Harvard Business Review Polska poleca. Zarządzanie strategicznymi programami: DO NOT COPY. terminal LNG i budowa sieci gazociągów PARTNER WYDANIA:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Harvard Business Review Polska poleca. Zarządzanie strategicznymi programami: DO NOT COPY. terminal LNG i budowa sieci gazociągów PARTNER WYDANIA:"

Transkrypt

1 Harvard Business Review Polska poleca Zarządzanie strategicznymi programami: terminal LNG i budowa sieci gazociągów PARTNER WYDANIA:

2 Zarządzanie strategicznymi programami: terminal LNG i budowa sieci gazociągów Jednym z podstawowych wyzwań, przed którymi staje Polska w rozpoczynającej się właśnie dekadzie, jest konieczność gruntownej modernizacji infrastruktury transportowej i przesyłowej, bez której dalszy rozwój gospodarczy naszego kraju staje pod znakiem zapytania. Niestety, ze względu na szereg ograniczeń prawnych i organizacyjnych, wynikających chociażby z konieczności współpracy sektora administracji z komercyjnymi dostawcami usług, projekty budowy nowych dróg i sieci przesyłowych ciągną się latami bez widocznych skutków. Nie musi tak być! Są już pierwsze przykłady inwestycji realizowanych w nowym i efektywnym modelu. Oddajemy w Państwa ręce przygotowany przez firmę GAZ-SYSTEM S. A. dodatek poświęcony w całości jednemu z takich projektów, tj. programowi budowy infrastruktury gazowej i terminalu LNG w porcie w Świnoujściu. To zaplanowane na wiele lat przedsięwzięcie, prowadzone w ścisłej współpracy firm komercyjnych z organami administracji publicznej, może być źródłem wiedzy przydatnej przy realizacji kolejnych dużych projektów. Antoni Bielewicz redaktor prowadzący

3 Zarządzanie strategicznymi programami: terminal LNG i budowa sieci gazociągów t Zintegrowany system gazowy 4 > Antoni Bielewicz Względy geopolityczne, a także dalszy rozwój gospodarczy Europy Środkowej i Wschodniej, zmuszają kraje regionu do zintensyfikowania prac nad rozwojem oraz integracją sieci przesyłowych gazu. Wyzwania energetyczne Polski > Zuzanna Matyjek Wzrost popytu, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju i regionu, a także szereg nowych regulacji dotyczących ochrony klimatu, stawiają przed polską gospodarką wiele nowych wyzwań. d Rola spółki GAZ-SYSTEM S.A. w projekcie modernizacji i budowy infrastruktury gazowej. Rozmowa z Janem Chadamem, prezesem firmy GAZ-SYSTEM S.A.

4 c M Bezpieczeństwo i współpraca: fundamenty przyszłego wzrostu > Aleksander Grad Nowe inwestycje gazowe mają szanse stać się impulsem dla rozwoju gospodarczego i współpracy pomiędzy krajami UE, a Polskę stawiają w roli lidera. Sekrety skutecznej koordynacji > Tomasz Szubiela, Marcin Guzik Budowa terminalu LNG i portu zewnętrznego w Świnoujściu to jeden z największych projektów inwestycyjnych realizowanych w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu. Sukces tak ogromnego przedsięwzięcia zależy przede wszystkim od skutecznej koordynacji i odpowiedzialności wszystkich partnerów zaangażowanych w pracę. KOMENTARZE ilustracja na okładce: Ikon Images / getty images / flash press media L Finansowanie strategicznych projektów > Adam Bryszewski, Rafał Wittmann Do największych zalet opracowanego przez GAZ-SYSTEM S.A. modelu finansowania inwestycji należy jego elastyczność, a także stosunkowo niski koszt kapitału. Budowa terminalu LNG i portu zewnętrznego w Świnoujściu była możliwa dzięki współpracy wielu podmiotów. Ich opinie na temat realizowanego przedsięwzięcia mogą przeczytać Państwo na stronach: Mikołaj Budzanowski, Ministerstwo Skarbu Państwa 18 Anna Wypych-Namiotko, Ministerstwo Infrastruktury 21 Jarosław Siergiej, Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście 38 Andrzej Borowiec, Urząd Morski w Szczecinie 41 Stanisław Gawłowski, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 43 Michał Kiełsznia, Ministerstwo Środowiska 46 Zbigniew Rapciak, Polskie LNG S.A. 56

5 4

6 Wyzwania energetyczne Polski Prognozowany wzrost zapotrzebowania na energię, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polsce i całej Europie Środkowej oraz unijne ograniczenia w zakresie emisji gazów cieplarnianych to najważniejsze wyzwania, przed którymi staje polski sektor energetyczny. ilustracja: Ikon Images / getty images / flash press media Zuzanna Matyjek Plany naszego kraju w zakresie energetyki i kierunki działań, które umożliwiają ich realizację, wyznacza przyjęta przez rząd przed dwoma laty Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Dokument ten wskazuje kluczowe problemy, przed którymi stanie nasz kraj za 20 lat. Po pierwsze, dynamicznie rosną potrzeby energetyczne naszej gospodarki w 2030 roku będziemy potrzebować ponad 84 Mtoe1, podczas gdy w zeszłym roku wykorzystano 64 Mtoe. Co ciekawe, zdaniem specjalistów z Ministerstwa Gospodarki to nie przemysł będzie motorem tego wzrostu (tu wzrost zapotrzebowania na energię szacowany jest na 15% na przestrzeni między 2006 a 2030 rokiem), ale rynek usług, gdzie przewiduje się prawie dwukrotny wzrost popytu. Spadek popytu na energię oczekiwany jest tylko w jednym sektorze gospodarki w rolnictwie.

