wapnowania regeneracyjnego gleb w Polsce

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "wapnowania regeneracyjnego gleb w Polsce"

Transkrypt

1 Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach Zakład Żywienia Roślin i Nawożenia Ocena zapotrzebowania na środki wapnujące oraz kosztów wapnowania regeneracyjnego gleb w Polsce Opracował zespół autorów: Doc. dr hab. Janusz Igras Prof. dr hab. Mariusz Fotyma mgr inż. Piotr Ochal K i e r o w n i k Z a k ł a d u Żywienia Roślin i Nawożenia Doc. dr hab. Janusz Igras Puławy, czerwiec

2 Regeneracyjne wapnowanie gleb w Polsce Wprowadzenie Wapnowanie regeneracyjne, określane również jako wapnowanie rekultywacyjne dotyczy zabiegu wapnowania gleb o bardzo kwaśnym i silnie kwaśnym odczynie, którego granicę stanowi ph 5,0. W przyjętej obecnie klasyfikacji odczynu wydziela się gleby bardzo kwaśne o ph poniżej 4,5 i gleby kwaśne o ph 4,6 5,5. Dla potrzeb wapnowania regeneracyjnego konieczne jest wydzielenie nowej kategorii gleb o odczynie ph poniżej 5,0. Wyróżnikiem gleb o odczynie ph poniżej 5.0 jest występowanie w wysokich stężeniach szkodliwych dla roślin, a pośrednio dla zwierząt i ludzi, związków manganu i przede wszystkim glinu. Gleby takie wykazują ponadto szereg ujemnych właściwości biologicznych, fizycznych i chemicznych. Można tu wymienić, ograniczoną aktywność pożytecznych mikroorganizmów (bakterie nitryfikacyjne), podatność na procesy rozmywania i utłaczania, zmniejszoną przyswajalność większości składników pokarmowych roślin (głównie fosforu, potasu i molibdenu) oraz zwiększoną dostępność dla roślin metali ciężkich (głównie kadmu i ołowiu). Dla przykładu, jak wynika z najnowszych badań okręgowych stacji chemiczno rolniczych w grupie gleb bardzo kwaśnych (ph poniżej 4,5) ponad 50% gleb charakteryzuje się bardzo niską i niską zawartością przyswajalnego fosforu, a ponad 65% - bardzo niską i niską zawartością przyswajalnego potasu. W grupie gleb o odczynie obojętnym taką zawartość fosforu wykazuje zaledwie 14% gleb, a potasu ok. 25% gleb. Gleby o ph poniżej 5,0 wykazują ponadto bardzo małą odporności na procesy degeneracyjne, erozję, ubytek zawartości substancji organicznej, a przede wszystkim na dalsze zakwaszanie wynikające z przyczyn antropogenicznych. Na przyczyny antropogeniczne składają się opad kwaśnych substancji z atmosfery (tlenki siarki i azotu oraz amoniak) i zakwaszające działanie nawozów mineralnych, głównie azotowych. Łączny ładunek tych substancji zakwaszających sprowadzony do wspólnego mianownika jonów wodorowych szacowany jest obecnie na około 5 kmol H + ha -1. Dla przybliżenia tej liczby warto przypomnieć, że do zobojętnienia 1 kmol H + konieczne jest zastosowanie 28 kg CaO ha -1. Roczny opad 5 kmol H + ha -1 gleb o ph poniżej 5,0 może doprowadzić w krótkim czasie do całkowitej degradacji takich gleb wyrażającej się rozpadem minerałów ilastych i nagromadzaniem kwaśnych związków próchnicowych. Gleby stanowią zasób nieodnawialny i utrzymanie ich w należytej kulturze stanowi jedno z podstawowych zadań całego społeczeństwa. Utrzymywanie gleb o odczynie ph 2

3 poniżej 5,0 stanowi również zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Uzyskiwane tutaj plony roślin są małe lub bardzo małe, a produkty roślinne odznaczają się mierną jakością lub są nawet szkodliwe dla zdrowia ludzi i zwierząt gospodarskich. Z powyższych względów poprawa odczynu tych gleb, a przynajmniej doprowadzenie ich do odczynu ph powyżej 5,0 powinno stanowić wyzwanie dla całego społeczeństwa, gdyż sami rolnicy zadaniu takiemu nie podołają. Celem opracowania jest oszacowanie powierzchni użytków rolnych o ph poniżej 5,0 oraz określenie zapotrzebowania na środki wapnujące w rozmiarze koniecznym dla doprowadzenia odczynu tych gleb przynajmniej do bezpiecznej granicy ph powyżej 5,0. Podjęto również próbę wstępnej oceny kosztów zabiegu wapnowania regeneracyjnego gleb w Polsce. Oszacowanie udziału gleb wymagających wapnowania regeneracyjnego Powierzchnia użytków rolnych według GUS w naszym kraju wynosi około 16,2 miliona ha. W opracowaniu dokonano wyliczenia zapotrzebowania na środki wapnujące do wapnowania regeneracyjnego gruntów ornych łącznie z sadami (powierzchnia ok. 12,2 miliona ha) oraz użytków zielonych (powierzchnia ok. 3,3 miliona ha). Udział gleb o odczynie poniżej ph 5,0 z uwzględnieniem kategorii agronomicznej oszacowano na podstawie analizy wyników badań ok. 932 tysięcy próbek gleby z gruntów ornych oraz ok. 59 tysięcy próbek z użytków zielonych zgromadzonych w bazie danych Krajowej Stacji Chemiczno Rolniczej za lata W tabelach 1 i 2 przedstawiono oszacowany udział i powierzchnie gleb gruntów ornych oraz użytków zielonych w przedziałach ph z uwzględnieniem kategorii agronomicznych gleb gruntów ornych. 3

4 Tabela 1. Oszacowany udział i powierzchnie gleb gruntów ornych w ha w przedziałach odczynu o ph poniżej ph 5,0 w grupach kategorii agronomicznych Użytki rolne ha Kategorie ph agronomiczne < 4,0 4 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 suma Bardzo lekkie ,48% 6,27% 5,92% 5,77% 5,30% 4,93% 4,29% 3,90% 3,33% 47,19% Lekkie ,00% 3,24% 3,32% 3,59% 3,52% 3,40% 3,33% 3,25% 3,20% 30,86% Średnie ,13% 2,30% 2,40% 2,57% 2,67% 2,65% 2,75% 2,73% 2,76% 23,96% Ciężkie ,75% 1,15% 1,24% 1,44% 1,58% 1,68% 1,70% 1,83% 1,85% 14,22% ogółem 4,31% 3,44% 3,43% 3,56% 3,47% 3,35% 3,20% 3,09% 2,95% 30,80% Tabela 2. Oszacowany udział w % i powierzchnie użytków zielonych w przedziałach odczynu o ph poniżej 5,0 ph < 4,0 4 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 ogółem Użytki zielone ,64% 4,13% 4,14% 4,48% 4,36% 4,13% 4,18% 3,94% 4,00% 39,00% Największy udział gruntów ornych o odczynie poniżej ph 5,0 stanowiły gleby bardzo lekkie i lekkie odpowiednio 47,2% i 30,9%. Natomiast w grupach gleb średnich i ciężkich udział tych gleb wynosi odpowiednio 24,0% i 14,2%. Z ogólnej powierzchni gleb gruntów ornych ponad 30% tzn. około 3,7 miliona ha wymaga wapnowania regeneracyjnego. Z ogólnej powierzchni użytków zielonych wapnowania regeneracyjnego wymaga 39% tzn. około 1,1 miliona ha. Jak wynika z tabeli 1 i 2 problem gleb wymagających wapnowania 4

