I-16. ANALIZA KONSTRUKCYJNA I FUNKCJONALNA WSPÓŁCZESNYCH AUTOBUSÓW W MIEJSKIM TRANSPORCIE PUBLICZNYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "I-16. ANALIZA KONSTRUKCYJNA I FUNKCJONALNA WSPÓŁCZESNYCH AUTOBUSÓW W MIEJSKIM TRANSPORCIE PUBLICZNYM"

Transkrypt

1 SYSTEMY I ŚRODKI TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO BADANIA, KONSTRUKCJA I TECHNOLOGIA ŚRODKÓW TRANSPORTU I-16. ANALIZA KONSTRUKCYJNA I FUNKCJONALNA WSPÓŁCZESNYCH AUTOBUSÓW W MIEJSKIM TRANSPORCIE PUBLICZNYM PYĆ Marcin, WOJEWODA Paweł Artykuł przybliża i opisuje kluczowe układy dotyczące współczesnych środków komunikacji miejskiej jakimi są autobusy miejskie. Przedstawia analizę danych dotyczących: rodzajów i budowy autobusów miejskich, w zależności od trzech typowych kryteriów: konstrukcji nadwozia, usytuowania podłoża w autobusie oraz rodzajów napędów. Następnie została omówiona budowa modułowa autobusów miejskich ze szczególnym uwzględnieniem nadwozia i podwozia oraz ich elementów składowych. Szczególną uwagę poświęcono układom napędowym tradycyjnych oraz alternatywnym (CNG/LNG), hybrydowym oraz elektrycznym, które znacząco redukują emisję spalin do atmosfery. Przedstawiono także aktualny stan normatywów dotyczących obniżenia emisji spalin dla autobusów miejskich w oparciu o normy międzynarodowe, w szczególności o Europejskie Standardy Emisji Spalin. Analiza ta została wykonana dla napędów z zapłonem samoczynnym, jak i z napędem na gaz ziemny CNG/LNG dla dyrektyw Euro 5 i Euro 6 oraz uznaniowej EEV. Dokonano także przeglądu nowoczesnych skrzyń biegów i systemów hamulcowych powiązanych z zawieszeniem i układem sterowania autobusem miejskim, wraz z ich analizą działania, co ma istotny wpływ na bezpieczeństwo pasażerów podczas jazdy i postoju na przystankach. Na zakończenie zwrócono uwagę na główne kierunki rozwoju w zakresie zwiększenia możliwości rekonfiguracyjnych poszczególnych modułów autobusów miejskich jak i ich całości, przez co przyspieszy się ich serwisowanie oraz ekologicznych układów napędowych, dzięki którym autobusy będą bardziej atrakcyjnym środkiem transportu dla mieszkańców miast i aglomeracji miejskiej. 1. WSTĘP Środki transportu miejskiego we współczesnych miastach i szczególnie aglomeracjach są ciekawą alternatywą dla środków transportu prywatnego, które ze względu na znaczną powszechność, powodują utrudnienia komunikacyjne i mają niekorzystny wpływ na środowisko naturalne. Jest to spowodowane znaczną emisją zanieczyszczeń oraz emitowanie uciążliwego hałasu ze względu na duże natężenie ruchu, które spowodowane jest bardzo dużym zagęszczeniem środków transportu szczególnie prywatnego na drogach miejskich i podmiejskich [1]. Warunkiem powodzenia w konkurowaniu autobusów z prywatnymi środkami transportu jest ciągłe doskonalenie autobusów pod względem konstrukcyjno- funkcjonalnym oraz dostosowanie ich do coraz bardziej surowych wymagań ekologicznych. 151

