Harvard Business Review Polska poleca. Zarządzanie strategicznymi programami: DO NOT COPY. terminal LNG i budowa sieci gazociągów PARTNER WYDANIA:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Harvard Business Review Polska poleca. Zarządzanie strategicznymi programami: DO NOT COPY. terminal LNG i budowa sieci gazociągów PARTNER WYDANIA:"

Transkrypt

1 Harvard Business Review Polska poleca Zarządzanie strategicznymi programami: terminal LNG i budowa sieci gazociągów PARTNER WYDANIA:

2 Zarządzanie strategicznymi programami: terminal LNG i budowa sieci gazociągów Jednym z podstawowych wyzwań, przed którymi staje Polska w rozpoczynającej się właśnie dekadzie, jest konieczność gruntownej modernizacji infrastruktury transportowej i przesyłowej, bez której dalszy rozwój gospodarczy naszego kraju staje pod znakiem zapytania. Niestety, ze względu na szereg ograniczeń prawnych i organizacyjnych, wynikających chociażby z konieczności współpracy sektora administracji z komercyjnymi dostawcami usług, projekty budowy nowych dróg i sieci przesyłowych ciągną się latami bez widocznych skutków. Nie musi tak być! Są już pierwsze przykłady inwestycji realizowanych w nowym i efektywnym modelu. Oddajemy w Państwa ręce przygotowany przez firmę GAZ-SYSTEM S. A. dodatek poświęcony w całości jednemu z takich projektów, tj. programowi budowy infrastruktury gazowej i terminalu LNG w porcie w Świnoujściu. To zaplanowane na wiele lat przedsięwzięcie, prowadzone w ścisłej współpracy firm komercyjnych z organami administracji publicznej, może być źródłem wiedzy przydatnej przy realizacji kolejnych dużych projektów. Antoni Bielewicz redaktor prowadzący

3 Zarządzanie strategicznymi programami: terminal LNG i budowa sieci gazociągów t Zintegrowany system gazowy 4 > Antoni Bielewicz Względy geopolityczne, a także dalszy rozwój gospodarczy Europy Środkowej i Wschodniej, zmuszają kraje regionu do zintensyfikowania prac nad rozwojem oraz integracją sieci przesyłowych gazu. Wyzwania energetyczne Polski > Zuzanna Matyjek Wzrost popytu, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju i regionu, a także szereg nowych regulacji dotyczących ochrony klimatu, stawiają przed polską gospodarką wiele nowych wyzwań. d Rola spółki GAZ-SYSTEM S.A. w projekcie modernizacji i budowy infrastruktury gazowej. Rozmowa z Janem Chadamem, prezesem firmy GAZ-SYSTEM S.A.

4 c M Bezpieczeństwo i współpraca: fundamenty przyszłego wzrostu > Aleksander Grad Nowe inwestycje gazowe mają szanse stać się impulsem dla rozwoju gospodarczego i współpracy pomiędzy krajami UE, a Polskę stawiają w roli lidera. Sekrety skutecznej koordynacji > Tomasz Szubiela, Marcin Guzik Budowa terminalu LNG i portu zewnętrznego w Świnoujściu to jeden z największych projektów inwestycyjnych realizowanych w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu. Sukces tak ogromnego przedsięwzięcia zależy przede wszystkim od skutecznej koordynacji i odpowiedzialności wszystkich partnerów zaangażowanych w pracę. KOMENTARZE ilustracja na okładce: Ikon Images / getty images / flash press media L Finansowanie strategicznych projektów > Adam Bryszewski, Rafał Wittmann Do największych zalet opracowanego przez GAZ-SYSTEM S.A. modelu finansowania inwestycji należy jego elastyczność, a także stosunkowo niski koszt kapitału. Budowa terminalu LNG i portu zewnętrznego w Świnoujściu była możliwa dzięki współpracy wielu podmiotów. Ich opinie na temat realizowanego przedsięwzięcia mogą przeczytać Państwo na stronach: Mikołaj Budzanowski, Ministerstwo Skarbu Państwa 18 Anna Wypych-Namiotko, Ministerstwo Infrastruktury 21 Jarosław Siergiej, Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście 38 Andrzej Borowiec, Urząd Morski w Szczecinie 41 Stanisław Gawłowski, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 43 Michał Kiełsznia, Ministerstwo Środowiska 46 Zbigniew Rapciak, Polskie LNG S.A. 56

5 4

6 Wyzwania energetyczne Polski Prognozowany wzrost zapotrzebowania na energię, konieczność zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Polsce i całej Europie Środkowej oraz unijne ograniczenia w zakresie emisji gazów cieplarnianych to najważniejsze wyzwania, przed którymi staje polski sektor energetyczny. ilustracja: Ikon Images / getty images / flash press media Zuzanna Matyjek Plany naszego kraju w zakresie energetyki i kierunki działań, które umożliwiają ich realizację, wyznacza przyjęta przez rząd przed dwoma laty Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Dokument ten wskazuje kluczowe problemy, przed którymi stanie nasz kraj za 20 lat. Po pierwsze, dynamicznie rosną potrzeby energetyczne naszej gospodarki w 2030 roku będziemy potrzebować ponad 84 Mtoe1, podczas gdy w zeszłym roku wykorzystano 64 Mtoe. Co ciekawe, zdaniem specjalistów z Ministerstwa Gospodarki to nie przemysł będzie motorem tego wzrostu (tu wzrost zapotrzebowania na energię szacowany jest na 15% na przestrzeni między 2006 a 2030 rokiem), ale rynek usług, gdzie przewiduje się prawie dwukrotny wzrost popytu. Spadek popytu na energię oczekiwany jest tylko w jednym sektorze gospodarki w rolnictwie.