7 6 Zuzanna Matyjek ICAN Institute W horyzoncie prognozy, czyli w latach , przewidywany jest wzrost finalnego zużycia energii elektrycznej o 55%, gazu o 29%, ciepła sieciowego o 50%, produktów naftowych o 27%, energii odnawialnej bezpośredniego zużycia o 60% Po drugie, nasz kraj staje w obliczu zupełnie nowych wyzwań. Są one związane przede wszystkim z nieadekwatnym wobec potrzeb poziomem rozwoju infrastruktury wytwórczej i transportowej paliw oraz energii, rosnącym uzależnieniem od zewnętrznych dostaw gazu ziemnego i ropy naftowej, a także zobowiązaniami w zakresie ochrony środowiska, dotyczącymi m.in. ograniczeń emisji CO 2 wynikającymi z polityki przeciwdziałania zmianom klimatycznym prowadzonej przez Unię Europejską. Wszystkie te czynniki mogą w znaczący sposób wpłynąć na model rozwoju gospodarczego naszego kraju. Podstawowe kierunki polskiej polityki energetycznej Resort gospodarki przygotował długoterminową strategię rozwoju polskiego sektora energetycznego. W jej ramach wyznaczono kierunki działań, do których należą: poprawa efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii, dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej, rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii oraz ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko. Kwestia poprawy efektywności energetycznej rynku polskiej gospodarki traktowana jest w strategii priorytetowo, a postęp w tej dziedzinie będzie kluczowy dla realizacji wszystkich pozostałych zadań. Główne cele polityki energetycznej w obszarze poprawy efektywności to dążenie do utrzymania zeroenergetycznego wzrostu gospodarczego, tj. rozwoju gospodarki następującego bez wzrostu zapotrzebowania na energię pierwotną i zmniejszanie energochłonności polskiej gospodarki do poziomu krajów UE-15. Efektywność energetyczna powinna zostać osiągnięta m.in. poprzez zwiększenie sprawności wytwarzania energii elektrycznej, dwukrotny wzrost do roku 2020 produkcji elektrycznej przy użyciu technologii kogeneracji (skojarzonej produkcji ciepła i elektryczności) i zmniejszenie strat w przesyle i dystrybucji, m.in. poprzez modernizację i budowę nowych sieci oraz rozwój generacji rozproszonej. Wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii ma zostać zapewniony przez racjonalne gospodarowanie krajowymi złożami węgla, dywersyfikację źródeł i dostaw gazu ziemnego. Twórcy strategii proponują również zwiększenie dywersyfikacji dostaw ropy naftowej z różnych regionów świata, budowę magazynów ropy i gazu o pojemnościach zapewniających utrzymanie ciągłości dostaw i zwiększenie udziału gazu wydobywanego w kraju w ogólnym zestawieniu źródeł energii. Kolejnym celem strategicznym jest zróżnicowanie struktury wytwarzania energii przez wprowadzenie energetyki jądrowej, która nie dość, że nie emituje CO 2, to jeszcze zapewnia niezależność od typowych miejsc pozyskiwania surowców energetycznych. Pierwsze bloki jądrowe mają być uruchomione w Polsce w 2020 roku. Rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii ma wynikać także ze wzrostu udziału odnawialnych źródeł energii w 2020 roku udział OZE ma wynosić 15% w finalnym zużyciu energii, 10 lat później zaś 20%. W 2020 roku mamy też osiągnąć 10-procentowy udział biopaliw w rynku paliw transportowych i zwiększyć wykorzystanie biopaliw II generacji2. Zmiany

