1. System operacyjny Linux

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1. System operacyjny Linux"

Transkrypt

1 Kierunek: Informatyka i Ekonometria Przedmiot: Informatyka ekonomiczna Forma zajęć: Ćwiczenia Temat: Systemy operacyjne. System Linux 1. System operacyjny Linux 1.1. Systemy operacyjne w laboratoriach CI UEK w Krakowie SO: Novell Netware SO: Linux SO: MS Windows SO: MS Windows INTERNET SO: MS Windows SO: MS Windows SO: MS DOS SO: MS DOS Rys. 1. Systemy operacyjne w Centrum Informatyki UEK w Krakowie Microsoft Windows, Microsoft DOS, Novell Netware, Linux. 1

2 1.2. Historia systemu operacyjnego Linux Podstawowe warunki i przyczyny powstania systemu operacyjnego Linux: wąskie i specjalistyczne grono użytkowników systemów uniksowych, szybki rozwój Internetu na początku lat dziewięćdziesiątych, powstanie procesora Intel umożliwiającego pracę wielozadaniową, napisanie przez Linusa Torvaldsa programów dla systemu operacyjnego Minix oraz jądra nowego systemu operacyjnego (opartego na Miniksie), ogłoszenie przez Tornvaldsa na grupie dyskusyjnej comp.os.minix (sierpień 1991) prac nad bezpłatnym systemem dla komputerów PC, dostosowanie systemu Linux do norm POSIX pozwalające na przenoszenie oprogramowania pomiędzy Linuksem a komercyjnymi systemami uniksowymi, opracowanie Linuksa na podstawie licencji GNU GPL (GNU General Public Licence) fundacji FSF (Free Software Fundation), pojawienia się różnych dystrybucji Linuksa, (np. Slackware, RedHat, Debian, SuSE, Mandrake). 2

3 1.3. Praca zdalna z serwerem linuksowym system operacyjny (SO) to program lub zbiór programów służących do zarządzania pracą komputera, Linux jest systemem wielozadaniowym i wielodostępnym, wielozadaniowość to tryb pracy systemu operacyjnego, w którym użytkownik może uruchomić w tym samym czasie więcej niż jedno zadanie, wielodostęp to tryb pracy systemu operacyjnego, w którym w tym samym czasie więcej niż jeden użytkownik może pracować z systemem i korzystać z jego zasobów, równoczesna praca z systemem odbywa się za pomocą komputerów pełniących funkcje tzw. terminali, Terminale Komputer pracujący w trybie wielodostepnym Rys. 2. Schemat pracy z systemem wielodostępnym 3

4 użytkownik, który chce pracować z systemem Linux, musi mieć do tego odpowiednie uprawnienia, weryfikacja uprawnień odbywa się poprzez sprawdzenie znajomości nazwy użytkownika (tzw. login) i hasła, użytkownik może korzystać wyłącznie z zasobów systemu, do których ma nadane prawa, kontrolę nad całym systemem sprawuje administrator, tzw. root, praca z serwerem odbywa się zazwyczaj w trybie tekstowym, jako tzw. praca zdalna, czyli praca na odległość za pomocą odpowiedniego programu emulującego terminal, praca zdalna w trybie tekstowym może być realizowana za pomocą protokołu telnet lub ssh, do pracy zdalnej z zastosowaniem protokołu ssh mogą być wykorzystywane różne programy, np. CRT, SSh32, PuTTY. System Operacyjny: MS Windows System Operacyjny: Linux Serwer: ie.ae.krakow.pl dane przesyłane zgodnie z protokołem ssh Emulacja terminala: program PuTTY Rys. 3. Praca zdalna z serwerem linuksowym 4

5 1.4. Praca zdalna z wykorzystaniem programu PuTTY 1. Uruchomienie program PuTTY: 2. Podanie nazwy serwera (np. ie.uek.krakow.pl) w polu Host Name (or IP address) oraz wybranie protokołu SSH: 3. W razie konieczności skonfigurowanie ustawienia programu (np. wielkość i krój czcionki, kolor tła itp.) poprzez skorzystanie z kategorii Window/Appearance: 5

6 4. Naciśnięcie przycisku Open. 5. Podanie nazwy użytkownika (login as:) i hasła (password:): Podczas pracy można wydawać polecenia i uruchamiać programy, np.: wyświetlić listę użytkowników zalogowanych w systemie: $ finger 6

7 zmienić swoje hasło: $ passwd po wydaniu tego polecenia użytkownik zostanie poproszony o podanie bieżącego (starego) hasła Changing password for nowakj Old password: następnie zostanie poproszony o podanie nowego hasła i jego powtórne wprowadzenie (potwierdzenie). New password: W celu zakończenia pracy z serwerem należy wydać polecenie: $ logout 7

8 2. System plików System plików jest to sposób zapisu logicznej struktury danych (tzn. plików oraz katalogów) na fizycznym nośniku, tzn.: System plików = zbiór plików + sposób ich uporządkowania. Pliki, jako podstawowe jednostki logiczne systemu plików: służą do przechowywania programów (rozkazów dla procesora) i danych (np. znaków, liczb, wierszy tekstu), są przechowywane na nośnikach danych (np. dyskach twardych, dyskach optycznych, pamięciach flash), mają strukturę ustaloną przez ich twórcę, posiadają swoją nazwę oraz atrybuty (np. rozmiar, datę i czas utworzenia, prawa dostępu), są zarządzane przez system operacyjny w sposób zgodny z wymaganiami i możliwościami systemu plików. Rodzaje systemów plików: liniowy - wszystkie pliki umieszczane są w jednym katalogu, drzewiasty (hierarchiczny) - występują katalogi mogące zawierać pliki i podkatalogi, w których także mogą znajdować się pliki lub podkatalogi niższego poziomu. 8

9 Funkcje systemu operacyjnego w zakresie zarządzania systemem plików: przydział miejsca na nośniku (dysku, dyskietce) dla systemu plików oraz ewidencja zajętych i wolnych obszarów nośnika, określenie sposobu uporządkowania plików i organizowanie do nich dostępu zgodnie z wymogami i możliwościami systemu plików, wykonywanie operacji na plikach, np. kopiowanie, przesuwanie, kasowanie, zmiana nazwy itp. / katalog główny bin dev home etc... katalogi systemowe basia krysia janek... katalogi domowe public_html grafika raporty katalogi użytkowników Rys. 4. Schemat struktury katalogów w Linuksie W systemie plików Linuksa: struktura katalogów jest na ogół ściśle określona, tzn. katalog: /bin - zawiera niezbędne do funkcjonowania systemu programy, /boot - zawiera jądro systemu i pliki startowe, /dev - zawiera urządzenia (widziane, jako pliki, np. /dev/hda1 - dysk twardy, /dev/fd0 - stacja dyskietek), /etc - zawiera pliki konfiguracje systemu, 9

10 /home - zawiera katalogi domowe użytkowników, /lib - zawiera m.in. biblioteki systemowe i ładowalne moduły jądra, /lost+found - zawiera odzyskane pliki, /mnt - zawiera zamontowane systemy plików innych urządzeń (np. dyskietki, CD-ROM-u), /proc - zawiera tzw. pliki statusu jądra, urządzeń i procesów, /root - jest to katalog domowy administratora, /sbin - zawiera programy wykorzystywane przez administratora do zarządzania i konfigurowania systemu, /tmp - zawiera pliki tymczasowe tworzone przez różne programy podczas ich pracy, /usr - zawiera programy, biblioteki i dokumenty dostępne dla użytkowników systemu, /var - zawiera m.in. przychodzącą i wychodzącą pocztę oraz logi systemowe. każdy użytkownik systemu posiada swój katalog, tzw. katalog domowy, użytkownik może wykonywać operacje na plikach znajdujących się w jego katalogu domowym, jego podkatalogach oraz w innych katalogach - o ile ich właściciele dadzą mu do tego prawo, każdy plik posiada swoją nazwę o długości do 255 znaków, nazwa pliku może składać się, m.in. z liter, cyfr, znaku podkreślenia, spacji, kropek, nazwa pliku rozpoczynająca się od kropki oznacza plik ukryty (np..tajne.txt ), 10