5 regencyjnego dotyczy przede wszystkim gleb bardzo lekkich i lekkich oraz użytków zielonych. Oszacowane zapotrzebowanie na środki wapnujące do wapnowania regeneracyjnego Wielkość zalecanych dawek nawozów wapniowych na gleby gruntów ornych jest uzależniona od odczynu gleby i jej składu granulometrycznego (kategorii agronomicznej). Oszacowane zapotrzebowanie na nawozy wapniowe dla gruntów ornych i użytków zielonych oszacowano na podstawie udziału gleb w przedziałach ph z uwzględnieniem kategorii agronomicznej. W tabeli 3 wyliczono wielkość zalecanych dawek nawozów wapniowych na użytki rolne w tonach CaO/ha konieczne dla doprowadzenia wartości odczynu do docelowej wartości ph 5,0. Wielkość dawek CaO/ha wyliczono za pomocą algorytmów programu NawSald. Program ten jest narzędziem aktualnie zalecanym do doradztwa nawozowego, sporządzania planów nawożenia w gospodarstwach rolnych w tym także do ustalania dawek nawozów wapniowych. Tabela 3. Dawki CaO potrzebne do doprowadzenia odczynu gleb do ph 5,0 (t ha -1 ) Ilość CaO potrzebna do doprowadzenia odczynu do ph 5,0 przy odczynie wyjsciowym ph Kategoria agronomiczna gleby < 4,0 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Bardzo lekkie 4,89 4,07 3,65 3,24 2,83 2,41 2 1,58 1,16 Lekkie 3,92 3,28 2,95 2,62 2,29 1,96 1,62 1,28 0,94 Średnie 3,17 2,73 2,52 2,31 2,1 1,89 1,67 1,48 1,28 Ciężkie 4,46 3,22 2,65 2,11 1,6 1,11 0,66 0,23 - Mnożąc powierzchnie gruntów z tabeli 1 przez zalecane dawki wapna (CaO) z tabeli 3 uzyskano zapotrzebowanie na środki wapnujące w tonach CaO na całą powierzchnię gleb gruntów ornych o określonym odczynie (tabela 4). 5

6 Tabela 4. Oszacowane zapotrzebowanie na środki wapnujące do wapnowania regeneracyjnego gruntów ornych w przedziałach ph (t CaO) Przedziały ph Kategorie agronomiczne Zapotrzebowanie na wapno w tonach CaO < 4,0 4 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Ogółem Bardzo lekkie Lekkie Średnie Ciężkie Ogółem Mnożąc powierzchnie gruntów z tabeli 2 przez zalecane dawki wapna (CaO) dla gleb lekkich z tabeli 3 uzyskano zapotrzebowanie na środki wapnujące w tonach CaO na całą powierzchnię gleb użytków zielonych w przedziałach ph w tonach CaO na hektar o określonym odczynie (tabela 5). Tabela 5. Oszacowane zapotrzebowanie na środki wapnujące do wapnowania regeneracyjnego użytków zielonych w przedziałach ph (t CaO) Przedziały ph Użytki zielone Zapotrzebowanie na wapno w tonach CaO < 4,0 4 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Ogółem ton CaO Jak wynika z tabel 4 i 5 ogólne zapotrzebowanie na środki wapnujące dla gleb o ph poniżej 5,0 wynosi około 12,5 mln ton CaO, w tym dla gleb gruntów ornych około 9,6 miliona ton CaO i gleb użytków zielonych około 3 mln ton CaO. Taką ilość środków wapnujących można określić jako maksymalną dla pełnego zrealizowania programu wapnowania regeneracyjnego. Zapotrzebowanie na środki wapnujące na gruntach ornych może ulec zmniejszeniu jeżeli wyłączy się z użytkowania część gleb bardzo lekkich i lekkich. Gleby te w pewnej części są odłogowane, a w części przeznaczone pod zalesienie. Natomiast wapnowanie użytków zielonych jest zabiegiem rzadko stosowanym co można uzasadnić mniejszą szkodliwością bardzo kwaśnego odczynu, niż w glebach gruntów ornych. Specyfika 6

7 użytków zielonych, wiąże się z rodzajem gleb (dominują gleby pochodzenia organicznego), składem botanicznym runi (przewaga traw mniej wrażliwych na kwaśny odczyn gleby) oraz stosunkami wodnymi (wysoki poziom wód gruntowych). Zakładając wyłączenie z programu wapnowania regeneracyjnego części bardzo lekkich i lekkich gleb gruntów ornych oraz znacznej części gleb pod użytkami zielonymi zapotrzebowanie na środki wapnujące w wymiarze minimalnym (absolutnie koniecznym) można przyjąć na ok. 8 milionów ton CaO. Wycena kosztów wapnowania Oszacowane zapotrzebowanie na środki wapnujące do wapnowania regeneracyjnego dla gleb gruntów ornych oraz użytków zielonych wynosi w wymiarze maksymalnym 12,5 miliona ton CaO, a w wymiarze minimalnym 8 milionów ton CaO. Jest to ilość potrzebna do uregulowania odczynu gleb o ph < 4,8 oraz doprowadzenia ich do bezpiecznej granicy odczynu ph > 5,0. Przy średniej cenie jednostki CaO 250 zł/tonę, koszt zakupu środków wapnujących w wymiarze maksymalnym oszacowano na około 3,1 mld zł, a w wymiarze minimalnym na około 2,0 mld zł. Koszt ten nie obejmuje transportu i rozsiewu środków wapnujących na pola. Podsumowanie Gleby gruntów ornych i użytków zielonych Polski wykazują znaczne zakwaszenie wynikające z przebiegu procesów glebotwórczych, oddziaływań antropogenicznych i zbyt małego zużycia nawozów wapniowych. Zakwaszenie gleb powoduje szereg ujemnych skutków polegających na zmniejszeniu ich produktywności i żyzności oraz zmniejszeniu odporności gleb na procesy prowadzące ostatecznie do ich degradacji. Skutki zakwaszenia dotyczą w szczególności gleb o ph < 5,0. Do uregulowania odczynu gleb gruntów ornych i użytków zielonych o odczynie poniżej 5,0 ph konieczne jest dostarczenie rolnictwu odpowiednio ok. 9,6 mln ton CaO oraz około 3 mln ton CaO. Koszt zakupu środków wapnujących przy średniej cenie CaO 250 zł za tonę oszacowano wówczas na 3,125 mld. Oszacowane zapotrzebowanie na wapno może ulec zmniejszeniu jeżeli wyłączy się z użytkowania część gleb bardzo lekkich stanowiących duży udział w ogólnej powierzchni gleb wymagających wapnowania regeneracyjnego, oraz części użytków zielonych. W wymiarze minimalnym zapotrzebowanie na środki wapnujące wyniesie wtedy około 8 milionów ton CaO, a koszt zakupu tych nawozów ulegnie obniżeniu do ok. 2 mld zł. 7