7 6 Zuzanna Matyjek ICAN Institute W horyzoncie prognozy, czyli w latach , przewidywany jest wzrost finalnego zużycia energii elektrycznej o 55%, gazu o 29%, ciepła sieciowego o 50%, produktów naftowych o 27%, energii odnawialnej bezpośredniego zużycia o 60% Po drugie, nasz kraj staje w obliczu zupełnie nowych wyzwań. Są one związane przede wszystkim z nieadekwatnym wobec potrzeb poziomem rozwoju infrastruktury wytwórczej i transportowej paliw oraz energii, rosnącym uzależnieniem od zewnętrznych dostaw gazu ziemnego i ropy naftowej, a także zobowiązaniami w zakresie ochrony środowiska, dotyczącymi m.in. ograniczeń emisji CO 2 wynikającymi z polityki przeciwdziałania zmianom klimatycznym prowadzonej przez Unię Europejską. Wszystkie te czynniki mogą w znaczący sposób wpłynąć na model rozwoju gospodarczego naszego kraju. Podstawowe kierunki polskiej polityki energetycznej Resort gospodarki przygotował długoterminową strategię rozwoju polskiego sektora energetycznego. W jej ramach wyznaczono kierunki działań, do których należą: poprawa efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii, dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej, rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii oraz ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko. Kwestia poprawy efektywności energetycznej rynku polskiej gospodarki traktowana jest w strategii priorytetowo, a postęp w tej dziedzinie będzie kluczowy dla realizacji wszystkich pozostałych zadań. Główne cele polityki energetycznej w obszarze poprawy efektywności to dążenie do utrzymania zeroenergetycznego wzrostu gospodarczego, tj. rozwoju gospodarki następującego bez wzrostu zapotrzebowania na energię pierwotną i zmniejszanie energochłonności polskiej gospodarki do poziomu krajów UE-15. Efektywność energetyczna powinna zostać osiągnięta m.in. poprzez zwiększenie sprawności wytwarzania energii elektrycznej, dwukrotny wzrost do roku 2020 produkcji elektrycznej przy użyciu technologii kogeneracji (skojarzonej produkcji ciepła i elektryczności) i zmniejszenie strat w przesyle i dystrybucji, m.in. poprzez modernizację i budowę nowych sieci oraz rozwój generacji rozproszonej. Wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii ma zostać zapewniony przez racjonalne gospodarowanie krajowymi złożami węgla, dywersyfikację źródeł i dostaw gazu ziemnego. Twórcy strategii proponują również zwiększenie dywersyfikacji dostaw ropy naftowej z różnych regionów świata, budowę magazynów ropy i gazu o pojemnościach zapewniających utrzymanie ciągłości dostaw i zwiększenie udziału gazu wydobywanego w kraju w ogólnym zestawieniu źródeł energii. Kolejnym celem strategicznym jest zróżnicowanie struktury wytwarzania energii przez wprowadzenie energetyki jądrowej, która nie dość, że nie emituje CO 2, to jeszcze zapewnia niezależność od typowych miejsc pozyskiwania surowców energetycznych. Pierwsze bloki jądrowe mają być uruchomione w Polsce w 2020 roku. Rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii ma wynikać także ze wzrostu udziału odnawialnych źródeł energii w 2020 roku udział OZE ma wynosić 15% w finalnym zużyciu energii, 10 lat później zaś 20%. W 2020 roku mamy też osiągnąć 10-procentowy udział biopaliw w rynku paliw transportowych i zwiększyć wykorzystanie biopaliw II generacji2. Zmiany

8 7 te mają doprowadzić nas do celu ostatniego, czyli znacznego ograniczenia oddziaływania energetyki na środowisko. Oczekiwania Unii Europejskiej Kwestie związane z energetyką towarzyszą integracji europejskiej od momentu zainicjowania procesów wspólnotowych na początku lat pięćdziesiątych. Znaczenie energii w agendzie politycznej Unii Europejskiej znacznie wzrosło w połowie pierwszej dekady XXI wieku. Głównymi czynnikami determinującymi tę zmianę stały się: agenda klimatyczna UE, chęć dokończenia budowy wewnętrznego rynku energii i konieczność podniesienia poziomu bezpieczeństwa dostaw surowców energetycznych. Wspólnie przyczyniły się one do opracowania legislacji, która w coraz większym stopniu wpływa na kierunki rozwoju europejskiego sektora gazu ziemnego. W 2006 roku opublikowano Zieloną Księgę Europejska strategia na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii. Stała się ona podstawą do wyznaczenia na 2020 rok celów ilościowych, określonych w ramach przyjętego w 2008 roku tzw. pakietu energetyczno-klimatycznego. Cele w nim wyznaczone, zwane potocznie 3x20%, to: zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 20% w stosunku do 1990 roku, zmniejszenie zużycia energii o 20% w porównaniu z prognozami dla UE na 2020 rok, zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii do 20% całkowitego zużycia energii w UE, w tym zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w transporcie do 10% Realizacja europejskiej polityki energetycznej wiąże się także z procesem budowy wewnętrznego rynku energii. W tym kontekście priorytetem Unii Europejskiej jest stworzenie efektywnego, bezpiecznego i konkurencyjnego rynku. W tym celu w 1998 i 2003 roku przyjęto dwa pierwsze pakiety liberalizacyjne dotyczące tego sektora. Okazały się one jednak niewystarczające, by budowa wspólnego rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego została ukończona. Podjęto więc kolejne prace legislacyjne, które zaowocowały opracowaniem w 2009 roku III pakietu energetycznego. W odniesieniu do sektora gazu ziemnego wprowadził on przede wszystkim: nową dyrektywę gazową, nowe rozporządzenie o dostępie do sieci przesyłowych gazu ziemnego i rozporządzenie ustanawiające Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER). Zapisy III pakietu ustanawiają także stowarzyszenie operatorów systemów przesyłowych gazu ziemnego European Network Transmission System Operators for Gas (ENTSOG). Jednym z członków i współzałożycieli stowarzyszenia jest GAZ-SYSTEM S. A., który wraz z operatorami systemów przesyłowych z państw Unii Europejskiej współpracuje na forum organizacji, promując dokończenie budowy wewnętrznego rynku gazu ziemnego oraz zapewnienie optymalnego zarządzania i eksploatacji sieci przesyłowej tego surowca, w tym jej właściwego rozwoju technicznego. Zadaniem ENTSOG jest również wypracowanie takich mechanizmów, które zwiększą płynność tego rynku i zagwarantują swobodny przesył gazu ziemnego na obszarze Unii Europejskiej. Potrzeby energetyczne naszej gospodarki dynamicznie rosną a Polska staje w obliczu zupełnie nowych wyzwań związanych z nieadekwatnym do prognozowanego popytu poziomem rozwoju infrastruktury wytwórczej i transportowej.