8 7 te mają doprowadzić nas do celu ostatniego, czyli znacznego ograniczenia oddziaływania energetyki na środowisko. Oczekiwania Unii Europejskiej Kwestie związane z energetyką towarzyszą integracji europejskiej od momentu zainicjowania procesów wspólnotowych na początku lat pięćdziesiątych. Znaczenie energii w agendzie politycznej Unii Europejskiej znacznie wzrosło w połowie pierwszej dekady XXI wieku. Głównymi czynnikami determinującymi tę zmianę stały się: agenda klimatyczna UE, chęć dokończenia budowy wewnętrznego rynku energii i konieczność podniesienia poziomu bezpieczeństwa dostaw surowców energetycznych. Wspólnie przyczyniły się one do opracowania legislacji, która w coraz większym stopniu wpływa na kierunki rozwoju europejskiego sektora gazu ziemnego. W 2006 roku opublikowano Zieloną Księgę Europejska strategia na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii. Stała się ona podstawą do wyznaczenia na 2020 rok celów ilościowych, określonych w ramach przyjętego w 2008 roku tzw. pakietu energetyczno-klimatycznego. Cele w nim wyznaczone, zwane potocznie 3x20%, to: zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 20% w stosunku do 1990 roku, zmniejszenie zużycia energii o 20% w porównaniu z prognozami dla UE na 2020 rok, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii do 20% całkowitego zużycia energii w UE, w tym zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w transporcie do 10% Realizacja europejskiej polityki energetycznej wiąże się także z procesem budowy wewnętrznego rynku energii. W tym kontekście priorytetem Unii Europejskiej jest stworzenie efektywnego, bezpiecznego i konkurencyjnego rynku. W tym celu w 1998 i 2003 roku przyjęto dwa pierwsze pakiety liberalizacyjne dotyczące tego sektora. Okazały się one jednak niewystarczające, by budowa wspólnego rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego została ukończona. Podjęto więc kolejne prace legislacyjne, które zaowocowały opracowaniem w 2009 roku III pakietu energetycznego. W odniesieniu do sektora gazu ziemnego wprowadził on przede wszystkim: nową dyrektywę gazową, nowe rozporządzenie o dostępie do sieci przesyłowych gazu ziemnego i rozporządzenie ustanawiające Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER). Zapisy III pakietu ustanawiają także stowarzyszenie operatorów systemów przesyłowych gazu ziemnego European Network Transmission System Operators for Gas (ENTSOG). Jednym z członków i współzałożycieli stowarzyszenia jest GAZ-SYSTEM S. A., który wraz z operatorami systemów przesyłowych z państw Unii Europejskiej współpracuje na forum organizacji, promując dokończenie budowy wewnętrznego rynku gazu ziemnego oraz zapewnienie optymalnego zarządzania i eksploatacji sieci przesyłowej tego surowca, w tym jej właściwego rozwoju technicznego. Zadaniem ENTSOG jest również wypracowanie takich mechanizmów, które zwiększą płynność tego rynku i zagwarantują swobodny przesył gazu ziemnego na obszarze Unii Europejskiej. Potrzeby energetyczne naszej gospodarki dynamicznie rosną a Polska staje w obliczu zupełnie nowych wyzwań związanych z nieadekwatnym do prognozowanego popytu poziomem rozwoju infrastruktury wytwórczej i transportowej.

9 Długoterminowa strategia polskiego sektora energetycznego zakłada: poprawę efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii, dywersyfikację struktury jej wytwarzania, a także rozwój konkurencyjnych rynków oraz ograniczenie oddziaływania tej części przemysłu na środowisko. Osiągnięcie priorytetów europejskiej polityki energetycznej jest jednak niemożliwe bez zapewnienia niezakłóconych i bezpiecznych dostaw surowców energetycznych, od importu których UE staje się coraz bardziej uzależniona. W ostatnich latach europejscy konsumenci kilkakrotnie odczuli negatywne skutki przerw w dostawach gazu ziemnego. Zagrożenie, że znów wystąpią podobne kryzysy, pozostaje realne. Z tego względu UE w 2010 roku wprowadziła szereg nowych rozwiązań mających zapobiegać przerwom w dostawach lub awariom i minimalizować ich skutki. Wśród nich można między innymi wymienić wprowadzenie standardu w zakresie dostaw i w zakresie infrastruktury oraz intensyfikację współpracy regionalnej i na forum całej wspólnoty. Tworzenie funkcjonującego, zintegrowanego rynku gazu ziemnego i gwarancja bezpiecznych dostaw tego surowca wiążą się również z koniecznością rozbudowy sieci przesyłowej w państwach UE. Obecny stopień rozwoju infrastruktury gazowej uniemożliwia w wielu przypadkach szybką i skuteczną reakcję na zakłócenia w dostawach. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera konieczność intensyfikacji prac na rzecz rozbudowy połączeń wzajemnych oraz dywersyfikacji dróg i źródeł zaopatrzenia. W 2008 roku Komisja Europejska w Drugim strategicznym przeglądzie sektora energetycznego (SER2) uzupełniła więc swoje regulacje o postulat rozbudowy infrastruktury energetycznej. W odniesieniu do gazu ziemnego jego głównymi punktami są: Baltic Energy Markets Interconnection Plan (BEMIP), który ma zapewnić integrację rynków energii w rejonie Morza Bałtyckiego; Południowy Korytarz Gazowy, który umożliwi dywersyfikację dostaw gazu ziemnego do UE; plan działań dla LNG, który ma zwiększyć dostępność zdolności regazyfikacyjnych dla jak największej liczby państw członkowskich; rozwój połączeń na osi Północ Południe między Europą Środkową a Europą Południowo-Wschodnią, które pozwolą na integrację krajowych rynków gazu ziemnego w tym regionie. W 2010 roku na forum Unii Europejskiej prowadzony był przegląd dotychczasowej polityki infrastrukturalnej. Zaowocował on komunikatem Priorytety w odniesieniu do infrastruktury energetycznej na 2020 rok i w dalszej perspektywie, w którym określono zaktualizowaną listę największych potrzeb infrastrukturalnych i zaproponowano wprowadzenie szeregu mechanizmów przyspieszających implementację projektów energetycznych. W tym samym roku opublikowano także komunikat Energia Strategia na rzecz konkurencyjnego, zrównoważonego i bezpiecznego sektora energetycznego. Dokument ten zakłada podjęcie działań, które przyczynią się do osiągnięcia celów europejskiej polityki energetycznej na przestrzeni następnej dekady i zagwarantowania skutecznych środków umożliwiających odpowiedź na wyzwania stojące przed rynkiem energii w perspektywie długoterminowej. Nowa strategia ma jednocześnie pomóc w likwidacji niedoskonałości, którymi nadal charakteryzuje się wewnętrzny rynek energii w UE.