11 w nazwach rozróżniane są małe i duże litery (np. nazwy plików wiosna.txt i Wiosna.txt są różne), w nazwach plików i katalogów stosuje się zazwyczaj tylko małe litery alfabetu łacińskiego, użytkownik może poruszać się po systemie katalogów - katalog, w którym się aktualnie znajduje to katalog bieżący, niektóre katalogi mają specjalne oznaczenia: znak slash (/) symbolizuje katalog główny, kropka (.) symbolizuje katalog bieżący, dwie kropki (..) symbolizują katalog nadrzędny, znak tyldy (~) symbolizuje katalog domowy użytkownika, położenie pliku w systemie plików określa ścieżka dostępu: bezwzględna, czyli taka która określa położenie pliku względem katalogu głównego, np. /home/krysia/grafika/rysunek.jpeg względna, czyli taka która określa położenie pliku względem bieżącego katalogu, np../grafika/rysunek.jpeg../grafika/rysunek.jpeg ~/grafika/rysunek.jpeg wieloznaczne nazwy (tzw. maski nazwy lub wzorce nazwy) oznaczają grupę plików lub katalogów i są tworzone za pomocą znaków uogólniających, takich jak: * - oznacza dowolny ciąg znaków (w tym także ciąg pusty), 11

12 ? - oznacza dowolny jeden znak, [znaki] lub [znak1-znak2] - oznacza jeden ze znaków wymienionych na liście lub znak z pomiędzy podanego zakresu. Tabela 1. Przykładowe wzorce nazw plików i katalogów Wzorzec nazwy Opis Przykład a pliki i katalogi, których nazwa zaczyna się na a* ala literę a a123 a??? t[aeioy]k rysunek[1-7].??? pliki i katalogi, których nazwa ma długość czterech znaków i rozpoczyna się na literę a pliki i katalogi, których nazwa ma długość trzech znaków, pierwszy znak to t, trzeci to k a drugi to a, e, i, o lub y pliki i katalogi, których nazwa zaczyna się od słowa rysunek, po którym następuje jedna z cyfr od 1 do 7, mające trzyznakowe rozszerzenie * wszystkie pliki i katalogi *.mp? pliki i katalogi, których nazwa składa się z dowolnego ciągu znaków, mające trzyznakowe rozszerzenie zaczynające się od mp a-la a345 abba tak tik tok rysunek1.jpg rysunek3.bmp rysunek7.gif test.doc Pliki! DOKUMENTY song.mp3 Moj:Film.mpg super video!.mpg 12

13 3. Operacje na plikach i katalogach 3.1. Składnia poleceń linuksowych Praca w trybie tekstowym polega na wydawaniu systemowi odpowiednich poleceń z poziomu tzw. wiersza poleceń (ang. command line). Składania polecenia w systemie Linux: polecenie [-opcje ] [ argumenty ] Opcje polecenia to zazwyczaj pojedyncze litery poprzedzone znakiem minus (-). Opcje można podawać pojedynczo lub grupowo, np. $ ls -a -l -t $ ls -alt $ ls -al -t Niektóre opcje mają także postać pełnych słów, wtedy każdą z nich należy poprzedzić podwójnym znakiem minus (--), np. $ ls --all --format=long polecenie to jest równoważne poleceniu ls -al Argumenty polecenia to ciągi znaków (np. nazwy plików i katalogów, nazwy użytkowników, wartości liczbowe) przekazywane do polecenia, np. $ cp stary.plik nowy.plik argumentami są tutaj nazwy plików $ finger nowakj argumentem jest tutaj nazwa użytkownika $ ls /home argumentem jest tutaj ścieżka dostępu 13

14 Polecenia można wydawać w jednym wierszu, ale należy je w tym celu oddzielić od siebie znakiem średnika (;), np. $ who; pwd; ls /home -al 3.2. Wyszukiwanie informacji o poleceniach apropos (składnia: apropos szukany_ciąg_znaków) - program przeszukuje opisy poleceń, np. $ apropos copy files wyszukaj polecenia, w których opisie znajduje się ciąg znaków copy files $ apropos password less wyszukaj polecenia, w których opisie znajduje się słowo password man (składnia: man nazwa_programu), info (składnia: info nazwa_programu), opcja --help (składnia: nazwa programu --help) - wyświetla opis składni i opcji danego polecenia, np. $ man mv wyświetl opis polecenia mv $ info cp wyświetl opis polecenia cp $ rm --help less wyświetl opis polecenia rm Zakończenie wyświetlania opisu odbywa się po naciśnięciu klawisza [Q]. 14

15 3.3. Podstawowe polecenia systemu Linux pwd - wyświetlanie nazwy bieżącego katalogu, np. $ pwd ls - wyświetlenie zawartości katalogu, np. $ ls wyświetl zawartość bieżącego katalogu (bez plików ukrytych) $ ls /bin wyświetl zawartość katalogu /bin $ ls *.c $ ls -a $ ls -l $ ls -tl cd - zmiana bieżącego katalogu, np. $ cd grafika przejdź do katalogu grafika będącego w bieżącym katalogu $ cd.. $ cd../../listy $ cd / $ cd /home/jacek $ cd $ cd ~ mkdir - utworzenie katalogu, np. $ mkdir test utwórz katalog test w katalogu bieżącym $ mkdir grafika/zdjecia 15

16 tree - wyświetlenie struktury katalogów i plików, np. $ tree rmdir - usunięcie pustego katalogu, np. $ rmdir test usuwany w ten sposób katalog test musi być pusty, a użytkownik musi mieć uprawnienia do jego usunięcia. Ponadto, nie można usunąć katalogu bieżącego. edytor pico - utworzenie plików tekstowych, np. $ pico zaproszenie.txt uruchomi edycję pliku zaproszenie.txt w edytorze pico: Podstawowe polecenia edytora pico : [Ctrl]+[O] - zapisanie zmian (Write Out), [Ctrl]+[R] - odczytanie pliku (Read File), [Ctrl]+[X] - zamknięcie edytora (Exit). 16

17 find - wyszukiwanie plików i katalogów zgodnie z zadanym kryterium, np. $ find / -name index.html znajdź w katalogu głównym i jego podkatalogach wszystkie pliki o nazwie index.html. Należy pamiętać, że aby móc przeszukiwać zawartość katalogów, użytkownik musi mieć do tego prawo. W przeciwnym wypadku otrzyma komunikat o braku dostępu do danego katalogu ( Permission denied ). $ find. -name "*.txt" $ find /home -user kowalski -name *.html cat, more, less - wyświetlanie plików tekstowych, np. $ cat zaproszenie $ more zaproszenie $ less zaproszenie rm - usuwanie plików, np. $ rm zaproszenie.txt usuń plik zaproszenie.txt $ rm w* $ rm ~/* $ rm -rf mojkatalog cp - kopiowanie plików, np. $ cp list.txt zaproszenie.txt kopiuj plik list.txt do pliku zaproszenie.txt $ cp *.jpeg ~/grafika $ cp list.txt.. 17

18 mv - przenoszenie plików (zmiana nazwy): $ mv list.txt zaproszenie.txt zmień nazwę pliku list.txt na zaproszenie.txt klawisz [Tab] - uzupełnianie nazwy plików. Naciśnięcie klawisza [Tab] podczas wprowadzania nazwy pliku (jako argumentu polecenia) spowoduje uzupełnienie jego nazwy. klawisze kursora [ ] i [ ] - przechodzenie do wydanych wcześniej poleceń. Naciśnięcie klawiszy kursora pozwala przeglądać i wybrać wydane wcześniej polecenia. history - przeglądanie wydanych poleceń, np. $ history du - wyświetlanie informacji o zajętości katalogów, np. $ du df - wyświetlenie informacji o zajętości dysków, np. $ df quota - wyświetlenie informacji o ograniczeniach użytkownika co do ilości miejsca i liczby utworzonych plików, np. $ quota 18

19 4. Edytor tekstów vi Zalety edytora vi: popularność - standardowo dostępny edytor w systemach uniksowych, możliwość pracy z bardzo dużymi plikami tekstowymi, podświetlanie składni wielu różnych języków programowania oraz dodatkowe ułatwienia dla programistów (np. kontrola zamknięcia nawiasów, automatyczne wcięcia kodu programu, wsparcie dla narzędzi programistycznych, takich jak gcc, cvs, make), zaawansowane wyszukiwanie tekstu (interpretacja wyrażeń regularnych), łatwe pisanie makropoleceń. Utworzenie (otworzenie) pliku w edytorze vi: $ vi praca.txt Rys. 5. Edytor tekstów vi 19