9 Długoterminowa strategia polskiego sektora energetycznego zakłada: poprawę efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii, dywersyfikację struktury jej wytwarzania, a także rozwój konkurencyjnych rynków oraz ograniczenie oddziaływania tej części przemysłu na środowisko. Osiągnięcie priorytetów europejskiej polityki energetycznej jest jednak niemożliwe bez zapewnienia niezakłóconych i bezpiecznych dostaw surowców energetycznych, od importu których UE staje się coraz bardziej uzależniona. W ostatnich latach europejscy konsumenci kilkakrotnie odczuli negatywne skutki przerw w dostawach gazu ziemnego. Zagrożenie, że znów wystąpią podobne kryzysy, pozostaje realne. Z tego względu UE w 2010 roku wprowadziła szereg nowych rozwiązań mających zapobiegać przerwom w dostawach lub awariom i minimalizować ich skutki. Wśród nich można między innymi wymienić wprowadzenie standardu w zakresie dostaw i w zakresie infrastruktury oraz intensyfikację współpracy regionalnej i na forum całej wspólnoty. Tworzenie funkcjonującego, zintegrowanego rynku gazu ziemnego i gwarancja bezpiecznych dostaw tego surowca wiążą się również z koniecznością rozbudowy sieci przesyłowej w państwach UE. Obecny stopień rozwoju infrastruktury gazowej uniemożliwia w wielu przypadkach szybką i skuteczną reakcję na zakłócenia w dostawach. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera konieczność intensyfikacji prac na rzecz rozbudowy połączeń wzajemnych oraz dywersyfikacji dróg i źródeł zaopatrzenia. W 2008 roku Komisja Europejska w Drugim strategicznym przeglądzie sektora energetycznego (SER2) uzupełniła więc swoje regulacje o postulat rozbudowy infrastruktury energetycznej. W odniesieniu do gazu ziemnego jego głównymi punktami są: Baltic Energy Markets Interconnection Plan (BEMIP), który ma zapewnić integrację rynków energii w rejonie Morza Bałtyckiego; Południowy Korytarz Gazowy, który umożliwi dywersyfikację dostaw gazu ziemnego do UE; plan działań dla LNG, który ma zwiększyć dostępność zdolności regazyfikacyjnych dla jak największej liczby państw członkowskich; rozwój połączeń na osi Północ Południe między Europą Środkową a Europą Południowo-Wschodnią, które pozwolą na integrację krajowych rynków gazu ziemnego w tym regionie. W 2010 roku na forum Unii Europejskiej prowadzony był przegląd dotychczasowej polityki infrastrukturalnej. Zaowocował on komunikatem Priorytety w odniesieniu do infrastruktury energetycznej na 2020 rok i w dalszej perspektywie, w którym określono zaktualizowaną listę największych potrzeb infrastrukturalnych i zaproponowano wprowadzenie szeregu mechanizmów przyspieszających implementację projektów energetycznych. W tym samym roku opublikowano także komunikat Energia Strategia na rzecz konkurencyjnego, zrównoważonego i bezpiecznego sektora energetycznego. Dokument ten zakłada podjęcie działań, które przyczynią się do osiągnięcia celów europejskiej polityki energetycznej na przestrzeni następnej dekady i zagwarantowania skutecznych środków umożliwiających odpowiedź na wyzwania stojące przed rynkiem energii w perspektywie długoterminowej. Nowa strategia ma jednocześnie pomóc w likwidacji niedoskonałości, którymi nadal charakteryzuje się wewnętrzny rynek energii w UE.

10 9 W listopadzie br. Komisja Europejska zaprezentować ma swoją strategię energetyczną aż do 2050 roku. Zgodnie z pierwotnymi zamierzeniami gospodarka Unii ma się wówczas obywać niemal całkowicie bez emisji CO 2. Zgodnie z przedstawionymi w marcu tego roku propozycjami UE ma zredukować emisję gazów cieplarnianych do 2050 roku o 80 95% w stosunku do poziomu z 1990 roku. Gaz paliwem XXI wieku W obliczu tych wyzwań szczególnego znaczenia w polityce energetycznej Unii Europejskiej zaczyna nabierać gaz ziemny. UE jest jednym z największych importerów tego paliwa na świecie (państwa członkowskie importują dziś 57% światowego gazu). Jest to surowiec, który charakteryzuje się najniższym poziomem emisji gazów cieplarnianych wśród wszystkich paliw kopalnych. Moce wytwórcze bazujące na gazie ziemnym oprócz niskich emisji charakteryzują się wysoką elastycznością i sprawnością, krótkim cyklem inwestycyjnym i są konkurencyjne cenowo. Z powodzeniem sprawdzają się we współpracy z OZE, których cykl produkcyjny jest nieregularny. W dłuższej perspektywie, w której UE zamierza przejść od paliw kopalnych do zeroemisyjnych źródeł energii, gaz ziemny pełnić może funkcję tzw. bridge fuel, umożliwiając stopniowy wzrost nowych czystych źródeł. W minionych dziesięcioleciach doszło do radykalnej zmiany struktury źródeł energii na świecie podczas gdy w XIX wieku głównym paliwem był węgiel kamienny, a w XX wieku ropa naftowa, to eksperci zgodnie przewidują, że wiek XXI należeć będzie do gazu ziemnego. W strukturze źródeł energii na polskim rynku wciąż jednak dominuje węgiel kamienny, co skutkuje wysokim poziomem emisji zanieczyszczeń do atmosfery. W Polsce przeciętnie zużywa się rocznie około 1500 kg węgla i tylko 350 m3 gazu ilustracja: Ikon Images / getty images / flash press media