10 9 W listopadzie br. Komisja Europejska zaprezentować ma swoją strategię energetyczną aż do 2050 roku. Zgodnie z pierwotnymi zamierzeniami gospodarka Unii ma się wówczas obywać niemal całkowicie bez emisji CO 2. Zgodnie z przedstawionymi w marcu tego roku propozycjami UE ma zredukować emisję gazów cieplarnianych do 2050 roku o 80 95% w stosunku do poziomu z 1990 roku. Gaz paliwem XXI wieku W obliczu tych wyzwań szczególnego znaczenia w polityce energetycznej Unii Europejskiej zaczyna nabierać gaz ziemny. UE jest jednym z największych importerów tego paliwa na świecie (państwa członkowskie importują dziś 57% światowego gazu). Jest to surowiec, który charakteryzuje się najniższym poziomem emisji gazów cieplarnianych wśród wszystkich paliw kopalnych. Moce wytwórcze bazujące na gazie ziemnym oprócz niskich emisji charakteryzują się wysoką elastycznością i sprawnością, krótkim cyklem inwestycyjnym i są konkurencyjne cenowo. Z powodzeniem sprawdzają się we współpracy z OZE, których cykl produkcyjny jest nieregularny. W dłuższej perspektywie, w której UE zamierza przejść od paliw kopalnych do zeroemisyjnych źródeł energii, gaz ziemny pełnić może funkcję tzw. bridge fuel, umożliwiając stopniowy wzrost nowych czystych źródeł. W minionych dziesięcioleciach doszło do radykalnej zmiany struktury źródeł energii na świecie podczas gdy w XIX wieku głównym paliwem był węgiel kamienny, a w XX wieku ropa naftowa, to eksperci zgodnie przewidują, że wiek XXI należeć będzie do gazu ziemnego. W strukturze źródeł energii na polskim rynku wciąż jednak dominuje węgiel kamienny, co skutkuje wysokim poziomem emisji zanieczyszczeń do atmosfery. W Polsce przeciętnie zużywa się rocznie około 1500 kg węgla i tylko 350 m3 gazu ilustracja: Ikon Images / getty images / flash press media

11 10 ziemnego na osobę, podczas gdy np. na Węgrzech jest to tylko 300 kg węgla i 1500 m3 gazu, a we Francji, która korzysta głównie z elektrowni jądrowych, 200 kg węgla i 800 m3 gazu. Uzyskany w 2007 roku blisko 13-procentowy udział gazu w krajowej strukturze źródeł energii pierwotnej jest dwukrotnie niższy od średniego udziału w krajach UE-27, gdzie wynosi on 26,4%3. Powodem tego stanu jest m.in. specyfika polskich zasobów i fakt, że surowce energetyczne inne niż węgiel muszą być importowane. Jednak postulat stopniowego obniżania emisyjności gospodarki wymusza na nas zmianę struktury źródeł energii. Zapotrzebowanie na gaz ziemny będzie więc z roku na rok rosło i tak dziś zużywamy w Polsce 14 mld m3 tego surowca, zaś w 2030 roku ma to być 20,2 mld m3, a być może i znacznie więcej. By jednak osiągnąć zakładany wzrost, potrzebne są znaczące inwestycje infrastrukturalne, które umożliwią pokonanie głównych barier w uzyskaniu przez gaz ziemny o wiele większej niż obecnie roli w strukturze źródeł energii. Do najważniejszych punktów planu rozbudowy i modernizacji naszej gazowej infrastruktury należą strategiczne projekty inwestycyjne prowadzone przez GAZ-SYSTEM, na które spółka wyda w najbliższych latach 8 mld zł. Są to: budowa ponad 1 tys. km nowych gazociągów przesyłowych w Polsce i modernizacja obecnego systemu, budowa terminalu do odbioru skroplonego gazu LNG w Świnoujściu, budowa lub rozbudowa połączeń transgranicznych, czyli gazociągu Polska Czechy w okolicach Cieszyna oraz połączenia Polska Niemcy (modernizacja istniejących oraz budowa nowych gazociągów na Dolnym Śląsku i rozbudowa punktu w Lasowie), a także integracja systemów przesyłowych na poziomie europejskim realizacja w przyszłości analizowanych projektów w zakresie połączeń transgranicznych z Danią (projekt Baltic Pipe), Litwą i Słowacją. Rozbudowa infrastruktury umożliwi także zwiększenie stopnia gazyfikacji kraju. Pozwoli więc na usunięcie białych plam na gazowej mapie Polski i zwiększenie w ten sposób popytu na to paliwo. Wraz z możliwościami technicznymi przesyłu pozytywnie wpłynie to na konkurencyjność polskiego rynku gazu

12 11 ziemnego pojawi się szansa na udział w nim większej liczby dostawców tego surowca. Rozbudowa odpowiedniej infrastruktury podniesie też bezpieczeństwo energetyczne w kraju i w Europie Środkowej, ponieważ powstaną warunki techniczne, by dywersyfikować źródła energii i dostaw gazu. ilustracja: Ikon Images / getty images / flash press media Bezpieczeństwo energetyczne W dyskusji o bezpieczeństwie energetycznym gaz ziemny pełni dziś rolę strategicznego surowca, zaś sama debata odbywa się na wielu płaszczyznach. Każdy uczestnik rynku gazowego inaczej rozumie pojęcie bezpieczeństwa energetycznego. Dla przemysłu i konsumentów bezpieczeństwo energetyczne oznacza niezakłócone dostawy energii po atrakcyjnej cenie. Z kolei dla eksporterów tego paliwa bezpieczeństwo jest uwarunkowane wysokim popytem, a co za nim idzie dochodami. Dla państw importujących gaz bezpieczeństwo zapewni gwarancja dostaw w odpowiednim czasie i po odpowiedniej cenie. Na poziomie Unii Europejskiej bezpieczeństwo energetyczne oznacza w szczególności dywersyfikację dostaw gazu (dziś prawie 100% gazu w regionie Europy Środkowej importowane jest z Rosji) i szansę realizacji unijnych założeń klimatycznych. Gaz ziemny staje się dla Unii coraz istotniejszym źródłem energii, ponieważ jego wykorzystanie powoduje relatywnie mniejszą niż w przypadku węgla kamiennego i ropy naftowej emisję szkodliwych substancji do atmosfery. Polska określiła swoje pojmowanie bezpieczeństwa energetycznego w ustawie Prawo energetyczne jako stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie oraz ekonomicznie uzasadniony i przy jednoczesnym zachowaniu wymagań ochrony środowiska. Strategiczne kierunki działań, które mają zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne Polski, opisano m.in. w Strategii bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, która została zatwierdzona 13 listopada 2007 roku, a także w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku. Wśród najważniejszych biznesowych projektów inwestycyjnych, które mają zapewnić nam bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego, wymieniono następujące działania: budowa terminalu do odbioru gazu skroplonego (LNG) w Świnoujściu; rozbudowa systemu przesyłowego i dystrybucyjnego gazu ziemnego; zwiększenie pojemności magazynowych gazu; realizacja inwestycji umożliwiających zwiększenie wydobycia gazu na terytorium Polski; dywersyfikacja dostaw poprzez budowę systemu przesyłowego umożliwiającego dostawy gazu ziemnego z północy, zachodu i południa oraz budowa połączeń międzysystemowych. Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju poprzez dywersyfikację źródeł dostaw gazu ziemnego uszczegółowiono w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku. Za cele strategiczne uznano tu: zwiększenie przez przedsiębiorstwa zasobów gazu ziemnego pozostających w ich dyspozycji; zwiększenie możliwości wydobycia gazu ziemnego na terytorium Polski; zapewnienie alternatywnych źródeł i dostaw gazu do Polski; rozbudowę systemu przesyłowego W obliczu szeregu wyzwań, przed którymi staje nasz kraj i cała Unia Europejska, szczególnego znaczenia w polityce energetycznej zaczynają nabierać kwestie związane z wydobyciem i przesyłem gazu ziemnego.

13 12 i dystrybucyjnego gazu ziemnego; zwiększenie pojemności magazynowych oraz pozyskanie przez polskie przedsiębiorstwa dostępu do złóż gazu ziemnego poza granicami kraju. Podmiotem odpowiedzialnym za inwestycje w zakresie poprawy bezpieczeństwa energetycznego w aspekcie przesyłowym, czyli stworzenie technicznych możliwości do odbioru gazu z nowych źródeł i jego przesyłu na terenie kraju, jest spółka GAZ-SYSTEM. Budowa terminalu LNG umożliwi polskim podmiotom dostęp do globalnego rynku LNG, zapewniając jednocześnie dywersyfikację dostaw gazu. Rozwój nowych połączeń międzysystemowych na granicy z Czechami i z Niemcami, w ramach programu rozbudowy sieci gazociągów, umożliwi lepszą integrację Polski z europejskim systemem przesyłu gazu ziemnego. Wszystkie te inwestycje w bezpośredni lub pośredni sposób przyczynią się więc także do podniesienia bezpieczeństwa energetycznego w Unii Europejskiej. Gaz ziemny powinien stać się jednym z podstawowych surowców energetycznych, a jego znaczenie w ogólnej puli tych zasobów powinno w najbliższych latach znacząco wzrosnąć. Przeszkodą pozostaje niski stopień rozwoju infrastruktury przesyłowej gazu ziemnego w Polsce. O tym, w jaki sposób w najbliższych latach rozwijać się będzie ten system, a także o tym, jaką rolę w realizacji tych projektów pełni GAZ-SYSTEM, przeczytają Państwo w dalszej części dodatku. 1. Mtoe to milion ton oleju ekwiwalentnego; toe jest energetycznym równoważnikiem jednej metrycznej tony ropy naftowej o wartości opałowej równej kcal/kg. 2. Biopaliwa I generacji to paliwa produkowane z roślin, które uprawiane są do produkcji żywności. Powstają z glukozy lub skrobi (paliwa alkoholowe) albo tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych. Biopaliwa II generacji to paliwa otrzymywane z materiałów, które nie są konkurencją dla produkcji żywności. Przede wszystkim są to drewno i drewnopochodne materiały odpadowe, a także słoma i inne odpady z produkcji rolnej. Źródło: Eurogas annual report LNG (Liquefied Natural Gas) skroplony gaz ziemny. Produkowany jest z gazu ziemnego poprzez usuwanie zanieczyszczeń, a następnie zmianę stanu skupienia pod wpływem ciśnienia i bardzo niskiej temperatury ok. 160 C ( 270 F). Po skropleniu otrzymuje się bardzo czyste, bezbarwne i bezwonne paliwo, bez właściwości toksycznych i korozyjnych. W skład LNG wchodzi głównie metan i niewielkie ilości innych węglowodorów. Skroplony gaz ziemny ma objętość około 600 razy mniejszą niż w stanie naturalnym, co czyni go bardziej ekonomicznym w transporcie i magazynowaniu. Po dostarczeniu na miejsce przeznaczenia LNG jest poddawany procesowi regazyfikacji, czyli ponownego przekształcenia w gaz poprzez ogrzanie surowca w stanie ciekłym.

14 ver. t C L U B E L I T E C L U B Wiedza w biznesie zmienia wszystko Harvard Business Review Polska Club Klub liderów polskiego biznesu Warunki członkostwa: Klub wyłącznie dla właścicieli firm, prezesów, dyrektorów i menedżerów Harvard Business Review polska Club to: wiedza o zarządzaniu, strategii i przywództwie, do której dostęp mają tylko nieliczni networking wśród liderów polskiego biznesu konferencje, szkolenia, warsztaty ze światowymi autorytetami biznesu Sprawdź ofertę klubu na Reklama własna wydawcy

15 14

16 Zintegrowany system gazowy Presja związana z liberalizacją rynku energii, koniecznością zabezpieczenia źródeł jej dostaw i wprowadzeniem pakietu klimatycznego UE sprawia, że jednym z kluczowych wyzwań, przed którymi staje Stary Kontynent, jest konieczność rozbudowy i integracji systemu gazowego. ilustracja: Ikon Images / getty images / flash press media Antoni Bielewicz Konieczność spełnienia odpowiednich norm emisyjnych, szereg uwarunkowań związanych z działaniami zmierzającymi do liberalizacji rynku energii i potrzeba zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego sprawiają, że Unia Europejska od kilkunastu lat intensywnie pracuje nad rozwiązaniami, które zapewniłyby stabilność dostaw energii pochodzącej z gazu. Skutkiem tych wysiłków jest szereg regulacji wpływających na kierunki rozwoju europejskiego systemu gazowniczego. Wśród nich najważniejsze są nowe zasady zarządzania siecią gazowniczą wynikające z dyrektywy gazowej, a także rozporządzenia o dostępie do sieci przesyłowych gazu ziemnego. Nadzór nad rozwojem tej struktury sprawuje Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), która współpracuje w tym zakresie ze Stowarzyszeniem

17 16 Operatorów Systemów Przesyłowych Gazu Ziemnego (European Network Transmission System Operators for Gas ENTSOG). Celem ich działania pozostaje dokończenie budowy wewnętrznego rynku gazu ziemnego, zapewnienie optymalnego zarządzania siecią przesyłową tego surowca, jej eksploatacji i rozwoju, a także wypracowanie mechanizmów, które zwiększą płynność tego rynku oraz zagwarantują swobodny przesył gazu ziemnego na obszarze Unii Europejskiej. Antoni Bielewicz ICAN Institute Bezpieczny korytarz Podstawowym warunkiem dobrego funkcjonowania zintegrowanego i bezpiecznego europejskiego rynku gazu jest rozbudowa sieci przesyłowej w państwach UE, a w szczególności intensyfikacja prac nad rozszerzeniem połączeń wzajemnych i dywersyfikacją dróg oraz źródeł zaopatrzenia w gaz. Potrzeba integracji unijnych systemów stała się oczywista po kryzysie w styczniu 2009 roku, kiedy w związku z konfliktem pomiędzy Rosją a Ukrainą kraje UE odnotowały okresowy spadek importu gazu. Wtedy to znaczącemu przyspieszeniu uległy prace nad stworzeniem wspólnego systemu przesyłowego. Efektem tych działań ma być pełna integracja europejskiego rynku gazu do 2015 roku. Aby sprostać temu wyzwaniu, państwa UE realizują szereg toczących się równolegle projektów. Do najważniejszych z nich należą: realizacja Planu połączenia bałtyckich rynków energii (Baltic Energy Markets Interconnection Plan BEMIP); budowa południowego korytarza gazowego, który umożliwi dywersyfikację dostaw gazu ziemnego do UE; integracja i zwiększenie wysiłków zmierzających do zapewnienia odpowiednich zdolności regazyfikacyjnych (a więc umożliwiających dostawę gazu z różnych kierunków) dla jak największej liczby państw członkowskich; rozwój połączeń na osi Północ Południe w Europie Środkowej i Południowo- -Wschodniej, pozwalających na integrację krajowych rynków gazu ziemnego w tym regionie. Z lokalnego punktu widzenia szczególną rolę odgrywa ten ostatni projekt, tj. rozwój korytarza gazowego Północ Południe, związana z tym rozbudowa połączeń międzysystemowych z państwami sąsiadującymi i modernizacja polskiej sieci gazociągów przesyłowych. Koncepcja ta, wspierana przez Unię Europejską, zakłada połączenie terminalu LNG (powstającego na polskim wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w Świnoujściu) przez południową Polskę, Republikę Czeską, Słowację, Węgry z terminalem LNG Adria w Chorwacji i ewentualnie gazociągiem Nabucco, którym gaz ziemny z Iranu, Azerbejdżanu lub wschodniej części Turcji ma być poprzez Bułgarię, Rumunię i Węgry transportowany do Austrii. Wprowadzenie w życie tych zamierzeń przyniesie wymierne efekty o charakterze politycznym i gospodarczym. Po pierwsze, pozwoli na integrację regionalnych rynków gazowych, a poprzez umożliwienie dostępu do nowych źródeł na północy i południu kontynentu zwiększy bezpieczeństwo energetyczne całej Europy Środkowo-Wschodniej. Po drugie, specyfika jego budowy (korytarz Północ Południe ma nie być oddzielnym gazociągiem, ale w istocie łączyć istniejące i rozbudowywane wewnętrzne systemy przesyłowe poszczególnych państw) sprawia, że jest to inwestycja o stosunkowo niskich i rozłożonych w czasie kosztach. Pozwala to na sukcesywne

18 17 Schemat połączeń gazowych w Europie Środkowej litwa niemcy 4 polska Rosja 2 białoruś rep. czeska 1 słowacja ukraina Austria 5 chorwacja węgry Bośnia i hercegowina 3 serbia rumunia 1 Elementy korytarza gazowego Północ-Południe 2 Planowany gazociąg Polska-Litwa 3 Europejska część gazociągu Nabucco (w planach) 4 Terminal LNG 5 Terminal LNG Adria uzyskiwanie efektów w miarę realizacji poszczególnych elementów planu. Będzie ona bodźcem dla rozwoju i lepszego wykorzystania wewnętrznych systemów przesyłowych w Europie Środkowej i Wschodniej. W efekcie korytarz zapewni większą spójność koncepcji rozwoju systemów przesyłowych w regionie, większą koordynację regionalnych projektów infrastrukturalnych w tym zakresie i stopniowo przyczyniać się będzie do ujednolicenia zasad funkcjonowania rynków gazowych. Po trzecie, integracja sieci umożliwi wdrożenie regionalnych procedur prewencyjnych i awaryjnych w przypadku sytuacji kryzysowych, będących wynikiem zarówno działań natury, jak i problemów polityczno-gospodarczych. Po czwarte, powstanie korytarza Północ Południe stworzy techniczne możliwości zakupu i transportu tańszego gazu na rynkach spot, a być może także jego eksportu do innych krajów. Dzięki integracji regionalny rynek gazu będzie również atrakcyjniejszy dla dużych dostawców. W dłuższej perspektywie przyczyni się więc do podniesienia jego konkurencyjności. Zmieni też pozycję Polski, ponieważ nasz system przesyłowy będzie odgrywać aktywną rolę w transporcie

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r.

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Terminal LNG Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu Warszawa, 14 grudnia 2011 GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A.: Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal. LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa

Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal. LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa energetycznego Polski Jan Chadam, Prezes Zarządu GAZ-SYSTEM S.A. Program Infrastruktura i Środowisko na półmetku energetyka

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A.

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. Co oznaczają dla rozwoju infrastruktury przesyłu gazu? S Y S T E M, K T Ó R Y Ł Ą C Z Y Kim jesteśmy? GAZ-SYSTEM S.A. jest jednoosobową

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu Tłocznia gazu w Goleniowie. Fot. Bartosz Lewandowski, GAZ-SYSTEM S.A. Podstawowe informacje o projekcie Gazociąg Świnoujście Szczecin połączy terminal LNG w Świnoujściu z krajową siecią gazociągów poprzez

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Piotr Bujalski Zastępca Dyrektora Krajowej Dyspozycji Gazu GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 7 marca 2013 GAZ-SYSTEM S.A.

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Tomasz Stępień, Prezes Zarządu Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Kierunki strategiczne KIERUNEK 1 Budowa pozycji Spółki dzięki aktywnemu zaangażowaniu

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego Terminal LNG Tadeusz Zwierzyński - Wiceprezes Zarządu PGNiG Warszawa, 1 grudnia 2006 roku Agenda 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030 05. Paliwa gazowe 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 2 5.3. Przewidywane zmiany... 3 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe... 5 5.1. Wprowadzenie W otoczeniu

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE JEST NIEWIDOCZNE...

