EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM. Wielkopolskie Centrum Onkologii Biuro Programu Prewencji Pierwotnej dla Wielkopolski. Konin, 16 maja 2007

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM. Wielkopolskie Centrum Onkologii Biuro Programu Prewencji Pierwotnej dla Wielkopolski. Konin, 16 maja 2007"

Transkrypt

1 EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM Wielkopolskie Centrum Onkologii Biuro Programu Prewencji Pierwotnej dla Wielkopolski Konin, 16 maja 2007

2 WYSTĘPOWANIE NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W UNII EUROPEJSKIEJ 2000 ROK ZACHOROWALNOŚĆ UMIERALNOŚĆ KOBIETY MEŻCZYŹNI OGÓŁEM Dane szacunkowe dotyczące całego obszaru Unii Europejskiej

3 NAJCZĘŚCIEJ ROZPOZNAWANE TYPY NOWOTWORÓW W UE W 2000 ROKU MĘŻCZYŹNI L.p 1. KOBIETY Typ nowotworu rak jelita grubego i odbytnicy Zachorowania Zgony Zachorowania Zgony około nowych przypadków zachorowań Liczba zgonów rak płuca około nowych zachorowań szacunkowa liczba zgonów z powodu raka płuca wyniosła rak żołądka Szacunkowa liczba nowych zachorowań na raka żołądka wyniosła Liczbę zgonów z powodu raka żołądka oszacowano na

4 Poszczególne rekomendacje Europejskiego Kodeksu Walki z Nowotworami Złośliwymi

5 Pierwszą zasadą Europejskiego Kodeksu Walki z Nowotworami Złośliwymi jest: Nie pal. Jeśli palisz rzuć. Jeśli nie uda Ci się rzucić nie pal w obecności niepalących.

6 do 30% wszystkich zgonów z powodu choroby nowotworowej ma związek z paleniem tytoniu do 91% zachorowań na raka płuca u mężczyzn i do 86% u kobiet można przypisać paleniu tytoniu - jeden na dwóch wieloletnich palaczy umrze przedwcześnie z powodu palenia, tracąc średnio 21 lat życia. - jeden na czterech wieloletnich palaczy umrze z powodu palenia w średnim wieku

7 Palenie wywołuje śmiertelne choroby: Nowotwory: płuca, górnych dróg oddechowych, przełyku, jamy ustnej, krwi, nerki, żołądka, trzustki a także białaczkę szpikową. Choroby układu oddechowego: przewlekła obturacyjna choroba pluc (POChP) Choroby układu krążenia: niedokrwienna choroba serca, choroba naczyniowo-mózgowa, tętniak aorty, zwyrodnienie mięśnia sercowego, miażdżyca tętnic Choroby układu trawienia: wrzody żołądka i dwunastnicy

8 Palenie niszczy zdrowie na co najmniej 50 sposobów Palenie sprzyja wystąpieniu wielu schorzeń i dolegliwości, takich jak: Angina, Ból pleców, Ból szyi, Choroba Burgera, Choroba Crohna, Choroba obwodowo-naczyniowa, Cukrzyca, Depresja, Gruźlica, Grypa, Histoplazmoza oczna, Impotencja, Łuszczyca, Neuropatia wzrokowa, Osteoporoza, Polipy na okrężnicy, Reumatoidalne zapalenie stawów, Tytoniowe niedowidzenie, Uszkodzenie mięśni, Uszkodzenie ścięgna, Uszkodzenie wiązadła, Utrata słuchu, Wrzody dwunastnicy, Wrzody żołądka, Oczopląs, Wypadanie zębów, Zaburzenia erekcji, Zaćma, Zaćma podtorebkowa, Zapalenie dziąseł martwiczo-wrzodziejace, Zapalenie kości i stawów, Zapalenie płuc, Zmarszczki, Zwyrodnienie plamki.

9 Oto niektóre z toksycznych składników dymu tytoniowego: NAFTYLOAMINA (substancja rakotwórcza) ACETON (trujący rozpuszczalnik organiczny) CYJANOWODÓR (używany w komorach gazowych) KADM (rakotwórczy metal ciężki) METANOL (trujący alkohol powodujący ślepotę) NAFTALINA (środek przeciwko molom) PIREN (związek silnie trujący) DDT (środek owadobójczy) CHLOREK WINYLU (stosowany w produkcji plastiku) DIMETYLONITROZOAMINA (silna substancja rakotwórcza) ARSEN (trujący metal ciężki) BENZOPIREN (silna substancja rakotwórcza)

10 Oto niektóre z toksycznych składników dymu tytoniowego: NIKOTYNA (silna trucizna, uzależnia jak narkotyk) AMONIAK (parząca substancja, drażniący gaz) AKRYDYNA (stosowana w produkcji barwników) POLON (pierwiastek promieniotwórczy) TOLUIDYNA (trujący rozpuszczalnik chemiczny) TOLUEN (rakotwórczy rozpuszczalnik przemysłowy) TLENEK WĘGLA (śmiertelnie trujący gaz, powoduje zaczadzenie) FENOL (trujący środek dezynfekcyjny)

11 Po zaprzestaniu palenia tytoniu podwyższone ryzyko nowotworów złośliwych gwałtownie spada. Ewidentne korzyści zdrowotne obserwuje się w okresie 5 lat od rzucenia palenia i z każdym rokiem są one wyraźniejsze.