11 10 ziemnego na osobę, podczas gdy np. na Węgrzech jest to tylko 300 kg węgla i 1500 m3 gazu, a we Francji, która korzysta głównie z elektrowni jądrowych, 200 kg węgla i 800 m3 gazu. Uzyskany w 2007 roku blisko 13-procentowy udział gazu w krajowej strukturze źródeł energii pierwotnej jest dwukrotnie niższy od średniego udziału w krajach UE-27, gdzie wynosi on 26,4%3. Powodem tego stanu jest m.in. specyfika polskich zasobów i fakt, że surowce energetyczne inne niż węgiel muszą być importowane. Jednak postulat stopniowego obniżania emisyjności gospodarki wymusza na nas zmianę struktury źródeł energii. Zapotrzebowanie na gaz ziemny będzie więc z roku na rok rosło i tak dziś zużywamy w Polsce 14 mld m3 tego surowca, zaś w 2030 roku ma to być 20,2 mld m3, a być może i znacznie więcej. By jednak osiągnąć zakładany wzrost, potrzebne są znaczące inwestycje infrastrukturalne, które umożliwią pokonanie głównych barier w uzyskaniu przez gaz ziemny o wiele większej niż obecnie roli w strukturze źródeł energii. Do najważniejszych punktów planu rozbudowy i modernizacji naszej gazowej infrastruktury należą strategiczne projekty inwestycyjne prowadzone przez GAZ-SYSTEM, na które spółka wyda w najbliższych latach 8 mld zł. Są to: budowa ponad 1 tys. km nowych gazociągów przesyłowych w Polsce i modernizacja obecnego systemu, budowa terminalu do odbioru skroplonego gazu LNG w Świnoujściu, budowa lub rozbudowa połączeń transgranicznych, czyli gazociągu Polska Czechy w okolicach Cieszyna oraz połączenia Polska Niemcy (modernizacja istniejących oraz budowa nowych gazociągów na Dolnym Śląsku i rozbudowa punktu w Lasowie), a także integracja systemów przesyłowych na poziomie europejskim realizacja w przyszłości analizowanych projektów w zakresie połączeń transgranicznych z Danią (projekt Baltic Pipe), Litwą i Słowacją. Rozbudowa infrastruktury umożliwi także zwiększenie stopnia gazyfikacji kraju. Pozwoli więc na usunięcie białych plam na gazowej mapie Polski i zwiększenie w ten sposób popytu na to paliwo. Wraz z możliwościami technicznymi przesyłu pozytywnie wpłynie to na konkurencyjność polskiego rynku gazu

12 11 ziemnego pojawi się szansa na udział w nim większej liczby dostawców tego surowca. Rozbudowa odpowiedniej infrastruktury podniesie też bezpieczeństwo energetyczne w kraju i w Europie Środkowej, ponieważ powstaną warunki techniczne, by dywersyfikować źródła energii i dostaw gazu. ilustracja: Ikon Images / getty images / flash press media Bezpieczeństwo energetyczne W dyskusji o bezpieczeństwie energetycznym gaz ziemny pełni dziś rolę strategicznego surowca, zaś sama debata odbywa się na wielu płaszczyznach. Każdy uczestnik rynku gazowego inaczej rozumie pojęcie bezpieczeństwa energetycznego. Dla przemysłu i konsumentów bezpieczeństwo energetyczne oznacza niezakłócone dostawy energii po atrakcyjnej cenie. Z kolei dla eksporterów tego paliwa bezpieczeństwo jest uwarunkowane wysokim popytem, a co za nim idzie dochodami. Dla państw importujących gaz bezpieczeństwo zapewni gwarancja dostaw w odpowiednim czasie i po odpowiedniej cenie. Na poziomie Unii Europejskiej bezpieczeństwo energetyczne oznacza w szczególności dywersyfikację dostaw gazu (dziś prawie 100% gazu w regionie Europy Środkowej importowane jest z Rosji) i szansę realizacji unijnych założeń klimatycznych. Gaz ziemny staje się dla Unii coraz istotniejszym źródłem energii, ponieważ jego wykorzystanie powoduje relatywnie mniejszą niż w przypadku węgla kamiennego i ropy naftowej emisję szkodliwych substancji do atmosfery. Polska określiła swoje pojmowanie bezpieczeństwa energetycznego w ustawie Prawo energetyczne jako stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie oraz ekonomicznie uzasadniony i przy jednoczesnym zachowaniu wymagań ochrony środowiska. Strategiczne kierunki działań, które mają zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne Polski, opisano m.in. w Strategii bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, która została zatwierdzona 13 listopada 2007 roku, a także w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku. Wśród najważniejszych biznesowych projektów inwestycyjnych, które mają zapewnić nam bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego, wymieniono następujące działania: budowa terminalu do odbioru gazu skroplonego (LNG) w Świnoujściu; rozbudowa systemu przesyłowego i dystrybucyjnego gazu ziemnego; zwiększenie pojemności magazynowych gazu; realizacja inwestycji umożliwiających zwiększenie wydobycia gazu na terytorium Polski; dywersyfikacja dostaw poprzez budowę systemu przesyłowego umożliwiającego dostawy gazu ziemnego z północy, zachodu i południa oraz budowa połączeń międzysystemowych. Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju poprzez dywersyfikację źródeł dostaw gazu ziemnego uszczegółowiono w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku. Za cele strategiczne uznano tu: zwiększenie przez przedsiębiorstwa zasobów gazu ziemnego pozostających w ich dyspozycji; zwiększenie możliwości wydobycia gazu ziemnego na terytorium Polski; zapewnienie alternatywnych źródeł i dostaw gazu do Polski; rozbudowę systemu przesyłowego W obliczu szeregu wyzwań, przed którymi staje nasz kraj i cała Unia Europejska, szczególnego znaczenia w polityce energetycznej zaczynają nabierać kwestie związane z wydobyciem i przesyłem gazu ziemnego.