20 4.1. Tryby pracy edytora vi Do najczęściej wykorzystywanych trybów edytora vi należy: normalny tryb wydawania poleceń (tzw. tryb normalny), tryb wprowadzania tekstu, tryb zastępowania tekstu, tryb wydawania poleceń z linii poleceń (tzw. tryb poleceń). Normalny tryb wydawania poleceń (tryb normalny) jest to tryb, który służy do: poruszania się po dokumencie, tzn. przeglądanie tekstu oraz proste wyszukiwanie znaków w obrębie bieżącego wiersza (zob. Tabela 2), zaawansowanie usuwanie fragmentów tekstu (zob. Tabela 4), kopiowanie fragmentów tekstu do bufora oraz wstawianie ich do dokumentu (zob. Tabela 8). Tryb wprowadzania tekstu pozwala wprowadzać tekst do dokumentu oraz go usuwać. Przejście do trybu wprowadzania następuje po użyciu w trybie normalnym, jednego z takich poleceń, jak np. i, I, a, A, o, O (zob. Tabela 3). Powrót z trybu wprowadzania tekstu do trybu normalnego - klawisz [Esc]. Tryb zastępowania tekstu pozwala na nadpisywanie wprowadzonego tekstu nowym. Przejście do trybu zastępowania następuje po użyciu w normalnym trybie, polecenia R (zob. Tabela 5). Powrót z trybu zastępowania do trybu normalnego - klawisz [Esc]. 20

21 Tryb wydawania poleceń z linii poleceń (tryb poleceń) pozwala na: zaawansowane wyszukiwanie (zob. Tabela 6) i zamianę znalezionego tekstu (zob. Tabela 7), operacje na plikach i wydawanie poleceń systemowych (zob. Tabela 10), zmianę sposobu wyświetlania tekstu (np. numerowanie wierszy tekstu) oraz konfigurowanie edytora (np. określenie zasad traktowania dużych i małych liter podczas wyszukiwania tekstu). Przejście do trybu wydawania poleceń następuje po naciśnięciu w normalnym trybie dwukropka (:). Powrót z trybu wydawania poleceń do trybu normalnego następuje automatycznie po wykonaniu polecenia. Tryb wprowadzania tekstu np. polecenie i, a, A klawisz [Esc] Normalny tryb wydawania poleceń (np. polecenia j, k, G, $, x, dw) np. polecenie R klawisz [Esc] Tryb zastępowania tekstu dwukropek (:) Tryb wydawania poleceń z linii poleceń (np. polecenia :wq, :help, :s/stary/nowy/g) Rys. 6. Tryby pracy edytora vi 21

22 4.2. Podstawowe polecenia edytora vi Tabela 2. Polecenia edytora vi - nawigacja po dokumencie j przesunięcie kursora o jeden wiersz w dół k przesunięcie kursora o jeden wiersz w górę h przesunięcie kursora o jeden znak w lewo l przesunięcie kursora o jeden znak w prawo L przesunięcie kursora na dół ekranu H przesunięcie kursora na górę ekranu M przesunięcie kursora na środek ekranu CTRL+f przesunięcie kursora o jeden ekran w dół CTRL+b przesunięcie kursora o jeden ekran w górę CTRL+d przesunięcie kursora o pół ekranu w dół CTRL+u przesunięcie kursora o pół ekranu w górę G przejście na początek ostatniego wiersza ng powoduje przesunięcie kursora do n-tego wiersza $ przesunięcie kursora na koniec bieżącego wiersza ^ przesunięcie kursora na początek bieżącego wiersza fx przesunięcie kursora do najbliższego znaku x znajdującego się po prawej stronie kursora w bieżącym wierszu Fx przesunięcie kursora do najbliższego znaku x znajdującego się po lewej stronie kursora w bieżącym wierszu ; powoduje powtórzenie ostatniego polecenie f lub F W przesunięcie kursora o jeden wyraz do przodu nw przesunięcie kursora o n wyrazów do przodu B przesunięcie kursora o jeden wyraz do tyłu nb przesunięcie kursora o n wyrazów do tyłu E przesunięcie kursora na koniec bieżącego wyrazu ( przesunięcie kursora o jedno zdanie do tyłu ) przesunięcie kursora o jedno zdanie do przodu Tabela 3. Polecenia edytora vi - wprowadzanie tekstu i a I A O o rozpoczęcie wprowadzania tekstu od bieżącej pozycji kursora rozpoczęcie wprowadzania tekstu od znaku znajdującego się za kursorem rozpoczęcie wprowadzania tekstu na początku linii w której znajduje się kursor rozpoczęcie wprowadzania tekstu na końcu linii w której znajduje się kursor wstawienie nowego wiersza powyżej kursora i rozpoczęcie wprowadzania tekstu w nowym wierszu wstawienie nowego wiersza poniżej kursora i rozpoczęcie wprowadzania tekstu w nowym wierszu 22

23 Tabela 4. Polecenia edytora vi - usuwanie tekstu x usunięcie znaku znajdującego się pod kursorem X usunięcie znaku znajdującego się przed kursorem de usunięcie znaków znajdujących się od miejsca wskazywanego przez kursor do końca bieżącego wyrazu dw usunięcie znaków od miejsca wskazywanego przez kursor do początku następnego wyrazu d^ usunięcie znaków od bieżącej pozycji kursora do początku danego wiersza d$ usunięcie znaków od bieżącej pozycji kursora do końca wiersza dg usunięcie tekstu od pozycji kursora do końca pliku dnh usunięcie n znaków poprzedzających dnl usunięcie n kolejnych znaków D usunięcie znaków do końca bieżącego wiersza J połączenie wiersza poniżej kursora z wierszem bieżącym dd usunięcie bieżącego wiersza dnd usunięcie bieżącego wiersza i n-1 kolejnych wierszy u anulowanie wprowadzonych zmian (m.in. usuniętego tekstu) Tabela 5. Polecenia edytora vi służące do zastępowania tekstu rx cw C R zastąpienie znaku znajdującego się pod kursorem znakiem x ; po dokonaniu zamiany edytor pozostaje w trybie wydawania poleceń usunięcie znaków do końca bieżącego słowa i przejście do trybu wstawiania tekstu usunięcie znaków do końca wiersza i przejście do trybu wprowadzania włączenie trybu zastępowania Tabela 6. Polecenia edytora vi - wyszukiwanie tekstu /abc?abc n :set ic :set noic wyszukanie ciągu abc w dół ekranu wyszukanie ciągu abc w górę ekranu powtórzenie ostatniego polecenia wyszukania ciągu znaków włączenie (:set ic) i wyłączenie (:set noic - tryb domyślny) trybu ignorowania wielkości znaków podczas wyszukiwania tekstu Tabela 7. Polecenia edytora vi - zamiana tekstu :s/stary/nowy/ znalezienie w bieżącym wierszu pierwszego wystąpienia tekstu stary i zastąpienie go tekstem nowy :s/stary/nowy/g znalezienie w bieżącym wierszu wszystkich wystąpień tekstu stary i zastąpienie ich tekstem nowy :n,m s/stary/nowy/g przeszukanie fragmentu tekstu od wiersza o numerze n do wiersza o numerze m i znalezienie w tym obszarze wszystkich wystąpień tekstu stary i zastąpienie ich tekstem nowy :1,$ s/stary/nowy/g globalne zastępowanie w całym pliku :1,$ s/stary/nowy/gc globalne zastępowanie w całym pliku - każda operacja zamiany wymaga akceptacji przez użytkownika 23

24 Bufor edytora Edytor tekstu vi umożliwia umieszczenie (skopiowanie lub przeniesienie) fragmentu tekstu do bufora (schowka), a następnie wklejenie go w dowolne miejsce dokumentu. W buforze umieszczany jest fragment tekstu, który został: skopiowany (zob. Tabela 8), usunięty (zob. Tabela 4). Tekst z bufora może być wielokrotnie wstawiany (wklejany) do dokumentu. Tabela 8. Polecenia edytora vi - kopiowanie tekstu yw skopiowanie tekstu od bieżącej pozycji kursora do końca wyrazu yb skopiowanie tekstu od początku wyrazu do bieżącej pozycji kursora y$ skopiowanie tekstu od bieżącej pozycji kursora do końca wiersza Y skopiowanie do bufora bieżącego wiersza yy Działanie jak Y p Wklejenie zawartości bufora za znakiem wskazywanym przez kursor P Wklejenie zawartości bufora przed znakiem wskazywanym przez kursor 24