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 700 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 10 próbkach gleby,

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 700 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 10 próbkach gleby, Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Gliwicach odebrała i wykonała badanie próbek glebowych z obszaru użytków rolnych Powiatu Raciborskiego w Gminie Krzanowice z powierzchni 1670,94 ha. Odebrano z terenu

Bardziej szczegółowo

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 899 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 12 próbkach gleby,

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 899 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 12 próbkach gleby, Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Gliwicach odebrała i wykonała badanie próbek glebowych z obszaru użytków rolnych Powiatu Raciborskiego w Gminie Krzyżanowice z powierzchni 1577ha. odebrano z terenu

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT ZLECENIA. Odebrano z terenu powiatu Raciborskiego próbki gleby i wykonano w Gminie Kornowac:

PRZEDMIOT ZLECENIA. Odebrano z terenu powiatu Raciborskiego próbki gleby i wykonano w Gminie Kornowac: PRZEDMIOT ZLECENIA Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Gliwicach odebrała i wykonała badanie próbek glebowych z obszaru użytków rolnych Powiatu Raciborskiego na terenie Gminy Kornowac o powierzchni 598,25ha.

Bardziej szczegółowo

Przykład wdrożenia długofalowego programu wapnowania regeneracyjnego w województwie śląskim. Zygmunt Piotr Adrianek

Przykład wdrożenia długofalowego programu wapnowania regeneracyjnego w województwie śląskim. Zygmunt Piotr Adrianek Przykład wdrożenia długofalowego programu wapnowania regeneracyjnego w województwie śląskim Zygmunt Piotr Adrianek Powierzchnia województwa śląskiego - 12,3 tys. km 2 Użytki rolne - 490 tys. ha Województwo

Bardziej szczegółowo

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA. gleba lekka szt./ % 455/2200 0/0 119/26 53/12 280/61 3/1

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA. gleba lekka szt./ % 455/2200 0/0 119/26 53/12 280/61 3/1 OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA Wyniki badań odczynu gleby i zawartości makroelementów w próbkach gleby przedstawiono w tabelach zasobności gleby ( Zestawienie zasobności gleby na obszarze

Bardziej szczegółowo

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA Opracowanie wyników i sprawozdania z wykonanych badań

Bardziej szczegółowo

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA Wyniki badań odczynu gleby i zawartości makroelementów w próbkach gleby przedstawiono w tabelach zasobności gleby: Zestawienie zasobności gleby na obszarze

Bardziej szczegółowo

Komunikat z dnia 2 sierpnia 2010 r.

Komunikat z dnia 2 sierpnia 2010 r. Komunikat z dnia 2 sierpnia 2010 r. Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Białymstoku dotyczący badań agrochemicznych w drugim półroczu 2010 roku I. Opracowywanie i opiniowanie planów nawożenia dla dużych

Bardziej szczegółowo

Zawartość składników pokarmowych w roślinach

Zawartość składników pokarmowych w roślinach Zawartość składników pokarmowych w roślinach Poszczególne rośliny różnią się zawartością składników pokarmowych zarówno w organach wegetatywnych, jak i generatywnych. Wynika to z różnych funkcji, jakie

Bardziej szczegółowo

Prawdziwy rozwój człowieka, zwierzęcia i roślin zależy od gleby Hipokrates

Prawdziwy rozwój człowieka, zwierzęcia i roślin zależy od gleby Hipokrates Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza w Rzeszowie Prawdziwy rozwój człowieka, zwierzęcia i roślin zależy od gleby Hipokrates Organizacja Stacji Obecnie funkcjonuje Krajowa Stacja w Warszawie podległa Ministrowi

Bardziej szczegółowo

Grava. żwir szary 8/16 mm 20 kg ±5%

Grava. żwir szary 8/16 mm 20 kg ±5% Grava żwir szary 8/16 mm kod produktu: CX-KR1-A/G01 Grava żwir szary 8/16 mm 10 kg ±5% kod produktu: CX-KR1-B/G11 De colores żwir kolorowy 8/16 mm kod produktu: CX-KR1-A/G02 De colores żwir kolorowy 8/16

Bardziej szczegółowo

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KRZYŻANOWICE

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KRZYŻANOWICE STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE KRZYŻANOWICE Opracowanie wyników i sprawozdania z wykonanych

Bardziej szczegółowo

Nawożenie sadów i plantacji jagodowych. Jacek Filipczak Instytut Ogrodnictwa

Nawożenie sadów i plantacji jagodowych. Jacek Filipczak Instytut Ogrodnictwa Nawożenie sadów i plantacji jagodowych Jacek Filipczak Instytut Ogrodnictwa 9 grudzień 2016 Kryteria diagnostyczne Analiza gleby. Analiza liści. Wizualna ocena roślin. Analiza gleby Oznaczenie odczynu

Bardziej szczegółowo

Agroekologiczne i plonotwórcze działanie wapnowania gleb kwaśnych

Agroekologiczne i plonotwórcze działanie wapnowania gleb kwaśnych Agroekologiczne i plonotwórcze działanie wapnowania gleb kwaśnych prof. dr hab. inż. Jan SIUTA Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy Puławy 26.11.2014 Wprowadzenie Gleby bardzo kwaśne

Bardziej szczegółowo

AtriGran szybko i bezpiecznie podnosi ph gleby. AtriGran błyskawicznie udostępnia wapń. AtriGran usprawnia pobieranie makroskładników z gleby

AtriGran szybko i bezpiecznie podnosi ph gleby. AtriGran błyskawicznie udostępnia wapń. AtriGran usprawnia pobieranie makroskładników z gleby AtriGran szybko i bezpiecznie podnosi ph gleby Produkt wytworzony z surowca pochodzącego z młodego, unikatowego w Europie złoża do produkcji wapna nawozowego. Porowatość surowca dająca ogromną powierzchnię