13 12 i dystrybucyjnego gazu ziemnego; zwiększenie pojemności magazynowych oraz pozyskanie przez polskie przedsiębiorstwa dostępu do złóż gazu ziemnego poza granicami kraju. Podmiotem odpowiedzialnym za inwestycje w zakresie poprawy bezpieczeństwa energetycznego w aspekcie przesyłowym, czyli stworzenie technicznych możliwości do odbioru gazu z nowych źródeł i jego przesyłu na terenie kraju, jest spółka GAZ-SYSTEM. Budowa terminalu LNG umożliwi polskim podmiotom dostęp do globalnego rynku LNG, zapewniając jednocześnie dywersyfikację dostaw gazu. Rozwój nowych połączeń międzysystemowych na granicy z Czechami i z Niemcami, w ramach programu rozbudowy sieci gazociągów, umożliwi lepszą integrację Polski z europejskim systemem przesyłu gazu ziemnego. Wszystkie te inwestycje w bezpośredni lub pośredni sposób przyczynią się więc także do podniesienia bezpieczeństwa energetycznego w Unii Europejskiej. Gaz ziemny powinien stać się jednym z podstawowych surowców energetycznych, a jego znaczenie w ogólnej puli tych zasobów powinno w najbliższych latach znacząco wzrosnąć. Przeszkodą pozostaje niski stopień rozwoju infrastruktury przesyłowej gazu ziemnego w Polsce. O tym, w jaki sposób w najbliższych latach rozwijać się będzie ten system, a także o tym, jaką rolę w realizacji tych projektów pełni GAZ-SYSTEM, przeczytają Państwo w dalszej części dodatku. 1. Mtoe to milion ton oleju ekwiwalentnego; toe jest energetycznym równoważnikiem jednej metrycznej tony ropy naftowej o wartości opałowej równej kcal/kg. 2. Biopaliwa I generacji to paliwa produkowane z roślin, które uprawiane są do produkcji żywności. Powstają z glukozy lub skrobi (paliwa alkoholowe) albo tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych. Biopaliwa II generacji to paliwa otrzymywane z materiałów, które nie są konkurencją dla produkcji żywności. Przede wszystkim są to drewno i drewnopochodne materiały odpadowe, a także słoma i inne odpady z produkcji rolnej. Źródło: Eurogas annual report LNG (Liquefied Natural Gas) skroplony gaz ziemny. Produkowany jest z gazu ziemnego poprzez usuwanie zanieczyszczeń, a następnie zmianę stanu skupienia pod wpływem ciśnienia i bardzo niskiej temperatury ok. 160 C ( 270 F). Po skropleniu otrzymuje się bardzo czyste, bezbarwne i bezwonne paliwo, bez właściwości toksycznych i korozyjnych. W skład LNG wchodzi głównie metan i niewielkie ilości innych węglowodorów. Skroplony gaz ziemny ma objętość około 600 razy mniejszą niż w stanie naturalnym, co czyni go bardziej ekonomicznym w transporcie i magazynowaniu. Po dostarczeniu na miejsce przeznaczenia LNG jest poddawany procesowi regazyfikacji, czyli ponownego przekształcenia w gaz poprzez ogrzanie surowca w stanie ciekłym.

14 ver. t C L U B E L I T E C L U B Wiedza w biznesie zmienia wszystko Harvard Business Review Polska Club Klub liderów polskiego biznesu Warunki członkostwa: Klub wyłącznie dla właścicieli firm, prezesów, dyrektorów i menedżerów Harvard Business Review polska Club to: wiedza o zarządzaniu, strategii i przywództwie, do której dostęp mają tylko nieliczni networking wśród liderów polskiego biznesu konferencje, szkolenia, warsztaty ze światowymi autorytetami biznesu Sprawdź ofertę klubu na Reklama własna wydawcy

15 14

16 Zintegrowany system gazowy Presja związana z liberalizacją rynku energii, koniecznością zabezpieczenia źródeł jej dostaw i wprowadzeniem pakietu klimatycznego UE sprawia, że jednym z kluczowych wyzwań, przed którymi staje Stary Kontynent, jest konieczność rozbudowy i integracji systemu gazowego. ilustracja: Ikon Images / getty images / flash press media Antoni Bielewicz Konieczność spełnienia odpowiednich norm emisyjnych, szereg uwarunkowań związanych z działaniami zmierzającymi do liberalizacji rynku energii i potrzeba zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego sprawiają, że Unia Europejska od kilkunastu lat intensywnie pracuje nad rozwiązaniami, które zapewniłyby stabilność dostaw energii pochodzącej z gazu. Skutkiem tych wysiłków jest szereg regulacji wpływających na kierunki rozwoju europejskiego systemu gazowniczego. Wśród nich najważniejsze są nowe zasady zarządzania siecią gazowniczą wynikające z dyrektywy gazowej, a także rozporządzenia o dostępie do sieci przesyłowych gazu ziemnego. Nadzór nad rozwojem tej struktury sprawuje Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), która współpracuje w tym zakresie ze Stowarzyszeniem