NAJWAŻNIEJSZE JEST NIEWIDOCZNE... NAJWAŻNIEJSZE JEST NIEWIDOCZNE......TAK JAK 170 TYS. KM NASZYCH GAZOCIĄGÓW. 2 MIEJSCE NA RYNKU GAZU DZIAŁALNOŚĆ PSG MIEJSCE NA RYNKU GAZU DZIAŁALNOŚĆ PSG Jesteśmy nowoczesnym przedsiębiorstwem o bogatych

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku mgr inż. Andrzej Kiełbik 1. Warunki dla tworzenia zliberalizowanego rynku gazowego w Polsce: 2. Aktualny stan systemu gazowniczego w Polsce, 3. Plany

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Jan Chadam Prezes Zarządu Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej 29 Październik 2014 GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

WallStreet 18 Karpacz 2014

WallStreet 18 Karpacz 2014 WallStreet 18 Karpacz 2014 Agenda Kim jesteśmy Kluczowe fakty Charakterystyka rynku Gaz płynny Olej napędowy i biopaliwa Gaz ziemny Wyniki finansowe Prognozy finansowe Cele biznesowe Kim jesteśmy? UNIMOT

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe kryteria formalne

Dodatkowe kryteria formalne Załącznik do Uchwały nr 32/2015 Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014 2020 z dnia 21 września 2015 r.. w sprawie przyjęcia sektorowych kryteriów wyboru projektów dla

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Kielce, dn. 7 marca 2014 r. 2 Wzywania stojące przed polską energetyką

Bardziej szczegółowo

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu Kilka slajdów z wykładu Projekt Polityki Energetycznej Polski 2050 a rynek gazu Europa i liberalizacja rynku gazu Ceny gazu mechanizmy, formuły, umowy

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji.

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Seminarium "Bezpieczna Chemia Warszawa, 5 listopada 2014 roku Pan Zbigniew Szpak, Prezes KAPE S.A.

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Zagadnienia, problemy, wskazania Opracował: mgr inż. Jerzy Piszczek Katowice, grudzień 2009r. I. WPROWADZENIE Praktyczna realizacja zasad zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii.

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Finansowanie projektów sektora energii w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Warszawa 4 lipca

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków dr inż. Andrzej Tyszecki Poznań, 21 listopada 2012 Aspekty prawne Obszary: lądowe i morskie Prawo: krajowe, UE i międzynarodowe Problemy: zmienność

Bardziej szczegółowo

orporacyjny er k fold

orporacyjny er k fold folder korporacyjny folder korporacyjny Operator Gazociągów Przesyłowych S.A. Misja firmy str. 1 2 3 4 5 Misja firmy Profil firmy Rozwój sieci przesyłowej Odpowiedzialny biznes Informacje finansowe 3

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji Notatka Informacyjna Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Efektywność energetyczna

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY : Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY grudzień 2014 BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE Polska w UE - modernizacja infrastruktury PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

Bardziej szczegółowo

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519 Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej Protokołem o wniesieniu zmian do Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu rosyjskiego

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja MIĘDZYZDROJE, maj 2012 1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji c) Połączenia

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE

Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE Energia odnawialna a budownictwo wymagania prawne w Polsce i UE dr inŝ. Krystian Kurowski Laboratorium Badawcze Kolektorów Słonecznych przy Instytucie Paliw i Energii Odnawialnej 1 zakłada zwiększenie

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3

Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Fundusze europejskie na odnawialne źródła energii. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, działania 9.4, 9.5, 9.6 i 10.3 Magdalena Mielczarska-Rogulska Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie wykorzystania odnawialnych i alternatywnych źródeł energii w Małopolsce. Prezes Zarządu: Lilianna Piwowarska-Solarz

Dobre praktyki w zakresie wykorzystania odnawialnych i alternatywnych źródeł energii w Małopolsce. Prezes Zarządu: Lilianna Piwowarska-Solarz Dobre praktyki w zakresie wykorzystania odnawialnych i alternatywnych źródeł energii w Małopolsce Prezes Zarządu: Lilianna Piwowarska-Solarz Małopolska Agencja Energii i Środowiska Jesteśmy pierwszą w

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020

Strategia GK Energetyka na lata 2015-2020 Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zachęcam do lektury, Adam Witek Prezes Zarządu GK Energetyka sp. z o.o. 2 Cele strategiczne Podstawowe oczekiwania wobec GK Energetyka

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Program dla Europy

Inteligentna Energia Program dla Europy Inteligentna Energia Program dla Europy informacje ogólne, priorytety. Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness and Innovation framework Programme

Bardziej szczegółowo

Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich. Mariusz Wójcik

Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich. Mariusz Wójcik Działania FNEZ w 2014 r. w kontekście Planu działania dla morskiej energetyki wiatrowej w regionach nadmorskich Mariusz Wójcik Prezentacja Wybrane dotychczasowe działania FNEZ Program rozwoju morskiej

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Polska jako istotne ogniwo korytarza transportowego północ południe

Polska jako istotne ogniwo korytarza transportowego północ południe Polska jako istotne ogniwo korytarza transportowego północ południe Ekonomiczne perspektywy rozwoju Czechy i Niemcy od lat należą do strategicznych partnerów gospodarczych Polski. Na te kraje przypada

Bardziej szczegółowo

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 W zakresie polityki energetycznej Dania przykłada ogromną wagę do wspierania efektywności energetycznej na różnych etapach, począwszy od produkcji po konsumpcję,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne Kilka slajdów z wykładu Andrzej Szczęśniak ekspert rynku energii i bezpieczeństwa www.szczesniak.pl Agenda wykładu 1. Fundamenty 2. Globalne wyzwania i USA 3. Europa i Rosja

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE. Kontekst. Kwiecień 2013

Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE. Kontekst. Kwiecień 2013 Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE Kwiecień 2013 Streszczenie opracowania Międzynarodowego Instytutu na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Biopaliwa za jaką cenę? Przegląd kosztów

Bardziej szczegółowo