Bardziej szczegółowo

Produkcyjne i środowiskowe skutki nawożenia roślin w Polsce

Produkcyjne i środowiskowe skutki nawożenia roślin w Polsce Produkcyjne i środowiskowe skutki nawożenia roślin w Polsce JANUSZ IGRAS INSTYTUT NAWOZÓ W SZTUCZN YCH P U ŁAWY WOJCIE CH LIPIŃSKI KRAJOWA STACJA CHEMICZ NO - ROLNICZA WESOŁA Efektywność syntezy amoniaku

Bardziej szczegółowo

Nawożenie warzyw w uprawie polowej. Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice

Nawożenie warzyw w uprawie polowej. Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice Nawożenie warzyw w uprawie polowej Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice Roślinom do prawidłowego wzrostu i rozwoju niezbędne są pierwiastki chemiczne pobrane z gleby i powietrza, nazywane

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 8. Określanie

Bardziej szczegółowo

Grava. żwir szary 8/16 mm 20 kg ±5%

Grava. żwir szary 8/16 mm 20 kg ±5% Grava żwir szary 8/16 mm 20 kg ±5% kod produktu: CX-KR1-A/G01 i_9x14.indd 1 Grava żwir szary 8/16 mm 10 kg ±5% kod produktu: CX-KR1-B/G11 i_9x14.indd 2 De colores żwir kolorowy 8/16 mm 20 kg ±5% kod produktu:

Bardziej szczegółowo

2(27) Program wapnowania gleb w Polsce, redakcja Fotyma M.

2(27) Program wapnowania gleb w Polsce, redakcja Fotyma M. 2(27) Program wapnowania gleb w Polsce, redakcja Fotyma M. Filipek T., Fotyma M., LipińskiW. Stan, przyczyny i skutki zakwaszenia gleb ornych w Polsce W pracy omówiono w sposób kompleksowy zagadnienia

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE /zawód technik rolnik /

PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE /zawód technik rolnik / PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE /zawód technik rolnik / Gospodarstwo rolne planuje uprawę buraka cukrowego odmiany Gryf. Materiał siewny stanowią nasiona genetycznie jednonasienne otoczkowane. Pod uprawę

Bardziej szczegółowo

O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K 2

O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K 2 POTAS niezbędny składnik pokarmowy rzepaku kształtujący wielkość i jakość plonu Potas w glebach Całkowita zawartość potasu w glebach wynosi od 0,1 do 3 % i z reguły jest tym niższa, im gleba jest lżejsza.

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA ROLNICTWA. Wapnowanie. dla obfitych zbiorów

OFERTA DLA ROLNICTWA. Wapnowanie. dla obfitych zbiorów OFERTA DLA ROLNICTWA Wapnowanie dla obfitych zbiorów abc Wapnowania Kwaśne gleby w Polsce Większość upraw rolnych rozwija się najlepiej na glebach o odczynie słabo kwaśnym do lekko zasadowego. Tymczasem

Bardziej szczegółowo

Odkwaszanie gleb. Wpisany przez Administrator Wtorek, 09 Marzec 2010 09:06 - Zmieniony Środa, 17 Marzec 2010 17:15

Odkwaszanie gleb. Wpisany przez Administrator Wtorek, 09 Marzec 2010 09:06 - Zmieniony Środa, 17 Marzec 2010 17:15 Nadmierne zakwaszenie gleb jest wypadkową działania wielu procesów bardzo często wzajemnie powiązanych. Na glebach nadmiernie zakwaszonych można zaobserwować: - zwiększone wymywanie składników pokarmowych

Bardziej szczegółowo

Nawożenie łąk pomaga zmaksymalizować ich wydajność!

Nawożenie łąk pomaga zmaksymalizować ich wydajność! .pl https://www..pl Nawożenie łąk pomaga zmaksymalizować ich wydajność! Autor: Karol Bogacz Data: 31 maja 2017 Nawożenie łąk pozwala na maksymalizację uzyskanego plonu masy oraz lepszą jakość koszonych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 921

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 921 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 921 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 03 czerwca 2016 r. Nazwa i adres: AB 921 OKRĘGOWA

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1186

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1186 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1186 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 7 Data wydania: 20 stycznia 2016 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty zakwaszenia gleb w Polsce

Środowiskowe aspekty zakwaszenia gleb w Polsce 1 Środowiskowe aspekty zakwaszenia gleb w Polsce Podstawa opracowania: Zlecenie: Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Opracował zespół autorów: dr inż. Piotr Ochal, dr inż. Tamara Jadczyszyn, mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Spis treści - autorzy

Spis treści - autorzy Przedmowa Chemia rolna jest odrębną dyscypliną nauki utworzoną w połowie XIX w., która ukształtowała się wraz z opublikowaniem pierwszych podręczników z zakresu nawożenia oraz rozpoczęciem eksploatacji

Bardziej szczegółowo

Rolniku, pamiętaj o analizie gleby!

Rolniku, pamiętaj o analizie gleby! .pl https://www..pl Rolniku, pamiętaj o analizie gleby! Autor: Anita Musialska Data: 6 września 2016 Czas tuż po żniwach, to dobry moment na sprawdzenie gleby, szczególnie jeżeli w planach mamy nawożenie

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13 Data wydania: 09 maja 2016 r. Nazwa i adres AB 277 OKRĘGOWA

Bardziej szczegółowo

Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza w Białymstoku ul. Ogrodowa 10 15-027 Białystok tel./fax. (85) - 7435841, tel. (85) - 7435457

Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza w Białymstoku ul. Ogrodowa 10 15-027 Białystok tel./fax. (85) - 7435841, tel. (85) - 7435457 Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza w Białymstoku ul. Ogrodowa 10 15-027 Białystok tel./fax. (85) - 7435841, tel. (85) - 7435457 www.oschrbialystok.internetdsl.pl e-mail: bialystok@schr.gov.pl Raport Wyniki

Bardziej szczegółowo

Aktualne problemy nawożenia roślin w kontekście ograniczenia skażenia wód. Anna Kocoń Zakład Żywienia Roślin i Nawożenia IUNG - PIB w Puławach

Aktualne problemy nawożenia roślin w kontekście ograniczenia skażenia wód. Anna Kocoń Zakład Żywienia Roślin i Nawożenia IUNG - PIB w Puławach Aktualne problemy nawożenia roślin w kontekście ograniczenia skażenia wód Anna Kocoń Zakład Żywienia Roślin i Nawożenia IUNG - PIB w Puławach Plan prezentacji Podstawy żywienia roślin Potrzeby pokarmowe

Bardziej szczegółowo

Wiosenne nawożenie użytków zielonych

Wiosenne nawożenie użytków zielonych Wiosenne nawożenie użytków zielonych Najważniejszą czynnością na użytkach zielonych w okresie wiosny jest nawożenie. Dostatek wody pozimowej w tym okresie powoduje, że ruń (trawy, motylkowe i zioła) intensywnie

Bardziej szczegółowo

EFEKTY BIOLOGICZNEJ REKULTYWACJI BYŁEGO ZŁOŻA KRUSZYWA BUDOWLANEGO DOBROSZÓW WIELKI" W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM

EFEKTY BIOLOGICZNEJ REKULTYWACJI BYŁEGO ZŁOŻA KRUSZYWA BUDOWLANEGO DOBROSZÓW WIELKI W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI SZKOŁA NAUK TECHNICZNYCH MICHAŁ DRAB EFEKTY BIOLOGICZNEJ REKULTYWACJI BYŁEGO ZŁOŻA KRUSZYWA BUDOWLANEGO DOBROSZÓW WIELKI" W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM MONOGRAFIA Redakcja Wydawnictw

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

Zasady ustalania dawek nawozów

Zasady ustalania dawek nawozów Zasady ustalania dawek nawozów Celem nawożenia jest uzyskanie w określonych warunkach glebowo -agrotechnicznych największego plonu roślin o określonych parametrach jakości, z zachowaniem optymalnego poziomu

Bardziej szczegółowo

Seminarium ( ) CBR Warszawa

Seminarium ( ) CBR Warszawa Seminarium (18.05.2011) CBR Warszawa Gospodarka płodozmianowa Minimalne normy: 1. Ten sam gatunek (żyto, pszenica, jęczmieo i owies) może byd uprawiany na tej samej działce nie dłużej niż 3 lata. 2. Uprawa

Bardziej szczegółowo

II 0,9%; III 20,8% Tabela V.1. Struktura użytków rolnych w województwie zachodniopomorskim (wg stanu na r.)

II 0,9%; III 20,8% Tabela V.1. Struktura użytków rolnych w województwie zachodniopomorskim (wg stanu na r.) V. JAKOŚĆ GLEB Soil quality Ochrona zasobów i jakości gleb, a w szczególności gleb użytkowanych rolniczo, stanowi istotny element działań w zakresie polityki środowiskowej oraz rolnej. Rodzaj gleb, ich

Bardziej szczegółowo

Wiosenne nawożenie użytków zielonych

Wiosenne nawożenie użytków zielonych Wiosenne nawożenie użytków zielonych Najważniejszą czynnością na użytkach zielonych w okresie wiosny jest nawożenie. Dostatek wody poziomowej w tym okresie powoduje, że ruń (trawy, motylkowe i zioła) intensywnie

Bardziej szczegółowo

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3)

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3) Załącznik nr 9 Minimalne wymogi dotyczące nawozów i środków ochrony roślin 1. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone - Wymóg 4 - dotyczy 8.2.10.5.1.4.1.2. Minimum requirements for fertilisers and pesticides

Bardziej szczegółowo

Bilans składników nawozowych i plan nawożenia

Bilans składników nawozowych i plan nawożenia Bilans składników nawozowych i plan nawożenia Wg materiałów CDR i IUNG PIB Puławy Zasada bilansowania składników nawozowych i opracowania planów nawożenia Skład chemiczny roślin uprawnych jest względnie

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 5. Zasady stosowania

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 4, Data wydania: 25 września 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania trzeciego 11 Wstęp Ogólna charakterystyka nawozów mineralnych Wprowadzenie Kryteria podziału nawozów

Przedmowa do wydania trzeciego 11 Wstęp Ogólna charakterystyka nawozów mineralnych Wprowadzenie Kryteria podziału nawozów Przedmowa do wydania trzeciego 11 Wstęp 13 1. Ogólna charakterystyka nawozów mineralnych 14 1.1. Wprowadzenie 14 1.2. Kryteria podziału nawozów mineralnych 14 1.3. Cechy nawozów mineralnych 17 2. Nawozy

Bardziej szczegółowo

Szanse wynikające z analiz glebowych

Szanse wynikające z analiz glebowych Szanse wynikające z analiz glebowych Zima dla rolników to pora planowania następnego sezonu uprawowego. Po wyborze rośliny jaka zostanie wysiana na polu, myślimy jak zapewnić jej optymalne warunki by uzyskać

Bardziej szczegółowo

Jadwiga Dębska Próchniak Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli

Jadwiga Dębska Próchniak Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli Plan rolno-środowiskowy. Jadwiga Dębska Próchniak Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli Plan rolno-środowiskowy Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2004 roku,

Bardziej szczegółowo

Saletra amonowa. Skład: Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2%

Saletra amonowa. Skład: Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2% Saletra amonowa Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2% Nawóz granulowany, klasa ziarnistości 1-3,15 mm. Saletra amonowa jest uniwersalnym nawozem azotowym. Można ją stosować pod wszystkie rośliny i na wszystkich

Bardziej szczegółowo

Wapnowanie. niezbêdne dla gleb i roœlin

Wapnowanie. niezbêdne dla gleb i roœlin Wapnowanie niezbêdne dla gleb i roœlin Czego oczekuje gleba? Gleba jest środowiskiem zaopatrującym korzenie roślin w składniki pokarmowe, tlen i wodę. Właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleby

Bardziej szczegółowo

Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy. Stanisław Krasowicz. Puławy, 2008

Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy. Stanisław Krasowicz. Puławy, 2008 Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy GŁÓWNE UWARUNKOWANIA KONKURENCYJNOŚCI POLSKIEGO ROLNICTWA Stanisław Krasowicz Puławy, 2008 Polska to kraj: o stosunkowo dużym potencjale

Bardziej szczegółowo

I: WARUNKI PRODUKCJI RO

I: WARUNKI PRODUKCJI RO SPIS TREŚCI Część I: WARUNKI PRODUKCJI ROŚLINNEJ Rozdział 1. Uwarunkowania produkcyjne XXI wieku 1.1. Potrzeby i ograniczenia technologii produkcji roślinnej 1.1.1. Nowe kierunki produkcji rolnej 1.1.2.

Bardziej szczegółowo

Program zajęć: Przedmiot CHEMIA ROLNA Kierunek: Rolnictwo (studia niestacjonarne) II rok Wykładowca: prof.dr hab. Józefa Wiater Zaliczenie

Program zajęć: Przedmiot CHEMIA ROLNA Kierunek: Rolnictwo (studia niestacjonarne) II rok Wykładowca: prof.dr hab. Józefa Wiater Zaliczenie Program zajęć: Przedmiot CHEMIA ROLNA Kierunek: Rolnictwo (studia niestacjonarne) II rok Zaliczenie przedmiotu: zaliczenie z oceną TEMATY WYKŁADÓW 20 godzin 1.Definicja chemii rolnej, gleba jako środowisko

Bardziej szczegółowo

niezbędny składnik pokarmowy zbóż

niezbędny składnik pokarmowy zbóż POTAS niezbędny składnik pokarmowy zbóż kształtujący wielkość i jakość plonu ziarna Dostępność glebowych zasobów potasu dla roślin zbożowych Gleby zawierają duże zasoby potasu (K), nawet do 50 t/ha w warstwie