17 16 Operatorów Systemów Przesyłowych Gazu Ziemnego (European Network Transmission System Operators for Gas ENTSOG). Celem ich działania pozostaje dokończenie budowy wewnętrznego rynku gazu ziemnego, zapewnienie optymalnego zarządzania siecią przesyłową tego surowca, jej eksploatacji i rozwoju, a także wypracowanie mechanizmów, które zwiększą płynność tego rynku oraz zagwarantują swobodny przesył gazu ziemnego na obszarze Unii Europejskiej. Antoni Bielewicz ICAN Institute Bezpieczny korytarz Podstawowym warunkiem dobrego funkcjonowania zintegrowanego i bezpiecznego europejskiego rynku gazu jest rozbudowa sieci przesyłowej w państwach UE, a w szczególności intensyfikacja prac nad rozszerzeniem połączeń wzajemnych i dywersyfikacją dróg oraz źródeł zaopatrzenia w gaz. Potrzeba integracji unijnych systemów stała się oczywista po kryzysie w styczniu 2009 roku, kiedy w związku z konfliktem pomiędzy Rosją a Ukrainą kraje UE odnotowały okresowy spadek importu gazu. Wtedy to znaczącemu przyspieszeniu uległy prace nad stworzeniem wspólnego systemu przesyłowego. Efektem tych działań ma być pełna integracja europejskiego rynku gazu do 2015 roku. Aby sprostać temu wyzwaniu, państwa UE realizują szereg toczących się równolegle projektów. Do najważniejszych z nich należą: realizacja Planu połączenia bałtyckich rynków energii (Baltic Energy Markets Interconnection Plan BEMIP); budowa południowego korytarza gazowego, który umożliwi dywersyfikację dostaw gazu ziemnego do UE; integracja i zwiększenie wysiłków zmierzających do zapewnienia odpowiednich zdolności regazyfikacyjnych (a więc umożliwiających dostawę gazu z różnych kierunków) dla jak największej liczby państw członkowskich; rozwój połączeń na osi Północ Południe w Europie Środkowej i Południowo- -Wschodniej, pozwalających na integrację krajowych rynków gazu ziemnego w tym regionie. Z lokalnego punktu widzenia szczególną rolę odgrywa ten ostatni projekt, tj. rozwój korytarza gazowego Północ Południe, związana z tym rozbudowa połączeń międzysystemowych z państwami sąsiadującymi i modernizacja polskiej sieci gazociągów przesyłowych. Koncepcja ta, wspierana przez Unię Europejską, zakłada połączenie terminalu LNG (powstającego na polskim wybrzeżu Morza Bałtyckiego, w Świnoujściu) przez południową Polskę, Republikę Czeską, Słowację, Węgry z terminalem LNG Adria w Chorwacji i ewentualnie gazociągiem Nabucco, którym gaz ziemny z Iranu, Azerbejdżanu lub wschodniej części Turcji ma być poprzez Bułgarię, Rumunię i Węgry transportowany do Austrii. Wprowadzenie w życie tych zamierzeń przyniesie wymierne efekty o charakterze politycznym i gospodarczym. Po pierwsze, pozwoli na integrację regionalnych rynków gazowych, a poprzez umożliwienie dostępu do nowych źródeł na północy i południu kontynentu zwiększy bezpieczeństwo energetyczne całej Europy Środkowo-Wschodniej. Po drugie, specyfika jego budowy (korytarz Północ Południe ma nie być oddzielnym gazociągiem, ale w istocie łączyć istniejące i rozbudowywane wewnętrzne systemy przesyłowe poszczególnych państw) sprawia, że jest to inwestycja o stosunkowo niskich i rozłożonych w czasie kosztach. Pozwala to na sukcesywne

18 17 Schemat połączeń gazowych w Europie Środkowej litwa niemcy 4 polska Rosja 2 białoruś rep. czeska 1 słowacja ukraina Austria 5 chorwacja węgry Bośnia i hercegowina 3 serbia rumunia 1 Elementy korytarza gazowego Północ-Południe 2 Planowany gazociąg Polska-Litwa 3 Europejska część gazociągu Nabucco (w planach) 4 Terminal LNG 5 Terminal LNG Adria uzyskiwanie efektów w miarę realizacji poszczególnych elementów planu. Będzie ona bodźcem dla rozwoju i lepszego wykorzystania wewnętrznych systemów przesyłowych w Europie Środkowej i Wschodniej. W efekcie korytarz zapewni większą spójność koncepcji rozwoju systemów przesyłowych w regionie, większą koordynację regionalnych projektów infrastrukturalnych w tym zakresie i stopniowo przyczyniać się będzie do ujednolicenia zasad funkcjonowania rynków gazowych. Po trzecie, integracja sieci umożliwi wdrożenie regionalnych procedur prewencyjnych i awaryjnych w przypadku sytuacji kryzysowych, będących wynikiem zarówno działań natury, jak i problemów polityczno-gospodarczych. Po czwarte, powstanie korytarza Północ Południe stworzy techniczne możliwości zakupu i transportu tańszego gazu na rynkach spot, a być może także jego eksportu do innych krajów. Dzięki integracji regionalny rynek gazu będzie również atrakcyjniejszy dla dużych dostawców. W dłuższej perspektywie przyczyni się więc do podniesienia jego konkurencyjności. Zmieni też pozycję Polski, ponieważ nasz system przesyłowy będzie odgrywać aktywną rolę w transporcie

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r.

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Terminal LNG Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu Warszawa, 14 grudnia 2011 GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A.: Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal. LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa

Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal. LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa energetycznego Polski Jan Chadam, Prezes Zarządu GAZ-SYSTEM S.A. Program Infrastruktura i Środowisko na półmetku energetyka

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Agenda. Rynek gazu w Polsce. 2 Prognozy rynkowe. Oferta gazowa Grupy TAURON - Multipakiet

Agenda. Rynek gazu w Polsce. 2 Prognozy rynkowe. Oferta gazowa Grupy TAURON - Multipakiet Agenda 1 Rynek gazu w Polsce 2 Prognozy rynkowe 3 Dane rynkowe Źródło: Urząd Regulacji Energetyki Dane rynkowe Udział gazu ziemnego w strukturze zużycia energii pierwotnej w krajach europejskich Źródło:

Bardziej szczegółowo

Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu

Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu Korytarz przesyłowy Zachód-Wschód Połączenie Ukrainy z europejskim rynkiem gazu październik 2014 Wstęp Europa Centralna (Polska, Czechy, Słowacja i Węgry) wraz z Ukrainą zużywają ok. 85 mld m 3 gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A.

Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. ul. Mszczonowska 4 02-337 Warszawa tel. 22 220 18 00 faks: 22 220 16 06 e-mail: pr@gaz-system.pl www.gaz-system.pl PROJEKTY O STATUSIE PCI REALIZOWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A.

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. Co oznaczają dla rozwoju infrastruktury przesyłu gazu? S Y S T E M, K T Ó R Y Ł Ą C Z Y Kim jesteśmy? GAZ-SYSTEM S.A. jest jednoosobową

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu Tłocznia gazu w Goleniowie. Fot. Bartosz Lewandowski, GAZ-SYSTEM S.A. Podstawowe informacje o projekcie Gazociąg Świnoujście Szczecin połączy terminal LNG w Świnoujściu z krajową siecią gazociągów poprzez

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo dostaw gazu

Bezpieczeństwo dostaw gazu HES II Bezpieczeństwo dostaw gazu Marek Foltynowicz Listopad 2006 1 Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Polityka energetyczna Polski do 2030 roku IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA MIASTO 2010 EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W MIASTACH Joanna Strzelec- Łobodzińska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki Struktura

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Porównanie strategii i doświadczeń Polski, Czech i Niemiec mgr Łukasz Nadolny Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Tomasz Stępień, Prezes Zarządu Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Kierunki strategiczne KIERUNEK 1 Budowa pozycji Spółki dzięki aktywnemu zaangażowaniu

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Piotr Bujalski Zastępca Dyrektora Krajowej Dyspozycji Gazu GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 7 marca 2013 GAZ-SYSTEM S.A.