25 Praca z kilkoma oknami Rys. 7. Edytor tekstów vi z otwartymi dwoma oknami Tabela 9. Polecenia edytora vi - praca z wieloma oknami :new otworzenie nowego okna edytora :split lub [Ctrl+W]s podział aktualnego okna na dwie części [Ctrl+W] j przejście do okna poniżej [Ctrl+W] k przejście do okna powyżej [Ctrl+W] t przejście do górnego okna [Ctrl+W] b przejście do dolnego okna :help wyświetlenie w nowym oknie pomocy Koniec pracy z edytorem Do zapisania zmian w dokumencie i zakończenia pracy z edytorem vi służy polecenie :wq. Jeżeli użytkownik nie chce zapisywać wprowadzonych zmian musi wydać polecenie :q!. Polecenia związane z kończeniem pracy w edytorze oraz z wykonywaniem operacji na plikach zawiera poniższa tabela. 25

26 Tabela 10. Polecenia edytora vi - operacje na plikach, poleceniach systemu, kończenie pracy :q zakończenie pracy edytora :q! zakończenie pracy edytora bez zapisania zmian :wq zakończenie pracy edytora wraz z zapisaniem zmian :r nazwa_pliku wstawienie zawartości pliku w bieżącym wierszu :! polecenie wykonanie polecenie powłoki :r! polecenie wstawienie wyniku działania polecenia w bieżącym wierszu 4.3. Konfigurowane edytora vi Ustawienia edytora zapisywane są w pliku.vimrc, który musi znajdować się w katalogu domowym użytkownika. Najczęściej zapisywane ustawienia konfiguracji: syntax on włączenie podświetlania składni edytowanego kodu programu set number numerowanie wyświetlanych wierszy dokumentu set nonumber wyłączenie numerowania wyświetlanych wierszy set ts=4 ustalenie pozycji tabulacji na 4 znaki set textwidth=80 ustawienie długości wyświetlanego wiersza na 80 znaków set autoindent włączenie auto-wcięcia set noautoindent wyłączenie auto-wcięcia set incsearch automatyczne wyszukiwanie ciągu znaków podczas korzystania z polecenia / set ruler 26

27 wyświetlenie współrzędnych kursora (wiersz, kolumna) set showmode wyświetlenie informacji o trybie edytora set showcmd wyświetlenie wydawanego polecenia set backup tworzenie kopii zapasowych plików set backupdir=~/backup/ określenie katalogu, w którym tworzone będą kopie zapasowe (w tym przypadku jest to ~/backup/) Powyższe polecenia można wydać w trybie poleceń. 27

28 5. Program Midnight Commader Midnight Commander jest programem do zarządzania plikami i katalogami. Rys. 8. Midnight Commander Uruchomienie programu Midnight Commander: $ mc Podstawowe skróty klawiaturowe i klawisze funkcyjne programu mc: [F1], [F2], [F3], [F4], [F5], [F6], [F7], [F8], [F9], [F10], [Tab], [Alt]+[?], [Alt]+[O], [Ctrl]+[O], [Ctrl]+[R], [Ctrl]+[S], [Ctrl]+[U], [Alt]+[+], [Alt]+[-], [Alt]+[*]. Szczegółowy opis możliwości programu i kombinacji klawiszy jest dostępny w manualu (polecenie man mc). 28

29 6. Operacje wejścia - wyjścia 6.1. Strumień danych oraz urządzenia wejścia i wyjścia dostarczanie danych do procesów oraz generowanie danych przez procesy polega na przesyłaniu tzw. strumieni danych, dane do procesu trafiają, jako strumień danych wejściowych wygenerowany przez urządzenie wejścia, z procesu dane wychodzą, jako wygenerowany przez proces strumień danych wyjściowych skierowany do urządzenia wyjścia, urządzenia wejścia to np. klawiatura, plik; urządzenia wyjścia to np. monitor, plik, drukarka. W przypadku tych urządzeń rozróżnia się, tzw. standardowe wejście - urządzenie, z którego proces domyślnie otrzymuje strumień danych wejściowych (najczęściej klawiatura), standardowe wyjście - urządzenie, do którego proces domyślnie kieruje strumień danych wyjściowych (najczęściej monitor). urządzenie wejścia klawiatura strumień danych wejściowy PROCES strumień danych wyjściowy monitor urządzenie wyjścia Rys. 9. Przepływ strumieni danych pomiędzy procesem a urządzeniami wejścia i wyjścia 29

30 6.2. Przekierowanie wejścia i wyjścia przekierowanie wejścia oznacza zmianę urządzenia wejściowego z domyślnego na inne, wskazane przez użytkownika. Służy do tego operator < ; przekierowanie wyjścia oznacza zmianę urządzenia wyjściowego z domyślnego na inne, wskazane przez użytkownika. Służą do tego operator > lub operator >>. Różnica w działaniu tych operatorów jest widoczna w przypadku przekierowania wyjścia do pliku, tzn.: operator > powoduje zastąpienie bieżącej zawartości pliku przekierowanym strumieniem danych, operator >> powoduje dopisanie (na końcu pliku) do zawartości pliku przekierowanego strumienia danych. standardowe wejście klawiatura strumień danych wejściowych PROCES strumień danych monitor plik standardowe wyjście Rys. 10. Przekierowanie wyjścia 30

31 Przykładowe przekierowanie wyjścia: $ ls > spis.txt $ cat zaproszenie.txt > teksty.txt $ cat ogloszenie.txt >> teksty.txt $ sort lista.txt > lista_posortowana.txt $ echo Akademia Ekonomiczna > uczelnia.txt Przykładowe przekierowanie wejścia: $ sort ola ala basia [Crtl]+[D] ala basia ola standardowo polecenie sort pobiera z podanego pliku (standardowe wejście polecenia sort) strumień danych i wyświetla go posortowanego wierszami na monitorze (standardowe wyjście polecenia sort). W tym przypadku plik nie został podany, dlatego polecenie sort będzie pobierało strumień danych z klawiatury, aż do naciśnięcia kombinacji [Ctrl]+[D]. Następnie wyświetli je na monitorze posortowane. $ write nowakj < komunikat.txt 6.3. Tworzenie potoków Potok jest to skierowanie standardowego wyjścia jednego procesu do standardowego wejścia innego procesu. Operatorem tworzenia potoku jest pionowa kreska. Tworzenie potoku można przedstawić następująco: proces proces... proces 31

32 Tworzenie potoków można równocześnie łączyć z przekierowaniem wejścia i wyjścia, co pozwala na zaawansowane przetwarzanie strumieni danych., np. proces proces... proces > urządzenie wyjścia urządzenie wejścia plik strumień danych wejściowy PROCES strumień danych potok PROCES strumień danych wyjściowy monitor urządzenie wyjścia Rys. 11. Potok danych Przykładowe tworzenie potoków: $ ls sort $ finger grep Jacek sort > lista.txt Potoki mogą być także rozwidlane. Do rozwidlania potoku służy polecenie tee, które robi kopię strumienia danych i zapisuje ją w pliku, a oryginalny strumień danych przepuszcza dalej do standardowego wyjścia lub kolejnego procesu. 32

33 urządzenie wejścia klawiatura rozwidlenie potoku kopia strumienia danych strumień danych wejściowy tee plik plik strumień danych PROCES potok strumień danych wyjściowy monitor urządzenie wyjścia Rys. 12. Rozwidlenie potoku danych Przykładowe rozwidlenia potoków: $ sort lista.txt tee lista_posortowana.txt $ sort lista.txt tee pliczek.txt cat -n 33

34 7. Ochrona zasobów systemu komputerowego Właściciel zasobów może ograniczyć innym użytkownikom systemu dostęp do plików i katalogów dzięki możliwości nadawania i odbierania praw dostępu. Organizacja praw dostępu wygląda następująco: każdy plik i katalog posiada atrybuty określające prawo do: odczytania (r - ang. reading), zapisania (w - ang. writing), wykonania (x - ang. executing). prawa dostępu określane są niezależnie dla: właściciela zasobu (u - ang. user), członków grupy, do której należy właściciel zasobu (g - ang. group), pozostałych użytkowników (o - ang. others). Wyświetlenie praw dostępu - polecenia ls z opcją -l, np. $ ls -al drwxrwxr-x 6 nowakj infor 755 Feb 22 17:23. drwxrwxr-x 2 nowakj infor 222 Jan 10 10:22.. -rwxr-x--- 1 nowakj infor 1560 Feb 26 13:01 lista Odczytanie wyświetlonych w taki sposób informacji o zasobie i prawach dostępu do niego, umożliwia analiza 10 pierwszych znaków każdego wiersza (np. drwxr-x--x). Znaczenie poszczególnych znaków (pozycji) jest następujące: 1. znak - rodzaj zasobu: katalog (d), plik (-), link symboliczny (l) znak - prawa właściciela zasobu, znak - prawa grupy, do której należy właściciel, znak - prawa pozostałych użytkowników. 34

35 - r w x r W x r w X plik (-), u (user) g (group) o (other) katalog (d), symlink (l) prawa właściciela zasobu prawa grupy, do której należy właściciel zasobu prawa pozostałych użytkowników Dziewięć znaków, które mówią o prawach dostępu (znaki od 2. do 10.) określa się mianem maski praw (np. rwxr-x--x). Liczbowa maska praw: r w x r - x - - x binarnie = 7 dziesiętnie 101 binarnie = 5 dziesiętnie 001 binarnie = 1 dziesiętnie user group other Przykładowe maski praw należy interpretować: 751 = rwxr-x--x 711 = rwx--x--x 530 = r-x-wx--- Do zmiany praw dostępu służy polecenie chmod, które można uruchomić zarówno z maską liczbową, jak i prawami poszczególnych użytkowników (u, g, o, a) zapisanymi odpowiednimi symbolami (r, w, x), np. $ chmod 751 lista.txt $ chmod g+wx * $ chmod a-rwx tajne.txt Schemat zmiany praw przy wykorzystaniu symbolicznych oznaczeń: $ chmod u r g + w o x a plik 35

36 8. Konfiguracja powłoki systemu Linux Do podstawowych elementów systemu operacyjnego Linux należy: powłoka (shell, interpreter poleceń) - program pełniący funkcję interfejsu pomiędzy użytkownikiem i jądrem systemu, interpretujący polecenia oraz umożliwiający uruchamianie programów. Najczęściej wykorzystywaną powłoką w Linuksie jest Bash (Bourne Again SHell). jądro systemu - zbiór programów zarządzający procesami i zasobami systemu, programy narzędziowe. POWŁOKA PROGRAMY NARZĘDZIOWE JĄDRO SYSTEMU Rys. 13. Ogólna struktura systemu operacyjnego Linux Jednym ze sposobów komunikacji pomiędzy wymienionymi elementami systemu operacyjnego jest wykorzystanie zmiennych powłoki Zmienne powłoki Zmienna to cecha posiadająca swoją nazwę i przyjmująca pewną wartość. Polecenia wykorzystywane podczas pracy ze zmiennymi: 36

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu Unix

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu Unix Wydział Zarządzania i Modelowania Komputerowego Specjalność: Informatyka Stosowana Rok III Semestr V 1. Logowanie w systemie Unix. Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Materiały: www.staff.amu.edu.pl/~evert/asi.php W razie nieobecności proszę o zapoznanie się z materiałem z ćwiczeń w domu Zaliczenie

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Systemy operacyjne Instrukcja laboratoryjna Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Olsztyn 2009 1 Wprowadzenie. Cel zajęć praktycznych. Wymagania stawiane studentom

Bardziej szczegółowo

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1)

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) 1. Ustawiamy w biosie bootowanie systemu z CD-ROMu bądź z dyskietki (tworzymy wówczas dyskietki startowe). 2. Aby rozpocząć proces instalacji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików Systemy teleinformatyczne AiR Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl lub www.prz.rzeszow.pl/~tbajorek - dostęp po zalogowaniu: użytkownik:

Bardziej szczegółowo

System plików - wprowadzenie. Ścieżki dostępu. Informatyka ćw 1

System plików - wprowadzenie. Ścieżki dostępu. Informatyka ćw 1 Informatyka ćw 1 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl - dostęp po zalogowaniu: użytkownik: student hasło: samoloty 2. Skonfigurować połączenie z adresem

Bardziej szczegółowo

host name: 192.168.11.110 protokół SSH System plików - wprowadzenie Ścieżki dostępu

host name: 192.168.11.110 protokół SSH System plików - wprowadzenie Ścieżki dostępu Ćw. 13 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY ze strony z materiałami dydaktycznymi - zapisać, rozpakować skompresowany plik i uruchomić. 2. Skonfigurować host name: host name: 192.168.11.110

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

tworzenie katalogów Aby utworzyć nowy katalog wpisz: mkdir katalog1 Ta komenda utworzy katalog o nazwie katalog1.

tworzenie katalogów Aby utworzyć nowy katalog wpisz: mkdir katalog1 Ta komenda utworzy katalog o nazwie katalog1. Linux podobnie jak MacOS X są systemami opartymi na Unixie. Wiele programów linuxowych działa z poziomu terminala dlatego aby móc ich używać należy poznać podstawowe komendy systemu Unix. Nauczycie się

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I laboratorium 3 (Informatyka stacjonarne 2 rok, semestr zimowy)

SYSTEMY OPERACYJNE I laboratorium 3 (Informatyka stacjonarne 2 rok, semestr zimowy) Procesy i shell. Polecenia ps, sleep, exit, jobs, bg, fg, top, kill, bash, tcsh, which, type, whereis, touch. Metaznak & i >>. Dowiązania miękkie i twarde. Proces jest programem, który jest wykonywany

Bardziej szczegółowo

Chemiateoretyczna. Monika Musiał. Ćwiczenia

Chemiateoretyczna. Monika Musiał. Ćwiczenia Chemiateoretyczna Monika Musiał Ćwiczenia SYSTEM LINUX- podstawowe komendy Operacje na katalogach i plikach pwd wypisanie ścieżki do bieża cego katalogu. oznacza katalog bieża cy.. oznacza katalog nadrzȩdny

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2013-10-08 Co to jest konsola / terminal UNIX-owy?

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki Shell podstawy

Wstęp do informatyki Shell podstawy Wstęp do informatyki Shell podstawy Podstawowe polecenia less plik(i) Przeglądaj interaktywnie zawartość plików. Można używać klawiszy kursora, PgDn, PgUp, etc. Koniec pracy (q), wyszukiwanie / Less is

Bardziej szczegółowo

Operatory d - kasuj (do bufora tymczasowego) c - zmień y - zapamiętaj (yank) > - przesuń w prawo < - przesuń w lewo. Informatyka MPDI2. np.

Operatory d - kasuj (do bufora tymczasowego) c - zmień y - zapamiętaj (yank) > - przesuń w prawo < - przesuń w lewo. Informatyka MPDI2. np. Informatyka MPDI2 Ćw. 3 System LINUX(3) Edytor VI VI [czyt. wi-aj] to standardowy uniksowy edytor tekstu, przeznaczony do edycji plików konfiguracyjnych i pisania programów. Vi jest nieprzyjazny dla początkujących

Bardziej szczegółowo

vi - Edytor tekstu. 1. To, co każdy powinien wiedzieć o vi!!!

vi - Edytor tekstu. 1. To, co każdy powinien wiedzieć o vi!!! vi - Edytor tekstu. Pozwolę sobie, na wprowadzenie Was drodzy czytelnicy, w świat magii jaki oferuje nam edytor vi. Na pierwszy rzut oka, vi nie jest imponującym edytorem. Ale posiada jedną niezaprzeczalnie

Bardziej szczegółowo

Windows XP Wiersz polecenia

Windows XP Wiersz polecenia Windows XP Wiersz polecenia, opracował Jan Biernat 1 z 7 Windows XP Wiersz polecenia DOS (ang. Disk Operating System) pierwszy przenośny (dyskowy) system operacyjny komputerów PC i mikrokomputerów lat

Bardziej szczegółowo

UŻYTKOWNIK. APLIKACJE UŻYTKOWE (wszelkie programy zawarte domyślnie w systemie operacyjnym jak i samodzielnie zainstalowane przez użytkownika systemu)

UŻYTKOWNIK. APLIKACJE UŻYTKOWE (wszelkie programy zawarte domyślnie w systemie operacyjnym jak i samodzielnie zainstalowane przez użytkownika systemu) System operacyjny mgr inż. Sławomir Kopko System operacyjny (OS - Operating System) zaraz po sprzęcie jest jednym z najważniejszych składników komputera. Najprościej mówiąc jest to oprogramowanie zarządzające

Bardziej szczegółowo

Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia

Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia Wykład: polecenia terminala, manualia systemowe, uprawnienia, kompresja, archiwizacja, ukrywanie plików, sudo su, ps, kill, chmod, chown, tar, gzip, whoami, ls,

Bardziej szczegółowo

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II Pracownia komputerowa Dariusz wardecki, wyk II Systemy operacyjne Desktopowe Mobilne Systemy operacyjne Systemy Unixowe Windows! Windows 8 Windows 7 Windows Vista Windows XP... Linux Mac OS X Mountain

Bardziej szczegółowo

DOS Podstawowe komendy Przygotowanie dyskietki do pracy Praca z katalogami w systemie DOS Operacje kopiowania

DOS Podstawowe komendy Przygotowanie dyskietki do pracy Praca z katalogami w systemie DOS Operacje kopiowania DOS (Disk Operation System) jest dyskowym systemem operacyjnym przeznaczonym dla jednego użytkownika, do 16-bitowych mikrokomputerów wykorzystujących procesory rodziny Intel 8086. Wygoda użytkowania oraz

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 Praca w powłoce UNIX-owej

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 Praca w powłoce UNIX-owej Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 UNIX-owej Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2012-10-09 Co to jest konsola / terminal UNIX-owy? Odpowiednik

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemu Linux

Wstęp do systemu Linux M. Trzebiński Linux 1/8 Wstęp do systemu Linux Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN 6lipca2015 Uruchomienie maszyny w CC1 M. Trzebiński Linux

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO UNIX A / LINUX A

WPROWADZENIE DO UNIX A / LINUX A WPROWADZENIE DO UNIX A / LINUX A 1. Logowanie: Zanim zacznie się korzystać systemu UNIX, trzeba się z nim połączyć. W tym celu korzystamy z programu PuTTy. W polu Host Name wpisujemy: sendzimir.metal.agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Szkolenie AGH Linux. Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;)

Szkolenie AGH Linux. Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;) Szkolenie AGH Linux Nie bój się konsoli i zdaj kolosa na 5.0!!! Tytuł wcale nie przesadzony ;) O mnie Imię i nazwisko: Pieczyrak Paweł Kryptonim: Morfeusz888 Osiągnięcia Administrator pomocniczy na publicznym

Bardziej szczegółowo

Konsola Linux. autor: Mariusz Barnaś

Konsola Linux. autor: Mariusz Barnaś Konsola Linux autor: Mariusz Barnaś Wstęp Pierwsze uruchomienie Operacje na plikach Poruszanie się po katalogach Tworzenie plików i katalogów Wypisanie zawartości katalogu Dowiązania między plikami Łączenie

Bardziej szczegółowo

Pracownia Komputerowa wyk ad II

Pracownia Komputerowa wyk ad II Pracownia Komputerowa wykad II dr Magdalena Posiadaa-Zezula Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~mposiada Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl 1 Systemy operacyjne Windows np. Windows 8. Systemy

Bardziej szczegółowo

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Terminale ABA-X3 od dostarczane od połowy listopada 2010 r. są wyposażane w oprogramowanie umożliwiające skanowanie podsieci w poszukiwaniu aktywnych

Bardziej szczegółowo

Linux Polecenia. Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Problem nadpisywania plików. Opracował: Andrzej Nowak

Linux Polecenia. Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Problem nadpisywania plików. Opracował: Andrzej Nowak Linux Polecenia Opracował: Andrzej Nowak Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Utwórz katalog lab_5 i przejdź do niego. $ mkdir lab_5 ; cd lab_5 Problem nadpisywania

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Klasyczne polecenia: ls [opcje][katalog][pliki] opcje podstawowe -a wyświetla również pliki ukryte -b znaki niedrukowane jako liczby ósemkowe -c sortuje dane zgodnie z datą zmiany -k podaje wielkość pliku

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Podstawy obsługi powłoki Bash

Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Podstawy obsługi powłoki Bash Systemy operacyjne na platformach mobilnych 2 Podstawy obsługi powłoki Bash Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe. stderr

Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe. stderr Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe Czas realizacji zajęć: 180 min. Zakres materiału, jaki zostanie zrealizowany podczas zajęć: Strumienie standardowe i ich przekierowywanie,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do obsługi systemu IOS na przykładzie Routera Tryby poleceń Użytkownika (user mode) Router> Przejście do trybu: Dostępny bezpośrednio po podłączeniu konsoli. Opuszczenie trybu: Polecenia:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT KONSOLI W SYSTEMIE WINDOWS

PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT KONSOLI W SYSTEMIE WINDOWS ZAGADNIENIA Laboratorium 1 Architektura komputerów II Budowa i podstawowe zasady związane z funkcjonowaniem komputera (zagadnienia związane z procesorem, dyskiem twardym, pamięciami, urządzeniami peryferyjnymi,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc. dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski

Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc. dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski 24 lutego 2015 1. Wprowadzenie W tej instrukcji został zawarty opis środowiska, które będzie

Bardziej szczegółowo

"Klasyczna" struktura systemu operacyjnego:

Klasyczna struktura systemu operacyjnego: "Klasyczna" struktura systemu operacyjnego: Użytkownik Powłoka (shell) Programy użytkowe Programy systemowe API Jądro (kernel) Programy obsługi sprzętu (drivers) Sprzęt Funkcje systemu operacyjnego obsługa

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 14: System Linux

Ćwiczenie nr 14: System Linux Ćwiczenie nr 14: System Linux Barbara Łukawska, Adam Krechowicz, Tomasz Michno Czym jest Linux? Słowo Linux może oznaczać zarówno jądro systemowe Linux, jak i całą rodzinę systemów operacyjnych, które

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX. Opracował Sławomir Zieliński

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX. Opracował Sławomir Zieliński Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach Pracownia Systemów Komputerowych Ćwiczenie Nr 25 ARCHITEKTURA SYSTEMU LINUX Opracował Sławomir Zieliński Suwałki 2012 Cel ćwiczenia Zapoznanie z budową i funkcjonowaniem

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne- tematy do opracowania

Systemy operacyjne- tematy do opracowania Systemy operacyjne- tematy do opracowania Nr Termin Temat Ogólna zawartość Szczegółowa zawartość Co student powinien wiedzieć/umieć po zajęciach? 1 2.03 Podstawowe informacje i charakterystyka systemu

Bardziej szczegółowo

I. Interfejs użytkownika.

I. Interfejs użytkownika. Ćwiczenia z użytkowania systemu MFG/PRO 1 I. Interfejs użytkownika. MFG/PRO w wersji eb2 umożliwia wybór użytkownikowi jednego z trzech dostępnych interfejsów graficznych: a) tekstowego (wybór z menu:

Bardziej szczegółowo

Polecenia wewnętrzne:

Polecenia wewnętrzne: Polecenia wewnętrzne DOS-u znajdują się w pamięci operacyjnej komputera, realizowane przez procesor poleceń COMMANDCOM Polecenia zewnętrzne DOS-u są to pliki ściągane do pamięci operacyjnej każdorazowo

Bardziej szczegółowo

Komunikaty System Linux umożliwia użytkownikom komunikowanie się między sobą. Do tego celu można wykorzystać programy mail i write.

Komunikaty System Linux umożliwia użytkownikom komunikowanie się między sobą. Do tego celu można wykorzystać programy mail i write. Ćwiczenie 5 Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z obsługa programu Midnight Commander, utrwalenie wiadomości dotyczących skryptów, poznanie podstaw obsługi ftp oraz telnet. Wykorzystane polecenia ftp umożliwia

Bardziej szczegółowo

Temat 10 : Poznajemy zasady pracy w edytorze tekstu Word.

Temat 10 : Poznajemy zasady pracy w edytorze tekstu Word. Temat 10 : Poznajemy zasady pracy w edytorze tekstu Word. 1. Edytor tekstu WORD to program (edytor) do tworzenia dokumentów tekstowych (rozszerzenia:.doc (97-2003),.docx nowszy). 2. Budowa okna edytora

Bardziej szczegółowo

Filtry, metaznaki, cytowania. Proste skrypty. Polecenia find, tee, mail.

Filtry, metaznaki, cytowania. Proste skrypty. Polecenia find, tee, mail. Filtry, metaznaki, cytowania. Proste skrypty. Polecenia find, tee, mail. Utwórz katalog lab_3 i przejdź do niego. Polecenie find Polecenie to jest niezwykle pożyteczne dla odszukiwania poszczególnych grup

Bardziej szczegółowo

MGA Sp. z o.o. 87-100 Toruń ul. Piaskowa 6

MGA Sp. z o.o. 87-100 Toruń ul. Piaskowa 6 +48 56 66 24 700 +48 56 69 26 998 info@mga.com.pl MGA V3 Third Edition Menu formatki W momencie otwarcia dowolnej formatki menu główne zostaje zastąpione przez menu formatki, które zawiera standardowo

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja klientów SSH - PuTTY i WinSCP

Konfiguracja klientów SSH - PuTTY i WinSCP POLITECHNIKA POZNAŃ SKA - INSTYTUT KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH ZAKŁ AD KOMPUTEROWEGO WSPOMAGANIA PROJEKTOWANIA Konfiguracja klientów SSH - PuTTY i WinSCP SSH (ang. Secure Shell) daje możliwo ść połączenia

Bardziej szczegółowo

Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych. Moduł 3 Przetwarzanie tekstów

Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych. Moduł 3 Przetwarzanie tekstów Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych. Moduł 3 Przetwarzanie tekstów 1. Uruchamianie edytora tekstu MS Word 2007 Edytor tekstu uruchamiamy jak każdy program w systemie Windows. Można to zrobić

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 3. Podstawowe operacje na plikach...49 System plików... 49 Konsola... 49 Zapisanie rezultatu do pliku... 50

Spis treści. Rozdział 3. Podstawowe operacje na plikach...49 System plików... 49 Konsola... 49 Zapisanie rezultatu do pliku... 50 Spis treści Rozdział 1. Instalacja systemu Aurox...5 Wymagania sprzętowe... 5 Rozpoczynamy instalację... 6 Wykrywanie i instalacja urządzeń... 7 Zarządzanie partycjami... 10 Konfiguracja sieci i boot loadera...

Bardziej szczegółowo

Konsola i interpreter poleceń

Konsola i interpreter poleceń ZGŁASZANIE BŁĘDÓW I ERRATA Rozdział 1. Konsola i interpreter poleceń 1.1. Wykorzystanie interpretera... 27 1.2. Przekierowania... 28 1.3. Przykładowe polecenia wykorzystujące przekierowania... 32 1.4.

Bardziej szczegółowo

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn Dodatki Dodatek A Octave Przykłady programów zostały opracowane w środowisku programistycznym Octave 3.6.2 z interfejsem graficznym GNU Octave 1.5.4. Octave jest darmowym środowiskiem programistycznym

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika)

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika) IBM SPSS Statistics Wersja 22 Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika) Spis treści Instrukcja instalacji.......... 1 Wymagania systemowe........... 1 Kod autoryzacji.............

Bardziej szczegółowo

Techniki zaznaczania plików i folderów

Techniki zaznaczania plików i folderów Techniki zaznaczania plików i folderów Aby wykonać określone operacje na plikach lub folderach (np. kopiowanie, usuwanie, zmiana nazwy itp.) należy je najpierw wybrać (zaznaczyć) nazwa i ikona pliku lub

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2 1. Instalacja serwera WWW Aby zainstalować serwer WWW w systemie Linux, należy wykorzystać menedżer pakietów apt-get. Polecenia które należy wpisać w terminalu użytkownika root 1 : apt-get install build-essential

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux wybrane zagadnienia. Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

System operacyjny Linux wybrane zagadnienia. Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu System operacyjny Linux wybrane zagadnienia Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Linux Open Source Stale rozwijany Darmowy (wersje niekomercyjne) Bezpieczny Stabilny

Bardziej szczegółowo

Zgrywus dla Windows v 1.12

Zgrywus dla Windows v 1.12 Zgrywus dla Windows v 1.12 Spis treści. 1. Instalacja programu. 2 2. Pierwsze uruchomienie programu.. 3 2.1. Opcje programu 5 2.2. Historia zdarzeń 7 2.3. Opisy nadajników. 8 2.4. Ustawienia zaawansowane...

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Systemów Operacyjnych Komputerów Tryb linii komend i programowanie wsadowe w systemach DOS/Windows

Laboratorium Systemów Operacyjnych Komputerów Tryb linii komend i programowanie wsadowe w systemach DOS/Windows Laboratorium Systemów Operacyjnych Komputerów Tryb linii komend i programowanie wsadowe w systemach DOS/Windows 1. Tryb linii komend Tryb linii komend pozwala użytkownikowi na zlecanie wykonywania operacji

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE ĆWICZENIE POLECENIA SYSTEMU MSDOS

SYSTEMY OPERACYJNE ĆWICZENIE POLECENIA SYSTEMU MSDOS SYSTEMY OPERACYJNE ĆWICZENIE POLECENIA SYSTEMU MSDOS 1. Podstawowe informacje Aby uruchomić Wiersz poleceń należy wybrać menu Start, a następnie Uruchom gdzie należy wpisać cmd i zatwierdzić je klawiszem

Bardziej szczegółowo

LINUX. 1. Wprowadzenie: Poznańska Szkoła Bioinformatyki, 2006 Anna Czerwoniec, Łukasz Kościński

LINUX. 1. Wprowadzenie: Poznańska Szkoła Bioinformatyki, 2006 Anna Czerwoniec, Łukasz Kościński LINUX 1. Wprowadzenie: Linux jest systemem operacyjnym stworzonym przez Linusa Torvaldsa w roku 1991 na bazie wielozadaniowego systemu UNIX, stworzonego uprzednio przez firmę AT&T w latach 70tych. Jest

Bardziej szczegółowo

Prawa dostępu do plików

Prawa dostępu do plików Prawa dostępu do plików Wszystkie pliki systemów uniksowych posiadają swoje prawa dostępu dla zapisu, odczytu i wykonywania. Jeżeli dotychczas spotykałeś się z systemami Windows na partycjach FAT - możesz

Bardziej szczegółowo

Test z przedmiotu zajęcia komputerowe

Test z przedmiotu zajęcia komputerowe Test z przedmiotu zajęcia komputerowe 1. System operacyjny to: a) nowoczesna gra komputerowa, b) program niezbędny do pracy na komputerze, c) urządzenie w komputerze. d) przeglądarka internetowa 2.Angielskie

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW 2010/2011 putty + winscp Pracownia komputerowa mwt_101 M#wT1_01 mwt_102 M#wT1_02 MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW http://hpc-adm.uci.umk.pl/ IP=158.75.1.113 software:

Bardziej szczegółowo

Administracja systemem Windows XP

Administracja systemem Windows XP Administracja systemem Windows XP sposoby konfigurowania usług, zarządzania procesami i zasadami bezpieczeństwa systemowego. Proces instalacji systemu Skróty klawiaturowe Polecenia konsoli tekstowej Nazwy

Bardziej szczegółowo

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów

Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Sylabus Moduł 2: Przetwarzanie tekstów Niniejsze opracowanie przeznaczone jest dla osób zamierzających zdać egzamin ECDL (European Computer Driving Licence) na poziomie podstawowym. Publikacja zawiera

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW...

SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW... SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW... 5 5. UZYSKIWANIE POMOCY SYSTEMOWEJ... 6 6. ZARZĄDZANIE PLIKAMI

Bardziej szczegółowo

System operacyjny UNIX system plików. mgr Michał Popławski, WFAiIS

System operacyjny UNIX system plików. mgr Michał Popławski, WFAiIS System operacyjny UNIX system plików System plików systemu UNIX (s5fs) System plików ma strukturę drzewa. Na samym szczycie znajduje się korzeń (root), symbolicznie przedstawiany jako /. Z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Wielodostępne systemy operacyjne Nowoczesne systemy operacyjne są w większości systemami wielodostępnymi, które pozwalają pracować jednocześnie wielu użytkownikom za pośrednictwem terminali podłączonych

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 15 PRACA W TRYBIE MS-DOS. Opracował Sławomir Zieliński

Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach. Pracownia Systemów Komputerowych. Ćwiczenie Nr 15 PRACA W TRYBIE MS-DOS. Opracował Sławomir Zieliński Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach Pracownia Systemów Komputerowych Ćwiczenie Nr 15 PRACA W TRYBIE MS-DOS Opracował Sławomir Zieliński Suwałki 2013 Cel ćwiczenia Nabycie umiejętności używania poleceń

Bardziej szczegółowo

Archiwizacja baz MSSQL /BKP_SQL/ opis oprogramowania

Archiwizacja baz MSSQL /BKP_SQL/ opis oprogramowania Archiwizacja baz MSSQL /BKP_SQL/ opis oprogramowania Kraków 2010 Przeznaczenie programu. Program BKP_SQL powstał z myślą ułatwienia procesy archiwizacji baz danych MSSQL. Program umożliwia seryjne wykonanie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI I URUCHOMIENIA PROGRAMÓW FINKA DOS W SYSTEMACH 64 bit

INSTRUKCJA INSTALACJI I URUCHOMIENIA PROGRAMÓW FINKA DOS W SYSTEMACH 64 bit INSTRUKCJA INSTALACJI I URUCHOMIENIA PROGRAMÓW FINKA DOS W SYSTEMACH 64 bit W celu uruchomienia programów DOS na Windows 7 Home Premium 64 bit lub Windows 8/8.1 można wykorzystać programy DoxBox oraz D-Fend

Bardziej szczegółowo

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych ASKOM i asix to zastrzeżone znaki firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe

Bardziej szczegółowo

Usługi sieciowe systemu Linux

Usługi sieciowe systemu Linux Usługi sieciowe systemu Linux 1. Serwer WWW Najpopularniejszym serwerem WWW jest Apache, dostępny dla wielu platform i rozprowadzany w pakietach httpd. Serwer Apache bardzo często jest wykorzystywany do

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna. Laboratorium nr 1.

Technologia informacyjna. Laboratorium nr 1. Technologia informacyjna. Laboratorium nr 1. mgr inż. Sławomir Kopko Podstawowe działania na plikach i wybranych aplikacjach. Wyszukiwanie plików i folderów. Okna wyszukiwania w MS Windows XP. W większości

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA INFORMACYJNA

TECHNOLOGIA INFORMACYJNA KATEDRASYSTEMÓWOBLICZENIOWYCH TECHNOLOGIA INFORMACYJNA 1. Podstawy Zajęcia opierają się na wykorzystaniu dostępnych zasobów sprzętowych (serwery) oraz rozwiązań programowych (platforma uczelniana, systemy

Bardziej szczegółowo

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25

MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych. prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś. Kraków: 2008 04 25 MS Excel 2007 Kurs zaawansowany Obsługa baz danych prowadzi: Dr inż. Tomasz Bartuś Kraków: 2008 04 25 Bazy danych Microsoft Excel 2007 udostępnia szereg funkcji i mechanizmów obsługi baz danych (zwanych

Bardziej szczegółowo

Ewidencja Wyposażenia PL+

Ewidencja Wyposażenia PL+ Ewidencja Wyposażenia PL+ Jak poprawnie skonfigurować uprawnienia systemowe Spis treści: 1. Wstęp 2. Systemy: Windows Vista,, 8, 8.1, 10... 2.1. Folder z bazą danych... 2.2. Folder z konfiguracją programu...

Bardziej szczegółowo

Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych. Moduł 3 Przetwarzanie tekstów

Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych. Moduł 3 Przetwarzanie tekstów Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych. Moduł 3 Przetwarzanie tekstów 1. Uruchamianie edytora tekstu MS Word 2003 Edytor tekstu uruchamiamy jak każdy program w systemie Windows. Można to zrobić

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa)

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics wersji 20 przy użyciu licencja sieciowa. Ten dokument

Bardziej szczegółowo

Część II Wyświetlanie obrazów

Część II Wyświetlanie obrazów Tło fragmentu ABA-X Display jest wyposażony w mechanizm automatycznego tworzenia tła fragmentu. Najprościej można to wykonać za pomocą skryptu tlo.sh: Składnia: tlo.sh numer oznacza numer

Bardziej szczegółowo

S P I S POLECEŃ LINUXA

S P I S POLECEŃ LINUXA S P I S POLECEŃ LINUXA Polecenia d l a katalogów Wyświetlanie zawartości katalogów ls ls [opcje][katalog][plik] -a (all) listuje również pliki ukryte zaczynające się znakiem».«-b wyświetla znaki niedrukowalne

Bardziej szczegółowo

OKNO NA ŚWIAT - PRZECIWDZIAŁANIE WYKLUCZENIU CYFROWEMU W MIEŚCIE BRZEZINY

OKNO NA ŚWIAT - PRZECIWDZIAŁANIE WYKLUCZENIU CYFROWEMU W MIEŚCIE BRZEZINY Projekt OKNO NA ŚWIAT - PRZECIWDZIAŁANIE WYKLUCZENIU CYFROWEMU W MIEŚCIE BRZEZINY współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu Wprowadzenie Memeo Instant Backup pozwala w łatwy sposób chronić dane przed zagrożeniami cyfrowego świata. Aplikacja regularnie i automatycznie tworzy kopie zapasowe ważnych plików znajdujących się na

Bardziej szczegółowo

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu Pliki. Operacje na plikach w Pascalu ścieżka zapisu, pliki elementowe, tekstowe, operacja plikowa, etapy, assign, zmienna plikowa, skojarzenie, tryby otwarcia, reset, rewrite, append, read, write, buforowanie

Bardziej szczegółowo

https://portal.clusterix.pl:8443 trainxx tramxx

https://portal.clusterix.pl:8443 trainxx tramxx Logowanie 1. Otworzyć w oknie przeglądarki adres: https://portal.clusterix.pl:8443 2. Zalogować się używając konta, użytkownik: trainxx, hasło: tramxx Delegacja certyfikatu proxy 1. Zalogować poprzez ssh

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu Warsztat 3 w sieci

Instalacja programu Warsztat 3 w sieci Instalacja programu Warsztat 3 w sieci (proszę uważnie przeczytać do końca) Spis treści 1 Przed instalacją...2 2 Przeprowadzanie po raz pierwszy instalacji sieciowej...3 2.1 Dane umieszczone na jednej

Bardziej szczegółowo

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Uruchamianie edytora OpenOffice.ux.pl Writer 9 Dostosowywanie środowiska pracy 11 Menu Widok 14 Ustawienia dokumentu 16 Rozdział 2. OpenOffice

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz kalkulacyjny

Bardziej szczegółowo

Okiełznać Pingwina.... czyli podstawy systemu GNU/Linux

Okiełznać Pingwina.... czyli podstawy systemu GNU/Linux Rozkład jazdy Teoria funkcjonowania systemu GNU/Linux Struktura systemu plików, systemy plików Standard hierarchii systemu plików (FHS) Konsola, terminal, powłoka Używanie konta super użytkownika Instalacja

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki. Wykład 4 Komendy UNIXa, cd

Podstawy Informatyki. Wykład 4 Komendy UNIXa, cd Podstawy Informatyki Wykład 4 Komendy UNIXa, cd Komendy UNIXa, cd: ls - listowanie zawartości katalogu (listing), 48%{sendzimir}/home/sysadm/wilk/dydaktyka/c>ls kar* karman* karman.cpp karman.out press.dat

Bardziej szczegółowo

TEMAT : System operacyjny MS DOS pliki wsadowe

TEMAT : System operacyjny MS DOS pliki wsadowe Temat : Pliki wsadowe w MS-DOS Każdy system operacyjny ma możliwość przetwarzania wsadowego. Zamiast wielokrotnie wpisywać z klawiatury ciągi poleceń można zapisać je w pliku wsadowych (batch). Po uruchomieniu

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Minimalna wspierana wersja systemu Android to 2.3.3 zalecana 4.0. Ta dokumentacja została wykonana na telefonie HUAWEI ASCEND P7 z Android 4.

Minimalna wspierana wersja systemu Android to 2.3.3 zalecana 4.0. Ta dokumentacja została wykonana na telefonie HUAWEI ASCEND P7 z Android 4. Dokumentacja dla Scandroid. Minimalna wspierana wersja systemu Android to 2.3.3 zalecana 4.0. Ta dokumentacja została wykonana na telefonie HUAWEI ASCEND P7 z Android 4. Scandroid to aplikacja przeznaczona

Bardziej szczegółowo

Skróty klawiaturowe w PowerPoint

Skróty klawiaturowe w PowerPoint Pomoc online: W oknie Pomoc: Skróty klawiaturowe w PowerPoint F1 Otwieranie okna Pomoc. ALT+F4 Zamknięcie okna Pomoc. ALT+TAB Przełączenie między oknem Pomoc i aktywnym programem. ALT+HOME Powrót do strony

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki. Michał Pazdanowski

Podstawy Informatyki. Michał Pazdanowski Podstawy Informatyki Michał Pazdanowski 3 marca 2010 Michał Pazdanowski 2 Praca z komputerem Oprogramowanie: freeware - darmowe shareware - tanie commercial - kosztowne komputer system operacyjny aplikacja

Bardziej szczegółowo

EDYCJA TEKSTU MS WORDPAD

EDYCJA TEKSTU MS WORDPAD EDYCJA TEKSTU MS WORDPAD EDYCJA TEKSTU - MS WORDPAD WordPad (ryc. 1 ang. miejsce na słowa) to bardzo przydatny program do edycji i pisania tekstów, który dodatkowo dostępny jest w każdym systemie z rodziny

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo