczbę zestawów dokumentu SAD, ponieważ pojedynczy dokument zamiast 99 pozycji może ich zawierać aż 999. Dokument SAD tranzytowy ma domyślnie 6 cyfr kodu CN domyślną wartością podpowiadaną przez program jest 6 cyfr. Domyślnie SAD-y import. są wysyłane do Celiny podpisane elektronicznie jeżeli opcja jest zaznaczona, to w nowym SAD-zie zostanie automatycznie zaznaczona opcja Do Celiny z podpisem elektron. (w prawym górnym rogu otworzonego dokumentu) i w konsekwencji przy wysyłce do Celiny ten dokument zostanie podpisany elektronicznie. WinSADIB/MS/OR 17

18 Dla SAD-ów typy J domyślnie eksportuj do Celiny kwoty zabezpieczeń po zaznaczeniu opcji oraz wyliczeniu zabezpieczeń w polu 47, kwoty te będą wysłane do Celiny. W polu Domyślna wartość pola druk EAD na SADach wywozowych należy wybrać odpowiednią wartość w zależności od tego czy dokument EAD ma zostać przysłany do zgłaszającego czy będzie drukowany w urzędzie. Opcje wymienione w polu Domyślnie towary SAD-u nie są: pozwalają wskazać, że towary w obrocie nigdy nie są przeznaczone do podwójnego zastosowania lub tortur, nie zubażają warstwy ozonowej, nie znajdują się w wykazie dóbr kultury bądź nie są w wykazie gatunków chronionych CITES, nie zawierają niebezpiecznych chemikaliów, nie są robione ze skór kotów i psów, nie zawierają gazów cieplarnianych, nie podlegają kontroli wywozu ryb czy nie są zrobione ze skór fok. Użytkownik wiedząc, że towary, którymi obraca nie należą do wspomnianych kategorii, może ten fakt zaznaczyć poprzez ustawienie odpowiedniej opcji. Opcje te mogą także być ustawione w trakcie przygotowania nowo utworzonego dokumentu SAD, przyciskając przycisk Inne a następnie wybierając funkcję Towary SAD-u nie są. Węzeł Zapis w bazie Opcje w węźle dotyczą zapisu dokumentu SAD w bazie. Pytaj o zgodę na zapis dokonanych zmian przy zamykaniu SAD-u - kończąc edycję dokumentu SAD poprzez naciśnięcie przycisku Koniec w oknie edycji SAD-u, program WinSAD domyślnie zapamięta wszystkie zmiany dokonane w dokumencie. Ustawienie opcji spowoduje, że po naciśnięciu przycisku Koniec program zapyta użytkownika: Czy chcesz zapisać dokonane zmiany? Użytkownik ma możliwość zapisania/nie zapisania zmian lub pozostania w edycji dokumentu. Przy kopiowaniu SAD-u wg faktur usuń z kopii faktury - w przypadku, gdy przygotowywane dokumenty SAD niewiele się różnią między sobą (pomijając BIS-y), przydatną funkcja programu jest możliwość skopiowania istniejącego dokumentu do nowego. W nowym dokumencie użytkownik zmienia jedynie wartości wybranych pól. Gdy kopiowany dokument powstał z faktur luzem, wtedy faktury te zostały przeniesione do dokumentu. Nowy podobny SAD zazwyczaj ma powstać na podstawie innych faktur niż skopiowany, dlatego ustawiając opcje nie kopiujemy faktur, czyli w nowym dokumencie pozostawiamy tylko te pola, które nie zależą od faktur. Przy usuwaniu SAD-u jego faktury przenieś do faktur luzem - użytkownik ma możliwość usunięcia dokumentu SAD z listy (usuwane są też wszystkie faktury z nim związane). Ustawienie opcji chroni użytkownika przed przypadkowym usunięciem SAD-u i utratą najważniejszego źródła danych, jakim są faktury. SAD zostanie usunięty, ale faktury zostaną przeniesione do faktur luzem. Na ich podstawie można utworzyć nowy SAD. Przy kopiowaniu SAD-u kopiuj również jego komentarz każdy SAD można skopiować i w tym dokumencie skopiowanym dokonać niezbędnych modyfikacji. Każdy SAD posiada pole Komentarz, którego wypełnienie pozostawiono do dyspozycji użytkowników (jest wykorzystywane w rożny sposób). Zaznaczenie opcji powoduje, że do skopiowanego SAD-u przeniesie się też informacja z Komentarza. Zapisz w bazie dokument SAD w postaci skompresowanej zaznaczenie opcji spowoduje kompresję zapisywanego dokumentu SAD w bazie. Zaletą jest mniej miejsca zajmowanego w bazie, ale niemożliwe jest wykorzystanie edytora zapytań SQL, dostępnego w programie (po przyciśnięciu klawisza F11), w celu odszukania danych wewnątrz skompresowanego dokumentu. Kody dokumentów na liście SAD jeżeli zaznaczono opcję oraz w pasku edycyjnym wpisano (oddzielone przecinkami) kody dokumentów wymaganych, które mogą się pojawić w polu 44, wtedy zapamiętanie w bazie nowo utworzonego SAD-u spowoduje, że na liście SAD-ów w kolumnie Dokumenty z opcji zostaną wyświetlone numery dokumentów, których kody wpisano w opcji. Kolumna ta może być przeszukiwana zapytaniem SQL. Odświeżenie kolumny dla starych dokumentów wymaga uruchomienia z menu Narzędzia funkcji Konserwacja bazy/przepisz wszystkie SAD-y. Węzeł Wydruk i wysyłka W polu A drukuj numer i datę wpisu w rejestrze proc. Upr. (dotyczy eksportu) - po zaznaczeniu tej opcji program drukuje w polu A SAD-u typu eksportowego numer i datę wpisu w rejestrze procedur uproszczonych. Dla SADów typu "J" domyślnie drukuj wartość w polu 22 - zaznaczenie opcji powoduje, że dla dokumentów typu "J" (Objęcie procedurą składu celnego typu A, B, C, E i F) będzie drukowana wartość z pola 22. Nie drukuj podliczeń na ostatnim SAD-BIS - zaznaczenie opcji spowoduje, że podliczenia na ostatnim BIS-ie nie będą drukowane (ale będą widoczne w podglądzie SAD-u na ekranie). Drukuj Razem w polach 47 i sumę opłat na ostatnim SAD-BIS - zaznaczając opcje spowodujemy, że program będzie drukował wiersz Razem w polach 47 oraz sumę opłat na ostatnim SAD-BIS. W eksporcie drukuj pieczątkę w polu A wg numeru pozwolenia - opcja dotyczy SAD-ów eksportowych (z pozwoleniem na stosowanie procedury uproszczonej). Jej zaznaczenie pozwala umieścić pieczątkę pobraną z tablicy Pieczątki zgodną z numerem pozwolenia. Drukuj numer OGL w polu B zaznaczenie opcji spowoduje pojawienie się numeru OGL w polu B (Elementy kalkulacyjne) dokumentu SAD. Numer ten zostanie wydrukowany. 18 HUZAR SOFTWARE

19 Drukuj ID Celiny w polu B numer przyjęcia do kolejki Celiny (ID Celiny) zostanie umieszczony w polu B i będzie wydrukowany. Drukuj numery PWD z dokumentów Y-CLE z pola 40 w polu B zaznaczenie opcji spowoduje skopiowanie do pola B numerów PWD z pola 40 SAD-u uzupełniającego procedury uproszczonej (Y-CLE) i późniejsze ich wydrukowanie. Opcja jest wykorzystywana dlatego, że w polu B jest dużo więcej miejsca niż w polu 40, w którym już przy dwóch numerach pojawia się napis Różne. Grupuj numery PWD z dokumentów Y-CLE z pola 40 w polu B zaznaczenie opcji spowoduje, że w polu B może być zgromadzonych jeszcze więcej numerów PWD z pola 40. Numer PWD rozpoczyna się od PWD/numer posterunku. Jeżeli komunikaty przychodzą z tego samego posterunku celnego, wtedy w polu B pierwszy numer PWD jest pełny a kolejne PWD nie mają dwóch pierwszych członów, które są identyczne. Drukuj datę odebrania PZC w polu B po zaznaczeniu opcji data PZC (poświadczone zgłoszenie celne) zostanie umieszczona w polu B i będzie drukowana. Użyj nazwy użytkownika do zapisania konfiguracji - opcja ta jest przydatna w pracy na sesji terminalowej w sytuacji, gdy zmienia się nazwa komputera przy każdym logowaniu. Drukuj nr wpisu do rejestru w polu B zaznaczenie tej opcji spowoduje wpisanie w pole B odpowiedniego numeru wpisu w rejestrze. Przy sprawdzaniu statusu kopiuj ID Celiny do pola 7 SAD-u (Nr akt) po zaznaczeniu program umieści w polu 7 SAD-u ID Celiny (numer przyjęcia do kolejki np. postaci SAD2/D/2011/10/ ). W pasku edycyjnym Domyślny adres przy wysyłce dokumentów: można wpisać adres skrzynki pocztowej, do której użytkownik zamierza wysyłać dokumenty SAD, wykorzystując w tym celu funkcję Wyślij przez albo Wyślij przez w formacie PDF z rozwijanego menu wyświetlonego po przyciśnięciu prawego przycisku myszy na liście SAD-ów okna głównego. Domyślne konfiguracje eksportu SAD-u jako PDF: jeżeli użytkownik wykorzysta funkcję Wyślij przez w formacie PDF z rozwijanego menu wyświetlonego po przyciśnięciu prawego przycisku myszy na liście SAD-ów okna głównego, to wysyłane będą dokumenty typu wskazanego na liście oraz w konfiguracji drukowania (co drukować?) ustalonej przez użytkownika. Co powinno być drukowane dla danego typu SAD-u może być ustalone po przyciśnięciu przycisku Konfiguruj. Po wybraniu funkcji Wyślij przez w formacie PDF program domyślnie podpowiada wybór konfiguracji co drukować ustawionej w niniejszej opcji. Jednak użytkownik ma możliwość wybrania konfiguracji ręcznej, dla aktualnie wysyłanego SAD-u. Węzeł Zawiadomienie WPR1 Dane wpisywane w węźle mają znaczenie tylko wtedy, gdy wypełniamy dokument SAD-WPR1 i związany z nim zawiadomienie. Dane wpisane do odpowiednich pasków edycyjnych zostaną automatycznie przeniesione do skojarzonego z SAD-em zawiadomienia WPR1. SAD WPR1 tworzymy zaznaczając opcje WPR1 w polu 1 nowego SADu. Po wyjściu z edycji pola 1 pojawi się dodatkowa zakładka Zawiadomienie. Baza danych W okienku opcji są wyświetlane ścieżki do bazy danych programu, bazy faktur VAT. Należy zauważyć, że adres do bazy programu WinSAD można tylko podglądać (można go zmienić tylko w okienku logowania do programu podczas jego uruchamiania), ale można zmienić adres innej bazy faktur VAT. W bazie danych faktur VAT są gromadzone faktury, które można wyświetlić z menu poleceniem Dokumenty/Faktura VAT. Archiwum Kończąc pracę, program WinSAD, przy włączonej opcji - Archiwizuj dane, przystępuje do archiwizacji danych. Zarchiwizowane dane są przechowywane w skompresowanym pliku i tym samym zajmują mniej miejsca na dysku niż bieżąca baza danych. Tak przygotowany plik zapisany zostaje w Katalog archiwum. W przypadku WinSADaIB ścieżka musi wskazywać na istniejącą lokalizację na serwerze i nie może być poprzedzona adresem IP. Z definicji Firebird tworzy pliki archiwalne na serwerze. Systemy Węzeł Interfejsy niewizualne W obszarach Celina "WebCel", Celina "Opus" oraz ECS/ICS należy wpisać loginy oraz za pomocą przycisku Wczytaj domyślne ustawić adresy stron internetowych systemów celnych (w przypadku ECS należy podać TIN, a dla ICS numer EORI). Hasła do systemów celnych wpisuje się w Opcje/Hasła systemów celnych i opis tej możliwości znajduje się dalej. Po zaznaczeniu opcji Wysyłaj bez pytania o hasło program nie będzie odpytywał użytkownika o hasło w momencie wysyłki do Celiny Opus. Jeśli ta opcja nie jest zaznaczona, to login i hasło będą uwzględnianie tylko przy sprawdzaniu statusu, a przy wysyłaniu trzeba będzie podać hasło. WinSADIB/MS/OR 19

20 Węzeł Adresy Obszar Adresy do wysyłki należy wypełnić za pomocą przycisku Wpisz domyślne są to adresy mailowe systemów celnych. W polu Adresy do odbierania należy wpisać adresy (dotyczy to wyłącznie odbierania i bezpośrednio przez program), wskazujący programowi, że listy odebrane z powyższych adresów powinny być traktowane jako pochodzące z systemów celnych (na tej podstawie, z ogólnej skrzynki pocztowej użytkownika, program rozpoznaje list z systemu celnego, następnie będzie go odczytywał, analizował oraz w zależności od opcji kasował ze skrzynki pocztowej). Adresy mogą być podane częściowo, np. gov.pl oznacza, że będą analizowane wszystkie adresy z domeny gov.pl. Pozostawienie pustego pola oznacza, że program będzie analizował wyłącznie e pochodzące z oficjalnych (domyślnych) adresów systemów celnych. W polu Adresy zwrotne należy wpisać adresy, pod które będą przysyłane odpowiedzi z systemów celnych. Jeżeli do wszystkich systemów zarejestrowano ten sam adres wystarczy go wpisać tylko w pole domyślny. Przyciski Zapisz oraz Wczytaj służą odpowiednio do zapisania adresów pocztowych w pliku xml i późniejszego ich odczytania z tego pliku. Jest to przydatne, gdy te same adresy chcemy zapisać u innych użytkowników programu. Węzeł Opcje dodatkowe Wypełnienie pola Identyfikator oddziału lub bazy ma istotne znaczenie w przypadku, gdy użytkownicy współpracują z kilkoma oddzielnymi bazami, ale w ramach tej samej firmy. Program nadaje w polu 7 unikalny identyfikator każdemu dokumentowi SAD, ponieważ jest on wymagany przez system Celina. Zasada tworzenia identyfikatora jest prosta - w jej skład wchodzą 2 cyfry roku daty z pola 54 oraz wygenerowany przez program kolejny numer dokumentu SAD (co sprawia, że łatwo skojarzyć dokument z zawartością pola 7). Jeżeli użytkownicy tej samej firmy pracują na różnych bazach danych programu WinSAD oraz wszyscy wysyłają dokumenty do systemu Celina (z tym samym Regonem), to mogłoby się zdarzyć, że identyfikator z pola 7 mógłby się powtórzyć. Aby do tego nie dopuścić użytkownicy różnych baz danych lub z różnych oddziałów danej firmy powinni wybrać (z listy rozwijalnej) niepowtarzalny identyfikator oddziału lub bazy, który będzie czwartym znakiem identyfikatora w polu 7 Administrator powinien to ustalić między oddziałami, żeby zapewnić unikalność. Koniecznie należy wpisać Kod adresata danych, czyli kod urzędu celnego, do którego wysyłamy dokumenty (można wykorzystać dostęp do bazy urzędów celnych przyciskając ikonkę książeczki z prawej strony pola). Wypełnienie pola skutkuje tym, że automatycznie zostanie wypełnione pole UC zgłoszenia przy tworzeniu nowego dokumentu SAD. Zapisuj pliki XML dla systemu Celina i NCTS w formacie UTF-8 jeżeli wymagane jest by zawartość XML wysyłana do Celiny oraz NCTS była zakodowana w formacie UTF-8, wtedy należy zaznaczyć opcje. Domyślnie nie eksportuj kodu CN do systemu NCTS gdy towar jest wrażliwy, to należy zawsze wysyłać jego kod taryfowy CN. Jeżeli nie mamy tych towarów, to można nie wysyłać kodu CN. Nie sprawdzaj statusu w Celinie z użyciem loginu wysyłającego status wysyłki można sprawdzić, jeżeli wysłano dokument z wykorzystaniem interfejsu niewizualnego. W przypadku, gdy wielu użytkowników ma swój login i hasło do tego interfejsu, więc każdy z nich może wysłać dokument podając swój login i hasło. Jeżeli opcja nie jest zaznaczona, status wysyłki może sprawdzić tylko wysyłający (albo inny użytkownik znający login i hasło osoby wysyłającej). W przeciwnym przypadku, tzn. gdy opcja jest zaznaczona, inny od wysyłającego użytkownik może sprawdzić status wysyłki podając swój login i hasło. Status sprawdza się w oknie głównym, na liście SAD-ów, po naciśnięciu prawego klawisza myszki i wybraniu np. opcji Operacje Celiny oraz dalej Sprawdź status w Celinie. Zaznaczaj Pozwolenie w ramach admin. Obrotem tow. Z zagran. w nowych powiadomieniach Celiny zaznaczenie opcji oznacza, że w powiadomieniach Celiny będą zawarte dodatkowe dane (np. masa, kod CN). Połączenie z Internetem Opcja dotyczy połączeń internetowych (nie mylić z konfiguracją poczty) wykorzystywanych do kontaktu przez interfejs niewizualny (Celina, ECS), ale także przy aktualizacji taryfy celnej oraz tabeli kursów walut. Opcje powinny być ustawiane raczej przez administratorów systemów komputerowych. Należy wybrać jedną z poniższych opcji: Zgodnie z ustawieniami systemowymi (w opcjach przeglądarki). Jest to domyślnie wybrana opcja, która zapewnia w większości przypadków poprawną łączność internetową. Połączenie bezpośrednie. Opcje wybieramy, gdy ustawienia przeglądarki internetowej oraz wykorzystanie serwera proxy jest niewystarczające. W opcji wymagane jest jedynie podanie protokołu (HTTP 1.1 albo 1.0). Połączenie przez serwer proxy. Jeżeli do połączenia wykorzystano serwer proxy, należy podać dane niezbędne do jego konfiguracji. Konta Komunikaty do systemów celnych mogą być wysyłane pocztą elektroniczną z kont zdefiniowanych w opisywanym węźle (w otwartym okienku Konfiguracja kont ). 20 HUZAR SOFTWARE

21 Program obsługuje protokół poczty wychodzącej SMTP (wysyłanie poczty) oraz poczty przychodzącej POP3 lub IMAP (odbieranie poczty). Protokoły inne niż powyższe są obsługiwane za pomocą dodatkowych modułów - do współpracy z Lotus Notes i Microsoft Exchange. Jeżeli każdy użytkownik programu ma własne konto należy je zdefiniować w sekcji Używaj prywatnych. Jeżeli wszyscy użytkownicy programu mają wspólne konto, to należy je zdefiniować w sekcji Używaj wspólnych - wówczas zmiana danych konta przez jednego użytkownika jest uwzględniona u wszystkich pozostałych użytkowników tego konta. Zaznaczenie opcji odbieraj wiadomości powoduje automatyczne odbieranie komunikatów zwrotnych z serwera pocztowego. Konto zaznaczone jako domyślne staje się automatycznie domyślnym kontem do wysyłki komunikatów. Nowe konto dodaje się za pomocą przycisku Dodaj, edycja istniejącego konta możliwa jest po kliknięciu Edytuj. W ustawieniach konta muszą być podane wszystkie dane na dwóch pierwszych zakładkach (Konto i Serwery). W przypadku zdefiniowania kilku kont ich zastosowanie do wysyłania/odbierania określa użytkownik. Konto zaznaczone jako domyślne będzie używane do wysyłania komunikatów. Jeśli żadne nie jest oznaczone jako domyślne to podczas wysyłki użytkownik ma możliwość wybrania konta. W konfiguracji konta owego należy określić następujące opcje: Uwzględnij przy synchronizacji zaznaczenie tej opcji oznacza, że odbiór komunikatów(w przypadku zdefiniowania kilku kont) odbywa się z oznaczanych w ten sposób kont. Konta, w których nie została zaznaczona ta opcja, nie będą brane pod uwagę podczas odbioru komunikatów. Pozostaw wiadomość na serwerze po zaznaczeniu tej opcji program nie będzie kasował wiadomości z serwera. Pobieraj tylko nowe wiadomości po zaznaczeniu tej opcji program będzie odbierał z serwera tylko wiadomości oznaczone jako nieprzeczytane i wcześniej nie odebrane przez program Win- SAD. Taryfa Celna W programie WinSADIB pole Adres zawiera nazwę pliku bazy taryfy celnej poprzedzoną IP serwera oraz pełną niemapowaną ścieżką - standardowo plik nazywa się TaryfaDaneIB.fdb. W programie WinSADMS baza nazywa się TaryfaDaneMS i jest umieszczona na serwerze MSSQL. Zaznaczenie opcji automatycznie pobieraj i instaluj aktualizację taryfy przy starcie programu pozwala automatycznie aktualizować dane taryfowe z serwera firmy HUZAR SOFTWARE podczas logowania użytkownika do programu (zaleca się by opcja była włączona). Można oczywiście nie korzystać z taryfy celnej zaznaczając opcje nie korzystaj z taryfy celnej. Więcej o aktualizacji taryfy można przeczytać w rozdziale Taryfa Celna. Dod. pola edycji Niekiedy występuje indywidualna potrzeba edycji dodatkowych informacji w strukturach danych programu WinSADIB/MS, których w standardowych bazach nie ma (np. pamiętanie unikalnego identyfikatora faktury w systemie zewnętrznym, której dane są przeniesione do WinSADIB/MS). Aktualnie jest możliwość indywidualnego dodania nowych pól do faktury SAD, pozycji towarowej faktury SAD oraz upoważnienia (takie jest aktualne zapotrzebowanie użytkowników). Nowe pole dodaje się za pomocą przycisku Dodaj. Należy wypełnić wszystkie elementy dodawanego pola (nazwa, typ, wielkość). Pola wpisane w opcji pojawią się w oknie edycji faktury i towaru na nowej zakładce o nazwie Pola WinSADIB/MS/OR 21

22 dodatkowe. Zawartość pól jest przechowywana wraz z dokumentem SAD. Zawartość ta jest także eksportowana do plików w formacie *.xml czy *.sad. Szablony W programie zdefiniowano szablony wydruków wybranych dokumentów - mogą być w wersji polskiej lub angielskiej. Należy wybrać odpowiedni język - na odpowiedniej zakładce będą widoczne ścieżki do plików szablonów. Jeśli szablony uległy uszkodzeniu, zawsze można je wczytać ponownie za pomocą przycisku Wczytaj domyślne. Szablony raportu należności celnych są tylko w wersji polskojęzycznej też można je wczytać za pomocą przycisku Domyślne. Aktualizacje W tym węźle można zaznaczyć opcję Automatycznie aktualizuj słowniki przy starcie programu. Spowoduje to aktualizacje słowników programu z serwera firmy HUZAR SOFTWARE. Zaleca się by opcja była zaznaczona. Podpis elektroniczny Zaznaczenie opcji Podpisuj wewnętrznie w programie oznacza, że do podpisania dokumentów wysyłanych do służby celnej nie będzie używana kontrolka ActiveX. Wyjątkiem są dokumenty PZC oraz POD, do podpisania których ta kontrolka jest NIEZBĘDNA. Program umożliwia wybranie domyślnego certyfikatu osobistego (za pomocą przycisku wybierz certyfikat) do odbioru komunikatów PZC oraz POD w przypadku, gdy komunikaty te pobieramy grupowo. Każdy użytkownik programu WinSAD ma prawo zdefiniować własny certyfikat. Wysyłka komunikatów do klientów Niektóre komunikaty przysyłane przez służbę celną muszą być przechowywane przez podmiot gospodarczy do celów kontroli. Stąd powinny one trafić (oprócz tego, że do programu) do końcowego odbiorcy. Takimi komunikatami są IE599 oraz PZC. Są też inne komunikaty, które po odebraniu program może automatycznie wysłać pod wskazany adres. Adres ten należy wpisać w bazie firm przy danej firmie patrz rozdział Tworzenie własnych baz danych. W omawianym węźle ustawia się opcje wysyłki do klientów m.in. jakie dokumenty, w jakiej postaci, w którym momencie, z jakiego konta. Węzeł Powiadomienia importowe Zaznaczenie opcji Wysyłaj automatycznie... spowoduje, że komunikat będzie wysłany automatycznie do odbiorcy. Zaznaczenie Wysyłaj zawsze na dod. adresy spowoduje, że te komunikaty będą również wysłane na adres(-y) zdefiniowane za pomocą przycisku Dodatkowe adresy . W poniższej tabeli należy określić rodzaj i postać dokumentu wysyłanego oraz moment wysyłki. Rodzaj i postać dokumentu określają wiersze, a moment wysyłki określają kolumny. Np. wstawienie haczyków we wszystkich kolumnach linii SAD jako xml spowoduje wysłanie dokumentu SAD w postaci pliku xml-owego zarówno w mimencie otrzymania OGL-a (lub zwolnienia te kolumny się wyłączają), jak i w momencie podpisania POD oraz PZC. Czyli w takim przypadku ten sam plik będzie wysłany trzykrotnie. Należy więc odpowiednio ustawić tę cześć opcji wysyłania. W kolejnych okienkach można wpisać temat listu oraz jego treść. Oprócz standardowego tekstu można tam umieścić dane z wysyłanego dokumentu (lub komunikatu). W tym celu należy użyć odpowiednich parametrów w treści listu szczegóły są zamieszczone pod linkiem Instrukcja online. Węzeł Powiadomienia eksportowe W tym oknie należy zaznaczyć jakie dokumenty, w jakiej postaci oraz w którym momencie mają być wysłane. Znaczenie kolumn, wierszy oraz okienek edycyjnych identyczne jak opisano w poprzednim węźle. Dodatkowe szczegóły są zamieszczone pod linkiem Instrukcja online. Węzeł Konfiguracja konta W tym miejscu należy zdefiniować konto, z którego będą wysyłane informacje. Jeśli to jest to samo konto, które służy do komunikacji z systemami służby celnej zdefiniowanymi w węźle Konta , to tu można po prostu skopiować dane tego konta za pomocą przycisku Kopiuj, w przeciwnym razie należy konto skonfigurować za pomocą przycisku Konfiguruj. Przycisk Testuj konto służy do przetestowania poprawności ustawień konta poprzez wysłanie testowego maila. Opcję użyj innego konta należy zaznaczyć w przypadku, gdy do programu został dołączony dodatkowy moduł obsługujący pocztę Lotus lub Exchange. Węzeł Składnica dokumentów W tym miejscu określa się parametry wysyłania do dodatkowego modułu Składnica dokumentów. Konfigurację opisano w dokumentacji tego modułu. Inne Tu można ustawić blokadę edycji danych firmy, która ma wpisane upoważnienie. Zaznaczenie opcji Automatyczne wysyłanie IST1 oznacza, że program sam wyśle do służby celnej zapytanie IST1 w celu sprawdzenia stanu obsługi zgłoszenia eksportowego. 22 HUZAR SOFTWARE

23 Zaznaczenie opcji Obsługa PDF Creatora jest konieczne w przypadku, gdy użytkownik chce rozsyłać niektóre komunikaty (np. PZC, POD, IE599) w postaci pliku w formacie pdf. Logowanie zdarzeń Mechanizm ten pozwala na zapisywanie w bazie danych faktu wystąpienia niektórych zdarzeń zachodzących w programach np. usunięcie rekordów dokumentów SAD / PWD / DS., użycie funkcji specjalnych, odzyskanie bazy poprzez mechanizm WinSAD z kopii zapasowej głównej bazy programu itp. Każde zdarzenie będzie opisane poprzez moment wystąpienia zdarzenia oraz użytkownika programu, który był zalogowany w momencie wystąpienia zdarzenia. Logowanie odbywać się będzie w osobnej bazie danych konfigurowanej w programie WinSAD poprzez podanie adresu bazy, loginu oraz hasła. Pozostałe Opcje Konfiguracja modułów W programie WinSAD udostępniono mechanizm pozwalający zwiększyć funkcjonalność programu poprzez dodanie funkcjonalności zamówionych przez użytkownika (np. specyficznego wydruku faktur eksportowych, import danych z własnych systemów użytkowników, moduł gwarancji itp). Dodatkowe funkcje są dostarczane przez HUZAR SOFTWARE w postaci modułów DLL (bibliotek, wtyczek, ang. Plug-in). Wystarczy taką bibliotekę umieścić w katalogu programu WinSAD, by program przy uruchomieniu ją zarejestrował. Zarejestrowane biblioteki są widoczne w oknie węzła Dodatkowe moduły, w którym niektóre z nich można konfigurować za pomocą przycisku Konfiguruj. Przycisk Zablokuj służy do wyłączenia funkcji realizowanych przez moduł wskazany na liście. Przycisk Odśwież służy do ponownego załadowania modułu *.dll. Rozpoczynając pracę, program WinSAD przeszukuje lokalny katalog. Gdy znajduje w nim bibliotekę ładowalną HSPLUG*.DLL, wtedy uznaje, że jest to przygotowany przez firmę HUZAR SOFTWARE moduł dodatkowy i ładuje do pamięci jego zawartość. Jednak, gdy program jest uruchomiony, to skopiowanie do lokalnego katalogu biblioteki HSPLUG*.DLL nie odniesie żadnego skutku. Dopiero naciśnięcie przycisku Odśwież spowoduje załadowanie biblioteki. Wygląd ekranu Za pomocą funkcji zgromadzonych w tym menu można indywidualnie ustawić widok głównego okna programu. Hasła systemów celnych Po wpisaniu loginu do systemów celnych w Opcje/Opcje programu/systemy/interfejsy niewizualne, należy wpisać aktualne hasło w Opcje/Hasła systemów celnych. Każdorazowo po zmianie hasła na stronach systemów celnych należy je uaktualnić w tym oknie. Hasła i Uprawnienia W menu Opcje znajduje się również funkcja Hasła i uprawnienia. Za jej pomocą można zarejestrować nowego użytkownika i skonfigurować jego uprawnienia. Po zainstalowaniu programu jedynym użytkownikiem jest Administrator z wszystkimi uprawnieniami. Hasło tego użytkownika nie jest określone ( puste ). Może ono zostać dowolnie zmienione w trakcie pracy z programem. UWAGA: Małe i wielkie litery nie są rozróżniane w nazwie użytkownika. Małe i wielkie litery są rozróżniane w haśle. Zarządzanie użytkownikami programu realizowane jest w okienku Użytkownicy, otwieranego za pomocą polecenia Hasła i uprawnienia. W obszarze Użytkownicy można zobaczyć wszystkich użytkowników utworzonych w programie za pomocą przycisku Nowy. Dla zaznaczonego użytkownika program wyświetla informacje w dwóch obszarach: o WinSADIB/MS/OR 23

24 przydzielonych mu uprawnieniach (obszar Posiadane uprawnienia oraz nieprzydzielonych uprawnieniach (obszar Pozostałe uprawnienia). Zmiany uprawnień dokonuje się poprzez przenoszenie, za pomocą czerwonych przycisków (strzałek), wskazanych pozycji z listy uprawnień pomiędzy polami Posiadane uprawnienia Pozostałe uprawnienia. Użytkownik z pełnymi uprawnieniami może: nadawać uprawnienia innym użytkownikom, edytować dane, podglądać dane, drukować, konfigurować, edytować rejestr, poprawiać rejestr (uprawnienia te dotyczą wersji programu WinSAD z rejestrem dla procedur uproszczonych), blokować i przejmować SAD-y (tzn. edytować SAD-y wykonane przez innego użytkownika), używać modułu faktur VAT. Profil użytkownika (wszystkie opcje programu) można zapisywać do pliku xml (przycisk Zapisz profil), aby następnie wczytać go na stanowisku innego użytkownika (administratorowi ułatwia to zarządzanie większą liczbą użytkowników). Zaleca się: pozostawić administratorowi wszystkie uprawnienia z wyjątkiem Autentykacji przez LDAP, jeżeli logowanie do WinSADa nie ma być powiązane z protokołem LDAP w Windowsie, określić hasło dla administratora Inni użytkownicy (zarejestrowani przez Administratora) powinni mieć ograniczone uprawnienia, np. mogą tylko edytować dane, podglądać oraz drukować dokumenty. Świadome zarządzanie użytkownikami programu zapewnia bezpieczny i sprawny dostęp do zasobów programu WinSAD. Na zakładce Kto pracuje wyświetlają się aktualnie pracujących użytkownicy programu w danej bazie. Edycja profilów użytkowników Funkcja ta jest przydatna dla administratora zarządzającego uprawnieniami użytkowników programu WinSAD. UWAGA: Firma HUZAR-SOFTWARE zastrzega sobie możliwość wprowadzenia zmian do programu bez uprzedzenia. W związku z tym opisy menu, okienek lub niektórych funkcji zawarte w niniejszej instrukcji mogą się różnić od aktualnie użytych w programie. Zasady poruszania się w programie i skróty klawiszowe Poruszanie się w programie WinSAD po elementach formularzy i pozycjach menu odbywa się za pomocą myszki i/lub klawiatury. Ogólnie zachowano w tej kwestii standardy obowiązujące w systemie operacyjnym Windows. Ponadto reakcja programu na niektóre klawisze (np. [ ], [ ] ) oraz obsługa skrótów klawiszowych jest zgodna z regułami obowiązującymi w poprzednim programie WinSAD (dla wygody użytkowników, którzy korzystali z wcześniejszych wersji programu). Najbardziej użyteczne z nich zostały opisane poniżej. Aby wykonać operację związaną z "przyciskiem", należy kliknąć go myszką lub użyć kombinacji klawiszy lewy [Alt] wraz z podkreśloną literą na danym przycisku np. wybór przycisku Nowy może być zrealizowany poprzez naciśnięcie klawisza [N] przy wciśniętym klawiszu lewy [Alt] (w instrukcji [Alt]+[N]), co powoduje uruchomienie procesu wprowadzania nowego dokumentu SAD. Wprowadzanie dat jest wspomagane kalendarzem, który może być uaktywniony przez kliknięcie w ikonkę umieszczoną obok pól edycyjnych związanych z datą (wybór daty z kalendarza gwarantuje poprawny format daty tzn. odpowiednią kolejność pozycji: dzień, miesiąc rok wraz z właściwym znakiem rozdzielającym te pozycje). Zamknięcie każdego formularza służącego do przygotowania danych odbywa się przez naciśnięcie klawiszy [SHIFT]+[ENTER] (odpowiada przyciskom OK) natomiast anulowanie dokonanych zapisów odpowiadające przyciskom Anuluj to naciśnięcie klawisza [ESC]. Wiele pól można wypełnić korzystając z podpowiedzi zawierających listę odpowiednich kodów. Uruchomienie podpowiedzi można uzyskać poprzez kliknięcie na przycisk lub, za pomocą klawiszy przemieszczania się na odpowiedni przycisk (np.[tab]) i naciśnięcie klawisza [ENTER]. We wszystkich formularzach można przemieszczać się po kolejnych polach używając klawiszy: [TAB], [ ], [ ], [ ], lub [ ] lub [+] oraz [-] (klawiatury numerycznej). W dokumencie SAD istnieją ponadto dodatkowe skróty klawiszowe pozwalające na szybki wybór grupy towarowej. Zmianę grupy w dokumencie SAD można uzyskać przez naciśnięcie kombinacji klawiszy [Ctrl]+[ ] oraz [Ctrl]+[ ] lub uaktywniając pole 32, które służy do ustawienia się na grupę o żądanym numerze. Przy wypełnianiu pól edycyjnych można korzystać (w większości formularzy) ze skrótów klawiszowych systemu Windows związanych ze schowkiem: [Ctrl]+[C] (kopiuj), [Ctrl]+[V] (wklej) oraz [Ctrl]+[X] (kasuj). Te same funkcje realizowane są poprzez uruchomienie menu kontekstowego na polach edycyjnych (prawym klawiszem myszki). 24 HUZAR SOFTWARE

25 Zasady wyszukiwania i sortowania danych w bazach danych Wyszukiwanie danych w bazach odbywa się według następującego schematu: 1. Należy wskazać pole, którego wartości powinny być brane pod uwagę w procesie wyszukiwania, 2. Wpisać szukany tekst (zazwyczaj po każdym wpisanym znaku następuje pozycjonowanie na elemencie zgodnym z wpisanym ciągiem znaków). Przykładowo, jeżeli w tabeli kursów walut chcemy ustawić na kraju, którego symbol jest równy DE, to wystarczy w polu Według: wybrać Symbol kraju i rozpocząć wpisywać symbol kraju w polu Szukaj:. Podobnie należy postąpić np. w bazie Symbole, gdzie szukanie można prowadzić w kolumnach tablicy wybranych w polu Wg: (można wskazać kolumny - Nazwa polska, Kod CN, Nazwa obca oraz Symbol towaru), a poszukiwana wartość wpisać do pola Szukaj:. Mechanizm wyszukiwania w bazie dokumentów SAD jest bardziej rozbudowany. Za pomocą operacji [Ctrl]+[F] można wyszukać dokumenty wg. kryterium wybranego w opcjach. Spośród znalezionych dokumentów można wybrać interesujące nas poprzez zaznaczenie ich spacją, a następnie wykonanie operacji Wybierz zaznaczone spowoduje podświetlenie wybranych dokumentów na liście SADów. Innym sposobem jest wpisanie wyszukiwanego tekstu w odpowiednie okienko (Odbiorca, Nadawca, OGL/MRN itp.) Sortowanie wyświetlanych danych odbywa się przez kliknięcie w nazwę kolumny tablicy, według której chcemy porządkować dane. Grupowanie dokumentów polega na połączeniu dokumentów w grupy wg. wybranego kryterium w celu ich rozwijania i zwijania. W celu zgrupowania należy przeciągnąć wybrane kolumny na pasek grupowania. W celu rozgrupowania należy je przeciągnąć z powrotem na listę SADów. Pasek grupowania ma menu kontekstowe, za pomocą którego można ustawić dodatkowe funkcje grupowania. Usprawnienia pracy indywidualne preferencje W programie można usprawnić proces wypełniania dokumentów SAD wykorzystując następujące mechanizmy: Organizację listy urzędów celnych, Użycie kalkulatora do wypełniania liczbowych pól edycyjnych, Definiowanie widoków listy SADów (kolejność i widoczność kolumn wykazu), Definiowanie zestawu przycisków na formularzu głównym. Organizacja listy urzędów celnych i krajów W bazach urzędów celnych oraz krajów istnieje możliwość ułożenia na początku listy - wybranych elementów (zazwyczaj tych często używanych, które chcemy mieć pod "ręką"). W tym celu w odpowiednim oknie (np. Lista urzędów celnych) należy wskazać odpowiednią pozycję i kliknięciem zaznaczyć okienko Wyświetlaj na początku listy. Użycie kalkulatora do wypełniania liczbowych pól edycyjnych Podręczny kalkulator uaktywnia się klawiszem [F12] lub z menu Narzędzia/Kalkulator. Użycie podręcznego kalkulatora ma niewątpliwą zaletę, polegającą na tym, że wynik można przenieść poprzez schowek do aktualnego pola edycyjnego (unika się błędów przy przepisywaniu wyników z zewnętrznego kalkulatora). Definiowanie widoków listy SADów Większość danych pochodzących z baz programu jest wyświetlana w tabelkach (arkuszach). Przykładowo, spis dokumentów SAD prezentowany jest w tabeli, która zawiera nagłówki opisujące pozycje kolumn. Standardowa kolejność nagłówków w spisie SADów jest następująca: SAD, użytkownik, data deklaracji, Typ SADu itd. Ponadto kolumny mają domyślną szerokość. Użytkownik ma możliwość samodzielnego dostosowania wyglądu tabeli do własnych upodobań. Zakres zmian obejmuje: Kolejność kolumn. Przykładowo, aby kolumna Kategoria była wyświetlana przed kolumną Data, wystarczy kursor myszy skierować w nagłówek Kategoria i przycisnąć lewy klawisz myszki. Z lewej strony kolumny pojawi się charakterystyczna pionowa smuga. W tym momencie - nadal przytrzymując lewy klawisz myszki - przeciągamy nagłówek w kierunku kolumny Data. Gdy smuga pokryje się z lewą stroną kolumny, do której zamierzamy ją przenieść, puszczamy lewy przycisk myszki. Kolumna została przestawiona. Wybór prezentowanych kolumn. W tym celu należy wskazać za pomocą myszki nagłówek dowolnej kolumny i z menu kontekstowego wybrać funkcję Wybór kolumn tabeli. Za pomocą strzałek przeklikać odpowiednie kolumny do okna Wybrane. Szerokość kolumn. Kursor myszki należy umieścić na szczelinie (linii rozdzielającej) między dwoma nagłówkami; gdy kursor zmieni się na dwie równoległe, pionowe linie, lewym klawiszem myszki zmienia się szerokość pól. WinSADIB/MS/OR 25

26 Definiowanie zestawu przycisków na formularzu głównym Zestaw przycisków na panelu po prawej stronie formularza głównego można dostosować do indywidualnych potrzeb użytkownika wykorzystując funkcje menu Opcje/Wygląd ekranu/dostosuj panel. Zostanie otwarty formularz zawierający dwa pola Przyciski na panelu oraz Dostępne przyciski. Zmianę zestawu przycisków na panelu, dokonuje się poprzez przenoszenie za pomocą czerwonych przycisków (strzałek), wskazanych pozycji pomiędzy polami Przyciski na panelu Dostępne przyciski. Menu Raporty W menu Raporty zgromadzono funkcje tworzące różne zestawienia oraz raporty na podstawie dokumentów SAD. Raport należności celno-podatkowych dla towarów SAD (Wydruk, ) tworzy raport należności w rozbiciu na poszczególne towary, dla których został stworzony wybrany dokument SAD. Warunkiem stworzenia tego zestawienia jest utworzenie faktur w grupowaniu wg faktur (w kolumnie Grupowanie ikonka karteczki wraz z ilością faktur wchodzących w skład danego SADu). Na oknie tworzenia raportu należy wybrać odpowiednio opcje dotyczące sposobu grupowania towarów, adresu, na który raport będzie wysłany oraz postać raportu (format pliku). Za pomocą przycisku Edycja szablonu raportu można edytować ten szablon, ale jest to operacja dla zaawansowanych, więc nie zaleca się wprowadzania zmian do szablonu przez użytkowników bez doświadczenia w tej dziedzinie. Wykaz należności celno-podatkowych zawiera raport należności dla wybranego dokumentu SAD. Należy wybrać odpowiednio typ wykazu należności oraz załączniki. Za pomocą przycisku Opcje należy wypełnić pola nazwy firmy, numerów kont, na które wierzyciel ma przelać należności, typy opłat uwzględniane w raporcie i inne opcje. Te dane można zdefiniować w notesie i ustawiać je odpowiednio w zależności od potrzeb. Za pomocą przycisku Edycja szablonu wykazu można edytować ten szablon, ale jest to operacja dla zaawansowanych, więc nie zaleca się wprowadzania zmian do szablonu przez użytkowników bez doświadczenia w tej dziedzinie. Za pomocą przycisku Koniec zamykamy okno należności. Otwiera się okno listu domyślnego programu pocztowego, do którego są dołączone wybrane załączniki; po uzupełnieniu treści list zostanie wysłany. Raport TRO (wydruk) za pomocą tej funkcji tworzy się raport terminowości dostaw. W oknie, które się pojawi należy wybrać okres, za który tworzy się raport, rodzaje odpraw objętych raportem oraz inne opcje. Dane do raportu TRO są pobierane z danych odpowiedniego systemu celnego jeśli dokumenty są wysyłane/odbierane bezpośrednio z/do programu WinSAD. Możne je zobaczyć z menu kontekstowego za pomocą Operacje Celiny (odpowiednio ECS, NCTS) Edytuj dane Celiny (odpowiednio ECS, NCTS) Menu Narzędzia Omówione poniżej operacje to funkcje wywoływane z menu Narzędzia. Edytuj narzędzia pozwala do rozwijanego podmenu Narzędzia dodać dowolny program (przycisk Dodaj w okienku Narzędzia użytkownika). Ułatwia to jego uruchomienie bez potrzeby wychodzenia z programu WinSAD, ale przede wszystkim pozwala, by WinSAD wywołał ten program z odpowiednimi wartościami parametrów. Nazwę programu (narzędzia) oraz parametry jego wywołania zadaje się w oknie Dane narzędzia. Aktualnie zdefiniowano dwie opcje wywołania programów, ukryte pod nazwami makr: $AKTSAD oraz $WYBSADY. Gdy w oknie Dane narzędzia wybrano $AKTSAD, to program WinSAD, wyeksportuje do pliku XML aktualnie zaznaczony w spisie dokument SAD. Następnie uruchomi program z pełna nazwą pliku XML w parametrach wywołania. Podobne czynności zostaną wykonane, gdy parametrem narzędzia jest $WYBSADY, ale wywołane narzędzie dostanie w linii polecenia pełną nazwę pliku XML zawierającego listę dokumentów SAD, wcześniej zaznaczonych na liście SAD-ów. Szukaj tekstu [CTRL]+[F] umożliwia wyszukanie dowolnej frazy w dokumentach SAD (można zaznaczyć zakres szukania w polach SAD-u, pozycjach SAD-u), fakturach SAD-u, bądź ustalić, że wyszukiwania należy dokonać tylko w SAD-ach uzupełniających, tylko w polach tekstowych oraz ustalić, że przy szukaniu istotna jest wielkość liter. Kalkulator [F12]... umożliwia wywołanie podręcznego kalkulatora, Edytor zapytań SQL... [F11] Za pomocą edytora SQL można formułować zapytania w języku SQL, które nie modyfikują tablic programu. Zapytania dotyczą dowolnych tablic programu WinSADIB/MS. Sformułowane zapytanie można zachować w pliku zewnętrznym *.sql, natomiast wynik zapytania może być wyeksportowany do: schowka systemu Windows lub do następujących plików - *.DBF, *.TXT (format tekstowy), MS EXEL oraz *.XML. Firma HUZAR SOFTWARE może przygotować na zamówienie definicję zapytań w języku SQL. Konserwacja bazy: - Twórz kopię zapasową archiwizuje aktualne dane. Jest to jedna z najważniejszych funkcji programu, pozwalająca uniknąć bezpowrotnej utraty danych. Archiwizacja zawsze wykonywana jest w trakcie kończenia pracy programu WinSAD, jeśli odpowiednio ustawiono opcję Archiwizuj dane oraz kończy prace ostatni użytkownik współpracujący z daną bazą. Omawiana funkcja wykonuje archiwizację w chwili jej wywołania. Funkcja ta jest przydatna w przypadku, gdy aktualny stan bazy danych jest szczególnie ważny a przewidywane operacje mogą ją zniszczyć. Zarchiwizowanie bazy danych (w skompresowanej postaci zajmującej mniej miejsca na dysku) pozwoli, w przypadku jej utraty odtworzyć dane z pliku archiwalnego. Stan bazy danych będzie dokładnie taki jak w momencie przeprowadzenia archiwizacji. - Przywróć bazę z kopii - pozwala na odtworzenie danych z dowolnej, wybranej kopii archiwalnej. Każda kopia archiwalna jest oznaczona datą i godziną utworzenia. UWAGA: Przywrócenie bazy z kopii stworzonej np. przed rokiem 26 HUZAR SOFTWARE

27 oznacza faktyczne cofnięcie się do stanu bazy sprzed roku, czyli utratę danych bieżących ZALECA SIĘ BARDZO OSTROŻNE KORZYSTANIE Z TEJ OPCJI! - Wyślij kopie do Huzar Software - pozwala na wysłanie zarchiwizowanych danych do HUZAR SOFTWARE w celach diagnostycznych za pomocą maila. Z opcji należy korzystać w przypadku problemów z bazą danych oraz rozsądnym jej rozmiarem. W przypadku dużych baz nie zalecamy wysyłania ich mailem. Po skontaktowaniu się z nami proponujemy inne rozwiązanie. - Wyślij plik błędów do Huzar Software pozwala na wysłanie do HUZAR SOFTWARE pliku zawierającego opis zdarzeń, które odnotował program WinSAD. Funkcja wykorzystywana w celach diagnostycznych. - Wyślij bufor wywołań do Huzar Software pozwala na wysłanie do Huzar Software zawartości bufora używanego do rozsyłania komunikatów. Funkcja wykorzystywana w celach diagnostycznych. - Aktualizuj słowniki programu - funkcja służy do aktualizacji plików słowników na żądanie użytkownika. Pliki pobierane są z serwera HUZAR SOFTWARE. Nie ma potrzeby wykonywania funkcji, gdy w opcjach programu włączyliśmy opcje Automatycznie aktualizuj słowniki przy starcie programu w węźle Aktualizacje. - Odśwież słowniki wg. ost. aktualizacji - funkcja odtworzy zawartość baz słownikowych programu z danych zawartych w plikach XML znajdujących się w podkatalogu Slowniki/XML (w stosunku do katalogu programu). - Przepisz wszystkie SAD-y funkcja jest rzadko używana. Potrzeba jej wykorzystania zachodzi w przypadku, gdy uległ zmianie format tablic bazy programu, należy wypełnić danymi nowe kolumny, które pojawiły się na liście SAD-ów, bądź wypełnić treścią kolumnę Dokumenty z opcji, po zaznaczeniu opcji w węźle Zapis w bazie/kody dokumentów na liście SAD. - Eksportuj bazę upoważnień eksport bazy upoważnień do pliku *.bup w formacie zdefiniowanym przez HUZAR SOFTWARE. Funkcja eksportu pozwala przenieść dane upoważnień na inne stanowisko, ponieważ plik *.bup można wczytać na tym stanowisku poniższą funkcją Importuj bazę upoważnień. - Importuj bazę upoważnień import bazy upoważnień z pliku *.bup w formacie zdefiniowanym przez HUZAR SOFTWARE. Tworzenie własnych baz danych. W trakcie przygotowywania dokumentu SAD za pomocą programu WinSAD użytkownik z reguły wykorzystuje powtarzalne (tzn. często wykorzystywane) zestawy danych. Aby wielokrotnie nie wprowadzać tych samych danych przy wypełnianiu dokumentów np. danych kontrahentów w polach 2 i 8 (nadawca i odbiorca) i tym samym przyspieszyć proces tworzenia dokumentów SAD, użytkownik ma możliwość pobrania ich z własnych baz danych. Dostęp do baz danych może być zrealizowany w dwojaki sposób: poprzez wybranie odpowiedniej bazy z menu Tablice lub przez wskazanie ([TAB] lub kliknięcie myszką) odpowiedniego przycisku (Firmy, Kursy, Symbole, ) z panelu przycisków, który znajduje się po prawej stronie głównego okna programu. Baza Firm. Naciśnięcie przycisku Firmy otwiera formularz umożliwiający modyfikację (dodanie, usunięcie lub zmiana) informacji o firmach występujących w polu 2 lub 8 SAD-u. Przy zatwierdzaniu wpisu klawiszem OK program sprawdza poprawności numeru NIP, REGON i numeru konta bankowego (jeśli wpisano). W trakcie wprowadzania tych numerów przeprowadzana jest ich formalna kontrola, sygnalizowana kolorami. Kolor niebieski tekstu oznacza poprawnie wprowadzony numer, czerwony zaś oznacza numer błędny. Bazę firm można rozbudowywać na bieżąco przy okazji wprowadzania danych do dokumentu SAD np. wypełniając pola Nadawca/eksporter lub Odbiorca, lub niezależnie od dokumentów, używając przycisku Dopisz w otwartej bazie Firmy. W tej bazie konkretnym firmom można przypisać ich pozwolenia na procedurę uproszczoną, upoważnienia, adresy mailowe służące do automatycznego rozsyłania komunikatów. Można też dopisać swoje uwagi dotyczące danego kontrahenta. Te elementy dodaje się będąc w bazie firm po wybraniu danej firmy nie wchodząc w jej edycję. W dolnej części okna bazy firm są widoczne zakładki, na których należy wprowadzić odpowiednie dane. Na zakładce Dod. adresy należy zaznaczyć opcję automatycznego rozsyłania oraz dodać adres lub adresy, na które program automatycznie wyśle wybrane komunikaty otrzymane ze służby celnej. Są to m.in. komunikaty potwierdzające wywóz towaru w przypadku eksportu lub nadanie numeru ewidencyjnego, PZC, POD w przypadku importu. Przy każdym adresie można wybrać czy ma służyć do wysyłania komunikatów importowych czy eksportowych (lub obu) oraz szablon, wg jakiego będą wysyłane komunikaty. Na zakładce Upoważnienia należy wpisać upoważnienia danej firmy. A na zakładce Pozwolenia można wpisać pozwolenia zarówno na procedurę uproszczoną jak i na procedurę gospodarczą. W pozwoleniu należy wybrać odpowiedni rodzaj, termin ważności, wpisać jego numer. Można dodać kody CN, na które to pozwolenie zostało udzielone. Jeśli w bazie firm przy danym kontrahencie zostanie wpisane pozwolenie, to w polu 44 dokumentu SAD podczas dodawania dokumentu pozwolenia pojawia się ikonka książeczki, z której można wybrać odpowiednie pozwolenie lub program sam wybierze, jeśli wybór będzie jednoznaczny np. w sytuacji, gdy w bazie jest tylko jedno aktualne pozwolenie odpowiadające danemu kontrahentowi oczywiście wcześniej należy wypełnić pole 2 lub 8 (w zależności od rodzaju odprawy). Tabelę kursów przygotować można po naciśnięciu przycisku Kursy. Aktualne kursy walut pobrać można z Internetu (ze strony NBP) naciskając przycisk Z internetu. Gdy ustalany jest symbol waluty dokumentu SAD, to odpowiednia tabela jest pobierana automatycznie. Kurs waluty, wprowadzany do dokumentu SAD, wybierany jest z bieżącej (zgodnie z datą deklaracji) Tabeli Kursów Celnych (TKC). Zdefiniowanie odpowiedniego kursu w Tabelach Kursów Celnych WinSADIB/MS/OR 27

28 wykonywane jest przez program WinSAD zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów. W przypadku braku dostępu do internetu zadaniem użytkownika jest wypełnianie na bieżąco kursów walut w tabelach A (lub B). Program dba o automatyczną zmianę kursu, gdy wartość kursu ulegnie zmianie o co najmniej o 5%. Baza Pieczątki zawiera zdjęcia pieczątek (lub innych obrazków), które będą umieszczone w polu A eksportowego dokumentu SAD z dokumentem wymaganym 2UP2, 3UP3, 2SA2, 4SP4, 1PZ1, 1PZ2, 5SP5. Innymi słowy, gdy w SADzie eksportowym dodamy w polu 44 dokument wymagany np. 2UP2 i wpiszemy numer pozwolenia, to program automatycznie pobierze z tablicy Pieczątki obrazek (zazwyczaj przedstawiający pieczątkę) przypisany do numeru pozwolenia. Z menu Tablice należy wybrać bazę Pieczątki i w okienku Pieczątki do druku w polu A za pomocą funkcji Dopisz dodać element zawierający skan pieczątki (m.in. plik w formacie JPG, JPEG, bmp). W okienku Dane pieczątki należy wpisać prawidłowy numer pozwolenia powiązany z daną pieczątką oraz wybrać wcześniej przygotowany plik z obrazem. Wskazany plik obrazka pokaże się w obszarze edycji, który dokładnie odpowiada rozmiarowi pola A. Można zmienić położenie obrazka w polu A (za pomocą kombinacji klawiszy [CTRL+klawisze strzałek] lub dopasować rozmiar obrazka do rozmiaru pola (za pomocą [SHIFT+klawisze strzałkowe]. Baza Symbole zawiera dane, za pomocą, których użytkownik określa powiązanie unikalnego symbolu przypisanego danemu towarowi (nazywanego też indeksem bądź numerem artykułu) do kodu taryfowego towaru opisanego przez polską nazwę, jednostkę miary, kraj pochodzenia i wiele innych danych. Bazę Symbole można napełnić własnymi danymi otwierając okno o nazwie Symbole za pomocą przycisku Symbole w głównym oknie programu lub z menu Tablice/Symbole. Wypełnienie danymi tej bazy może wydatnie przyśpieszyć wypełnianie SAD-u z faktur luzem, gdy odprawiane towary powtarzają się w kolejnych pozycjach faktury bądź w kolejnych dostawach (unika się w ten sposób wielokrotnego ręcznego wpisywania nazwy towaru, jego CN, kraju pochodzenia czy jednostki miary). Wprowadzając symbol do bazy można określić jego kod CN (wspomagając się taryfą celną), kod Taric, kody UE1, UE2, UE3, PL1, PL2, nazwę polską i obcą, dodatkowy opis towaru, zwyczajową jednostkę miary, kraj pochodzenia oraz cenę jednostkową i wagę towaru. Pozycje bazy Symbole można sortować według jednego z pól: symbol towaru, kod CN, nazwa polska lub nazwa obca. Dane z tej bazy są szczególnie przydatne przy przygotowywaniu faktur luzem np. w uszlachetnianiu, składzie celnym, gdzie liczba pozycji towarowych na fakturach jest bardzo duża. Okno Symbole można powiększyć do rozmiaru pełnego ekranu poprzez kliknięcie myszką na pasku tytułu okna. Formularz umożliwia również wyeksportowanie (przycisk Eksport) zawartości bazy Symbole do pliku w formacie XML (standard Huzar-Software) oraz xls (Excel). Import danych opisano w następnym punkcie. Import danych do bazy Symbole z plików zewnętrznych Baza Symbole jest często wykorzystywana przez moduły dedykowane wykonywane przez Huzar-Software na zamówienie naszych klientów, które wczytują dane np. z plików faktur dostarczonych przez kontrahentów (w formacie xls, csv, xml, txt). Zazwyczaj w takich plikach znajduje się informacja o symbolu (indeksie towaru), ale brakuje opisu towaru w języku polskim, kodu taryfowego oraz być może wielu innych danych wymaganych w dokumentach celnych. Zatem moduł dedykowany wspomagając się bazą Symbole może pobrać z niej brakujące dane na podstawie symbolu pobranego z pliku zewnętrznego. Do importu danych z plików zewnętrznych (pamiętanych na dysku) służy przycisk Import. Standardowy mechanizm wczytywania (importu danych) gwarantuje wczytanie danych pliku w formacie XML (standard Huzar-Software) oraz pliku xls (Excel). Moduł dedykowany pozwala wczytać dowolny plik klienta (xml, csv, xls, txt), ponieważ został specjalnie dla niego zrealizowany po uprzednim rozpoznaniu formatu danych. W większych firmach, baza Symbole może zawierać opisy kilkudziesięciu a nawet kilkuset tysięcy symboli, dlatego niezwykle ważnym zagadnieniem jest zapewnienie jej zgodności z bazami kontrahentów zewnętrznych. Szczególnie ma to znaczenie w przypadku, gdy baza Symbole jest już napełniona, a należy dokonać jej aktualizacji na podstawie pliku dostarczonego przez klienta zawierającego zazwyczaj nie całą bazę, ale nowe bądź uaktualnione dane do istniejących symboli. Nowe symbole zostaną wpisane do bazy i należy uzupełnić je o brakujące dane, które są wymagane w naszej procedurze celnej. Większy bałagan może powstać w przypadku uaktualniania już istniejących opisów symboli, dlatego poniżej opisano krok po kroku jak sobie z tym radzić. Gdy importujemy symbole z pliku, a baza jest już wypełniona, to użytkownik jest pytany czy opróżnić aktualną bazę przed importem. Jeżeli tylko należy ją uaktualnić, to powinniśmy odpowiedzieć Nie (domyślnie podświetlony przycisk). W przypadku, gdy nie jesteśmy pewni konsekwencji z dalszego postępowania, należy przycisnąć przycisk Anuluj. Załóżmy, że przycisnęliśmy Nie a w dostarczonym pliku zewnętrznym, między innymi symbolami, znajdują się opisy dwóch symboli istniejących w bazie Symbole, dla których wykryto różnice w danych. Użytkownik jest o tym informowany za pomocą następującego okienka: 28 HUZAR SOFTWARE

29 Można zażyczyć sobie, aby wyświetlić każdy z przypadków (nie zalecane dla dużej liczby różnic), pominąć te symbole przy zapisie (bo wiemy(?), że zazwyczaj różnice są nieistotne z naszego punktu widzenia i nie należy burzyć zawartości bazy), nadpisać symbole istniejące w bazie (wiemy, że będzie dobrze) albo pozostawić symbole istniejące w bazie bez zmian, ale zapamiętać występujące różnice. Załóżmy, że użytkownik wybrał pozostawienie symboli istniejących w bazie i zapamiętanie różnic w historii i zaakceptował ten wybór przyciskiem OK. W wyniku użytkownik jest informowany o tym ile symboli odczytano, ile symboli było już w bazie i tak dalej, oczekując odpowiedzi na pytanie: czy chcesz zapisać osobno symbole pominięte do późniejszego sprawdzenia? Załóżmy, że odpowiedzieliśmy Nie. W rezultacie znowu jesteśmy na liście symboli, gdzie w pasku Sortuj wg: wybieramy Status powodując uporządkowanie listy wg zawartości pola status, czyli na początku listy znajdą się symbole z zapamiętaną historią zmian, które dodatkowo są wyświetlone w kolorze fioletowym. Należy zwrócić uwagę, że w kolumnie Status wpisano Do synchronizacji, co oznacza, że pozostawiono użytkownikowi decyzje ewentualnym zaakceptowaniu wprowadzonych zmian lub nie. Po zaznaczeniu jednego z fioletowych rekordów (status = Do synchronizacji) i naciśnięciu przycisku Edytuj zostanie wyświetlone okienko historii importu dwa przykładowe zamieszczono poniżej): Lewe okienko informuje o tym, że zmianie uległa nazwa towaru, a prawe wskazuje, że do pewnego symbolu dopisano symbol kraju pochodzenia. Jak widać okienko to w górnej części zawiera trzy obszary: Symbol w bazie (dane symbolu przed zmianą, ewentualnie z zaznaczeniem w kolorze czerwonym, które pole może ulec modyfikacji), Symbol wynik (dane, które zostaną zapisane w bazie Symbole, gdy je zaakceptujemy przyciskiem OK, ze wskazaniem w kolorze niebieskim ) oraz Symbol importowany (dane wczytane z pliku zewnętrznego, ze wskazaniem w kolorze niebieskim ). Baza Synonimy spełnia podobną rolę jak baza Symbole jednak zawiera mniejszą liczbę danych (zawiera nazwę towaru i odpowiadający mu kody taryfowe). Wprowadzając synonim (nazwę towaru) do bazy należy określić jego kod CN (wybór z taryfy celnej), kod Taric, kody UE1, UE2, UE3, PL1, PL2 oraz nazwę towaru. Obsługa bazy Synonimy realizowana jest w oparciu o formularz Synonimy otwierany za pomocą przycisku Synonimy na głównym formularzu programu lub z menu Tablice/Synonimy. Podobnie jak dla bazy symboli, wspomniany wcześniej formularz umożliwia eksport lub import zawartości bazy Synonimy do/z pliku w formacie XML. Pozycje bazy Synonimy można sortować według pola kod CN lub Nazwa. Baza Opisów towarów jest wykorzystywana w deklaracji INTRASTAT, oraz łączenia na SAD uzupełniający. opcjach grupowania wg faktur Baza Jednostki zwyczajowe zawiera podstawowe jednostki miar wstępnie przygotowane przez program. Jednostki standardowe, zdefiniowane przez program, nie mogą być edytowane, ale na ich podstawie użytkownik może określić własne jednostki. Są one definiowane za pomocą przelicznika wcześniej zdefiniowanych jednostek SAD. Obsługa bazy Jednostki zwyczajowe realizowana jest w okienku Jednostki zwyczajowe otwieranym za pomocą funkcji menu Tablice/Jednostki zwyczajowe. Jeżeli na fakturze mamy jednostkę inną niż występująca w tej bazie możemy ją dodać za pomocą przycisku Dodaj i tam powiązać ją z istniejącą jednostką. Wówczas program sam przeliczy nasze jednostki na wymagane w SAD-zie. Baza Zamienniki jednostek służy do zdefiniowania zamienników jednostek zdefiniowanych w bazie Symbole. Bazy Rodzaje opakowań, Urzędy celne oraz Baza osób i firm zabronionych są to odpowiednie słowniki definiowane przez służbę celną. Baza Pozwolenia na procedurę uproszczoną jest tablicą zawierającą pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej wpisane przy poszczególnych firmach w bazie firm. Funkcja Pozwolenia na procedurę uproszczoną wywołana z menu Tablice pozwala wyszukać konkretne pozwolenie w bazie pozwoleń. Jednak dodawanie i modyfikowanie pozwoleń odbywa się w bazie Firmy. WinSADIB/MS/OR 29

30 Baza Upoważnienia jest tablicą zawierającą upoważnienia wpisane przy poszczególnych firmach w bazie firm. Funkcja Upoważnienia wywołana z menu Tablice pozwala wyszukać konkretne upoważnienie w bazie upoważnień. Jednak dodawanie i modyfikowanie upoważnień odbywa się w bazie Firmy. 30 HUZAR SOFTWARE

31 Taryfa celna Na wstępie kilka ważnych uwag dotyczących taryfy wspólnotowej: 1. Dane taryfowe mogą (ale nie muszą) ulegać zmianom każdego dnia. Należy zatem przyjąć, że one rzeczywiście ulegają zmianom i w związku z tym codziennie aktualizować taryfę wspólnotową (najlepiej przed rozpoczęciem pracy). Jak to zrobić - patrz rozdział poświęcony aktualizacji taryfy, 2. Użytkownicy obracający towarami rolnymi, muszą dokonać codziennej aktualizacji taryfy, ponieważ na towary rolne obowiązują ceny dnia, 3. Kurs euro (ogłaszany przez Europejski Bank Centralny) konieczny do wyliczenia stawek specyficznych jest zawarty w taryfie i nie ma nic wspólnego z kursem ogłaszanym przez NBP. Z powyższego wynika ważność codziennej aktualizacji taryfy. Wstęp Taryfa wspólnotowa udostępniona w programie WinSAD cechuje się następującymi zaletami: a) zawiera zawsze aktualne dane taryfowe będących obrazem danych Zintegrowanej Taryfy Celnej ISZTAR2 (pod warunkiem włączenia automatycznego, codziennego pobierania aktualizacji z serwera firmy HUZAR SOFTWARE), b) zawiera kompletne dane taryfowe o: stawkach specyficznych, opłatach dodatkowych, standardowych wartościach importowych, preferencjach, kontyngentach, uzupełniających jednostkach miary, aktach prawnych (podstawowych i uzasadniających), przypisach czy zakazach importowych i warunkach jakie importer powinien spełnić, c) umożliwia oglądanie taryfy celnej na określony dzień w przeszłości (a także przewidywanej przyszłości). Korzyści z wykorzystania taryfy wspólnotowej w programie WinSAD są następujące: - automatyczne wypełnianie pola 47 dokumentu SAD. W przypadku, gdy stawka może być jednoznacznie określona (istnieje jedna stawka określonego typu) program automatycznie dokonuje wyliczeń i wpisuje je do pola 47. W innym przypadku użytkownik jest proszony o wybór określonej stawki z proponowanej listy, - automatyczne wyliczanie opłat dodatkowych typu EA/ADSZ/ADFM (dla podanego kodu Meursinga), - sprawdzenie poprawności kodu taryfowego CN, kodu TARIC oraz kodów dodatkowych EU i PL, - odpytywanie użytkownika o ilości towaru bądź kody dodatkowe potrzebne do wyliczenia stawki, które będą wpisane do określonych pól dokumentu SAD, - sprawdzanie uzupełniającej jednostki miary. Aby korzystać z danych taryfowych programu WinSAD należy posiadać nie tylko uprawnienia do programu, ale przede wszystkim należy uzyskać pozwolenie z Ministerstwa Finansów na dostęp do danych taryfowych. Uzyskanie pozwolenia wymaga od użytkownika złożenia wniosku o dostęp do danych taryfowych. Wniosek po pobraniu ze strony należy wypełnić i złożyć w Ministerstwie Finansów. Ministerstwo powiadamia Państwa o uzyskaniu stosownego pozwolenia. Powiadamiana jest także firma HUZAR SOFTWARE, która w odpowiedzi przesyła Państwu krótką instrukcję informującą jak uzyskać dostęp do danych taryfowych programu WinSAD. Dwa ważne pojęcia: data bazy danych taryfy - jest to data najnowszych danych taryfowych, które aktualnie posiadamy na swoim komputerze. Innymi słowy, w naszej bazie taryfy celnej znajdują się kompletne informacje, które zostały wprowadzone do taryfy przed tym dniem, data obowiązywania taryfy - jest to określona data, dla której chcemy oglądać obowiązujące w tym dniu dane taryfowe. Podglądając taryfę celną w programie WinSAD widzimy zgromadzone w niej dane na określony dzień (kody, środki i inne dane). Przykładowo, oglądając taryfę na dzień , widzimy wszystkie obiekty, których data ważności zawiera dzień Taryfa celna zawiera dane, które obowiązywały w przeszłości oraz będą obowiązywać w przyszłości w stosunku do bieżącej daty. Oglądając jednak taryfę na przyszłość od daty bazy taryfy należy mieć na uwadze fakt, że dane te mogą być nieprawdziwe, gdyż w międzyczasie mogły zostać zmienione bądź będą dopiero wprowadzone do taryfy. Uruchamianie taryfy Dostęp do taryfy można uzyskać z menu Tablice wywołując funkcję Taryfa Celna.. Program wyświetli kalendarzyk (domyślnie z datą dnia), z którego w prosty sposób można ustalić datę obowiązywania taryfy. Należy przypomnieć, że taryfa wspólnotowa jest taryfą dynamiczną (zmieniającą się codziennie) w odróżnieniu od dosyć "statycznej" taryfy obowiązującej przed 1 maja 2004, dlatego ważne jest ustalenie tej daty. WinSADIB/MS/OR 31

32 Aktualizacja taryfy Jak już wspomniano, bardzo istotną czynnością, którą należy wykonywać codziennie, jest aktualizacja danych taryfowych. W przypadku niektórych środków taryfowych, takich jak np. standardowa wartość importowa, należy obowiązkowo dokonać jej aktualizacji. Aktualizacji danych można dokonać na dwa sposoby: 1. Z serwerów firmy HUZAR SOFTWARE, 2. Z serwera Ministerstwa Finansów. Należy podkreślić, że zawsze źródłem danych jest Ministerstwo Finansów. Ad. 1) Aby automatycznie ściągać aktualizację należy włączyć opcje Automatycznie pobieraj aktualizację przy starcie programu lub pobrać pliki aktualizacyjne w dowolnym momencie wykonując funkcję pobierz aktualizację (szybsze). Gdy zaznaczymy opcje, program po zalogowaniu użytkownika do programu będzie próbował pobrać pliki z serwera firmy HUZAR SOFTWARE na podstawie, których wykona się aktualizacja bazy taryfy. Pobieranie plików odbywa się w sposób niezauważalny dla użytkownika, czyli może on normalnie pracować. Gdy program pracuje w sieci, wtedy przed wykonaniem instalacji aktualizacji, należy pozamykać wszystkie inne programy firmy HUZAR SOFTWARE (oprócz WinSADGuard-a). Jeżeli po pobraniu plików aktualizacyjnych, użytkownik nie wykona na ich podstawie aktualizacji bazy, wtedy przy każdorazowym starcie programu, będzie wyświetlany komunikat przypominający o Znalezieniu aktualizacji taryfy celnej gotowej do instalacji. Ad. 2) Można dokonać aktualizacji bazy taryfy na podstawie plików XML pobranych bezpośrednio z Ministerstwa Finansów (Wydział Zintegrowanej Taryfy Celnej). Pamiętać jednak należy, że pobrane pliki z określonymi datami obowiązywania muszą obejmować datę bazy taryfy. Innymi słowy użytkownik musi sam zadbać o to by aktualizacja była "ciągła", czyli kolejna aktualizacja musi być dokonana od momentu, w którym skończyła się poprzednia. Nie trzeba o tym pamiętać w przypadku aktualizacji bezpośrednio z serwerów firmy HUZAR SOFTWARE (opisanego wyżej). Pobrane pliki XML należy skopiować do dowolnego katalogu, a następnie dokonać instalacji aktualizacji wykonując funkcję zainstaluj pobraną aktualizację i wskazać ściągnięty plik. Należy zwrócić uwagę na kilka zalet aktualizacji dokonywanej bezpośrednio z firmy HUZAR SOFTWARE: Automatyzacja pobierania potrzebnych plików - użytkownik nie musi dbać o "ciągłość" aktualizacji - zrobi to za niego "automat". Bardzo krótki czas pobierania plików - rozmiar typowego pliku aktualizacji przygotowanego przez firmę HUZAR SOFTWARE wynosi ok. 20 KB. Rozmiar analogicznego pliku pochodzącego z Ministerstwa Finansów wynosi ok. 10 MB. Zatem, przy konieczności częstego dokonywania aktualizacji rozmiar pliku ma decydujący wpływ na szybkość transmisji w sieci Internet (mniejsze pliki są ściągane szybciej). Prosty sposób pobrania kompletnej i aktualnej taryfy celnej - w dowolnej chwili użytkownik ma możliwość pobrania pełnej bazy taryfy z serwerów HUZAR SOFTWARE (funkcja pobierz całą taryfę (wolniejsze)). Ma to szczególne znaczenie w przypadku zniszczenia bazy taryfy np. wskutek awarii komputera. Przeglądanie taryfy UWAGA: Program kasuje pliki aktualizacji po ich zainstalowaniu w bazie taryfy, a także wtedy, gdy instalacja się nie powiedzie. Dostęp do taryfy można uzyskać z menu Tablice/Taryfa Celna. Przed otwarciem taryfy program pyta użytkownika o datę, na którą chce oglądać taryfę. Po jej wybraniu wyświetli się okno Taryfa na dzień rrrr-mm-dd, aktualna (gdzie rrrrmm-dd to konkretna data obowiązywania taryfy). Także na górnej belce okna jest wyświetlana data obowiązywania taryfy. W oknie znajdują się dwie zakładki: Pozycje oraz Hierarchia. Okno podzielone jest na trzy podstawowe pola: nomenklatury (albo hierarchii na zakładce Hierarchia), przypisów i kontekst wybranej pozycji CN. Naciskając prawy przycisk myszki w polu nomenklatury można podglądnąć taryfę TARIC, znaleźć pozycje dla wpisywanego kodu CN, znaleźć wszystkie opisy zawierające pewne słowo, a także wyświetlić wszystkie środki bądź środki taryfowe dla wybranego kraju (można to także zrobić naciskając przycisk Pokaż). Nomenklaturę taryfową można przeglądać rozpoczynając od przyciskania cyfr na klawiaturze. W takiej sytuacji program zakłada, że użytkownik chce dotrzeć do pewnego kodu CN, więc domyślnie wyświetla okienko służące do wpisywania kodu CN. Zauważamy, że kolejne przyciśnięcie cyfry powoduje odpowiednie przesunięcie się w oknie nomenklatury. Do wyszukiwania pozycji nomenklatury zawierającej określone słowo lub frazę wystarczy je wpisać w pasku edycyjnym pola Wyszukiwanie tekstowe i nacisnąć przycisk Szukaj. W polu nomenklatury zostaną wyświetlone tylko te kody taryfy, które odpowiadają wyszukiwanej frazie (domyślnie zostanie włączona opcja Pokaż tylko znalezione). Aby ponownie się przełączyć do pełnej nomenklatury taryfowej należy wyłączyć tę opcję. Nadal jednak wyszukane pozycje 32 HUZAR SOFTWARE

33 będą zaznaczone za pomocą zielonej ikonki w kolumnie Kod taric nomenklatury oraz nadal szybko można się przesuwać do znalezionych pozycji naciskając skrót klawiszowy [CTRL]+[N]. Bardzo ważna informacja Nomenklatura taryfowa Przypisy dla wybranej pozycji CN Kontekst wybranej pozycji CN Menu kontekstowe Hierarchia taryfowa Wyświetlanie środków taryfowych Gdy wskażemy w oknie nomenklatury określoną pozycję taryfową, to możemy wyświetlić wszystkie środki taryfowe dla tej pozycji naciskając przycisk Pokaż (okienko Wszystkie środki taryfowe) albo środki taryfowe odnoszące się dla wskazanego kraju (okienko Środki taryfowe dla kraju...). Wypełnianie dokumentów SAD z wykorzystaniem taryfy Dostęp do kompletnej taryfy w programie WinSAD w znaczący sposób upraszcza wypełnianie dokumentów SAD: Automatyczne wpisywanie do pola 47 opłat cła, VAT, akcyzy, opłat antydumpingowych i wyrównawczych. Oczywiście niektóre obliczenia mogą wymagać interwencji użytkownika (np. użytkownik powinien zadecydować o wyborze jednej stawki VAT spośród dwóch zaproponowanych przez program), Weryfikację opłat wypełnionych dokumentów, Automatyczne wyliczanie dodatkowych opłat za komponenty spożywcze związane z kodami Meursinga, Automatyczne wyświetlanie zapytań, gdy do wyliczenia opłat wymagane jest podanie np. ilości towaru w określonej jednostce miary, podania określonych kodów dodatkowych (kodów Meursinga) itp. Obliczanie opłat występujących w polu 47, odbywa się odmiennie w zależności od tego czy tworzymy dokument SAD "ręcznie" czy wg faktur. WinSADIB/MS/OR 33

34 Wypełnianie ręczne W celu wypełnienia opłat danego pola 47, należy go otworzyć (klawiszem [INSERT], Edytuj dane z menu kontekstowego lub dwuklikiem myszki), a w wyświetlonym oknie Opłaty pola 47 nacisnąć przycisk Wylicz opłaty. W tym momencie program podejmuje próbę wyliczenia opłat celnych, którą to próbę można przedstawić następująco: kasowane są wszystkie opłaty z tego pola (nawet te, które wprowadzono ręcznie - oznaczone "rączką") dla każdej "grupy" środków wyznaczana jest stawka celna (np. stawka celna stosowana, opłaty antydumpingowe, VAT, akcyza). Jeśli jest tylko jeden środek w danej grupie - np. jest tylko jedna stawka VAT - to wtedy opłata jest automatycznie dodawana do pola 47, w przypadku, gdy jest więcej niż jeden środek danego typu - program zapyta użytkownika o wybór stawki. W przypadku ręcznego wypełniania dokumentu SAD zaleca się nie wypełniać kodów dodatkowych w polu 33 oraz nie wpisywać ilości towarów w polu 31. Kody oraz opłaty zostaną automatycznie przeniesione do pola 47, gdy użytkownik wybierze określony środek taryfowy (wymagający uzupełnienia danego kodu/opłaty/ilości itp.). Wszystkie środki taryfowe dla CN= Środki taryfowe dla CN= obowiązujące dla Chin Żółtym kolorem program zaznacza te środki, które mogą być nieaktualne Spełnienie określonych warunków implikuje stosowanie różnych stawek 34 HUZAR SOFTWARE

35 Wypełnianie na podstawie faktur Gdy dokument SAD ma powstać na podstawie faktur, to zaleca się ich odpowiednie przygotowanie. Przede wszystkim należy wpisać kody dodatkowe - polskie i unijne - w pozycjach faktur. Po wyjściu z wypełnienia faktur i przejściu na poziom dokumentu SAD przeliczenia opłat w polu 47 należy dokonać naciskając klawisz [F10] albo wybrać funkcję Wylicz opłaty wszystkich pozycji F10 z menu kontekstowego, które wyświetla się po przyciśnięciu przycisku Inne okna edycji SAD-u. Po przyciśnięciu klawisza [F10] zostanie wyświetlone okienko Metody płatności opłat SADu, w którym można ustalić domyślną metodę płatności (wpisywaną do wszystkich pól 47), ale przede wszystkim można określić inną (niż domyślna) metodę płatności dla pewnej konkretnej opłaty. Po zaakceptowaniu metod płatności pojawia się nowe okienko Ignorowane typy środków. Aby program automatycznie wyliczył jak najwięcej opłat, zaleca się by w polu Środki wyliczane znalazły się tylko te, które rzeczywiście należy uwzględnić. Środki można przenosić między polami za pomocą przycisków Ignoruj oraz Wyliczaj. Jeżeli opłaty we wszystkich pozycjach SAD-u zostaną wyliczone, to jakakolwiek zmiana wartości w fakturach wpływającej na opłaty w polu 47, skutkuje automatycznym przeliczeniem tego pola. Dodatkowe Moduły Funkcjonalność programu WinSAD można rozszerzyć za pomocą dodatkowych modułów zrealizowanych w postaci pluginów. Firma HuzarSoftware oferuje między innymi moduły do obsługi: Poczty LotusNotes: Moduł LotusClient umożliwia bezpośrednią komunikację ze służbą celną za pomocą komunikatów wysyłanych i odbieranych em w przypadku, gdy serwerem pocztowym jest LotusNotes. Microsoft Exchange: Moduł ProgPocztowy umożliwia bezpośrednią komunikację ze służbą celną za pomocą komunikatów wysyłanych i odbieranych em w przypadku, gdy serwerem pocztowym jest MS Exchange. Rejestr Czynności Agencji Celnej: Moduł Agregator służy do tworzenia rejestru czynności agencji celnej. Rejestruje on dokumenty SAD (także uzupełniające), deklaracje skrócone, powiadomienia wysyłane z programu WinSAD do systemów celnych (Celina/ECS/NCTS), a następnie na podstawie zgromadzonych danych pozwala generować szereg zestawień i raportów, które mogą być także drukowane lub zapisane w formacie Excel-a (xls). Tranzyt DE: moduł umożliwia wysyłanie zgłoszeń otwarcia tranzytu do niemieckiego systemu celnego ATLAS oraz analizuje przychodzące odpowiedzi i ustala status zgłoszenia tranzytowego. GwarancjeNET: moduł przeznaczony dla firm wieloodziałowych, które korzystają ze wspólnych gwarancji w różnych bazach danych lub oddziałach. Świadczymy również usługi tworzenia modułów dedykowanych dla indywidualnych procesów biznesowych. WinSADIB/MS/OR 35

36 4. Dokumenty SAD Tworzenie dokumentu SAD Nowy dokument SAD zostaje utworzony za pomocą przycisku Nowy (również [ALT]+ [N]) w oknie głównym programu lub uruchomienie funkcji Nowy z menu Operacje. Z wyświetlonego okienka Deklaracja SAD-u należy ustalić wartość pola Typ SAD-u: z wyświetlonych propozycji (udostępnianych na zakładce Dane deklaracji po przyciśnięciu małej ikonki z prawej strony pola). Pole Data deklaracji: jest domyślnie wypełnione datą utworzenia dokumentu decyduje ona o kursie waluty, kontekście użycia taryfy celnej oraz słowników. Po wyborze typu SAD-u wypełnione zostaną pozostałe pola okienka domyślnymi wartościami (ich wpływ na zawartość pola 1 jest pokazany w podglądzie tego pola). Wartości pól można zmienić. Należy podać również kod Urzędu Celnego w polu UC zgłoszenia: (program udostępnia pełną listę wszystkich europejskich urzędów). Pole to jest automatycznie wypełnione, gdy w opcjach programu w węźle System Celina został wcześniej wpisany kod urzędu w polu Kod adresata danych. Zaznaczenie opcji WPR1 spowoduje, że oprócz dokumentu SAD można będzie wypełniać formularz WPR1 (czyli wniosek o refundację). Możliwość tę mają użytkownicy, którym firma HUZAR SOFTWARE nadała uprawnienia do drukowania wniosku WPR1. Na zakładce Opcje obliczeń zgromadzono wszystkie opcje, które wskazują zazwyczaj o pewnych wyjątkach dotyczących sposobu obliczeń. W szczególności ustawienie opcji Doliczaj akcyzę do podst. VAT bez względu na met. płatności spowoduje, że bez względu na wybraną w polu 47 metodę płatności wartość akcyzy będzie zwiększać podstawę podatku VAT. Na zakładce Dane karty 3 po zaznaczeniu opcji kartę 3 odebrano można wpisać datę odebrania karty oraz dane osoby odbierającej. Dane specyficzne dla systemu ECS można wpisać na zakładce Dane ECS a dane do raportu terminowości odpraw (TRO) na zakładce Dane TRO. Na zakładce Uwagi można wpisać notatki, które będą się ukazywać w prawym dolnym rogu ekranu podczas edycji danego dokumentu Po zaakceptowaniu (przycisk OK) danych okienka Deklaracja SAD-u należy w wyświetlonym okienku Kursy walut tabeli TKC... wybrać walutę i kurs dokumentu SAD. Ponieważ wcześniej była podana data deklaracji, dlatego program wyświetli obowiązującą w tym okresie tabelę kursów. Po zaakceptowaniu waluty, na ekranie pojawia się formularz dokumentu SAD z wypełnionymi polami 1, 22, 23 oraz częściowo pole 54 (wypełnione jest także pole 7, do którego program wpisał unikalny identyfikator dokumentu wymagany przez systemy celne). Szczegółowy sposób wypełniania pól dokumentu SAD, zależnie od wybranego typu dokumentu, a także obsługa klawiszy [ENTER] i [INS] opisana jest w podrozdziale Wypełnianie pól dokumentu SAD. Po wypełnieniu wszystkich grup towarowych zaleca się uruchomienie procedury automatycznego sprawdzenia poprawności przygotowanego dokumentu naciskając klawisz [F2] albo klikając przycisk Inne znajdujący się z prawej strony nad dokumentem SAD i wybierając funkcję Sprawdź poprawność SAD-u (F2). Na dole ekranu zostanie otwarte okno, w którym będzie wyświetlona lista komunikatów o błędach i ostrzeżeniach (domyślnie podświetlony jest pierwszy komunikat). Jeżeli komunikat mówi, że jakieś pole zostało niepotrzebnie wypełnione, to dwuklik w ten błąd powoduje usunięcie niepotrzebnej informacji. Jeżeli komunikat mówi o braku jakiegoś pola, to dwuklik myszki na błędzie prowadzi od razu do edycji wskazanego pola Inne sposoby tworzenia dokumentu SAD. Tablica nazywana buforem składu pozwala wymieniać dane między programami WinSADIB oraz WinSkladIB (zadaniem którego jest kompleksowa obsługa składów celnych). Program obsługi składu po sporządzeniu specyfikacji wydań, przesyła te dane do specjalnego bufora, które po odczytaniu przez WinSADIB stanowią podstawę automatycznego utworzenia dokumentu SAD. Program WinSkładIB posiadamy tylko w wersji Firebird stąd nie współpracuje on z programem w wersji WinSADMS oraz WinSADOR. Wypełnianie pól dokumentu SAD. Poniższa tabela przedstawia zasady wypełniania pól dokumentu SAD oraz ich dostępność w zależności od typu dokumentu SAD (oznaczanych literkami od A do K). Dokument SAD może zostać wypełniony w dwojaki sposób: 36 HUZAR SOFTWARE

37 - ręcznie - wprowadzając w poszczególnych pozycjach dane dotyczące kolejnych towarów; - automatycznie - z danych znajdujących się na fakturach, buforze składu bądź z danych w pliku sad, xml. Pole otwartego dokumentu SAD, które należy wypełnić (pole edycyjne) musi być wcześniej wskazane, poprzez pojedyncze kliknięcie myszką (lewym lub prawym przyciskiem). Alternatywnym sposobem jest przejście do wymaganego pola, z aktualnej pozycji, przemieszczając się po kolejnych polach używając klawiszy: [TAB], [ ],[ ], [ ], lub [ ] lub [+] lub [-] (klawiatury numerycznej). Istnieje również możliwość przejścia wprost do wybranego pola (o ile jest dostępne). Będąc na formularzu otwartego dokumentu SAD, należy napisać numer pola (np. po naciśnięciu kolejno klawiszy [3] i [1] zostanie wybrane pole 31). Do wypełniania, lub zmiany wartości pola używa się klawiszy [ENTER],[INS],[DEL], lub podwójnego kliknięcia myszką na danym polu. Podwójne kliknięcie myszką (lewym lub prawym przyciskiem) jest równoważne użyciu klawisza [ENTER]. Po wygenerowaniu nowego dokumentu SAD, otwarty zostaje formularz zawierający ten dokument (patrz rozdział Tworzenie dokumentu SAD). Pola tego dokumentu są w trzech kolorach. Kolorem zielonym zaznaczono pola, które muszą być obowiązkowo wypełnione. Pola, które mogą, ale nie muszą być wypełnione, są białe z zielonymi nagłówkami. Klawisze służące do przemieszczania się po poszczególnych polach wskazują tylko zielone pola. Istnieje możliwość udostępniania wszystkich pól, również tych, które nie muszą być wypełnione. Można to wykonać naciskając przycisk Inne (także klawisz [I] lub [ALT]+[I]) i z rozwiniętego menu wybrać opcję ( ) dostęp do wszystkich pól. Tabela 1. Opis zasad wypełniania pól dokumentów SAD Nr Nazwa pola Rodzaj dokumentów Zasady wypełniania Uwagi pola 1 Deklaracja Wszystkie typy dokumentów SAD Pole automatycznie wypełniane po utworzeniu nowego dokumentu SAD. W czasie edycji dokumentu istnieje możliwość zmiany tych wartości. [ENTER], [INS] wybór formularza do edycji pól Data deklaracji, Typ SAD-u, Podtyp dokumentu SAD oraz 2 Nadawca Dla typu F, H, I może być wielu nadawców innych własności tego dokumentu [INS] jeżeli może być tylko jeden nadawca - formularz Dane firmy, d) jeżeli może być wielu nadawców - formularz Edycja pola 2 umożliwiający utworzenie listy nadawców z notesu (bazy danych) lub poprzez formularz Dane firmy do wprowadzania danych nadawcy [ENTER] wybór z Notesu, w ten sposób można wybrać tylko jednego nadawcę Nie dotyczy typu J, K Patrz podrozdział Wypełnianie pól 2 i 8 3 Nr form /l.pozycji Wszystkie typy Wartość pola wypełniana automatycznie Nie podlega edycji dokumentów SAD 4 Wykaz załad. Dla typu F i G [ENTER], [INS] formularz Listy towarowe z polem edycyjnym Liczba list towarowych. 5 Pozycje Liczba pozycji dokumentu SAD pole dostępne do edycji tylko w przypadku ręcznie wypełnianego dokumentu SAD 6 Liczba opakowań [ENTER], [INS] formularz z polem edycyjnym Liczba opakowań 7 Numer akt Wszystkie typy Wartość generowana automatycznie dokumentów SAD [ENTER], [INS] formularz z oknem edycyjnym 8 Odbiorca Dla typu A, B, C, D, E, F może być wielu odbiorców 9 Osoba odpowiedzialna za sprawy finansowe Numer akt [INS] jeżeli może być tylko jeden odbiorca - formularz Dane firmy, - jeżeli może być wielu odbiorców - formularz Edycja pola 8 umożliwiający utworzenie listy odbiorców z notesu lub poprzez formularz Dane firmy [ENTER] - wybór z Notesu, w ten sposób można wybrać tylko jednego odbiorcę Nie dotyczy typu B, G, J, K Nie dotyczy typu G Patrz podrozdział Wypełnianie pól 2 i 8 Pole niedostępne 10 Ostatni kraj Pole niedostępne 11 Kraj handlu Pole niedostępne 12 Szczegóły dot. Wartości Dla typu H i I [ENTER], [INS] formularz Szczegóły wartości służący do wyboru odpowiedniego kodu z listy [DEL] usunięcie wartości tego pola. 13 W.P.R. Pole niedostępne WinSADIB/MS/OR 37

38 14 Zgłaszający/Przed stawiciel [INS] formularz Zgłaszający/ Przedstawiciel do wprowadzania lub zmiany danych zawierający dane adresowe oraz numery NIP i REGON [ENTER] wybór danych z Notesu (bazy danych) Nie dotyczy typu F 15 Kraj wysył/eksp [ENTER], [INS] wybór z listy krajów Nie dotyczy typu G [DEL] usunięcie wartości tego pola 16 Kraj pochodzenia Pole niedostępne 17 Kod kraju przeznaczenia Dla typu A, B, C, D, E, F [ENTER], [INS] wybór z listy krajów [DEL] usunięcie wartości tego pola 18 Znaki i przynależność państw. Śr. Transp. T przy przywozie Dla typu A, C, E, F, H, I [INS] formularz do edycji danych transportu Transport z polami: Rodzaj transportu (kod wybierany z listy). Pole Kraj musi pozostać puste (niewypełnione) [ENTER] wybór z Notesu W polu 18 wpisana zostaje wartość pola Znaki; w polu 26 kod rodzaju transportu 19 Kontenery [ENTER], [INS] formularz Kontenery z polem wyboru (informacja czy towar jest w kontenerze) 20 Warunki dostawy Dla typu A, C, E, H, I, K 21 Znaki i przynależność państw. Śr. Transp. Przekr. Gr. Dla typu A, C, E, F, H, I [INS] formularz edycyjny Warunki dostawy zawierający pola: Kod (wybór z listy), Miejsce, Kod miejsca (wybór z listy) [ENTER] wybór z Notesu [INS] formularz do edycji danych transportu Transport z polami: Rodzaj transportu (kod wybierany z listy). [ENTER] wybór z Notesu 22 Waluta i kurs [ENTER] wybór z tabeli kursów [INS] formularz Opłaty dodatkowe umożliwiający utworzenie listy opłat dodatkowych za pomocą formularza Korekta z polami edycyjnymi Wartość i Waluta korekty. 23 Kurs waluty Pole automatycznie wypełnione po określeniu wartości w polu Rodzaj transakcji Dla typu A, C, E, H, [ENTER], [INS] formularz Rodzaje transakcji I umożliwiający wybór rodzaju transakcji z listy. 25 Rodzaj transportu na granicy 26 Rodzaj transportu wew. 27 Miejsce wyładunku 28 Adnotacje finansowe i bankowe 29 Urząd celny przywozu (na granicy) 30 Lokalizacja towaru Nie dotyczy typu G Nie dotyczy typu G Pola opisujące jedną pozycje SAD-u 31 Opakowania i opis towaru Wszystkie typy dokumentów SAD [DEL] usunięcie wartości tego pola [INS] formularz edycyjny Transport z polami: Rodzaj transportu (kod wybierany z listy), Znaki, Kraj (wybór z listy). [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) [DEL] usunięcie wartości z tego pola Dla typów B, D, J, K pole Znaki musi pozostać puste (niewypełnione) [INS] formularz do edycji danych transportu Transport z polami: Rodzaj transportu (kod wybierany z listy). Pole Kraj musi pozostać puste (niewypełnione) Dla typów B, D, J, K pole Znaki również musi pozostać puste (niewypełnione) [ENTER] wybór z Notesu [DEL] usunięcie wartości tego pola [ENTER], [INS] formularz lista urzędów celnych Podaj UC graniczny [DEL] usunięcie wartości z tego pola [INS] formularz do edycji danych lokalizacji towaru Lokalizacja towaru z polami: Rodzaj (wybór z listy) oraz, zależnie od rodzaju, Kod miejsca, Kod urzędu lub Nazwa opisowa miejsca [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) [INS] formularz Opis towaru zawierający zakładki Opis towaru (pole Opis), Ilości (lista wierszy zawierających Ilość, Jedn. Miary i Kwalifikator), Opakowania (lista wierszy zawierających Rodzaj, Liczbę i Znaki opakowania), Kontenery (lista numerów kontenerów). [ENTER] wybór z Notesu Nie dotyczy typu G W polu 21 wpisana zostaje wartość pola Znaki; W polu 25 kod rodzaju transportu Nie dotyczy typu F, Nie podlega edycji dla typu B, D, G, J Pole niedostępne W polu 21 (poza typami B, D, J, K) wpisana zostaje wartość pola Znaki; w polu 25 kod rodzaju transportu W polu 18 (poza typami B, D, J, K) wpisana zostaje wartość pola Znaki; w polu 26 kod rodzaju transportu Pole niedostępne Pole niedostępne Nie dotyczy typu F, G Nie dotyczy typu G Wprowadzone lub wybrane dane (po sformatowaniu) zostają umieszczony w tym polu 32 Nr pozycji Wypełniane automatycznie Pole niedostępne 38 HUZAR SOFTWARE

39 33 Kod towaru Wszystkie typy dokumentów SAD [INS] formularz edycyjny Kod towaru zawierający pola Kod towaru (wybór z listy) oraz lista Kodów dodatkowych UE i PL [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) 34 Kod kraju pochodzenia Dla typu H, I, J, K [ENTER], [INS] formularz zawierający listę krajów [DEL] usunięcie wartości z pola Masa brutto [ENTER], [INS] formularz edycyjny Edycja mas brutto i netto. 36 Preferencje Dla typu H, I [INS] formularz Preferencje z polem edycyjnym, w którym należy wpisać kod preferencji [ENTER] formularz zawierający listę kodów preferencji Kody do wstawienia w polu 36 SAD [DEL] usunięcie wartości z tego pola 37 Procedura [ENTER], [INS] formularz edycyjny Edycja procedury zawierający pola Cześć1, Część2, Szczegóły (wartość każdego pola można wybrać z listy) 38 Masa netto [ENTER], [INS] formularz edycyjny Edycja mas brutto i netto. 39 Kontyngent Dla typu H, I [ENTER], [INS] formularz P39Kontygent za pomocą którego można utworzyć listę kontyngentów: Typ (Kontyngent lub Plafon), Numer, Ilość, Jedn. Miary (wybór z listy). 40 Deklaracja skrócona Wszystkie typy dokumentów SAD [ENTER], [INS] formularz Deklaracja skrócona/poprz. Dokum. Za pomocą tego formularza można utworzyć listę składającą się z elementów: Kategoria (wybór z listy), Kod (wybór z listy), Numer, Nr w Celinie lub dla typu F lista (dokumentów poprz. WPT) składająca się z elementów: Kod (wybór z listy), Numer oraz Uwagi. 41 Uzupełniające jedn. [ENTER], [INS] formularz Uzupełniająca j.m. z polem edycyjnym Podaj liczbę. 42 Wartość pozycji Dla typu H, I, K [ENTER], [INS] formularz Opłaty dodatkowe umożliwiający utworzenie listy opłat dodatkowych za pomocą formularza Korekta z polami edycyjnymi Wartość i Waluta korekty. 43 Metody wartościowania 44 Dodatkowe informacje Dla typu H, I, K Wszystkie typy dokumentów SAD [ENTER], [INS] formularz Metody wartościowania służący do wyboru kodu metody wartościowania z listy. [DEL] usunięcie wartości tego pola [INS] formularz Dodatkowe informacje. Formularz zawiera zakładki: Okoliczności transakcji (Kod i Opis kodu okoliczności), Korekty (Wartość i Waluta korekty), Dokumenty (Kod dokumentu i Numer), Informacja dodatkowa (Kod i Opis kodu inf. Dodatkowej). [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) Nie dotyczy typu F Wartości określone w tym formularzu wypełniają pola 35 i 38. Nie dotyczy typu F, G Nie dotyczy typu F Wartości określone w tym formularzu wypełniają pola 35 i 38. Nie dotyczy typu F, G Tekst zawierający wszystkie wprowadzone elementy zostaje umieszczony w tym polu 45 Korekta INS formularz Pozycje SADu Pole niedostępne 46 Wartość Nie dotyczy typu F, statystyczna G [ENTER], [INS] formularz Opłaty dodatkowe umożliwiający utworzenie listy dodatkowych opłat za pomocą formularza Korekta z polami edycyjnymi Wartość i Waluta korekty. 47 Obliczanie opłat [ENTER], [INS] formularz Opłaty pola 47 lista składająca się z elementów: Typ opłaty (wybór z listy), Podstawa, Stawka, Metoda płatności (wybór z listy) Nie dotyczy typu D, F, G 48 Płatność odroczona Dla typu A, C, E, H, I [INS] formularz Płatność odroczona z polem edycyjnym Płatność. [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) 49 Oznaczenie składu [INS] formularz edycyjny Skład celny zawierający pola: Typ (wybór z listy), Miejsce kod złożony ze znaków PL + kod UC + typ składu (2 zn.) + kod miejsca (4 cyfry), Kraj (PL) [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) 50 Główny zobowiązany 51 Przewidywane urzędy tranzytowe Dla typu F Dla typu F [INS] formularz edycyjny Dane firmy. [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) [INS] formularz, za pomocą, którego można przygotować listę urzędów celnych [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) Nie dotyczy typu F, G Pozycja Kraj musi zawierać skrót PL Dostępne dla wszystkich typów WinSADIB/MS/OR 39

40 52 Gwarancje nieważne na 53 Urząd celny przeznaczenia Dla typu F Dla typu F 54 Miejsce i data Wszystkie typy dokumentów SAD D KONTROLA PRZEZ URZĄD CELNY WYJŚCIA Przycisk Numer MRN Dla typu F [INS] formularz edycyjny zawierający pola: Rodzaj (wybór z listy), Nr GRN, Numer, Kod UC (wybór z listy), Lista wyłączonych krajów (wybór z listy). [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) [INS] formularz edycyjny UC przeznaczenia z polami UC przeznacz (wybór z listy UC) i Upoważniony Odb. (dotyczy wyłącznie WPT wybór z listy firm). [ENTER] wybór z formularza Lista urzędów celnych [INS] formularz edycyjny określający zawartość pól: Miejsce, Data, Nazwisko, Telefon i Stanowisko. [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) [INS] formularz edycyjny Kontrola przez Urząd Celny wyjścia [ENTER] wybór z Notesu (bazy danych) Przycisk Numer MRN na formularzu z otwartym dokumentem SAD formularz Numer MRN zawierający pole edycyjne Numer MRN. Nie dotyczy typu H, I, J, K Dostępne dla wszystkich typów Dostępny tylko w SAD-ach tranzytowych (F) W wielu polach (patrz Tab. 1. Opis zasad wypełniania pól dokumentów SAD) naciśnięcie klawisza [ENTER] powoduje otwarcie Notesu. Notes zawiera wykaz wcześniej ustalonych, wprowadzonych wpisów do danego pola. Korzystanie z Notesu ułatwia wpisywanie powtarzalnych wartości (lub zestawów) do wybranych pól. W przypadku kontrahentów notesem jest baza firm. UWAGA: Zasady wypełniania pól mogą się zmienić po opublikowaniu przez Departament Ceł Ministerstwa Finansów nowej wersji instrukcji wypełniania dokumentów SAD. Następne podrozdziały wyjaśniają zasady wypełniania najbardziej skomplikowanych pól. Wypełnianie pól 2 i 8 - Nadawca i Odbiorca Podobnie jak inne pola, pola 2 i 8 można wypełniać za pomocą klawiszy [ENTER] i [INS]. Po naciśnięciu klawisza [ENTER] otwarte zostaje okno zawierające listę firm zapisanych w bazie Firmy. Jeżeli nadawca (odbiorca) znajduje się na tej liście wystarczy wybór potwierdzić przez przycisk OK i nazwa firmy pojawi się w edytowanym polu. Użycie klawisza [INS] otwiera okienko Edycja pola 2 (albo Edycja pola 8), które zawiera dwa obszary: Treść pola oraz Lista firm. W pierwszym obszarze program wyświetla tekst, który będzie umieszczony w polu 2 (polu 8) i w tej postaci będzie wydrukowany. Do drugiego obszaru można wprowadzić dane firmy poprzez naciśnięcie przycisku Dodaj albo Z notesu (wybór z bazy Firm). Można także dane firmy edytować (przycisk Edytuj), usunąć ją (przycisk Usuń) albo uporządkować firmy na liście (za pomocą przycisków z niebieskimi strzałkami). W przypadku edycji firmy w okienku Dane firmy istnieje możliwość wpisania tych danych do bazy Firmy poprzez zaznaczenie opcji Zapisz do bazy firm. Jeżeli na liście firm znajdzie się więcej niż jedna firma to w polu 2 pojawi się napis Różni Jak wynika z opisu, w wypadku gdy należy wprowadzić kilku nadawców (odbiorców) to należy użyć klawisza [INS]. Wypełnianie pól 22 i 23 Waluta i Kurs Decyzja o wyborze waluty dokumentu SAD podejmowana jest w trakcie tworzenia nowego dokumentu. Wyświetlona zostaje Tabela Kursów Celnych obowiązująca w dniu określonym przez datę deklaracji. Po akceptacji wyboru waluty przyciskiem OK nazwa waluty wypełnia pole 22 a odpowiadający jej kurs umieszczany jest w polu 23. W trakcie wypełniania dokumentu SAD waluta może zostać zmieniona. Dwuklik w pole 22 powoduje ukazanie się aktualnej tabeli kursów celnych umożliwia to wybór innej waluty. Program daje możliwość ręcznej zmiany kursu waluty. Na otwartym formularzu SAD po przyciśnięciu przycisku Inne można zaznaczyć w menu podręcznym opcję ręczna edycja kursów walut udostępniając sobie możliwość ręcznej zmiany kursu wybranej waluty. Wystarczy teraz, po zaznaczeniu pola 22, nacisnąć klawisz [ENTER] by w wyświetlonym okienku Waluty SAD-u dokonać zmiany kursu waluty. Jednak sposób ten nie jest zalecany i należy go wykorzystywać w wyjątkowych sytuacjach. Wypełnianie pola 31 Opis towaru Ze względu na elektroniczne przenoszenie danych do Urzędów Celnych, pole 31 ma ustaloną strukturę. Pole to składa się z następujących pozycji: Opis towaru, Ilości, Opakowania, Kontenery, Dane Samochodu oraz Towar Wrażliwy. Zakładka Opis towaru. Do pola edycyjnego wpisujemy dowolną treść, która powinna się znaleźć w polu 31. Zakładka Ilości. Każdorazowe naciśnięcie przycisku Dodaj umożliwia wprowadzenie jednego elementu listy zawierającego pola: Ilość, Jednostka i Kwalifikator. Tę zakładkę należy wypełniać tylko w przypadku, gdy należności lub 40 HUZAR SOFTWARE

41 podatki zależą od ilości towaru. Najlepiej pozostawić ją niewypełnioną, a podczas obliczania należności w polu 47 (w przypadku SAD-u importowego) użytkownik zostanie odpytany o ilości i program od razu zasugeruje jednostki wynikające z taryfy celnej. Zakładka Opakowania. Za pomocą przycisku Dodaj należy wprowadzać kolejne rodzaje opakowań związane z daną grupą towarową: Rodzaj, Liczba i Znaki. Jeśli kilka grup towarowych znajduje się w tym samym opakowaniu, to należy we wszystkich tych grupach podać ten sam rodzaj opakowania i identyczne znaki, natomiast całkowitą liczbę opakowań można podać w jednej grupie a w pozostałych wartość 0. Zakładka Kontenery. Do wpisywania numerów kontenerów służy zakładka Kontenery. Po naciśnięciu przycisku Dodaj pojawia się okienko umożliwiające wpisanie jednego numeru kontenera. Tyle razy należy nacisnąć przycisk Dodaj ile jest do wprowadzenia numerów kontenerów. Zakładka Dane samochodu. Jeżeli towar jest samochodem, należy zaznaczyć opcję Towar jest samochodem. Następnie należy wpisać dodatkowe dane takie jak: markę samochodu (kod wybiera się ze słownika), numer nadwozia/podwozia, numer silnika, pojemność silnika, rodzaj paliwa (wybiera się ze słownika) oraz rok produkcji. Tak należy wypełnić dane w zgłoszeniu typu H (import). Natomiast w pozostałych przypadkach dane opisujące samochód należy wpisać na zakładce Opis towaru. Zakładka Towar wrażliwy. Dla dokumentu typu F (tranzyt) i odpowiednich kodów taryfowych istnieje możliwość opisu towarów wrażliwych (gdy kod taryfowy nie odpowiada towarom wrażliwym oraz dokument nie jest typu F, wtedy zakładka ta nie jest wyświetlana). Za pomocą przycisku Dodaj wprowadzamy dane towaru wrażliwego TYLKO ILOŚĆ pola Rodzaj nie należy wypełniać. Wypełniając pole 31 poprzez wprowadzanie danych do elementów składowych można zauważyć, że program automatycznie rozmieszcza dane by układ treści na wydruku był jak najbardziej czytelny (przy czym kolejność w jakiej są one umieszczane w polu jest identyczna z kolejnością występowania elementu w tabelce w oknie Opis towaru. W miarę dopisywania kolejnych elementów program automatycznie zagęszcza zawartość pola. Notes szablonów pola 31 Dwukrotne kliknięcie w pole 31 (albo naciśnięcie klawisza [ENTER]) spowoduje otwarcie notesu szablonów. Pojęcie szablonu odnosi się do całego pola 31. Szablon zawiera informacje o rozmieszczeniu poszczególnych jego elementów w polu 31. Można tworzyć wiele szablonów. Zatem szablony pozwalają szybko zredagować zawartość pola 31 bez ponownego wpisywania potrzebnych danych. Wypełnianie pola 33 Kod towaru Po zaznaczeniu pola 33 dokumentu SAD i naciśnięciu klawisza [INS] otwarte zostaje okno Kod towaru. Pole Kod CN + Taric można wypełnić ręcznie lub lub wybrać z bazy taryfy celnej poprzez kliknięcie w ikonę z książeczką obok pola Kod CN + Taric. Powoduje to otwarcie okna taryfy celnej. Po wybraniu odpowiedniego kodu w taryfie, podwójne kliknięcie powoduje zamknięcie taryfy celnej i wpisanie wybranego kodu w polu Kod CN + Taric. Dokumenty SAD typu F (tranzyt) mogą mieć w polu 33 jedynie sześciocyfrowy kod taryfowy lub mogą go nie mieć wcale. Gdy wpisano dłuższy kod taryfowy (jest to dozwolone), ale chcemy na wydruku mieć kod sześciocyfrowy, wtedy należy zaznaczyć opcję Drukuj tylko 6 cyfr kodu CN. Jeśli nie chcemy wysyłać do NCTS-u w ogóle kodu CN, należy zaznaczyć opcję Nie wysyłaj kodu CN. W okienku można wprowadzić dodatkowe kody taryfowe, zarówno UE jak i PL. Wypełnianie pola 50 Główny zobowiązany Zawartość pola należy wypełnić danymi, które mają taka samą strukturę jak dane firmy. Jeżeli Główny zobowiązany jest firmą znajdująca się w bazie firm można, naciskając klawisz [ENTER], wybrać ją z bazy firm. Wypełnianie pola 52 Dane gwarancji nieważnych Po zaznaczeniu pola 52 dokumentu SAD (typu F) i naciśnięciu klawisza [INS] pojawi się okienko edycyjne Edycja danych gwarancji pozwalające utworzyć listę gwarancji wykorzystywanych w danym zgłoszeniu. Zawartość pola jest zgodna z wymogami systemu NCTS. W części Gwarancje należy dodać gwarancję za pomocą przycisku Dodaj. Jeśli WinSAD został poszerzony o moduł gwarancji, to gwarancję należy wybrać za pomocą przycisku Pobierz. Następnie w części Obciążenia należy dodać ręcznie (zaleca się jednak wyliczyć za pomocą przycisku Wylicz) kwotę obciążającą daną gwarancję. Po zamknięciu okna pola 52 program sam doda w polu 44 dokument o kodzie CAL w wymaganym formacie. Dokument SAD na podstawie faktur Dokument SAD może być tworzony na podstawie danych wprowadzonych do faktur luzem. Program sam pogrupuje towary zgodnie z zasadami grupowania. Jeżeli nie ma ceł specyficznych lub możliwych różnych stawek VAT dla danego CN to wystarczy tylko wpisać metody płatności dla pierwszej grupy towarowej by mieć gotowy dokument. WinSADIB/MS/OR 41

42 Po naciśnięciu przycisku Nowy w oknie głównym programu, utworzony zostanie pusty dokument SAD (oczywiście po uprzednim wypełnieniu: Typ i Podtyp dokumentu SAD, waluta z odpowiednim kursem zgodnie z opisem w podrozdziale Tworzenie dokumentu SAD). Opcja Grupuj wg faktur Przycisk Faktury SAD Przycisk Opcje grupowania Na zakładce Pozycje SAD-u, należy wybrać opcję Grupuj wg faktur. Wówczas pojawi się komunikat ostrzegający o konsekwencjach wyboru tej opcji, a po nim okienko Opcje grupowania towarów. Po zaakceptowaniu przyciskiem OK przycisk Dodaj pozycję zmieni swoją nazwę na Faktury SAD. Opcje grupowania towarów umożliwiają przede wszystkim ustalenie zawartości informacyjnej pola 31. Otóż, do pola 31 przeniesione zostaną te wartości, które zaznaczone są w obszarze W polu 31 mają być:, a przybliżony wygląd zawartości jest prezentowany w obszarze Bieżący format opisu towaru w polu 31 (na dole okienka). Ponadto w okienku istnieje możliwość ustalenia kolejności generowania pozycji dokumentu SAD a także wyboru maksymalnej liczby towarów w jednej pozycji SAD. W obszarze Liczba towarów w pozycji standardowo ustawiona jest opcja optymalnie wg wolnego miejsca, co oznacza, że zasady grupowania są zgodne z rozporządzeniem. Ustalone opcje grupowania można zmienić wykorzystując przycisk Opcje grupowania (w oknie SAD-u na zakładce Pozycje SAD). W wyniku jego przyciśnięcia zostanie ponownie wyświetlone okienko Opcje grupowania towarów. Wprowadzanie faktur należy rozpocząć klikając w przycisk Faktury SAD. Pojawia się okno Faktury SAD-u z pustym wykazem faktur danego SAD-u. Wprowadzanie danych do faktur dokumentu SAD można przeprowadzić na trzy sposoby: import faktury, dodanie ręczne i transfer faktur luzem. Przez pobranie faktur z plików zewnętrznych *.dbf, *.txt oraz *.xml. Wskazanie odpowiedniego pliku realizuje się klikając w przycisk Import a w wyświetlonym okienku Wybierz plik z danymi do importu ustalamy Pliki typu: (czyli DBF, TXT bądź XML) co Przycisk importu z faktur luzem" Przycisk importu z plików zewnętrznych spowoduje, że w okienku wyświetlającym pliki będą tylko te wskazanego typu. Wystarczy teraz wskazać odpowiedni plik na dysku. Taki plik powinien być przygotowany zgodnie ze specyfikacją faktury luzem zdefiniowaną przez HUZAR SOFTWARE. ręczne wypełnienie danych z faktury. Po naciśnięciu przycisku Nowa pojawia się okno Faktura z trzema zakładkami: Dane faktury, Dane towarów oraz Pola dodatkowe. Zakładka Dane faktury zawiera pola edycyjne Nr faktury:, Data wyst:, Waluta, (symbol waluty przenosi się z dokumentu SAD), Kod: (określający rodzaj faktury, wybierany ze słownika), Kod WPT: (typ dokumentu załączanego w WPT, także wybierany ze słownika) oraz ewentualne uwagi do dokumentu. Do obszaru Kontrahent: można pobrać dane z bazy firm za pomocą przycisku Pobierz (np., gdy dokument SAD jest sadem importowym, wtedy dane kontrahenta z faktury zostaną przepisane do pola 2 SAD-u). Kolejne pola zawierają informacje zbiorcze pozycji faktury, a w obszarze Opłaty dodatkowe: jest lista korekt. Przyciskiem Dodaj można dodać sumaryczną wartość korekty i rozbić ją na pozycje faktury (np. według wartości pozycji). Dodatkowo, gdy wszystkie towary z faktury przyjechały w jednym kontenerze lub opakowane były w ten sam rodzaj opakowania bądź preferencje (pole 36 SAD-u) są identyczne dla wszystkich pozycji, wtedy nie musimy żmudnie wpisywać tych informacji w poszczególnych pozycjach towarowych, a jedynie wykorzystać funkcje ukryte pod przyciskami Kontener, Znaki Opak., Rodzaj opak., oraz Preferencje, pozwalające przepisać pewna wartość do wszystkich pozycji faktury (należy to zrobić po wpisaniu wszystkich pozycji faktury). Zakładka Dane towarów umożliwia wprowadzanie (przycisk Dodaj), edycję (przycisk Edytuj) oraz usunięcie danych o towarach (przycisk Usuń) występujących w pozycjach faktury. Dodanie bądź edycja już utworzonej pozycji odbywa się w okienku Towar faktury nr... Jest to dosyć rozbudowane okienko, do którego należy wpisać większość danych wymaganych przez dokument SAD. Wprowadzanie danych jest wspomagane poprzez udostępnienie dostępu do baz symboli, synonimów, taryfy celnej (kody CN + Taric, kody dodatkowe UE i PL) czy dostęp do słowników preferencji, 42 HUZAR SOFTWARE

43 kodów krajów, rodzajów opakowań, zwyczajowych jednostek miar, kodów korekt i dokumentów, kategorii dokumentów poprzednich, kodów odpowiadających marce samochodu czy oznaczenia rodzaju paliwa. Przyciski Wstecz i Naprzód pozwalają przechodzić po pozycjach faktury bez wychodzenia z okienka Towar faktury nr... Podobnie przycisk Dopisz następny pozwala dopisać następną pozycję faktury bez opuszczania okienka z pozostawieniem niektórych wartości z pozycji poprzedniej, takich jak symbol, nazwa polska i dodatkowy opis towaru, kod CN, jednostkę miary, preferencje, kraj pochodzenia, liczbę, rodzaj oraz znaki opakowań a także numery kontenera, co znacznie przyspiesza wpisywanie "jednorodnego" towaru do faktury. Przy tworzeniu SADu importowego dla towaru, który jest samochodem, jego dane należy wpisać na zakładce Dane samochodu, z zaznaczeniem opcji Towar jest samochodem. Zakładka Pola dodatkowe pozwala zdefiniować własne pola faktury i przechowywać w nich dane. Oczywiście pola te nie są wykorzystywane w dokumencie SAD, ale są eksportowane i importowane z pliku xml. Pozwala to np. stworzyć własne pola pozwalające identyfikować związek z pozycjami faktur w systemach zewnętrznych, których dane są importowane do faktur SAD-u. Transfer danych z faktur luzem. Faktury luzem można przygotować w sposób opisany powyżej (korzysta się z tych samych formularzy edycyjnych) ale nie będąc w dokumencie SAD. Z menu Dokumenty po wybraniu funkcji Faktury (lub z przycisku Faktury na panelu) otwieramy bazę faktur luzem. I tu za pomocą przycisku Nowa należy stworzyć fakturę w sposób opisany w poprzednim punkcie. Jednak w tym przypadku na zakładce Dane faktury należy wybrać walutę, a następnie wypełnić całą fakturę. Po jej zamknięciu należy ją przetransferować do SAD-u. Będąc w SAD-zie na zakładce Pozycje SAD-u otworzyć okno faktur przyciskiem Faktury SAD. Następnie za pomocą przycisku Transfer otworzyć okno Transfer faktur. W oknie tym znajdują się dwie listy: Faktury SAD-u oraz Faktury luzem. Należy za pomocą przycisków znajdujących się pomiędzy listami (czerwone trójkąciki) przenieść faktury luzem do listy faktur SAD-u (można też przesunąć faktury SAD-u do faktur luzem). Ten sposób jest polecany w sytuacji, gdy do jednego dokumentu SAD jest dużo faktur i w danej konfiguracji istnieje więcej stanowisk programu WinSAD. Jednocześnie kilku użytkowników może wprowadzać faktury luzem, a następnie jeden z użytkowników tworzy dokument SAD transferując do niego wszystkie stworzone faktury. W oknie Faktury SAD-u znajduje się również przycisk Operacje, który pozwala dokonać specyficznych operacji na już wprowadzonych fakturach. Operacje te są identyczne z tymi, które opisano wyżej (zakładka Dane faktury), dotyczą jednak operacji wykonywanych na wszystkich (lub wybranych za pomocą klawisza Spacji) fakturach SAD-u (np. wpisanie jednego numeru kontenera do każdej pozycji, wszystkich faktur) lub wpisanie wartości transportu, który jest wspólny dla wszystkich faktur. Po wprowadzeniu danych z faktur należy wybrać zakładkę SAD i uzupełnić niewypełnione pola Poprawność dokumentu można sprawdzić korzystając z opisanej wcześniej funkcji Sprawdź poprawność dokumentu (można ją uruchomić naciskając klawisz [F2]). Gdy poprawione zostaną wszystkie braki i błędy, okienko z błędami zniknie. Oznacza to, że SAD jest całkowicie wypełniony i może być drukowany. WinSADIB/MS/OR 43

44 5. Praca z dokumentem SAD i jego drukowanie Operacje na dokumencie SAD Na głównym ekranie widać spis utworzonych i zapamiętanych dokumentów SAD. W zależności od wybranej zakładki widać je wszystkie, albo tylko SAD-y importowe, eksportowe, tranzytowe oraz uzupełniające. Jedna z kolumn tabeli z wykazem SADów zawiera komentarz za pomocą, którego użytkownik może dodatkowo opisać każdy dokument SAD. Aby wpisać lub edytować komentarz należy wybrać dokument SAD i dwukrotnie kliknąć myszką lub nacisnąć klawisz [ENTER] na polu w kolumnie Komentarz. Otwarte zostanie okno z polem edycyjnym, w którym można wpisać odpowiedni komentarz (maksymalnie 255 znaków) do wybranego dokumentu SAD. Niektóre kolumny zawierają elementy graficzne (ikonki), które obrazują status danego dokumentu (np. wysłany, odrzucony, przyjęty, rozesłany itp.). Legendę do poszczególnych ikonek można znaleźć wybierając z menu kontekstowego (prawym myszki) Operacje Celiny (ECS, NCTS)/Edytuj dane Celiny (ECS, NCTS) W zależności od potrzeb istniejący dokument można skasować, obejrzeć, edytować (stary ulega modyfikacji) albo skopiować (stary pozostanie niezmieniony, a na bazie jego kopii zostanie utworzony nowy). Aby rozpocząć edycję utworzonego już dokumentu SAD należy wybrać na formularzu głównym dokument SAD i nacisnąć przycisk Edytuj. Edycję rozpocząć można również przez podwójne kliknięcie na wybranym na liście dokumencie. Otwarty zostanie formularz SAD-u z dotychczas wypełnionymi polami. Podobnie jak przy wprowadzaniu można pola te edytować. Dokument SAD można zapisać (a potem wczytać) w pliku w formacie *.sad oraz wysłać go mailem. Format *.sad jest wewnętrznym formatem firmy HuzarSoftware i może ulegać zmianie. Wiele innych funkcji działających na wybranym dokumencie SAD można znaleźć w menu podręcznym (prawym myszki). Operacje te są również dostępne z funkcji Operacje z głównego menu lub naciśnięcie jednego z przycisków znajdujących się na panelu po prawej stronie okna. Dokument SAD można oglądać z różnych perspektyw, wybierając odpowiednią zakładkę (SAD, Pozycje SAD-u i Bezpieczeństwo). Na zakładce SAD widok dokumentu jest taki, jak na papierze. Zakładka Pozycje SAD-u zawiera okna Pozycje towarowe SAD-u oraz Szczegóły wybranej pozycji. W tym ostatnim są zakładki: Szczegóły pozycji, Towary pozycji, Dane ECS, Dane NCTS, Bezpieczeństwo. Nie zawsze wszystkie one są widoczne zależy to od rodzaju SAD-u oraz sposobu jego wypełnienia. Okno Pozycje towarowe SAD-u zawiera wykaz wszystkich pozycji towarowych SAD-u. Wybierając pozycję z tego wykazu w oknie Szczegóły wybranej pozycji (poniżej) możemy obejrzeć dane na różnych zakładkach: Szczegóły pozycji przedstawia widok odpowiedniej części dokumentu SAD, Towary pozycji przedstawia pozycje na fakturze wchodzące w skład wybranej pozycji towarowej SAD-u (zakładka Towary pozycji pojawia się tylko dla SAD-ów tworzonych w grupowaniu wg faktur). Dane dla ECS-u przedstawia widok części dokumentu SAD tylko niektóre pola; ze specyfikacji ECS wynika, że w pewnych sytuacjach dane muszą być wpisane przy towarze, a nie w głównej części dokumentu. Np. jeśli w SADzie są 2 pozycje towarowe i nadawca każdej z nich jest inny wówczas obu nadawców należy wpisać w polu 2 pojawi się informacja Różni ; następnie na zakładce Pozycje SAD-u Dane dla ECS należy wejść klawiszem [INS] i wybrać odpowiedniego nadawcę dla każdego towaru. Podobnie jest w przypadku pozostałych pól widocznych na tej zakładce Dane dla NCTS-u analogicznie jak opisano wyżej dla ECS Bezpieczeństwo przedstawia widok dokumentu bezpieczeństwa szczegóły z nim związane będą omówione w jednym z dalszych rozdziałów. Na listwie tytułowej SAD-u znajduje się przycisk Inne... Zawiera on operacje możliwe do wykonania na danym dokumencie SAD: Sprawdź poprawność SAD-u(F2). Operacja sprawdza, czy wszystkie pola zostały wypełnione (wymagane dla danego typu SAD-u). Dla pierwszych czterech funkcji przewidziano gorące klawisze, które widać po prawej stronie listy, zatem nie trzeba wybierać funkcji z listy podmenu Inne a tylko przycisnąć klawisz np. [F2], aby wywołać funkcję Sprawdź poprawność SAD-u. Podsumowanie SAD-u(F3). Funkcja wyświetla okienko Podsumowanie opłat, w którym podano sumaryczne kwoty opłat w rozbiciu na typ opłaty (tylko dla metod płatności A,D,F,G,H,I,J oraz M). Podawana jest także globalna kwota opłat. Dodatkowo w okienku wyświetlana jest lista sumy opłat według typów, stawek jak i metod płatności. Dane Celiny, NCTS i ECS(F4). Operacja pozwala dokonać ręcznej edycji danych związanych z zestawami edytowanego SAD-u, a dotyczących systemu Celina, NCTS albo ECS. Z opcji tej należy korzystać z rozwagą, ponieważ dane tam występujące uzupełniane są automatycznie z systemów celnych. Znajdź grupę o numerze(f5). Operacja umożliwia natychmiastowe przejście na pola związane ze wskazaną grupą towarową ( bisem ). 44 HUZAR SOFTWARE

45 Usuń dokumenty z SAD-u(Ctrl+F8). Funkcja pozwala wybrać dokumenty w polach 44, które chcemy usunąć jest to wygodniejsze, niż wchodzenie do pola 44 każdej grupy towarowej w celu usunięcia wybranych dokumentów Wylicz opłaty wszystkich pozycji(f10). Operacja pozwala automatycznie wyliczyć opłaty w polach 47 wszystkich grup towarowych. Odśwież pogrupowanie. Opcja aktywna tylko w dokumentach tworzonych w grupowaniu wg faktur. Po wybraniu tej funkcji program ponownie wykonuje grupowanie. Gdy wykonano operacje Usuń dokumenty z SAD-u, czyli usunęliśmy opisy dokumentów z pola 44, wtedy funkcja Odśwież pogrupowanie przywróci opis pola 44, gdy SAD przygotowano z faktur. Dostęp do wszystkich pól. Operacja udostępnia użytkownikowi wszystkie pola (nawet niepotrzebne w danym typie dokumentu), za wyjątkiem jednak pól, które są niedostępne dla każdego typu dokumentu SAD. Należy przypomnieć, że domyślnie opcja nie jest zaznaczona, ponieważ program sam prowadzi użytkownika po tych polach, które powinny być wypełnione. Ręczna edycja kursów walut Operacja udostępnia ręczną edycję walut w polu 22 SAD-u (opcja jest pamiętana, dlatego podczas tworzenia nowego dokumentu jest wyświetlana prośba o wskazanie waluty i ręczne wypełnienie kursu). Z tej opcji należy korzystać w wyjątkowych sytuacjach. Zaleca się korzystanie z automatycznego tworzenia tabel kursów przez program. Nie drukuj mas na SAD-zie. Zaznaczenie tej opcji powoduje, że dla danego SAD-u nie będą drukowane masy. Drukuj masy brutto na SAD-u na WPR1. Ustawienie opcji wymusza drukowanie w dokumencie WPR1 mas brutto z SAD-u. Obliczaj kwoty zabezpieczeń. Zaznaczenie funkcji Obliczaj kwoty zabezpieczeń "odblokowuje" wejście do pola 47, pozwalając wybrać przycisk Wylicz opłaty (po jego naciśnięciu w polu 47 pojawią się wyliczenia - porównaj z opisem modułu gwarancji tranzytowych). Opcja znajduje zastosowanie w SAD-ach tranzytowych oraz wprowadzeniowych na skład celny. Eksportuj do Celiny kwoty zabezpieczeń. Zaznaczenie tej opcji powoduje, że w SAD-ach typu J (na skład) po obliczeniu należności ich wartości będą zamieszczone w pliku xml wysyłanym do Celiny. Drukuj kurs w polu 23. Zaznaczenie tej opcji powoduje, że w polu 23 dokumentu SAD zostanie wydrukowany kurs waluty. Wydruk tego kursu nie jest obligatoryjny. Drukuj nazwy krajów w polach 15 i 17. Włączenie opcji pozwala drukować pełne nazwy krajów oprócz ich kodów w polach 15 i 17. Drukuj transport w polu 18. Zaznaczenie tej opcji powoduje drukowanie zawartości pola 18. Drukuj korekty 080S w polu 44. Zaznaczenie tej opcji powoduje wydruk kwoty refundacji (kod 080S) wprowadzonej w polu 44, mimo że od roku wydruk nie jest wymagany. Towary SAD-u nie są. Można zaznaczyć opcje wskazujące, że towary nie są podwójnego zastosowania, nie są przeznaczone do tortur itp. Można zaznaczyć (odznaczyć) wszystkie opcje wybierając odpowiednie funkcje z menu kontekstowego opcji. To ustawienie dotyczy tylko bieżącego dokumentu. Opcje te można ustawić globalnie dla wszystkich nowo tworzonych dokumentów wybierając z głównego menu Opcje/Opcje programu/sad /Domyślne wartości. Ustawienie tych opcji powoduje, że w przypadku, gdy dla danego kodu CN w taryfie celnej przewidziano środki związane z tymi ograniczeniami program sugeruje wstawienie dokumentu o odpowiednim kodzie Nie pokazuj ograniczeń taryfy. Zaznaczenie tej opcji powoduje, że program nie będzie wyświetlał ostrzeżeń o ograniczeniach zawartych w taryfie celnej dla danego kodu CN. Eksportuj dane SAD-u... Operacja powoduje zapisanie dokumentu SAD w buforze danych w formacie wymaganym przez inne programy firmy HUZAR SOFTWARE: WinSkładIB, WinUCZIB. Po wykonaniu tej operacji (funkcja Do bufora WinSkład/WinUCZ) w tamtych programach będzie można wykonać dokumenty wprowadzające towar do danego magazynu. Przenoszenie danych odbywa się poprzez bufor tak nazywa się widziana przez te programy tablica wymiany danych. Podgląd bufora jest udostępniony poprzez funkcję Inne/eksportuj dane SADu.. /podgląd bufora eksportu (do składu). Uwaga: Taki dokument SAD, który będzie przenoszony poprzez bufor MUSI BYĆ stworzony w grupowaniu wg faktur. Wybierając Eksport do Celiny rozpoczniemy proces tworzenia pliku w formacie zgodnym ze specyfikacją Celiny tę samą operację można wykonać w kilku innych miejscach programu WinSAD IB. Zeruj dane SAD-u. Operacja wyświetla okienko Zerowanie danych, w którym można wyzerować walutę SAD-u (i wybrać nową), wartości w polu 42 lub w fakturach SAD-u, masy netto i brutto w polach 35 i 38 oraz inne dane. Drukowanie dokumentów SAD Po wypełnieniu dokumentu SAD można przystąpić do jego drukowania, jeżeli jest to konieczne. Dokumenty SAD można drukować na: formularzach wykorzystując do tego celu drukarki igłowe (wymaga jednorazowej konfiguracji dostosowującej np. marginesy do położenia formularza), WinSADIB/MS/OR 45

46 kartkach formatu A4 wykorzystując drukarki laserowe lub atramentowe (nie wymaga konfigurowania, ponieważ program korzysta z ustawień systemu Windows). Drukowanie wykonuje się za pomocą przycisku Drukuj znajdującego się w linii nagłówkowej danego SAD-u (program drukuje dokument, który jest widoczny na ekranie). W kolejnym okienku Wybór dokumentu należy wybrać rodzaj dokumentu i zakres stron do wydruku. Strony w zestawie SAD są numerowane od 1, tzn. formularz SAD ma stronę z nr. 1, formularz SAD BIS z grupami strony: 2, 3,... itd.. Możliwość wskazania rodzaju drukowanego dokumentu zależna jest od typu dokumentu SAD. Rodzaje dokumentów możliwych do wydrukowania: SAD (SAD-BIS), DW1 (dla SAD-ów typu H, I, J, K), WPR1 (wniosek o refundację), Specyfikacja towarowa, Załącznik do pól SAD, Załącznik do pól WPR1, TDT (Tranzytowy Dok. Towarzyszący dla SADu typu F), Inne (SSD, ESS, EAD). W następnym oknie Wydruk SAD, Zestaw 1 pojawia się informacja o wybranym porcie i drukarce. W tym momencie można zmienić drukarkę, jej ustawienia lub marginesy używając przycisku Ustaw drukarkę albo rozpocząć drukowanie przyciskiem Drukuj. W okienku Parametry druku (po przyciśnięciu Ustaw drukarkę) można między innymi ustawić marginesy dla każdego dokumentu. Margines lewy jest liczony w znakach, a górny w mm. W okienku Jakość można ustawić krotność drukowania (ile razy będzie drukowana każda linia). W okienku Zestaw parametrów nadaje się nazwę danym ustawieniom (można przygotować kilka zestawów parametrów np. dla różnych drukarek, formularzy z różnych firm itp. W polu Wydłużenie wydruku można regulować w niewielkim zakresie (do 20 mm) długość obszaru wydruku między górną a dolną krawędzią dokumentu. Ta funkcja może pomóc w przypadku, gdy papier ślizga się po wałku drukarki. Przyciskiem Szczegóły (w okienku Parametry druku) ustawia się sposób wydruku polskich liter, minimalny przesuw w pionie oraz kody sterujące drukarką. Za pomocą przycisków Domyślnie Epson lub Domyślnie IBM należy określić odpowiednio tryb, w którym pracuje drukarka (tryb pracy należy sprawdzić w wewnętrznych ustawieniach drukarki). Należy zwrócić uwagę, że po zmianie trybu pracy wydruk polskich liter ustawia się w stan Bez polskich znaków oraz Przesuw drukarki ustawia się na 1/216 cala. Raz ustawione parametry są pamiętane (identyfikowane przez nazwę zestawu parametrów) i nie wymagają interwencji, jeśli nie nastąpiła zmiana drukarki lub formularzy. Jeżeli nie zmienia się parametrów, to można przejść do drukowania dokumentów używając przycisku Drukuj. Dokumenty mogą być drukowane w trybie graficznym na drukarce laserowej bądź atramentowej na kartkach formatu A4. Wystarczy w okienku Parametry druku zaznaczyć opcje wydruk w trybie graficznym. W okienku Wydruk SAD, Zestaw 1 w polu Typ druku: program podpowiada aktualnie wybrany tryb wydruku (graficzny albo tekstowy). W przypadku wydruku graficznego w kolejnym okienku Co drukować? (po naciśnięciu przycisku Drukuj) można ustalić dodatkowe szczegóły dotyczące sposobu drukowania dokumentu (np. ustalić kolejność drukowania kart, wskazanie kart do druku, druk tylko drugich stron, czy ustawienie druku dwustronnego). Można ustawić opcje Po zakończeniu druku ponów wybór, co spowoduje ponowne pojawienie się okienka Co drukować? po zakończeniu wydruku, bądź ustawić opcje umożliwiającą na odwrocie kart 1,1A,3,6 oraz 8 drukować stosowne pouczenie. Uwaga: W przypadku, gdy data deklaracji dokumentu SAD jest równa dacie w polu 54 (Miejsce i data), to kurs waluty nie jest drukowany, chyba, że w opcjach zaznaczono drukuj kurs w polu HUZAR SOFTWARE

47 6. Inne dokumenty Poniżej są opisane dodatkowe dokumenty, które mogą być wypełniane przez program. Niektóre z nich mogą być utworzone i wypełnione na podstawie dokumentu SAD (z menu kontekstowego na SAD-zie za pomocą Z SADu generuj... ). Dokumenty można utworzyć poprzez wybranie odpowiedniej funkcji z menu Dokumenty okna głównego (opis wykorzystania funkcji Faktury został opisany w rozdziale Dokument SAD na podstawie faktur, a Faktury VAT, INTRASTAT... w rozdziale Faktury VAT). Wybranie funkcji CMR, CIM (Nowy), SMGS, EUR, T5 oraz świadectwa pochodzenia otwiera podobne okienka nazwane identycznie do wybranej funkcji (np. po wybraniu funkcji CMR pojawi się okienko Dokumenty CMR). W okienkach tych wyświetlane są wykazy odpowiednich dokumentów. W bazach niektórych dokumentów widoczne są dwie zakładki: Wszystkie oraz "Luzem". Podział ten wynika ze sposobu tworzenia tych dokumentów. Na zakładce "Luzem" znajdują się dokumenty stworzone "ręcznie" (nie związane z żadnym SAD-em), a na zakładce Wszystkie dodatkowo są gromadzone dokumenty otrzymane automatycznie na podstawie danych dokumentu SAD. W powyższych okienkach znajdują się przyciski umożliwiające utworzenie nowego dokumentu (przycisk Nowy), utworzenie nowego dokumentu na podstawie istniejącego (przycisk Kopiuj), dokonanie modyfikacji dokumentu (przycisk Edytuj) oraz jego usunięcie (przycisk Usuń). Każdy dokument w wyświetlonych listach jest identyfikowany poprzez swój opis (program prosi o jego wpisanie po utworzeniu dokumentu). Opis można zmienić za pomocą przycisku Zmień opis. Dokument CMR Przyciśnięcie przycisku Nowy w okienku Dokumenty CMR otwiera formularz dokumentu CMR, którego pola można wypełniać identycznie jak np. pola dokumentu SAD (w szczególności można wspomagać się notesami i bazami przy wypełnianiu pól dokumentu). Dokument CMR można utworzyć na podstawie dokumentu SAD. Wystarczy w wykazie SAD-ów okna głównego programu zaznaczyć jeden z nich i przycisnąć prawy przycisk myszki. W wyświetlonym menu kontekstowym wybieramy funkcję Z SAD-u generuj...i dalej funkcję dokument CMR. Przed otwarciem wypełnionego formularza CMR, program poprosi o ustawienie opcji w okienku Opcje CMR po ustawieniu, których zostanie wyświetlony wypełniony formularz CMR. Dokument CMR można utworzyć z kilku SAD-ów: w tym celu najpierw zaznaczamy wybrane SAD-y klawiszem Spacji, a potem postąpić jak opisano w poprzednim zdaniu. Dokument jest drukowany z wykorzystaniem drukarki igłowej na formularzach różnych firm lub w trybie graficznym na kartce papieru formatu A4. Gdy wybrano wydruk graficzny program w okienku Co drukować? pyta o numer kart do drukowania. Dokument CIM (Nowy) Przyciśnięcie przycisku Nowy w okienku Dokumenty CIM (Nowy) otwiera formularz dokumentu CIM, którego pola można wypełniać identycznie jak pola dokumentu SAD (w szczególności można wspomagać się notesami i bazami przy wypełnianiu pól dokumentu). Dokument jest drukowany z wykorzystaniem drukarki igłowej na formularzach różnych firm. Na uwagę zasługuje w tym dokumencie możliwość wprowadzania i wydruku w języku rosyjskim w tym celu należy najpierw w ustawieniach międzynarodowych wybrać ten język, a potem przestawić się z PL na RU (ikonką zmiany języka na pasku zadań Windows obok zegarka). Drugą ciekawą funkcją podczas edycji tego dokumentu jest możliwość skalowania wielkości czcionki w określonych polach. W tym celu będąc w dokumencie CIM należy zaznaczyć na górnym pasku opcję zmieniaj czcionkę w wybranym polu, następnie zaznaczyć jednokrotnym klikiem pole i zmniejszać lub zwiększać wielkość czcionki za pomocą ikonki Alt+strzałka w górę. Dokument EUR albo odpowiednio klawiszami Alt+strzałka w dół bądź Zasady wypełniania i drukowania dokumentów EUR są identyczne, jak opisane wyżej dla dokumentu CIM (Nowy) bez możliwości skalowania wielkości czcionki oraz wyboru języka rosyjskiego. Na formularzu w oknie EUR znajduje się opcja wyboru Wniosek o wystawienie świadectwa przewozowego (bezpośrednio pod napisem EUR 1. Nr A ). Domyślnie jest ona zaznaczona, co oznacza, że jest tworzony WNIOSEK O WYSTAWIENIE ŚWIADECTWA PRZEWOZOWEGO (zakładka Strona 1) wraz z DEKLARACJĄ EKSPORTERA (zakładka Strona 2). Gdy dwukrotnie klikniemy w opcje (odznaczymy ją), wtedy formularz zmienia się w ŚWIADECTWO PRZEWOZOWE (zakładka Strona 1 oraz Strona 2). Dokument jest drukowany z wykorzystaniem drukarki igłowej. Po naciśnięciu przycisku Drukuj można w wyświetlonym okienku Które strony drukować ustalić strony do druku (pierwszą i drugą bądź tylko pierwszą albo tylko drugą). WinSADIB/MS/OR 47

48 Świadectwa pochodzenia Zasady wypełniania i drukowania świadectw pochodzenia są identyczne, jak opisane wyżej dla dokumentu EUR (w szczególności można wspomagać się notesami i bazami przy wypełnianiu pól dokumentu). Dokument jest drukowany z wykorzystaniem drukarki igłowej lub graficznej. Po naciśnięciu przycisku Drukuj można w wyświetlonym okienku Które strony drukować ustalić strony do druku (pierwszą i drugą bądź tylko pierwszą albo tylko drugą). Można wybrać rodzaj formularza lub wydruk graficzny na białym papierze. Dokument T5 Zasady wypełniania i drukowania dokumentów T5 są prawie identyczne, jak wypełnianie dokumentu SAD (dokument T5 jest nawet trochę podobny do dokumentu SAD). W szczególności można wspomagać się notesami i bazami przy wypełnianiu pól dokumentu, a przede wszystkim wygenerować dokument T5 na podstawie dokumentu SAD (z menu kontekstowego spisu SAD-ów, wybrać należy funkcję Z SADu wygeneruj/dokument T5). Dopisywanie kolejnych pozycji dokumentu odbywa się na zakładce Pozycje T5 po przyciśnięciu przycisku Dodaj pozycję. Pozycje można usuwać (przycisk Usuń pozycje), zamieniać miejscami (przesuwać w dół i w górę za pomocą przycisków niebieskich strzałek). Dokument jest drukowany z wykorzystaniem drukarki igłowej. Dokument SMGS Moduł SMGSIB wykorzystywany przez program WinSAD służy do wypełniania kolejowych listów przewozowych, ich wydruku oraz przechowywania w bazie danych. Moduł pozwala na wpisywanie treści dokumentu w różnych językach, w tym rosyjskim i polskim. Używanie modułu wymaga wykupienia licencji. Bez niej dokumenty można tylko edytować i oglądać, zablokowany jest także wydruk dokumentów oraz ich zapis w bazie. Ponieważ moduł współpracuje z WinSAD, dlatego wymagania sprzętowe i systemowe są identyczne z tymi jakie podano w podręczniku obsługi programu WinSAD. Gdy jest zainstalowany program WinSAD, to udostępnienie obsługi kolejowego listu przewozowego wymaga by w folderze programu znajdowały się moduły HSPlugSMGSIB.dll. Podczas uruchomienia programu, powyższe moduły są rozpoznawane i wczytywane do pamięci. Poprawna "rejestracja" modułów ma swoje odzwierciedlenie w opcjach programu w węźle Opcje/Konfiguracja modułów dodatkowych. Klawiatura List przewozowy SMGS jest dokumentem wielojęzycznym, w szczególności można go wypełniać w dwóch językach - po polsku i rosyjsku. W związku z tym należy odpowiednio skonfigurować klawiaturę komputera, na którym przygotowujemy list przewozowy. W tym rozdziale skupiono się przed wszystkim na konfiguracji klawiatury rosyjskiej. Jeżeli w zasobniku systemowym (tzw. tray), który znajduje się w prawym dolnym rogu ekranu, nie ma ikonki PL, to oznacza, że nie zainstalowano żadnego innego języka. Aby dodatkowo móc pisać w języku rosyjskim należy dodać obsługę klawiatury rosyjskiej. Jeżeli nie jest widoczna ikonka PL, to należy ją umieścić poprzez Panel sterowania (Opcje regionalne i językowe /Klawiatury i języki należy kliknąć w Zmień klawiatury/pasek języka i wybrać opcję Dokowany na pasku zadań. Zmiany Brak ikonki PL w zasobniku systemowym oznacza obsługę jednego języka zaakceptować przez funkcję Zastosuj.) Może się zdarzyć, że w zasobniku widać ikonkę np. języka polskiego (czyli wybraliśmy do obsługi jakiś dodatkowy język klawiatury), jednak nie ma na liście wymaganej klawiatury rosyjskiej. Poniżej opisano jak postąpić by w liście przewozowym SMGS można było pisać po polsku i jednocześnie po rosyjsku. Ponieważ w różnych systemach operacyjnych Windows, ustawienie klawiatury językowej przebiega różnie, dlatego poniżej opisano jedynie Windows Vista, zakładając, że w innych systemach należy wykonać analogiczne czynności. Opcje regionalne (na przykładzie Windows Vista) W panelu sterowania (przycisk Start/Ustawienia/Panel sterowania) należy dwukrotnie kliknąć w element Opcje regionalne i językowe. Na zakładce Klawiatury i języki należy kliknąć w Zmień klawiatury i sprawdzić czy na liście znajduje się Rosyjski. Jeżeli jest - można przejść do następnego podrozdziału. Jeżeli nie ma wybranego języka Rosyjskiego, to za pomocą przycisku Dodaj należy wybrać z rozwiniętej listy Rosyjski/Klawiatura Rosyjski. Wystarczy teraz w okienku nacisnąć przycisk Zastosuj. Efekt wykonania powyższych czynności powinien być widoczny w zasobniku systemowym w postaci ikonki PL. Oznacza to, że zainstalowano obsługę więcej niż jednego języka. 48 HUZAR SOFTWARE

49 Szybki wybór języka klawiatury Kliknięcie lewym przyciskiem myszy w ikonkę PL w zasobniku systemowym wyświetla menu kontekstowe z listą języków, które zainstalowano w systemie (patrz poprzednie punkty). W liście tej można wskazać język, który ma aktualnie obsługiwać klawiatura. Ponieważ może to być pewnym utrudnieniem, np. w przypadku pisania na przemian słów polskich i rosyjskich, dlatego można zadać sekwencję klawiszy pozwalającą w szybki sposób przełączać się między językami. Domyślnie po zainstalowaniu drugiego (i kolejnego) języka system ustawia sekwencję klawiszy pozwalającą przełączać się między ustawieniami regionalnymi na [Lewy Alt]+[Shift]. Zatem pisząc po polsku możemy przełączyć się na rosyjski теперь по-русски и опять по-польски przełączając się kombinacją klawiszy [Lewy Alt]+[Shift]. Wprowadzanie wielojęzycznego opisu do bazy firm Wpisywanie wielojęzycznych napisów do pól listu przewozowego opisano w następnym rozdziale. Pewną specyfiką charakteryzuje się wypełnianie pola 1 oraz 5 (odpowiednio, nadawca i odbiorca) wielojęzycznymi opisami na podstawie przygotowanych wpisów w bazie firm. Poniżej opisano czynności, które należy wykonać, aby opis firmy był w języku polskim i rosyjskim (chociaż można zadeklarować inne języki, włącznie z koreańskim czy chińskim). Włączenie wyświetlania klawiatury ekranowej Budowanie listy z językami wykorzystywanymi do opisu firmy Zakładki opisu firmy w języku polskim / rosyjskim Opis firmy w okienku Dane firmy jest wyświetlany, gdy naciśniemy przycisk Firmy w panelu przycisków okna głównego programu, bądź naciśniemy klawisz [INS] w polu 1 albo 5 listu przewozowego (w drugim przypadku można zapamiętać opis w bazie firm, po zaznaczeniu opcji Zapisz do bazy firm przed akceptacją opisu przyciskiem OK). Jeżeli należy wprowadzić opis firmy po rosyjsku (zakładając, że wpisaliśmy już jej opis w języku polskim), należy w okienku Dane firmy nacisnąć przycisk Kraje opisu firmy oraz w wyświetlonym okienku Kraje opisu firmy należy wypełnić listę krajów (języków) za pomocą przycisku Dodaj. Z wyświetlonej listy krajów wybieramy ten, którego język należy używać. Na rysunku obok przykładowo wybrano kraj Rosja, ponieważ przykład będzie dotyczył opisów firmy w języku rosyjskim. Język można usunąć za pomocą przycisku Usuń, bądź przystosować porządek języków na liście do naszych potrzeb za pomocą przycisków z niebieskimi strzałkami. UWAGA: w obecnej wersji programu dodajemy na listę te języki, które zainstalowaliśmy w systemie Windows - tak jak to opisano w poprzednim rozdziale. Jeżeli dodano dwa języki, to w okienku Dane firmy pokażą się dwie dodatkowe zakładki oznaczone symbolem kraju (pierwsza jest zawsze w języku polskim). W przypadku dodania tylko języka rosyjskiego, pokażą się dwie zakładki: 1.PL oraz 2.RU (należy zwrócić uwagę, że zakładki można wybierać skrótami klawiszowymi [Alt]+[1] oraz [Alt]+[2]). Konieczność wypełnienia danych firmy w języku polskim jest przydatne w sytuacjach, gdy wybrany język jest dla nas "zupełnie" niezrozumiały (np. chiński). Wtedy podgląd opisu firmy w języku polskim staje się bardzo przydatny. WinSADIB/MS/OR 49

50 Wprowadzając opis w języku innym niż polski, należy przejść na odpowiednią zakładkę i wpisać dane w języku zakładki. Oczywiście, przed rozpoczęciem wpisywania tekstu, należy w zasobniku systemowym przełączyć się na klawiaturę odpowiedniego języka np. rosyjskiego (patrz poprzedni podrozdział). Istnieje tutaj problem, ponieważ do wpisania tekstu po rosyjsku, używamy domyślnej klawiatury danego kraju (w Polsce jest to klawiatura z literkami łacińskimi), dlatego należy wiedzieć, pod którym klawiszem oznaczonym literką łacińską znajduje się odpowiednia literka w cyrylicy. Problem ten rozwiązuje klawiatura ekranowa, która zostanie wyświetlona na ekranie. Za każdym razem, gdy w zasobniku systemowym przełączono język, oznaczenia klawiszy "wirtualnych" widzianych na ekranie ulegają zmianie. Najważniejsze, że w przypadku języka rosyjskiego, widzimy na ekranie klawiaturę z cyrylicą. Pisanie na takiej klawiaturze polega na klikaniu myszką w odpowiedni klawisz. Na rysunku poniżej przedstawiono widok klawiatury ekranowej z cyrylicą. Przetwarzanie listu przewozowego List przewozowy można przetwarzać wykorzystując funkcję SMGS... z menu programu Dokumenty. Wybranie funkcji spowoduje otwarcie okienka SMGS, na którym znajdują się dwie zakładki (Wszystkie oraz "Luzem"). Każda zakładka zawiera identyczny przyciski: Nowy, Kopiuj, Edytuj, Usuń, Zmień opis, Import oraz Eksport. Dokument można wypełniać korzystając z baz pomocniczych (słowniki, firmy, notesy). Baza firm ma możliwość wprowadzania nazw i adresów firm w językach innych niż polski (np. po rosyjsku). Tworzenie listu przewozowego Naciśnięcie przycisku Nowy pozwala stworzyć nowy dokument, którego poszczególne pola należy wypełnić. Przechodzenie z pola do pola odbywa się poprzez naciskanie klawisza [TAB] (albo [szary +] na klawiaturze numerycznej), ([Shift]+[TAB] (albo [szary -])- przesuwanie w "tył") klawiszy ze strzałkami bądź wybranie numeru pola (np. gdy aktywne jest pole 1, a należy szybko przejść do pola 24, to wystarczy przycisnąć klawisze [5] a potem [2] [4]). Pole można wypełnić na dwa sposoby, przyciskając klawisz: [INS] - wyświetlona zostanie odpowiednia formatka, którą należy wypełnić danymi. [ENTER] albo dwukrotne kliknięcie w pole - wyświetlony zostanie notes związany z danym polem, w którym należy wskazać wcześniej wprowadzony wpis kopiowany do pola. W przypadku pola 1 oraz 5 zgłosi się baza firm. W polach wymagających wstawienia daty, można wspomóc się kalendarzykiem (np. pola 6, 16 czy 24). Pola 1 oraz 5 można wypełniać ręcznie bądź pobierać wcześniej przygotowane dane z bazy firm. Po naciśnięciu klawisza [ENTER] zgłasza się lista opisów z bazy firm. Jeżeli opisy były wprowadzone w różnych językach, wtedy lista firm w okienku Wybierz firmę posiada tyle zakładek w ilu różnych językach wprowadzono opisy. Na rysunku obok widać dwie zakładki PL oraz RU, ponieważ opisy w bazie są tylko po polsku albo po rosyjsku. Wybierając odpowiednia zakładkę, można wyświetlić firmy posiadające opis w danym języku (na szaro są wyświetlone także firmy z opisami w innych językach). Gdy zaznaczono opcję Pokaż tylko firmy zawierające opis w wybranym języku, to na zakładce wyświetlone zostaną tylko firmy z opisami w danym języku. Jeżeli wskazano firmę na zakładce RU, to wtedy po zaakceptowaniu wyboru przyciskiem OK do pola 1 (bądź 5) przeniesie się opis po rosyjsku. Czcionki użyte w poszczególnych polach lub w całym dokumencie można skalować za pomocą przycisków znajdujących się na górnym pasku. 50 HUZAR SOFTWARE

51 Za pomocą przycisków z ikonką lupy można skalować obraz na ekranie. Pod przyciskiem Inne znajdują się funkcje sprawdzania poprawności dokumentu ([F2]) oraz automatycznego optymalnego doboru czcionki w poszczególnych polach ([F3]). Aby wypełnić listę wagonów należy wejść wykorzystując klawisz Insert do pola 27. Pojawi się okno Dane użytych wagonów, w którym za pomocą przycisku Dodaj należy wypełnić dane szczegółowe kolejnych wagonów. Jeżeli te dane są identyczne (za wyjątkiem numeru) lub podobne dla wielu wagonów można wpisać je do notesu zaznaczając opcję Zapisz w notesie w lewym dolnym rogu okna Dane wagonu. Tekst wpisany w polu Dodatkowe uwagi zostanie wydrukowany w polu 27 listu SMGS. Najczęściej będzie to Lista wagonów w załączniku. Tekst wpisany w polu Dodatkowe uwagi załącznika zostanie wydrukowany na liście wagonów pod informacjami o kolejnych wagonach. Tekst wpisany w polach Opis towaru zostanie wydrukowany w polu 11 listy wagonów. W drugim polu można wpisać tekst po rosyjsku. W celu wydrukowania listy wagonów jako załącznika do listu SMGS należy zaznaczyć opcję Drukuj załącznik listy towarów. Jeśli ta opcja nie zostanie zaznaczona dane wagonów zostaną wydrukowane na liście SMGS w polu 27 tyle, ile ich się zmieści. Taki zestaw danych użytych wagonów można zapisać w notesie zaznaczając w lewym dolnym rogu okna odpowiednią opcję. Kopiowanie List przewozowy można kopiować (przycisk Kopiuj). Oznacza to, że zamiast wypełniać dokument od początku, można skopiować wcześniej przygotowany, kompletnie wypełniony dokument i w nim zmienić tylko niektóre pola. Edytowanie Każdy dokument może być zmieniany. Należy wykorzystać w tym celu przycisk Edytuj. Zostanie wyświetlone identyczne okienko jakie było dostępne przy tworzeniu nowego dokumentu. Przed zmianą zawartości wybranego pola należy w niego kliknąć myszką (zaznaczyć na szaro), a następnie nacisnąć klawisz [INS] albo [ENTER] (dostęp do notesu można uzyskać także poprzez dwukrotne kliknięcie myszką w pole). Usuwanie Dokumenty można usuwać za pomocą przycisku Usuń. WinSADIB/MS/OR 51

52 Zmiana opisu Każdy dokument w wykazie ma opis, który podaje się przy wyjściu z nowotworzonego dokumentu. Opis można zmieniać za pomocą przycisku Zmień opis. Import oraz eksport Przycisk Import (Eksport) pozwala importować (eksportować) listy przewozowe z(do) plików *.sgms. Pliki mogą być wykorzystywane do wymiany danych między oddziałami firmy a centralą. Przy eksporcie można dodatkowo wysłać dokument pocztą elektroniczną (domyślnym adresem podpowiadanym w programie pocztowym jest adres firmy Huzar Software). Funkcja eksportu jest także dostępna w menu kontekstowym, gdy naciśniemy prawy klawisz myszki wskazując wybrany dokument. Drukowanie W prawym górnym rogu okienka SMGS znajduje się przycisk Drukuj. Przystosowanie drukarki igłowej do dokumentu listu przewozowego, na którym należy wydrukować zawartość listu, odbywa się w identyczny sposób jak we wszystkich innych dokumentach programu WinSAD. Po wybraniu i zatwierdzeniu rodzaju formularza pojawia się kolejne okno, w którym należy wskazać drukarkę. Niezależnie od tego, czy zostanie wybrana drukarka igłowa czy graficzna wydruk odbywa się w trybie graficznym. Wybranie rodzaju wydruku na czystej kartce papieru spowoduje, że zostanie wydrukowany kompletny formularz wraz z ramkami i opisami pól. Natomiast wybranie innych rodzajów formularzy powoduje, że drukowana jest tylko zawartość pól, a do drukarki musi być włożony odpowiedni formularz. Dla drukarki igłowej należy wejść w Ustawienia drukarki i tam ustawić odpowiednio marginesy lewy i górny. Być może konieczne okaże się ustawienie dodatkowych znaków sterujących (typ emulacji, kodowanie polskich znaków, przesuw głowicy itp.) odpowiednich do tych, jakie są aktualnie ustawione w samej drukarce te znaki ustawia się w okienku Szczegóły. Po zatwierdzeniu pojawia się kolejne okno, w którym należy wybrać rodzaje kart i stron, które będą drukowane (oryginał, ceduła, wtórnik, itp.). Inne dokumenty Po rozszerzeniu programu o dodatkowe moduły program umożliwia wypełnianie i drukowanie innych dokumentów np. ADT, UDT, INFx oraz Sprawozdania C-05 (dokumentuje dynamikę zmiany cen w handlu zagranicznym). Deklaracje skrócone Bazę deklaracji skróconych otwiera się z menu Dokumenty/Deklaracje skrócone...). Deklarację można wypełnić ręcznie korzystając z przycisku Nowa lub poprzez wczytanie danych z pliku *.ds lub *.xml (stworzonych wg specyfikacji HUZAR SOFTWARE), wykorzystując funkcję z menu Operacje/Wczytaj z pliku. Deklarację można zapisać do pliku *.ds lub *.xml za pomocą funkcji Operacje/Zapisz do pliku). Podstawowe funkcje realizuje się za pomocą przycisków widocznych w okienku Deklaracje skrócone (te i pozostałe funkcje są dostępne z menu bądź z menu kontekstowego pojawiającego się po przyciśnięciu prawego klawisza myszki). Tworzenie deklaracji rozpoczynamy od przyciśnięcia przycisku Nowa. Otwiera się okno z kilkoma zakładkami: Towar - należy podać liczbę opakowań, masę brutto, opis towaru oraz lokalizację towaru, mając do wyboru jedną z trzech proponowanych lokalizacji określonych poprzez kod miejsc albo urząd celny albo własny opis, Składający - należy podać szczegółowe dane przedstawiającego towar, między innymi TIN oraz REGON, a także dane składającego deklarację podając jedynie Nazwisko i imię, miejsce oraz telefon, Dokumenty poprzednie - w informacjach o dokumentach poprzednich należy podać: kod dokumentu, jego numer własny oraz numer w Celinie; kod dokumentu możemy pobrać ze słownika, np wykaz opakowań, faktura handlowa, itd., Transport - po przyciśnięciu przycisku Dodaj można w okienku Transport wpisać informacje o środku transportu: rodzaj, znaki i kraj, a także wpisać informację o zamknięciach celnych: ilość oraz numer, Kontenery - należy podać dane o kontenerach (numer oraz dane zamknięć celnych), Opakowania należy podać dane o opakowaniach (rodzaj oraz ilość), Dokumenty wymagane należy podać dane o wymaganych dokumentach posiłkując się słownikiem. Deklaracje skrócone są wysyłane do systemu Celina można to zrobić za pomocą przycisku Eksportuj do Celiny lub z menu kontekstowego lub z menu Operacje. Ponadto możemy sprawdzić status deklaracji w Celinie, wyświetlić historię wysyłek bądź edytować dane "celinowe" (identyfikator dokumentu wraz z numerem ewidencyjnym DSK oraz oznaczeniem statusu wysyłki i dokumentu w okienku Dane Celiny). Wydruk deklaracji jest realizowany za pomocą przeglądarki internetowej. Powiadomienia Celina Bazę powiadomień otwiera się z menu Dokumenty/Powiadomienia Celina. Powiadomienie można wypełnić ręcznie korzystając z przycisku Nowe lub poprzez wczytanie danych z pliku *.pwd (stworzonego wg specyfikacji firmy Huzar- 52 HUZAR SOFTWARE

53 Software) lub *.xml (stworzonego wg specyfikacji Celiny), wykorzystując funkcję z menu Plik/ Wczytaj. Innym zalecanym sposobem - jest wygenerowanie powiadomienia z utworzonego uprzednio dokumentu SAD (z menu kontekstowego na dokumencie SAD wybrać funkcję Z SADu generuj powiadomienie). Powiadomienie można zapisać do pliku *.pwd za pomocą funkcji Plik/Zapisz. WinSADIB/MS/OR 53

54 7. Faktury VAT Z menu Dokumenty (na głównym oknie programu) można wybrać funkcję Faktura VAT, INTRASTAT..., która otwiera bazę faktur (nie mylić z fakturami luzem służącymi do wypełniania SAD-ów). W tej bazie gromadzone są różne faktury: krajowe, unijne, importowe, eksportowe itd. W oknie faktur widoczne są faktury z zadanego okresu (na górnym pasku można określić okres) w podziale na poszczególne typy widoczne na odpowiednich zakładkach. Faktury wszystkich typów są widoczne na zakładce Wszystkie. Opcje faktur VAT Przed przygotowaniem pierwszej faktury należy wypełnić Opcje faktur VAT (z menu Opcje). Przy próbie utworzenia pierwszej faktury, okno to jest wyświetlane automatycznie. Składa się ono z kilku zakładek. Zakładka Ustawienia Na zakładce Ustawienia można zaznaczyć następujące opcje: Termin płatności dniach. Wypełnienie pola spowoduje przeniesienie do pola Termin płatności na fakturze odpowiedniej liczby dni oczekiwania na przelew. Wartość tę można zmienić przygotowując nową fakturę. Wpisanie terminu płatności daje możliwość śledzenia kontrahentów zalegających z zapłatami. Wartość pola jest bez znaczenia w fakturach gotówkowych. Automatyczne blokowanie faktur. Włączenie opcji spowoduje zablokowanie faktury po jej wydrukowaniu (przede wszystkim nie można zablokowanej faktury kasować ani modyfikować). Możliwość odblokowania faktury ma tylko użytkownik z uprawnieniem Odblokowywanie faktur. Rejestruj faktury gotówkowe w kasie. Kasą jest baza rozliczeń gotówkowych, do której można wejść z menu Tablice/Kasa. Można tam rejestrować przychody oraz wydatki gotówkowe. Włączenie tej opcji powoduje, że program przy drukowaniu faktury gotówkowej pyta użytkownika czy zapisać odpowiednią kwotę do kasy. Opcja szczególnie przydatna do rozliczenia się z właścicielem firmy. Nie wyświetlaj ostrzeżeń faktury. Przed wydrukiem program ostrzega użytkownika przed ewentualnymi brakami w wypełnieniu pól faktury. Zazwyczaj ostrzeżenie dotyczy tych pól, których zawartość nie jest istotna przy wydruku. Po włączeniu opcji program zaprzestaje ostrzegania użytkownika, przystępując od razu do drukowania. Pozycje na fakturze tylko z cennika. Włączenie opcji spowoduje zablokowanie przycisku Dodaj na zakładce Pozycje towarowe, pozostawiając możliwość dodania nowych pozycji towarowych tylko z tablicy Cennik (aktywny jest tylko przycisk Dodaj z cennika). Uaktualnij kurs po zmianie daty. Jeżeli w fakturze została zmieniona data wystawienia faktury, to program automatycznie uaktualni kurs waluty faktury oraz przeliczy wartości. Automatyczne blokowanie deklaracji Intrastat. Włączenie tej opcji powoduje, że po wysłaniu deklaracji do pliku xml, zostaje ona zablokowana do edycji. Zapobiega to przypadkowej zmianie lub usunięciu deklaracji po jej wysłaniu. Jeśli to konieczne można ją odblokować używając Odblokuj z menu kontekstowego. Kurs waluty faktury na podstawie daty dokumentu związanego. Jeżeli faktura jest wystawiana w walucie obcej, to w zasadzie do przeliczenia na PLN stosowany jest kurs ogłoszony w dniu poprzedzającym datę wystawienia faktury (zakładka Nagłówek, pole Data wystawienia). Czasem jednak konieczne jest użycie innego kursu (np. w przypadku faktury wewnętrznej przy unijnym nabyciu potrzebny jest kurs z dnia poprzedzającego wystawienie faktury przez kontrahenta zagranicznego). W tym celu należy wpisać tę datę (można i numer) na zakładce Dane księgowe w części Dane dokumentu związanego. Ustawienie tej opcji wskazuje, że kwoty na fakturze zostaną przeliczone po kursie ustalonym wg daty dokumentu związanego. Wyłącz mechanizm saldowania faktur. Niezapłacone faktury na liście faktur oznaczane są w kolorze czerwonym. Jest to rzadka sytuacja, więc można kolorowanie faktur wyłączyć ustawiając opcje. Automatycznie generuj symbol dla nowej pozycji cennika. Podczas dodawania nowej pozycji do bazy cennika, program automatycznie wygeneruje unikalny symbol towaru (np. postaci Podświetlaj pola faktury wymagane w kontekście Intrastatu. Zaznaczenie tej opcji spowoduje, że pola, które muszą być wypełnione ze względu na wymagania deklaracji Intrastat będą wyświetlane w kontrastowym kolorze. Ułatwia to użytkownikowi poprawne wypełnienie faktury. Wypełnianie nowej faktury danymi początkowymi. Gdy tworzymy nową fakturę, wtedy przy włączonej opcji pewne pola zostaną wypełnione automatycznie (np. odpowiednio Sprzedawca lub Nabywca w zależności od typu faktury, Miejsce wystawienia, Kod transakcji itp.). Dane początkowe wprowadzić można naciskając przycisk Edycja danych początkowych. Dane początkowe dotyczą tych danych, które powtarzają się na każdej fakturze (przede wszystkim dane wystawiającego fakturę-sprzedającego). Po ich ustawieniu można przystąpić do tworzenia nowej faktury. Okienko Dane początkowe faktury zawiera dwie zakładki: Dane firmy oraz Inne ustawienia. 54 HUZAR SOFTWARE

55 1. Dane firmy. Zawartości pól zakładki Dane firmy przenoszą się do obszaru Sprzedawca (lub Nabywca w zależności od rodzaju faktury) na zakładce Nagłówek dokumentu (nazwa, miasto, ulica, kod pocztowy, NIP, regon itp.). Pola można wypełnić ręcznie bądź pobierając dane z bazy firm. Dowolny tekst wprowadzony do pola Uwagi zostanie wydrukowany na dole faktury przed terminem zapłaty. Zaznaczenie opcji Mały podatnik skutkuje pojawieniem się na wydruku faktury napisu Faktura VAT MP (mały podatnik inaczej odlicza VAT). W polu Kod UC należy wpisać kod izby celnej, do której będzie adresowana deklaracja INTRASTAT (od jest to PL420000). Szczegółowa deklaracja INTRASTAT będzie tworzona, gdy firma przekroczyła progi szczegółowe w przywozie bądź w wywozie (należy zaznaczyć odpowiednie opcje - Próg szczegółowy w przywozie, Próg szczegółowy w wywozie). W polu Kod US należy wpisać kod Urzędu Skarbowego, do którego będzie wysyłana informacja podsumowująca VAT UE. 2. Inne ustawienia. Na tej zakładce użytkownik ustawia inne wartości niż dane firmy oraz dane wymagane przy wysyłaniu faktur poprzez pocztę elektroniczną ( ). Miejsce wystawienia. Wpisane miasto pokazuje się w nowotworzonej fakturze przed datą wystawienia. Sposób zapłaty, Domyślna waluta oraz domyślna waluta płatności. Wartości wybrane zostaną automatycznie umieszczone w nowo utworzonej fakturze. Osoba wystawiająca dokument. W tym obszarze należy podać: imię, nazwisko, telefon, fax, oraz Numer wpisu (numer wpisu na listę agentów celnych przenosi się do pliku XML deklaracji INTRASTAT). W przypadku jednorodnych dostaw wygodnym może się okazać ustalenie powtarzających się kodów transakcji, warunków dostaw oraz transportu dla każdego rodzaju faktur, tzn. krajowych, WNT, WDT, importu i eksportu (odpowiednio dla każdej zakładki). Zakładka Drukowanie Na zakładce Drukowanie (nadal jest omawiane okienko Opcje faktur VAT) dostępne są różne opcje poniżej zamieszczono opis niektórych z nich: Drukuj bank i konto nabywcy. W nagłówku faktury wraz z danymi nabywcy są też bank i konto (jeśli w bazie firm zostały wypełnione). Włączenie opcji decyduje o ich drukowaniu. Drukuj pola dodatkowe. Zaznaczenie tej opcji spowoduje wydruk danych zamieszczonych na zakładce Dane dodatkowe. Jeżeli któreś z pól nie jest wypełnione, to mimo włączenia opcji, nie będzie drukowane. W ten sposób użytkownik może w pewnym zakresie wpływać na wygląd drukowanej faktury. Drukuj pole CN/kraj na fakturze. Włączenie opcji jest szczególnie przydatne przy przygotowywaniu faktury eksportowej i spowoduje wydruk tych danych na fakturze. Drukuj wartość w złotych na fakturze. Włączenie tej opcji powoduje, że dla faktury wystawionej w walucie obcej zostanie wydrukowana również wartość w PLN po przeliczeniu przez odpowiedni kurs. Drukuj wartość mat. powierzonych na fakturze eksportowej. Włączenie opcji spowoduje pokazanie się na fakturze dodatkowej kolumny Materiały powierzone. Jeśli wartości tych materiałów zostaną wprowadzone, to pojawią się na wydruku. Dla faktury eksportowej drukuj: FAKTURA EKSPORTOWA. Zaznaczenie tej opcji spowoduje wydruk tekstu FAKTURA EKSPORTOWA zamiast standardowego nagłówka FAKTURA w nagłówku faktury. Nie drukuj kursu waluty na fakturze. Po zaznaczeniu tej opcji na fakturze nie zostanie wydrukowany kurs waluty. Brak podpisu na fakturze. Zaznaczenie opcji spowoduje, że na wydruku (oraz na podglądzie faktury) nie będzie się pojawiał tekst: Sprzedawca: xxxxx, Podpis osoby uprawnionej do wystawiania faktur VAT. Tekst się nie pojawia (bez względu na opcje), gdy w głównym oknie edycyjnym faktury nie jest wypełnione pole Osoba w polu Sprzedawca. Drukuj kreski rozdzielające kolumny na wydruku tekstowym. Po włączeniu tej opcji program wydrukuje pionowe kreski oddzielające poszczególne kolumny faktury. Drukuj datę powstania obowiązku podatkowego. Po włączeniu opcji zostanie wydrukowana data powstania obowiązku podatkowego. Podsumowanie podatku po każdej pozycji (faktury unijne). Włączenie opcji ma sens przy wyłączonej opcji Sumuj wartości pozycji przed wyliczeniem podatku faktury na zakładce Ustawienia. Gdy niniejsza opcja jest włączona, to na fakturze przy każdej pozycji drukowana jest wartość podatku. Drukuj elementy kalkulacyjne (wydr. graf. faktury unijne). Jeżeli przy pozycjach faktury wprowadzano elementy kalkulacyjne, to ustawienie opcji spowoduje ich pojawienie się na wydruku. Ukryj na wydruku cenę jednostkową (faktury unijne). Zaznaczenie opcji skutkuje brakiem ceny jednostkowej na wydruku faktury. Ukryj na wydruku dodatkowe podsumowania (faktury unijne). Włączenie opcji spowoduje ukrycie na wydruku podsumowania w walucie, jeżeli faktura jest w PLN oraz podsumowań podatków, gdy ich nie ma. WinSADIB/MS/OR 55

56 Liczba linii na stronie wydruku faktury. Można ustawić liczbę linii na stronie (domyślnie przyjęto 60). Jeżeli faktura drukowana jest na papierze ciągłym to tutaj można ustawić długość strony na dowolnie dużą. Opcja dotyczy wydruku znakowego na drukarce igłowej. Numer portu COM drukarki fiskalnej. Drukarka fiskalna podłączana jest do jednego z portów szeregowych. W okienku tym należy podać numer portu, do którego fizycznie podpięto kabel drukarki fiskalnej. Drukarka fiskalna. Ze spisu drukarek należy wybrać drukarkę fiskalną. Lista drukarek pojawia się po kliknięciu w ikonkę historii (trójkąt skierowany w dół). Jeżeli lista jest pusta, to należy zgłosić ten fakt do firmy Huzar-Software, aby otrzymać moduł obsługi drukarki fiskalnej. Zakładka Obliczenia Opcje zgromadzone na tej zakładce pozwalają w różny sposób wyliczać podatek VAT, tak jak to robią różne systemy księgowe (opcje powstały wskutek próśb naszych użytkowników, którzy w ten sposób chcieli przystosować faktury WinSAD-a do swoich programów księgowych). Licz podatek dla pozycji w PLN i sumuj w ramach stawki. Gdy wybierzemy tę opcję, to program przelicza wartość netto każdej pozycji na PLN, następnie wylicza wartość VAT (metoda ta jest najlepsza z punktu widzenia wydruku - "posumowania się zgadzają"). Sumuj podstawę podatku w PLN w ramach stawki i licz podatek. Przy tej opcji program przelicza wartości netto (podstawy VAT) na PLN, sumuje wartości z jednakowymi stawkami VAT i dla sumy wylicza podatek. Na wydruku nie pokazują się wartości VAT dla pozycji. Sumuj podstawę w walucie faktury przelicz do PLN i licz podatek. Z kolei przy włączeniu tej opcji, program postępuje następująco: sumuje podstawy VAT w walucie (w ramach tej samej stawki VAT), przelicza sumy na PLN i wylicza podatek VAT. Na wydruku nie pokazują się wartości VAT dla pozycji. Dokładność ceny jednostkowej 5 miejsc po przecinku. Włączenie tej opcji spowoduje, że w pozycji faktury - cena jednostkowa, będzie wyświetlana z dokładnością do 5-u miejsc po przecinku (standardowo są 2 miejsca po przecinku). Zakładka Autonumerowanie Opcje zgromadzone na zakładce służą do ustawienia sposobu automatycznego generowania numerów faktury. Aby włączyć automatyczne numerowanie faktur VAT, należy włączyć opcję Numerowanie faktur przez program. Po włączeniu opcji, ma znaczenie wartość z pola Numer początkowy numeracji faktur, od którego program rozpocznie numerowanie faktur (przydatne w przypadku kontynuowania numeracji przy np. przejściu z fakturowania ręcznego na wspomagany programowo). Aktualna maska numeru faktury. Umożliwia dowolne skonfigurowanie numeru faktury. Po kliknięciu na przycisk z prawej strony tego pola otwiera się okno Konfiguracja numeru faktury. - Pola numeru faktury. Zawiera trzy pola: numer kolejny, indeks, rok, których zawartość wyświetlona na ekranie jest przykładowa i służy wyłącznie do określenia postaci numeru faktury drukowanego na fakturze. Numer kolejny ustawia się w opcjach faktur VAT, od którego numeru rozpoczyna się numerowanie faktur, indeks w danych początkowych faktury, a rok jest pobierany automatycznie z systemu komputerowego. - Typowe konfiguracje. W zależności od wyboru opcji zmienia się format wyświetlania i drukowania numeru faktury, który można podglądać w linii Numer faktury powyższego okienka: Konfiguracja domyślna- standardowy format faktury: nr/indeks/rok, Tylko numer kolejny- wyświetlony zostaje tylko numer kolejny, Zamień numer kolejny i indeks- numer faktury ma format: indeks/nr/rok, Zamień numer kolejny i rok- numer faktury ma format: rok/indeks/nr, Konfiguracja ręczna- ta opcja umożliwia dowolne skonfigurowanie formatu faktury. Do ustawiania sposobu wyświetlania służy zestaw kluczy (patrz pole Konfiguracja ręczna). - Konfiguracja ręczna. W polu Maska numeru faktury wpisuje się klucze: %N- nr kolejny (klucz obowiązkowy), np. %10N oznacza uzupełnienie numeru do 10 cyfr zerami wiodącymi, %I- indeks, np. %4I oznacza obcięcie indeksu do 4 znaków (jeżeli jest dłuższy), %R- rok, np. %2R wyświetla dwie ostatnie cyfry z roku. Np. maska %3I/%5N/%2R sformatuje nr faktury do HUZ/00123/01, gdy w odpowiednich polach było: nr kolejny- 123, indeks- Huzar Software, rok Po wpisaniu maski można sprawdzić poprawność tego wpisu klikając na klawisz Sprawdź. Na górze okna po napisie Numer faktury pojawi się, określony przez użytkownika, format wyświetlania numeru faktury. 56 HUZAR SOFTWARE

57 Jeżeli włączymy opcję Skrót firmy jako indeks num. faktury, wtedy można w numerze faktury (w miejsce indeksu) wstawiać skrót firmy Wystawcy bądź Kontrahenta. Jeżeli opcja jest wyłączona a włączono opcję Indeks numeru faktury, wtedy można zadać dowolny indeks w numerze faktury. Zakładka Ustawienia poczty Użytkownik ma możliwość ustawienia kont pocztowych do wysyłania faktur poprzez mechanizm wbudowany bądź domyślny program pocztowy zainstalowany w systemie albo mechanizm wysyłki obsługiwany przez zewnętrzny moduł. Tworzenie nowej faktury Nowa faktura utworzona zostanie po kliknięciu w przycisk Nowa w oknie Lista faktur. Otwarte zostanie okno Wybór rodzaju faktury, w którym należy wskazać rodzaj tworzonej faktury: Krajowa, Dokument zakupu (zakupy krajowe) Eksportowa, Importowa, Unijna dostawa lub Unijne nabycie. Następnie należy wypełnić pola wyświetlonego okna FAKTURA (taki nagłówek pokaże się, gdy wybrano fakturę krajową), które zawiera cztery zakładki: Nagłówek dokumentu, Pozycje towarowe, Dane księgowe, Pola dodatkowe, Firmy dodatkowe. Nagłówek dokumentu Na zakładce Nagłówek dokumentu należy wypełnić pola dotyczące sprzedawcy oraz nabywcy (wybierając z bazy lub wypełniając dane ręcznie ). Jeśli wypełnimy dane kontrahenta ręcznie, to za pomocą przycisku ze znakiem + można dodać go do bazy firm. Program domyślnie wstawia aktualną datę w polach Data wystaw. Data sprzedaży i użytkownik może te daty zmienić. W polu Termin zapłaty ustawiana jest data otrzymana z sumowania daty bieżącej i liczby dni ustawionej w polu Termin płatności w dniach w Opcjach faktur VAT. Zaznaczenie znakiem ( ) opcji Proforma (pojawia się dla faktur krajowych oraz eksportowych) spowoduje, że zostanie utworzona faktura, dla której program nie generuje numeru, (chociaż można go wpisać ręcznie) a w nagłówku pojawi się napis: FAKTURA PROFORMA. W fakturach wspólnotowego nabycia można zaznaczyć opcje Wewnętrzna (faktura będzie brana pod uwagę przy tworzeniu deklaracji VAT-UE i deklaracji INTRASTAT) albo opcje Dok. źródłowy (faktura uwzględniana tylko w deklaracjach INTASTAT). Faktury zaznaczone jako dokumenty źródłowe mogą zawierać tylko te dane, które wymagane są w deklaracji INTRASTAT (jest ich mniej niż w fakturze wewnętrznej). Pozycje towarowe Zakładka Pozycje towarowe pozwala na wpisanie kolejnych pozycji fakturowych. Służą do tego przyciski Dodaj, Dodaj z cennika oraz Dodaj z bazy symboli. Istniejące pozycje można usuwać (przycisk Usuń) lub edytować (przycisk Edytuj). Przycisk Dodaj wyświetla okienko Szczegóły produktu, w którym wpisujemy dane dotyczące pojedynczej pozycji faktury. W zależności od rodzaju faktury, pewne pola edycyjne są nieaktywne (nie można ich wypełniać). W okienku tym znajdują się dwie zakładki: Dane produktu, Elementy kalkulacyjne a w fakturach importowych i eksportowych dodatkowo zakładka Taryfa ISZTAR. Zakładka Dane produktu. Użytkownik może wpisać opis pozycji faktury (Nazwa produktu), ilość w jednostkach zwyczajowych oraz uzupełniających (odpowiednio pola: Ilość, Ile jedn.uzup.), dane dotyczące opakowań, wartości oraz mas (netto i brutto), a także dodatkowe dane takie jak: PKWiU/PKOB, kod towaru, kraj pochodzenia, wartość materiałów powierzonych czy wartość rabatu pozycji. Kilka słów wyjaśnienia wymaga sposób wprowadzania wartości pozycji oraz mas netto i brutto. Otóż wielkości te można wprowadzać podając wartości jednostkowe (w polach nazwanych Wartości jednostkowe), które automatycznie pomnożone przez ilość dadzą wartość pozycji, albo można wpisać wartość pozycji (w polach Wartości pozycji) na podstawie, której program wyliczy wartości jednostkowe. Program w dwojaki sposób informuje użytkownika o pierwotnie wpisanych wartościach, za pomocą niebieskich strzałek między kolumnami Wartości jednostkowe a Wartości pozycji, oraz pogrubiając wielkości pierwotne. Grot niebieskiej strzałki jest skierowany zawsze w stronę wartości wyliczanej, zaś wartości pierwotne są napisane pogrubiona czcionką. Na rysunku obok pierwotną wartością ceny jest wartość jednostkowa (ją wpisano do pola edycyjnego) a w przypadku masy netto wpisano wartość pozycji. Wartości niektórych pól można pobrać bezpośrednio z odpowiednich słowników bądź baz (naciskając ikonki małych książeczek przy polach edycyjnych), np. jednostki zwyczajowe, rodzaj opakowań, kod taryfowy towaru, kraj pochodzenia. WinSADIB/MS/OR 57

58 Zakładka Elementy kalkulacyjne. Zakładka pozwala wpisać wartości podatku VAT (oraz ewentualnie akcyzy) i korekt (np. dodatkowe koszty transportu). Korekty zazwyczaj dotyczą całej faktury lub kilku faktur, dlatego powinny być wprowadzane za pomocą przycisku Operacje na głównym oknie faktury. W polach Kod oraz Opis/nr dok. użytkownik może wpisać dowolne, własne oznaczenia elementu kalkulacyjnego. Pozostałe pola służą do wpisania wartości, symbolu waluty, kursu (można się wspomóc tabelami walut), a także zaznaczyć wpływ wartości korekty na wartość netto pozycji, podstawę VAT, podstawę akcyzy oraz wartość statystyczną. Symbol waluty wraz z kursem wypełnia się tylko wtedy, gdy wartości elementu kalkulacyjnego są wyrażone w innej walucie niż waluta faktury zadana na zakładce Dane księgowe. Gdy nie podano symbolu waluty i kursu, program przyjmuje, że walutą faktury jest PLN. Aby wskazać, że element kalkulacyjny jest podany w tej samej walucie co faktura, to należy zaznaczyć opcje Waluta faktury. Zakładka Taryfa ISZTAR. Wybranie okna zakładki Taryfa ISZTAR spowoduje połączenie się z informacją taryfową ISZTAR służby celnej RP (oczywiście pod warunkiem stałego połączenia z Internetem). Wypełnianie faktury można usprawnić poprzez kopiowanie danych z tablicy cennika albo symboli, które zostały wcześniej wprowadzone. Gdy pobiera się dane z cennika, wystarczy nacisnąć przycisk Dodaj z cennika, by z otworzonego okienka Cennik wybrać interesującą nas pozycję towarową. W analogiczny sposób pobrać można dane z tablicy symbole. Dane księgowe Na zakładce znajdują się obszary: Drukuj depozyt, Podatek VAT, Dane walutowe oraz obszar Inne. Po zaznaczeniu opcji Drukuj depozyt (która dotyczy rozliczania przedpłat) i odpowiednim wypełnieniu pól w tym obszarze na fakturze zostanie wydrukowana kwota aktualnego salda depozytu. Kwota wprowadzona ręcznie w polu Saldo depozytu z dnia; Kwota;), które powstało Wg faktury numer. Można także wpisać ostatnią przedpłatę (Depozyt z dnia). Na fakturze będzie także drukowana kwota do zapłaty, wynikająca z zsumowania kwoty aktualnej faktury kwoty depozytu z dnia oraz kwoty depozytu z dnia. Saldo może zawierać ujemną wartość kwoty (nie dokonano wpłat). Pole Podatek VAT dotyczy ustalenia daty powstania obowiązku podatkowego. Data wpisana w tym polu (bądź ustalona automatycznie przez program) wraz z wybraną kategorią obowiązku podatkowego (przycisk Kat. Obow.) będzie miała wpływ na zestawienie faktur VAT. Obecnie są dostępne następujące kategorie obowiązku podatkowego (wraz ze zmianami przepisów lista ta może ulegać zmianom): Obowiązek podatkowy powstaje w dniu wystawienia faktury. Wybierając opcje ustalona zostanie data obowiązywania obowiązku podatkowego na datę wystawienia faktury. Data powstania obowiązku podatkowego ustawiona ręcznie. Zdarza się, że konieczne jest ustawienie tej daty ręcznie. Dotyczy to np. faktury korygującej, dla której obowiązek podatkowy obowiązuje w dniu otrzymania faktury korygującej. Obow. podatk. powst. w dniu otrzym. zapł, nie później niż 30 dnia od daty sprzedaży. Dotyczy przede wszystkim małych podatników. energię. Obow. podatk. powst. w dniu, w którym mija termin zapłaty. Dotyczy np. faktur z telekomunikacji czy opłat za Obowiązek podatkowy powstaje w dniu otrzymania zapłaty. Dotyczy powstania obowiązku podatkowego w przypadku opłat za zaliczeniem pocztowym. Dodatkowo w obszarze Podatek VAT można wybrać jedną z następujących opcji, wskazujących programowi sposób wyliczenia podatku: 1. Licz podatek dla pozycji w PLN i sumuj w ramach stawki liczony jest podatek dla każdej pozycji towarowej i następnie sumowany w ramach stawki, 2. Sumuj podstawę podatku w PLN w ramach stawki i licz podatek najpierw są sumowane podstawy w ramach stawki a następnie wyliczany jest podatek, 58 HUZAR SOFTWARE

59 3. Sumuj podstawę w walucie faktury przelicz do PLN i licz podatek ostatnia opcja sumuje podstawy w walucie, sumę przelicza na PLN i od takiej sumy wyliczany jest podatek. W obszarze Dane walutowe wpisuje się symbol waluty i kurs faktury (obowiązujący na dzień wystawienia faktury) oraz ewentualnie walutę i kurs waluty, w której dokonujemy zapłaty kontrahentowi. Wpisanie waluty płatności spowoduje pojawienie się informacji o kwocie przeliczonej na walutę płatności bezpośrednio w okienku jak i na wydruku faktury. Można ustawić opcję Wyznacz kurs automatycznie, a poniżej uszczegółowić ten wybór zaznaczając na podst. daty wystawienia lub na podst. daty dokum. związanego (patrz obszar Inne poniżej). W obszarze Inne można wpisać datę przekazania towaru. Data ta ma znaczenie jedynie przy generowaniu deklaracji INTRASTAT. Gdy pole Data przekazania towaru nie jest wypełnione, to program zalicza daną fakturę do okresu sprawozdawczego na postawie daty wystawienia. Jeżeli jednak data przekazania towaru jest podana, to ona decyduje o zaliczeniu faktury do odpowiedniego okresu sprawozdawczego. W polu Dane dokumentu związanego wpisujemy numer i datę dokumentu związanego (dokument na podstawie, którego utworzono fakturę). Pola dodatkowe Na zakładce Pola dodatkowe znajdują się pola edycyjne, do których można wprowadzać dane, pod warunkiem zaznaczenia ( ) opcji Drukuj pola dodatkowe. Na wydruku pojawiają się tylko te pola, które zostały wypełnione treścią. Jeżeli po wypełnieniu pól odznaczymy opcje, to pola pozostaną wypełnione, ale nie będą drukowane. Wartości wpisane do większości pól mają znaczenie przy generowaniu deklaracji INTRASTAT (kod transakcji, kod transportu, opis i kod warunków dostawy, kod kraju przeznaczenia/wysyłki, masa netto i brutto). Wprowadzone masy dotyczące całej faktury możemy rozbić na poszczególne pozycje towarowe naciskając przycisk Rozbij. Pojawi się okno, w którym należy wybrać kryterium rozbicia. Zaleca się najpierw dokonać rozbicia masy brutto, a dopiero w następnym kroku masy netto. Elementy definiowane Na zakładce można zdefiniować dodatkowe elementy, które mogą występować w fakturze, takie jak: firmy dodatkowe oraz pola dodatkowe. Na listę firm dodatkowych można dodać opis (dane) firmy, która może pełnić rolę odbiorcy, dostawcy albo płatnika. Dane firmy będą się pojawiać na wydruku faktury (Standardowo na fakturze drukowany jest zawsze Sprzedawca oraz Nadawca. Gdy należy np. dodatkowo wskazać płatnika na fakturze drukowanej, wtedy należy wybrać rolę Płatnik przy wpisywaniu firmy na listę firm dodatkowych. Analogicznie postępujemy, gdy należy wskazać bezpośredniego odbiorcę bądź dostawcę). Gdy naciśniemy przycisk Dodaj albo Dodaj z bazy, to zostanie wyświetlone okienko Wybierz rolę firmy, w którym wybieramy jedno znaczenie (tzn. Odbiorca, Dostawca, Płatnik). Po akceptacji wyboru przyciskiem OK zostanie wyświetlona formatka (albo baza firm), w której należy wprowadzić opis firmy. Pola wpisane na listę Pola definiowane nie są nigdzie drukowane, ale ich zawartość jest eksportowana do pliku XML. Pola zdefiniowane i uzupełnione wartością przez użytkownika mogą być wykorzystane w systemie zewnętrznym, do którego program WinSAD eksportuje dane. Modyfikacja faktury VAT Zawartość faktury można zmieniać, tylko wtedy, gdy nie jest zablokowana, anulowana lub zaliczona do deklaracji Intrastat. Służy do tego przycisk Edytuj w oknie Lista faktur (lub funkcja Edytuj z menu kontekstowego, które pojawi się, gdy przyciśniemy prawy klawisz myszki na wskazanej fakturze z listy). Udostępniane jest wyżej opisane okno FAKTURA edycja dokumentu. Fakturę zablokowaną można odblokować (z menu kontekstowego Odblokuj fakturę) a następnie edytować. Podgląd faktury VAT Funkcje podglądu faktury wybierać należy wtedy, gdy potrzebna jest pewność, że nie zostanie zmieniona (w podglądzie wszystkie pola faktury są nieaktywne). Ponadto, gdy faktura jest zablokowana, anulowana lub ujęta w deklaracji INTRASTAT, to można ją jedynie podglądać. Kopiowanie faktur VAT Nową fakturę można utworzyć na podstawie już istniejącej. Do tego celu służy przycisk Kopiuj. Funkcja utworzy nową fakturę zawierającą identyczne wartości pól jak faktura kopiowana za wyjątkiem: numeru (program sam nada kolejny numer, gdy włączono odpowiednią opcje) oraz dat. WinSADIB/MS/OR 59

60 Blokowanie faktur VAT Przycisk Zablokuj (albo funkcja Zablokuj z menu kontekstowego, gdy podświetlona zostanie faktura na wykazie i przyciśnięty prawy klawisz myszki) służy do blokowania faktury, czyli nadania jej takiego statusu, w którym można ją tylko podglądać, drukować i kopiować, bez możliwości dokonania w niej jakichkolwiek zmian. Blokowanie faktury może być automatyczne po jej wydrukowaniu (przy włączonej opcji Automatyczne blokowanie faktur). Faktura jest także blokowana automatycznie podczas wykonywania funkcji rozliczenia. Faktury zablokowane mogą być odblokowane, ale przez tego użytkownika modułu faktur, który ma uprawnienie Odblokowywania faktur. (patrz menu Użytkownicy/Ustawienia) Odblokowanie polega na podświetleniu w spisie zablokowanej faktury i kliknięciu prawym klawiszem myszki. Z wyświetlonego menu kontekstowego należy wybrać funkcję Odblokuj fakturę. Faktury można również anulować, czyli nadać jej nieodwracalnie taki status, w którym można ją tylko skasować. Drukowanie faktur VAT Po naciśnięciu przycisku Drukuj (albo funkcja Drukuj z menu kontekstowego) pojawia się okno Wybór wydruku, w którym wybiera się: Rodzaje wydruków wraz z liczbą kopii, Typ wydruku (graficzny albo tekstowy), Marginesy dla wydruku graficznego, bądź Opcje Duplikat lub Wydruk poszerzony (dla wydruku graficznego). Fakturę można wydrukować w trybie tekstowym (bardzo szybki wydruk nawet na drukarce igłowej) oraz w trybie graficznym (głównie do wydruku na drukarkach laserowych lub atramentowych). Gdy wybrano wydruk graficzny, to po naciśnięciu przycisku OK otworzy się okno podglądu, w którym można obejrzeć jak będzie wyglądał dokument po wydrukowaniu, a także wybrać drukarkę oraz strony, które będą drukowane. Natomiast po wybraniu opcji Wydruk tekstowy pojawia się okno Wydruk FAKTURA, w którym można ustawić drukarkę, zakres drukowanych stron i margines. Zaznaczenie opcji Wydruk rozszerzony ma znaczenie tylko przy wydruku graficznym oraz dla faktury eksportowej (dodatkowe pola faktury są umieszczane na wydruku). Fakturę VAT można wydrukować z przetłumaczonymi na inny język wszystkimi nagłówkami faktury, gdy z menu Ustawienia wybrana zostanie funkcja Język wydruku faktury i w wyświetlonym okienku wybrany zostanie jeden z wprowadzonych wcześniej języków. Powrót do wydruku faktur w języku polskim następuje po naciśnięciu przycisku Polska w okienku wyświetlonym po kliknięciu w funkcję Ustawienia/Język wydruku faktury. Program umożliwia wydruk faktury w obcym języku. Przy pierwszej próbie drukowania faktury z wybranym językiem, program skrupulatnie odpyta użytkownika o tłumaczenie poszczególnych słów z faktury. Powstanie słownik, który można edytować (menu Operacje/Edycja słownika). Więcej szczegółów dotyczących samego konfigurowania drukarki podane zostało w rozdziale Drukowanie dokumentów SAD. Rozliczanie faktur VAT W programie jest możliwość kontrolowania ( rozliczania ) opłat za faktury (innych niż gotówkowe). Faktury zapłacone przyjmują w programie status rozliczonych. Aby rozliczyć fakturę, należy z menu Operacje wybrać funkcję Rozliczenia. Pokazuje się okno zatytułowane Rozliczenia faktur składające się z dwóch tabel (nazwane górną i dolną). W górnej należy wprowadzić informacje o zapłatach (np. na podstawie informacji z banku o przelewach), a w dolnej wyświetlane są faktury. Istnieje możliwość wyselekcjonowania faktur niezapłaconych (bo tylko takie podlegają rozliczaniu), poprzez zaznaczenie opcji Tylko niezapłacone faktury. UWAGA: Firma HUZAR SOFTWARE posiada oprogramowanie pozwalające automatycznie wypełnić okno górne informacjami udostępnianymi przez Bank. Rozliczanie polega na kojarzeniu zapłat z fakturami niezapłaconymi, czyli wskazywaniu faktury w oknie dolnym, która może być rozliczona podświetloną opłatą w oknie górnym. Zapłata nie musi dokładnie zgadzać się z kwotą faktury, ponieważ zapłata może dotyczyć kilku faktur bądź tylko pewnej części kwoty z faktury (kontrahent płaci ratami). Trudno jest skojarzyć zapłatę z odpowiednią fakturą, jeżeli faktur niezapłaconych jest bardzo dużo. Program pomaga użytkownikowi w procesie kojarzenia zapłat i faktur, udostępniając selekcjonowanie ( odsiewanie ) faktur według kilku kryteriów: zgodnej kwoty, numeru faktury, banku bądź nazwy firmy. Można zaproponować programowi by sam dobrał najbardziej prawdopodobne kryterium zgodności zaznaczając opcje Odsiewanie automatyczne. Po odsianiu, w oknie dolnym wyświetlana jest zazwyczaj niewielka część wszystkich faktur i już bez trudu możemy skojarzyć (podświetlić) fakturę z okna dolnego z zapłatą z okna górnego. 60 HUZAR SOFTWARE

61 Faktyczne rozliczenie nastąpi po naciśnięciu przycisku Rozlicz. Program zapyta, czy na pewno rozliczyć zapłatę (podając jej numer) z fakturą o zadanym numerze dokumentu. Podsumowując, po wprowadzeniu wszystkich zapłat należy dokonać skojarzenia zapłaty z fakturą. W przypadku bardzo dużej liczby zapłat i faktur można ułatwić sobie proces kojarzenia zapłaty z fakturą poprzez zaznaczenie odpowiednich opcji Odsiej zgodne. Wskazanie prawidłowej faktury, której dotyczy zapłata, można dokonać poprzez jej podświetlenie. W takiej sytuacji wystarczy kliknąć w przycisk Rozlicz, aby rozliczyć fakturę. W spisie faktur rozliczona faktura zostanie oznaczona jako zapłacona i zablokowana. Jeżeli zostanie skojarzona zapłata z fakturą, ale kwota zapłaty jest większa, to zapłata zostanie podzielona na dwie; jedną zapłatę z kwotą identyczną jak w fakturze i drugą z pozostałością zapłaty. Nową zapłatę można analogicznie skojarzyć z pozostałymi fakturami. Jeżeli kwota zapłaty jest mniejsza od kwoty faktury, to nastąpi częściowe jej rozliczenie. Program umożliwia anulowanie rozliczenia (pomyłka w kojarzeniu). Tworzenie zestawień Funkcja Operacje/Zestawienia umożliwia tworzenie szerokiego wachlarza raportów do celów statystycznych i kontrolnych, a także eksportowania zestawienia faktur do plików w różnych formatach. Na początku wyświetlone zostanie puste okno Zestawienia faktur. Po ustaleniu interesującego okresu czasu (początkowa i końcowa data wystawienia faktury) należy wcisnąć przycisk Filtruj. W okienku górnym zostaną wyświetlone faktury z zadanego okresu, które można jeszcze dodatkowo odsiać Odsiej wg. Teraz dopiero można skorzystać np. z przycisku Drukuj zestawienie, aby wydrukować: rejestr sprzedaży VAT, rozliczenie faktur, raport płatności czy raport sprzedaży. Raport sprzedaży pozwala uzyskać informacje o strukturze sprzedaży, czyli danych informujących o sprzedaży danego typu produktu (patrz dalej rozdział Cennik pole edycyjne Typ produktu). Wprowadzając dane o pozycjach do cennika można zaszeregować daną pozycję do pewnego typu produktu. Struktura sprzedaży będzie informować o sprzedaży danego typu produktu. Faktura w obcym języku Aby otrzymać fakturę w obcym języku, należy wybrać funkcję Język wydruku faktury z menu Ustawienia. Możemy wprowadzić dowolny język. Użytkownik sam definiuje słownik wyrażeń używanych w fakturze. Przy pierwszej próbie wydruku faktury w obcym języku, program zapyta o słowa w języku obcym, automatycznie wypełniając słownik w danym języku. Słowa dotyczą nazw pól faktury, które są drukowane. Tworzenie faktury korygującej Faktury już utworzone i wydrukowane mogą zostać skorygowane. Aby utworzyć fakturę korygującą, należy wpierw podświetlić fakturę korygowaną, a następnie nacisnąć przycisk Korekta lub wybrać tę funkcję z menu podręcznego. Po wybraniu kopiowania do faktury korygującej pojawia się okno FAKTURA KOREKTA ze znanymi już zakładkami Nagłówek dokumentu, Pozycje towarowe i Pola dodatkowe. Zmianie uległa zawartość informacyjna zakładki Pozycje towarowe. Każda pozycja występuje dwukrotnie: Oryginalna jest oznaczona kolorem czarnym, a korygowana - niebieskim. Za pomocą przycisku Edytuj należy wpisać skorygowane wartości (takie, jakie powinny być, a nie o ile zostały zmienione). Program sam policzy, czy wartość faktury po uwzględnieniu korekty będzie typu Nadpłata czy Do zwrotu. Przy wydruku program zapyta użytkownika, czy pozycje niezmienione mają również zostać wydrukowane. Oznaczenia graficzne faktur VAT W oknie Lista faktur w kolumnie Cechy pokazują się oznaczenia graficzne cech dotyczących faktur. Opis ikonek znajduje się pod przyciskiem Legenda umieszczonym poniżej przycisku Zamknij Cennik Cennik można tworzyć i edytować wywołując funkcję Cennik z menu Tablice. Cennik jest bazą danych, którą można wspomagać się przy wypełnianiu faktur VAT, znacznie przyspieszając ich tworzenie, ponieważ można szybko przenieść do faktury następujące dane: symbol, nazwę produktu, cenę (wartość jednostkową), stawkę podatku, jednostkę miary, PKWiU, typ produktu, domyślną ilość, kod CN, masę brutto i netto. Pola niewypełnione nie znajdą się na wydruku. Program umożliwia tworzenie cenników kontekstowych, czyli ustalenie różnych cen tego samego produktu dla różnych kontrahentów lub różnych walut. Używając przycisku Wybór kontekstu możemy zdefiniować cennik kontekstowy dla firmy wybranej z bazy firm lub waluty. Przykładowo, jeżeli do cennika wpisano np. 10 pozycji, to bez względu na kontekst powyższe 10 pozycji jest wyświetlanych, ale (być może) z inną ceną jednostkową wprowadzoną dla firmy albo w walucie. Ma to duże znaczenie przy tworzeniu faktury w walucie obcej; wówczas wybranie kontekstu waluty WinSADIB/MS/OR 61

62 spowoduje przeniesienie do faktury pozycji z ceną wyrażoną w walucie. Wybór kontekstu firmy automatycznie zgłasza cennik z cenami dla firmy nabywcy, czyli dla każdej firmy można stosować różne ceny dla tej samej pozycji w cenniku. Kasa W menu Tablice można wybrać funkcję Kasa. Pojawia się okno Baza rozliczeń gotówkowych. Jeżeli w opcjach użytkownika włączona jest opcja Rejestruj faktury gotówkowe w kasie, dane o kwocie zostaną zapisane do rejestru faktur gotówkowych ( kasy ). Można manualnie wpisywać kwoty z faktur gotówkowych (przychód), a także wpisywać rozchód związany np. z zakupem materiałów biurowych. Funkcja pozwala robić raporty rozliczeń przychodów i rozchodów. Wydrukowanie raportu (przycisk Drukuj raport) generuje wpis raport. Podświetlenie takiego wpisu pozwala drukować raport z okresu rozliczeniowego, dla którego został utworzony. Przelewy W menu Tablice wybrać można funkcję Przelewy. Pojawia się okno Lista przelewów. Za pomocą klawisza Nowy otwarte zostanie okno Polecenie przelewu, w którym należy wypełnić pola druku. Dużym ułatwieniem jest możliwość skorzystania z bazy firm. Po kliknięciu w ikonkę książeczki większość pól zostanie wypełniona automatycznie. Po podświetleniu przelewu i kliknięciu klawisza Drukuj, otwiera się podgląd wydruku, w którym można wybrać drukarkę i liczbę kopii. UWAGA: Program nie pozwala na wydruk przelewu, w którym jest błędnie podany nr konta, lub brakuje danych drukowanych na przelewie. Na jednej kartce A4 są drukowane 4 kopie przelewu!!! 62 HUZAR SOFTWARE

63 8. Zgłoszenia INTRASTAT Deklaracje INTRASTAT można utworzyć: ręcznie - wypełniając formularz edycyjny deklaracji INTRASTAT - sposób niezalecany, na podstawie wcześniej wprowadzonych, do bazy programu faktur (dokumentów źródłowych) nabycia lub dostaw. Ręczne tworzenie deklaracji INTRASTAT Bazę deklaracji Intrastat otwiera się wywołując funkcję Rejestr Intrastat z menu okna faktur VAT. Ręczne wprowadzanie deklaracji INTRASTAT polega na wypełnieniu formularza edycyjnego wyświetlonego w oknie Dane dokumentu INTRASTAT. Okno zostanie otwarte po naciśnięciu przycisku Nowa. Jego otwarcie jest poprzedzone zapytaniem o typ deklaracji (przywóz czy wywóz) oraz o okres sprawozdawczy (rok i miesiąc) tworzonej deklaracji INTRASTAT. Skutkuje to wypełnieniem pola 1 deklaracji. Pole 4 deklaracji zostanie wypełnione danymi firmy, które wpisano do danych początkowych faktury. Gdy na zakładce Dane firmy okna Dane początkowe faktury wypełniono pole Kod organu celnego, to pole 3 deklaracji będzie zawierać ten kod. Kolejne pozycje w deklaracji dodaje się używając przycisku Dodaj pozycje bądź usuwa przyciskiem Usuń (okienko Dane dokumentu INTRASTAT). Pole 8 - łączna ilość pozycji jest zwiększana automatycznie, gdy dodajemy oraz zmniejszana, gdy usuwamy pozycje. Dodanie pozycji udostępnia pola wchodzące w jej skład. Dwukrotne kliknięcie w poszczególne pola spowoduje wyświetlenie formatki edycyjnej bądź odpowiedniego słownika, z którego wybieramy zawartość pola. Gdy dodamy do deklaracji więcej niż 4 pozycje, wtedy na nagłówku okna zostanie wyświetlony wybór strony deklaracji. Aby usunąć np. 6-tą pozycję z deklaracji, wybieramy stronę 2 i po przyciśnięciu przycisku Usuń z rozwijanego menu kontekstowego wskazujemy pozycję 6. Zawartość poszczególnych pól oraz zasady ich wypełniania opisane zostały w tabeli 2. Tabela 2. Wypełnianie pól deklaracji INTRASTAT przy wypełnianiu ręcznym Lp Nazwa pola Zasady wypełniania Uwagi 1 Okres sprawozdawczy Nr dekl. część. Nr wersji dekl. Wypełniane automatycznie w trakcie tworzenia deklaracji 2 Rodzaj deklaracji Informacje przekazywane do programu w formie odpowiedzi na pojawiające się pytania deklaracja INTRASTAT, zmiana deklaracji lub korekta deklaracji INTRASTAT 3 Kod izby celnej Od PL Izba Celna w Szczecinie 4 Nadawca/Odbiorca Wypełniane automatycznie - dane firmy zgłaszającej sprawozdanie [ENTER], [INS] - formularz edycyjny Dane firmy 5 Przedstawiciel [ENTER] wybór z bazy firm 6 Łączna wartość fakturowa 7 Łączna wartość statystyczna [INS] - formularz edycyjny Dane firmy Suma pól nr 19 Suma pól nr 20 Deklaracja INTRASTAT powinno zostać dokonane nie później niż 10-go dnia kalendarzowego miesiąca następującego po tym okresie Wypełniane automatycznie w trakcie tworzenia deklaracji Od PL Izba Celna w Szczecinie Nazwa, adres, TIN oraz Regon nadawcy (wywóz) lub odbiorcy (przywóz) Tylko w przypadku dokonywania deklaracji INTRASTAT przez przedstawiciela Wypełniane automatycznie Wypełniane automatycznie, gdy przekroczono próg szczegółowy. 8 Łączna liczba pozycji Liczba pozycji towarowych Wypełniane automatycznie Pola opisujące każdą pozycje towarową 9 Numer pozycji Wypełniane automatycznie 10 Opis towaru Nazwa produktu 11 Kod kraju Formularz Kraje wybór z listy krajów Kod kraju wysyłki przywóz Kod kraju przeznaczenia - wywóz WinSADIB/MS/OR 63

64 12 Kod warunków dostawy 13 Kod rodzaju transakcji Formularz Symbole warunków dostaw INCOTERMS 2000 wybór z listy kodów Formularz Rodzaje transakcji wybór z listy kodów 14 Kod towaru [ENTER] taryfa celna 15 Kod rodzaju transportu 16 Kod kraju pochodzenia [INS] formularz edycyjny Kod towaru Formularz Rodzaje transportu wybór z listy kodów Formularz Kraje wybór z listy krajów Tylko dla deklaracja - przywóz 17 Masa netto (w kg) Formularz edycyjny Masa netto Wpisywane ręcznie 18 Ilość w uzupełniającej jednostce miary Formularz edycyjny Ilość w uzup. jednostce miary Wpisywane ręcznie 19 Wartość fakturowa Formularz edycyjny Wartość w PLN Wpisywane ręcznie 20 Wartość statystyczna Formularz edycyjny Wartość stat. w PLN 21 Wypełniający Formularz edycyjny Dane wypełniającego Wpisywane ręcznie (wymagane, gdy przekroczono szczegółowy) Imię i nazwisko osoby wypełniającej Automatyczne tworzenie deklaracji INTRASTAT na podstawie faktur Pod pojęciem faktur rozumiemy dokumenty na podstawie, których może być utworzona deklaracja INTRASTAT. Należą do nich faktury dostawy oraz nabycia lub tzw. dokumenty źródłowe. Dostawy Celem utworzenia faktury odpowiadającej wspólnotowej dostawie, należy nacisnąć przycisk Dodaj w okienku Lista faktur, następnie w wyświetlonym okienku Wybór rodzaju faktury wybrać opcję Unijna dostawa. Po naciśnięciu przycisku OK w okienku Wybór rodzaju faktury pojawi się okno FAKTURA WDT. Gdy w tym oknie zaznaczymy opcje Dok. Źródłowy, wtedy nazwa okienka zmieni się na DOKUMENT ŹRÓDŁOWY WDT. Można się spodziewać różnicy między fakturą a dokumentem źródłowym, mimo, że z obu dokumentów może powstać deklaracja INTRASTAT. Otóż, do dokumentu źródłowego musimy wprowadzić tylko te dane, które są niezbędne do utworzenia deklaracji (to jest jego zaletą), jednak ze względu na "szczupłość" danych, dokument źródłowy nie może wejść do deklaracji VAT-UE. Inaczej mówiąc, FAKTURA WDT zawiera więcej danych niż wymaga deklaracja, ale dodatkowo można na jej podstawie tworzyć deklaracje VAT-UE. Od użytkownika zależy wybór rodzaju dokumentów, które będzie wykorzystywał. Minimalny zestaw wymaganych danych dla obu dokumentów jest kontrolowany przez program. Gdy ich nie wprowadzimy, to dokument będzie oznaczony jako błędny i na jego podstawie nie można tworzyć ani deklaracji INTRASTAT ani VAT-UE. Dokument musi być poprawny, tzn. taki który w kolumnie Cechy nie jest oznaczony ikonką "z narzędziami" Użytkownik ma możliwość sprawdzenia, czy wskazana faktura zostanie wprowadzona do deklaracji Intrastat lub VAT-UE. Wystarczy wskazać fakturę w spisie i przycisnąć prawy klawisz myszki. W wyświetlonym menu kontekstowym wybrać funkcję Test INTRASTAT [F2]lub Test VAT-UE [Shift + F2]. Program podpowie, do jakiego okresu sprawozdawczego będzie zaliczona faktura bądź, jakie zawiera błędy (dotyczy to też nabycia). Nabycia Celem utworzenia faktury odpowiadającej nabyciu, należy nacisnąć przycisk Dodaj, a następnie w wyświetlonym okienku Wybór rodzaju faktury wybrać opcje Unijne nabycie. Po naciśnięciu przycisku OK w okienku Wybór rodzaju faktury pojawi się okno FAKTURA WNT WEWNĘTRZNA (domyślnie zaznaczona jest opcja Wewnętrzna). Gdy w tym oknie zaznaczymy opcje Dok. Źródłowy, wtedy nazwa okienka zmieni się na DOKUMENT ŹRÓDŁOWY WNT. W zależności od ustawionych opcji tworzone będą dwa rodzaje dokumentów: faktura i dokument źródłowy. Ich rozróżnienie wynika z tych samych przesłanek, które opisano przy omawianiu dostaw. Zatem, na podstawie dokumentów źródłowych można tworzyć tylko deklaracje INTRASTAT, a z faktur dodatkowo deklaracje VAT-UE. Generowanie deklaracji INTRASTAT Dane firmy dla której tworzona jest deklaracja Intrastat należy ustawić w Opcje/Opcje faktur VAT/Ustawienia/Edytuj dane początkowe. 64 HUZAR SOFTWARE

65 Tworzenie deklaracji INTRASTAT realizowane jest po wybraniu przycisku Generuj w okienku Rejestr dokumentów Intrastat (okienko jest wyświetlane po wybraniu opcji menu Rejestr INTRASTAT okna Lista faktur). Wygenerowanie dokumentów INTRASTAT poprzedzone jest zapytaniem o okres sprawozdawczy oraz zakres generowanych deklaracji (w okienku Okres sprawozdawczy). Po określeniu okresu sprawozdawczego program wyświetla listę faktur, które kwalifikują się do tworzonego sprawozdania (okienko Wybór faktur). Nie są wyświetlane faktury korygujące. UWAGA: Jeśli na fakturze jest wypełnione pole Data przekazania towaru (zakładka Dane księgowe), to ona decyduje o kwalifikacji do okresu sprawozdawczego, w przeciwnym przypadku decyduje data sprzedaży. Użytkownik ma możliwość akceptacji pełnego zestawu lub wybrania części faktur przez ich zaznaczenie. Następnie generowane są wybrane w okienku sprawozdawczym rodzaje deklaracji, czyli oba rodzaje deklaracji WNT i WDT, albo tylko deklaracja WNT, bądź tylko deklaracja WDT. W przypadku powtórnego generowania deklaracji, dla tego samego okresu sprawozdawczego, program wyświetli listę wszystkich, wcześniej nie włączonych faktur oraz nowych, które pojawiły się po utworzeniu poprzedniego sprawozdania. Numeracja deklaracji spełnia wymogi numerowania deklaracji częściowych. Jeżeli w danych początkowych firmy wypełniono pole Kod organu celnego to pole nr 3 formularza edycyjnego też zostanie automatycznie wypełnione i deklaracja jest kompletna (przypomnijmy, że od jest to PL Izba Celna Lista faktur zakwalifikowanych do deklaracji po wybraniu okresu sprawozdawczego Można zmienić kwalifikacje faktur klikając w pojedyncze pola wyboru przy fakturach bądź przyciskając przycisk Wszystkie (wybieramy wszystkie faktury) albo Żadna (odznaczamy wszystkie) w Szczecinie). W deklaracji INTRASTAT pozycje towarowe, pochodzące z faktur bądź dokumentów źródłowych, podlegają grupowaniu. Towary są zaliczane do jednej grupy, gdy mają jednakowe: 1. Kod taryfowy (wartość pola Kod CN na zakładce Szczegóły produktu), 2. Symbol kraju pochodzenia (wartość pola Kraj pochodzenia: na zakładce Szczegóły produktu) 3. Symbol kraju wysyłki (na zakładce Nagłówek dokumentu zawartość pola Kod kraju: - w imporcie jest uwzględniany kraj sprzedawcy, a w eksporcie kod kraju nabywcy), 4. Kod rodzaju transakcji (wartość pola Kod transakcji: na zakładce Pola dodatkowe), 5. Kod rodzaju transportu (wartość pola Kod transportu: na zakładce Pola dodatkowe), 6. Warunki dostawy (wartość pola Warunki dostawy: na zakładce Pola dodatkowe). Pozycje na deklaracji są posortowane rosnąco według kodu CN. UWAGA: do deklaracji wchodzą jedynie pozycje towarowe zawierające kody CN. Faktura bądź dokument źródłowy może być ujęty w deklaracji INTRASTAT, gdy spełnione są następujące warunki: 1. powinien to być dokument WDT (wspólnotowa dostawa) albo WNT (wspólnotowe nabycie), który nie wszedł jeszcze do żadnej deklaracji, 2. nie może zawierać błędów (daje się drukować), 3. nie jest anulowany, 4. numer TIN podmiotu zobowiązanego (wywóz - sprzedawca; przywóz - nabywca) zgadza się z numerem NIP na fakturze. Podmiotem zobowiązanym jest firma wpisana w danych początkowych faktury. 5. zaznaczone są opcje Próg podstawowy w przywozie oraz wywozie w danych początkowych (opcje Faktur VAT). Ustalenie progów szczegółowych ma wpływ na szczegółowość deklaracji INTRASTAT (będą dodatkowo wypełniane pola 7, 12, 13 oraz 20), WinSADIB/MS/OR 65

66 Z jakich faktur utworzono deklaracje? Aby uzyskać informację o fakturach, na podstawie których utworzono daną deklarację, należy wybrać funkcję Faktury deklaracji Intrastat z menu kontekstowego. Za pomocą innych funkcji w menu kontekstowym można uzyskać informację o elementach składowych wszystkich pozycji deklaracji oraz wyeksportować faktury wchodzące w skład deklaracji do pliku w formacie XML. W utworzonej deklaracji można dowiedzieć się np. jakie pozycje towarowe z faktur tworzą zaznaczoną pozycję deklaracji. W oknie Dane dokumentu INTRATSTAT wystarczy podświetlić (kliknąć) w dowolne pole interesującej nas pozycji deklaracji (np. pole 10) i nacisnąć prawy klawisz myszki. Następnie w wyświetlonym menu kontekstowym wybrać funkcję Opis składowych. Wyświetlone zostanie okno Składowe pozycji deklaracji, w którym znajduje się informacja o towarach faktur składających się na wybraną pozycję deklaracji. Menu kontekstowe wybranej pozycji deklaracji Menu kontekstowe wybranej pozycji deklaracji Z menu kontekstowego pozycji deklaracji można również wybrać funkcję Usuń pozycje, funkcje pomniejszania/powiększania widoku deklaracji, a także uzyskać Opis składowych czyli opis wskazujący z jakich pozycji towarowych faktur została wygenerowana dana pozycja deklaracji INTRASTAT. Korygowanie deklaracji Korekta deklaracji INTRASTAT realizowana jest po wybraniu przycisku Korekta na zakładce Rejestr Intrastat. W okienku Wybór rodzaju korekty program poprosi użytkownika o wskazanie rodzaju korekty. Można korygować pozycje deklaracji (wybór Korekta pozycji (ręczna)), wymienić całą deklarację (wybór Korekta - wymiana deklaracji (ręczna)) bądź automatycznie wygenerować wymianę deklaracji (Korekta - wymiana deklaracji (generowana)). Wybór ten jest identyczny z opisem pole 2 deklaracji, dlatego po wyświetleniu korygowanej deklaracji (okno Dane korekty dokumentu Intrastat) w polu 2 będzie krzyżyk w odpowiednim polu. Korekta pozycji (ręczna) niezalecana! W wyświetlonym oknie dostępne są cztery przyciski: Dodaj pozycje - pozwala na dodanie do istniejącej deklaracji nowej pozycji. Poszczególne pola wypełnia się ręcznie Nawigator po stronach Nawigator deklaracji po stronach deklaracji Przyciski z funkcjami Przyciski operowania z funkcjami na pozycjach operowania deklaracji deklara- na pozycjach cji Wybrano korektę Wybrano pozycji korektę pozycji 66 HUZAR SOFTWARE

67 bądź można wspomóc się bazami (naciskając klawisz [ENTER] w zaznaczonym polu). Kolejne trzy przyciski, tzn. Usuń, Anuluj oraz Przywróć pozwalają wykonać funkcję na pozycji deklaracji. Wyboru pozycji dokonuje się z rozwijalnej listy, która wyświetla się po przyciśnięciu przycisku. Usuń - pozwala usunąć pozycje deklaracji. Anuluj - pozwala unieważnić istniejącą pozycję. Unieważniona pozycja jest widoczna w oknie Dane korekty dokumentu Intrastat (jest jednak inaczej podświetlona). Przesyłając do urzędu korektę deklaracji, unieważnione (anulowane) pozycje będą traktowane jako pozycje do usunięcia. Przywróć - pozwala z pozycji unieważnionej (anulowanej) zrobić pozycję, która była w deklaracji przed korektą. Deklaracja korekta pokazuje się w wykazie deklaracji. Jeżeli korekta dotyczyła pozycji deklaracji to w wykazie w kolumnie Rodzaj jest napis Korekta poz., zaś w kolumnie Numer/Wersja jest zmieniony numer wersji (oczywiście numer jest identyczny jak w deklaracji korygowanej). Gdy korekta dotyczyła wymiany deklaracji to w kolumnie Rodzaj jest napis Wymiana dekl. Korekta - wymiana deklaracji (ręczna) niezalecana! Gdy wybierzemy w okienku Wybór rodzaju korekty korektę polegająca na wymianie deklaracji, to w oknie formularza deklaracji można dodawać i usuwać pozycje deklaracji oraz modyfikować wartości poszczególnych pól deklaracji. Deklaracja, która jest korektą wymieniającą poprzednią deklarację w kolumnie Rodzaj wykazu deklaracji ma wpisane Wymiana dekl. a w kolumnie Numer/Wersja ma numer korygowanej deklaracji i kolejny numer wersji. Korekta - wymiana deklaracji (automatyczna) zalecana! Wskazując w wykazie deklarację, można automatycznie wygenerować jej wymianę. Wybierając funkcje automatycznej korekty, możemy być pewni, że program przygotuje nową deklarację z faktur skorygowanych, a także z nowych faktur. Deklaracja, która jest korektą wymieniającą poprzednią deklarację w kolumnie Rodzaj wykazu deklaracji ma wpisane Wymiana dekl. a w kolumnie Numer/Wersja ma numer korygowanej deklaracji i kolejny numer wersji. Aby poprawnie wygenerować korektę deklaracji Intrastat, należy najpierw stworzyć odpowiednie faktury korygujące dotyczące faktur, z których była generowana korygowana deklaracja Intrastat. Edytowanie deklaracji Nie jest możliwa edycja deklaracji, dla której utworzono korekty. Program pozwala jedynie oglądać taką deklarację. Funkcja edycji powinna być wykorzystywana tylko wtedy, gdy deklaracja nie została wysłana do urzędu (zazwyczaj jest ona używana podczas ręcznego wypełniania pozycji deklaracji). Kopiowanie deklaracji Zdarza się, że pozycje deklaracji w kolejnych okresach niewiele się różnią bądź są identyczne, wtedy przydatna jest funkcja kopiowania deklaracji. Zaznaczamy w wykazie deklaracji tę, którą należy skopiować i z menu kontekstowego wybrać funkcję Kopiuj. Program zaproponuje zmianę numeracji deklaracji. Gdy otworzymy skopiowaną deklarację, można dokonać zmiany okresu sprawozdawczego. Kopiować można także deklaracje, które wygenerowane zostały na podstawie faktur, jednak deklaracja skopiowana nie ma już nic wspólnego z fakturami i jest traktowana tak jak deklaracja utworzona ręcznie. Usuwanie deklaracji Nie jest możliwe usunięcie deklaracji, dla której utworzono deklaracje korygujące. Najpierw należy usunąć wszystkie korekty, aby mieć możliwość usunięcia pierwotnej deklaracji. Usunięcie pierwotnej deklaracji spowoduje "zwolnienie" wszystkich faktur na podstawie, których usuwana deklaracja powstała. Tak uwolnione faktury mogą być ponownie wykorzystywane do tworzenia deklaracji. Jeżeli w międzyczasie do wykazu faktur doszły nowe faktury za dany okres sprawozdawczy (lub zmieniliśmy "stare") i ponownie wywołaliśmy funkcję generowania deklaracji, to otrzymamy inną deklarację niż poprzednio. Drukowanie deklaracji UWAGA: robiąc korektę wybranej pozycji deklaracji, należy zmienić tylko tę pozycję, a resztę pozostawić bez zmian. Naciśnięcie przycisku Drukuj spowoduje najpierw wyświetlenie podglądu wydruku, w którym także za pomocą przycisku Drukuj uruchamiamy rzeczywiste drukowanie. Wysyłka do Celiny/zapis w formacie XML Zaznaczoną w wykazie deklarację można wysłać do Celiny mailem lub zapisać w pliku XML - wystarczy nacisnąć przycisk Wyślij do Celiny/do pliku XML albo wybrać funkcję z menu kontekstowego. W następnym kroku wybieramy sposób wysyłki: jeśli prawidłowo zostało skonfigurowane konto do wysyłania/odbierania komunikatów można wybrać WinSADIB/MS/OR 67

68 wysyłkę bezpośrednio mailem. Jeśli wybraliśmy do pliku, to należy wybrać katalog, w którym zostanie zapisany plik, a jego nazwę program zaproponuje sam (oczywiście można ją zmienić, ale nie zaleca się tej operacji). 68 HUZAR SOFTWARE

69 9. Realizacja procedur uproszczonych Poniżej opisano funkcje programu związane z obsługą procedur uproszczonych w trzeciej formie - Procedura w miejscu. Program umożliwia prowadzenie rejestru procedury uproszczonej zgodnie z wytycznymi zawartymi w instrukcji wypełniania dokumentu SAD oraz innych przepisach. W programie WinSAD wykonanie wpisu do rejestru procedury uproszczonej realizowane jest w dwóch krokach: najpierw dane z dokumentu SAD należy przerzucić do rejestru, a następnie zablokować ten wpis. Dopiero wykonanie drugiej czynności jest tożsame z dokonaniem wpisu w rejestrze w rozumieniu Urzędu Celnego. Obsługa rejestru procedury uproszczonej Rejestr jest wykazem odpraw celnych dokonanych w procedurze uproszczonej. Obsługa procedur uproszczonych opartych na rejestrze wymaga od użytkownika znajomości aktualnych aktów prawnych oraz zmieniających się instrukcji i informacji publikowanych na stronach internetowych Służby Celnej. Pierwszym krokiem jest założenie rejestru. Rejestr może być założony przez dowolnego użytkownika programu, natomiast jego obsługa wymaga przydzielenia odpowiednich uprawnień. Uprawnienia użytkownika prowadzącego rejestr W programie WinSAD wprowadzono dwa uprawnienia dla użytkowników dotyczące rejestrów: Edycja rejestru i Poprawki rejestru. Po wybraniu z głównego menu polecenia Opcje/Hasła i uprawnienia otwiera się okno Użytkownicy, które służy do nadawania i zmiany uprawnień poszczególnym użytkownikom. Zmiany uprawnień mogą dokonać tylko użytkownicy, którzy posiadają prawo nadawania uprawnień. Domyślnym użytkownikiem, który takie uprawnienie posiada, jest Administrator (pod warunkiem, że wcześniej sobie tego prawa nie odebrał). Uprawnienie Edycja rejestru daje dostęp do wszystkich operacji na rejestrze pod warunkiem, że wpis w rejestrze nie jest zablokowany. Uprawnienie Poprawki rejestru powinno być tylko przydzielane w połączeniu z uprawnieniem Edycja rejestru. Pozwala ono na dokonywanie poprawek w zablokowanych wpisach. Jest to sytuacja wyjątkowa, trzeba mieć uprzednio decyzję urzędu, stąd zaleca się rozważne korzystanie z uprawnienia Poprawki rejestru. Być może powinno być przydzielone tylko wybranemu użytkownikowi programu. Użytkownik nie posiadający uprawnień Edycja rejestru i Poprawki rejestru ma jedynie możliwość podglądu zawartości rejestrów. Ogólne reguły dotyczące rejestru odpraw W programie przyjęto ogólnie obowiązujące zasady prowadzenia rejestru odpraw celnych. Podstawowe zasady to: Jednocześnie można prowadzić wiele rejestrów. Każdy rejestr prowadzony jest dla jednej firmy (właściciela rejestru). Właścicielem może być: - Podmiot gospodarczy, który uzyskał pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej w formie wpisu do rejestrów, prowadzący we własnym imieniu rejestr odpraw. - Agencja celna ponosząca pełna odpowiedzialność prawną za odprawy celne wprowadzane do rejestru. Rejestr zawiera wpisy dotyczące różnych firm, ale dla każdego wpisu agencja występuje w zgłoszeniach jako Zgłaszający/Przedstawiciel (pole 14 dokumentu SAD). - Podmiot zajmujący się importem/eksportem, reprezentowany przez agencję celną. Wpisy w rejestrze dotyczą tylko odpraw celnych podmiotu będącego właścicielem rejestru. Firma, dla której ma być prowadzony rejestr musi być wpisana do bazy firm (przycisk Firmy z prawej strony głównego ekranu lub z menu Tablice/Firmy). Dla każdego właściciela można utworzyć kilka rejestrów. Zakładanie nowego rejestru Nowy rejestr tworzony jest po uruchomieniu funkcji menu Rejestr/Twórz nowy rejestr lub naciśnięcie przycisku Rejestr po prawej stronie okna głównego (panel przycisków). Z wyświetlonego spisu firm należy wybrać firmę, dla której ma być prowadzony rejestr (ma pozwolenie). Dane firmy powinny być poprawnie wypełnione, zwłaszcza numer REGON oraz przy danej firmie powinno być wpisane dane z pozwolenia otrzymanego z UC na prowadzenie procedury uproszczonej (w obszarze Dodatkowe dane: na zakładce 4. Pozwolenia). Istotnymi danymi są: numer pozwolenia, jego typ, ważność od/do, oraz przede wszystkim lista kodów taryfowych CN, odprawianych w procedurze uproszczonej. Po wybraniu firmy, program wyświetla okienko Opcje rejestru. Po ustawieniu i akceptacji opcji (omówiono je dalej) program utworzy okno Rejestry firmy, w którym będą prezentowane wszystkie rejestry danej firmy. W oknie tym, między innymi, znajduje się przycisk Opcje służący do wyświetlenia okna Opcje rejestru, celem dokonania zmian w opcjach. WinSADIB/MS/OR 69

70 Aby utworzyć rejestr dla kolejnej procedury, należy powtórzyć cały proces zakładania rejestru, czyli wejść do menu rejestr, wybrać ze spisu firmę oraz ustawić odpowiednio opcje. Kolejne rejestry są widziane jako kolejne, dodatkowe zakładki w oknie Rejestry firmy (oczywiście, gdy tworzyliśmy kolejny rejestr dla wcześniej wybranej firmy). 70 Opcje Jak już wspomniano, okienko opcji rejestru jest wyświetlane przy tworzeniu rejestru albo w rejestrze po przyciśnięciu przycisku Opcje. Okienko Opcje rejestru zawiera kilka zakładek: Zakładka Opcje rejestru Na zakładce koniecznie należy określić nazwę tworzonego rejestru w polu Nazwa rejestru:, która pojawi się jako nazwa odpowiedniej zakładki w oknie Rejestry firmy. Następnie należy zaznaczyć opcje wskazując odpowiedni typ SAD-u (A, B, C, itd. - wartość pola Typ SAD-u z pola 1 dokumentu SAD). Oznaczać to będzie, że do rejestru, który tworzymy będą trafiać dane pochodzące tylko z SAD-ów danego typu. Można jeszcze bardziej ograniczyć rodzaj SAD-ów zapisywanych do rejestru, wybierając w polu Typ dod. SAD-u, typ dodatkowy, którym oznaczono dokumenty SAD (np. dowolny, żaden, WPT, TIR, ATA, PKP, LOT). Do rejestru trafią tylko SAD-y danego typu, w których ustawiono odpowiedni typ dodatkowy. W polu Typ dod. SAD-u można wybrać typ dowolny, co oznacza, że do tego rejestru trafią SAD-y dowolnego typu. Typ żaden wskazuje, że do rejestru trafią dane z SAD-u oznaczonego flagą żaden. Zaznaczenie opcji rejestr zamknięty spowoduje, że do danego rejestru nie będą już dodawane żadne wpisy. W ten sposób można niejako utworzyć rejestr "archiwalny" (jednak jest możliwość odznaczenia tej opcji i rejestr ponownie staje się aktywny). Oczywiście opcja nie ma sensu przy nowoutworzonym ("pustym") rejestrze. Należy zwrócić uwagę, że nie można założyć kilku identycznych rejestrów akceptujących ten sam typ SAD-u oraz posiadających te same dodatkowe ograniczenia. Można założyć taki rejestr po uprzednim zamknięciu dotychczasowego. Włączenie opcji zapytaj o numer kolejnego wpisu umożliwia podanie numeru wpisu rejestrowego podczas operacji blokowania wpisu. Należy wziąć pod uwagę fakt, ze ustawienie opcji jest "jednorazowe". Podczas następnego blokowania wpisu, po zapytaniu o jego numer, zaznaczenie opcji jest cofane. Z tej opcji należy korzystać w wyjątkowych sytuacjach program sam nadaje odpowiednio kolejne numery wpisom w kolejności ich blokowania. Należy określić rodzaj numeracji na wydruku, SAD-zie uzupełniającym i powiadomieniach: wg towarów albo wg SAD-ów. Ustalenie rodzaju numeracji ma wpływ na postać numeru na wydruku z rejestru oraz na postać dokumentu Y- CLE w polu 40 SAD-u uzupełniającego. Szczegóły wraz z przykładami będą podane w jednym z akapitów zamieszczonych poniżej. Zakładka Ograniczenia Na zakładce Ograniczenia, jak sama nazwa mówi, można dodatkowo ograniczyć zakres rodzajów dokumentów SAD wpisywanych do danego rejestru. Jeśli do wybranego rejestru mają trafiać tylko dokumenty z określonymi procedurami (zawartość pola 37 SAD), to należy za pomocą przycisku Dodaj dopisać do listy Procedura SAD-u kody tych procedur. Gdy do rejestru mają trafiać tylko dokumenty z określonych lokalizacji (wartości pola 30 SAD-u), to te lokalizację należy dopisać do listy Tylko towary z lokalizacji. Podobnie, gdy wymagamy, by do rejestru trafiały tylko dokumenty z określonych składów (wartość pola 49 SAD-u), wtedy należy te składy dopisać do listy Tylko towary ze składów. Kolejne ograniczenie jest związane z konkretnym dokumentem znajdującym się w polu 44 SAD-u. Umiejętne ustawienie ograniczeń pozwala np. na utworzenie oddzielnych rejestrów o identycznych własnościach dla oddzielnych miejsc uznanych lub dla oddzielnych składów celnych. Zakładka Opcje wydruku UWAGA: Każdy rejestr posiada własne specyficzne opcje. Ich ustawienie musi być wykonane niezależnie dla każdego rejestru. Na tej zakładce można ustawić opcje związane z wydrukami rejestru. Gdy pole Nazwa rejestru na wydruku nie jest wypełnione, program domyślnie zatytułuje rejestr jako: Rejestr towarów objętych procedura uproszczoną, po którym jest wstawiona nazwa rejestru z zakładki Opcje rejestru). Jeśli pole to zostanie wypełnione tekst tu umieszczony znajdzie się w nagłówku wydruku. Nazwę tę można zmienić w dowolnym momencie korzystania z rejestru. Można także zaznaczyć opcję powodującą by na wydrukach zawsze drukowano nadawcę wraz z odbiorcą towaru. Dosyć interesująca jest opcja drukuj w uwagach do wpisu dodatkowe dane wg wzorca:. Otóż pozwala ona umieścić na wydruku rejestru dodatkową linię o nazwie Uwagi zawierającą wskazane informacje pochodzące z SAD-u (na podstawie którego powstał wpis) oraz z samego rejestru. Jakie wartości powinny się tam znaleźć - decyduje użytkownik wpisując w HUZAR SOFTWARE

71 polu pod opcją tzw. wzorce (informacje dotyczące wzorców można znaleźć po kliknięciu w link zamieszczony poniżej okna zawierającego wzorzec. Wzorce to dowolne napisy zawierające parametry. Parametrem nazwano napis zawarty między dwoma znakami procentu (%nazwa_parametru%). Nazwa parametru wskazuje wartość, którą należy pobrać z dokumentu SAD bądź rejestru i umieścić w linijce Uwagi w miejscu występowania parametru. Z rejestru można pobrać wartości dwóch parametrów: NrPoczWpisu oraz NrKonWpisu (odpowiednio, początkowy i końcowy numer wpisu wzięty z pola numeracji według towarów). Przykładowo, gdy wpiszemy następujący wzorzec: SAD/%NrPoczWpisu%-%NrKonWpisu% to na wydruku otrzymamy: SAD/ Można zauważyć, że budowanie wzorca jest bardzo proste, jeżeli tylko wiemy, jaka jest nazwa parametru związana z danymi dokumentu SAD. Najprościej zapoznać się z tymi nazwami analizując zawartość pliku XML, który powstał po wyeksportowaniu dokumentu SAD do pliku XML (funkcja wyślij do pliku... z menu kontekstowego po przyciśnięciu prawego klawisza myszki, i tam wybrać typ Pliki w formacie XML Huzar Software). Zawartość pliku wyświetlona w przeglądarce internetowej ma strukturę drzewa, w której na czerwono wyświetlono nazwy węzłów i tzw. atrybutów - właśnie one będą dla nas interesujące. Sposób zadawania parametrów wyjaśniono na kilku poniższych przykładach. Gdy należy wydrukować datę wystawienia dokumentu SAD, to analizując zawartość pliku XML, zauważymy, że znajduje się ona pod atrybutem DataDekl w węźle P1Kontekst, zatem wzorzec powinien wyglądać następująco: Data SAD-u: %P1kontekst.DataDekl%. Należy zwrócić uwagę, że parametr najpierw zawiera nazwę węzła (P1Kontekst) i bezpośrednio po kropce występuje nazwa atrybutu zawierającego datę (DataDekl). W wyniku otrzymamy przykładowy napis: Data SAD-u: Gdy należy wydrukować w uwagach opis pierwszego i drugiego towaru (z pola 31 dokumentu SAD), wtedy wzorzec powinien wyglądać następująco: Opis towarów: %PozycjeSadu[0].P31ZnakiINumery.OpisTowaru%, %PozycjeSadu[1].P31ZnakiINumery.OpisTowaru%. Należy zwrócić uwagę, że elementy w pliku XML są liczone od zera. W oknie z parametrami można wybrać wiele elementów do druku, np.: Opis towaru: %PozycjeSadu[1].P31ZnakiINumery.OpisTowaru% SAD/%NrPoczWpisu%-%NrKonWpisu%/%P1kontekst.datadekl% nadawca: %P2nadawca.trescdodruku% Wpis do rejestru Każda firma może posiadać kilka rejestrów. Mogą się one różnić dopuszczalnym zestawem typów dokumentów SAD i/lub typem dodatkowym. Utworzenie kolejnego rejestru dla firmy powoduje, że w okienku Rejestry firmy pojawi się kolejna zakładka z nazwą rejestru. Wprowadzając dokument SAD do rejestru program sam rozpoznaje, do którego rejestru (lub rejestrów) dany dokument będzie wpisany (pojedynczy dokument może być umieszczony w kilku różnych rejestrach). Jeśli program nie znajdzie odpowiedniego rejestru, sygnalizuje to stosownym komunikatem. W przypadku, gdy dokument zostanie wpisany do wielu rejestrów zaleca się weryfikację wpisów i ewentualne usunięcie wpisów z tych rejestrów, w których był on efektem ubocznym (niezamierzonym). Taka sytuacja może się pojawić, gdy opcje różnych rejestrów, tego samego właściciela, mają wspólne własności. Może to skutkować problemami z jednoznaczną identyfikacją pozycji w rejestrze przy podawaniu numeru rejestru w zgłoszeniu uzupełniającym. Aby dokument SAD mógł być wprowadzony do rejestru powinien spełniać następujące warunki: 1. W wyniku kontroli poprawności (klawisz [F2] na formularzu otwartego dokumentu SAD) nie zostały wykryte błędy, 2. W dokumencie SAD została zaznaczona, znakiem na formularzu otwartego dokumentu SAD, opcja wpis do rejestru oraz wybrano jedną z wartości typów dodatkowych. Zaznaczenie jest sygnalizowane zielonym kolorem pozycji wykazu SAD-ów (w oknie głównym), 3. W polu 44 wymieniono dokument pozwolenia o kodzie 2UP2 lub 3UP3 Zaznaczenie opcji wpis do rejestru w otwartym dokumencie SAD, nie jest równoznaczne z jego wprowadzeniem do rejestru. Wprowadzenie dokumentu do rejestru realizowane jest funkcją menu Operacje/Z SADu generuj wpis do rejestru. Ta sama funkcja, dla zaznaczonego SAD-u na liście dokumentów SAD, dostępna jest również z menu kontekstowego (prawy klawisz myszki) oraz Z SADu generuj wpis do rejestru. Po poprawnym zakończeniu wpisu do rejestru pojawi się komunikat informujący, do którego rejestru (lub rejestrów) wpisany został dany dokument. Następnie zostaje otwarte okno Rejestry firmy z wykazem wpisów w rejestrze. Każdy wpis w rejestrze posiada swój nagłówek, którego dane zawierają: 1. datę wpisu, WinSADIB/MS/OR 71

72 2. nazwisko osoby dokonującej wpisu, 3. dane związane z systemem Celina lub systemem ECS. Dane osoby dokonującej wpisu podaje się w momencie blokowania wpisu. Okno edycyjne Dane wpisu w rejestrze można otworzyć przez naciśnięcie przycisku. Dane związane z systemem Celina/ECS powinny być uzupełnione dopiero po otrzymaniu odpowiedzi z systemu Celina/ECS. Jeśli te komunikaty przychodzą do modułu , to dane te zostaną wpisane automatycznie. Z każdym wpisem związany jest dokument SAD, który został wprowadzony do rejestru. Dokument ten nie może już być edytowany. Użytkownik ma jedynie możliwość podglądu dokumentu, poprzez polecenie dostępne z menu kontekstowego dla wybranego wpisu. W oknie głównym programu dokument wprowadzony do rejestru jest zaznaczony kolorem oliwkowym. Blokada wpisu w rejestrze Po wpisaniu SAD-u do rejestru, tak jak opisano wyżej, nie posiada on jeszcze konkretnego numeru (w kolumnie L.p. widnieje charakterystyczna ikonka ołówka). Aby nadać mu numer, należy ten wpis zablokować. Operację blokowania wpisu realizuje się przez naciśnięcie przycisku Zablokuj. Należy podać dane osoby dokonującej operacji, a datę wpisu program wypełni automatycznie. W szczególnych przypadkach użytkownik może wybrać datę ręcznie, jednak nie jest to operacja zalecana. Po zablokowaniu wpis otrzymuje automatycznie numer w rejestrze. W przypadku, gdy w opcjach rejestru zostanie zaznaczona opcja zapytaj o numer kolejnego wpisu, wówczas użytkownik UWAGA: Nie zaleca się ręcznego ustawienia numeru poniżej ostatnio użytej wartości. Może to doprowadzić do pojawienia się tych samych numerów dla różnych odpraw w zgłoszeniu uzupełniającym. może podać dowolny numer, który jednocześnie będzie numerem początkowym dla kolejnych automatycznych wpisów. Numer powinien być wartością unikatową w obrębie roku. Po zablokowaniu wpisu w rejestrze, program umożliwia wpisanie (patrz też następny punkt) danych z potwierdzenia powiadomienia, które przekazane zostały z systemu Celina/ECS. Dane te umieszczane są automatycznie w polu 40 każdej pozycji towarowej SAD-u (w procedurze wywozowej) lub SAD-u uzupełniającego (w procedurze importowej). Zarejestrowanie odpowiedzi z systemu Celina Powiadomienie o zamiarze odprawy celnej (patrz punkt Powiadomienie urzędu celnego o zamiarze odprawy celnej) należy wysyłać do systemu Celina OPUS. System Celina zwrotnie przekazuje numer PWD, co stanowi potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia. Zablokowany wpis do rejestru, a także związany z wpisem dokument SAD, zostanie zaktualizowany o otrzymany numer. Odpowiedź z systemu Celina może zostać odebrana na dwa sposoby: 1. automatycznie (przy bezpośredniej łączności z systemem Celina) lub z maila, 2. poprzez odczyt ze strony internetowej i ręczne uzupełnienie wpisu w rejestrze. Automatyczne odebranie odpowiedzi wykonuje się na poziomie formularza głównego. Wybierając odpowiedni dokument SAD należy uruchomić funkcję menu Operacje/Sprawdź status w Celinie lub nacisnąć klawisz [F7]. Przy braku bezpośredniej łączności z systemem Celina należy odczytać ze strony internetowej odpowiedź potwierdzającą przyjęcie powiadomienia. W obu przypadkach wymagana jest rejestracja w systemie Celina. Dane z Celiny można ręcznie wprowadzić z poziomu okna Rejestr firmy w sposób opisany w następnym punkcie. Dokonywanie poprawek w rejestrze Wpisy w rejestrze mogą być modyfikowane i wprowadzone zmiany są odnotowywane na zakładce Poprawki. Sposób postępowania zależy od rodzaju zmiany (wartości z dokumentu SAD, numery ewidencyjne systemów celnych itp.), typu rejestru, decyzji na zmiany otrzymanej ze służby celnej. Szczegółowy opis wprowadzania zmian opisano w odpowiednich podrozdziałach. Wydruki z rejestru Po naciśnięciu przycisku Drukuj w oknie Rejestry firmy zostanie wyświetlone okienko Które wpisy drukować?. Służy ono do ustalenia zakresu drukowanych wpisów poprzez wskazanie miesiąca i roku albo podanie zakresu numerów porządkowych wpisów do wydruku. Można także zaznaczyć opcję drukuj nagłówki bez tła, co spowoduje, że tło nagłówków będzie białe. Akceptacja wyboru w okienku spowoduje otwarcie okna podglądu wydruku rejestru. Program umożliwia też inne wydruki np. podsumowanie opłat, raport cła oraz raportów VAT w podziale na Firmy i/lub metody płatności. Taki raport można też wyeksportować do pliku *.csv. 72 HUZAR SOFTWARE

73 Realizacja procedury uproszczonej w przywozie Tworzenie rejestru 1. W oknie głównym programu z menu Rejestr należy wybrać funkcję Twórz nowy rejestr, 2. Z wyświetlonej listy firm należy wybrać firmę, która uzyskała pozwolenie (w tym oknie należy uzupełnić dane z pozwolenia na zakładce 4. Pozwolenia), 3. Po akceptacji wyboru firmy, pojawi się okno Opcje rejestru, w którym należy wpisać nazwę rejestru, zaznaczyć typ SAD-u=H oraz wybrać sposób numeracji w rejestrze. Przykładowo, gdy w rejestrze dokument SAD został wpisany pod numerem Nr wpisu=13 oraz Num. towarów=17 oraz wybrano numerację: wg SAD-ów to pole 40 SAD-u będzie wyglądać Y-CLE (albo Y-CLE /17) w zależności od tego czy zaznaczono (odznaczono) opcję w polach 40 SAD-u pomiń numery towarów (tylko nr wpisu). wg towarów to pole 40 SAD-u będzie następujące: Y-CLE W tym samym oknie, ale na zakładce Opcje wydruku należy wpisać przede wszystkim nazwę rejestru, która ma się pojawić na wydruku (oraz inne elementy wydruku). Istotnym jest, że opcje wydruku możemy zmieniać dowolnie dostosowując go do upodobań Urzędu. UWAGA: Po utworzeniu rejestru dla pewnej firmy nie należy modyfikować danych tej firmy w bazie firm. Po prostu program potraktuje tę firmę jako inną, której nie odpowiada dane pozwolenie. Tworzenie i wpisanie SAD-u do rejestru 1. Należy utworzyć importowy dokument SAD (ustalić wartości pola 1). W lewym górnym rogu otwartego SAD-u zaznaczyć opcje Wpis do rejestru oraz wybrać odpowiedni Typ dodatkowy. 2. W polu 44 wpisać albo wybrać z bazy pozwoleń numer pozwolenia (dla nowych pozwoleń wybrać kod 3UP3, dawniej 2UP2), 3. Sprawdzić poprawność SAD-u za pomocą przyciśnięcia klawisza [F2]. Jeżeli są błędy, to należy je usunąć. 4. Zamknąć dokument SAD. Zgodnie z instrukcją wpis do rejestru powinien nastąpić zaraz po przesłaniu powiadomienia (równocześnie z przesłaniem powiadomienia). Wpis do rejestru jest równoznaczny z przyjęciem zgłoszenia celnego. W poniższej tabeli przestawiono dwa schematy postępowania: A. Jeżeli na powiadomieniu ma być umieszczony numer wpisu w rejestrze * Po wskazaniu SAD-u w oknie głównym należy wybrać z menu podręcznego funkcję Do powiadom. Celina (PWD) * Wybrać sposób generowania powiadomień oraz uzupełnić w powiadomieniu brakujące dane. Odpowiedzieć twierdząco na pytanie: czy przejść do bazy powiadomień? * W oknie Powiadomienia Celina wysłać powiadomienie do Celiny Opus naciskając przycisk Eksport do Celiny * Gdy Celina odpowie błędem (komunikat PWK2), to w przypadku błędnych danych w SAD-zie, należy skasować to powiadomienie, poprawić dokument SAD oraz powtarzać czynności z poprzednich punktów do momentu otrzymania z Celiny komunikatu PWK1 * W oknie głównym należy ustawić się na SAD-zie i z menu podręcznego wybrać funkcję Do rejestru * W rejestrze zablokować SAD (wpis) za pomocą przycisku Zablokuj. B. Jeżeli na powiadomieniu nie musi być umieszczony numer wpisu w rejestrze * W oknie głównym należy ustawić się na SADzie i z menu podręcznego wybrać funkcję Do rejestru * W rejestrze zablokować SAD (wpis) za pomocą przycisku Zablokuj * Po wskazaniu SAD-u w oknie głównym programu należy wybrać z menu podręcznego funkcję Do powiadom. Celina (PWD) * Wybrać sposób generowania powiadomienia oraz uzupełnić brakujące dane. Odpowiedzieć twierdząco na pytanie: czy przejść do bazy powiadomień? * W oknie Powiadomienia Celina wysłać powiadomienie do Celiny Opus naciskając przycisk Eksport do Celiny * Gdy Celina odpowie błędem (komunikat PWK2), to w przypadku błędnych danych w SADzie, należy anulować wpis w rejestrze, poprawić dokument SAD oraz go ponownie wpisać do rejestru, powtórzyć czynności z poprzednich punktów aż do momentu otrzymania z Celiny komunikatu PWK1. WinSADIB/MS/OR 73

74 Zgłoszenia uzupełniające W terminie określonym w pozwoleniu na prowadzenie procedury uproszczonej, wydanym użytkownikowi, należy dokonać zgłoszenia uzupełniającego dla dokonanych wpisów w rejestrze. Jedno zgłoszenie może dotyczyć kilku wpisów (każdy wpis to pojedyncza odprawa). Po wprowadzeniu, uaktualnieniu i zablokowaniu wpisów, które powinny wejść w skład zgłoszenia uzupełniającego można rozpocząć operację jego tworzenia. W tym celu należy otworzyć okienko Rejestry firmy i nacisnąć przycisk SAD uzup. Otwarte zostaje okno Tworzenie SAD-ów uzupełniających. W oknie tym wyświetlone zostaną tylko wpisy, dla których nie utworzono jeszcze SAD-u uzupełniającego. Wykaz wpisów można ograniczyć podając datę graniczną (zaznaczyć opcje tylko wpisy do dnia i wpisać datę graniczną). Wyświetlone zostaną tylko wpisy dokonane do tej daty, dla których nie wykonano SAD-u uzupełniającego. SAD uzupełniający jest tworzony zgodnie z wytycznymi służby celnej (dane w polach 47 są sumami odpowiednich wartości we wpisach, nie są one przeliczane od nowa). Podstawowe kryterium zgodności to takie same typy dokumentów, waluty i kursy walut w SADach. Pozostałe kryteria można zmieniać za pomocą przycisku Opcje łączenia można określić dodatkowe reguły łączenia wpisów, zawartości pola 31, 40, 44. Okno opcje łączenia składa się z trzech obszarów: w pierwszym obszarze określamy reguły łączenia wpisów na SADzie w drugim obszarze wstaw datę zgłoszenia / kalkulacji należy określić datę która znajdzie się w polu Deklaracja SADu uzupełniającego bieżącą jeśli zgłoszenie uzupełniające tworzymy i wysyłamy w okresie, w którym kurs waluty jest identyczny, jak był zastosowany podczas wpisu w rejestrze bieżącą, chyba, że w taryfie z miesiąca... - jeśli uległa zmianie taryfa celna w zakresie kodów CN z miesiąca zgłoszenia (4PL02) jeśli kurs waluty w momencie zgłaszania SADu uzupełniającego jest inny niż był w momencie wpisywania do rejestru (np. jeśli SAD uzup. wykonujemy w następnym miesiącu) w trzecim obszarze można wybrać sposób utworzenia pola 31. Po wybraniu wpisów do rozliczenia i naciśnięciu przycisku Twórz SAD(y) program łączy wpisy zgodnie z przyjętymi kryteriami łączenia, tworząc odpowiednią liczbę zestawów SAD-ów uzupełniających. Utworzone SAD-y uzupełniające pojawiają się na liście SAD-ów w oknie głównym programu z ikonką sumy ( ). Rozliczone wpisy znikają z listy wpisów do rozliczenia, a w oknie Rejestry firmy wyświetlane są w kolorze zielonym. Jedna z kolumn wpisu w rejestrze (SAD-u uzup.) zawiera numer dokumentu SAD uzupełniającego. Menu kontekstowe takiego wpisu pozwala na podgląd SAD-u wprowadzonego do rejestru oraz SAD-u uzupełniającego. Po zaznaczeniu opcji Tylko zgodne program będzie sygnalizował powód, dla którego nie da się połączyć jakichś wpisów na jeden SAD uzupełniający (jeśli taka sytuacja zaistnieje) W przypadku, gdy jedynym zgodnym wpisem z rozliczanym jest on sam lub zaznaczony został tylko jeden wpis, program tworzy kopię dokumentu (pojawi się nowy dokument w spisie SAD-ów) i oznaczony jako SAD uzupełniający. Utworzone zgłoszenia uzupełniające należy wysłać do systemu Celina WebCel. Poprawki w rejestrze Sposób wykonania poprawek zależy od sytuacji opisanych poniżej. 1. Jeśli trzeba zmienić tylko jakieś dane z Celiny - np. numer ewidencyjny, datę - jeśli ktoś wpisywał ręcznie i się pomylił, to po podświetleniu wybranego wpisu, za pomocą przycisku Popraw otworzyć okno poprawek i wybrać Dane syst. Celnych - uzupełnić poprawne dane. Jeżeli pole, które zmieniamy było puste, to zmiana nie jest odnotowywana jako poprawka. 2. Jeżeli zmiany dotyczą elementów przeniesionych z dokumentu SAD (wartość, masa, dokumenty itp.), to muszą one być naniesione na dokumencie SAD. Wyróżniamy dwie sytuacje: a. Jeśli jeszcze nie wykonano SAD-u uzupełniającego, to należy ustawić się na tym wpisie, wybrać Anuluj wpis, a następnie wejść do edycji SAD-u związanego z tym wpisem. Po naniesieniu poprawek zamknąć SAD i wykonać Do rejestru. Tu można wybrać w to samo miejsce lub jako zupełnie nowy wpis. Zazwyczaj chcemy, aby to był ten sam numer, więc należy wybrać opcję pierwszą. Jeśli jednak zmiany wprowadzone do SADu spowodowały zmniejszenie lub zwiększenie ilości grup towarowych na SADzie, to zawsze taki poprawiony wpis będzie z kolejnym numerem. Ale przy nim będzie adnotacja, z którego wpisu powstał nowy wpis. Po wrzuceniu poprawionego SADu do rejestru zostanie on automatycznie zablokowany bez udziału użytkownika. b. Jeśli już wykonano SAD uzupełniający i nie wysłano do UC, to należy usunąć ten SAD uzupełniający, a następnie wykonać czynności opisane w punkcie 2a. Następnie wykonać ponownie SAD uzupełniający. c. Jeśli już wykonano SAD uzupełniający i wysłano go do UC, to należy najpierw zapisać ten SAD do pliku *.sad, usunąć ten SAD uzupełniający, a następnie wykonać czynności opisane w punkcie 2a. Następnie wykonać ponownie SAD 74 HUZAR SOFTWARE

75 uzupełniający. Zapisany SAD można wczytać do programu (Operacje/Wczytaj z pliku) w celu udokumentowania historii operacji. d. Gdy decyzja UC nie wymaga zmian wartości ani w rejestrze ani w SADzie uzupełniającym, to jej treść należy wpisać korzystając z przycisku Dodaj decyzję UC jako poprawkę znajdującego się na zakładce Poprawki. 3. Zaleca się wpisanie treści decyzji UC na zakładce Poprawki, żeby w razie kontroli mieć wszystkie informacje dotyczące przyczyny poprawki i decyzji UC. 4. Dla bezpieczeństwa zaleca się pracę bez uprawnienia Poprawki rejestru. Dopiero w sytuacji, gdy musimy zrobić poprawkę, przydzielamy to prawo (bądź przydziela je administrator programu), a po wykonaniu zmian odbieramy. Posiadając to uprawnienie można przez pomyłkę anulować wpis, co jest przecież odnotowywane. Realizacja procedury uproszczonej w wywozie W niniejszym punkcie skoncentrowano się na prowadzeniu rejestru w eksporcie omawiając dwa rodzaje pozwoleń: A. obowiązkowo należy wpisać zgłoszenie do rejestru, B. wpis do rejestru tylko w przypadku awarii ECS (tworzenie zgłoszenia kompletnego bez konieczności prowadzenia rejestru). Należy zaznaczyć, że niektóre czynności poniżej opisane mogą być inne. Czasami w pozwoleniu narzuca się sposób postępowania, do którego należy się dostosować. A1. Tworzenie rejestru - obowiązek prowadzenia rejestru 1. Z menu Rejestr wybrać funkcję Twórz nowy rejestr, 2. Z wyświetlonej bazy firm należy wybrać firmę, na którą jest pozwolenie (najlepiej uzupełnić dane pozwolenia na zakładce 4. Pozwolenia), 3. Z kolei w wyświetlonym oknie Opcje rejestru zaznaczyć typ SAD-u w rejestrze = A (wywóz (wysyłka), wpisać nazwę rejestru (nazwa ta będzie widoczna w menu Rejestr), określić sposób numeracji (wg towarów albo wg SAD-ów; od wyboru numeracji zależy też zawartość pola 40 dokumentu SAD opisano to wyżej przy procedurze importowej). Pozostałe opcje ustawiamy analogicznie jak opisano wyżej (w szczególności wybór Typ dod. SAD-u) oraz Typ rej.eksport. = rzeczywisty (wymagane wpisy do rejestru). 4. Na zakładce Opcje wydruku należy wpisać nazwę rejestru, jaka powinna być na wydruku oraz ewentualnie zaznaczyć inne opcje dostosowujące wydruk do naszych potrzeb. Opcje wydruku można zmieniać w trakcie prowadzenia rejestru. 5. Po utworzeniu rejestru dla wskazanej firmy, nie należy modyfikować jej danych w bazie firm. Program potraktuje taka firmę jako zupełnie nową, dla której nie pasuje pozwolenie. WinSADIB/MS/OR 75

76 A2. Tworzenie SAD-u i wpisanie do rejestru 1. Utworzyć SAD eksportowy, w którym pole 1 w części 2 = Z oraz zaznaczona jest w lewym górnym rogu opcja Wpis do rejestru oraz odpowiedni Typ dodatk. 2. W polu 44 SAD-u wpisać (lub wybrać z bazy pozwoleń) numer pozwolenia. 3. Sprawdzić poprawność dokumentu SAD przyciskając klawisz F2. Gdy u dołu ekranu pojawią się błędy (są oznaczone ikonką wykrzyknika), to koniecznie należy je usunąć. Jeżeli pojawia się ostrzeżenia, to należy uważnie je przeanalizować, czy aby nas nie dotyczą. 4. Zamknąć dokument SAD. 5. W spisie SAD-ów ustawić się na danym dokumencie i po przyciśnięciu prawego klawisza myszki wybrać z menu podręcznego funkcję Do rejestru. Program otworzy odpowiedni rejestr, w którym będzie widoczny wykonany przed chwilą wpis tymczasowy (oznaczony ikonką ołówka). Należy dany wpis zaznaczyć i zablokować z wykorzystaniem przycisku Zablokuj. 6. Zamknąć rejestr. Otworzyć do podglądu omawiany SAD, a następnie wybrać z prawego górnego rogu operację Eksport do ECS (można również wybrać tę operację po przyciśnięciu prawego klawisza myszki na SAD-zie z wyświetlonego menu Operacje ECS/Wyślij SAD do ECS. 7. Po otrzymaniu komunikatu IE528 (MRN) oraz IE529 (zwolnienie do procedury) można wysłać towar uprzednio drukując dokument EAD, który przyszedł razem z IE529. B1. Pozwolenie bez obowiązku prowadzenia rejestru Co prawda przy pozwoleniu tego typu nie jest wymagane prowadzenie rejestru, jednak dla wygody użytkownika program umożliwia ewidencjonowanie takich zgłoszeń. Robi to za pomocą rejestru wirtualnego. Rejestr ten należy utworzyć w sposób opisany w punkcie A1 z jednym wyjątkiem: należy wybrać typ rejestru eksportowego jako wirtualny. W dokumencie SAD w polu 1 (Deklaracja) część 2 powinno przyjąć wartość A - czyli kompletne. W lewym górnym roku należy zaznaczyć uproszczony wybrać odpowiedni typ rej. dod., sprawdzić poprawność SADu, zamknąć dokument, wpisać do rejestru i postępować jak opisano w punktach 3-7 rozdziału A2. 76 Jeżeli ogłoszono awarię systemu ECS, konieczny jest wpis do rejestru (rzeczywistego) opisany poniżej. Procedura awaryjna - wpis do rejestru tylko w przypadku awarii ECS Należy postępować analogicznie jak w przypadku pierwszym, oprócz wyjątków poniżej opisanych. Rejestr można utworzyć wcześniej niekoniecznie dopiero w momencie awarii (patrz wyżej tworzenie rejestru): 1. nazwę rejestru i wydruku można zmienić np. na Wywóz awaria ECS, 2. w dokumencie SAD w prawej, górnej jego części zaznaczyć Procedura awaryjna do ECS, 3. jeżeli podczas sprawdzania poprawności dokumentu (klawisz F2) pojawi się błąd o braku dokumentu 3PL15, to wystarczy kliknąć w komunikat o błędzie, aby mieć możliwość dopisania dokumentu w odpowiednie miejsce, HUZAR SOFTWARE

77 4. nie należy wysyłać zgłoszenia do ECS, lecz wydrukować trzy karty dokumentu ESS (przycisk Drukuj/ ESS), ewentualnie z wykazem towarów, 5. można rozpocząć wysyłkę towaru dołączając wydrukowane ESS z wykazem towarowym, 6. zapisać SAD w pliku (tak jak podczas wysyłki do ECS, ale wybrać opcje do pliku, podpisać certyfikatem, zapisać na nośniku i dostarczyć do Urzędu wraz z kartą 1 i 2 w okresie rozliczeniowym). WinSADIB/MS/OR 77

78 10. Moduł W module (Tablice/moduł i komunikatów) znajdują się wszystkie komunikaty wysyłane/odbierane do/ze służby celnej. W tym oknie jest kilka zakładek: Komunikaty wysłane/odebrane, Operacje do wykonania, Kom. odrzucone oraz Kom. przyjęte. W sekcji Filtr komunikatów można określić kryteria filtrowania wypełniając poszczególne (lub niektóre) pola. Jeśli opcja szybki filtr jest zaznaczona, to filtrowanie odbywa się automatycznie po zmianie kryteriów. Jeśli ta opcja nie jest zaznaczona, to po zmianie kryteriów należy wykonać operację Filtruj. Gdy włączono opcję odbieraj wiadomości w tle co... w opcjach programu (węzeł Konta ), wtedy na górnym pasku obok przycisku Koniec zapalona jest żółta żaróweczka. Można włączać/wyłączać odbiór komunikatów w tle za pomocą funkcji Wysyłanie/Odbieranie wiadomości w tle w menu Operacje wskazując zakończenie bądź rozpoczęcie odbierania w tle. Z pracą w tle związana jest jeszcze jedna funkcja (Uaktualnij ustawienia w zaplanowanych wysyłkach) menu Operacje/Wysyłanie odbieranie wiadomości w tle. Otóż program przygotowuje sobie tzw. "paczkę" do wysyłki dołączając informacje o kontach pocztowych z ustawień pocztowych wprowadzonych w opcjach programu. Gdy przyjdzie chwila wysyłania "paczki", program podejmuje akcje rzeczywistego wysłania przygotowanych komunikatów. Jednak, gdy w międzyczasie zmieniono ustawienia pocztowe (np. hasło), to przygotowana "paczka" nigdy nie zostanie wysłana, ponieważ system pocztowy na to nie pozwoli. Aby umożliwić wysłanie już przygotowanej "paczki" z nowymi ustawieniami pocztowymi należy wykonać funkcję Uaktualnij ustawienia w zaplanowanych wysyłkach. Do modułu można również wejść z od razu ustawionym filtrem. Jeśli chcemy zobaczyć np. wszystkie komunikaty związane z danym SADem wywozowym wystarczy podświetlić go na spisie SADów, a potem z menu kontekstowego wybrać Operacje ECS/Pokaż historię wysyłek do ECS lub użyć skrótu klawiszowego [F6]. Identycznie dla pozostałych systemów. Wówczas otwiera się moduł , w którym są widoczne komunikaty związane z danym dokumentem. Jeśli komunikaty nie wczytują się automatycznie do modułu , można je wczytać ręcznie za pomocą funkcji Wczytaj z menu Plik. Należy wówczas wskazać komunikat czyli plik w formacie XML (a nie ). Komunikaty wyświetlane w kolorze czerwonym to są takie, których nie udało się przyporządkować do dokumentów znajdujących się w bazie danych. Np. jeśli ręcznie lub z automatu (przez pomyłkę) zostanie wczytany komunikat CLNE (lub CLNZ) powołujący się na SAD o numerze własnym, który nie figuruje w bazie, to będzie on wyświetlany na czerwono. Niektóre komunikaty (np. IE529, IE599, POD, PZC) można wydrukować w formie graficznej. W tym celu należy po podświetleniu danego komunikatu wybrać z menu kontekstowego (prawym klawiszem myszki) Pokaż w zewnętrznym programie. Dokument zostanie otwarty w domyślnej przeglądarce internetowej i z niej należy go wydrukować (Plik/Drukuj). Ścieżki do plików stanowiących szablony komunikatów są określone w Opcje/Opcje programu/szablony wydruków. Niektóre komunikaty przysyłane przez służbę celną wymagają odpowiedzi użytkownika lub są na tyle ważne, że użytkownik powinien na nie zwrócić uwagę. Są to np. zapytania o niezamknięty tranzyt (IE140) lub eksport (IE582) lub pojawienie się linków do PZC lub POD. Program sygnalizuje pojawienie się takiego komunikat specjalnym komunikatem. Aby łatwo znaleźć taki komunikat w module należy w części filtrującej zaznaczyć opcję bez odpowiedzi. W różny sposób odpowiada się na takie komunikaty: po podświetleniu komunikatu IE140 za pomocą przycisku Niezakoń. tranzyt (z panelu po prawej stronie) otwiera się komunikat IE141, w którym należy podać znane nam informacje o danej operacji tranzytowej po podświetleniu komunikatu IE582 za pomocą przycisku Niezakoń. eksport (z panelu po prawej stronie) otwiera się komunikat IE583, w którym należy podać znane nam informacje o danej operacji eksportowej po kliknięciu w komunikat zawierający link do POD (lub PZC) użytkownik zostanie przeniesiony na stronę służby celnej, gdzie ma podpisać i pobrać dokument POD lub PZC Jeśli użytkownik zareagował na takie komunikaty w inny sposób (poza programem), to aby monity więcej się nie pokazywały musi zaznaczyć operację Odpowiedziano znajdującą się w menu kontekstowym danego komunikatu. Rozsyłanie komunikatów. Niektóre komunikaty mogą być automatycznie wysłane (po ich otrzymaniu przez program) na inne adresy. Np. komunikat IE599 musi być przechowywany przez służby finansowe do celów kontroli służb podatkowych. Klient agencji, która w jego imieniu wypełnia i wysyła dokumenty powinien otrzymać też taki komunikat, albo inne świadczące o wysokości długu celnego lub poświadczone zgłoszenie celne. Można tak ustawić opcje programu, aby ten wysyłał w określonym momencie określone dokumenty pod wskazany adres (lub adresy). Szczegóły są opisane w rozdziale Automatyczne rozsyłanie komunikatów. Jednak dodatkowo w module z menu kontekstowego można rozesłać ponownie komunikaty lub wysłać je na określony w danym momencie adres. 78 HUZAR SOFTWARE

79 Automatyczne rozsyłanie komunikatów do końcowego klienta. W przypadku, gdy agencja celna obsługuje swoich klientów wysyłając w ich imieniu zgłoszenia do systemów celnych, powinna wysłać do nich niektóre komunikaty otrzymane ze służby celnej. Np. komunikat IE599 dokumentujący wywóz towaru poza granicę unii uprawnia firmę do zastosowania stawki VAT 0%. Przepisy fiskalne wymagają, aby taki komunikat był przechowywany w postaci otrzymanej ze służby celnej podpisany jej certyfikatem. Można tak skonfigurować program, aby po otrzymaniu komunikatu automatycznie wysyłał go pod wskazany adres. Użytkownik może wybrać moment wysyłki oraz postać wysyłanego dokumentu. Taki proces nazywa się rozsyłaniem komunikatów. W celu zautomatyzowania procesu rozsyłania należy wykonać następujące kroki: W bazie firm przy danej firmie (która jest nadawcą lub odbiorcą towaru) na zakładce Dod. adresy (znajduje się pod listą firm) należy wstawić haczyk przy automatycznie wysyłaj komunikaty na poniższe adresy oraz należy dodać adres (lub kilka), na które maile mają być wysyłane. W Opcje/Opcje programu/wysyłka kom. do klientów należy odpowiednio ustawić opcje wysyłania. Szczegółowy opis tych opcji został zamieszczony w rozdziale Przygotowanie programu do pracy. W węźle Powiadomienia importowe należy zaznaczyć opcję Wysyłaj automatycznie komunikaty do klientów. Odpowiednio zaznaczyć, czy SADy uzupełniające też mają być wysyłane. W tym węźle można też podać dodatkowy adres (adresy), na które dane komunikaty mają być wysyłane. Ale uwaga: ten adres dotyczy wszystkich wysyłek, a nie danej firmy. Można np. wpisać tu adres użytkownika programu komunikaty rozesłane automatycznie do odpowiednich odbiorców będą również trafiać do niego można to wykorzystać do kontroli rozsyłania. Następnie należy zaznaczyć które dokumenty, w jakim formacie oraz w którym momencie mają być rozsyłane. Odpowiednio należy wypełnić pola zawierające temat listu oraz treść. Treść listu może zawierać dane wyłuskane z wysyłanego komunikatu w tym celu w treści listu należy się posłużyć parametrami. Link Instrukcja online prowadzi użytkownika w miejsce, w którym opisano sposób tworzenia takiej treści listu zawierającej parametry. W węźle Powiadomienia eksportowe należy zaznaczyć: które komunikaty, w jakiej formie i w którym momencie mają być wysłane do końcowego odbiorcy. Odpowiednio należy wypełnić pola zawierające temat listu oraz treść wskazówki powyżej w opisie konfiguracji wysyłania powiadomień o odprawie importowej. W węźle Konfiguracja konta należy skonfigurować konto służące do rozsyłania komunikatów. Jeśli to jest to samo konto, które zostało już zdefiniowane w Opcjach programu w węźle Konta , to tutaj można skorzystać z tej definicji używając przycisku Kopiuj i wskazując konto, które należy skopiować. Należy pamiętać, że jeśli zostanie zmienione hasło do konta na serwerze pocztowym, to należy je zmienić również w programie (w Opcje programu/konta oraz w Konfiguracja konta w części dotyczącej rozsyłania). Po pojawieniu się komunikatu w module program wyśle go automatycznie pod wskazany adres - temat oraz treść listu są ustalane w opcjach. Treść listu może być wypełniona automatycznie, gdy zastosuje się sparametryzowaną deklarację opisu szczegółowo przedstawioną na stronie internetowej firmy Huzar-Software (wystarczy nacisnąć łącze Instrukcja online obok etykiety Treść listu wysyłanego do klientów:). Przykład wypełnienia treści listu parametrami: w załączniku dokumenty: Data SADu: %P1kontekst.datadekl% OGL: %ZestawySADu[0].DaneCeliny.CelinaOGL% Odbiorca - nazwa: %P8Odbiorca.firmy[0].Nazwa% Odbiorca - Miasto: %P8Odbiorca.firmy[0].Miasto% Odbiorca - Adres: %P8Odbiorca.firmy[0].UlicaDom% Odbiorca-TIN: %P8Odbiorca.firmy[0].tin% Nr kontenera: %PozycjeSadu[0].P31ZnakiINumery.Kontenery[0].Numer% Data potw. PZC: - %ZestawySADu[AktualNrZestawu].DaneCeliny.DataOtrzymPZC% Komunikaty mogą być wysyłane w postaci plików xml oraz html. Dla niektórych komunikatów opracowano szablony wydruków i stąd plik html po otwarciu w przeglądarce internetowej można wydrukować w czytelnej postaci graficznej. UWAGA: Jeśli adres mailowy dodano do firmy już po utworzeniu dokumentu SAD, to należy ponownie pobrać tę firmę w polu 2 lub 8 odpowiednio. Należy o tym pamiętać również wówczas, gdy kolejne SADy tworzy się poprzez kopię jeśli dokument kopiowany był utworzony przed dodaniem adresu do wysyłki należy ponownie pobrać firmę na odpowiednie pole SAD-u. Udane rozesłanie komunikatu jest sygnalizowane ikonką natomiast nieudane -. Flagę rozsyłania można ustawić (zmienić) ręcznie za pomocą funkcji Edytuj flagę wysyłki z menu kontekstowego. Jeżeli z jakichś powodów chcemy rozesłać ponownie komunikat, można to wykonać wybierając z menu kontekstowego WinSADIB/MS/OR 79

80 funkcję Roześlij ponownie komunikat. Jeśli natomiast chcemy wysłać komunikat na adres inny niż ten w bazie firm z menu kontekstowego należy wybrać funkcję Roześlij ponownie komunikat na adres, a następnie wpisać ręcznie adres. Jest on pamiętany i przy następnej tego typu operacji będzie podpowiadany. Komunikat może być sformułowany w języku angielskim. 80 HUZAR SOFTWARE

81 11. Wysyłanie dokumentów do systemów celnych Program daje różne możliwości wysyłania dokumentów do systemów celnych. Zależą one od warunków postawionych przez służbę celną (np. NCTS nie udostępnia interfejsu niewizualnego i dlatego ta opcja jest w programie wyszarzona). Dokument można wysłać do odpowiedniego systemu będąc wewnątrz niego (wówczas operację wysyłania inicjuje się za pomocą przycisku Eksport do [F6] zamieszczonego na górnym pasku poniżej przycisku Koniec) lub po zamknięciu dokumentu po jego podświetleniu na liście SADów wybierając z menu kontekstowego Operacje Celiny (lub odpowiednio NCTS, ECS)/Wyślij SAD do. W obu przypadkach pojawia się to samo okno, w którym określa się dalsze warunki wysyłki (poniżej dla systemu Celina). Wybór pierwszej opcji bezpośrednio przez serwis systemu... oznacza, że dokument zostanie wysłany przez interfejs niewizualny. Jeśli w opcjach programu nie zostały wpisane dane do logowania do danego systemu, to program zapyta o nie w momencie wysyłki. Login wpisuje się w Opcje/Opcje programu/systemy/interfejsy niewizualne, a hasło w Opcje/Hasła systemów celnych. Systemy NCTS oraz OSOZ nie udostępniają interfejsów wizualnego ani niewizualnego. Wybór drugiej opcji bezpośrednio przez oznacza, że program zachowa się jak klient pocztowy, czyli wyśle dany dokument w odpowiednim formacie pod odpowiedni adres . Aby ta opcja była dostępna, musi zostać skonfigurowane konto pocztowe (Opcje/Opcje programu/konta ). Jeśli w danej instalacji nie ma poczty opartej na protokole POP3, IMAP lub SMTP, to program powinien być rozszerzony o dodatkowy moduł (plugin) ProgPocztowy (do obsługi Exchange'a) lub Lotus klient (do obsługi poczty Lotus Notes). I wówczas w oknie konfigurowania konta pocztowego należy zaznaczyć, że do wysyłania i/lub odbierania będzie używany zewnętrzny moduł w postaci pluginu. Jeśli plugin jest prawidłowo zainstalowany, to jest on widoczny w Opcje/Opcje programu/dodatkowe moduły. Odpowiedni adres mailowy, pod który zostanie wysłany komunikat jest zapisany w Opcje/Opcje programu/adresy /adresy do wysyłki można je wypełnić automatycznie używając przycisku Wpisz domyślne. Opcja wysyłania mailem jest niedostępna w przypadku, gdy nie zostało zdefiniowane konto lub do wysyłania powiadomień w procedurze uproszczonej do Celiny OPUS, ponieważ ona nie udostępnia tego kanału komunikacji dla powiadomień. Wybór trzeciej opcji do pliku oznacza, że dokument zostanie zapisany do pliku we wskazanej przez użytkownika lokalizacji. Tak stworzony plik można potem wstawić do kolejki po zalogowaniu się przez interfejs wizualny do odpowiedniego systemu lub wysłać mailem poza programem lub zanieść na nośniku zewnętrznym do urzędu. Jeśli dokument musi być podpisany certyfikatem (ECS, Celina bezpapierowa), na dole omawianego okienka należy zaznaczyć opcję podpisany elektronicznie. Program ustawia ją automatycznie dla SADu wywozowego oraz jeśli w WinSADIB/MS/OR 81

82 Opcje/Opcje programu/domyślne wartości ustawiono opcję domyślnie SADy import. są wysyłane do Celiny podpisane elektronicznie. Jeśli wcześniej zaznaczono klawiszem Spacji kilka dokumentów i potem z menu kontekstowego wybrano operację wysyłania, to operacja będzie dotyczyć wszystkich wybranych dokumentów. Jeśli wysyłany dokument ma być sprostowaniem wysłanego poprzednio, należy zaznaczyć opcję wyślij jako sprostowanie i wpisać kolejny numer tego sprostowania (oczywiście wcześniej należy dokonać w nim niezbędnych poprawek). Aby ta opcja była dostępna, dokument musi mieć wpisany numer ewidencyjny, czyli OGL lub MRN. Można to sprawdzić z menu kontekstowego wybierając Operacje /Edytuj dane. Te numery wypełnia program pod warunkiem, że odpowiednie komunikaty zostały odnotowane w module . Jeśli ich nie ma, a ten numer (OGL, MRN) znamy, to należy go wpisać w omawiane miejsce. Dopiero wówczas dostępna staje się opcja sprostowania. Podczas prostowania zgłoszenia tranzytowego musimy wybrać, czy sprostowanie dotyczy zgłoszenia, czy zabezpieczenia. Program umożliwia sprawdzanie statusu wysłanego uprzednio dokumentu. W tym celu po wskazaniu danego dokumentu na liście SADów z menu kontekstowego należy wybrać Operacje (tu odpowiedni system)/sprawdź status w (tu odpowiedni system). Wyjątkiem jest sprawdzanie statusu zgłoszenia wysłanego do ECSu przez interfejs niewizualny ECS2. Wówczas należy sprawdzać status za pomocą operacji z menu kontekstowego Operacje ECS /Sprawdź status przyjęcia w ECS interfejs niewizualny oraz Operacje ECS/Odbierz komunikaty z ECS interfejs niewizualny. 82 HUZAR SOFTWARE

83 12. System ECS System ECS obsługuje elektroniczne zgłoszenia wywozowe we wszystkich przewidzianych przepisami prawa przypadkach, gdy takie zgłoszenie ma być złożone dla: - Procedury wywozu, - Procedury uszlachetniania biernego, oraz - Powrotnego wywozu po gospodarczej procedurze celnej. Podpisywanie plików XML Zgłoszenia wywozowe w formie elektronicznej w formacie XML - przesyłane do systemu ECS powinny być podpisane. Informacje o podpisie elektronicznym dostępne są pod adresem: Certyfikat (klucz) podpisu elektronicznego Powyżej opisana instalacja programu podpisującego pliki XML wymaga posiadania certyfikatu (klucza). Użytkownik powinien wystąpić z odpowiednim wnioskiem do urzędu o nadanie indywidualnego certyfikatu. W odpowiedzi użytkownik otrzyma a z łączem (linkiem) do klucza bezpiecznej transmisji. Należy przypomnieć, że klucz ważny jest ustalony okres czasu. Przed upływem terminu obowiązywania klucza ponownie trzeba wystąpić do urzędu. Pełny opis kroków do wykonania przez użytkownika są opisane w instrukcji Instrukcja korzystania z klucza do bezpiecznej transmisji danych w celu podpisywania elektronicznych zgłoszeń wywozowych w systemie ECS dostępnej na stronie Jeżeli nie zainstaluje się klucza do bezpiecznej transmisji, komunikaty systemu ECS można będzie zapisać jedynie w niepodpisanych plikach. Użytkownik nie musi korzystać z programu do podpisu opisanego powyżej. Można wykorzystać oprogramowanie firmy Huzar-Software. W tym celu należy w menu Opcje/Opcje programu/podpis elektroniczny zaznaczyć opcje podpisuj wewnętrznie w programie. Jednak sam certyfikat podpisu jest niezbędny. UWAGA dla bezpieczeństwa należy zapisać swój certyfikat na nośniku zewnętrznym w postaci pliku *.pfx i zapamiętać hasło którym został zabezpieczony. Obsługa zgłoszeń wywozowych W niniejszym rozdziale opisano obsługę komunikatów, które są wymieniane pomiędzy programem a systemem ECS. Użytkownik powinien zapoznać się z instrukcją dla eksporterów/zgłaszających w zakresie obsługi zgłoszeń wywozowych w systemie ECS opracowaną przez Ministerstwo Finansów. Złożenie zgłoszenia celnego. Złożenie zgłoszenia polega na przygotowaniu eksportowego dokumentu SAD, w którym zaznaczamy opcję ECS. Włączenie opcji ma znaczenie przy wypełnianiu eksportowego dokumentu SAD, ponieważ program sprawdza poprawność dokumentu w kontekście wymagań systemu ECS, w szczególności dotyczących danych przesyłanych do systemu ECS komunikatem IE515 (np. nie trzeba wypełniać szczegółów dotyczących samochodów). Identyfikator eksportu zgłaszanego w systemie ECS (pojawia się po zaznaczeniu opcji ECS) Zaznaczamy opcje ECS Po sprawdzeniu poprawności dokumentu SAD (klawisz [F2]) i ewentualnym uzupełnieniu wymaganych pól, należy wyjść z edycji dokumentu SAD, by wysłać komunikat IE515. Można to zrobić za pomocą przycisku Eksport do ECS umieszczonego na górze pod przyciskiem Koniec albo po zamknięciu dokumentu z listy SAD-ów. Komunikaty IE515 są wysyłane z poziomu listy SAD-ów widocznej w oknie głównym programu. Kolejne czynności wykonywane przy wysyłce pokazano na poniższym rysunku. WinSADIB/MS/OR 83

84 Można także jednorazowo wysłać wiele dokumentów eksportowych. Aby wskazać grupę SAD-ów do wysłania, należy kliknąć w SAD na liście i nacisnąć klawisz [SPACJA] (SAD zostanie podświetlony na zielono), wskazać kolejny SAD i klawiszem spacji podświetlić go na zielono. Gdy podświetlono wymaganą liczbę dokumentów, wtedy prawym klawiszem myszki wybieramy do wykonania funkcję Wyślij SAD do ECS. W następstwie wykonania funkcji Wyślij SAD do ECS zostanie wyświetlone okienko Opcje eksportu do systemu Wybieramy funkcję Wyślij SAD do ECS ECS. W obszarze Rodzaj eksportu należy wybrać sposób wysyłki. Wybranie opcji bezpośrednio przez serwis systemu ECS2 oznacza, że zgłoszenie zostanie wysłane bezpośrednio na stronę ECS za pośrednictwem interfejsu niewizualnego. W tym celu należy najpierw skonfigurować dane logowania do ECSu (Opcje/Opcje programu/systemy/ecs). Wysłanie dokumentu tym sposobem powoduje, że komunikaty zwrotne (PWK1, PWK2, IE528, IE529, IE599 itd.) nie będą automatycznie przychodzić na skrzynkę mailową, lecz trzeba je ściągnąć samemu (z menu podręcznego prawym myszki na zgłoszeniu) - Operacje ECS/Sprawdź status przyjęcia w ECS (tylko PWK1 i PWK2) oraz Operacje ECS/Odbierz komunikaty z ECS. Informacje odczytane w ten sposób zostaną umieszczone w module (Tablice/moduł ) tak, jak pozostałe komunikaty z systemów ECS lub NCTS. Wybranie opcji bezpośrednio przez oznacza, że komunikat zostanie wysłany bezpośrednio z programu w tym celu należy skonfigurować odpowiednio konto (Opcje/Opcje programu/konta ). Jeśli przy konfiguracji konta zaznaczono odbieraj wiadomości w tle, to komunikaty zwrotne będą automatycznie umieszczane w module . Wybranie opcji do pliku powoduje, że komunikat IE515 zostanie zapisany w pliku we wskazanej lokalizacji. Taki plik należy potem wysłać za pomocą programu pocztowego lub zalogować się na stronę ECSu i wstawić go bezpośrednio. Na liście umieszczonej (nadal opis dotyczy okna Opcje eksportu do systemu ECS2) w obszarze Dokumenty do wysłania widoczne są numery SAD-ów (kolumna Opis dokumentu) uprzednio zaznaczone w oknie głównym programu. Ponadto w kolumnach Sprostowanie oraz Podpisany el. Zaznaczono odpowiednio czy IE515 będzie sprostowaniem do poprzednio wysłanego zgłoszenia oraz czy komunikat ma być podpisany kluczem do bezpiecznej transmisji danych. Domyślnie każdy komunikat powinien być podpisany (domyślnie jest włączona opcja podpisany elektronicznie w obszarze Szczegóły wybranego dokumentu), dlatego w kolumnie tej powinno być wpisane Tak przy każdym SAD-ie. Przy grupowej wysyłce wielu SAD-ów, do ustawienia podpisu elektronicznego w każdym dokumencie może posłużyć włączenie opcji Wszystkie podpisz elektronicznie. 84 HUZAR SOFTWARE

85 Wysłanie komunikatu IE515 nastąpi po akceptacji za pomocą przycisku Ok. Program podejmuje czynności sprawdzające poprawność dokumentów i w przypadku pozytywnej walidacji rozpocznie proces podpisywania komunikatów w formacie XML, wyświetlając okienko, w którym należy wskazać certyfikat (klucz) otrzymany z Urzędu Celnego. Po wybraniu certyfikatu z listy, należy zaakceptować jego wybór naciskając przycisk OK. Zgłoszenia wygenerowane przez program WinSAD posiada tzw. numer własny, identyczny z numerem widocznym w polu 7 dokumentu SAD. Numer ten wykorzystywany jest przez system ECS w przypadku błędnej rejestracji czy sytuacji awaryjnych (pod tym numerem jest rejestrowane zgłoszenie i można po nim dokonywać wyszukiwań w systemie ECS). W odpowiedzi (odbiór jest identyczny jak w opisanym systemie NCTS), gdy zgłoszenie nie zostanie przyjęte, system może odpowiedzieć komunikatem: 1. PWK2 zgłoszenie zostało odrzucone, ponieważ przesłany komunikat IE515 nie spełnia wymagań narzuconych przez system, 2. IE516 system wykrył błedy w zgłoszeniu; upłynął termin 14 dni od zarejestrowania zgłoszenia w urzędzie wywozu w czasie, którego zgłaszający nie przedstawił niezbędnych dokumentów lub towarów; organ celny stwierdził braki odnośnie kodów załączonych dokumentów. W komunikacie IE516 znajduje się powód odmowy przyjęcia zgłoszenia. Po poprawieniu błędów należy złożyć nowe zgłoszenie w formie komunikatu IE515. Przyjęcie zgłoszenia celnego. System ECS po pozytywnej weryfikacji zgłoszenia oraz po przedstawieniu towarów nadaje numer ewidencyjny MRN (np. 07PL351010E000326). O przyjęciu zgłoszenia i o numerze MRN zgłaszający jest informowany zwrotnie za pomocą komunikatu IE528. Weryfikacja merytoryczna zgłoszenia po jego przyjęciu. Po przyjęciu zgłoszenia organ celny może podjąć decyzję o przystąpieniu do kontroli merytorycznej zgłoszenia. Jeżeli podjęto decyzje o kontroli, wtedy zgłaszający powiadamiany jest za pomocą komunikatu IE560, a w przypadku wykrycia niezgodności (kod B1) dodatkowo komunikatem IE551 odmawiającym objęcia towarów procedurą wywozu. Sprostowanie zgłoszenia. Przed ewentualną kontrolą zgłoszenia oraz przed zwolnieniem towarów, zgłaszający może dokonać jego sprostowania poprzez przesłanie podpisanego kluczem komunikatu IE513 zawierającego poprawne i aktualne dane oraz, co najważniejsze, numer MRN z pierwotnego zgłoszenia wywozowego (nie musimy się martwić o MRN, jeżeli wszelkie zmiany dokonaliśmy w SAD-zie pierwotnym, którego dotyczył odebrany komunikat IE528; chociaż do każdego SAD-u można przypisać numer MRN ręcznie przyciskając klawisz [F4] w trakcie edycji dokumentu). W celu wysłania sprostowania należy edytować wysłany poprzednio dokument SAD wpisując właściwe dane (te, które prostujemy), a następnie rozpocząć wysyłkę (jak normalnego zgłoszenia eksportowego), ale na okienku Opcje eksportu do systemu ECS2 koniecznie trzeba zaznaczyć prześlij jako sprostowanie (albo dwukrotnie kliknąć w kolumnę Sprostowanie aż wyświetli się TAK) oraz wpisać numer sprostowania ( 1, jeśli to pierwsze sprostowanie). O przyjęciu sprostowania zgłaszający zostanie poinformowany komunikatem IE504, zaś o odrzuceniu komunikatem IE505. Zwolnienie towarów do wywozu. Po przyjęcie zgłoszenia (odebranie komunikatu IE528 w procedurze uproszczonej) można oczekiwać komunikatu IE529 informującego o zwolnieniu towaru do procedury wywozu do niego może być dołączony dokument EAD. Komunikat IE529 i towarzyszące mu dokumenty zawierają zawsze aktualne dane z uwzględnieniem wszelkich dokonanych sprostowań. W procedurze zwykłej (bez uproszczenia) po otrzymaniu komunikatu PWK1, należy udać się do Urzędu celem przedstawienia towaru. Potwierdzenie wyprowadzenia. Niezwłocznie po tym jak towary opuściły Wspólnotę system ECS generuje komunikat IE599 i przesyła go na adres e- mail wskazany w zgłoszeniu wywozowym (IE515). Komunikat IE599 będzie również wysyłany do zgłaszającego, jeżeli organ celny odmówił zgody na wyprowadzenie towarów (wynik kontroli B1 niezgodne) w urzędzie wyprowadzenia. Komunikat IE599 należy przechowywać w postaci xml do celów podatkowych. Unieważnienie zgłoszenia. Wniosek o unieważnienie zgłoszenia może być przesłany w formie komunikatu IE514 lub złożony w formie papierowej. W odpowiedzi do zgłaszającego przesyłany jest komunikat IE509 informujący o decyzji o unieważnieniu zgłoszenia lub o odrzuceniu wniosku o unieważnienie zgłoszenia. Zgłaszający może być także poinformowany za pomocą komunikatu IE509 o unieważnienie zgłoszenia z urzędu. WinSADIB/MS/OR 85

86 Powiadomienie o przedstawieniu towaru (przybyciu na granicę). W urzędzie wyprowadzenia powiadomienie o przedstawieniu towaru odbywa się za pomocą komunikatu IE507. W odpowiedzi zgłaszający może otrzymać komunikat IE508 odrzucający zawiadomienie o przybyciu na granicę, komunikat IE561 informujący o kontroli w urzędzie wyprowadzenia, komunikat IE525(IE522) wyrażający zgodę (odmowę) na przekroczenie granicy. Możliwy jest także odbiór komunikatu IE521 zawierający informację o odmowie dalszej obsługi w Systemie, zawiadomienia o przybyciu towaru na granicę. Ten komunikat jest używany w wyjątkowych sytuacjach, gdy nie jesteśmy pewni, czy komunikat IE515 dotarł do właściwego UWA. Złożenie manifestu. Jeżeli w komunikacie IE507 zadeklarowano składowanie towaru, to przedstawiający towar powinien złożyć w urzędzie manifest wysyłając komunikat IE547. Zwrotny komunikat IE548 informuje o przyjęciu bądź odrzuceniu manifestu eksportowego. Jest przekazywany zwrotnie odpowiadającemu za towar w miejscu składowania na granicy. Przyjętemu manifestowi nadawany jest w systemie unikalny numer MRX. 86 HUZAR SOFTWARE

87 13. System ICS System ICS jest przeznaczony do elektronicznej obsługi Przywozowych Deklaracji Skróconych. Nie obejmuje on obsługi zgłoszenia celnego, czyli nie zastępuje Celiny. Służy do analizy ryzyka i jest wykorzystywany przez służbę celną do planowania kontroli celnych przesyłek wprowadzanych na obszar wspólnoty. Wszystkie towary wprowadzane na obszar celny Unii Europejskiej powinny być objęte Przywozową Deklaracją Skróconą (w skrócie PDS), składaną przed przybyciem towarów na ten obszar. Jeśli towary przedstawione organom celnym nie zostały ujęte w przywozowej deklaracji skróconej (i nie są one objęte wyłączeniami spod obowiązku złożenia takiej deklaracji) przywozowa deklaracja skrócona powinna zostać złożona niezwłocznie przez osobę, która wprowadza towary lub która ponosi odpowiedzialność za przewóz towarów na obszar celny Wspólnoty. Zadeklarowanie danych bezpieczeństwa w ramach zgłoszenia tranzytowego do systemu NCTS może zwolnić z obowiązku składania PDS pod warunkiem, że towary są wprowadzane na obszar celny Wspólnoty w ramach procedury tranzytu, są zgłaszane elektronicznie i zawierają wszystkie elementy wymagane dla PDS. Osobą zobowiązaną do złożenia PDS jest przewoźnik. Jednak zamiast niego PDS może złożyć inny podmiot. PDS jest przesyłana do systemu w postaci komunikatu IE315. PDS przesyła się tylko do pierwszego urzędu celnego wprowadzenia (o ile środek transportu nie zawinie do portu zlokalizowanego w kraju trzecim przemieszczając się między pierwszym a kolejnymi urzędami urzędami celnymi wprowadzenia), a w następnym porcie wprowadzenia konieczne jest już tylko przedstawienie towarów organom celnym. W PDS należy zadeklarować wszystkie towary, które znajdują się na środku transportu nie tylko te, które będą wprowadzone na obszar celny Wspólnoty przez pierwszy urząd wprowadzenia. W następnych portach wprowadzenia już nie wysyła się PDS lecz Powiadomienie o przybyciu i przedstawienie towaru (IE347). Komunikat IE328 wysłany do przedsiębiorcy zawiera numer MRN nadany dokumentowi PDS. W przypadku błędów wykrytych w PDS (numer własny nie jest unikalny, nieprawidłowy numer EORI) system wysyła użytkownikowi zwrotnie komunikat IE316 informujący o odrzuceniu. Komunikat IE351 przesłany do podmiotu jest informacją o wytypowaniu przesyłki do kontroli (w przypadku, gdy podmiot jest posiadaczem świadectwa AEO) lub informacją nie ładuj - ten przypadek stosuje się tylko w transporcie kontenerowym/dalekomorskim przy zaistnieniu pewnych okoliczności. Sprostowanie PDS jest wysyłane w postaci komunikatu IE313. Nie można go wysłać, gdy organy celne poinformowały o kontroli lub stwierdziły nieprawidłowości danych zamieszczonych w PDS lub gdy zwolniły towar. Sprostowanie nie może dotyczyć osoby składającej PDS, przedstawiciela oraz deklarowanego pierwszego urzędu wprowadzenia. Sprostowanie PDS można wysłać dopiero, gdy dna PDS otrzymała już numer MRN. Sprostowanie należy wysłać do tego samego urzędu, do którego uprzednio wysłano PDS. Wniosek o zmianę trasy (IE323) należy zastosować wtedy, gdy aktywny środek transportu przybędzie do urzędu celnego wprowadzenia znajdującego się w państwie członkowskim, które nie zostało zadeklarowane w wysłanej wcześniej PDS. Przedsiębiorca wnioskujący o zmianę trasy musi posiadać ważny numer EORI. Wniosek wysyła się do deklarowanego pierwszego urzędu wprowadzenia, czyli do tego, w którym złożono PDS. Powiadomienie o przybyciu i/lub przedstawienie towaru (IE347) stosuje się w faktycznym pierwszym polskim urzędzie celnym wprowadzenia oraz w kolejnych polskich urzędach wprowadzenia. W pierwszym urzędzie wprowadzenia deklaruje się wszystkie towary znajdujące się na środku transportu, a w kolejnych urzędach wprowadzenia należy zadeklarować towary, które są przedstawiane urzędowi celnemu oraz będą wyładowane w celu nadania im właściwego przeznaczenia celnego. Umożliwia to sprawdzenie, czy wcześniej przedstawiono PDS. Stosuje się w sytuacji, gdy PDS wysłano uprzednio do polskiego urzędu celnego wprowadzenia oraz gdy wysłano ją do urzędu zlokalizowanego w innym państwie Wspólnoty. Komunikat IE347 wysyła się w momencie przybycia środka transportu do urzędu celnego wprowadzenia. Towary deklarowane w IE347, które będą wprowadzane na teren wspólnoty przez ten właśnie urząd, w polu Wprowadzenie dla każdego towaru muszą mieć wartość 1. Jeśli komunikat będzie niepoprawny zostanie odrzucony przez ICS, a użytkownik zostanie powiadomiony o tym fakcie komunikatem IE348 zawierającym decyzję negatywną w takim przypadku podmiot musi wysłać ponownie IE347. Jeśli komunikat IE347 będzie poprawny, zostanie on zarejestrowany w systemie ICS i użytkownik otrzyma IE348 z decyzją pozytywną zawierający numer MRZ. Już po otrzymaniu numeru MRZ użytkownik może otrzymać IE349 mówiący o odrzuceniu pewnych pozycji towarowych. Oznacza to, że tych towarów nie udało się powiązać w systemie ICS z pozycjami PDS. Może się to zdarzyć np., gdy użytkownik nie wysłał najpierw PDS dla tej przesyłki, albo ICS nie może odnaleźć danej PDS. W takim przypadku należy złożyć odrębną PDS od razu ze znacznikiem przedstawienia towaru. Sprostowanie powiadomienia o przybyciu można wysłać po otrzymaniu MRZ za pomocą komunikatu IET13. To sprostowanie można wysłać tylko do momentu, dopóki podmiot nie otrzymał IE361 lub IE330. Jeśli sprostowanie zostanie zaakceptowane przez system, do przedsiębiorcy zostanie wysłany komunikat IET04. W przeciwnym razie komunikat IET05 oznaczający odmowę przyjęcia sprostowania. WinSADIB/MS/OR 87

88 Zwolnienie towaru do wprowadzenia na obszar celny wspólnoty jest zawarte w komunikacie IE330 lub IE329. Drugi z komunikatów oznacza, że w wyniku kontroli stwierdzono różnice, ale nie rzutują one na zwolnienie towaru. Komunikaty te dotyczą towarów, które w IE347 zostały oznaczone cyfrą 1 w polu Wprowadzenie. Odmowę wprowadzenia na obszar celny wspólnoty oznacza komunikat IE322 przesłany do przedsiębiorcy. Zapytanie o stan obsługi PDS przedsiębiorca może skierować do systemu za pomocą komunikatu IEST1. System odpowiada komunikatem IEST2 zawierającym status deklaracji lub informację o błędzie, gdy nie udało się odnaleźć dokumentu o danym numerze MRN. UWAGA: Z komunikatu IE347 można wygenerować automatycznie Deklarację Skróconą w module po podświetleniu komunikatu IE347 z menu kontekstowego należy wybrać funkcję Generuj Deklarację Skróconą (DS) z IE347. Standardowe ;postępowanie: 1. Wysłać PDS (IE315) na cały ładunek do pierwszego portu Wspólnoty z przedstawieniem równym 0. Jeśli jest poprawna i zostanie zarejestrowana przyjdzie IE328 zawierający MRN. 2. Po przybyciu ładunku do pierwszego portu wysłać powiadomienie (IE347) na cały ładunek. I tu w zależności: jeśli cały ładunek będzie przedstawiany w tym porcie wybrać 2 jako Wprowadzenie dla całego powiadomienia; jeśli tylko część ładunku będzie przedstawiana w tym porcie, to na głównym poziomie wybrać -1, dla towarów przedstawianych wybrać 2, a dla jadących dalej wybrać Zwrotnie przyjdzie IE348 (potwierdzenie zarejestrowania przybycia towaru) lub IE349 (odrzucenie zawiadomienia o przybyciu towaru). 4. Można też od razu wysłać PDS jako powiadomienie o przybyciu towaru w IE315 należy wówczas wybrać przedstawienie = 1. Wówczas system sam generuje IE347, i do użytkownika wysyła IE348 (tu jest MRZ). Lista komunikatów ICS jest podana poniżej: PWK1 PWK2 IE304 IE305 IE313 IE315 IE316 IE322 IE323 IE324 IE325 IE328 IE329 IE330 Potwierdzenie złożenia komunikatu w systemie ICS Informacja o odrzuceniu komunikatu przez system ICS Komunikat wysyłany z systemu ICS stanowiący informację o przyjęciu komunikatu IE313 Komunikat wysyłany z systemu ICS stanowiący informację o odrzuceniu komunikatu IE313 Komunikat wysyłany przez przedsiębiorcę stanowiący sprostowanie danych zadeklarowanych pierwotnie w komunikacie IE315 Komunikat wysyłany przez przedsiębiorcę zawierający dane przywozowej deklaracji skróconej Komunikat wysyłany z systemu ICS w przypadku odmowy przyjęcia przywozowej deklaracji skróconej Komunikat wysyłany z systemu ICS w przypadku odmowy wprowadzenia towaru na obszar celny Wspólnoty Komunikat wysyłany przez przedsiębiorcę stanowiący wniosek o zmianę trasy Komunikat wysyłany z systemu ICS stanowiący informację o odrzuceniu komunikatu IE323 Komunikat wysyłany z systemu ICS stanowiący informację o przyjęciu komunikatu IE323 Komunikat wysyłany z systemu ICS zawierający informacje o nadaniu przywozowej deklaracji skróconej numeru MRN Komunikat wysyłany z systemu ICS informujący, że w wyniku kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a danymi zadeklarowanymi w PDS, ale nieprawidłowości te nie rzutują na zwolnienie towarów do wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty. Komunikat zawiera jednocześnie dane przywozowej deklaracji skróconej skorygowane przez organ celny Komunikat wysyłany z systemu ICS z informacją, że wynik kontroli jest zgodny z danymi zadeklarowanymi w PDS lub, że kontrola nie będzie przeprowadzona i jednocześnie zawierający zgodę na wprowadzenie towarów na obszar celny Wspólnoty i nadanie im właściwego przeznaczenia celnego 88 HUZAR SOFTWARE

89 IET13 IET04 IET05 IE347 IE348 IE349 Komunikat wysyłany przez przedsiębiorcę stanowiący sprostowanie danych zadeklarowanych pierwotnie w komunikacie IE347 Komunikat wysyłany z systemu ICS stanowiący informację o przyjęciu komunikatu IET13 Komunikat wysyłany z systemu ICS stanowiący informację o odrzuceniu komunikatu IET13 Komunikat wysyłany przez przedsiębiorcę stanowiący powiadomienie o przybyciu do pierwszego lub kolejnego urzędu celnego wprowadzenia Komunikat wysyłany z systemu ICS zawierający informacje o zarejestrowaniu lub odrzuceniu komunikatu IE347 Komunikat wysyłany z systemu ICS zawierający informacje o odrzuceniu pozycji komunikatu IE347 IE351 Komunikat wysyłany z systemu ICS zawierający informacje o: a) wytypowaniu przesyłki do kontroli (wysyłany przed przybyciem towaru i tylko wobec posiadaczy świadectwa AEO) albo b) stanowiący informację nie ładuj w transporcie dalekomorskim IE361 IEST1 IEST2 Komunikat wysyłany z systemu ICS zawierający informacje o wytypowaniu przesyłki do kontroli Komunikat wysyłany przez przedsiębiorcę stanowiący zapytanie o stan obsługi przywozowej deklaracji skróconej Komunikat wysyłany z systemu ICS zawierający informacje o stanie obsługi przywozowej deklaracji skróconej WinSADIB/MS/OR 89

90 14. System NCTS System NCTS to Nowy Skomputeryzowany System Tranzytowy służący do obsługi wspólnej procedury tranzytowej WPT realizowanej na podstawie dokumentu SAD, głównie w transporcie drogowym. Nazwa systemu to skrót od angielskiej nazwy New Computerized Transit System. Koncepcja opracowania systemu informatycznego zrodziła się w ramach przeprowadzanej w UE reformy tranzytu służącej jednocześnie uproszczeniu procedur i ograniczeniu nadużyć. Wspólne zasady działania systemu zostały wypracowane przez kraje uczestniczące w przedsięwzięciu, a każda administracja celna prowadzi prace wdrożeniowe we własnym zakresie lub przy pomocy zewnętrznych kontrahentów - wyspecjalizowanych firm IT. Idea systemu NCTS polega na wymianie w czasie rzeczywistym informacji o operacji tranzytowej za pomocą elektronicznych komunikatów przesyłanych między urzędami celnymi oraz między urzędami a podmiotami. NCTS pozwala na eliminację dotychczasowego długotrwałego sposobu przekazywania informacji w formie dokumentów papierowych. Komunikaty wymieniane są pomiędzy urzędami celnymi w obszarze międzynarodowym, co umożliwia szybki dostęp do informacji o operacjach tranzytowych w każdym miejscu ich realizacji. W obszarze krajowym informacje o operacjach dostępne są dla wszystkich urzędów celnych. Wymiana komunikatów możliwa jest również pomiędzy urzędami celnymi a podmiotami realizującymi operacje tranzytowe w systemie NCTS. Celem wdrożenia NCTS jest pełna komputeryzacja wspólnych operacji tranzytowych WPT w urzędach celnych: wyjścia, tranzytowych i przeznaczenia. Pełna komputeryzacja oznacza, że operacja tranzytowa jest od początku (od momentu złożenia zgłoszenia celnego), do końca (do zamknięcia operacji tranzytowej), przetwarzana i monitorowana przez system. Informacje o wprowadzonych do systemu NCTS danych można uzyskać na każdym etapie realizacji operacji WPT w urzędach wyjścia, tranzytowych i przeznaczenia. Realizacja procedury tranzytu Operacja tranzytowa WPT od momentu złożenia zgłoszenia celnego w urzędzie wyjścia do rozpoczęcia procedury zamknięcia tranzytu jest przetwarzana i monitorowana przez system. Uczestnikami tego procesu są: - Podmiot zgłaszający - Urząd wyjścia - Urząd tranzytowy - Urząd przeznaczenia - Podmiot odbiorca System nadzoruje operacje w oparciu o procedury zwykłe i uproszczone. Każda deklaracja tranzytowa identyfikowana jest przez unikalny numer LRN (lokalny numer ewidencyjny - odpowiednik pola 7 dokumentu SAD, natomiast każda operacja tranzytowa identyfikowana jest przez MRN (Numer referencyjny tranzytu). Operacja tranzytowa składa się z dwóch podstawowych etapów: Otwarcia operacji tranzytowej Zamknięcia operacji tranzytowej Wszystkie operacje realizowane są przez wymianę komunikatów w formacie XML. Otwarcie operacji tranzytowej Otwarcie operacji tranzytowej realizowane jest jako sekwencja czynności, w których następuje wymiana komunikatów pomiędzy uczestnikami procesu obsługi procedury tranzytowej: 1. Zgłoszenie deklaracji tranzytowej - W programie WinSAD należy wykonać SAD tranzytowy (typ F ), a następnie przesłać go do systemu. Administracja celna, do której zostało przekazane zgłoszenie w formie komunikatu IE15, staje się automatycznie urzędem wyjścia. Zgłoszenie tranzytowe może być złożone przed przedstawieniem towarów. 2. Weryfikacja zgłoszenia tranzytowego - Po wprowadzeniu zgłoszenia tranzytowego do systemu, zgłoszenie jest sprawdzane w zakresie poprawności i kompletności wypełnienia deklarowanych pól oraz w zakresie zgodności z niektórymi bazami danych: Negatywna weryfikacja zgłoszenia skutkuje odrzuceniem zgłoszenia przez system komunikat IE16 wysyłany jest do podmiotu zgłaszającego deklaracje tranzytową i procedura jest kończona odrzuceniem zgłoszenia. Pozytywnie zweryfikowane zgłoszenie jest przyjmowane przez system. Zgłoszeniu nadawany jest numer ewidencyjny operacji tranzytowej MRN i realizowane są następujące zadania: a. Wysłanie komunikatu IE28 - do podmiotu wysłany jest komunikat o fakcie nadania numeru MRN. b. Sprawdzanie zabezpieczenie towaru - Zgłoszeniu jest przypisywana wartość ryzyka na podstawie, której funkcjonariusz podejmie decyzje o kontroli przesyłki. Następnie dokonywane jest sprawdzenie zabezpieczenia. 90 HUZAR SOFTWARE

91 c. Wysłanie komunikatu IE29 - do podmiotu zgłaszającego tranzyt (podłączonego do systemu NCTS) wysyłany jest komunikat informujący o zwolnieniu towarów do tranzytu. d. Wydruk dokumentu TDT - drukowany jest Tranzytowy Dokument Towarzyszący z widniejącym numerem MRN w formie kodu paskowego. W procedurze normalnej wydruk ten ma miejsce w urzędzie wyjścia i jest potwierdzany pieczęcią urzędu, a w przypadku procedury uproszczonej wydruk następuje bezpośrednio w siedzibie upoważnionego nadawcy z pliku PDF dostarczonego przez UC. e. Zakończenie otwarcia operacji tranzytowej - przewoźnik wyrusza z towarami do urzędu przeznaczenia wraz z Tranzytowym Dokumentem Towarzyszącym (kopią A lub kopiami A i B). Zamknięcie operacji tranzytowej Zamknięcie operacji tranzytowej realizowane jest jako sekwencja czynności, w których następuje wymiana komunikatów pomiędzy uczestnikami procesu obsługi procedury tranzytowej: 1. Zawiadomienie o przybyciu towaru IE07 - upoważniony odbiorca identyfikuje operację tranzytową na podstawie numeru MRN widniejącego na Tranzytowym Dokumencie Towarzyszącym i zawiadamia komunikatem elektronicznym IE07 urząd przeznaczenia o przybyciu towarów. 2. Pozwolenie na rozładunek towaru IE43 komunikat zezwalający upoważnionemu odbiorcy na rozładunek towarów wysyłany jest przez urząd przeznaczenia do odbiorcy tylko w przypadku procedury uproszczonej (automatycznie po upłynięciu określonego czasomierza). 3. Uwagi rozładunkowe IE44 - upoważniony odbiorca informuje urząd przeznaczenia (tylko w przypadku procedury uproszczonej) o stanie towarów po rozładunku, przesyłając komunikat elektroniczny IE Kontrola w miejscu przeznaczenia - do czasu poinformowania upoważnionego odbiorcy o zwolnieniu towarów, urząd przeznaczenia może przeprowadzić kontrolę. 5. Zawiadomienie o zwolnieniu towaru IE25 - urząd przeznaczenia informuje upoważnionego odbiorcę o zakończeniu operacji tranzytowej i zwolnieniu towarów komunikatem IE Zamknięcie operacji tranzytowej IE45 - urząd wyjścia, po otrzymaniu z urzędu przeznaczenia komunikatu elektronicznego z pozytywnym wynikiem kontroli, zamyka operację tranzytową, wysyłając jednocześnie do podmiotu zgłaszającego komunikat powiadamiający o zamknięciu operacji tranzytowej IE45. Jeżeli wyniki kontroli są negatywne, urząd wyjścia prowadzi postępowanie sprawdzające, a dopiero po jego zakończeniu zamyka operację tranzytową. Operacje pośrednie Poza podstawowymi operacjami, otwarcia i zamknięcia operacji tranzytowej, mogą być wykonane pośrednie operacje związane z tranzytem: - Kontrola w miejscu wyjścia, - Wniosek o unieważnienie zgłoszenia. Kontrola w miejscu wyjścia Kontrola w miejscu wyjście przeprowadzana jest po zgłoszeniu deklaracji tranzytowej (IE15) a przed zwolnieniem towarów do tranzytu (IE29) Zawiadomienie o decyzji kontroli w miejscu wyjścia IE60 funkcjonariusz celny może podjąć decyzję o przeprowadzeniu kontroli w miejscu wyjścia. W przypadku procedury zwykłej przesłany zostaje, do podmiotu zgłaszającego tranzyt, komunikat IE60 (zawiadomienie o decyzji kontroli). Odmowa zwolnienia do tranzytu IE51 w wyniku kontroli może zostać podjęta decyzja o odmowie zwolnienia do tranzytu IE51. Komunikat ten wysłany zostaje przez urząd wyjścia do podmiotu zgłaszającego tranzyt. Wniosek o zwolnienie do tranzytu IE54 w przypadku stwierdzenia nieistotnych różnic, podmiot może wnioskować o zwolnienie towaru do tranzytu, przesyłając komunikat IE54 do urzędu wyjścia. Wniosek o unieważnienie zgłoszenia Zgłaszający, po złożeniu zgłoszenia tranzytowego, może złożyć wniosek o unieważnienie zgłoszenia. Fakt ten obsługiwany jest przez następującą sekwencję komunikatów: Wniosek o unieważnienie zgłoszenia IE14 podmiot zgłaszający deklarację tranzytową składa wniosek, wysyłając komunikat IE14 do urzędu wyjścia. Decyzja o unieważnieniu zgłoszenia IE09 urząd wyjścia wysyła do podmiotu zgłaszającego, decyzję o unieważnieniu zgłoszenia (komunikat IE09). Decyzja może być pozytywna (przyjęcie unieważnienia) lub negatywna (odrzucenie unieważnienia). Decyzja negatywna kończy obsługę wniosku o unieważnienie zgłoszenia. WinSADIB/MS/OR 91

92 Podstawowe komunikaty realizujące obsługę operacji tranzytowej Zestawienie wszystkich komunikatów realizujących procedurę tranzytu zawiera tabela 1 (szarym kolorem zaznaczono te komunikaty, które nie dotyczą bezpośrednio podmiotu, ponieważ są komunikatami wymienianymi między urzędami celnymi). Tabela 1. Opis komunikatów występujących w procedurze tranzytu Komunikat Opis komunikatu Nadawca Odbiorca Uwagi IE15 Zgłoszenie deklaracji tranzytowej Podmiot - nadawca Urząd Wyjścia IE16 Odrzucenie zgłoszenia Urząd Wyjścia Podmiot - nadawca IE28 Nadanie numeru MRN Urząd Wyjścia Podmiot - nadawca IE29 IE50 IE01 Zwolnienie towaru do tranzytu Zawiadomienie o spodziewanym przekroczeniu granicy Zawiadomienie o spodziewanym nadejściu przesyłki tranzytowej Urząd Wyjścia Urząd Wyjścia Urząd Wyjścia Podmiot - nadawca Urząd Tranzytowy Urząd Przeznaczenia IE60 IE51 IE54 Zawiadomienie o decyzji kontroli Odmowa zwolnienia do tranzytu Wniosek o zwolnienie do tranzytu Urząd Wyjścia Podmiot - nadawca Tylko procedura zwykła Urząd Wyjścia Podmiot - nadawca Podmiot - nadawca Urząd Wyjścia IE14 Wniosek o unieważnienie zgłoszenia Podmiot - nadawca Urząd Wyjścia IE09 Decyzja o unieważnieniu zgłoszenia Urząd Wyjścia Podmiot - nadawca IE10 Zawiadomienie o unieważnieniu zgłoszenia Urząd Wyjścia Urząd Tranzytowy Urząd Przeznaczenia IE901 Potwierdzenie otrzymania zawiadomienia o unieważnieniu Urząd Tranzytowy Urząd Przeznaczenia Urząd Wyjścia IE118 Zawiadomienie o przekroczeniu granicy Urząd Tranzytowy Urząd Wyjścia 92 IE27 IE38 IE07 Zapytanie o operację tranzytową Odpowiedź na zapytanie o operację tranzytową Zawiadomienie o przybyciu towarów Dowolny celny urząd Urząd Wyjścia Urząd Wyjścia Dowolny urząd celny Podmiot - odbiorca IE43 Pozwolenie na rozładunek Urząd Przeznaczenia IE44 Uwagi rozładunkowe Podmiot - odbiorca IE06 Przybycie przesyłki Urząd Przeznaczenia Urząd Przeznaczenia Podmiot - odbiorca Urząd Przeznaczenia Urząd Wyjścia Tylko procedura uproszczona Tylko procedura uproszczona HUZAR SOFTWARE

93 IE25 IE18 IE45 Zawiadomienie o zwolnieniu towaru Przekazanie wyniku kontroli Zamknięcie operacji tranzytowej Urząd Przeznaczenia Urząd Przeznaczenia Urząd Wyjścia Podmiot - odbiorca Urząd Wyjścia Podmiot - nadawca IE140 Zapytanie o przesyłkę Urząd Wyjścia Podmiot główny zobowiązany IE141 IE928 Odpowiedź na zapytanie o przesyłkę Potwierdzenie przyjęcia IE15 (zawiera LRN) Podmiot - nadawca Urząd Wyjścia Urząd wyjścia Podmiot - nadawca WinSADIB/MS/OR 93

94 Poniżej przytoczono niektóre skróty, z którymi można się spotkać współpracując z systemem NCTS. Skrót NCTS LRN MRN WPT SAD AAR ATR TDT Znaczenie New Computerised Transit System (Nowy skomputeryzowany system obsługi tranzytu) Local Reference Number (Lokalny numer referencyjny (ewidencyjny)) Movement Reference Number (Numer referencyjny tranzytu) Wspólna Procedura Tranzytowa Single Administrative Document (Jednolity Dokument Administracyjny) Anticipated Arrival Record (Komunikat informujący wyprzedzająco o dostarczeniu towaru) Anticipated Transit Record (Komunikat informujący wyprzedzająco o przewozie towaru przez granicę) Tranzytowy Dokument Towarzyszący Realizacja komunikacji z systemem NCTS w programie WinSAD Podmiot komunikuje się z systemem NCTS tylko za pomocą poczty elektronicznej ( ) system NCTS nie udostępnia innego interfejsu ani wizualnego ani niewizualnego. Do każdego listu (wysyłanego bądź odbieranego) dołączany jest plik w formacie XML (jako załącznik). Zawartość pliku stanowi treść komunikatu. Użytkownicy programu WinSAD mają dwie możliwości wysyłania komunikatów: a) zapisanie pliku XML na dysku i potem wysłanie go w dowolny sposób mailem, a) wysłanie bezpośrednio z programu WinSAD. Komunikaty można tworzyć w programie w kilku miejscach należy wybrać najwygodniejszy dla siebie sposób: - Tablice/Moduł i komunikatów tam w sekcji NCTS są przyciski służące do tworzenia odpowiednich komunikatów. Jeśli np. w module jest już IE43, to po jego podświetleniu kliknięcie w przycisk Uwagi rozładunkowe spowoduje otwarcie okna, w którym część danych będzie wypełniona na podstawie IE43 - Dokumenty/Powiadomienia Celina po podświetleniu powiadomienia z menu kontekstowego można wybrać Wyślij zawiadomienie o przybyciu lub Wyślij uwagi rozładunkowe. W tym przypadku też część danych zostanie przeniesiona z powiadomienia. Ta możliwość dotyczy odpraw w procedurze uproszczonej. - Tablice/Moduł zamknięć tranzytów/operacje/wyślij zawiadomienie o przybyciu lub Wyślij uwagi rozładunkowe. Komunikacja z NCTS poprzez pliki XML. Procedura wysyłki pliku do systemu NCTS poza programem WinSAD jest następująca: 1. Plik o podanej nazwie (nazwa.xml) dołączany jest w postaci załącznika do listu , wysyłanego na adres (gdy zawartość pliku jest przygotowana przez program WinSAD, wtedy w pliku jest umieszczony adres zwrotny pobrany z opcji programu - ustawiony w opcjach programu węźle System Celina(!)). 2. Adres wymaga autoryzacji tzn. jego użycie musi być poprzedzone rejestracją w Podsystemie Danych Referencyjnych służby celnej. 3. Informacje z systemu NCTS zwracane są drogą elektroniczną ( ), którą należy odebrać programem pocztowym (np. Outlook). Istotne informacje (komunikat) znajdują się w załączniku do listu. Dokument SAD, którego poprawność zweryfikowano przez przyciśnięcie klawisza F2, może być podstawą do zgłoszenia deklaracji tranzytowej. Komunikat IE15, jako plik w formacie XML, powstaje po wykonaniu eksportu danych do modułu NCTS. Należy w tym celu, przy wybranym na formularzy głównym programu WinSAD, dokumencie SAD, wywołać funkcję z menu Operacje/Operacje NCTS/Wyślij SAD do tranzytu (IE15) i w wyświetlonym okienku Opcje eksportu do systemu NCTS zaznaczyć eksport do pliku.. Utworzony dokument zostanie zapisany w pliku o podanej przez użytkownika nazwie. Wysyłka pliku odbywa się zgodnie z opisaną procedurą. Bezpośrednia komunikacja z NCTS. Można także wysyłać pliki do NCTS bezpośrednio z programu WinSAD. W tym celu należy skonfigurować konto e- mail, które będzie obsługiwało NCTS. Po wejściu w menu Opcje/Opcje programu/ Konta (opisano w rozdziale Konta ) Dane te znajdują się w opcjach skrzynki pocztowej, z której wysyła się poza programem WinSAD. Jeżeli w opcjach pewnego konta zaznaczono opcje Uwzględnij przy synchronizacji, wtedy na to konto program będzie 94 HUZAR SOFTWARE

95 odbierał komunikaty NCTS w tle (oczywiście, jeżeli dodatkowo zaznaczy się odbieraj wiadomości w tle). Gdy jest jedno konto to warto tę opcję zaznaczyć - resztę zrobi program WinSAD. Podstawową zaletą bezpośredniej komunikacji z systemem NCTS jest automatyczne uaktualnianie się statusów (wyświetlanych w postaci ikonek) w kolumnie NCTS listy SAD-ów (gdy rozpoczynamy tranzyt, bądź odbieramy tranzyt zwykły) bądź w liście powiadomień celinowych w kolumnie NCTS. Z poziomu menu Operacje można wysłać i odbierać komunikaty do NCTS, jednak najlepiej wykonywać te operacje z menu kontekstowego listy SAD-ów bądź powiadomień celinowych, gdyż wtedy komunikaty zostaną częściowo wypełnione danymi pochodzącymi z SAD-u bądź powiadomienia. Rozpoczęcie operacji tranzytowej - dokument T1 Operację tranzytową otwiera się za pomocą dokumentu T1 wysłanego do systemu NCTS. Ten dokument trochę się różni od zgłoszenia importowego lub eksportowego. w polu 1 wybrać typ SADu F oraz w części 3 - T1 w polu 33 może nie wystąpić kod CN, jednak zaleca się wpisanie go, aby program sam mógł obliczyć wysokość obciążenia zabezpieczenia można w polu 33 zaznaczyć opcję nie wysyłaj kodu CN z menu Inne wybrać i zaznaczyć opcję obliczaj kwoty zabezpieczeń - można ją też ustawić na głównym oknie programu w Opcje/Opcje programu/domyślne wartości/dla SAD-ów typu F domyślnie obliczaj kwoty zabezpieczenia w polu 47 wykonać operację Wylicz opłaty lub Wylicz automatycznie w polu 52 w części Gwarancje wybrać z bazy lub wpisać ręcznie gwarancję tranzytową najczęściej jej rodzaj, to 1, wpisać numer GRN oraz kod dostępu; następnie w części Obciążenia wykonać operację Wylicz program sam na podstawie danych z pola 47 wyliczy obciążenie; po zaakceptowaniu okna gwarancji program sam doda w polu 44 dokument CAL zawierający odpowiednie dane w odpowiednim formacie NCTS za pomocą operacji [F2] sprawdzić poprawność wypełnienia dokumentu poprawić błędy i wysłać do systemu Otwarcie karnetu TIR W celu otwarcia karnetu TIR należy wypełnić SAD typu F, a w części 3 pola 1 należy wybrać TIR. Następnie wypełnić dokument podobnie, jak dokument T1 z następującymi różnicami: w polu 50 (Główny zobowiązany) jeśli główny zobowiązany jest właścicielem karnetu, to zaznaczyć tę opcję; wypełnić dane osobowe tego pola; w górnej części (Główny zobowiązany) wybrać z bazy lub za pomocą przycisku Edytuj wpisać dane głównego zobowiązanego jeśli jest nim właściciel karnetu, to jego dane wraz z numerem EORI; jeśli główny zobowiązany jest również zgłaszającym do NCTSu, to pole EORI w części Przedstawiciel należy pozostawić puste. W przeciwnym razie należy tu wpisać swój (zgłaszającego) numer EORI. w polu 52 (Gwarancje) w części Gwarancje należy dodać numer karnetu TIR wybierając uprzednio rodzaj B ; zatwierdzić okienko pola 52; wykonać operację sprawdzania poprawności dokumentu [F2] program pokaże, że brakuje dokumentu o kodzie 952 w polu 44 należy kliknąć dwukrotnie w ten błąd program sam go doda w odpowiednim formacie. Jeśli program nie wykazuje dalszych błędów wysłać zgłoszenie do NCTS. Jeśli jest poprawne i zostanie przyjęte system NCTS odpowie komunikatem IE928 zawierającym numer LRN. Ewidencja zamknięć tranzytów. Program WinSAD prowadzi ewidencję zamknięć tranzytów. Do tej ewidencji można wejść za pomocą funkcji Moduł zamknięć tranzytów z menu Tablice. Okno zamknięć tranzytów jest podzielone na zakładki na każdej z nich są widoczne operacje tranzytowe znajdujące się na odpowiednim etapie realizacji. WinSADIB/MS/OR 95

96 Po wysłaniu Zawiadomienia o przybyciu (IE07) ta operacja znajdzie się na zakładce drugiej Wysłano IE07. Po otrzymaniu zgody na rozładunek (IE43) operacja zostanie przeniesiona na zakładkę Zgoda na rozładunek. Sukcesywnie po każdym wykonanym kroku procedury zamykającej tranzyt operacja będzie przenoszona na kolejną zakładkę. Na zakładce Wszystkie znajdują się wszystkie operacje zgromadzone w bazie na dowolnym etapie przetwarzania. Warunkiem poprawnego zachowania się tego modułu jest odbieranie przez program komunikatów z NCTSu do modułu komunikatów (menu Tablice/Moduł i komunikatów). W bazie tej ewidencji można odfiltrować operacje według określonego zakresu dat rozładunku, numeru MRN lub karnetu TIR. W tym celu należy odpowiednio ustawić zawartość pól w części filtrowania znajdującej się w górnej części okna. Po podświetleniu wybranej operacji w głównym oknie modułu, w dolnej jego części są widoczne pozostałe komunikaty związane z danym tranzytem identyfikowanym poprzez numer MRN. W prawej części okna znajdują się przyciski dotyczące poszczególnych operacji tranzytowych. Jeśli wymiana komunikatów z systemem NCTS odbywa się bezpośrednio z programu, to dane poszczególnych operacji są wypełniane automatycznie na podstawie komunikatów. Za pomocą przycisku Edytuj dane NCTS można zmienić status danej operacji nie zaleca się tego robić ręcznie. Dane te są też ustalane na podstawie komunikatów. Wyjątkiem jest sytuacja awaryjna, gdy z jakichś powodów (np. awaria naszego serwera poczty) komunikaty nie przychodzą do programu, o stanie obsługi danej operacji mamy informacje telefoniczne z urzędu wówczas możemy ręcznie ustawić tutaj status. Za pomocą przycisku Drukuj ewidencję możemy wydrukować ewidencję operacji zamykających tranzyt. Program umożliwia wydruk ogólny lub bardziej szczegółowy. W tym drugim przypadku użytkownik określa okres, jaki ma obejmować ewidencja, rodzaj operacji (czy w trybie awaryjnym, czy tylko zwolnione, czy jeszcze jakieś inne). Ten sam wydruk można uzyskać wywołując operację Drukuj ewidencję z menu Plik. W menu Operacje zawarto funkcje dodawania, edycji oraz usuwania informacji o operacji zamykania tranzytu, a także odbierania komunikatów z NCTS i edycji danych NCTSu. Za pomocą funkcji Twórz wpisy z istniejących komunikatów generują się wpisy tej ewidencji z komunikatów, które przyszły wcześniej niż zaczęto tworzyć ewidencję. Funkcja Podgląd komunikatów NCTS z menu Widok otwiera moduł i komunikatów z odfiltrowanymi komunikatami związanymi z wybraną operacją tranzytową (tą, która jest podświetlona w momencie wykonania tej funkcji). Po zamknięciu modułu komunikatów użytkownik w dalszym ciągu znajduje się w module ewidencji tranzytów. 96 HUZAR SOFTWARE

97 15. System Celina Użytkownicy programu WinSAD mają możliwość bezpośredniego wysyłania dokumentów do systemu Celina OPUS (procedury uproszczone) oraz Celina WEBCEL, co oznacza, że program sam nawiązuje połączenie z Celiną, przesyła do niego dokument w formacie XML oraz potrafi pobrać z Celiny status dokumentu. Wymaganą przez służbę celną przeglądarką jest Internet Explorer w wersji minimum IE8. Dokument można zapisać również w pliku XML, a następnie wstawić go do kolejki po zalogowaniu się na stronę Celiny. Wysyłanie dokumentów do Celina WEBCEL Po przygotowaniu dokumentu SAD można go wysłać bezpośrednio do systemu Celina lub zapisać go do pliku XML do wskazanego katalogu na dysku lub dyskietce. Przycisk wysyłki Eksport do Celiny(F6) znajduje się w prawym górnym rogu otwartego dokumentem SAD. Ta sama funkcja realizowana jest po naciśnięciu klawisza [F6]. Po wybraniu funkcji Eksport do Celiny następuje sprawdzanie dokumentu SAD. Jeśli dane w nim zawarte są uznane za poprawne, następuje wysyłka do Celiny. Dokument SAD można także wysłać bezpośrednio ze spisu dokumentów SAD (główne okno programu), bez otwierania dokumentu. Wystarczy zaznaczyć dokument w wykazie, nacisnąć prawy przycisk myszy oraz wybrać z wyświetlonego menu kontekstowego funkcję Eksportuj bezpośrednio do Celiny (funkcja jest także dostępna w menu Operacje). Na liście SAD-ów w kolumnie Celina pojawi się ikonka oznaczająca, status wysyłki. przyjęty bez uwag Przyjęty z uwagami uwagi, które pojawiły się podczas sprawdzania dokumentu w UC nie mają wpływu na jego przyjęcie - można je odczytać naciskając na przycisk Pokaż szczegóły w oknie wysyłki do Celiny odrzucony należy przeczytać uwagi i błędy, poprawić dokument i wysłać go ponownie nie wysłany z powodu błędu transmisji - należy spróbować wysłać dokument ponownie Wysyłanie dokumentów do Celina OPUS Do Celiny OPUS (procedura uproszczona) wysyła się Powiadomienie, które można wygenerować z SAD-u lub stworzyć ręcznie. Do bazy Powiadomień można wejść za pomocą funkcji Powiadomienia Celina z menu Dokumenty. Stworzony dokument wysyła się za pomocą przycisku Eksport do Celiny lub Eksportuj do Celiny z menu kontekstowego. Sprawdzanie statusu wysłanego dokumentu Po wysłaniu dokumentu do systemu Celina można sprawdzić stan jego obsługi za pomocą funkcji Sprawdź status w Celinie z menu kontekstowego. Status dokumentu, który został wysłany i przyjęty do systemu Celina, można w łatwy sposób sprawdzić poprzez naciśnięcie klawisza [F7]. Jak już wspomniano, status dokumentu Celina wyświetlany jest na głównej liście SAD-ów i może przyjmować następujące wartości reprezentowane graficznie przez następujące ikonki: Zwolniony (ikonka jest w kolorze zielonym) pokontrolna zgoda (ikonka jest w kolorze czerwonym) Zatrzymany do kontroli czeka - gdy stan zwolnienia dokumentu jest nieznany lub dokument czeka na zwolnienie. błąd - gdy nie udało się odebrać statusu, bądź status dokumentu jest niejednoznaczny (występuje, gdy kilka zestawów pojedynczego dokumentu SAD ma różne statusy dokumentu). Opis ikonek znajduje się w menu kontekstowym w funkcji Operacje Celiny/Edytuj dane Celiny. Należy zwrócić uwagę na opis, w powyższej tabelce, związany z ikonką zegara ( ) - istnieje różnica w zmianie statusu w zależności od tego, do jakiego systemu wysłano dokument. Gdy wysłano go do OPUS-a, to po naciśnięciu klawisza [F7] ikonka zegara (zazwyczaj) powinna ulec zmianie po upływie ustawowego czasu na jedną z pierwszych trzech ikonek w powyższej tabelce ( zwolniony - zielona ikonka, pokontrolna zgoda czerwona ikonka bądź zatrzymany do kontroli ). WinSADIB/MS/OR 97

98 Jeżeli dokument wysłano do WEBCELA to ikonka zegara zostanie zastąpiona przez wyżej opisane ikonki dopiero po nadaniu mu numer ewidencyjnego. Po wybraniu funkcji Operacje Celiny/Edytuj dane Celiny pojawi się okienko Dane Celiny, w którym widoczny jest stan obsługi dokumentu oraz numery nadane przez system. 1. Identyfikator dokumentu (ID) identyfikator nadany dokumentowi przez Celinę po pozytywnej wstępnej walidacji, 2. Nr ewidencyjny (OGL) numer ewidencyjny nadany przez system, 3. Numer tranzytowy (DTO) pole nieużywane, 4. Numer powiadomienia (własny) numer własny powiadomienia wygenerowanego z danego dokumentu SAD. Aby jednocześnie sprawdzić status wielu dokumentów, wysłanych do systemu Celina WEBCEL lub OPUS, należy przed uruchomieniem funkcji menu Operacje / Sprawdź status w Celinie... / wybranych dokumentów F7 zaznaczyć sprawdzane dokumentu przez naciśnięcia klawisza [SPACJA] (UWAGA: w tym przypadku sprawdzane są dokumenty, które były wysłane nie dalej niż tydzień temu). 98 HUZAR SOFTWARE

99 16. Moduł Gwarancji Moduł gwarancji jest w pełni zintegrowany z systemem OSOZ, zapewniając aktualne dane o operacjach na zabezpieczeniu. Podstawowe funkcje tego modułu realizowane są w oparciu o bazę gwarancji, która zawiera informacje o saldach i historii obciążeń oraz zwolnień. Informacje o wykorzystaniu gwarancji są uzyskiwane z systemu OSOZ za pomocą odpowiednich komunikatów. Moduł gwarancji jest modułem dodatkowym programu WinSAD (oddzielnie płatnym), dlatego możliwe jest jego wykorzystanie tylko wtedy, gdy w tym samym katalogu, w którym znajduje się program WinSAD, umieszczono odpowiedni plik HSPlugGWARANCJENCTSxx.dll Moduł Gwarancje Pełne umożliwia obsługę zarówno gwarancji tranzytowych, jak i importowych. Moduł gwarancji może pracować w dwóch trybach, które wyróżniono ze względu na lokalizację bazy gwarancji: baza gwarancji jest zlokalizowana w sieci lokalnej. baza gwarancji jest zlokalizowana na serwerze gwarancji, do którego jest dostęp poprzez sieć. Ten tryb umożliwia saldowanie gwarancji w firmie wielooddziałowej. Za obsługę bazy danych jest odpowiedzialny moduł zawarty w pliku HSPlugGwarancjeNCTSNET.dll oraz specjalny program serwera bazy gwarancji (SerwerGwarancjiNCTS.exe) umieszczony na komputerze serwera gwarancji. Szczegółowy opis konfiguracji został zamieszczony w oddzielnej instrukcji. Instalacja modułu Aby rozpocząć korzystanie z modułu, należy z Serwisu on-line pobrać plik instalacyjny modułu Gwarancji. Przed jego instalacją należy zamknąć program WinSAD. Instalacja modułu polega na uruchomieniu pobranego z Serwisu on-line pliku. W folderze, w którym znajduje się program WinSAD, pojawi się plik o nazwie HSPlugGwarancjeNCTSxx.dll (gdzie "xx" oznacza wersję: IB, OR bądź MS) Konfiguracja modułu gwarancji Moduły poprawnie zainstalowane w programie WinSAD widoczne są w Opcje/Opcje programu /Dodatkowe moduły. Konfiguracja modułu dostępna jest pod przyciskiem Konfiguruj. Baza Firebird (WinSADIB) Na zakładce Ustawienia możemy zaznaczyć, aby program nie dodawał automatycznie karnetów TIR, zaś na zakładce Baza danych należy podać adres ścieżki do bazy danych Gwarancji (wraz z IP), login do bazy (domyślnie sysdba) oraz hasło do bazy (domyślnie masterkey). Ścieżka do bazy danych nie może zawierać dysku zmapowanego, a wyłączenie rzeczywistą ścieżkę do pliku na serwerze lub dysku lokalnym np.: :C:/HuzarSoftware/DaneIB/GwarancjeIB.fdb Po ustawieniu adresu klikamy OK - jeśli baza danych nie istnieje pod wskazanym adresem, program zapyta czy ją utworzyć. Konfigurację można zapisać ustawiając haczyk przy zapisz jako opcje domyślne. Baza MSSQL (WinSADMS) Na zakładce Ustawienia możemy zaznaczyć, aby program nie dodawał automatycznie karnetów TIR, a na zakładce Baza danych należy podać nazwę serwera (pole Serwer) oraz nazwę pliku z bazą danych (pole Baza), który ma zostać utworzona, w polach Login i Hasło podać dane logowania do bazy MSSQL. WinSADIB/MS/OR 99

100 Ustawienia bazy Gwarancji zostaną odświeżone po ponownym uruchomieniu programu WinSAD. Poniżej opisane opcje mają również wpływ na wygodę korzystania z modułu Gwarancji: Opcje/Opcje programu/węzeł SAD /Domyślne wartości należy włączyć opcję dla SADów F domyślnie obliczaj kwotę zabezpieczenia. Jej włączenie umożliwia wyliczenia obciążenia związanego z SAD-em tranzytowym (zwykle w tranzycie pole 47 nie jest wypełniane). Opcję tę można także zmieniać dla każdego SADu, klikając w oknie edycji SADu przycisk Inne i zaznaczając opcję obliczaj kwoty zabezpieczeń. Węzeł Systemy/Adresy - w polu edycyjnym Adresy do wysyłki Do OSOZ należy wpisać adres poprzez przycisk Wczytaj domyślne, który pozwala automatycznie wypełnić adresy owe. Pod wskazany adres będą wysyłane komunikaty dotyczące gwarancji (IE26, IE34 oraz IE224). Węzeł Konta - należy w tym miejscu skonfigurować konto służące do komunikacji z systemem OSOZ i innymi systemami celnymi. Patrz rozdział nr 3 Przygotowanie do pracy w programie Opcje programu Konta Moduł Gwarancji Moduł gwarancji wylicza kwotę zabezpieczenia na podstawie dokumentów SAD (tranzytowych lub importowych). Gwarancja jest obciążana i zwalniana w momencie odebrania z systemu celnego (NCTS bądź OSOZ) odpowiednich komunikatów. W przypadku tranzytu obciążenie następuje w momencie odebrania komunikatu IE29, a zwolnienie po otrzymaniu IE45. W przypadku odpraw importowych, obciążenia i zwolnienia następują po odebraniu komunikatu QuestionResult z systemu OSOZ (niezależnie od komunikatów dotyczących dokumentu SAD). Moduł gwarancji automatycznie obciąża gwarancję także podczas blokowania wpisu w rejestrze procedur uproszczonych. Zwolnienie gwarancji następuje w momencie przyjęcia zgłoszenia uzupełniającego. Istnieje także możliwość ręcznego obciążania gwarancji. Operacje w module gwarancji Główne okno modułu gwarancji jest dostępne w menu Tablice/Moduł gwarancji. W oknie tym jest lista gwarancji oraz lista wszystkich operacji typu obciążenie bądź zwolnienie (zakładka Lista Operacji/Wszystkie, Nie zwolnione, Zwolnione). Na zakładce Gwarancje znajduje się lista gwarancji wprowadzonych do bazy. Do listy możemy dodawać dane o gwarancji (przycisk Dodaj), zmieniać dane wskazanej gwarancji (przycisk Edytuj) oraz je usuwać (operacja dostępna z menu kontekstowego). W danych gwarancji należy umieścić informacje ogólne (nazwa gwarancji, TIN, kwotę początkową, oraz zaznaczyć opcję weryfikuj z OSOZ), a następnie za pomocą przycisku Edytuj uzupełnić dane szczegółowe (rodzaj oraz numer gwarancji, kod dostępu, kod urzędu, oraz datę początkową gwarancji). W zakładce Lista Operacji znajdują się informacje dotyczące wykorzystania danej gwarancji. Można wyświetlić listę obciążeń (zwolnień) wybierając odpowiednią zakładkę Obciążenia (Zwolnienia), listę operacji zawężoną do wybranej gwarancji (poprzez włączenie opcji Pokazuj tylko dla wybranej gwarancji) czy też włączyć bardziej zaawansowane filtrowanie naciskając przycisk Filtrowanie Kolorem czarnym oznaczono operacje niezwolnione, kolorem jasnoniebieskim zaznaczono jedynie fakt przybycia towaru do miejsca przeznaczenia (jest tylko data przybycia), zaś kolorem zielonym zaznaczono fakt zwolnienia zabezpieczenia (są dwie daty: przybycia i zwolnienia). Z tego też względu, na zakładce Nie zwolnione występują operacje w kolorze czarnym i jasnoniebieskim, a na zakładce Zwolnione - tylko operacje w kolorze zielonym. Stan gwarancji może być weryfikowany automatycznie przez program po zaznaczeniu w danej gwarancji opcji weryfikuj z OSOZ. Na liście gwarancji jest to sygnalizowane ikonką w kolumnie Weryf. W kolumnie OSOZ ikonka oznacza, że dana gwarancja została poprawnie zweryfikowana w systemie. 100 HUZAR SOFTWARE

101 Lista gwarancji Przyciski dodawanie lub edycji istniejących już gwarancji Zapytanie o saldo gwarancji można również wysłać ręcznie wybierając System OSOZ/zweryfikuj dla bieżącej gwarancji ręcznie lub wybierając z menu głównego programu Tablice/System Obsługi Zabezpieczeń (OSOZ/ZEFIR)/wyślij zapytanie o saldo gwarancji (IE34). Również z poziomu Tablice/System Obsługi Zabezpieczeń (OSOZ/ZEFIR) można wysłać wniosek o zmianę kodu dostępu do gwarancji oraz informację o sprzedaniu karnetu TIR. Moduł gwarancji umożliwia również stworzenie raportów z zakresu wykorzystania gwarancji (Raporty/Wykorzystanie wybranej gwarancji). Dodawanie gwarancji. Lista operacji dla zaznaczonej gwarancji Na zakładce Gwarancje znajduje się lista gwarancji wprowadzonych do bazy. Do listy możemy dodawać dane o gwarancji (przycisk Dodaj) lub edytować wcześniej wprowadzoną gwarancję. W głównym oknie edycji gwarancji uzupełniamy pola: Nazwa gwarancji w tym miejscu wpisujemy nazwę przyjazną użytkownikowi np. Gwarancja oddział główny lub po prostu numer Gwarancji, TIN głównego zobowiązanego (TIN gł. zob.) PL+NIP (jeśli jest to podmiot zarejestrowany w Polsce), Kwotę referencyjną oraz symbol waluty, w jakiej jest wyrażona, procent obniżenia kwoty referencyjnej (wpisanie np. 10% oznacza, że faktyczne zabezpieczenie dotyczy 10% kwoty referencyjnej; 0% oznacza, że żadnego zabezpieczenia nie musimy składać). W pasku edycyjnym Obecnie wolne w przypadku weryfikacji danych z OSOZ zostanie automatycznie wpisana wolna część kwoty referencyjnej. Jeżeli musimy być poinformowani o tym, że kwota wolnego zabezpieczenia spadła poniżej pewnej wartości, wystarczy wpisać ją w polu Niebezp. poziom poniżej. W okienku Gwarancja znajduje się także opcja weryfikuj z OSOZ. Włączenie tej opcji oznacza, że program codziennie wyśle automatycznie zapytanie o stan danej gwarancji. W okienku Weryfikacja Gwarancji w syst. OSOZ program zamieszcza informacje o operacjach niezweryfikowanych. Szczegółowe dane gwarancji należy wpisać klikając przycisk Edytuj. WinSADIB/MS/OR 101

102 Na szczegółowy opis gwarancji składają się następujące dane (okienko Dane gwarancji): Rodzaj - należy wpisać odpowiedni kod rodzaju gwarancji lub pobrać go ze słownika (ikonka książeczki) Zazwyczaj gwarancja generalna ma rodzaj 1, a zabezpieczenie generalne ma rodzaj A. Numer - wpisujemy numer gwarancji otrzymany z urzędu. Gdy jest to numer GRN (Guarantee Reference Number), czyli gwarancja jest zarejestrowana w systemie OSOZ, to należy dodatkowo zaznaczyć opcję Numer GRN. Kod dostępu w tym polu wpisujemy kod dostępu do powyżej wpisanej gwarancji otrzymany z urzędu wraz z nadanym numerem Gwarancji. Do pola można wpisać kod dostępu tylko wtedy, gdy zaznaczono opcję Numer GRN. Kod urzędu kod urzędu, w którym złożono gwarancję. Można pominąć to pole w przypadku, gdy jest uzupełniony Numer GRN. Każda gwarancja może posiadać dodatkowe dane wskazujące na "zasięg" jej stosowania. Dlatego można zaznaczyć, że Gwarancja jest nieważna na terytorium UE, bądź utworzyć listę krajów, do których gwarancja nie obowiązuje (lista Wyłączone kraje). Część pól okienka (tzn. Pozycje towarowe, Procedury, Pozwolenia) zostanie wypełniona automatycznie podczas weryfikacji danych z OSOZ. UWAGA! - Zgodnie z informacjami na stronach Służby Celnej, przed pierwszym użyciem zabezpieczenia (także zapytaniem o saldo) przedsiębiorca powinien dokonać zmiany inicjalnego kodu dostępu. Aby zmienić kod dostępu, należy złożyć elektroniczny wniosek o zmianę kodu, który jest dostępny w menu: Tablice/System Obsługi Zabezpieczeń (OSOZ/ZEFIR)/Wyślij wniosek o zmianę kodów dostępu (IE26). W okienku, które się pokaże należy wybrać gwarancję, której dotyczy operacja, a także stary i nowy kod dostępu oraz inne niezbędne dane. Następnie należy wysłać wniosek za pomocą przycisku Wyślij. Menu Gwarancje Funkcje z menu Gwarancje dotyczą listy gwarancji. Funkcje Dodaj oraz Edytuj są identyczne z funkcjami przycisków Dodaj i Edytuj opisanymi powyżej. Usunąć opis gwarancji z listy można tylko za pomocą funkcji Usuń. Funkcja Przelicz ponownie kwoty gwarancji, pozwala uaktualnić dane wyświetlane na liście gwarancji (w szczególności kwoty w kolumnie Zajęte). Funkcja Odśwież widok pozwala uaktualnić wyświetlaną listę gwarancji (istotne przy pracy ze wspólną bazą danych). Funkcja Zablokuj gwarancję pozwala zablokować wybraną gwarancję można ją potem odblokować za pomocą funkcji Odblokuj gwarancję. Menu Operacje Funkcje z menu Operacje dotyczą listy operacji. Na wybranej gwarancji można podejrzeć dane operacji (funkcja Podgląd), usunąć operację (funkcja Usuń), zobaczyć domyślną listę wszystkich operacji (funkcja Wyczyść filtrowanie) oraz ewentualnie w przypadku współpracy ze wspólną bazą gwarancji odświeżyć dane w liście operacji (funkcja Odśwież widok). Menu Widok W menu Widok można włączyć (bądź wyłączyć) wyświetlanie listy gwarancji (funkcja Gwarancje) lub włączyć (wyłączyć) warunki filtrowania. Menu System OSOZ Funkcje z menu System OSOZ realizują powiązanie bazy gwarancji z systemem OSOZ. Przede wszystkim za ich pomocą możemy zweryfikować dane o operacjach na gwarancjach zawarte we własnej bazie z bazą systemu OSOZ. 102 HUZAR SOFTWARE

103 Funkcja Zweryfikuj dla bieżącej gwarancji (ręcznie) pozwala wygenerować zapytanie do systemu OSOZ (komunikat Question) o operacje na danej gwarancji (użytkownik sam decyduje, czy zapytanie ma być wysłane bezpośrednio przez program, czy zapisane w pliku XML). Zapytanie o operacje na gwarancji dotyczą zawsze zadanego okresu, który określa się w momencie tworzenia zapytania. Jeśli wybrany okres jest dłuższy niż 45 dni, program podzieli zapytanie na okresy mieszczące się w tym zakresie). Funkcja Zweryfikuj dla wszystkich gwarancji (automatycznie) pozwala automatycznie dokonać weryfikacji operacji dla wszystkich gwarancji (z zaznaczoną opcją Weryfikuj z OSOZ) za okres liczony od poprzedniego zapytania. W tym przypadku program odbiera wiadomości w tle oraz weryfikuje dane, informując o ewentualnych błędach. Funkcja Zeruj weryfikację z OSOZ pozwala "wyzerować" dotychczasową weryfikacje operacji i rozpocząć ją jeszcze raz. Zaleca się wykorzystywać tę funkcję tylko w sytuacjach awaryjnych związanych z dostępem do systemu OSOZ. Menu Raporty Z menu Raporty można uruchomić Edytor SQL. Za pomocą tego narzędzia zaawansowany użytkownik może uzyskać różne informacje. Zapytanie SQL można stworzyć samodzielnie lub zamówić odpłatnie w firmie Huzar-Software. Operacje typu obciążenia / zwolnienia są wykonywane automatycznie na podstawie komunikatów systemu NCTS (odpowiednio IE29 oraz IE45) albo zapisywane "ręcznie" (zalecane tylko do sytuacji awaryjnych) z menu kontekstowego wyświetlanego po przyciśnięciu prawego klawisza myszki. Wskazując dokument tranzytowy w spisie SAD-ów, przyciskając prawy klawisz myszki wybieramy z wyświetlonego menu kontekstowego funkcję Gwarancje NCTS... a z podmenu operacje Obciąż (zwolnij) gwarancje SADu. Należy zwrócić uwagę, że powiązanie dokumentu SAD z modułem gwarancji jest realizowane poprzez zawartość pola 52 (gdzie musi być wpisany numer gwarancji). System OSOZ Moduł gwarancji współpracuje z systemem OSOZ (Ogólnopolski System Obsługi Zabezpieczeń i Pozwoleń). Moduł wysyłki komunikatów dostępny jest z menu Tablice/System obsługi zabezpieczeń (OSOZ/ZEFIR). Po wypełnieniu wszystkich pól należy nacisnąć przycisk Wyślij. W przypadku wysyłki do pliku program zaproponuje nazwę pliku XML oraz katalog w którym plik zostanie umieszczony. Odpowiedź na komunikat zostanie odesłana przez system OSOZ na adres podany w pasku Adres (domyślnie jest podpowiadany adres z opcji programu zapisanych w węźle System Celina /Zwrotny adres ). Nie zaleca się zmieniania numeru własnego komunikatu. Program samodzielnie go generuje i oznacza nim komunikaty. Wyślij wniosek o zmianę kodów dostępu (IE26). Jak wskazuje sama nazwa komunikatu, służy on do zmiany kodów dostępu do systemu OSOZ. Po wybraniu funkcji program wyświetli okienko Okno edycji kodów dostępu, w którym należy podać numer GRN (wspomóc się można bazą gwarancji naciskając ikonkę otwartej książeczki z prawej strony paska Numer GRN:), stary kod dostępu, TIN głównego zobowiązanego, a przede wszystkim listę nowych kodów dostępu, wykorzystując w tym celu przycisk Dodaj. Po wypełnieniu wszystkich pól należy nacisnąć przycisk Wyślij. Wyślij zapytanie o saldo gwarancji (IE34). Wybierając funkcję wyświetlimy okienko Okno edycji zapytania o gwarancje, w którym należy wypełnić TIN głównego zobowiązanego oraz utworzyć listę gwarancji (przycisk Dodaj), których ma dotyczyć zapytanie. Odpowiedź z systemu OSOZ nadejdzie na adres podany w polu Adres (domyślnie jest podpowiadany adres z opcji programu zapisanych w węźle System Celina). Elementy listy można zmieniać (przycisk Edytuj) oraz usuwać (przycisk Usuń). Wyślij informacje o sprzedaniu karnetu gwar. poj. (IE224). Wybierając funkcję wyświetlimy okienko Okno wn. Rejestr. Sprzedaży karnetu gwar., w którym należy wypełnić TIN głównego zobowiązanego, Urząd Celny zabezpieczenia oraz utworzyć listę gwarancji (przycisk Dodaj), których ma dotyczyć rejestracja. Listę gwarancji tworzymy i modyfikujemy w analogiczny sposób jak dla poprzedniego komunikatu (przyciski Dodaj, Edytuj oraz Usuń). WinSADIB/MS/OR 103

104 Dokument SAD importowy i jego związek z modułem gwarancji W polu 44 dokumentu SAD na zakładce Dokumenty należy umieścić dokument o kodzie 5DK5 (czyli: potwierdzenie złożenia zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego, jeżeli zabezpieczenie zostało złożone), z wpisanym numerem Gwarancji. Za pomocą ikonki książeczki możemy pobrać numer z bazy gwarancji. W polu Uwagi zostanie wpisany kod dostępu i numer TIN. Obciążenie / zwolnienie danej gwarancji jest widoczne TYLKO wówczas, gdy dany dokument SAD ma wpisany numer OGL (przez automatyczny odczyt z Celiny lub wpisanie ręczne: prawym przyciskiem myszki na danym dokumencie - Operacje Celiny/Edytuj dane Celiny) Komunikaty z OSOZu pojawią się w Module (Tablice/Moduł ), o ile prawidłowo skonfigurowane jest konto pocztowe oraz w module Gwarancji (Tablice/Moduł Gwarancji), przy danej gwarancji została zaznaczona opcja Weryfikuj z OSOZ. Dokument SAD tranzytowy i jego związek z modułem gwarancji. Aby obciążyć gwarancję należy najpierw wyliczyć wszystkie zabezpieczenia wynikające z SAD-u. Program automatycznie dokonuje wyliczenia, gdy mamy zaznaczoną opcję dla SADów F domyślnie obliczaj kwotę zabezpieczenia (konfigurowaną w opcjach programu), a także opcje Wyliczaj kwoty zabezpieczeń dostępną w menu kontekstowym po przyciśnięciu przycisku Inne (przycisk jest dostępny w oknie edycji dokumentu SAD w prawym górnym rogu - rysunek obok). Klikając w pole 47 dokumentu SAD a w wyświetlonym okienku Opłaty pola 47 należy przycisnąć przycisk Wylicz opłaty. W polach 47 pojawią się wyliczenia (na szaro). W celu wyliczenia opłat dla każdej pozycji dokumentu SAD wystarczy przycisnąć klawisz [F10]. Następnie w polu 52 należy nacisnąć klawisz [INS]. Zostanie wyświetlone okienko Gwarancje, w którym można wypełnić treść do druku pola 52, ale przede wszystkim - dodać gwarancje przez pobranie jej z bazy gwarancji skonfigurowanej przez Tablice/Moduł gwarancji NCTS (przycisk Pobierz) lub dopisać gwarancję wybierając Dodaj. Gwarancja ta będzie obciążona zabezpieczeniem SAD-u wyliczonym w polu Obciążenia (dolne okienko) po przyciśnięciu klawisza Wylicz. Należy zwrócić uwagę, że suma pól razem z pól 47 jest wyrażona w PLN a wyliczona kwota zabezpieczenia w okienku Gwarancje jest wyrażona w walucie gwarancji. Przyciskając przycisk Sprawdź dane - F2 można uzyskać informację o ewentualnych błędach w gwarancjach bądź braku wyliczenia opłat w niektórych pozycjach SAD-u. Po wyliczeniu obciążenia dla SAD program automatycznie doda do pola 44 dokument o kodzie CAL z kwotą obciążenia dla całego SAD (dokument występuje tylko w pierwszej pozycji towarowej). Teraz możemy już wysłać dokument do NCTS (w postaci komunikatu IE15). Obciążenie salda następuje w momencie odebrania komunikatu IE29. Zwolnienie - w momencie odebrania IE45. Aktualne saldo oraz listę obciążeń można w każdej chwili podejrzeć w: Tablice / Moduł gwarancji NCTS. Wskazując dokument tranzytowy w spisie SAD-ów, przyciskając prawy klawisz myszki wybieramy z wyświetlonego menu kontekstowego funkcję Gwarancje NCTS... a z podmenu operacje Obciąż (zwolnij) gwarancje SADu opcję tę stosujemy tylko w awaryjnych sytuacjach. Należy zwrócić uwagę, że powiązanie dokumentu SAD z modułem gwarancji jest realizowane poprzez zawartość pola 52 (gdzie musi być wpisany numer gwarancji). 104 HUZAR SOFTWARE

105 17. Moduł Zlecenia Moduł Zlecenia umożliwia prowadzenie zleceń dla wielu firm oraz wystawiania not księgowych (obciążeniowych) dla klientów za należności celne i podatkowe. Moduł ułatwia kontrolę regulowania należności celnych między daną firmą a Urzędem Celnym z jednej strony oraz między firmą a jej klientami z drugiej. Podstawowymi funkcjami modułu są: - prowadzenie osobnych rejestrów dla różnych firm, - wystawianie not i automatyczne wyliczanie należności dla not korygujących, - kontrolowanie należności, porównywanie salda SAD-u z saldem zlecenia, - wiązanie zleceń z dokumentami SAD i automatyczne wczytywanie danych z systemów celnych, - tworzenie dokumentu SAD na podstawie danych zlecenia oraz zlecenia na podstawie SAD-u - przechowywanie większości danych w Notesie, co pozwala uniknąć wielokrotnego pisania tych samych danych, - drukowanie not obciążeniowych w języku polskim i angielskim, - drukowanie logo firmy w lewym górnym rogu noty, - wystawianie not w walutach obcych, przeliczanie należności wg bieżącego kursu oraz wyliczanie zabezpieczenia kursowego stosowanego przy przeliczeniach, - praca wielostanowiskowa. Instalacja modułu zleceń Użytkownik posiadający wykupioną licencję, otrzymuje plik HSPlugZleceniaIB.dll (HSPlugZleceniaMS.dll), jeżeli jest użytkownikiem programu WinSADIB (WinSADMS). Plik ten należy skopiować do tego samego katalogu, w którym znajduje się program WinSAD. Po skopiowaniu pliku uruchamiamy program WinSAD, który po wykryciu modułu dokonana jego rejestracji. Jeżeli rejestracja jest pomyślna, wtedy nie ma żadnego napisu w kolorze czerwonym w konfiguracji modułu (okienko obok, wywołane z menu Opcje/Opcje programu/moduły dodatkowe) i pojawia się nowa opcja w menu o nazwie Zlecenia. Użytkownik WinSAD-a może w pełni wykorzystywać jego funkcjonalność. Konfiguracja modułu zleceń W tym polu nie powinno być ŻADNE- GO napisu w kolorze czerwonym. Konfiguracji modułu można dokonać wybierając funkcję z menu Zlecenia/Konfiguracja modułu zleceń albo z menu Opcje/Opcje programu/moduły dodatkowe pod przyciskiem Konfiguruj. Dane wprowadzone do konfiguracji modułu przyspieszają przygotowanie zleceń dla wszystkich firm. W wyświetlonym okienku Konfiguracja modułu zleceń należy wprowadzić następujące dane: WinSADIB/MS/OR 105

106 Domyślne dane zapłaty wg nabywcy: Dla każdej firmy nabywcy można zadać domyślne wartości zapłaty dotyczące not, czyli: sposób zapłaty (gotówka, czek, przelew, przedpłata, karta płatnicza), termin zapłaty w dniach oraz symbol waluty noty. Oczywiście, sposób zapłaty oraz walutę można zmienić klikając w odpowiednie pole wyświetlonej noty. Domyślne uwagi w notach: Dowolny napis, który będzie przepisywany do pola Uwagi: w nocie. Zabezpieczenie na różnice kursowe: Jest to procent należności, jaki jest doliczany do wartości noty tytułem zabezpieczenia ryzyka spadku kursu waluty noty obciążeniowej (innej niż PLN), w okresie między datą wystawienia noty a datą płatności. Przykładowo, gdy zabezpieczenie to jest równe 1,1%, to przy kwocie noty równej 1000 EUR, zapłacimy 1011 EUR, by agencja nie traciła swych zysków przy spadku kursu EUR (informacja o doliczeniu tego zabezpieczenia jest podawana w nocie). Wzór do wyliczenia zabezpieczenia jest następujący: WartWWalucie := ZaokrDoGroszy (WartoscBrutto * (1 + ProcZabezp * 0.01) / KursWaluty) Liczba kopii noty: można ustalić liczbę kopii przy drukowaniu noty. Tworzenie nowego rejestru zleceń Zlecenia są pamiętane w rejestrze zleceń, dlatego pierwszą czynnością, jaką należy wykonać rozpoczynając pracę z modułem Zlecenia jest utworzenie nowego rejestru (w opisany tutaj sposób, można utworzyć wiele rejestrów dotyczących firmy i jej oddziału). Wybranie funkcji z menu Zlecenia/Twórz nowy rejestr spowoduje wyświetlenie okienka Rejestr zleceń, w którym należy wypełnić następujące pola: Nazwa rejestru: Dowolny napis oznaczający nazwę rejestru. Nazwa zostanie wyświetlona w menu Zlecenia. Wybierając daną nazwę z menu, można otworzyć zlecenia danego rejestru. Kod oddziału: Przydatne w przypadku firmy wielooddziałowej. Wpisany kod oddziału będzie częścią składową numeru noty, po którym można rozpoznać miejsce wystawienia noty. Typ numeracji: Można ustalić numerację miesięczną, roczną oraz ciągłą. Od typu numeracji zależy format numeru noty (przykładowa postać numeru jest wyświetlana z prawej strony paska edycyjnego Typ numeracji). Numer kolejny noty jest nadawany dopiero w trakcie jej wydruku. Po wydruku nota jest blokowana i nie można jej edytować (jednak można ją usunąć, ale wtedy jej kolejny numer jest tracony ). Logo: Nota może zawierać graficzne logo firmy, umieszczane w lewym jej górnym rogu. Plik graficzny zawierający logo można wczytać naciskając przycisk Wczytaj, wskazując plik graficzny w ustalonym katalogu. Logo można usunąć (przycisk Usuń logo) oraz przetestować plik graficzny (przycisk Test logo) czy spełnia wymagania, w szczególności wysokość oraz szerokość. Domyślne dane wystawiającego notę: Dane można pobrać z bazy firm. W każdej nowoutworzonej nocie dane te zostaną skopiowane do pola Sprzedawca. Domyślne dane zapłaty: W nowoutworzonej nocie wprowadzony tutaj Sposób zapłaty oraz Termin zapłaty przeniesie się odpowiednio do pól noty zatytułowanych: Sposób płatności oraz Termin zapłaty. Dane wprowadzone podczas tworzenia nowego rejestru mogą być zmienione w opcjach zleceń (patrz dalej). Rejestr zleceń i not Po utworzeniu rejestru (patrz powyżej punkt Tworzenie nowego rejestru zleceń), można rozpocząć wprowadzanie zleceń w wyświetlonym oknie Zlecenia, rejestr xxxxxx. Okno zawiera sześć zakładek. Na trzech pierwszych wyświetlane są zlecenia (bieżące aktualnie przygotowywane; zakończone nie można ich kasować ani edytować oraz wszystkie 106 HUZAR SOFTWARE

107 zlecenia), na zakładce 4. Noty są wyświetlane noty obciążeniowe wszystkich zleceń (bieżące i zakończone), a na ostatnich dwóch zakładkach wyświetlane są informacje o saldach. Tworzenie nowego zlecenia Nowe zlecenie można utworzyć na trzy sposoby: 1. Naciskamy przycisk Nowe w głównym oknie modułu o nazwie Zlecenia, rejestr xxxxx. W ten sposób utworzymy zlecenie przed utworzeniem dokumentu SAD, czyli przed odprawą towarów. Oczywiście po uzupełnieniu danych zlecenia, będzie można na jego podstawie wygenerować dokument SAD, naciskając przycisk SAD. 2. Tworzymy go na podstawie dokumentu SAD. W głównym oknie programu WINSAD klikamy prawym klawiszem myszki na dany SAD i wybieramy z wyświetlonego menu kontekstowego opcje: Z SAD-u generuj /Zlecenie. Ta opcja pozwala na utworzenie zlecenia po ewentualnej odprawie na podstawie wypełnionego dokumentu SAD. Lista zleceń Opcje zleceń (nazwa, logo) oraz domyślne dane not Wybór sortowania Lista not podświetlonego zlecenia 3. Naciskamy przycisk Kopiuj. Zaznaczone zlecenie z listy zostanie skopiowane do nowego zlecenia. Jeżeli zlecenie zostało wygenerowane z dokumentu SAD to cały dokument jest także kopiowany. Pozwala to znacznie przyspieszyć prace. Jeżeli rejestr jest pusty to program poprosi o podanie pierwszego numeru, od którego rozpocznie się numeracja. Drukowanie raportów dotyczących zleceń Drukowanie odbywa z wykorzystaniem przeglądarki internetowej. Oznacza to, że program generuje stronę internetową i uruchamia jej wyświetlenie w domyślnej przeglądarce, np. Internet Explorer. Przycisk Drukuj pozwala wygenerować następujące zestawienia automatycznie wyświetlane w przeglądarce: Rejestr czynności agencji. Wybranie funkcji najpierw wyświetla okienko opcje raportu, w którym należy ustawić datę początkową oraz końcową okresu (można się wspomagać kalendarzykami) wraz z zaznaczeniem rodzaju zleceń (zakończone, niezakończone). Po zaakceptowaniu opcji raportu zostanie wyświetlony raport w domyślnej przeglądarce internetowej. Raport zawiera następujące domyślne informacje: okres którego dotyczy, liczbę porządkową, pozycje w ewidencji (numer zlecenia), datę przyjęcia sprawy, dane osoby (firmy) reprezentowanej przez agencję wraz z numerem upoważnienia, numer zgłoszenia celnego OGL, nr spedycyjny, nazwa i kod procedury celnej, data zgłoszenia wniosku w UC, data wydania decyzji, operator (użytkownik programu WINSAD), oraz uwagi. Moduł Zlecenia podczas pierwszego wydruku raportu generuje jego szablon do pliku SzablonRejCzynAgCel.xsl. Służy on modułowi do generowania odpowiednio sformatowanego raportu (z kolumnami jak wyżej opisano) w oknie przeglądarki. Użytkownik zmieniając zawartość szablonu może dostosować postać raportu do swoich potrzeb (np. zmienić nazwy kolumn raportu, czcionki, kolory, makra, sformatować kolumnę, itp.). Sprawy wybranego podmiotu. Po wybraniu funkcji, wyświetlane jest okienko z Opcjami raportu, w którym należy podać datę początkowa i końcową, zaznaczyć rodzaj zlecenia oraz wybrać podmiot (przyciskiem Wybierz ), jeżeli ten wyświetlony w polu Podmiot: jest nieprawidłowy. Po zaakceptowaniu opcji przyciskiem OK zostanie wyświetlony raport w przeglądarce internetowej. Raport zawiera następujące dane: informacje o podmiocie, okres, którego raport dotyczy, oraz kolejną pozycję rejestru (numer zlecenia), typ rejestru (rodzaj SAD wraz z procedurą), należności celne, numer zabezpieczenia, nr spedycyjny, numer agenta celnego, datę odbioru decyzji, operatora (użytkownika programu WINSAD), numery OGL i MRN oraz uwagi. Moduł Zlecenia podczas pierwszego wydruku raportu generuje jego szablon do pliku SzablonSprawyPodmiotu.xsl. Służy on modułowi do generowania odpowiednio sformatowanego raportu (z kolumnami jak wyżej opisano) w oknie przeglądarki. Użytkownik zmieniając zawartość szablonu może dostosować postać raportu do swoich potrzeb (np. zmienić nazwy kolumn raportu, czcionki, kolory, makra, sformatować kolumnę, itp.). Załącznik do przelewu. Będzie zrealizowana, gdy pojawią się takie potrzeby. WinSADIB/MS/OR 107

108 Opcje zleceń Naciskając przycisk Opcje można zmienić opcje rejestru zleceń, czyli dane, które opisano wcześniej w rozdziale Tworzenie nowego rejestru zleceń. Szukanie i sortowanie zleceń Listę zleceń można uporządkować zgodnie z wyborem w polu Sortuj wg:, czyli uporządkować listę wg numeru zlecenia, daty zlecenia, nadawcy bądź odbiorcy. Dla wybranego kryterium można zawęzić poszukiwania rozpoczynając pisanie w polu Szukaj:. Wtedy podświetlenie na liście będzie przybliżać się do poszukiwanego zlecenia. Usuwanie zleceń Zlecenie można usunąć tylko wtedy, gdy nie ma związanego z nim SAD-u oraz nie zawiera not. W programie można usunąć noty (przycisk Usuń w obszarze Noty zlecenia), usunąć związany ze zleceniem dokument SAD (przyciskamy prawy klawisz myszki i z menu kontekstowego wybieramy funkcję SAD/Usuń) i następnie usunąć zlecenie przyciskiem Usuń. Należy zwrócić uwagę, że dokument SAD, na podstawie, którego powstało zlecenia, został skasowany. Logo firmy przepisane z konfiguracji zlecenia Kolejny numer nowej noty będzie nadany po jej wydrukowaniu Dane przepisane z dokumentu SAD (pole 2 Odbiorca) Dane przepisane z konfiguracji noty (Domyślne dane wystawiającego notę) Dane przepisane z dokumentu SAD Domyślnie data wystawienia jest ustawiana na dzień bieżący. Data zapłaty jest wyliczona z uwzględnieniem liczby dni do zapłaty z konfiguracji zlecenia Dane przepisane z dokumentu SAD (pole 47) 108 Tworzenie not Noty księgowe mogą być utworzone dla każdego wcześniej utworzonego zlecenia. Podświetlamy zlecenie na liście zleceń i w obszarze Noty zlecenia: (bezpośrednio pod listą zleceń) naciskamy przycisk Nowa. Gdy zlecenie powstało na podstawie dokumentu SAD, zostanie wyświetlone okienko Wybierz rodzaj noty, w którym wybieramy wartości jakie mają być przeniesione z tego dokumentu. Do wyboru mamy następujące opcje: należności celno-podatkowe, należności celne, należny VAT oraz wartość wpisana ręcznie. Utworzona nota będzie miała wypełnione niektóre pola na podstawie dokumentu SAD oraz danych wpisanych w konfiguracji zleceń. Domyślnie data wystawienia oraz sprzedaży jest ustawiana na dzień bieżący. Data terminu zapłaty jest wyliczony na podstawie daty sprzedaży oraz liczby dni podanych w polu Termin zapłaty konfiguracji zlecenia (Domyślne dane not). Wyliczenia można zmienić ręcznie klikając w pole Termin zapłaty albo Sposób zapłaty i w wyświetlonym okienku Dane zapłaty zmienić: Sposób, termin zapłaty oraz walutę noty. Zmiana waluty noty na inną niż PLN skutkuje zamianą na język angielski wszystkich etykietek pól. Gdy zlecenie nie jest związane z dokumentem SAD, to nota jest od razu wyświetlana na ekranie i należy wypełnić ręcznie większość pól poprzez kliknięcie w pole (automatycznie wypełnione zostaną tylko pola z konfiguracji zleceń). Drukowanie not Aby wydrukować notę należy ją otworzyć, np. dwukrotnie klikając w notę w obszarze Noty zlecenia:. W wyświetlonym okienku Nota księgowa w prawym górnym rogu znajduje się przycisk Drukuj. Po jego naciśnięciu zostanie wyświetlone okienko Opcje druku noty, którym ustalamy, co drukować (należy wybrać: oryginał i kopie albo tylko kopie), liczbę kopii oraz zaznaczyć czy drukować duplikat. Po zaakceptowaniu przyciskiem OK wybranych opcji, zostanie wyświetlone okienko z podgląd wydruku, w którym w prawym górnym roku znajduje się szereg przycisków: Przyciskiem Drukuj można rozpocząć drukowanie na drukarkę wcześniej wybraną w systemie Windows. Przycisk Inne pozwala wyeksportować wydruk do pliku PDF (pliki formatu PDF są czytane z możliwością wydrukowania przez bezpłatny program Aprobat Reader) albo wydruk wysłać pocztą elektroniczną do wskazanego adresata. HUZAR SOFTWARE

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa

Rejestracja faktury VAT. Instrukcja stanowiskowa Rejestracja faktury VAT Instrukcja stanowiskowa 1. Uruchomieni e formatki Faktury VAT. Po uruchomieniu aplikacji pojawi się okno startowe z prośbą o zalogowanie się. Wprowadzamy swoją nazwę użytkownika,

Bardziej szczegółowo

Instalacja aplikacji

Instalacja aplikacji 1 Instalacja aplikacji SERTUM... 2 1.1 Pobranie programu z Internetu... 2 1.2 Instalacja programu... 2 1.3 Logowanie... 3 2 Instalacja aplikacji RaportNet... 4 2.1 Pobranie programu z Internetu... 4 2.2

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0

Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0 Instrukcja obsługi aplikacji MobileRaks 1.0 str. 1 Pierwsze uruchomienie aplikacji. Podczas pierwszego uruchomienia aplikacji należy skonfigurować połączenie z serwerem synchronizacji. Należy podać numer

Bardziej szczegółowo

Dokument bezpieczeństwa Huzar Software

Dokument bezpieczeństwa Huzar Software Autorzy: Agnieszka Indyka-Piasecka..... data ostatniej modyfikacji: 3.08.2009 r Wrocław, sierpień 2009 1 Spis treści Wstęp... 3 1. Bezpieczeństwo środowiska/otoczenia... 4 1.1. Kontrola haseł... 4 1.2.

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów

Ministerstwo Finansów Ministerstwo Finansów System e-deklaracje Instrukcja użytkownika Wersja 1.00 1/21 SPIS TREŚCI I. INFORMACJE OGÓLNE...3 WYMAGANIA NIEZBĘDNE DO SKŁADANIA DEKLARACJI ZA POMOCĄ INTERAKTYWNYCH FORMULARZY...3

Bardziej szczegółowo

(wersja robocza) Spis treści:

(wersja robocza) Spis treści: Opis programu Serwis Urządzeń Gazowych. (wersja robocza) Spis treści: 1. Wstęp 2. Szybki Start 2.1. Przyjęcie Zgłoszenia 2.1.1. Uruchomienie Zerowe 2.1.2. Przyjęcie zgłoszenia (naprawy) 2.1.3. Przyjęcie

Bardziej szczegółowo

Symfonia Produkcja Instrukcja instalacji. Wersja 2013

Symfonia Produkcja Instrukcja instalacji. Wersja 2013 Symfonia Produkcja Instrukcja instalacji Wersja 2013 Windows jest znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation. Adobe, Acrobat, Acrobat Reader, Acrobat Distiller są zastrzeżonymi znakami towarowymi firmy

Bardziej szczegółowo

1. Instalacja Programu

1. Instalacja Programu Instrukcja obsługi dla programu Raporcik 2005 1. Instalacja Programu Program dostarczony jest na płycie cd, którą otrzymali Państwo od naszej firmy. Aby zainstalować program Raporcik 2005 należy : Włożyć

Bardziej szczegółowo

Kadry Optivum, Płace Optivum. Jak przenieść dane na nowy komputer?

Kadry Optivum, Płace Optivum. Jak przenieść dane na nowy komputer? Kadry Optivum, Płace Optivum Jak przenieść dane na nowy komputer? Aby kontynuować pracę z programem Kadry Optivum lub Płace Optivum (lub z obydwoma programami pracującymi na wspólnej bazie danych) na nowym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji programu STATISTICA

Instrukcja instalacji programu STATISTICA Instrukcja instalacji programu STATISTICA UWAGA: Program STATISTICA wymaga zarejestrowania licencji, które należy przeprowadzić on-line. Dlatego też przed rozpoczęciem instalacji należy upewnić się, że

Bardziej szczegółowo

VinCent Administrator

VinCent Administrator VinCent Administrator Moduł Zarządzania podatnikami Krótka instrukcja obsługi ver. 1.01 Zielona Góra, grudzień 2005 1. Przeznaczenie programu Program VinCent Administrator przeznaczony jest dla administratorów

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch ERP XL

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch ERP XL Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch ERP XL Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch ERP XL Wersja 1.0 Warszawa, Listopad 2015 Strona 2 z 12 Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch ERP

Bardziej szczegółowo

Płace Optivum. 1. Zainstalować serwer SQL (Microsoft SQL Server 2008 R2) oraz program Płace Optivum.

Płace Optivum. 1. Zainstalować serwer SQL (Microsoft SQL Server 2008 R2) oraz program Płace Optivum. Płace Optivum Jak przenieść dane programu Płace Optivum na nowy komputer? Aby kontynuować pracę z programem Płace Optivum na nowym komputerze, należy na starym komputerze wykonać kopię zapasową bazy danych

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA programu Pilot

PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA programu Pilot TRX Krzysztof Kryński Cyfrowe rejestratory rozmów seria KSRC PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA programu Pilot Wersja 2.1 Maj 2013 Dotyczy programu Pilot w wersji 1.6.3 TRX ul. Garibaldiego 4 04-078 Warszawa Tel.

Bardziej szczegółowo

Centrum Informatyki "ZETO" S.A. w Białymstoku. Wysyłanie danych o licencjach i zezwoleniach do CEIDG w systemie ProcEnt Licencje

Centrum Informatyki ZETO S.A. w Białymstoku. Wysyłanie danych o licencjach i zezwoleniach do CEIDG w systemie ProcEnt Licencje Centrum Informatyki "ZETO" S.A. w Białymstoku Wysyłanie danych o licencjach i zezwoleniach do CEIDG w systemie Białystok, 29 czerwca 2012 Tytuł dokumentu: Wysyłanie danych o licencjach i zezwoleniach do

Bardziej szczegółowo

Poniżej znajduje się instrukcja konfiguracji najpopularniejszych programów do obsługi poczty.

Poniżej znajduje się instrukcja konfiguracji najpopularniejszych programów do obsługi poczty. Uwagi ogólne System pocztowy NetMail wspiera protokoły pocztowe IMAP oraz SMTP (protokół POP3 został wyłączony). Umożliwia to współpracę z programami pocztowymi takimi jak Outlook Express, Mozilla Thunderbird

Bardziej szczegółowo

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji Program Płatnik 10.01.001 Instrukcja instalacji S P I S T R E Ś C I 1. Wymagania sprzętowe programu Płatnik... 3 2. Wymagania systemowe programu... 3 3. Instalacja programu - bez serwera SQL... 4 4. Instalacja

Bardziej szczegółowo

Minimalna wspierana wersja systemu Android to 2.3.3 zalecana 4.0. Ta dokumentacja została wykonana na telefonie HUAWEI ASCEND P7 z Android 4.

Minimalna wspierana wersja systemu Android to 2.3.3 zalecana 4.0. Ta dokumentacja została wykonana na telefonie HUAWEI ASCEND P7 z Android 4. Dokumentacja dla Scandroid. Minimalna wspierana wersja systemu Android to 2.3.3 zalecana 4.0. Ta dokumentacja została wykonana na telefonie HUAWEI ASCEND P7 z Android 4. Scandroid to aplikacja przeznaczona

Bardziej szczegółowo

Books. by HansaWorld. Przewodnik instalacji. Wersji 6.2

Books. by HansaWorld. Przewodnik instalacji. Wersji 6.2 Books by HansaWorld Przewodnik instalacji Wersji 6.2 Instalacja Przejdź do strony: http://books.hansaworld.com/downloads/hwindex.htm i pobierz najnowszą wersję oprogramowania Books. Na następnej stronie

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych ASKOM i asix to zastrzeżone znaki firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe

Bardziej szczegółowo

Program dla praktyki lekarskiej

Program dla praktyki lekarskiej Program dla praktyki lekarskiej ErLab Instrukcja konfiguracji i obsługi Spis Treści 1. Wstęp... 2 2. Konfiguracja... 3 2.1. Serwer... 3 2.2. Laboratorium... 3 2.3. Punkt pobrań... 4 3. Wysyłanie skierowania...

Bardziej szczegółowo

Co nowego w systemie Kancelaris 3.31 STD/3.41 PLUS

Co nowego w systemie Kancelaris 3.31 STD/3.41 PLUS Ten dokument zawiera informacje o zmianach w wersjach: 3.31 STD w stosunku do wersji 3.30 STD 3.41 PLUS w stosunku do wersji 3.40 PLUS 1. Kancelaria 1.1. Opcje kancelarii Co nowego w systemie Kancelaris

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja konta pocztowego w Thunderbird

Konfiguracja konta pocztowego w Thunderbird Konfiguracja konta pocztowego w Thunderbird Sygnity SA 2013 Wszystkie prawa zastrzeżone. Znaki firmowe oraz towarowe użyte w opracowaniu są prawną własnością ich właścicieli. Autor dokumentacji: Magdalena

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Instalacji i konfiguracji CELINA (e-podpis)

Instrukcja Instalacji i konfiguracji CELINA (e-podpis) Instrukcja Instalacji i konfiguracji CELINA (e-podpis) 1. Informacje ogólne Moduł CELINA (e-podpis) jest częścią systemu Fraktal Studio Celne. Moduł słuŝy obsługi spraw przywozowych zgłaszanych do systemu

Bardziej szczegółowo

Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja

Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja SZARP http://www.szarp.org Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja Wersja pliku: $Id: ssc.sgml 4420 2007-09-18 11:19:02Z schylek$ > 1. Witamy w programie SSC Synchronizator plików (SZARP Sync Client,

Bardziej szczegółowo

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII O programie Program Itelix itender Manager przeznaczony jest do zarządzania zapytaniami ofertowymi przesyłanymi za pomocą poczty elektronicznej przez firmy korzystające z systemu

Bardziej szczegółowo

Serwis jest dostępny w internecie pod adresem www.solidnyserwis.pl. Rysunek 1: Strona startowa solidnego serwisu

Serwis jest dostępny w internecie pod adresem www.solidnyserwis.pl. Rysunek 1: Strona startowa solidnego serwisu Spis treści 1. Zgłoszenia serwisowe wstęp... 2 2. Obsługa konta w solidnym serwisie... 2 Rejestracja w serwisie...3 Logowanie się do serwisu...4 Zmiana danych...5 3. Zakładanie i podgląd zgłoszenia...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla WF-Mag

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla WF-Mag Instrukcja użytkownika Aplikacja dla WF-Mag Instrukcja użytkownika Aplikacja dla WF-Mag Wersja 1.0 Warszawa, Kwiecień 2015 Strona 2 z 13 Instrukcja użytkownika Aplikacja dla WF-Mag Spis treści 1. Wstęp...4

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych

Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych Instrukcja obsługi aplikacji Karty Pojazdów dla Dealerów Samochodowych ver. 0.6 1 Instalacja 1. Proces instalacji należy rozpocząć od sprawdzenia, czy w systemie MS Windows jest zainstalowana aplikacja

Bardziej szczegółowo

Produkcja by CTI. Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja

Produkcja by CTI. Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja Produkcja by CTI Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja Spis treści 1. Ważne informacje przed instalacją...3 2. Instalacja programu...4 3. Nawiązanie połączenia z serwerem SQL oraz z programem

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika

Podręcznik użytkownika Podręcznik użytkownika Centrum rozliczeniowe UPS 2015 United Parcel Service of America, Inc. Nazwa UPS, marka UPS i kolor brązowy są znakami towarowymi firmy United Parcel Service of America, Inc. Wszelkie

Bardziej szczegółowo

IPLA HELP. W celu uruchomienia aplikacji IPLA należy pobrać wersję instalacyjną programu iplasetup.exe i zapisać ją na dysku twardym komputera.

IPLA HELP. W celu uruchomienia aplikacji IPLA należy pobrać wersję instalacyjną programu iplasetup.exe i zapisać ją na dysku twardym komputera. IPLA HELP Spis treści 1. Instalacja programu...1 2. Wymagania techniczne...2 3. Okno logowania...2 4. Opcje IPLA...4 5. Zakładka Media...6 6. Zakładka RSS...8 7. Zakładka Kontakty...9 8. Zakładka Pokoje...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja. Rejestracji i aktywacji konta w systemie so-open.pl DOTACJE NA INNOWACJE; SOFTWARE OPERATIONS SP. Z O. O.

Instrukcja. Rejestracji i aktywacji konta w systemie so-open.pl DOTACJE NA INNOWACJE; SOFTWARE OPERATIONS SP. Z O. O. Instrukcja Rejestracji i aktywacji konta w systemie so-open.pl 1Strona 1 z 12 Spis treści Wstęp... 3 Rejestracja... 3 Aktywacja konta... 5 Rozpoczęcie pracy z systemem... 7 Pierwsze logowanie do systemu...

Bardziej szczegółowo

epuap Archiwizacja w Osobistym Składzie Dokumentów

epuap Archiwizacja w Osobistym Składzie Dokumentów epuap Archiwizacja w Osobistym Składzie Dokumentów Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka SPIS TREŚCI SPIS

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi certyfikatów w programie pocztowym MS Outlook Express 5.x/6.x

Instrukcja obsługi certyfikatów w programie pocztowym MS Outlook Express 5.x/6.x Spis treści Wstęp... 1 Instalacja certyfikatów w programie pocztowym... 1 Instalacja certyfikatów własnych... 1 Instalacja certyfikatów innych osób... 3 Import certyfikatów innych osób przez odebranie

Bardziej szczegółowo

Praca w programie dodawanie pisma.

Praca w programie dodawanie pisma. Praca w programie dodawanie pisma. Wybór zakładki z danymi z Currendy (1) (tylko w przypadku włączenia opcji korzystania z danych Currendy). Wyszukanie i wybranie pisma. Po wybraniu wiersza dane z Currendy

Bardziej szczegółowo

WPROWADZANIE ZLECEŃ POPRZEZ STRONĘ WWW.KACZMARSKI.PL INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

WPROWADZANIE ZLECEŃ POPRZEZ STRONĘ WWW.KACZMARSKI.PL INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA WPROWADZANIE ZLECEŃ POPRZEZ STRONĘ WWW.KACZMARSKI.PL INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA WSTĘP... 2 1 UWARUNKOWANIA TECHNICZNE... 2 2 UWARUNKOWANIA FORMALNE... 2 3 LOGOWANIE DO SERWISU... 2 4 WIDOK STRONY GŁÓWNEJ...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch Optima

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch Optima Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima Wersja 1.1 Warszawa, Luty 2016 Strona 2 z 14 Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Warsztat 3 w sieci

Instalacja programu Warsztat 3 w sieci Instalacja programu Warsztat 3 w sieci (proszę uważnie przeczytać do końca) Spis treści 1 Przed instalacją...2 2 Przeprowadzanie po raz pierwszy instalacji sieciowej...3 2.1 Dane umieszczone na jednej

Bardziej szczegółowo

Symfonia Faktura. Instalacja programu. Wersja 2013

Symfonia Faktura. Instalacja programu. Wersja 2013 Symfonia Faktura Instalacja programu Wersja 2013 Windows jest znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation. Adobe, Acrobat, Acrobat Reader, Acrobat Distiller są zastrzeżonymi znakami towarowymi firmy

Bardziej szczegółowo

Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika

Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika wyobraź sobie możliwości Copyright 2009 Samsung Electronics Co., Ltd. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten podręcznik administratora dostarczono tylko w

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika Instrukcja użytkownika Menadżer Licencji Wersja 2013.0.1 Spis treści 1 WPROWADZENIE... 3 2 AKTUALIZACJA SERWISU KLUCZA HASP ORAZ ZDALNEGO SERWISU KLUCZA... 3 3 INSTALACJA... 3 4 MONITOR MENADŻERA LICENCJI...

Bardziej szczegółowo

System Symfonia e-dokumenty

System Symfonia e-dokumenty System Symfonia e-dokumenty Konfiguracja Symfonia e-dokumenty Wersja 2012.1 Konfiguracja Symfonia e-dokumenty 2012.1 Instalacja Symfonia e-dokumenty 2012.1 Należy pamiętać, że na danym systemie operacyjnym

Bardziej szczegółowo

Wysyłka wniosko w ZUS - EKS. Instrukcja użytkownika aplikacji Wysyłka wniosków ZUS EKS

Wysyłka wniosko w ZUS - EKS. Instrukcja użytkownika aplikacji Wysyłka wniosków ZUS EKS Wysyłka wniosko w ZUS - EKS Instrukcja użytkownika aplikacji Wysyłka wniosków ZUS EKS Spis treści Wysyłka elektronicznych wniosków ZUS EKS do portalu PUE ZUS... 2 Instalacja aplikacji... 2 Aktualizacja

Bardziej szczegółowo

Wysyłka dokumentacji serwisowej z Sekafi3 SQL do producentów.

Wysyłka dokumentacji serwisowej z Sekafi3 SQL do producentów. Wysyłka dokumentacji serwisowej z Sekafi3 SQL do producentów. Możliwość wysyłki dokumentacji serwisowej do producentów poprzez API możliwa jest od wersji 3.0.48.6 (Aby sprawdzić wersję swojego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu Profile GT

Instrukcja obsługi programu Profile GT Instrukcja obsługi programu Profile GT 1. Instalacja i pierwsze uruchomienie Instalacja programu jest prosta. Należy uruchomić plik setup.exe i w zasadzie wszystkie pytania można pominąć przyjmując domyślne

Bardziej szczegółowo

Océ Podręcznik użytkownika

Océ Podręcznik użytkownika Océ Podręcznik użytkownika Océ Client Tools Instrukcje podstawowej obsługi Copyright 2010 Océ Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tego podręcznika nie może być powielana, kopiowana, adaptowana ani

Bardziej szczegółowo

WYDRA BY CTI. WYSYŁANIE DOKUMENTÓW ROZLICZENIOWYCH I ARCHIWIZACJA Instrukcja do programu

WYDRA BY CTI. WYSYŁANIE DOKUMENTÓW ROZLICZENIOWYCH I ARCHIWIZACJA Instrukcja do programu WYDRA BY CTI WYSYŁANIE DOKUMENTÓW ROZLICZENIOWYCH I ARCHIWIZACJA Instrukcja do programu 1 Spis treści 1. Opis ogólny...3 2. Wymagania oraz konfiguracja...4 2.1. Wymagania...4 2.2. Instalacja...4 2.3. Konfiguracja...4

Bardziej szczegółowo

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. dla DataPage+ 2012

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. dla DataPage+ 2012 Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy dla DataPage+ 2012 Pomoc aktualizowano ostatnio: 29 sierpnia 2012 Spis treści Instalowanie wymaganych wstępnie komponentów... 1 Przegląd... 1 Krok 1: Uruchamianie

Bardziej szczegółowo

Elektroniczna Skrzynka Podawcza

Elektroniczna Skrzynka Podawcza Elektroniczna Skrzynka Podawcza Instrukcja dla administratora Wersja 1.6.0 Przewodnik przeznaczony jest dla użytkowników, którzy administrują kontem urzędu w systemie Elektronicznej Skrzynki Podawczej.

Bardziej szczegółowo

Instalacja rozwiązania... 2. Uruchomienie rozwiązania w systemie Sage... 3. Konfiguracja dodatku... 4. Ustawienia dodatkowe rozwiązania...

Instalacja rozwiązania... 2. Uruchomienie rozwiązania w systemie Sage... 3. Konfiguracja dodatku... 4. Ustawienia dodatkowe rozwiązania... Rozwiązanie przygotowane do wymiany danych pomiędzy programem Sage Handel a serwisem www.allegro.pl za pośrednictwem oprogramowania Firmy PhotoSoft EasyUploader. Rozwiązanie pozwala na przesyłanie towarów

Bardziej szczegółowo

WYPOŻYCZALNIA BY CTI INSTRUKCJA

WYPOŻYCZALNIA BY CTI INSTRUKCJA WYPOŻYCZALNIA BY CTI INSTRUKCJA 1 Spis treści 1. Opis programu...3 2. Pierwsze uruchomienie...4 3. Konfiguracja...5 3.1. Licencja...5 3.2. Ogólne...5 3.2.1. Połączenia z bazami danych...5 3.2.2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch Optima

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch Optima Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima Wersja 1.0 Warszawa, Sierpień 2015 Strona 2 z 12 Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima

Bardziej szczegółowo

Moduł Faktury służy do wystawiania faktur VAT bezpośrednio z programu KolFK.

Moduł Faktury służy do wystawiania faktur VAT bezpośrednio z programu KolFK. Moduł Faktury służy do wystawiania faktur VAT bezpośrednio z programu KolFK. Moduł uruchamiamy z menu: Faktury Menu: Ewidencja faktur wywołuje formatkę główna modułu fakturowania. Rys 1. Ewidencja faktur

Bardziej szczegółowo

Wymagania. Instalacja SP DETAL

Wymagania. Instalacja SP DETAL Instalacja i wdrożenie systemów Niniejszy dokument zawiera instrukcję instalacji i konfiguracji modułu SP DETAL. Przeznaczony jest on tylko do wiadomości Partnerów współpracujących z firmą Digit-al. Wymagania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU FOTOLASER

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU FOTOLASER INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU FOTOLASER Okno startowe programu W jednym zamówieniu można wysłać do 1000 zdjęć Wybierz odpowiednią opcję : Przelew ( tylko poczta) Wybieramy w momencie kiedy zdjęcia mają być

Bardziej szczegółowo

Books. by HansaWorld. Przewodnik instalacji. wersji 6.2

Books. by HansaWorld. Przewodnik instalacji. wersji 6.2 Books by HansaWorld Przewodnik instalacji wersji 6.2 Instalacja Przejdź do strony: http://books.hansaworld.com/downloads/hwindex.htm i pobierz najnowszą wersję oprogramowania Books. Otwórz Books.dmg i

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika Instrukcja użytkownika Systemu MEWA 2.0 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020 dla wnioskodawców/beneficjentów 1. Wstęp System MEWA 2.0 jest narzędziem przeznaczonym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji i obsługi programu Szpieg 3

Instrukcja instalacji i obsługi programu Szpieg 3 COMPUTER SERVICE CENTER 43-300 Bielsko-Biała ul. Cieszyńska 52 tel. +48 (33) 819 35 86, 819 35 87, 601 550 625 Instrukcja instalacji i obsługi programu Szpieg 3 wersja 0.0.2 123 SERWIS Sp. z o. o. ul.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji programu SYSTEmSM

Instrukcja instalacji programu SYSTEmSM Instrukcja instalacji programu SYSTEmSM SYSTEmEG Sp. z o.o. Siedziba: ul. Wojrow icka 10a/14 PL 54-434 Wrocław + 48 (71) 354 47 76 Biuro: ul. Chociebuska 11 PL 54-433 Wrocław fax. + 48 (71) 358 04 99 Bank:

Bardziej szczegółowo

FS-Sezam SQL. Obsługa kart stałego klienta. INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60. edycja instrukcji : 2013-11-25

FS-Sezam SQL. Obsługa kart stałego klienta. INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60. edycja instrukcji : 2013-11-25 FS-Sezam SQL Obsługa kart stałego klienta INFOLINIA : tel. 14/698-20-02, kom. 608/92-10-60 edycja instrukcji : 2013-11-25 Aplikacja FS-Sezam SQL jest programem służącym do obsługi kart stałego klienta.

Bardziej szczegółowo

Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web

Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web (www.login.eramail.pl) INSTRUKCJA OBSŁUGI Spis treści Internetowy serwis Era mail dostępny przez komputer z podłączeniem do Internetu (aplikacja sieci Web)

Bardziej szczegółowo

NIEZBĘDNE JEST POŁĄCZENIE Z INTERNETEM!!!

NIEZBĘDNE JEST POŁĄCZENIE Z INTERNETEM!!! Wersja: 1.0.0.0 Spis treści 1. Wersja TRIAL - 14 dniowa... 3 2. Aktywacja do pełnej wersji... 3 3. Logowanie do programu... 3 4. Menu główne programu... 3 5. Dodanie nowej naprawy dla nowego Klienta...

Bardziej szczegółowo

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi

S P I S T R E Ś C I. Instrukcja obsługi S P I S T R E Ś C I Instrukcja obsługi 1. Podstawowe informacje o programie.................................................................................... 2 2. Instalacja programu.....................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Certyfikat niekwalifikowany zaufany Certum Silver. Instalacja i użytkowanie pod Windows Vista. wersja 1.0 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Certyfikat niekwalifikowany zaufany Certum Silver. Instalacja i użytkowanie pod Windows Vista. wersja 1.0 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Certyfikat niekwalifikowany zaufany Certum Silver Instalacja i użytkowanie pod Windows Vista wersja 1.0 Spis treści 1. POBRANIE CERTYFIKATU SILVER... 3 2. IMPORT CERTYFIKATU DO PROGRAMU POCZTA SYSTEMU

Bardziej szczegółowo

Instrukcja. importu dokumentów. z programu Fakt do programu Płatnik. oraz. przesyłania danych do ZUS. przy pomocy programu Płatnik

Instrukcja. importu dokumentów. z programu Fakt do programu Płatnik. oraz. przesyłania danych do ZUS. przy pomocy programu Płatnik Fakt Dystrybucja, Instrukcja z dnia 06.2010 Instrukcja importu dokumentów z programu Fakt do programu Płatnik oraz przesyłania danych do ZUS przy pomocy programu Płatnik 1/22 1 Eksport danych z Programu

Bardziej szczegółowo

procertum CLIDE Client 2.1 wersja 1.0.2

procertum CLIDE Client 2.1 wersja 1.0.2 Instrukcja obsługi kwalifikowany znacznik czasu do użycia z procertum SmartSign 3.2 procertum CLIDE Client 2.1 wersja 1.0.2 Spis treści 1. INSTALACJA OPROGRAMOWANIA... 3 2. URUCHOMIENIE APLIKACJI... 8

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu do wystawiania faktur wewnętrznych dla Subiekta GT

Instrukcja obsługi programu do wystawiania faktur wewnętrznych dla Subiekta GT Instrukcja obsługi programu do wystawiania faktur wewnętrznych dla Subiekta GT 1. Instalacja i pierwsze uruchomienie Instalacja programu jest prosta. Należy uruchomić plik setup.exe i w zasadzie wszystkie

Bardziej szczegółowo

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. Dla DataPage+ 2013

Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy. Dla DataPage+ 2013 Przewodnik instalacji i rozpoczynania pracy Dla DataPage+ 2013 Ostatnia aktualizacja: 25 lipca 2013 Spis treści Instalowanie wymaganych wstępnie komponentów... 1 Przegląd... 1 Krok 1: Uruchamianie Setup.exe

Bardziej szczegółowo

Nagrywamy podcasty program Audacity

Nagrywamy podcasty program Audacity Pobieranie i instalacja Program Audacity jest darmowym zaawansowanym i wielościeżkowym edytorem plików dźwiękowych rozpowszechnianym na licencji GNU GPL. Jest w wersjach dla systemów typu Unix/Linux, Microsoft

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania

Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania WorkCentre M123/M128 WorkCentre Pro 123/128 701P42171_PL 2004. Wszystkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie bez zezwolenia przedstawionych materiałów i informacji

Bardziej szczegółowo

MODUŁ OFERTOWANIE INSTRUKCJA OBSŁUGI

MODUŁ OFERTOWANIE INSTRUKCJA OBSŁUGI MODUŁ OFERTOWANIE INSTRUKCJA OBSŁUGI 1 1. MOŻLIWOŚCI Moduł Ofertowanie jest przeznaczony do programu Symfonia Handel Forte. Jego zadaniem jest wspomaganie działania pracowników firmy w przygotowywaniu

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA RELACJAMI Z KLIENTEM CRM7

SYSTEM ZARZĄDZANIA RELACJAMI Z KLIENTEM CRM7 SYSTEM ZARZĄDZANIA RELACJAMI Z KLIENTEM CRM7 Administracja instrukcja Panel administracyjny jest dostępny z menu po lewej stronie ekranu. Użytkownicy bez uprawnień administracyjnych mają tylko możliwość

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center

Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center Spis treści Konfiguracja Microsoft Outlook 2007... 3 Konfiguracja dla POP3... 7 Konfiguracja dla IMAP... 11 Sprawdzenie poprawności

Bardziej szczegółowo

Obsługa modułu. e-deklaracje. w programach WF-FaKir oraz WF-Gang. (opracował Przemysław Gola) 2014.12.19

Obsługa modułu. e-deklaracje. w programach WF-FaKir oraz WF-Gang. (opracował Przemysław Gola) 2014.12.19 Obsługa modułu e-deklaracje w programach WF-FaKir oraz WF-Gang (opracował Przemysław Gola) 2014.12.19 Zawartość skryptu: I. Czego potrzebujesz, aby wysyłać deklaracje podatkowe w formie elektronicznej?

Bardziej szczegółowo

Mediatel 4B Sp. z o.o., ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. 7A, 02-366 Warszawa, www.mediatel.pl

Mediatel 4B Sp. z o.o., ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. 7A, 02-366 Warszawa, www.mediatel.pl W instrukcji znajdują się informacje dotyczące zakresu działania usługi efax oraz kilka wskazówek umożliwiających sprawne wykorzystywanie usługi wirtualnych faksów w codziennej pracy. Wysyłanie i odczytywanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja Smart Paczka DPD

Instrukcja użytkownika. Aplikacja Smart Paczka DPD Instrukcja użytkownika Aplikacja Smart Paczka DPD Instrukcja użytkownika Aplikacja Smart Paczka DPD Wersja 2.0 Warszawa, Wrzesień 2015 Strona 2 z 9 Instrukcja użytkownika Aplikacja Smart Paczka DPD Spis

Bardziej szczegółowo

Elektroniczne Biuro Obsługi Interesanta wersja 2.2. Instrukcja dla Interesanta

Elektroniczne Biuro Obsługi Interesanta wersja 2.2. Instrukcja dla Interesanta Elektroniczne Biuro Obsługi Interesanta wersja 2.2 Instrukcja dla Interesanta Poznań 2011 1 Spis treści 1.Dostęp do EBOI... str.3 1.1.Zakładanie konta EBOI 1.2.Logowanie do systemu EBOI 1.3. Logowanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3

Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3 02-699 Warszawa, ul. Kłobucka 8 pawilon 119 tel. 0-22 853-48-56, 853-49-30, 607-98-95 fax 0-22 607-99-50 email: info@apar.pl www.apar.pl Instrukcja użytkownika ARSoft-WZ3 wersja 1.5 1. Opis Aplikacja ARSOFT-WZ3

Bardziej szczegółowo

System Muflon. Wersja 1.4. Dokument zawiera instrukcję dla użytkownika systemu Muflon. 2009-02-09

System Muflon. Wersja 1.4. Dokument zawiera instrukcję dla użytkownika systemu Muflon. 2009-02-09 System Muflon Wersja 1.4 Dokument zawiera instrukcję dla użytkownika systemu Muflon. 2009-02-09 SPIS TREŚCI 1. Firmy... 3 I. Informacje podstawowe.... 3 II. Wyszukiwanie.... 4 III. Dodawanie nowego kontrahenta....

Bardziej szczegółowo

Sage Symfonia Kadry i Płace

Sage Symfonia Kadry i Płace Sage Symfonia Kadry i Płace Instalacja programu Wersja 2015.c Producent: Sage sp. z o.o. tel. 22 455 56 00 www.sage.com.pl Windows jest znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation. Microsoft SQL Server

Bardziej szczegółowo

Włączanie/wyłączanie paska menu

Włączanie/wyłączanie paska menu Włączanie/wyłączanie paska menu Po zainstalowaniu przeglądarki Internet Eksplorer oraz Firefox domyślnie górny pasek menu jest wyłączony. Czasem warto go włączyć aby mieć szybszy dostęp do narzędzi. Po

Bardziej szczegółowo

WASTE MANAGEMENT SYSTEM PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SERWISU WWW

WASTE MANAGEMENT SYSTEM PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SERWISU WWW WASTE MANAGEMENT SYSTEM PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA SERWISU WWW grudzień 2009 Waste Management System Podręcznik użytkownika Serwisu WWW SPIS TREŚCI 1. URUCHOMIENIE SERWISU WWW WASTE MANAGEMENT SYSTEM... 4

Bardziej szczegółowo

Podręcznik Użytkownika aplikacji iplus manager CDMA

Podręcznik Użytkownika aplikacji iplus manager CDMA Podręcznik Użytkownika aplikacji iplus manager CDMA iplus CDMA wita w świecie internetu! iplus CDMA to nowy wymiar internetu w Plusie. Połączenie zalet internetu mobilnego i stacjonarnego. Łącz się z siecią

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do programu Do7ki 1.0

Instrukcja do programu Do7ki 1.0 Instrukcja do programu Do7ki 1.0 Program Do7ki 1.0 pozwala w prosty sposób wykorzystać dane z systemu sprzedaży Subiekt GT do generowania listów przewozowych dla firmy kurierskiej SIÓDEMKA w połączeniu

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie przygotowane z myślą o użytkownikach programu Symfonia Handel, którzy zajmują się sprzedażą węgla, różnego sortu

Rozwiązanie przygotowane z myślą o użytkownikach programu Symfonia Handel, którzy zajmują się sprzedażą węgla, różnego sortu Rozwiązanie przygotowane z myślą o użytkownikach programu Symfonia Handel, którzy zajmują się sprzedażą węgla, różnego sortu Jak wiadomo od 2012 roku do każdej 1 tony węgla naliczana jest akcyza, jedna

Bardziej szczegółowo

Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu. ibok. Internetowe Biuro Obsługi Klienta. Instrukcja obsługi

Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu. ibok. Internetowe Biuro Obsługi Klienta. Instrukcja obsługi Miejskie Wodociągi i Oczyszczalnia sp. z o.o. w Grudziądzu ibok Internetowe Biuro Obsługi Klienta Instrukcja obsługi SPIS TREŚCI 1. AUTORYZACJA UŻYTKOWNIKA W SYSTEMIE IBOK... 3 1.1 Logowanie... 3 1.2 Przywracanie

Bardziej szczegółowo

Współpraca z platformą Emp@tia. dokumentacja techniczna

Współpraca z platformą Emp@tia. dokumentacja techniczna Współpraca z platformą Emp@tia dokumentacja techniczna INFO-R Spółka Jawna - 2013 43-430 Pogórze, ul. Baziowa 29, tel. (33) 479 93 29, (33) 479 93 89 fax (33) 853 04 06 e-mail: admin@ops.strefa.pl Strona1

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfigurowania poczty Exchange dla klienta pocztowego użytkowanego poza siecią uczelnianą SGH.

Instrukcja konfigurowania poczty Exchange dla klienta pocztowego użytkowanego poza siecią uczelnianą SGH. Instrukcja konfigurowania poczty Exchange dla klienta pocztowego użytkowanego poza siecią uczelnianą SGH. Spis treści 1. Konfiguracja poczty Exchange dla klienta pocztowego Outlook 2007 protokół Exchange

Bardziej szczegółowo

INSTALACJA I KONFIGURACJA. 1.1. Instalacja systemu WF-Mag Mobile 2

INSTALACJA I KONFIGURACJA. 1.1. Instalacja systemu WF-Mag Mobile 2 INSTALACJA I KONFIGURACJA 1.1. Instalacja systemu WF-Mag Mobile 2 System WF-Mag Mobile 2 dostępny jest na jednej płycie instalacyjnej wraz z innymi aplikacjami Asseco WAPRO. Oprócz aplikacji wchodzących

Bardziej szczegółowo

Kontrola topto. 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja.

Kontrola topto. 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja. Kontrola topto Obsługa aplikacji Kontrola topto 1. Informacje ogólne. 2. Wymagania sprzętowe i programowe aplikacji. 3. Przykładowa instalacja topto. 4. Komunikacja. 5. Dodawanie, edycja i usuwanie przejść.

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja oprogramowania w systemach MS Windows dla kont z ograniczonymi uprawnieniami

Konfiguracja oprogramowania w systemach MS Windows dla kont z ograniczonymi uprawnieniami Konfiguracja oprogramowania w systemach MS Windows dla kont z ograniczonymi uprawnieniami Dotyczy programów opartych na bazie Firebird: System Obsługi Zleceń PL+ Grafik Urlopowy PL+ Zarządzanie Szkoleniami

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji wersja 1.01

Instrukcja instalacji wersja 1.01 earchiwista Instrukcja instalacji wersja 1.01 Metryka Projekt Wykonawca Produkt Opis earchiwista SKG S.A. Instrukcja instalacji Dokument zawiera instrukcję instalacji systemu earchiwista. Autorzy Róża

Bardziej szczegółowo

PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl

PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl PORADNIK KORZYSTANIA Z SERWERA FTP ftp.architekturaibiznes.com.pl Do połączenia z serwerem A&B w celu załadowania lub pobrania materiałów można wykorzystać dowolny program typu "klient FTP". Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

Certyfikat Certum Basic ID. Instrukcja dla użytkowników Windows Vista. wersja 1.3 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Certyfikat Certum Basic ID. Instrukcja dla użytkowników Windows Vista. wersja 1.3 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Certyfikat Certum Basic ID Instrukcja dla użytkowników Windows Vista wersja 1.3 Spis treści 1. INSTALACJA CERTYFIKATU... 3 1.1. KLUCZ ZAPISANY BEZPOŚREDNIO DO PRZEGLĄDARKI (NA TYM KOMPUTERZE),... 3 1.2.

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC Kancelaria Prawna.WEB - POMOC I Kancelaria Prawna.WEB Spis treści Część I Wprowadzenie 1 Część II Wymagania systemowe 1 Część III Instalacja KP.WEB 9 1 Konfiguracja... dostępu do dokumentów 11 Część IV

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla użytkowników Windows Vista Certyfikat Certum Basic ID

Instrukcja dla użytkowników Windows Vista Certyfikat Certum Basic ID Instrukcja dla użytkowników Windows Vista Certyfikat Certum Basic ID wersja 1.3 Spis treści 1. INSTALACJA CERTYFIKATU... 3 1.1. KLUCZ ZAPISANY BEZPOŚREDNIO DO PRZEGLĄDARKI (NA TYM KOMPUTERZE),... 3 1.2.

Bardziej szczegółowo