12 Wymuszone bierne palenie jest co najmniej tak samo szkodliwe jak palenie czynne. Najbardziej zagraża noworodkom i małym dzieciom W Polsce 92% palących rodziców przyznaje się do palenia w obecności dzieci!!!

13 Palenie cygar, jak również fajki powoduje porównywalne zagrożenie rakiem jamy ustnej, gardła, krtani i przełyku. Ocenia się, że z powodu palenia tytoniu w latach 90. każdego roku na całym świecie umierało 4 miliony ludzi.

14 Sytuacja w Europie jest szczególnie niepokojąca: UE jest drugim po Chinach producentem papierosów (odpowiednio: 749 miliardów w latach 1997/98 i 1675 miliardów w 1998 roku) głównym ich eksporterem (400 miliardów)

15 PALENIE TYTONIU JEST ULECZALNE! Każdy, kto chce rzucić palenie może: Skontaktować się ze swoim lekarzem rodzinnym. Skorzystać z Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym Nowoczesna farmakologia oferuje coraz więcej możliwości leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu (nikotynowa terapia zastępcza gumy do żucia, plastry, spray do nosa, inhalator, tabletki oraz bupropion, cytyzyna).

16 spożywaj więcej owoców i warzyw

17 Jedz co najmniej 5 porcji warzyw i owoców dziennie Nasza dieta oraz sposób odżywiania jest drugą (po paleniu) najważniejszą przyczyną powstawania chorób nowotworowych

18 sytuacja w Polsce Polacy spożywają średnio 1,5 porcji warzyw i owoców dziennie, a zaledwie 5% Polaków zjada 5 zalecanych porcji Polska nadal pozostaje krajem o zbyt niskim spożyciu warzyw i owoców (w Polsce około 150 kg/osobę/rok, a w Grecji 400 kg/osobę/rok)

19 Wystrzegaj się otyłości

20

21 Co to jest otyłość? Otyłość jest chorobą spowodowaną nadmierną podażą energii zawartej w pokarmach w stosunku do zapotrzebowania organizmu Nadwaga i otyłość to problem znaczącej części społeczeństwa

22 Czynniki, na które mamy bezpośredni wpływ: siedzący tryb życia i związana z tym mała aktywność fizyczna wpływ rodziny, społeczeństwa, uwarunkowań kulturowych na sposób odżywiania stereotypy związane z jedzeniem (np. o jedzeniu za dwoje podczas ciąży)

23 BMI (Body Mass Index) BMI = masa ciała (kg)/ wzrost (m)2 relacja między masą ciała a wzrostem. Obliczając BMI możemy określić ilość tkanki tłuszczowej w organizmie osoby o BMI przekraczającym 25 mają nadwagę, przy BMI od 30 mówimy o otyłości

24

25 BMI (Body Mass Index) Im wyższy wskaźnik BMI - tym większe ryzyko zachorowania na różne choroby cywilizacyjne. Dotyczy to szczególnie takich chorób jak: nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca typu II, nowotwory złośliwe - rak jelita grubego, piersi, trzonu macicy, nerki

26 Wskaźnik WHR (Waist-to-Hip Ratio) Służy do określenia typu otyłości oznacza proporcje obwodu w talii do obwodu w biodrach. WHR > 1 dla mężczyzn i > 0,85 dla kobiet oznacza otyłość typu "jabłko natomiast jeśli jest mniejszy od tych wartości - jest to otyłość typu "gruszka".

27 Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia fizyczne

28 MINIMUM 3 razy w tygodniu x 30 minut Ludzie młodzi i w średnim wieku, którzy są w dobrej kondycji fizycznej mogą podjąć minutowe ćwiczenia tlenowe 4-5 razy w tygodniu. Przykładami zalecanej tlenowej aktywności są spacery, marsze, biegi, jazda na rowerze, pływanie

29 regularne ćwiczenia fizyczne mają związek z obniżeniem ryzyka zachorowania na: raka j. grubego, piersi, trzonu macicy, stercza

30 częstsze, bardziej forsowne ćwiczenia mogą być bardziej korzystne z punktu widzenia profilaktyki chorób nowotworowych

31 Kalkulator spalania kalorii Aktywność 30 minut: pisanie długopisem : 45 kcal poprawianie makijażu : 180 kcal ćwiczenie na siłowni : 200 kcal jazda na nartach : 255,5 kcal zmywanie naczyń : 72 kcal

32 Ograniczanie spożycia alkoholu

33 Ilość alkoholu wypitego przez rok, w przeliczeniu na mieszkańca (w litrach)

34 Tradycyjny podział: kraje południa wino kraje środkowej Europy piwo kraje wschodniej Europy alkohole wysokoprocentowe

35 Nadmierne spożywanie alkoholu ma znaczący wpływ na wystąpienie nowotworów: jamy ustnej gardła krtani przełyku jelita grubego i odbytnicy piersi

36 Wzajemny wpływ picia alkoholu i palenia tytoniu na wystąpienie raka alkohol ułatwia działanie karcynogennych czynników, szczególnie palenia tytoniu nałogowi palacze pijący alkohol mają 100-krotnie wyższy wskaźnik ryzyka zachorowania na raka niż abstynenci w przypadku całkowitej abstynencji alkoholowej i tytoniowej przypadki raka jamy ustnej, gardła czy krtani są bardzo rzadkie

37 Rodzaj wypitego alkoholu nie ma znaczenia głównym czynnikiem zwiększonego ryzyka jest ilość spożywanego etanolu! Dzienne limity spożycia alkoholu: dla mężczyzn 20 g etanolu (ok. 2 piwa, 2 lampki wina lub 2 kieliszki mocnego alkoholu dla kobiet - 10 g etanolu ( ok. 1 piwo, 1 lampka wina lub 1 kieliszek mocnego alkoholu