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA

IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA Pozyskiwanie środków UE na inwestycje firm gazowniczych w perspektywie budżetowej 2014-2020 Warszawa, 2 grudnia 2011 r. KIM JESTEŚMY Izba Gospodarcza Gazownictwa została utworzona

Bardziej szczegółowo

Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego

Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego Marzena Chodor Dyrekcja Środowisko Komisja Europejska Slide 1 Podstawowe cele polityki klimatycznoenergetycznej

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

Hub gazowy w Polsce dywersyfikacja źródeł i autonomia w kreowaniu ceny na rynku

Hub gazowy w Polsce dywersyfikacja źródeł i autonomia w kreowaniu ceny na rynku Hub gazowy w Polsce dywersyfikacja źródeł i autonomia w kreowaniu ceny na rynku Dr Marcin Sienkiewicz Dyrektor TGE Hub Polska. IX FORUM OBROTU Janów Podlaski, 20-22 czerwca 2016 Strona Agenda Co to jest

Bardziej szczegółowo

VIII FORUM ENERGETYCZNE

VIII FORUM ENERGETYCZNE VIII Forum Energetyczne 1 VIII FORUM ENERGETYCZNE Sopot, 16 18 Grudnia 2013 r. Europa znalazła się w sytuacji paradoksu energetycznego. Spowolnienie gospodarcze, wzrost efektywności energetycznej i udziału

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Projekty poprawiające konkurencyjność polskiej gospodarki. Wrzesień, 2013 r. Jan Chadam Prezes Zarządu GAZ-SYSTEM S.A.

GAZ-SYSTEM S.A. Projekty poprawiające konkurencyjność polskiej gospodarki. Wrzesień, 2013 r. Jan Chadam Prezes Zarządu GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A. Projekty poprawiające konkurencyjność polskiej gospodarki Jan Chadam Prezes Zarządu GAZ-SYSTEM S.A. Wrzesień, 2013 r. Niemcy GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa

Bardziej szczegółowo

CP Energia. Prezentacja Grupy CP Energia niezależnego dystrybutora gazu ziemnego. Warszawa, grudzień 2009

CP Energia. Prezentacja Grupy CP Energia niezależnego dystrybutora gazu ziemnego. Warszawa, grudzień 2009 Prezentacja Grupy niezależnego dystrybutora gazu ziemnego Warszawa, grudzień 2009 Agenda Profil i strategia Grupy Realizacja celów emisji akcji serii G i I Rynek gazu ziemnego w Polsce 2 Profil i strategia

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego Terminal LNG Tadeusz Zwierzyński - Wiceprezes Zarządu PGNiG Warszawa, 1 grudnia 2006 roku Agenda 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ Bytom, 23 grudnia 2014 r. Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej (2011 rok) cel główny rozwój gospodarki niskoemisyjnej

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE JEST NIEWIDOCZNE...

NAJWAŻNIEJSZE JEST NIEWIDOCZNE... NAJWAŻNIEJSZE JEST NIEWIDOCZNE......TAK JAK 170 TYS. KM NASZYCH GAZOCIĄGÓW. 2 MIEJSCE NA RYNKU GAZU DZIAŁALNOŚĆ PSG MIEJSCE NA RYNKU GAZU DZIAŁALNOŚĆ PSG Jesteśmy nowoczesnym przedsiębiorstwem o bogatych

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej Akademia Finansów Polskie Towarzystwo Współpracy z Klubem Rzymskim Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej dr Konrad Prandecki kprand@interia.pl Plan wystąpienia Znaczenie energii we

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa. Lublin, 23 maja 2013 r.

Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa. Lublin, 23 maja 2013 r. Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa Lublin, 23 maja 2013 r. O czym będzie mowa Projekt nowej polityki energetycznej Polski (NPE) Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030 05. Paliwa gazowe 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 2 5.3. Przewidywane zmiany... 3 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe... 5 5.1. Wprowadzenie W otoczeniu

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Znaczenie polskiej infrastruktury gazowej na wspólnym rynku energii UE

Znaczenie polskiej infrastruktury gazowej na wspólnym rynku energii UE Znaczenie polskiej infrastruktury gazowej na wspólnym rynku energii UE Autor: dr Mariusz Ruszel, adiunkt w Katedrze Ekonomii, Wydział Zarządzania, Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza ("Nowa

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku mgr inż. Andrzej Kiełbik 1. Warunki dla tworzenia zliberalizowanego rynku gazowego w Polsce: 2. Aktualny stan systemu gazowniczego w Polsce, 3. Plany

Bardziej szczegółowo

Dyplomacja energetyczna i klimatyczna

Dyplomacja energetyczna i klimatyczna Dyplomacja energetyczna i klimatyczna w służbie bezpieczeństwa Polski Memorandum do Ministra Spraw Zagranicznych Warszawa, luty 2016 roku Szanowny Panie Ministrze, Po raz pierwszy od 1989 roku wyłoniony

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Spraw Zagranicznych 2009 2008/2239(INI) 12.12.2008 POPRAWKI 1-22 Giorgos Dimitrakopoulos (PE414.226v01-00) w sprawie drugiego strategicznego przeglądu energetycznego (2008/2239(INI))

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Jan Chadam Prezes Zarządu Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej 29 Październik 2014 GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

REC Waldemar Szulc. Rynek ciepła - wyzwania dla generacji. Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A.

REC Waldemar Szulc. Rynek ciepła - wyzwania dla generacji. Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A. REC 2012 Rynek ciepła - wyzwania dla generacji Waldemar Szulc Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A. PGE GiEK S.A. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna Jest największym wytwórcą

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Energetyka w Polsce stan obecny i perspektywy Andrzej Kassenberg, Instytut na rzecz Ekorozwoju

Energetyka w Polsce stan obecny i perspektywy Andrzej Kassenberg, Instytut na rzecz Ekorozwoju Energetyka w Polsce stan obecny i perspektywy Andrzej Kassenberg, Instytut na rzecz Ekorozwoju Mtoe Zużycie energii pierwotnej i finalnej 110 100 90 80 70 60 50 40 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Ekspertyza dotycząca nowego standardu planowania energetycznego

Ekspertyza dotycząca nowego standardu planowania energetycznego Ekspertyza dotycząca nowego standardu planowania energetycznego Piotr Kukla Szymon Liszka Katowice, czerwiec 2009 1. Ustawowy zakres realizacji Projektu założeń do planu i Planu zaopatrzenia Wiele opracowanych

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe kryteria formalne

Dodatkowe kryteria formalne Załącznik do Uchwały nr 32/2015 Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014 2020 z dnia 21 września 2015 r.. w sprawie przyjęcia sektorowych kryteriów wyboru projektów dla

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Konferencja Rozwój multimodalnych transportów w regionie Łaby/Odry - Odrzańska Droga Wodna - Jerzy Materna Sekretarz Stanu

Konferencja Rozwój multimodalnych transportów w regionie Łaby/Odry - Odrzańska Droga Wodna - Jerzy Materna Sekretarz Stanu Konferencja Rozwój multimodalnych transportów w regionie Łaby/Odry - Odrzańska Droga Wodna - Jerzy Materna Sekretarz Stanu Bruksela, 16 marca 2017 r. Cel i priorytety Założeń do planów rozwoju śródlądowych

Bardziej szczegółowo

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu Kilka slajdów z wykładu Projekt Polityki Energetycznej Polski 2050 a rynek gazu Europa i liberalizacja rynku gazu Ceny gazu mechanizmy, formuły, umowy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013 Wykorzystanie węgla kamiennego Warszawa, 18 grudnia 2013 2 Zasoby kopalin energetycznych na świecie (stan na koniec 2012 r.) Ameryka Płn. 245/34/382 b. ZSRR 190/16/1895 Europa 90/3/150 Bliski Wschód 1/109/2842

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

SĄSIEDZKIE POŁĄCZENIA GAZOWE Z SYSTEMAMI GAZOWNICZYMI KRAJÓW OTACZAJĄCYCH - INTERKONEKTORY

SĄSIEDZKIE POŁĄCZENIA GAZOWE Z SYSTEMAMI GAZOWNICZYMI KRAJÓW OTACZAJĄCYCH - INTERKONEKTORY Grzegorz Łapa SĄSIEDZKIE POŁĄCZENIA GAZOWE Z SYSTEMAMI GAZOWNICZYMI KRAJÓW OTACZAJĄCYCH - INTERKONEKTORY Autorzy: Adam Matkowski Andrzej Kiełbik WARSZAWA, LUTY 2011 PLAN PREZENTACJI 1. Istniejące połączenia

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Kielce, dn. 7 marca 2014 r. 2 Wzywania stojące przed polską energetyką

Bardziej szczegółowo

WallStreet 18 Karpacz 2014

WallStreet 18 Karpacz 2014 WallStreet 18 Karpacz 2014 Agenda Kim jesteśmy Kluczowe fakty Charakterystyka rynku Gaz płynny Olej napędowy i biopaliwa Gaz ziemny Wyniki finansowe Prognozy finansowe Cele biznesowe Kim jesteśmy? UNIMOT

Bardziej szczegółowo

Projekt budowy elektrowni jądrowej

Projekt budowy elektrowni jądrowej Projekt budowy elektrowni jądrowej KONFERENCJA MĄDRALIN 2013 NAUKA I TECHNIKA WOBEC WYZWANIA BUDOWY ELEKTROWNI JĄDROWEJ Warszawa, 13 luty 2013 Informacje ogólne o inwestorze PGE Polska Grupa Energetyczna

Bardziej szczegółowo

Strategia GK "Energetyka" na lata

Strategia GK Energetyka na lata Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zachęcam do lektury, Adam Witek Prezes Zarządu GK Energetyka sp. z o.o. 2 Cele strategiczne Podstawowe oczekiwania wobec GK Energetyka

Bardziej szczegółowo

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii.

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Finansowanie projektów sektora energii w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Warszawa 4 lipca

Bardziej szczegółowo

Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa

Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Ropy i Gazu Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa Maciej Kaliski Warszawa, 27 stycznia 2010 r. Wprowadzenie Polski sektor energetyczny stoi obecnie przed

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Zagadnienia, problemy, wskazania Opracował: mgr inż. Jerzy Piszczek Katowice, grudzień 2009r. I. WPROWADZENIE Praktyczna realizacja zasad zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 1 22 grudnia 2014 Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie, przyjęta przez Radę

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji.

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Seminarium "Bezpieczna Chemia Warszawa, 5 listopada 2014 roku Pan Zbigniew Szpak, Prezes KAPE S.A.

Bardziej szczegółowo

Porty Szczecin-Świnoujście jako platforma logistyczna w regionie

Porty Szczecin-Świnoujście jako platforma logistyczna w regionie Porty Szczecin-Świnoujście jako platforma logistyczna w regionie Porty Szczecin-Świnoujście - Lokalizacja w europejskim systemie transportowym Strategiczna lokalizacja Najkrótsza droga ze Skandynawii do

Bardziej szczegółowo

Piotr Banaszuk, Inno-Eko-Tech Politechnika Białostocka. Podlaskie, energia, OZE 13 stycznia 2016

Piotr Banaszuk, Inno-Eko-Tech Politechnika Białostocka. Podlaskie, energia, OZE 13 stycznia 2016 Piotr Banaszuk, Inno-Eko-Tech Politechnika Białostocka Podlaskie, energia, OZE 13 stycznia 2016 Bardziej zrozumiały powód Podlaskie importuje energię Węgiel, gaz, OO 970 mln Energia elektryczna 900 mln

Bardziej szczegółowo

ODBIORCY KOŃCOWI NA RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE:

ODBIORCY KOŃCOWI NA RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE: ODBIORCY KOŃCOWI NA RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE: 1997-2016-2030 TARGI ENERGII Panel: Rynek energii elektrycznej zadania odbiorców końcowych, operatorów systemu i przedsiębiorstw energetycznych:

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo