1. Podstawowe polecenia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1. Podstawowe polecenia"

Transkrypt

1 1. Podstawowe polecenia Celem ćwiczenia jest wprowadzenie do pracy z wierszem poleceń systemu Unix, poznanie podstawowych poleceń oraz zasad składni poleceń powłoki Unix uname uname -l uname --help man uname q /? 1.2. Użytkownik whoami who am i who finger passwd logout exit 1.3. Czas i miejsce date time cal pwd ls cd.. / ~ - 1 -

2 1.4. Pliki ls -l cat cat > touch cp mv rm 1.5. Katalogi pwd cd mkdir rmdir - 2 -

3 2. Katalogi, pliki i uprawnienia Celem ćwiczenia jest opanowanie obsługi plików i katalogów ze szczególnym uwzględnieniem uprawnień Obsługa katalogów pwd - wyświetla bieżący katalog ls cd cd.. cd / cd ~ mkdir rmdir - wyświetla zawartość katalogu - zmienia katalog bieżący na wskazany albo na domowy - zmienia katalog na nadrzędny - zmienia katalog na główny - zmienia katalog na domowy - tworzy nowy katalog - usuwa (pusty) katalog 2.2. Obsługa plików cat - wypisuje zawartość pliku head tail more less cp mv rm - wypisuje pierwsze linie z pliku - wypisuje ostatnie linie z pliku - wypisuje zawartość pliku zatrzymując się po każdym pełnym ekranie - umożliwia przeglądanie zawartości pliku - kopiuje zawartość pliku - przenosi (zmienia nazwę) plik - usuwa plik Znaki wieloznaczne w nazwach plików:? - dokładnie jeden dowolny znak * - dowolna liczba dowolnych znaków [a-f] - jeden ze znaków w nawiasach kwadratowych 2.3. Uprawnienia do plików i katalogów chmod - zmienia uprawnienia do pliku (katalogu) Przykłady: chmod u+rwx,g=rx,o=x katalog chmod 751 katalog - 3 -

4 3. Strumienie i przetwarzanie potokowe Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych zasad przekierowywania strumieni wejściowych i wyjściowych oraz podstaw przetwarzania potokowego Przekierowywanie strumieni wejściowego i wyjściowego > - przekierowuje wyjście do pliku >> - dopisuje wyjście do pliku 2> - przekierowuje błędy do pliku 2>/dev/null - ignoruje błędy < - przekierowuje wejście z pliku Przykłady: ls lr / 2>/dev/null cat < plik > plik2 - wypisuje wszystkie pliki wraz z atrybutami, pomiń błędy - kopiuje zawartość pliku plik do pliku plik Przetwarzanie potokowe - przekierowuje wyjście polecenia do wejścia kolejnego polecenia Przykłady: ls l more - wypisuje pliki z atrybutami strona po stronie grep ^s /etc/passwd cut d: -f 1 more - wyodrębnia identyfikatory użytkowników na literę s 3.3. Polecenia przydatne w przetwarzaniu potokowym more - wypisuje zawartość pliku zatrzymując się po każdym pełnym ekranie less grep cut sed sort - umożliwia przeglądanie zawartości dużych plików - poszukuje wyrażeń regularnych w liniach pliku - wycina fragment tekstu - zamienia teksty w pliku - sortuje 3.4. Wyrażenia regularne - przypomnienie ^ - początek tekstu $ - koniec tekstu. - dowolny znak [] - dowolny z wymienionych znaków [^] - żaden z wymienionych znaków? - powtarza się zero albo jeden raz - 4 -

5 + - powtarza się raz lub więcej razy * - powtarza się dowolną liczbę razy () - grupuje fragment wyrażenia {3} - powtarza się określoną liczbę razy (3) {3,5} - powtarza się określoną liczbę razy (od 3 do 5) {3,} - powtarza się określoną liczbę razy (3 albo więcej razy) - 5 -

6 4. Kompresja i archiwizacja plików Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych poleceń służących do kompresji i archiwizacji plików oraz utrwalenie umiejętności przekierowywania strumieni wejściowych i wyjściowych oraz przetwarzania potokowego Kompresor gzip Kompresor gzip wykorzystujący algorytmy kompresji LZW zastąpił w systemach Unix kompresor compress, który bazował na kodowaniu Huffmana. Kompresor gzip służy do bezstratnej, odwracalnej kompresji pojedynczego pliku. Dekompresorem jest gunzip. Kompresor gzip i dekompresor gunzip, jak wszystkie standardowe polecenia, mogą być używane w połączeniu z przekierowywaniem strumieni wejściowych i wyjściowych oraz w przetwarzaniu potokowym. W kompresorze tym można sterować balansem pomiędzy szybkością działania a stopniem kompresji za pomocą parametrów od -1 do -9. Przykłady: Kompresja zawartości pliku: ls l gzip plik ls -l Dekompresja skompresowanego pliku: gunzip plik.gz Kompresja najszybsza: gzip -1 plik ls -l Kompresja najsilniejsza: gunzip plik.gz gzip -9 plik ls l gunzip plik 4.2. Kompresor bzip2 Kompresor bzip2 wykorzystuje spostrzeżenie, że dla dużych plików stopień kompresji algorytmów LZW jest większy jeżeli najczęściej powtarzające się elementy znajdują się na początku pliku. Modyfikacja algorytmów LZW o algorytm odwracalnego sortowania zawartości plików przed kompresją pozwala uzyskać znacznie większy stopień kompresji. Poprawa jakości kompresji w stosunku do kompresora gzip odbywa się kosztem czasu kompresji i ilości potrzebnej pamięci w czasie kompresji. Podobnie jak dla kompresora gzip można sterować balansem pomiędzy szybkością działania a stopniem kompresji za pomocą parametrów od -1 do -9. Zwykle, dla dużych plików (kilkadziesiąt, kilkaset KiB) nawet najszybsza (-1) kompresja bzip2 jest skuteczniejsza od najlepszej (-9) kompresji gzip. Kompresor bzip2 nie jest standardowym składnikiem wszystkich dystrybucji Linuksa. Przykłady: Kompresja zawartości pliku: - 6 -

7 ls l bzip2 plik ls -l Dekompresja skompresowanego pliku: bunzip2 plik.bz2 Kompresja najszybsza: bzip2-1 plik ls -l Kompresja najsilniejsza: bunzip2 plik.bz2 bzip2-9 plik ls l bunzip2 plik 4.3. Archiwizator tar Archiwizator tar pozwala na połączenie wielu plików w jedno archiwum. Zachowuje on również charakterystyczne dla systemu Unix atrybuty plików takie jak: czasy utworzenia, dostępu i modyfikacji, informacje o właścicielu i grupie oraz uprawnienia. Archiwizator tar, którego nazwa pochodzi od ang. Tape Archivizer, traktuje archiwum jak zapisane ta taśmie o wyłącznie sekwencyjnym dostępie i dlatego przy aktualizacji zawartości archiwum nie nadpisuje poprzednich wersji plików tylko dołącza kolejne ich wersje na końcu. W archiwum tar może się zatem znajdować wiele plików o takiej samej nazwie. Parametry polecenia tar: c - utwórz archiwum t - testuj (listuj) zawartość archiwum u - aktualizuj zawartość archiwum (dodawanie nowych i zmienionych plików) x - wyodrębnij pliki z archiwum f nazwa.tar - nazwa pliku archiwum v - pracuj w trybie gadatliwym vv - pracuj w trybie bardzo gadatliwym Przykłady: Utwórz archiwum w pliku arch1.tar z plików o nazwach rozpoczynających się od litery p: tar c f arch1.tar p* Wyświetl zawartość archiwum w trybie gadatliwym: tar tvf arch1.tar Zaktualizuj archiwum o zmieniony plik touch plik tar uvvf arch1.tar plik tar tvf arch1.plik - 7 -

8 4.4. Archiwizacja z kompresją Archiwizator tar standardowo nie stosuje żadnej kompresji. Rozmiar archiwum tar jest większy od sumy rozmiarów znajdujących się w nim plików. Z wykorzystaniem przekierowania strumieni i przetwarzania potokowego można tworząc archiwum wykonać kompresję jego zawartości. tar c plik* gzip > arch2.tgz Podobnie przy wyodrębnianiu plików można wykonać dekompresję. gunzip < arch2.tgz tar -xv Najnowsze dystrybucje Linuksa zawierają archiwizator tar obsługujący kompresje gzip i bzip2 za pomocą dodatkowych parametrów z i j. z - użyj kompresji gzip w odniesieniu do całej zawartości archiwum j - użyj kompresji bzip2 w odniesieniu do całej zawartości archiwum tar czvf arch3.tgz plik* tar cjvf arch4.tbz plik* 4.5. Zadanie sprawdzające Zapisz w pliku o nazwie entki.gz skompresowaną listę imion i nazwisk tylko studentek z roku. Lista powinna być posortowana według nazwisk. Listę studentek należy wyodrębnić z pliku /etc/passwd na podstawie ostatniej litery imienia (a). Zadanie powinno zostać wykonane w jednym poleceniu z wykorzystaniem symboli specjalnych i >

9 5. Edycja tekstów z użyciem edytora vi Celem ćwiczenia jest opanowanie podstawowych umiejętności edycji tekstów w edytorze vi (vim). Instrukcja zawiera skróconą wersję listy najczęściej wykorzystywanych poleceń edycyjnych Tryby pracy edytora vi Edytor vi posiada dwa charakterystyczne tryby pracy: tryb poleceń, w którym klawiszom alfanumerycznym i ich sekwencją są przypisane czynności do wykonania oraz trybem edycji, w którym klawiatura służy do wprowadzania tekstu. W rozszerzonej wersji edytora vi odmianą trybu poleceń jest tryb wizualny, w którym można zaznaczać fragmenty tekstu w sposób wizualny. Powrót do trybu poleceń następuje po przyciśnięciu przycisku ESC. Polecenia w trybie poleceń nie wymagają potwierdzania klawiszem Enter z wyjątkiem poleceń rozpoczynających się od dwukropka (:) i innych, dla których parametry edytuje się w dolnym wierszu edytora. Każde z poleceń można poprzedzić liczbą całkowitą, która powoduje wielokrotne wykonanie polecenia np. dd usuwa jedną linię tekstu, 15dd usuwa 15 kolejnych linii tekstu Uruchamianie edytora vi Edytor vi najwygodniej uruchamiać od razu podając nazwę pliku do edycji. Jeżeli plik istnieje to zostanie otwarty, a jeżeli nie istnieje to zostanie utworzony nowy, pusty plik o podanej nazwie. vi tekst 5.3. Kończenie pracy z edytorem vi Polecenia należy wydawać w trybie poleceń albo poprzedzić naciśnięciem klawisza ESC. :q - zakończ (działa tylko jeśli nie wprowadzono zmian do tekstu albo zmiany zostały zapisane) :x - zapisz zmiany i zakończ :wq - zapisz zmiany i zakończ ZZ - zapisz zmiany i zakończ :q! - zakończ bez zapisywania zmian wprowadzonych w tekście 5.4. Przesuwanie kursora Na większości terminali poprawnie działają przyciski sterowania kursorem wraz z Home, End, PgUp i PgDn. W wersji uproszczonej przesuwanie kursora w trybie poleceń zapewniają polecenia: h - w lewo j - w dół k - w górę l - w prawo 0 - do początku linii $ - do końca linii gg - do początku tekstu G - do końca tekstu :n - do linii numer n Ctrl-f - ekran w dół Ctrl-b - ekran w górę - 9 -

10 5.5. Przejście do trybu edycji i - wstawianie nowych znaków przed pozycją kursora I - wstawianie nowych znaków na początku linii a - wstawianie nowych znaków za pozycją kursora A - wstawianie nowych znaków na końcu linii o - wstawianie w nowej linii poniżej bieżącej O - wstawianie znaków w nowej linii powyżej bieżącej r - zastąpienie jednego znaku R - zastępowanie znaków (nadpisywanie) 5.6. Usuwanie tekstu Usuwanie tekstu umieszcza go w buforze tymczasowym, z którego tekst można np. wstawić w innym miejscu poleceniami p albo P. x - usuwa znak w pozycji kursora X - usuwa znak przed kursorem dkursor - usuwa znaki w kierunku wskazanym przez polecenie przesunięcia kursora np.: d0 usuwa znaki od początku linii do pozycji kursora dd - usuwa cały bieżący wiersz 5.7. Cofanie i powtarzanie zmian Cofanie ostatnio wykonanych operacji edycyjnych możliwe jest wielokrotnie pozwalając wycofać nawet wszystkie wprowadzone w tekście zmiany. u - cofa ostatnią operację edycyjną. -(kropka) powtarza ostatnią operację edycyjną 5.8. Schowek i tryb wizualny Zaznaczanie tekstu możliwe jest w wersji rozszerzonej edytora vi. Zaznaczanie wykonujemy w trybie wizualnym, który rozpoczyna polecenie v albo V. Polecenie V zaznacza całe linie tekstu. Zaznaczanie wykonujemy przesuwając kursor. Zaznaczony blok tekstu możemy usunąć poleceniem d albo skopiować do bufora poleceniem y. yy - skopiowanie do bufora bieżącej linii y - skopiowanie do bufora w kierunku wskazanym przez polecenie przesunięcia kursora np.: y$ skopiowanie znaków od pozycji kursora do końca linii p - wstawienie zawartości bufora poniżej bieżącej linii P - wstawienie zawartości bufora powyżej bieżącej linii Wszystkie polecenia usuwające tekst, przenoszą go do bufora tymczasowego (odpowiednik polecenia wytnij). Edytor vi pozwala na posługiwanie się dodatkowymi 26 buforami nazwanymi. Polecenia dotyczące buforów nazwanych należy poprzedzać symbolem podwójnego cudzysłowu i literą alfabetu łacińskiego będącą nazwą bufora np.: byy - kopiuje bieżącą linię do bufora o nazwie b bp - wstawia zawartość bufora o nazwie b poniżej bieżącej linii

11 5.9. Wyszukiwanie i zamiana We wszystkich poleceniach wyszukiwania tekstu wzorzec tekstu do poszukiwania jest interpretowany jak wyrażenie regularne. Polecenia wyszukiwania i zamiany należy kończyć klawiszem Enter. /znajdź - szukaj wzoru znajdź w kierunku końca tekstu / - powtórz ostatnie wyszukiwanie w kierunku końca tekstu?znajdź - szukaj wzoru znajdź w kierunku początku tekstu? - powtórz ostatnie wyszukiwanie w kierunku początku tekstu :g/znajdź/s//zamień - zamień pierwsze wystąpienie tekstu znajdź tekstem zamień w każdej linii :g/znajdź/s//zamień/g - zamień każde wystąpienie tekstu znajdź tekstem zamień w każdej linii :g/znajdź/s//zamień/gc - zamień każde wystąpienie tekstu znajdź tekstem zamień po potwierdzeniu :g/wzór/s/znajdź/zamień/g - zmień każde wystąpienie tekstu znajdź tekstem zamień w liniach pasujących do wyrażenia regularnego wzór Operacje na plikach :w - zapisz :w nazwa - zapisz kopię bieżącego tekstu w pliku nazwa (nadal edytowany jest otwarty plik) :r nazwa - wstaw zawartość pliku nazwa w linii poniżej bieżącej :e nazwa - przejdź do edycji pliku nazwa Edytor vi koloruje automatycznie składnię plików większości najpopularniejszych języków programowania. Kolorowanie składni można wyłączyć. :syntax off :syntax on - wyłączenie kolorowania składni pliku - włączenie kolorowania składni pliku Inne popularne edytory tekstowe Edytor nano jest ulepszoną wersją edytora pico, który jest częścią programu pocztowego pine. W edytorze tym dostępne polecenia są wypisane w dwóch dolnych liniach terminala, a ich użycie polega na wybraniu odpowiedniej kombinacji łącznie z klawiszem Ctrl. Np.: Ctrl-O Zapisz. Edytor mcedit jest częścią menadżera plików mc. Oferuje podstawowe operacje edycyjne, kolorowanie składni najpopularniejszych języków programowania i plików konfiguracyjnych. Obsługa poleceń wywoływana jest za pomocą przycisków funkcyjnych F1-F10. Lista poleceń wyświetlana jest w dolnym wierszu terminala. Na terminalach, na których nie działają przyciski funkcyjne można je zastąpić sekwencją przycisków ESC i cyfra

12 6. Wprowadzenie do skryptów powłoki bash Celem ćwiczenia jest doskonalenie umiejętności edycji tekstów w edytorze vi oraz zdobycie podstawowych umiejętności dotyczących pisania skryptów powłoki bash. Podstawowe instrukcje strukturalne oraz operatory relacji i standardowe testy dostępne w powłoce bash zostały podane na wykładach Skr1 pierwszy skrypt Uruchomienie skryptu wymaga wpisania jego zawartości do pliku, nadanie dla pliku atrybutu x oraz jego uruchomienie. Dołączenie do nazwy skryptu rozszerzenia.sh pozwoli edytorowi vi na właściwe podświetlanie składni w czasie edycji. Polecenia do wykonania: vi skr1.sh #edycja (i do trybu wpisywania, ESC :wq zapisz i zakończ chmod u+x skr1.sh./skr1.sh Treść skryptu skr1 do wpisania: #!/bin/bash echo "Hello!" Komentarz znajdujący się w pierwszej linii skryptu i rozpoczynający od wykrzyknika określa właściwy interpreter dla poleceń zawartych w skrypcie. Umożliwia to pisanie skryptów w różnych interpretowanych językach skryptowych dostępnych w danym systemie. Warto tu również zauważyć, że programy (skrypty), które nie są umieszczone w katalogach bin, sbin i innych znajdujących się na liście zmiennej środowiskowej PATH, należy uruchamiać podając ścieżkę dostępu do ich lokalizacji tu:./ w katalogu bieżącym Skr2 zmienne Skrypt ma pokazać różnice pomiędzy ujmowaniem zmiennych w pojedynczych i podwójnych cudzysłowach. Zmienne przechowują wartości, które są interpretowane albo jako napisy albo jako liczby całkowite (w reprezentacji 64-bitowej ze znakiem). #!/bin/bash echo "Zmienne" zm=5 echo 'Zmienna = $zm' echo "Zmienna = $zm" Przypisując wartość do zmiennej nie należy używać spacji wokół znaku równości (=). Odczytując wartość zmiennej należy zawsze poprzedzić nazwę zmiennej symbolem dolara ($) Skr3 parametry uruchamiania skryptu #!/bin/bash echo "Parametry skryptu" echo "Nazwa skryptu $0" echo "Liczba parametrów $#"

13 echo "Pierwszy parametr $1" echo "Drugi parametr $2" Uruchom./skr3.sh bez parametrów i z parametrami np../skr5.sh jeden;./skr3.sh jeden dwa trzy cztery; 6.4. Skr4 obliczenia arytmetyczne Obliczenia arytmetyczne wykonywane są zawsze na liczbach całkowitych. Obliczane wyrażenie powinno zostać otoczone podwójnymi nawiasami poprzedzonymi symbolem dolara. Dopuszczalne jest używanie operatorów takich jak w języku C (+, -, *, /, %) z dodatkowym operatorem potęgowania oznaczanym podwójną gwiazdką (**). #!/bin/bash echo "Obliczenia" zm=5 zm=$(($zm+2)) echo "5 + 2 = $zm" 6.5. Skr5 instrukcja warunkowa if Test z pozwala sprawdzić czy następujący po nim tekst jest pusty. Brak tekstu za testem z nie jest interpretowany jako błąd składni skryptu. #!/bin/bash echo "Kalkulator" if [ -z $1 ]; then echo "Używaj np. $0 2+2" else echo $(($1)) fi Klauzula else nie jest konieczna w poleceniu if. Pomiędzy słowami then a else i else a fi może znajdować się dowolna liczba instrukcji. Uruchom./skr5.sh bez parametrów i z parametrem np../skr5.sh 2*3+4;./skr5.sh 2**63-1; 6.6. Skr6 instrukcja iteracyjna while #!/bin/bash echo "Odliczanka" zm=10 while [ $zm -ge 0 ]; do echo $zm zm=$(($zm-1)) sleep 1 done Przypomnienie: operatory relacji znane z języka C (==,!=, <, <=, >, >=) służą w powłoce bash do porównywania tekstów, a do porównywania wartości liczbowych używa się operatorów -eq, -ne, -lt, -le, -gt, -ge. Ćwiczenie samodzielne: Połącz umiejętności ze skryptów 3, 5 i 6 pisząc skrypt umożliwiający sterowanie za pomocą parametrów początkową wartością licznika i opóźnieniem pojawiania się kolejnych liczb

14 Opóźnienie w większości dystrybucji Linuksa może zawierać ułamkową liczbę sekund np Skrypt powinno się dać uruchomić na trzy sposoby 1. bez parametrów (10 powtórzeń, 1s opóźnienia); 2. Z jednym parametrem (zadana liczba powtórzeń, 1s opóźnienia); 3. Z dwoma parametrami (zadana liczba powtórzeń i zadane opóźnienie). Np.:./skr7.sh;./skr7.sh 5;./skr7.sh ; 6.7. Skr7 przykładowe rozwiązanie ćwiczenia #!/bin/bash echo "Odliczanka" if [ -z $1 ]; then liczba=10 else liczba=$1 fi if [ -z $2 ]; then opozn=1 else opozn=$2 fi while [ $liczba -ge 0 ]; do echo $liczba; liczba=$(($liczba-1)) sleep $opozn done Ten skrypt można uruchamiać na trzy sposoby 1. bez parametrów (10 powtórzeń, 1s opóźnienia); 2. Z jednym parametrem (zadana liczba powtórzeń, 1s opóźnienia); 3. Z dwoma parametrami (zadana liczba powtórzeń i zadane opóźnienie). Wypróbuj:./skr7.sh;./skr7.sh 5;./skr7.sh ; 6.8. Skr8 operacje na plikach i katalogach Skrypt kopiuje wszystkie skrypty (i inne programy) z katalogu domowego użytkownika do podkatalogu kopia w katalogu domowym. Katalog kopia jest tworzony w razie potrzeby. #!/bin/bash echo "Backup skryptów" #utworzenie folderu kopia if [ -d ~/kopia ]; then echo "Folder kopia już istnieje" else mkdir ~/kopia echo "Folder kopia został utworzony" fi #przeszukanie wszystkich plików w poszukiwaniu skryptów for p in $(ls ~/); do if [ -f ~/$p -a -x ~/$p ]; then echo "Skrypt $p - kopiuje" cp ~/$p ~/kopia/ else echo "Inny plik $p - pomijam"

15 fi done Systemy operacyjne Unix, Linux - Laboratorium Podstawowe polecenia Wynik działania polecenia umieszczonego w nawiasach poprzedzonych symbolem dolara jest przekazywany do skryptu w miejsce wywołania. Wynikiem jest tekst, który powinien się pokazać na konsoli Skr9 porównywanie czasu modyfikacji plików Testy -nt oraz ot (nowszy niż, starszy niż) pozwalają porównywać czasy modyfikacji dwóch plików. W skrypcie 9 zostały wykorzystane do kopiowania wyłącznie nowych albo zmienionych skryptów z katalogu domowego do podkatalogu kopia. #!/bin/bash echo "Backup skryptów - wersja lepsza" #utworzenie folderu kopia if [ -d ~/kopia ]; then echo "Folder kopia już istnieje" else mkdir ~/kopia echo "Folder kopia został utworzony" fi #przeszukanie wszystkich plików w poszukiwaniu skryptów for p in $(ls ~/); do if [ -f ~/$p -a -x ~/$p ]; then echo "Skrypt $p" if [ -f ~/kopia/$p ]; then echo " jest w folderze kopia" if [ ~/$p -nt ~/kopia/$p ]; then #-nt (nowszy) echo " jest zmieniony - kopiuje" cp ~/$p ~/kopia/ else echo " jest aktualny - pomijam" fi else #brak skryptu w folderze kopia echo " nowy - kopiuje" cp ~/$p ~/kopia/ fi else echo "Inny plik $p - pomijam" fi done

16 7. Wprowadzenie do administrowania systemem Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi zagadnieniami związanymi z administrowaniem kontami użytkowników i oprogramowaniem w systemie operacyjnym Linux na przykładzie dystrybucji Knoppix. Knoppix jest pochodną dystrybucji Debian. Analogicznie operacje można wykonać w innych dystrybucjach bazujących na Debianie takich jak Ubuntu albo Mint. W dystrybucjach bazujących na dystrybucji RedHat (Fedora, CentOS, Scientific Linux) zamiast polecenia apt-get używa się polecenia yum, a zamiast udpate-rc.d chkconfig Uruchamianie poleceń z uprawnieniami administratora Uruchomienie polecenia z uprawnieniami administratora wymaga poprzedzenia polecenia komendą sudo. Lista użytkowników, którzy mają prawo do używania polecenia sudo i lista poleceń, których to dotyczy są przechowywane w pliku konfiguracyjnym /etc/sudoers. Jeżeli chcemy czasowo przełączyć się na konto administratora, w celu wykonania zestawu poleceń wymagających uprawnień administracyjnych, można to wykonać albo za pomocą polecenia sudo su jeśli użytkownik ma prawo do używania sudo, albo za pomocą polecenia su jeśli użytkownik zna hasło administratora. W systemie Knoppix użytkownik knoppix ma prawo do uruchamiania wszystkich programów za pośrednictwem sudo bez konieczności potwierdzania uprawnień hasłem. W typowej konfiguracji sytemu, przy pierwszym poleceniu sudo w ramach danej sesji, pojawia się monit o hasło użytkownika. Przykładowe polecenia do wykonania: Edycja nazwy komputera: vi /etc/hostname Uruchomiony przez zwykłego użytkownika edytor vi otworzy plik systemowy /etc/hostname w trybie tylko do odczytu. Aby można było zapisywać zmiany wprowadzone w pliku należącym do administratora powinno się polecenie poprzedzić komendą sudo. sudo vi /etc/hostname Ze względów bezpieczeństwa zaleca się nie pracować, o ile nie jest to konieczne, jako użytkownik root, dla którego nie są kontrolowane uprawnienia. Lepiej rozdysponować uprawnienia do poszczególnych zadań w systemie dla użytkowników pełniących funkcje administracyjne za pomocą dodatkowych grup i przypisać im uprawnienia do wykonywania właściwych poleceń przez sudo Podłączanie zewnętrznych pamięci masowych Dołączenie do drzewa katalogów w systemie plików pamięci przenośnej realizuje się za pośrednictwem polecenia mount. Np.: sudo mount /dev/sdb1 /mnt/pen Zaleca się aby katalog, w którym montujemy zewnętrzną pamięć był pusty i oczywiście musi on istnieć. Dla większości systemów plików typ zostanie rozpoznany automatycznie ale można go wskazać parametrem t. Listę obsługiwanych systemów plików można odczytać z pliku /proc/filesystems. Listę wszystkich partycji na wszystkich urządzeniach wyświetla polecenie: sudo fdisk l

17 Jest ono pomocne przy identyfikacji właściwego oznaczenia np. zewnętrznej pamięci typu PenDrive. Polecenie mount bez parametrów wyświetla listę aktualnie zamontowanych systemów plików, a polecenie df ilość zajętego i wolnego miejsca w poszczególnych systemach plików. Należy pamiętać o odmontowaniu napędu przed jego odłączeniem. Odmontować można albo napęd albo folder, w którym jest on zamontowany. sudo umount /dev/sdb1 Uwaga! Odłączenie napędu przed jego odmontowaniem może spowodować awarię znajdującego się w napędzie systemu plików i bezpowrotną utratę przechowywanych tam danych Instalowanie programów z repozytoriów Instalowanie programów realizuje się za pomocą polecenia apt-get. Przed pierwszym użyciem należy zaktualizować listę repozytoriów i listę dostępnego oprogramowania. sudo apt-get update Przy instalacji jako parametr polecenia apt-get należy podać tylko nazwę programu bez numeru wersji np. nano. Menedżer pakietów apt-get sam wyszuka najnowszą wersję i porówna z aktualnie zainstalowaną w systemie. sudo apt-get install nano Polecenie apt-get rozwiązuje wszystkie zależności między programami proponując automatyczne zainstalowanie niezbędnych bibliotek i zależnych programów. Przeszukiwanie listy oprogramowania w repozytoriach ułatwia polecenie apt-cache. Przykładowo jeśli chcemy poszukać programów, które w nazwie albo w opisie używają słowa nano można to wykonać poleceniem: apt-cache search nano Wyświetlenie informacji o programie nano: apt-cache show nano Aktualizacja wszystkich programów i bibliotek zainstalowanych w systemie: sudo apt-get upgrade Odinstalowanie programu o nazwie nano: sudo apt-get remove nano 7.4. Uruchamianie usług Standardowa metoda instalacji i uruchamiania usług systemowych zakłada, że każda aplikacja, która może być usługą, posiada w katalogu /etc/init.d/ skrypt startowy. Skrypty startowe z katalogu /etc/init.d/ można uruchamiać z parametrami start i stop. Często realizują one również dodatkowe funkcje takie jak: status, reload, restart itp. Przykładowo uruchomienie usługi serwera WWW z zainstalowaną aplikacją apache2 wymaga wydania polecenia: sudo /etc/init.d/apache2 start albo prościej

18 sudo service apache2 start Można sprawdzić działanie serwera wpisując w przeglądarce adres Pliki dostępne przez usługę WWW zwykle umieszczone są w katalogu /var/www/html. Aby usługa uruchamiała się automatycznie przy każdym uruchomieniu systemu, konieczne jest utworzenie linków symbolicznych do skryptu startowego usługi w folderach /etc/rcx.d. W systemach opartych na dystrybucji Debian służy do tego gotowy skrypt o nazwie update-rc.d. sudo update-rc.d apache2 defaults Wstrzymanie automatycznego uruchamiania usługi: sudo update-rc.d apache2 remove Aktualny stan wszystkich usług można wyświetlić za pomocą polecenia: sudo service staus-all 7.5. Konta użytkowników Do obsługi kont użytkowników służą polecenia useradd, usermod, userdel, groupadd, groupdel, chfn, passwd itp. Informacje o kontach użytkowników zapisywane są w plikach /etc/passwd (wszystko oprócz hasła) i w pliku /etc/shadow (hasło i terminy jego ważności). Plik /etc/passwd może być odczytywany przez wszystkich użytkowników w systemie, a plik /etc/shadow wyłącznie przez system. Założenie nowej grupy użytkowników o nazwie studenci: sudo groupadd studenci Założenie konta nowego użytkownika jasio: sudo useradd s /bin/bash g studenci d /home/jasio m jasio Zakładając konto użytkownika należy podać właściwą dla niego powłokę (-s), lokalizację katalogu domowego (-d) oraz grupę podstawową (-g). Opcja m powoduje utworzenie katalogu domowego, skopiowanie do niego zawartości katalogu /etc/skel i nadanie właściwych uprawnień do plików. Dodatkowo zakładając konto można podać wiele innych parametrów jak opis konta (-c), lista grup dodatkowych (-G) czy zakodowane hasło użytkownika (-p). Aby użytkownik mógł korzystać z konta należy ustalić hasło dla konta: sudo passwd jasio Wszystkie parametry konta można modyfikować poleceniem usermod. Przykładowo dopisanie użytkownika jasio do dodatkowej grupy users: sudo usermod G users jasio Uwaga. Użycie opcji G w poleceniu usermod usuwa użytkownika z wszystkich grup dodatkowych i dodaje go ponownie tylko do grup wymienionych po parametrze G. Należy pamiętać aby zawsze podawać kompletną listę grup dodatkowych. Polecenie chfn ustala komentarz konta interpretowany jako nazwę (imię i nazwisko), dział, telefon itp. Polecenie odpytuje kolejno o poszczególne wartości. Odczyt atrybutów komentarza konta jest dostępny poleceniem finger. Dla kont używanych do nadawania uprawnień, które nie służą do uwierzytelniania, jako powłokę podaje się /bin/false albo /bin/nologin

19 7.6. Dostęp zdalny Dostęp zdalny realizowany za pomocą bezpiecznego szyfrowanego połączenia SSH jest możliwy po uruchomieniu tej usługi: sudo service ssh start Automatyczne uruchamianie usługi wraz ze startem systemu: sudo update-rc.d ssh defaults Połączenie ze zdalnym systemem: ssh Przy pierwszym połączeniu ze zdalnym hostem pojawi się monit o zaakceptowanie certyfikatu hosta. Należy odpowiedzieć pełnym słowem yes. Ten monit pojawia się tylko w dwóch sytuacjach jeżeli jest to pierwsze połączenie pomiędzy hostami albo jeżeli zmieniony został certyfikat zdalnego hosta. Nieoczekiwane pojawienie się monitu w czasie jednego z kolejnych połączeń może świadczyć o próbie przejęcia połączenie w tzw. ataku Men In The Middle koniecznie należy się upewnić, co jest przyczyną zmiany certyfikatu przed jego zaakceptowaniem. Wymaga to dodatkowo wykasowania odpowiedniej linii z pliku ~/.ssh/known_hosts. Zakończenie połączenia zdalnego następuje po wydaniu polecenia exit albo polecenia logout. Usługa ssh oferuje również możliwość bezpiecznego kopiowania szyfrowanym kanałem plików z/do zdalnego hosta. Służy do tego polecenie scp o składni zbliżonej do polecenia cp. Przykład kopiowania pliku o nazwie plik z katalogu domowego do katalogu /home/student na komputerze o adresie z uprawnieniami użytkownika student na zdalnym systemie: scp ~/plik W analogiczny sposób można plik kopiować w odwrotnym kierunku ze zdalnego komputera do lokalnego: scp Przy każdym kopiowaniu z wykorzystaniem zdalnego systemu pojawi się pytanie o hasło użytkownika zdalnego niezbędne do uwierzytelnienia operacji w zdalnym systemie

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu Unix

Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu Unix Wydział Zarządzania i Modelowania Komputerowego Specjalność: Informatyka Stosowana Rok III Semestr V 1. Logowanie w systemie Unix. Sieci i systemy operacyjne I Ćwiczenie 1. Podstawowe polecenia systemu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 14: System Linux

Ćwiczenie nr 14: System Linux Ćwiczenie nr 14: System Linux Barbara Łukawska, Adam Krechowicz, Tomasz Michno Czym jest Linux? Słowo Linux może oznaczać zarówno jądro systemowe Linux, jak i całą rodzinę systemów operacyjnych, które

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Systemy operacyjne Instrukcja laboratoryjna Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Olsztyn 2009 1 Wprowadzenie. Cel zajęć praktycznych. Wymagania stawiane studentom

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Materiały: www.staff.amu.edu.pl/~evert/asi.php W razie nieobecności proszę o zapoznanie się z materiałem z ćwiczeń w domu Zaliczenie

Bardziej szczegółowo

Konsola Linux. autor: Mariusz Barnaś

Konsola Linux. autor: Mariusz Barnaś Konsola Linux autor: Mariusz Barnaś Wstęp Pierwsze uruchomienie Operacje na plikach Poruszanie się po katalogach Tworzenie plików i katalogów Wypisanie zawartości katalogu Dowiązania między plikami Łączenie

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia

Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia Linux cz.3: polecenia systemowe, ćwiczenia Wykład: polecenia terminala, manualia systemowe, uprawnienia, kompresja, archiwizacja, ukrywanie plików, sudo su, ps, kill, chmod, chown, tar, gzip, whoami, ls,

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2

Rys. 1. Widok uruchomienia polecenia apt-get install build-essential. Rys. 2. Widok uruchomienia polecenia apt-get install apache2 1. Instalacja serwera WWW Aby zainstalować serwer WWW w systemie Linux, należy wykorzystać menedżer pakietów apt-get. Polecenia które należy wpisać w terminalu użytkownika root 1 : apt-get install build-essential

Bardziej szczegółowo

vi - Edytor tekstu. 1. To, co każdy powinien wiedzieć o vi!!!

vi - Edytor tekstu. 1. To, co każdy powinien wiedzieć o vi!!! vi - Edytor tekstu. Pozwolę sobie, na wprowadzenie Was drodzy czytelnicy, w świat magii jaki oferuje nam edytor vi. Na pierwszy rzut oka, vi nie jest imponującym edytorem. Ale posiada jedną niezaprzeczalnie

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux

System operacyjny Linux Paweł Rajba pawel.rajba@continet.pl http://kursy24.eu/ Zawartość modułu 3 Zarządzanie użytkownikami Użytkownicy i grupy Katalogi domowe Hasła Pliki konfiguracyjne Polecenia konsolowe Moduł YaST-a Łamanie

Bardziej szczegółowo

System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji

System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji System kontroli dostępu ACCO NET Instrukcja instalacji acco_net_i_pl 12/14 SATEL sp. z o.o. ul. Budowlanych 66 80-298 Gdańsk POLSKA tel. 58 320 94 00 serwis 58 320 94 30 dz. techn. 58 320 94 20; 604 166

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne lab. 4

Technologie informacyjne lab. 4 Technologie informacyjne lab. 4 Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z komunikacją ze zdalnym serwerem w sieci na przykładzie bezpiecznego serwera SSH. Wstępne zapoznanie się z ideą certyfikatów. Praca z edytorem

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe. stderr

Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe. stderr Temat zajęć: Filtry, strumienie standardowe oraz przetwarzanie potokowe Czas realizacji zajęć: 180 min. Zakres materiału, jaki zostanie zrealizowany podczas zajęć: Strumienie standardowe i ich przekierowywanie,

Bardziej szczegółowo

Usługi sieciowe systemu Linux

Usługi sieciowe systemu Linux Usługi sieciowe systemu Linux 1. Serwer WWW Najpopularniejszym serwerem WWW jest Apache, dostępny dla wielu platform i rozprowadzany w pakietach httpd. Serwer Apache bardzo często jest wykorzystywany do

Bardziej szczegółowo

Operatory d - kasuj (do bufora tymczasowego) c - zmień y - zapamiętaj (yank) > - przesuń w prawo < - przesuń w lewo. Informatyka MPDI2. np.

Operatory d - kasuj (do bufora tymczasowego) c - zmień y - zapamiętaj (yank) > - przesuń w prawo < - przesuń w lewo. Informatyka MPDI2. np. Informatyka MPDI2 Ćw. 3 System LINUX(3) Edytor VI VI [czyt. wi-aj] to standardowy uniksowy edytor tekstu, przeznaczony do edycji plików konfiguracyjnych i pisania programów. Vi jest nieprzyjazny dla początkujących

Bardziej szczegółowo

tworzenie katalogów Aby utworzyć nowy katalog wpisz: mkdir katalog1 Ta komenda utworzy katalog o nazwie katalog1.

tworzenie katalogów Aby utworzyć nowy katalog wpisz: mkdir katalog1 Ta komenda utworzy katalog o nazwie katalog1. Linux podobnie jak MacOS X są systemami opartymi na Unixie. Wiele programów linuxowych działa z poziomu terminala dlatego aby móc ich używać należy poznać podstawowe komendy systemu Unix. Nauczycie się

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Klasyczne polecenia: ls [opcje][katalog][pliki] opcje podstawowe -a wyświetla również pliki ukryte -b znaki niedrukowane jako liczby ósemkowe -c sortuje dane zgodnie z datą zmiany -k podaje wielkość pliku

Bardziej szczegółowo

Chemiateoretyczna. Monika Musiał. Ćwiczenia

Chemiateoretyczna. Monika Musiał. Ćwiczenia Chemiateoretyczna Monika Musiał Ćwiczenia SYSTEM LINUX- podstawowe komendy Operacje na katalogach i plikach pwd wypisanie ścieżki do bieża cego katalogu. oznacza katalog bieża cy.. oznacza katalog nadrzȩdny

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika Platforma transakcyjna mforex Trader dla systemu Linux

Instrukcja użytkownika Platforma transakcyjna mforex Trader dla systemu Linux Instrukcja użytkownika Platforma transakcyjna mforex Trader dla systemu Linux Kontakt: e-mail: kontakt@mforex.pl infolinia: 22 697 4774 www.mforex.pl 1 1 O platformie Platforma mforex Trader to część systemu

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa)

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics wersji 20 przy użyciu licencja sieciowa. Ten dokument

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemu Linux

Wstęp do systemu Linux M. Trzebiński Linux 1/8 Wstęp do systemu Linux Maciej Trzebiński Instytut Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk Praktyki studenckie na LHC IFJ PAN 6lipca2015 Uruchomienie maszyny w CC1 M. Trzebiński Linux

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 Praca w powłoce UNIX-owej

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 Praca w powłoce UNIX-owej Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 03 UNIX-owej Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2012-10-09 Co to jest konsola / terminal UNIX-owy? Odpowiednik

Bardziej szczegółowo

JĘZYK SHELL JEST PEŁNYM JĘZYKIEM PROGRAMOWANIA

JĘZYK SHELL JEST PEŁNYM JĘZYKIEM PROGRAMOWANIA JĘZYK SHELL JEST PEŁNYM JĘZYKIEM PROGRAMOWANIA, który zawiera: zmienne, konstrukcje warunkowe i iteracyjne (IF-THEN-ELSE, CASE, DO WHILE, DO UNTIL), konfigurowane środowisko użytkownika. METAZNAKI zestaw

Bardziej szczegółowo

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Terminale ABA-X3 od dostarczane od połowy listopada 2010 r. są wyposażane w oprogramowanie umożliwiające skanowanie podsieci w poszukiwaniu aktywnych

Bardziej szczegółowo

host name: 192.168.11.110 protokół SSH System plików - wprowadzenie Ścieżki dostępu

host name: 192.168.11.110 protokół SSH System plików - wprowadzenie Ścieżki dostępu Ćw. 13 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY ze strony z materiałami dydaktycznymi - zapisać, rozpakować skompresowany plik i uruchomić. 2. Skonfigurować host name: host name: 192.168.11.110

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika)

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika) IBM SPSS Statistics Wersja 22 Linux - Instrukcja instalacji (licencja autoryzowanego użytkownika) Spis treści Instrukcja instalacji.......... 1 Wymagania systemowe........... 1 Kod autoryzacji.............

Bardziej szczegółowo

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików

Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików Wstęp do systemów wielozadaniowych laboratorium 02 Praca w systemie plików Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2013-10-08 Co to jest konsola / terminal UNIX-owy?

Bardziej szczegółowo

System plików - wprowadzenie. Ścieżki dostępu. Informatyka ćw 1

System plików - wprowadzenie. Ścieżki dostępu. Informatyka ćw 1 Informatyka ćw 1 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl - dostęp po zalogowaniu: użytkownik: student hasło: samoloty 2. Skonfigurować połączenie z adresem

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików Systemy teleinformatyczne AiR Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl lub www.prz.rzeszow.pl/~tbajorek - dostęp po zalogowaniu: użytkownik:

Bardziej szczegółowo

Wyrażenia regularne. Wyrażenia regularne 1/41

Wyrażenia regularne. Wyrażenia regularne 1/41 Wyrażenia regularne Wyrażenia regularne 1/41 Wyrażenia regularne 2/41 Po co wyrażenia regularne? Polecenie: $ grep est tekst.txt Zawartość tekst.txt To jest plik tekstowy. Testujemy narzędzie grep. Trzecia

Bardziej szczegółowo

Qmail radość listonosza. Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS

Qmail radość listonosza. Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS Qmail radość listonosza Autorzy: Bartosz Krupowski, Marcin Landoch IVFDS 1 STRESZCZENIE Artykuł jest przedstawieniem podstawowej konfiguracji jednego z najpopularniejszych agentów MTA (Mail Transfer Agent)

Bardziej szczegółowo

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1)

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) 1. Ustawiamy w biosie bootowanie systemu z CD-ROMu bądź z dyskietki (tworzymy wówczas dyskietki startowe). 2. Aby rozpocząć proces instalacji

Bardziej szczegółowo

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika

dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 Edytor Bazy Zmiennych Podręcznik użytkownika asix 4 dokumentacja Edytor Bazy Zmiennych ASKOM i asix to zastrzeżone znaki firmy ASKOM Sp. z o. o., Gliwice. Inne występujące w tekście znaki firmowe

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz kalkulacyjny

Bardziej szczegółowo

Wstęp do informatyki Shell podstawy

Wstęp do informatyki Shell podstawy Wstęp do informatyki Shell podstawy Podstawowe polecenia less plik(i) Przeglądaj interaktywnie zawartość plików. Można używać klawiszy kursora, PgDn, PgUp, etc. Koniec pracy (q), wyszukiwanie / Less is

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna)

IBM SPSS Statistics Wersja 22. Linux - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna) IBM SPSS Statistics Wersja 22 Linux - Instrukcja instalacji (licencja wielokrotna) Spis treści Instrukcja instalacji.......... 1 Wymagania systemowe........... 1 Instalowanie produktu............ 1 Praca

Bardziej szczegółowo

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu Wprowadzenie Memeo Instant Backup pozwala w łatwy sposób chronić dane przed zagrożeniami cyfrowego świata. Aplikacja regularnie i automatycznie tworzy kopie zapasowe ważnych plików znajdujących się na

Bardziej szczegółowo

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn Dodatki Dodatek A Octave Przykłady programów zostały opracowane w środowisku programistycznym Octave 3.6.2 z interfejsem graficznym GNU Octave 1.5.4. Octave jest darmowym środowiskiem programistycznym

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW...

SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW... SPIS TREŚCI 1. WIADOMOŚCI OGÓLNE... 3 2. ZARZĄDZANIE SYSTEMEM LINUX... 3 3. WIELODOSTĘPNOŚĆ... 4 4. SYSTEMY PLIKÓW I STRUKTURA FOLDERÓW... 5 5. UZYSKIWANIE POMOCY SYSTEMOWEJ... 6 6. ZARZĄDZANIE PLIKAMI

Bardziej szczegółowo

- wszystkie elementy - wszystkie elementy

- wszystkie elementy - wszystkie elementy Tablice: indeksy całkowite >=0 tworzenie: TABLICA[0]=45 TABLICA[1]=23 TABLICA[2]=78 lub TABLICA=(45 23 78) lub TABLICA=($@) odwołanie echo ${TABLICA[3] echo ${TABLICA[*] echo ${TABLICA[@] Długość zmiennej:

Bardziej szczegółowo

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II Pracownia komputerowa Dariusz wardecki, wyk II Systemy operacyjne Desktopowe Mobilne Systemy operacyjne Systemy Unixowe Windows! Windows 8 Windows 7 Windows Vista Windows XP... Linux Mac OS X Mountain

Bardziej szczegółowo

Acronis Backup & Recovery 10 Server for Linux. Instrukcja szybkiego rozpoczęcia pracy

Acronis Backup & Recovery 10 Server for Linux. Instrukcja szybkiego rozpoczęcia pracy Acronis Backup & Recovery 10 Server for Linux Instrukcja szybkiego rozpoczęcia pracy W tym dokumencie opisano sposób instalowania programu Acronis Backup & Recovery 10 Server for Linux oraz rozpoczynania

Bardziej szczegółowo

Windows XP Wiersz polecenia

Windows XP Wiersz polecenia Windows XP Wiersz polecenia, opracował Jan Biernat 1 z 7 Windows XP Wiersz polecenia DOS (ang. Disk Operating System) pierwszy przenośny (dyskowy) system operacyjny komputerów PC i mikrokomputerów lat

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH

MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH MATERIAŁY - udostępnianie materiałów dydaktycznych w sieci SGH SPIS TREŚCI i EKRANÓW WSTĘP Ekran1: Wstęp. Logowanie Ekran2: Strona początkowa UDOSTEPNIONE MATERIAŁY Ekran3: Dostępne materiały Ekran4: Zawartość

Bardziej szczegółowo

Instrukcja korzystania z Virtual Box-a i SQLPLUS-a

Instrukcja korzystania z Virtual Box-a i SQLPLUS-a Instrukcja korzystania z Virtual Box-a i SQLPLUS-a Wstęp W tej instrukcji zawarte są procedury dotyczące użytkowania VirtualBox-a i SQLPLUS-a w zakresie: 1. Virtual Box a. podłączanie zewnętrznych współdzielonych

Bardziej szczegółowo

Polecenia wewnętrzne:

Polecenia wewnętrzne: Polecenia wewnętrzne DOS-u znajdują się w pamięci operacyjnej komputera, realizowane przez procesor poleceń COMMANDCOM Polecenia zewnętrzne DOS-u są to pliki ściągane do pamięci operacyjnej każdorazowo

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Linux wybrane zagadnienia. Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

System operacyjny Linux wybrane zagadnienia. Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu System operacyjny Linux wybrane zagadnienia Magda Mielczarek Katedra Genetyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Linux Open Source Stale rozwijany Darmowy (wersje niekomercyjne) Bezpieczny Stabilny

Bardziej szczegółowo

Klawisze funkcyjne w OpenOffice.org Writer

Klawisze funkcyjne w OpenOffice.org Writer Klawisze funkcyjne w OpenOffice.org Writer F2 Ctrl + F2 F3 Ctrl + F3 F4 Shift + F4 F5 Ctrl + Shift + F5 F7 Ctrl + F7 F8 Ctrl + F8 Shift + F8 Ctrl+Shift+F8 F9 Ctrl + F9 Shift + F9 Ctrl + Shift + F9 Ctrl

Bardziej szczegółowo

TEMAT : System operacyjny MS DOS pliki wsadowe

TEMAT : System operacyjny MS DOS pliki wsadowe Temat : Pliki wsadowe w MS-DOS Każdy system operacyjny ma możliwość przetwarzania wsadowego. Zamiast wielokrotnie wpisywać z klawiatury ciągi poleceń można zapisać je w pliku wsadowych (batch). Po uruchomieniu

Bardziej szczegółowo

Pliki wsadowe powłoki Windows.

Pliki wsadowe powłoki Windows. Pliki wsadowe powłoki Windows. Pliki wsadowe powłoki Windows potocznie zwane BAT-ami, są to pliki tekstowe o rozszerzeniu *.bat zawierające zestaw komend wykonywane linijka po linijce przez interpreter

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja do systemu Windows 8.1 przewodnik krok po kroku

Aktualizacja do systemu Windows 8.1 przewodnik krok po kroku Aktualizacja do systemu Windows 8.1 przewodnik krok po kroku Windows 8.1 instalacja i aktualizacja Zaktualizuj BIOS, aplikacje, sterowniki i uruchom usługę Windows Update Wybierz typ instalacji Zainstaluj

Bardziej szczegółowo

Linux Polecenia. Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Problem nadpisywania plików. Opracował: Andrzej Nowak

Linux Polecenia. Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Problem nadpisywania plików. Opracował: Andrzej Nowak Linux Polecenia Opracował: Andrzej Nowak Problem nadpisywania plików. Zmienna noclobber i noglob. Filtry i metaznaki. Utwórz katalog lab_5 i przejdź do niego. $ mkdir lab_5 ; cd lab_5 Problem nadpisywania

Bardziej szczegółowo

Przypomnienie komend linux'a.

Przypomnienie komend linux'a. Przypomnienie komend linux'a. Krzysztof Dynowski Komendy podstawowe date pokazuje datę i czas systemowy history pokazuje historię komend z linii poleceń pwd (print working directory) pokazuje pełną ścieŝkę

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005) Instrukcja numer SPD3/12_02/Z Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005) Opiekun pracowni internetowej cz. 3 Instalacja programu phpmyadmin (PD3) Zadanie 1 Program phpmyadmin jest jednym

Bardziej szczegółowo

UŻYTKOWNIK. APLIKACJE UŻYTKOWE (wszelkie programy zawarte domyślnie w systemie operacyjnym jak i samodzielnie zainstalowane przez użytkownika systemu)

UŻYTKOWNIK. APLIKACJE UŻYTKOWE (wszelkie programy zawarte domyślnie w systemie operacyjnym jak i samodzielnie zainstalowane przez użytkownika systemu) System operacyjny mgr inż. Sławomir Kopko System operacyjny (OS - Operating System) zaraz po sprzęcie jest jednym z najważniejszych składników komputera. Najprościej mówiąc jest to oprogramowanie zarządzające

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

MGA Sp. z o.o. 87-100 Toruń ul. Piaskowa 6

MGA Sp. z o.o. 87-100 Toruń ul. Piaskowa 6 +48 56 66 24 700 +48 56 69 26 998 info@mga.com.pl MGA V3 Third Edition Menu formatki W momencie otwarcia dowolnej formatki menu główne zostaje zastąpione przez menu formatki, które zawiera standardowo

Bardziej szczegółowo

Test. Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi

Test. Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi Test Administrowanie sieciowymi systemami operacyjnymi 1) Która warstwa modelu ISO/OSI jest związana z protokołem IP? A. Sieciowa. B. Fizyczna. C. Transportowa. D. Łącza danych. 2) W sieciach lokalnych,

Bardziej szczegółowo

Nawigacja po długim dokumencie może być męcząca, dlatego warto poznać następujące skróty klawiszowe

Nawigacja po długim dokumencie może być męcząca, dlatego warto poznać następujące skróty klawiszowe Zestawienie wydatków rok 2015 1 Wstaw numerację stron. Aby to zrobić przejdź na zakładkę Wstawianie i w grupie Nagłówek i stopka wybierz Numer strony. Następnie określ pozycję numeru na stronie (na przykład

Bardziej szczegółowo

S P I S POLECEŃ LINUXA

S P I S POLECEŃ LINUXA S P I S POLECEŃ LINUXA Polecenia d l a katalogów Wyświetlanie zawartości katalogów ls ls [opcje][katalog][plik] -a (all) listuje również pliki ukryte zaczynające się znakiem».«-b wyświetla znaki niedrukowalne

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10. Uprawnienia. Dołączanie plików przy pomocy funkcji include() Sprawdzanie, czy plik istnieje przy pmocy funkcji file_exists()

Lekcja 10. Uprawnienia. Dołączanie plików przy pomocy funkcji include() Sprawdzanie, czy plik istnieje przy pmocy funkcji file_exists() Paweł Gmys PHP strona 1 Lekcja 10 Uprawnienia Aby skrypt PHP mógł odwołać się do pliku, musi mieć odpowiednie uprawnienia. Szczegóły są zależne od serwera. Najczęściej chyba skrypt ma uprawnienia takie,

Bardziej szczegółowo

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1

Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Arkusz kalkulacyjny Excel 2010 dla WINDOWS cz. 1 Slajd 1 Excel Slajd 2 Ogólne informacje Arkusz kalkulacyjny podstawowe narzędzie pracy menadżera Arkusz

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc. dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski

Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc. dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski Laboratorium 0: System Linux, edytor vim i kompilator gcc dr inż. Arkadiusz Chrobot dr inż. Grzegorz Łukawski 24 lutego 2015 1. Wprowadzenie W tej instrukcji został zawarty opis środowiska, które będzie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24.03.2015 r. Copyright (c) 2015 Ministerstwo Finansów

Warszawa, 24.03.2015 r. Copyright (c) 2015 Ministerstwo Finansów Ministerstwo Finansów Departament Informatyki Instalacja aplikacji e-deklaracje Desktop w systemie operacyjnym Linux Wersja 5.0.0 Warszawa, 24.03.2015 r. Copyright (c) 2015 Ministerstwo Finansów MINISTERSTWO

Bardziej szczegółowo

Notepad++ / PuTTY. Interaktywne środowisko programowania w języku ForthLogic. www.plcmax.pl. Wersja dokumentu P.1. Wersja dokumentu NP1.

Notepad++ / PuTTY. Interaktywne środowisko programowania w języku ForthLogic. www.plcmax.pl. Wersja dokumentu P.1. Wersja dokumentu NP1. F&F Filipowski sp.j. ul. Konstantynowska 79/81 95-200 Pabianice tel/fax 42-2152383, 2270971 e-mail: Hfif@fif.com.pl www.fif.com.pl Notepad++ / PuTTY Interaktywne środowisko programowania w języku ForthLogic

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie tekstu 2. Operacje na plikach tekstowych w systemie Linux

Przetwarzanie tekstu 2. Operacje na plikach tekstowych w systemie Linux Przetwarzanie tekstu 2 Operacje na plikach tekstowych w systemie Linux filtry programy przetwarzajace pliki (w szczególności tekstowe) w taki sposób, że odczytuja dane (plik wejściowy) ze standardowego

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy. Systemy operacyjne. technik informatyk 351203

Plan wynikowy. Systemy operacyjne. technik informatyk 351203 Plan wynikowy Systemy operacyjne technik informatyk 351203 Lp. Temat Liczba godzin Efekty kształcenia 1. Budowa system komputerowego 3 PKZ (E.b) (2) 2. Instalacja systemu 4 3. Konfiguracja systemu po instalacji

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji aplikacji Comarch Smart Card ToolBox

Instrukcja instalacji aplikacji Comarch Smart Card ToolBox Instrukcja instalacji aplikacji Comarch Smart Card ToolBox dla urządzeń kryptograficznych Bankowość Internetowa R-Online Biznes Spis treści: 1. Wstęp...2 2. Instalacja Comarch Smart Card ToolBox w systemie

Bardziej szczegółowo

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu Pliki. Operacje na plikach w Pascalu ścieżka zapisu, pliki elementowe, tekstowe, operacja plikowa, etapy, assign, zmienna plikowa, skojarzenie, tryby otwarcia, reset, rewrite, append, read, write, buforowanie

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do programu IBM SPSS Modeler Social Network Analysis.............. 1 IBM SPSS

Bardziej szczegółowo

Skanowanie OCR w aplikacji Kancelaria Komornika. Instrukcja dla użytkownika

Skanowanie OCR w aplikacji Kancelaria Komornika. Instrukcja dla użytkownika Skanowanie OCR w aplikacji Kancelaria Komornika Instrukcja dla użytkownika Spis treści 1. Zakładka Wyrażenia... 3 2. Zakładka Grupy wyrażeń... 5 3. Opcje Skanowania / OCR... 7 4. Rozpoznawanie Danych...

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I laboratorium 3 (Informatyka stacjonarne 2 rok, semestr zimowy)

SYSTEMY OPERACYJNE I laboratorium 3 (Informatyka stacjonarne 2 rok, semestr zimowy) Procesy i shell. Polecenia ps, sleep, exit, jobs, bg, fg, top, kill, bash, tcsh, which, type, whereis, touch. Metaznak & i >>. Dowiązania miękkie i twarde. Proces jest programem, który jest wykonywany

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Systemów Operacyjnych Komputerów Tryb linii komend i programowanie wsadowe w systemach DOS/Windows

Laboratorium Systemów Operacyjnych Komputerów Tryb linii komend i programowanie wsadowe w systemach DOS/Windows Laboratorium Systemów Operacyjnych Komputerów Tryb linii komend i programowanie wsadowe w systemach DOS/Windows 1. Tryb linii komend Tryb linii komend pozwala użytkownikowi na zlecanie wykonywania operacji

Bardziej szczegółowo

Instalacja Ubuntu 12.12

Instalacja Ubuntu 12.12 Instalacja Ubuntu 12.12 Instalację systemu operacyjnego zaczynamy jak zawsze od stworzenia (jeśli nie posiadamy oryginalnego) odpowiedniego nośnika. Można użyć płyty lub innego odpowiednio przygotowanego

Bardziej szczegółowo

VinCent Administrator

VinCent Administrator VinCent Administrator Moduł Zarządzania podatnikami Krótka instrukcja obsługi ver. 1.01 Zielona Góra, grudzień 2005 1. Przeznaczenie programu Program VinCent Administrator przeznaczony jest dla administratorów

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT KONSOLI W SYSTEMIE WINDOWS

PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT KONSOLI W SYSTEMIE WINDOWS ZAGADNIENIA Laboratorium 1 Architektura komputerów II Budowa i podstawowe zasady związane z funkcjonowaniem komputera (zagadnienia związane z procesorem, dyskiem twardym, pamięciami, urządzeniami peryferyjnymi,

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000

Systemy operacyjne. Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000 Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski Systemy operacyjne Laboratorium Zasady lokalne i konfiguracja środowiska Windows 2000 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE ĆWICZENIE POLECENIA SYSTEMU MSDOS

SYSTEMY OPERACYJNE ĆWICZENIE POLECENIA SYSTEMU MSDOS SYSTEMY OPERACYJNE ĆWICZENIE POLECENIA SYSTEMU MSDOS 1. Podstawowe informacje Aby uruchomić Wiersz poleceń należy wybrać menu Start, a następnie Uruchom gdzie należy wpisać cmd i zatwierdzić je klawiszem

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre)

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre) Uwagi dotyczące notacji kodu! Wyrazy drukiem prostym -- słowami języka VBA. Wyrazy drukiem pochyłym -- inne fragmenty kodu. Wyrazy w [nawiasach kwadratowych] opcjonalne fragmenty kodu (mogą być, ale nie

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW 2010/2011 putty + winscp Pracownia komputerowa mwt_101 M#wT1_01 mwt_102 M#wT1_02 MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW http://hpc-adm.uci.umk.pl/ IP=158.75.1.113 software:

Bardziej szczegółowo

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład VII

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład VII Wrocław 2006 INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład VII Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl INTERNETOWE BAZY DANYCH PLAN NA DZIŚ : Cookies Sesje Inne możliwości

Bardziej szczegółowo

LINUX. Instalacja oprogramowania

LINUX. Instalacja oprogramowania LINUX Instalacja oprogramowania Ubuntu to jedna z najpopularniejszych dystrybucji Linuksa charakteryzująca się dużą stabilnością i prostotą konfiguracji. Z tego względu instalacje aplikacji na Linuksie

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZANIE MOŻLIWOŚCI...

ROZSZERZANIE MOŻLIWOŚCI... SPIS TREŚCI: Od Autora... 11 ROZSZERZANIE MOŻLIWOŚCI... 13 PROGRAMY PREFERENCYJNE... 15 Czcionki systemowe... 15 Tła okien... 18 Tryb wyświetlania... 22 Zegar i data systemowa... 24 Urządzenia wejścia

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne- tematy do opracowania

Systemy operacyjne- tematy do opracowania Systemy operacyjne- tematy do opracowania Nr Termin Temat Ogólna zawartość Szczegółowa zawartość Co student powinien wiedzieć/umieć po zajęciach? 1 2.03 Podstawowe informacje i charakterystyka systemu

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA

Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA NR ART/SBS/07/01 Pracownia internetowa w szkole ZASTOSOWANIA Artykuły - serwery SBS i ich wykorzystanie Instalacja i Konfiguracja oprogramowania MOL Optiva na szkolnym serwerze (SBS2000) Artykuł opisuje

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

KATEGORIA OBSZAR WIEDZY NR ZADANIA. 2.1.2. Podstawowe informacje i czynności

KATEGORIA OBSZAR WIEDZY NR ZADANIA. 2.1.2. Podstawowe informacje i czynności Moduł 2 - Użytkowanie komputerów - od kandydata wymaga się zaprezentowania wiedzy i umiejętności w zakresie wykorzystania podstawowych funkcji komputera klasy PC i jego systemu operacyjnego. Kandydat powinien

Bardziej szczegółowo

Techniki zaznaczania plików i folderów

Techniki zaznaczania plików i folderów Techniki zaznaczania plików i folderów Aby wykonać określone operacje na plikach lub folderach (np. kopiowanie, usuwanie, zmiana nazwy itp.) należy je najpierw wybrać (zaznaczyć) nazwa i ikona pliku lub

Bardziej szczegółowo

CVS system kontroli wersji

CVS system kontroli wersji CVS system kontroli wersji Agenda Podstawowe pojęcia Podstawowe polecenia Metody dostępu do repozytorium Konfiguracja i używanie aplikacji klienckich Konflikty i ich rozwiązywanie Dodatkowe możliwości

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Scilab: podstawy języka Scilab

Wprowadzenie do Scilab: podstawy języka Scilab Wprowadzenie do Scilab: podstawy języka Scilab Magdalena Deckert, Izabela Szczęch, Barbara Wołyńska, Bartłomiej Prędki Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki Narzędzia Informatyki Narzędzia Informatyki

Bardziej szczegółowo

Skróty klawiaturowe w programie Microsoft Excel 2013

Skróty klawiaturowe w programie Microsoft Excel 2013 y klawiaturowe w programie Microsoft Excel 2013 Przewodnik y klawiaturowe w programie Microsoft Excel 2013 zawiera ponad 200 różnych kombinacji klawiszy wraz z opisem ich działania, których użycie pozwala

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika

Instrukcja użytkownika Instrukcja użytkownika w zakresie obsługi aplikacji internetowej KRAZ Rejestr Podmiotów Prowadzących Agencji Zatrudnienia Spis treści 1. Informacje wstępne... 3 2. Prowadzenie rejestru po zmianie ustawy...

Bardziej szczegółowo

Pracownia Komputerowa wyk ad II

Pracownia Komputerowa wyk ad II Pracownia Komputerowa wykad II dr Magdalena Posiadaa-Zezula Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~mposiada Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl 1 Systemy operacyjne Windows np. Windows 8. Systemy

Bardziej szczegółowo

Linux Leksykon komend i poleceń Opracował: Andrzej Nowak

Linux Leksykon komend i poleceń Opracował: Andrzej Nowak Linux Leksykon komend i poleceń Opracował: Andrzej Nowak ls wyświetla listę plików w katalogu bieżącym ls opcje plik -a uwzględnia pliki, których nazwa zaczyna się od kropki (pliki ukryte) -l wyświetla

Bardziej szczegółowo

WPROWADZANIE ZLECEŃ POPRZEZ STRONĘ WWW.KACZMARSKI.PL INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

WPROWADZANIE ZLECEŃ POPRZEZ STRONĘ WWW.KACZMARSKI.PL INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA WPROWADZANIE ZLECEŃ POPRZEZ STRONĘ WWW.KACZMARSKI.PL INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA WSTĘP... 2 1 UWARUNKOWANIA TECHNICZNE... 2 2 UWARUNKOWANIA FORMALNE... 2 3 LOGOWANIE DO SERWISU... 2 4 WIDOK STRONY GŁÓWNEJ...

Bardziej szczegółowo