38 Unikanie ekspozycji na promienie słoneczne

39 Nowotwory złośliwe skóry: są głównie, choć nie wyłącznie chorobą ludzi rasy białej częstość zachorowań jest szczególnie wysoka u: osób o jasnej karnacji mieszkańców krajów o wysokiej ekspozycji na promieniowanie UV

40 Liczba przypadków czerniaka złośliwego z podziałem na wiek podczas roku (na mieszkańców)

41 Czerniak złośliwy: podwoiła się częstość zachorowań, spowodowana wzrostem ekspozycji na promienie słoneczne w XX w. bardzo silnym czynnikiem ryzyka zachorowania jest obecność dużej liczby znamion barwnikowych na skórze liczba znamion jest uwarunkowana genetycznie, natomiast narażenie na promienie słoneczne ma udział dodatkowy

42 Czerniak złośliwy:

43 o czym musicie pamiętać? o szczególnej ochronie przed nadmiernym słońcem osoby łatwo ulegające poparzeniom słonecznym powinny unikać działania promieni przez całe życie podczas lata umiejętnie się opalać, a najlepiej unikać słońca od 11 do 15

44 Przestrzegaj ściśle przepisów dotyczących ochrony przed narażeniem na znane substancje rakotwórcze. Stosuj się zawsze do instrukcji postępowania z substancjami rakotwórczymi. Przestrzegaj zaleceń krajowych ośrodków ochrony radiologicznej.

45 Choroby wykrywane we wczesnym stadium są wyleczalne UCZESTNICZ W BADANIACH PRZESIEWOWYCH Programy profilaktyczne skierowane do dużej części populacji, proste, tanie, nieinwazyjne, akceptowalne przez pacjentów

46 Uczestnictwo w programach szczepień ochronnych Jedną z metod terapii przeciwnowotworowej są przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe PROGRAMY SZCZEPIEŃ

47 Rak Wątroby W Unii Europejskiej co roku rejestruje się ok nowych przypadków. Przyczyną są przewlekłe zakażenie wirusem wątroby typu B (WZW B) oraz C (WZW C). Bierz udział w programach szczepień ochronnych przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B

48 Programy profilaktyczne - wczesne wykrywanie nowotworów złośliwych rak rak rak piersi szyjki macicy jelita grubego i odbytnicy

49 Badanie profilaktyczne rak szyjki macicy KTO? Kobiety w wieku lat GDZIE? Szczepionka przeciw HPV!!! co 3 lata w trakcie wizyty u ginekologa JAK? bezbolesny wymaz z szyjki macicy (cytologia) Profilaktyczne badania cytologiczne mogą zmniejszyć umieralność z powodu raka szyjki macicy o ok. 80%.

50 Badanie profilaktyczne rak jelita grubego i odbytnicy KTO? Kobiety i mężczyźni po 50. roku życia GDZIE? W czasie badań okresowych lub w warunkach domowych (FOB Test). JAK? nieinwazyjne i bezbolesne testy na krew utajoną w kale kolonoskopia lub sigmoidoskopia

51 Badanie profilaktyczne RAK PIERSI

52 Genetyka Badania genetyczne umożliwiają rozpoznanie nowotworu jeszcze przed wystąpieniem objawów. Przykładami są: RAK PIERSI RAK JELITA GRUBEGO Co najmniej 5% najczęściej występujących nowotworów złośliwych, z wyłączeniem raka płuca, jest związanych z mutacjami pojedynczych genów. Ma to znaczenie prognostyczne i stwarza możliwości lepszej prewencji i leczenia.

53 Zdrowie to dobrostan PSYCHICZNY FIZYCZNY SPOŁECZNY A nie tylko brak choroby

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski kodeks walki z rakiem powstał z inicjatywy Unii Europejskiej, która już w latach 80 uznała zmagania z rakiem w społeczeństwie Europejczyków za jeden z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem Jadwiga Zapała CHOROBY CYWILIZACYJNE Nowotwory Choroby układu krążenia Choroby metaboliczne Schorzenia układu nerwowego EUROPEJSKI

Bardziej szczegółowo

Profilaktykę dzielimy na:

Profilaktykę dzielimy na: Profilaktykę dzielimy na: Pierwotną - zapobieganie nowotworom złośliwym Podstawowym problemem jest zidentyfikowanie czynników rakotwórczych oraz poznanie mechanizmów ich działania Obecnie ponad 80% wszystkich

Bardziej szczegółowo

ZASTANÓW DIĘ CZY CHCESZ WDYCHAĆ TOKSYCZNE ZWIĄZKI ZAWARTE W DYMIE TYTONIOWYM?

ZASTANÓW DIĘ CZY CHCESZ WDYCHAĆ TOKSYCZNE ZWIĄZKI ZAWARTE W DYMIE TYTONIOWYM? ŚWIATOWY DZIEŃ BEZ TYTOŚIU 31 MAJ Żyjmy w świecie wolnym od dymu tytoniowego Kiedyś papieros składał się z tytoniu oraz papierowego opakowania. Obecnie produkuje się papierosy na skalę przemysłową. W trakcie

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ

ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ CELE ZADANIA REHABILITACJA PROFILAKTYKA METODY ŚRODKI WPŁYW RÓŻNYCH CZYNNIKÓW NA ZDROWIE

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Kodeks Walki z Rakiem

Kodeks Walki z Rakiem Kodeks Walki z Rakiem 11 zasad Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem 1. Nie pal; jeśli już palisz, przestań. W krajach rozwiniętych 25-30% wszystkich zgonów z powodu nowotworów ma związek z paleniem tytoniu.

Bardziej szczegółowo

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM Europejski Kodeks Walki z Rakiem Zawiera 11 zaleceń,, których stosowanie może przyczynić się do: zmniejszenia ryzyka zachorowania na nowotwory

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Walki z Rakiem

Światowy Dzień Walki z Rakiem Światowy Dzień Walki z Rakiem Światowy Dzień Walki z Rakiem lub Światowy Dzień Raka (ang. World Cancer Day) święto ustanowione na Światowym Szczycie Walki z Rakiem zorganizowanym pod egidą prezydenta Francji

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem 2. Wystrzegaj się otyłości 1. Nie pal; jeśli już palisz, przestań. Jeśli nie potrafisz przestać, nie pal przy niepalących 3. Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

PALENIE TO POWAŻNY PROBLEM

PALENIE TO POWAŻNY PROBLEM PALENIE TO POWAŻNY PROBLEM PALENIE JAKO PROBLEM SPOŁECZNY 100.000 tysięcy ludzi każdego roku w Polsce przedwcześnie umiera na choroby spowodowane paleniem tytoniu. 10.000.000 Polaków pali regularnie 15-20

Bardziej szczegółowo

Strona 1 z 7 ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ

Strona 1 z 7 ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ CELE ZADANIA REHABILITACJA PROFILAKTYKA METODY ŚRODKI WPŁYW RÓŻNYCH CZYNNIKÓW NA ZDROWIE

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z NOWOTWORAMI ZŁOŚLIWYMI. został sporządzony, przez Komisję Ekspertów Onkologii

EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z NOWOTWORAMI ZŁOŚLIWYMI. został sporządzony, przez Komisję Ekspertów Onkologii EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z NOWOTWORAMI ZŁOŚLIWYMI został sporządzony, przez Komisję Ekspertów Onkologii Unii Europejskiej w roku 1987. Obecna publikacja stanowi trzecią wersję kodeksu W opracowaniu niniejszej

Bardziej szczegółowo

Kodeks zdrowego a Rafał ł Warszawa 2013

Kodeks zdrowego a Rafał ł Warszawa 2013 Kodeks zdrowego a Rafał ł Warszawa 2013 Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów jest finansowane przez Ministerstwo Zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych. Realizator zadania:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Przepis na życie bez raka. Szkoła Promująca Zalecenia Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem.

Scenariusz zajęć. Przepis na życie bez raka. Szkoła Promująca Zalecenia Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Scenariusz zajęć Temat: Autorzy: Etap edukacyjny: Czas trwania zajęć: Przepis na życie bez raka. Szkoła Promująca Zalecenia Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Marzanna Kostecka-Biskupska, Jadwiga Zapała

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Marzanna Kostecka-Biskupska, Jadwiga Zapała

Scenariusz zajęć. Marzanna Kostecka-Biskupska, Jadwiga Zapała Scenariusz zajęć Temat: Znajdź swój styl zdrowo żyj! Szkoła Promująca Zalecenia Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Autorzy: Etap edukacyjny: Czas trwania zajęć: Marzanna Kostecka-Biskupska, Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym. Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz

Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym. Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz Profilaktyka onkologiczna Pierwotna - zmniejszenie narażenia na czynniki

Bardziej szczegółowo

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk

PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA. OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk PATOLOGIE SPOŁECZNE ALKOHOLIZM, NIKOTYNIZM, NARKOMANIA OPRACOWANIE: Karolina Gajdosz Agnieszka Wańczyk ALKOHOLIZM Alkoholizm - nazywany jest również zespołem uzależnienia od alkoholu, chorobą alkoholową

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

1492 Krzysztof Kolumb w czasie swej podróży do Indian został poczęstowany wysuszonymi liśćmi tytoniowymi

1492 Krzysztof Kolumb w czasie swej podróży do Indian został poczęstowany wysuszonymi liśćmi tytoniowymi Palenie tytoniu jest jednym z czynników zagrażających zdrowiu, a nawet życiu. Obecnie znanych jest około 5000 składników, które występują w dymie tytoniowym. Najbardziej szkodliwe to: nikotyna, tlenek

Bardziej szczegółowo

Należy pamiętać, że nie ma bezpiecznej dawki dymu tytoniowego, zarówno dla aktywnie palących, jak i biernych palaczy.

Należy pamiętać, że nie ma bezpiecznej dawki dymu tytoniowego, zarówno dla aktywnie palących, jak i biernych palaczy. Tytoń -roślina która po procesie wysuszenia i zmielenia jest podstawowym składnikiem papierosów. Swoją popularność zawdzięcza głównie obecności nikotyny. Historia palenia tytoniu sięga najdawniejszych

Bardziej szczegółowo

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1 NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK Slajd nr 1 PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT NIKOTYNIZMU NIKOTYNIZM (fr. nicotinisme) med. społ. nałóg palenia lub żucia tytoniu albo zażywania tabaki, powodujący przewlekłe (rzadziej

Bardziej szczegółowo

Znaczenie zdrowego odżywiania w profilaktyce nowotworowej

Znaczenie zdrowego odżywiania w profilaktyce nowotworowej Znaczenie zdrowego odżywiania w profilaktyce nowotworowej Nasza dieta oraz sposób odżywiania jest drugą (po paleniu) najważniejszą przyczyną powstawania chorób nowotworowych. Pożywienie stanowi czynnik

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOŁA PROMUJĄCA PROFILAKTYKĘ ONKOLOGICZNĄ. Dr n. med. Tomasz Mierzwa

PROGRAM SZKOŁA PROMUJĄCA PROFILAKTYKĘ ONKOLOGICZNĄ. Dr n. med. Tomasz Mierzwa PROGRAM SZKOŁA PROMUJĄCA PROFILAKTYKĘ ONKOLOGICZNĄ Dr n. med. Tomasz Mierzwa DOTYCHCZAS REALIZOWANE PROGRAMY EDUKACYJNE PRZEZ ZAKŁAD PROFILAKTYKI I PROMOCJI ZDROWIA CENTRUM ONKOLOGII W BYDGOSZCZY Dotowane

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej Ś Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej NOWOTWORY ZŁOŚLIWE w województwie śląskim Katowice 211 Oddziiałł Analliiz ii Statystykii Medycznej

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Brzesku NIE PAL! NIE TRUJ! OŚWIATA ZDROWOTNA I PROMOCJA ZDROWIA PSSE BRZESKO - ANNA PIECHNIK

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Brzesku NIE PAL! NIE TRUJ! OŚWIATA ZDROWOTNA I PROMOCJA ZDROWIA PSSE BRZESKO - ANNA PIECHNIK Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Brzesku NIE PAL! NIE TRUJ! OŚWIATA ZDROWOTNA I PROMOCJA ZDROWIA PSSE BRZESKO - ANNA PIECHNIK PAPIEROS CO TO TAKIEGO? Wyrób tytoniowy składający się z rurki

Bardziej szczegółowo

Rak największym wyzwaniem zdrowia Europejczyków

Rak największym wyzwaniem zdrowia Europejczyków Rak największym wyzwaniem zdrowia Europejczyków W XX w. doszło do niezwykłej poprawy stanu zdrowia w Europie. Po II wojnie światowej w Polsce długość życia wzrosła u kobiet blisko o 30 lat. Na początku

Bardziej szczegółowo

Palenie tytoniu a zdrowie dziecka. mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10.

Palenie tytoniu a zdrowie dziecka. mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10. Palenie tytoniu a zdrowie dziecka mgr Justyna Szczęsna Sekcja Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej PSSE w Krapkowicach Krapkowice 25.10.2011 roku Bierne palenie Bierne palenie to wdychanie dymu tytoniowego

Bardziej szczegółowo

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Europejski Kodeks Walki z Rakiem Informacja prasowa Europejski Kodeks Walki z Rakiem Od lat zadawane pytanie: jak Ŝyć, by Ŝyć zdrowo i nie zachorować na raka znalazło wreszcie konkretną podpowiedź - Europejski Kodeks Walki z Rakiem. Publikacja

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 2 w Andrychowie. Szkoła Promująca Bezpieczeństwo Szkoła z Klasą Szkoła Odkrywców Talentów

Gimnazjum nr 2 w Andrychowie. Szkoła Promująca Bezpieczeństwo Szkoła z Klasą Szkoła Odkrywców Talentów Gimnazjum nr 2 w Andrychowie Szkoła Promująca Bezpieczeństwo Szkoła z Klasą Szkoła Odkrywców Talentów GIMNAZJUM NR 2 W ANDRYCHOWIE Od 2005 r. prowadzi klasy integracyjne Od 2005 r. realizuje Projekt Zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem. prof. Witold Zatoński

Europejski kodeks walki z rakiem. prof. Witold Zatoński Europejski kodeks walki z rakiem prof. Witold Zatoński Europejski kodeks walki z rakiem prof. Witold Zatoński Warszawa 2010 Europejski kodeks walki z rakiem Publikacja została przygotowana na podstawie

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM

EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM Profilaktyka pierwotna walki z rakiem FOTO Pojęcia nowotwór i rak w języku potocznym często stosowane są zamiennie. Rozróżnienie pomiędzy nowotworem, a rakiem opiera się

Bardziej szczegółowo

25-31 maja 2011 r. Europejskim Tygodniem Walki z Rakiem

25-31 maja 2011 r. Europejskim Tygodniem Walki z Rakiem 25 31 maja 2011 r. Europejskim Tygodniem Walki z Rakiem W dniach 2531 maja 2011 r. trwać będzie Europejski Tydzień Walki z Rakiem, zapoczątkowany w roku 1989, pod przewodnictwem Europejskiej Ligi Walki

Bardziej szczegółowo

Rzuć palenie razem z nami!

Rzuć palenie razem z nami! Rzuć palenie razem z nami! 11. Bądź przekonany, dlaczego chcesz rzucić Chcesz rzucić palenie, ale czy wiesz dlaczego? Slogan Palenie jest niezdrowe tu nie wystarczy. Aby zyskać motywację, potrzebujesz

Bardziej szczegółowo

Kronika zdrowia rodziny

Kronika zdrowia rodziny Kronika zdrowia rodziny badania profilaktyczne szczepienia ważne wizyty pobyty w szpitalu Nasza rodzina i ważne dane (daty urodzin, numery PESEL, choroby przewlekłe, alergie) 2 Kronika zdrowia rodziny

Bardziej szczegółowo

Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu

Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu Światowy Dzień bez Tytoniu ustanowiony został przez Światową Organizację Zdrowia i stanowi część programu - Europa wolna

Bardziej szczegółowo

WALCZ Z OTYŁOŚCIĄ I PRZECIWDZIAŁAJ NOWOTWOROM

WALCZ Z OTYŁOŚCIĄ I PRZECIWDZIAŁAJ NOWOTWOROM Informacja prasowa z okazji Światowego Dnia Walki z Otyłością Warszawa, 23 października 2015 r. WALCZ Z OTYŁOŚCIĄ I PRZECIWDZIAŁAJ NOWOTWOROM Otyłość to drugi po paleniu tytoniu czynnik rozwoju chorób

Bardziej szczegółowo

nt. WYBIERZ ŻYCIE BEZ TYTONIU

nt. WYBIERZ ŻYCIE BEZ TYTONIU Grażyna Matysek nauczyciell wychowania fizycznego Publiczna Szkoła Podstawowa w Skarszewach Referat z Profilaktyki Uzależnień nt. WYBIERZ ŻYCIE BEZ TYTONIU przygotowany dla nauczycieli na lekcję wychowania

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim,

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, ze szczególnym uwzględnieniem raka płuca Prof. Jan Skokowski - prezes Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca Źródło: Pomorski Rejestr Nowotworów, Gdańsk 2014 Lista

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: NIKOTYNOWA PUŁAPKA. Pomoce: plansza lub folia W błękitnym dymku, kartki dla każdego ucznia Ponure fakty o paleniu

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: NIKOTYNOWA PUŁAPKA. Pomoce: plansza lub folia W błękitnym dymku, kartki dla każdego ucznia Ponure fakty o paleniu SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: NIKOTYNOWA PUŁAPKA. Cele: - uświadomienie szkodliwości tytoniu, - zwrócenie uwagi na skutki uzależnienia od palenia papierosów, - przedstawienie kilku sposobów rzucenia

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP

Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP Prezentacja antynikotynowa PAPIEROSOM POWIEDZ STOP Co to jest nałóg? Często zadajemy sobie to pytanie? Nałóg, to zakorzeniona dysfunkcja sprawności woli przejawiająca się w chronicznym podejmowaniu szkodliwych

Bardziej szczegółowo

W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY

W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY Informacja prasowa z okazji Światowego Dnia Rzucania Palenia Warszawa, 19 listopada 2015 r. W POLSCE OFIARAMI RAKA PŁUCA SĄ CORAZ CZĘŚCIEJ KOBIETY Zbliża się kolejny Światowy Dzień Rzucania Palenia. Statystyki

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. Konkursu na zaprojektowanie plakatu promującego. Kodeks Walki z Rakiem

REGULAMIN. Konkursu na zaprojektowanie plakatu promującego. Kodeks Walki z Rakiem REGULAMIN Konkursu na zaprojektowanie plakatu promującego Kodeks Walki z Rakiem 1. Postanowienia ogólne 1. Konkurs graficzny prowadzony jest na terytorium Województwa Lubuskiego w klasach I-III szkół gimnazjalnych.

Bardziej szczegółowo

Nikotyna a nasz organizm

Nikotyna a nasz organizm BIULETYN Z ZAKRESU PROFILAKTYKI ZACHOWAŃ RYZYKOWNYCH Nikotyna a nasz organizm Podstawowe wiadomości na temat dymu tytoniowego. Biologiczne działanie wielu substancji toksycznych i rakotwórczych oraz uzależniająca

Bardziej szczegółowo

Co zawierają papierosy?

Co zawierają papierosy? Nie palę - bo tak!! Papieros - wyrób tytoniowy składający się z rurki z cienkiej bibułki, wewnątrz której znajduje się mieszanka tytoniowa zawierająca spreparowane liście róŝnych odmian tytoniu. Co zawierają

Bardziej szczegółowo

2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie

2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie 1 S t r o n a podkarpackim 2.3. Profilaktyczne programy zdrowotne w województwie Podobnie jak w całej Polsce, bezpłatne programy profilaktyczne refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia realizowane są

Bardziej szczegółowo

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Płacę składki, więc mi się należy! Nie wszystko Nie od razu Świadczeniodawca też ma obowiązki Obowiązki świadczeniodawcy

Bardziej szczegółowo

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej Ś Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej NOWOTWORY ZŁOŚLIWE w województwie śląskim Katowice 2010 Oddziiałł Analliiz ii Statystykii

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim

Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim Kędzierzyn-Koźle, 20 września 2012 Wojciech Redelbach C6H6 + KK = CA? Benzen

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia Planu działań prozdrowotnych dla mieszkańców Miasta Brzeziny na lata 2014-2015 Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Palenie jest słabe. Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Zdrowia

Palenie jest słabe. Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Zdrowia Palenie jest słabe MŁODZIEŻ KONTRA PAPIEROSY Opracowane przez : dr n. o zdr. Ewa Kawalec-Kajstura Wydział Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński Dlaczego młodzi ludzie zaczynają palić?

Bardziej szczegółowo

XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka. Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę.

XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka. Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę. Lek. med. Agata Smołucha XV wiek Ameryka Południowa Indianie Arawaka Jean Nikot francuski lekarz i ambasador w Portugalii. Leczył nikotyną Katarzynę Medycejską na migrenę. Nikotynizm to choroba ICD 10:

Bardziej szczegółowo

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Śląskie Centrum Zdrowia Publicznego

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Śląskie Centrum Zdrowia Publicznego Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Centrum Zdrowia Publicznego NOWOTWORY ZŁOŚLIWE w województwie śląskim Katowice 29 Ślląskiie Centrum Zdrowiia Publliicznego Nowotwory

Bardziej szczegółowo

Program dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych Szkoła promująca zalecenia Europejskiego kodeksu walki z rakiem w roku 2015. Regulamin programu

Program dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych Szkoła promująca zalecenia Europejskiego kodeksu walki z rakiem w roku 2015. Regulamin programu Program dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych Szkoła promująca zalecenia Europejskiego kodeksu walki z rakiem w roku 2015 Regulamin programu Założenia programu: Województwo kujawsko-pomorskie charakteryzują

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o zagrożeniach związanych z paleniem tytoniu?

Co warto wiedzieć o zagrożeniach związanych z paleniem tytoniu? Co warto wiedzieć o zagrożeniach związanych z paleniem tytoniu? HISTORIA NIKOTYNY Kiedy Krzysztof Kolumb wylądował ze swymi marynarzami na nieznanym lądzie, dnia 11 października Roku Pańskiego 1492, został

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem prof. Witold Zatoński Warszawa 2010 2012 Europejski kodeks walki z rakiem prof. Witold Zatoński polskie wydadnie pod redakcją prof. dr

Bardziej szczegółowo

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI. Papieros niszczy Twoje zdrowie

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI. Papieros niszczy Twoje zdrowie RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI Papieros niszczy Twoje zdrowie Kilka faktów o spożyciu tytoniu w Polsce i na świecie Z ocen WHO wynika, że około 1/3 dorosłych mieszkańców Ziemi tj, 1,1 mld osób, w tym 200 mln

Bardziej szczegółowo

TYTOŃ toksykologia, skutki palenia, leczenie

TYTOŃ toksykologia, skutki palenia, leczenie TYTOŃ toksykologia, skutki palenia, leczenie Prezentację przygotowali uczniowie klasy 2 c na podstawie materiałów udostępnionych przez Biuletyn Informacji Publicznej w celu promocji zdrowia. CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu: I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE

Regulamin konkursu: I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE Regulamin konkursu: I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE 1 Celem konkursu jest propagowanie wiedzy na temat prowadzenia zdrowego trybu życia i szeroko rozumianej profilaktyki zdrowotnej mającej zapobiegać bądź zmniejszać

Bardziej szczegółowo

ZASADY SKORZYSTANIA Z PROGRAMÓW

ZASADY SKORZYSTANIA Z PROGRAMÓW PROFILAKTYCZNE PROGRAMY ZDROWOTNE w POZ Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przypomina, iż w ramach praktyki lekarza POZ realizowane są następujące programy: 1. Program profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu 2015 r.

Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu 2015 r. Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu 2015 r. Rzuć palenie zanim będzie za późno Według danych WHO każdego roku z powodu palenia czynnego i biernego umiera 6 milionów osób 1 osoba na 6 sekund. W Polsce

Bardziej szczegółowo

Objawy raka płuc: Ciekawostki: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory:

Objawy raka płuc: Ciekawostki: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory: Wszyscy wiedzą że palenie papierosów to niezdrowy nałóg. Najczęstsze choroby na które zapadają palacze to nowotwory: płuc, nerki, trzustki, wargi, języka, jamy ustnej, przełyku i krtani pęcherza moczowego;

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA - 2006 1. UZASADNIENIE POTRZEBY PROGRAMU Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie. Umieralność z tego

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI CELÓW I ZADAŃ NARODOWEGO PROGRAMU ZDROWIA (NPZ) PRZEZ SŁUŻBY WIĘZIENNE W ROKU 2009

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI CELÓW I ZADAŃ NARODOWEGO PROGRAMU ZDROWIA (NPZ) PRZEZ SŁUŻBY WIĘZIENNE W ROKU 2009 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI CELÓW I ZADAŃ NARODOWEGO PROGRAMU ZDROWIA () PRZEZ SŁUŻBY WIĘZIENNE W ROKU 2009 Pieczątka zakładu Liczba wszystkich osadzonych (łącznie w roku 2009) - CEL OPERACYJNY 1. ZMNIEJSZENIE

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego ETAP I (wypełni pielęgniarka) Imię i nazwisko:... Adres:... PESEL Wzrost:...cm Wykształcenie:... Masa ciała:...kg Zawód wykonywany:... Obwód talii:...cm

Bardziej szczegółowo

RUSZ SIĘ PO ZDROWIE. Skala problemu nowotwory złośliwe

RUSZ SIĘ PO ZDROWIE. Skala problemu nowotwory złośliwe Informacja prasowa z okazji Światowego Dnia Walki z Otyłością Warszawa, 24 października 2014 r. RUSZ SIĘ PO ZDROWIE Nowotwory złośliwe są drugą najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. 1 Tymczasem 1/3 zachorowań

Bardziej szczegółowo

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel Europejski kodeks walki z rakiem I. Prowadzàc zdrowy styl ycia, mo na poprawiç ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

A co dotąd wiadomo na temat e papierosa

A co dotąd wiadomo na temat e papierosa Co roku 31. maja obchodzimy Światowy Dzień bez Papierosa. Święto stanowi okazję do zwrócenia uwagi całego świata na powszechność nałogu palenia papierosów i jego negatywne skutki zdrowotne. Dzień ma równie

Bardziej szczegółowo

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji.

Uzależnienia. Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Uzależnienia Nabyta silna potrzeba zażywania jakiejś substancji. Termin uzależnienie jest stosowany głównie dla osób, które nadużywają narkotyków, alkoholu i papierosów. Używki Wszystkie używki stanowią

Bardziej szczegółowo

Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka

Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka Dorosłym być Opracowała: a: mgr Agata Grochowiecka Prawda czy fałsz? Sprawdź swoją wiedzę: 1. Ktoś,, kto ma silną wolę nigdy się nie uzaleŝni? 2. UzaleŜnienie to choroba, którą się leczy w specjalnych

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Brak dolegliwości świadczy o tym, że ciśnienie krwi na pewno jest w normie.

Brak dolegliwości świadczy o tym, że ciśnienie krwi na pewno jest w normie. Codziennie miliony serc na całym świecie pompują krew zbyt mocno, narażając tętnice na groźne uszkodzenia. To zjawisko, nazywane nadciśnieniem tętniczym, jest najczęściej występującą chorobą układu krążenia.

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. Szkodliwośd Palenia Tytoniu

Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. Szkodliwośd Palenia Tytoniu Światowy Dzieo Rzucania Palenia każdy trzeci czwartek listopada 17 listopada 2011 r. ogólnokrajowa kampania społeczna dla osób palących; tysiące palaczy starają się wytrwad ten jeden dzieo w niepaleniu,

Bardziej szczegółowo

Palenie papierosów FAKTY

Palenie papierosów FAKTY Palenie papierosów FAKTY Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) palenie jest największym pojedynczym śmiertelnym zagrożeniem dla zdrowia. Tytoń odpowiada za ponad 500 000 zgonów w UE. WHO szacuje,

Bardziej szczegółowo

RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE

RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE Barbara Dziuk Prezes Fundacji na Rzecz Zapobiegania i Zwalczania Nowotworów v-ce Prezes Polskiego Komitetu Zwalczania Raka Oddz. Śląski w Gliwicach. Radna Sejmiku Województwa Śląskiego

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia raka szyjki

Epidemiologia raka szyjki Epidemiologia raka szyjki W 2004 roku na raka szyjki macicy (kanału łączącego trzon macicy z pochwą) zachorowało blisko 3 500 Polek, a prawie 2 000 zmarło z jego powodu. Wśród wszystkich zachorowań kobiet

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009 Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-29 W 29 roku woj. dolnośląskie liczyło 2 874 88, w tym Wrocław 622 986 mieszkańców, mieszkańcy Wrocławia stanowili więc 21,7%

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Regionalne Programy Profilaktyczne realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Regionalny Program Przeciwnowotworowej Edukacji MłodzieŜy Szkół Ponadgimnazjalnych Celem programu

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH

EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH Sylwia Grodecka-Gazdecka Katedra Onkologii AM w Poznaniu 2007 Powstanie nowotworu jest wypadkową predyspozycji genetycznych oraz stopnia narażenia

Bardziej szczegółowo

Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej Czyste powietrze wokół nas

Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej Czyste powietrze wokół nas Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej Czyste powietrze wokół nas Palenie tytoniu jest zjawiskiem powszechnym i stanowi jedną z głównych przyczyn umieralności w wieku dorosłym. Dlatego kształtowanie

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk

Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Co powinien wiedzieć każdy pacjent publicznej opieki zdrowotnej? Kinga Wojtaszczyk Płacę składki, więc mi się należy! Nie wszystko Nie od razu Świadczeniodawca też ma obowiązki Obowiązki świadczeniodawcy

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują,

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują, CEL STRATEGICZNY PROGRAMU NA ROK 2014: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krąŝenia, nowotwory złośliwe, nienowotworowe choroby układu oddechowego,

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Ratuj swoje serce. Ono nie lubi palić!

Ratuj swoje serce. Ono nie lubi palić! Ratuj swoje serce. Ono nie lubi palić! Nałóg Nałóg to zakorzeniona dysfunkcja sprawności woli przejawiająca się w chronicznym podejmowaniu szkodliwych dla organizmu decyzji, które są sprzeczne z przesłankami

Bardziej szczegółowo

Ciśnienie tętnicze klucz do zdrowego serca. ciśnienia tętniczego składa się z dwóch odczytów ciśnienie skurczowe i rozkurczowe.

Ciśnienie tętnicze klucz do zdrowego serca. ciśnienia tętniczego składa się z dwóch odczytów ciśnienie skurczowe i rozkurczowe. Świadomość naszego zdrowia to oprócz odczuwania dolegliwości, wiedza na temat podstawowych parametrów pozwalających ocenić, czy nasz organizm funkcjonuje prawidłowo. Zapoznaj się z nimi i regularnie kontroluj

Bardziej szczegółowo

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności.

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Zdrowy tryb życia Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Wyróżnia się: Zdrowie fizyczne prawidłowe funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI

PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI PODSUMOWANIE PLANU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM DLA PRODUKTU NIQUITIN MINI CITRUS PRZEZNACZONE DO PUBLICZNEJ WIADOMOŚCI Omówienie rozpowszechnienia choroby W skali świata użycie tytoniu przyczynia się do śmierci

Bardziej szczegółowo

Bądź mądry i modny, nie pal!

Bądź mądry i modny, nie pal! Bądź mądry i modny, nie pal! CZY WIESZ? Palenie tytoniu jest na świecie przyczyną prawie 4 milionów zgonów rocznie. Z powodu tzw. chorób odtytoniowych umiera dziennie 11 tys. palaczy. W Polsce choroby

Bardziej szczegółowo