Bardziej szczegółowo

Nawożenie borówka amerykańska

Nawożenie borówka amerykańska Nawożenie borówka amerykańska Borówka amerykańska Jeśli borykasz się z problemem nawożenia borówki jak i jagody kamczackiej napisz do nas. Przygotujemy odpowiednie zalecenia nawozowe na dowolny okres roku

Bardziej szczegółowo

Nawożenie borówka amerykańska

Nawożenie borówka amerykańska Nawożenie borówka amerykańska Borówka amerykańska Jeśli borykasz się z problemem nawożenia borówki jak i jagody kamczackiej napisz do nas. Przygotujemy odpowiednie zalecenia nawozowe na dowolny okres roku

Bardziej szczegółowo

PUŁAWSKI SIARCZAN AMONU

PUŁAWSKI SIARCZAN AMONU PUŁAWSKI SIARCZAN AMONU pulsar siarczan amonu (NH 4 ) 2 so 4 nawóz azotowy występujący w postaci białych, szaro-beżowych lub szarych kryształów. Jest produktem sypkim i dobrze rozpuszczalnym w wodzie.

Bardziej szczegółowo

Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych. Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp.

Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych. Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp. Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp. Rola azotu w roślinach: materiał budulcowy białek i kwasów nukleinowych większy

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe skutki zakwaszenia gleb uprawnych. Witold Grzebisz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Środowiskowe skutki zakwaszenia gleb uprawnych. Witold Grzebisz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Środowiskowe skutki zakwaszenia gleb uprawnych Witold Grzebisz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Tematyka wykładu 1. Zakwaszenie gleb - podłoże zjawiska. 2. Zakwaszanie gleb istota zjawiska. 3. Pierwotne

Bardziej szczegółowo

Zagospodarowanie pofermentu z biogazowni rolniczej

Zagospodarowanie pofermentu z biogazowni rolniczej Zagospodarowanie pofermentu z biogazowni rolniczej ERANET: SE Bioemethane. Small but efficient Cost and Energy Efficient Biomethane Production. Biogazownie mogą być zarówno źródłem energii odnawialnej

Bardziej szczegółowo

zawód: technik rolnik przykładowe rozwiązanie zadania

zawód: technik rolnik przykładowe rozwiązanie zadania Przykładowe rozwiązanie zadania praktycznego z informatora TYTUŁ Projekt nawożenia NPK pszenicy ozimej odmiany Pegassos opracowany na podstawie dokumentacji gospodarstwa rolnego Dane do projektu: Warunki

Bardziej szczegółowo

Wprowadzanie do obrotu nowych produktów powstałych z odpadów. Doświadczenia, wdrożenia dla gospodarki

Wprowadzanie do obrotu nowych produktów powstałych z odpadów. Doświadczenia, wdrożenia dla gospodarki Wprowadzanie do obrotu nowych produktów powstałych z odpadów. Doświadczenia, wdrożenia dla gospodarki Jacek Antonkiewicz 1, Marcin Pietrzykowski 2, Tomasz Czech 3 1Katedra Chemii Rolnej i Środowiskowej

Bardziej szczegółowo

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER Zakres prezentacji Definicja ZDPR Podstawy prawne ZDPR Jaki jest cel upowszechniania ZDPR Kto ma obowiązek przestrzegać ZDPR Zakres ZDPR Kto kontroluje ZDPR Definicja

Bardziej szczegółowo

ZRÓWNOWAŻONE ZARZĄDZANIE ZASOBAMI W GOSPODARSTWIE ROLNYM

ZRÓWNOWAŻONE ZARZĄDZANIE ZASOBAMI W GOSPODARSTWIE ROLNYM ZRÓWNOWAŻONE ZARZĄDZANIE ZASOBAMI W GOSPODARSTWIE ROLNYM - edukacja ekologiczna na rzecz zrównoważonego regionu Morza Bałtyckiego na terenie województwa pomorskiego ze szczególnym uwzględnieniem obszarów

Bardziej szczegółowo

Prognoza ograniczenia emisji amoniaku z mineralnych nawozów azotowych na lata 2020 i 2030

Prognoza ograniczenia emisji amoniaku z mineralnych nawozów azotowych na lata 2020 i 2030 Prognoza ograniczenia emisji amoniaku z mineralnych nawozów azotowych na lata 2020 i 2030 Zuzanna Jarosz KONFERENCJA NAUKOWA Możliwości ograniczania emisji gazów cieplarnianych, amoniaku i azotanów z rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Jęczmień jary browarny zrób go dobrze!

Jęczmień jary browarny zrób go dobrze! .pl https://www..pl Jęczmień jary browarny zrób go dobrze! Autor: Małgorzata Srebro Data: 26 lutego 2018 Jęczmień jary browarny to jedna z najchętniej wybieranych przez rolników uprawa w Polsce. Najważniejszym

Bardziej szczegółowo

Joanna Maciejewska Dolnośląska Izba Rolnicza we Wrocławiu. (z preambuły Ramowej Dyrektywy Wodnej)

Joanna Maciejewska Dolnośląska Izba Rolnicza we Wrocławiu. (z preambuły Ramowej Dyrektywy Wodnej) "...woda nie jest produktem handlowym takim jak kaŝdy inny, ale raczej dziedziczonym dobrem, które musi być chronione, bronione i traktowane jako takie..." (z preambuły Ramowej Dyrektywy Wodnej) Joanna

Bardziej szczegółowo

Stan i przewidywanie wykorzystania potencjału produkcyjnego TUZ w kraju dr hab. Jerzy Barszczewski, prof. nadzw.

Stan i przewidywanie wykorzystania potencjału produkcyjnego TUZ w kraju dr hab. Jerzy Barszczewski, prof. nadzw. Stan i przewidywanie wykorzystania potencjału produkcyjnego TUZ w kraju dr hab. Jerzy Barszczewski, prof. nadzw. 6. Konferencja Naukowa "WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE" Falenty, 27 28 listopada 2013

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Oznaczanie potrzeb wapnowania gleb Wprowadzenie. Odczyn gleby jest jednym z podstawowych wskaźników jej Ŝyzności.

Ćwiczenie 9. Oznaczanie potrzeb wapnowania gleb Wprowadzenie. Odczyn gleby jest jednym z podstawowych wskaźników jej Ŝyzności. Ćwiczenie 9. Oznaczanie potrzeb wapnowania gleb. 7.1. Wprowadzenie. Odczyn gleby jest jednym z podstawowych wskaźników jej Ŝyzności. Wpływa on między innymi na takie właściwości gleb oraz kierunek i tempo

Bardziej szczegółowo

10,10 do doradztwa nawozowego 0-60 cm /2 próbki/ 275. 20,20 Badanie azotu mineralnego 0-90 cm. 26,80 C /+ Egner/

10,10 do doradztwa nawozowego 0-60 cm /2 próbki/ 275. 20,20 Badanie azotu mineralnego 0-90 cm. 26,80 C /+ Egner/ 1 Cennik 2008 GLEBA MAKROELEMENTY Badania pełnopłatne Pozycja cennika Kwota w zł Preparatyka ( 2 mm) 2 2,20 Oznaczenie ph 5 4,50 Ekstrakcja przysw. form fosforu i potasu 18 4,50 Oznaczenie przyswajalnego

Bardziej szczegółowo

Wapniowanie żyzna gleba wyższe plony

Wapniowanie żyzna gleba wyższe plony Wapniowanie żyzna gleba wyższe plony www.pulawy.com 1 Kiedy i jak wapnowaæ? Termin wapnowania Najbardziej optymalnym terminem jest okres po niwach, późne lato do późnej jesieni. Zastosowanie wapna w tym

Bardziej szczegółowo

Działania ograniczające odpływ azotu ze źródeł rolniczych w Polsce

Działania ograniczające odpływ azotu ze źródeł rolniczych w Polsce Działania ograniczające odpływ azotu ze źródeł rolniczych w Polsce Tamara Jadczyszyn Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w Puławach Konferencja Rolnicze i pozarolnicze

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ Nr 12 /15. W posiedzeniu komisji uczestniczyło 12 radnych oraz zaproszeni goście (wg załączonej listy obecności załącznik nr 1 do protokołu).

PROTOKÓŁ Nr 12 /15. W posiedzeniu komisji uczestniczyło 12 radnych oraz zaproszeni goście (wg załączonej listy obecności załącznik nr 1 do protokołu). PROTOKÓŁ Nr 12 /15 Z POSIEDZENIA KOMISJI ROLNICTWA i OCHRONY ŚRODOWISKA z dnia 17.11.2015 r. godz. 15 00 Miejsce obrad: sala konferencyjna Urzędu Gminy Zgierz W posiedzeniu komisji uczestniczyło 12 radnych

Bardziej szczegółowo

Nawożenie kukurydzy. Adam Majewski Agroservice Kukurydza

Nawożenie kukurydzy. Adam Majewski Agroservice Kukurydza Nawożenie kukurydzy Adam Majewski Agroservice Kukurydza Nawożenie startowe to podstawa powodzenia uprawy kukurydzy Jakie formy nawozu stosować? P2O5 i NH4 (+mikroelementy) plon zwykle wyższy o 0,5-1,5

Bardziej szczegółowo

Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji

Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Skutki zmian klimatycznych dla rolnictwa w Polsce sposoby adaptacji Katarzyna Mizak Instytut Uprawy Nawożenia

Bardziej szczegółowo

Scenariusz i opracowanie : mgr inż. Bronisław Szembowski

Scenariusz i opracowanie : mgr inż. Bronisław Szembowski Probiotechnologia - cele, możliwości, efekty wdrożenia w wielkoobszarowych gospodarstwach rolnych na przykładzie Gospodarstwa Tadeusza Zielonego, Ścinawa Scenariusz i opracowanie : mgr inż. Bronisław Szembowski

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 1

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 1 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 1 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 1. Wiadomości

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA TABEL W PEŁNYM PLANIE PROJEKTU DZIAŁANIE INWESTYCJE W GOSPODARSTWACH ROLNYCH SEKTOROWEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA TABEL W PEŁNYM PLANIE PROJEKTU DZIAŁANIE INWESTYCJE W GOSPODARSTWACH ROLNYCH SEKTOROWEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA TABEL W PEŁNYM PLANIE PROJEKTU DZIAŁANIE INWESTYCJE W GOSPODARSTWACH ROLNYCH SEKTOROWEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO RESTRUKTURYZACJA I MODERNIZACJA SEKTORA ŻYWNOŚCIOWEGO ORAZ ROZWÓJ OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przyrodnicze uwarunkowania do produkcji biomasy na cele energetyczne ze szczególnym uwzględnieniem produkcji biogazu rolniczego Dr inż. Magdalena Szymańska

Bardziej szczegółowo

Jarosław Stalenga Zakład Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej IUNG-PIB, Puławy

Jarosław Stalenga Zakład Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej IUNG-PIB, Puławy Rolnictwo ekologiczne przyjazne środowisku naturalnemu Jarosław Stalenga Zakład Systemów i Ekonomiki Produkcji Roślinnej IUNG-PIB, Puławy 1. Rolnictwo ekologiczne w realizacji celów KPR 2. Status rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Najwięcej siarki i wapnia wśród tego typu nawozów na rynku

Najwięcej siarki i wapnia wśród tego typu nawozów na rynku nawóz siarkowo-wapniowy Najwięcej siarki i wapnia wśród tego typu nawozów na rynku 46% SO3 31% CaO 18,40% S 22,14% Ca Na wieś z nami! Rosnące niedobory siarki Ze względu na ograniczenie emisji tlenków

Bardziej szczegółowo

CONDIT. Środek poprawiający właściwości gleby. Plan oferty. Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o.

CONDIT. Środek poprawiający właściwości gleby. Plan oferty. Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o. Środek poprawiający właściwości gleby Zakwalifikowany do stosowania w rolnictwie ekologicznym pod numerem NE/115/2009 Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o., ul. Fabryczna

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813

Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813 Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA z dnia 11 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków, jakie muszą być spełnione przy

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNA TECHNOLOGIA DLA GLEBY, ROŚLIN I ZWIERZĄT

NOWOCZESNA TECHNOLOGIA DLA GLEBY, ROŚLIN I ZWIERZĄT NOWOCZESNA TECHNOLOGIA DLA GLEBY, ROŚLIN I ZWIERZĄT Prusice 25.06.2014r. Nowoczesna technologia dla gleby, roślin i zwierząt poprawa żyzności gleb i aktywizacja naturalnych procesów fizjologicznych uzdatnianie

Bardziej szczegółowo

ZUŻYCIE NAWOZÓW MINERALNYCH I ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN W ASPEKCIE WYMAGAŃ ROLNICTWA ZRÓWNOWAŻONEGO

ZUŻYCIE NAWOZÓW MINERALNYCH I ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN W ASPEKCIE WYMAGAŃ ROLNICTWA ZRÓWNOWAŻONEGO FOLIA UNIVERSITATIS AGRICULTURAE STETINENSIS Folia Univ. Agric. Stetin. 2007, Oeconomica 254 (47), 333 340 Stanisław URBAN ZUŻYCIE NAWOZÓW MINERALNYCH I ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN W ASPEKCIE WYMAGAŃ ROLNICTWA

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KOSZTÓW WAPNOWANIA GLEB W POLSCE

ANALIZA KOSZTÓW WAPNOWANIA GLEB W POLSCE Problemy Inżynierii Rolniczej nr 2/2010 Jan Kamionka Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach Mazowiecki Ośrodek Badawczy w Kłudzienku ANALIZA KOSZTÓW WAPNOWANIA GLEB W POLSCE Streszczenie W pracy

Bardziej szczegółowo

1. Wiadomo ci wst pne 2. Klimatyczne czynniki siedliska 3. Glebowe czynniki siedliska

1. Wiadomo ci wst pne 2. Klimatyczne czynniki siedliska 3. Glebowe czynniki siedliska Spis treści 1. Wiadomości wstępne 1.1. Zadania i zakres przedmiotu 1.2. Znaczenie gospodarcze produkcji roślinnej 2. Klimatyczne czynniki siedliska 2.1. Atmosfera i siedlisko roślin 2.2. Czynniki meteorologiczne

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r. Dz.U.10.137.924 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. 2), 3) w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r.) Na podstawie art. 43 ust. 7 ustawy z dnia 27

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

OKRĘGOWA STACJA CHEMICZNO-ROLNICZA WE WROCŁAWIU BADANIE SKAŻENIA GLEB GRUNTÓW ROLNYCH METALAMI CIĘŻKIMI NA TERENIE POWIATU LUBAŃSKIEGO

OKRĘGOWA STACJA CHEMICZNO-ROLNICZA WE WROCŁAWIU BADANIE SKAŻENIA GLEB GRUNTÓW ROLNYCH METALAMI CIĘŻKIMI NA TERENIE POWIATU LUBAŃSKIEGO OKRĘGOWA STACJA CHEMICZNO-ROLNICZA WE WROCŁAWIU BADANIE SKAŻENIA GLEB GRUNTÓW ROLNYCH METALAMI CIĘŻKIMI NA TERENIE POWIATU LUBAŃSKIEGO WROCŁAW 2010 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP 3 2. CHARAKTERYSTYKA GLEB POWIATU

Bardziej szczegółowo

Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Białymstoku Białystok ul. Ogrodowa 10 tel./fax (85) ,

Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Białymstoku Białystok ul. Ogrodowa 10 tel./fax (85) , Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Białymstoku 15-027 Białystok ul. Ogrodowa 10 tel./fax (85) 7435-841, 7435-457 bialystok@schr.gov.pl www.oschrbialystok.internetdsl.pl Wyniki badań agrochemicznych gleb

Bardziej szczegółowo

VI. Ochrona powierzchni ziemi

VI. Ochrona powierzchni ziemi VI. Ochrona powierzchni ziemi Gleby Istotne presje środowiskowe Depozycja mokra Opad atmosferyczny jest istotnym elementem meteorologicznym gromadzącym i przenoszącym zanieczyszczenia kumulowane w atmosferze.

Bardziej szczegółowo

Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego

Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego Potas jest niezbędnym składnikiem do wytworzenia wysokiego plonu, w tym głównie cukru (sacharozy). Składnik ten

Bardziej szczegółowo

WYSOKOŚĆ OPŁAT POBIERANYCH ZA ZADANIA WYKONYWANE PRZEZ OKRĘGOWE STACJE CHEMICZNO-ROLNICZE

WYSOKOŚĆ OPŁAT POBIERANYCH ZA ZADANIA WYKONYWANE PRZEZ OKRĘGOWE STACJE CHEMICZNO-ROLNICZE WYSOKOŚĆ OPŁAT POBIERANYCH ZA ZADANIA WYKONYWANE PRZEZ OKRĘGOWE STACJE CHEMICZNO-ROLNICZE Lp. Nazwa zadania Jednostka Kwota w zł I. Analizy fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne gleb mineralnych oraz organicznych

Bardziej szczegółowo

ZMIANY ORGANIZACYJNE W POLSKIM ROLNICTWIE I ICH SKUTKI ŚRODOWISKOWE. Jan Kuś Mariusz Matyka

ZMIANY ORGANIZACYJNE W POLSKIM ROLNICTWIE I ICH SKUTKI ŚRODOWISKOWE. Jan Kuś Mariusz Matyka ZMIANY ORGANIZACYJNE W POLSKIM ROLNICTWIE I ICH SKUTKI ŚRODOWISKOWE Jan Kuś Mariusz Matyka Warszawa, kwiecień, 2014 Plan prezentacji 1. Specjalizacja w produkcji rolniczej i jej konsekwencje środowiskowe:

Bardziej szczegółowo

Przedplony pszenicy. Pszenica 5,5-7,5 Rzepak 5,5-7,5. Burak cukrowy. 6,0-7,5 Ziemniak 4,5-6,5. Owies 4,5-6,5 Groch 6,0-7,5. Koniczyna czerwona

Przedplony pszenicy. Pszenica 5,5-7,5 Rzepak 5,5-7,5. Burak cukrowy. 6,0-7,5 Ziemniak 4,5-6,5. Owies 4,5-6,5 Groch 6,0-7,5. Koniczyna czerwona Nie ma plonu i jakości pszenicy bez wapna Akademia Rolnicza w Poznaniu Katedra Chemii Rolnej Prof. dr hab. Witold Grzebisz VII Krajowe Konferencje DuPoint, 2006 Odczyn Wymagania pszenicy na tle innych

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY SPOSÓB WAPNOWANIA PÓL

INNOWACYJNY SPOSÓB WAPNOWANIA PÓL Ekograncali Activ INNOWACYJNY SPOSÓB WAPNOWANIA PÓL Większość gleb użytkowanych w Polsce znajduje się na utworach polodowcowych, bogatych w piaski i iły. Naturalne ph tych utworów jest niskie. Dobór właściwego

Bardziej szczegółowo

Rosnąca rola nawożenia mineralnego w intensywnej produkcji polowej Dr inż. Witold Szczepaniak

Rosnąca rola nawożenia mineralnego w intensywnej produkcji polowej Dr inż. Witold Szczepaniak Rosnąca rola nawożenia mineralnego w intensywnej produkcji polowej Dr inż. Witold Szczepaniak Katedra Chemii Rolnej i Biogeochemii Środowiska Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Główne treści wykładu:

Bardziej szczegółowo

Potrzeby pokarmowe 138 161 184 207 230

Potrzeby pokarmowe 138 161 184 207 230 Nawożenie kukurydzy Kukurydza jest rośliną mającą wysokie potrzeby pokarmowe. Najintensywniej pobiera ona azot i potas, ale w porównaniu z innymi roślinami potrzebuje także dużo wapnia i magnezu. Tempo

Bardziej szczegółowo

TECHNIKA ROLNICZA W ŁAGODZENIU SKUTKÓW ZMIAN KLIMATYCZNYCH

TECHNIKA ROLNICZA W ŁAGODZENIU SKUTKÓW ZMIAN KLIMATYCZNYCH TECHNIKA ROLNICZA W ŁAGODZENIU SKUTKÓW ZMIAN KLIMATYCZNYCH Dr hab. inż. Zbigniew Kogut prof. ITP Cel prezentacji Przedstawienie przykładów w technice rolniczej, gdzie innowacje mogą przyczynić się do poprawy

Bardziej szczegółowo