2 Można to uzyskać przez zastosowanie budowy modułowej całego autobusu oraz jego elementów składowych, przez co możemy skrócić czas montażu autobusów i zmiany ich konfiguracji oraz przyśpieszyć wymianę elementów i modułów składowych podczas serwisowania autobusów. Bezpieczeństwo pasażerów zależy od dobrze działającego zawieszenia, układu hamulcowego oraz systemów sterujących nimi, powiązanych z układem napędowym i układem sterowania autobusu. Układ napędowy i układ sterowania autobusem miejskim są sercem każdego autobusu, ponieważ mają one główny wpływ parametry jazdy, na generowanie hałasu i emisję zanieczyszczeń do atmosfery oraz na komfort podróżowania autobusów. Uwzględniając powyższe zostaną na wstępie przedstawione ogólne informacje dotyczące zastosowania, rodzajów i typów najczęściej używanych autobusów w publicznym transporcie miejskim, uwzględniając ich konstrukcję nadwozia i podwozia, usytuowanie podłoża oraz pod względem używanych napędów. 2. RODZAJE AUTOBUSÓW MIEJSKICH Autobusy miejskie są pojazdami, których głównym zadaniem jest przewiezienie pasażerów między przystankami. Ich głównym obszarem funkcjonowania są trasy miejskie i podmiejskie. Z tego względu posiadają one inną konstrukcję nadwozia i wnętrza, niż autobusy międzymiastowe. Uwzględniając powyższe kryterium podziału autobusy miejskie dzielimy na: Tradycyjne (solowe/jednolite) - o długości do 15m, które mogą być wykonywane z układami drzwi: 1-2-0, 2-2-0, i w wersjach dwu lub trzyosiowych. Przykład takiego autobusu pokazano na rys. 1a). Piętrowe (jednolite lub członowe) - popularne w Wielkiej Brytanii i części krajów azjatyckich, stosowane w celu umieszczenia większej liczby pasażerów w autobusach o długości do 15m. Mogą być one wykonywane z układami drzwi: 2-0 lub 2-2 oraz mogą występować w wersjach dwu lub trzyosiowych. Przykład takiego autobusu pokazany jest na rys. 1b). Przegubowe (członowe) popularne w Ameryce Płd. oraz w niektórych aglomeracjach miejskich na liniach o dużym natężeniu ruchu, szczególnie w krajach europejskich. Są to autobusy o długościach od 18 do 25 metrów, trzy lub 4 osiowe. Mogą być wykonane w wersjach: Jednoprzegubowej (dwuczłonowej) - przeważnie trójosiowej (niekiedy czteroosiowe) z silnikiem umieszczonym za tylną osią w drugim członie, z układem drzwi: 4 (2-2)-2 lub 4 (2-2) - 4 (2-2). Przykład pokazano na rys. 1c). Dwuprzegubowej (3- członowej) - z trzema lub 4-ma osiami z układem drzwi 4 (2-2)-2-2 z silnikiem w pierwszym członie z napędzaną środkową osią. Przegub łączący dwie części autobusu jest osłonięty miechem (harmonią- pot.) zgina się podczas zakręcania autobusu, umożliwiając jednocześnie swobodne przechodzenie pomiędzy członami. Przykład pokazano na rys. 1d). Ze względu na usytuowanie podłoża w autobusie rozróżniamy autobusy miejskie [5]: wysokopodłogowe (tradycyjne) - gdzie jest dwa lub więcej stopni wejściowych dla pasażerów oraz jest podłoga na poziomie od 76 cm wzwyż nad poziomem jezdni, niskopodłogowe (obowiązujący obecnie standard) - gdzie jest wejście bez stopni, natomiast podłoga znajduje się na spodzie nadwozia, do 35cm nad poziomem jezdni, 152

3 niskowejściowe (low entry) - gdzie są wejścia bez stopni (najczęściej w przedniej i środkowej części) oraz wejścia z jednym lub dwoma stopniami (w tylnej części autobusu). a) b) c) d) Rys. 1. Przykłady autobusów miejskich: a) jednolity AMZ CS12LF [1], b) piętrowy ADL dwuczłonowy Enviro400H [2], c) dwuczłonowy Solaris Urbino 18 [3], d) trójczłonowy Van Hool AGG 300 [4] Najczęściej używanymi autobusami miejskimi są autobusy klasy maxi (o długości metrów) oraz klasy mega (wieloosiowe o długości pow. 15m), rzadziej stosowane są autobusy klasy midi (poniżej 10 m). Ze względu na rodzaj napędu występują następujące rodzaje autobusów miejskich: z napędem klasycznym z silnikiem o zapłonie samoczynnym zasilanym ON, z napędem z silnikiem na sprężony gaz ziemny CNG lub skroplony gaz ziemny-lng, z napędem hybrydowym spalinowo- elektrycznym, z napędami: czysto elektrycznym, na ogniwa paliwowe i z silnikiem na biopaliwo. Wg danych przedsiębiorstw komunikacyjnych w Polsce udział procentowy autobusów miejskich we flocie operatorów komunikacji miejskiej na rok 2011 zasilanych ON wynosił ok. 97,48% (11459 szt.), CNG ok. 2,45% (288 szt.), LNG ok. 0,02% (2 szt.), wyposażonych w napęd hybrydowy HEV ok. 0,042% (5 szt.) i napęd elektryczny EV ok. 0,008% (1 szt.) [1, 3]. Powyższy udział procentowy obrazuje powolny wzrost udziału ekologicznie czystych pojazdów na naszych drogach, który jest spowodowany wymaganiami ekologicznymi dotyczącymi obniżenia emisji spalin. 3. WYMAGANIA EKOLOGICZNE DOTYCZĄCE EMISJI SPALIN Głównym elementem, który wpływa na konstrukcję autobusów oraz pozwala na ich sprzedaż, są obecnie wymagania dotyczące obniżenia emisji spalin. Ze względu na wymagania ekologiczne dąży się do jak największego obniżenia toksyczności spalin, a w szczególności redukcji tlenków azotu- NOx, węglowodorów- HC, tlenków węgla- 153

4 CO oraz w szczególności cząstek stałych- PM. Wymagania te są zapisane obecnie w normach międzynarodowych, w przypadku Europy w obowiązkowych Europejskich Standardach Emisji Spalin dla nowo wyprodukowanych autobusów- Euro 5 oraz nieobowiązkowej EEV (Enhanced Environmentally Friendly Vehicle), dla pojazdów szczególnie przyjaznych środowisku - obowiązujących od 2009r. a wprowadzonych Dyrektywą 2005/55/WE z 28 września 2008r. Od roku 2014 będzie obowiązywać nowa norma Euro 6, określona w najnowszej Regulacji nr 459/2012 z 29 maja 2012 oraz w normie dobrowolnej EEV (wcześniej przyjętej). Wartości graniczne składników zanieczyszczeń dla norm Euro5, Euro 6 i EEV dla autobusów miejskich z zasilanych ON oraz CNG i LNG, podano w tabeli 1. Tabela 1. Wartości dopuszczalnego poziomu zanieczyszczeń dla pojazdów zasilanych ON oraz CNG i LNG [6] Rodzaj normy > EURO 5 EURO 6 EEV Silniki>> Zanieczyszczenia: Silniki na ON [g/km] Silniki na CNG/LNG [g/km] Silniki na ON [g/km] Silniki na CNG/LNG [g/km] Silniki na ON (test ESC i badanie ELR) [g/kwh] Silniki na CNG/LNG (badanie ETC) [g/kwh] CO 0,5 1,0 0,5 1,0 1,5 3,0 HC/THC - 0,68-0,1 0,25 NMHC=0,4 NOx 0,18 0,06 0,08 0,06 2,0 2,0 THC+NOx 0,23-0, CH4=0,65 PM 0,005 0,005 0,0045 0,0045 PT=0,02 PT=0,02 UWAGA: Test ESC określa masę właściwą tlenku węgla, sumy węglowodorów, tlenków azotu i cząstek stałych. Badanie ELR określa zadymienie spalin. Badanie ETC w szczególności dla silników gazowych określa masy właściwe tlenku węgla, węglowodorów niemetanowych, metanu, tlenków azotu i cząstek stałych. PT masa cząstek stałych. Żeby spełnić powyższe wymagania konieczne jest zastosowanie metody oczyszczania spalin SCR (Selective Cathalytic Reduction). Zasada jej działania polega na rozkładzie szkodliwych substancji zawartych w spalinach silnika wysokoprężnego w układzie wydechowym, szczególnie tlenków azotu i przemianę ich na parę wodną i obojętny azot. Przemiana ta odbywa się przy udziale nietoksycznego wodnego roztworu mocznika o nazwie towarowej AdBlue (VDA), jako katalizatora gazów spalinowych. Elektroniczny system zarządzania silnikiem dozuje roztwór mocznika- AdBlue znajdujący się w oddzielnym zbiorniku, a następnie pod wysokim ciśnieniem zostaje wtryskiwany bezpośrednio do katalizatora, gdzie AdBlue reaguje z amoniakiem i ulega rozpadowi na azot i parę wodną. Dzięki zastosowaniu tej technologii zostaje zmniejszone zużycie paliwa o 5% [7], a tym samym redukuje tlenki azotu (NOx) i jeszcze bardziej ogranicza emisję cząstek stałych. Szacuje się, że na 100km będzie potrzebne 1,7l AdBlue (w przypadku normy Euro 5) [8]. Zasadę działania metody SCR przedstawia rys. 2. Wspomniana metoda wymaga zastosowania olejów niskopopiołowych tzw. Low SAPS o niskiej zawartości popiołów siarczanowych (Sulphated Ash), fosforu (P) oraz siarki (S). 154

5 a) b) Rys. 2. Zasada funkcjonowania sytemu SCR z dodatkiem AdBlue: a) schemat blokowy ogólny [9], b) zasada działania [8] Wymagania ekologiczne ograniczania emisji spalin implikują stosowanie skomplikowanych układów oczyszczania spalin a tym samym ingerują w konstrukcję podwozia jak również i nadwozia autobusu. Sprawia to, że obowiązkiem chwili jest konstrukcja modułowa, która może wyeliminować w przyszłości kosztowne modyfikacje. 4. KONSTRUKCJA MODUŁOWA AUTOBUSÓW MIEJSKICH Autobusy miejskie mają budowę modułową i składają się z dwóch modułów głównych, w których są moduły indywidualne - rekonfigurowalne w zależności od typu autobusu [10,11]: Modułu nadwozia (szkielet+oblachowanie/poszycie) - na który składają się moduły: szkieletu podłogi, ściany bocznej, przodu i tyłu autobusu, szkieletu dachu, belki poprzecznej i modułu nadkola. Modułu podwozia - na który składają się moduły: napędowy, jezdny i układ sterowania z szynami CAN-BUS. Moduł szkieletu wykonany jest z profili o przekroju prostokątnym ze stali węglowej nierdzewnej z grupy (np. Nirosta 4003), a jego węzły są wykonane za pomocą wycinania laserowego, co zwiększa sztywność i wytrzymałość szkieletu. Belki 155

6 poprzeczne wykonane są z żeliwa sferoidalnego, natomiast oblachowanie poszycia nadwozia jest napinane jak struna na całym obwodzie autobusu i również jest wykonane z blachy ocynkowanej. Dodatkowo wspomniane elementy są zabezpieczone przed korozją za pomocą kataforezy elektrolitycznej oraz przy użyciu specjalnego koncentratu penetrującego zagłębienia. Część zewnętrzna autobusu zalewana jest elastyczną masą antykorozyjną. Nadwozie zbudowane jest z profili aluminiowych wieloprzekrojowych połączonych ze sobą za pomocą elementów złącznych w postaci śrub oraz w przypadku naroży za pomocą specjalnych narożnych płyt węzłowych. Taka konstrukcja zmniejsza naprężenia powstające w autobusie podczas jego eksploatacji i powoduje wzrost sztywności autobusu i jego odporność na drgania. Po skręceniu śruby pokrywane są środkiem łączącym, które zapobiega poluzowaniu się połączenia w wyniku wibracji (jednocześnie umożliwia łatwy i pełny dostęp do połączeń w przypadku ich uszkodzenia). Pozostałe elementy wykonane są z tworzywa sztucznego wzmocnione włóknem szklanym (nadkola, siedziska, obudowa podłogi, elementy przodu autobusu itd.) lub aluminium (np. klapy chłodnicy, klapy tylne i inne) [11]. Rys. 3. Przykład budowy modułowej autobusów: a) moduł szkieletu [11], b) moduły podwozia, napędowy, jezdny i sterujący [10], c) autobus w pół- widoku i półprzekroju 3D [10] Budowa modułowa skraca czas i koszty opracowywania nowych modeli autobusów (np. wprowadzając modele o długości 9,5 m, gdzie wykorzystano 80% części z modeli o długości 7,5 m), przez co zmniejsza koszty produkcji przez wydłużenie serii, zapewnia rodzinne podobieństwo modułów oraz zmniejsza koszty serwisu i eksploatacji u odbiorców [10]. W przypadku podwozia, koła jezdne umieszczane są na pneumatycznych lub hydraulicznych elementach resorujących, które z kolei są zamontowane na osi przedniej z niezależnym zawieszeniem IFS (rys. 4a), dzięki czemu kierowca ma zapewnioną łatwość kierowania autobusem, wpływa na jakość resorowania, pozwala uzyskać znacznie większą szerokość przejścia pomiędzy nadkolami przednimi przez co poprawia się bezpieczeństwo i komfort podróżowania, w tym niepełnosprawnych oraz wpływa na polepszenie zwrotności autobusu podczas skrętu. Uzupełnieniem zawieszenia są portalowe tylne mosty napędowe dla osi tylnych (rys. 4b) dzięki zastosowaniu 2 miechów z przodu i 4 z tyłu autobusu, możliwy jest tzw. przyklęk autobusu. 156

7 a) b) Rys. 4. Zawieszenie przednie i tylne: a) oś przednia z niezależnym zawieszeniem IFS, b) portalowy most napędowy [12] Rys. 5. Poglądy schemat układu ECAS: 1- czujniki położenia, 2- elektroniczna jednostka sterująca (ECU), 3- zespół zaworów elektromagnetycznych, 4- pneumatyczny miech zawieszenia, 5- urządzenie zdalnego sterowania, 6- rama pojazdu, 7- czujnik ciśnienia powietrza w miechach zawieszenia, 8- zbiornik sprężonego powietrza, 9-przyłącze sprężonego powietrza, 10- oś pojazdu (przednia lub tylna), 11-cięgna [13] 157

8 Najbardziej znanymi firmami produkującymi zawieszenia są Z.F. Friedrichshafen A.G. (Niemcy), Voith Turbo Drive Systems (Holandia), Graziano Transmissioni (Włochy), L.A.F. A.S. (Czechy) i inne. Przydatnym rozwiązaniem jest także wprowadzany w autobusach od niedawna układ sterowania zawieszenia pneumatycznego ECAS (Electronically Controlled Air Suspension), firmy WABCO (rys. 5.) oraz układ sterujący ciśnieniem powietrza w miechach pneumatycznych amortyzatorów- PDC (Pneumatic Damping Control) firmy ZF AG, który w sposób dynamiczny reguluje charakterystykę amortyzatorów, przez automatyczne regulowaniem ciśnienia powietrza w miechach amortyzatorów, dostosowując ją do aktualnego obciążenia pojazdu. Układ ECAS widoczny na rys. 5 to układ, którego zadaniem jest kontrolowanie, utrzymywanie i ewentualnie zmiana prześwitu zawieszenia. Umożliwia również kontrolowanie przechyłu nadwozia spowodowanego nierównomiernym rozłożeniem obciążenia np. podczas wsiadania pasażerów do autobusu. Regulacja zawieszenia polega na tym, że sygnały z czujników przesyłane są za pomocą przewodów elektrycznych do jednostki sterującej (ECU) i tam po przetworzeniu sygnału, ECU dokonuje analizy porównawczej otrzymanego sygnału z zapisanymi w swojej pamięci RAM sygnałami wzorcowymi. Jeśli ECU wykryje, że otrzymany sygnał różni się od wzorcowego, wysyła do zaworów elektromagnetycznych sygnał elektryczny nakazujący zmianę objętości sprężonego powietrza w przeponowych miechach zawieszenia (następuje dopompowanie lub upuszczenie powietrza w miechach). Sygnały są wysyłane z czujników co 0,02 sek. [13]. 5. UKŁADY NAPĘDOWE Obecnie podstawowym rodzajem napędu w autobusach miejskich w Polsce są nadal silniki z zapłonem samoczynnym zasilane olejem napędowym. Jednak obecnie ze względu na wysoki koszt oleju napędowego oraz coraz bardziej restrykcyjne normy ochrony środowiska, coraz większą popularność zdobywają bardziej ekologiczne napędy zasilane sprężonym gazem ziemnym- CNG (Comprerssed Natural Gas) lub skroplonym gazem ziemnym- LNG (Liquefed Natural Gas). Wymagają one jednak zastosowania na terenie bazy przewoźnika lub w jej pobliżu specjalnych stref ze zbiornikami, w których znajduje się gaz ziemny i z których byłby on tankowany do autobusów. Kolejnym rodzajem ekologicznego napędu jest napęd hybrydowy (rys. 6), w którym pracę silnika spalinowego wspomagają silniki elektryczne wykorzystujące energię magazynowaną w specjalnych akumulatorach niklowo- metalowo- wodorowych lub niklowo- fosforowych lub kadmowo- niklowych lub kondensatorach o dużej pojemności (ultrakondensatory). Elektryczny układ napędowy może funkcjonować w konfiguracji spalinowoelektrycznej, hybrydowej z ogniwami paliwowymi oraz elektrycznej zasilanej bateriami lub ultrakondensatorami (rys. 7). Z drugiej strony, elektryczny układ napędowy może być całkowicie oddzielony od silnika spalinowego. Niezależny montaż silnika spalinowego eliminuje występowanie reakcyjnego momentu obrotowego. Efektem tego jest mniejsza ilość drgań i hałasu, co zapewnia znacznie wyższy poziom komfortu dla pasażerów. 158

9 a) b) Rys. 6. Schemat napędu hybrydowego: a) schemat blokowy równoległego napędu hybrydowego Eaton Hybrid Electric System [1, 14, 15], b) rozmieszczenie w autobusie elementów układu hybrydowego spalinowo-elektrycznego [11] Jako pierwotne źródło energii może być zastosowany silnik spalinowy o zapłonie samoczynnym z generatorem, jak i ogniwa paliwowe. Wtórne źródło energii to wysokiej jakości układ magazynowania energii elektrycznej (baterie lub ultrakondensatory), pozwalający przechwycić i zmagazynować energię uwalnianą podczas hamowania rekuperacyjnego. Zgromadzona energia jest zawsze ponownie wykorzystana do ruszania z miejsca. Silnik spalinowy o zapłonie samoczynnym włącza się przy wyższych prędkościach autobusu lub przy większym zapotrzebowaniu na moc. W zależności od pojemności układu magazynowania energii, autobus może być napędzany wyłącznie elektrycznie (wówczas porusza się z zerową emisją spalin). Silnik 159

10 spalinowy w konfiguracji szeregowej może pracować niezależnie od prędkości jazdy autobusu. Oznacza to pracę silnika spalinowego w najbardziej optymalnym zakresie, w którym zużycie paliwa jest minimalne [1, 15]. Zaletą takiego napędu jest to, że jak wykazały badania, w porównaniu z analogicznym autobusem wyposażonym w identyczny silnik o zapłonie samoczynnym, pozwala zaoszczędzić 20-43% paliwa, emituje 10-39% mniej NO x oraz 51-97% cząstek stałych [16]. Dużym ograniczeniem do stosowania napędu hybrydowego jest to, że wymaga on stosowania dofinansowania dla przewoźników transportu miejskiego, ze strony miast, ponieważ jego użytkowanie generuje znaczne koszty. Rys. 7. Moduły hybrydowego układu napędowego ELFA Hybrid Drive firmy Siemens AG [1, 15] Ten fakt spowodował, że w Polsce jest jeszcze niewiele takich autobusów [16]. Autobusy z takim napędem pozwalają zaoszczędzić do 33% paliwa w porównaniu do autobusów z konwencjonalnym napędem spalinowym w zależności od cyklu jezdnego [1]. Napędy hybrydowe produkowane są przez Allison Transmission (USA), Cummins Inc. (USA), DAF Trucks NV (Belgia), Man Trucks and Bus Aktiengesellschaft (Niemcy), Volvo Buses (Szwecja), Siemens AG (Niemcy) i Iveco SpA (Włochy). Jeszcze bardziej czystym rozwiązaniem są autobusy z napędem elektrycznym (rys. 8), które całkowicie redukują zanieczyszczenia. Układ napędowy składa się z asynchronicznego silnika elektrycznego trakcyjnego o mocy 120kW. Energia do napędzania tego silnika zgromadzona jest w bateriach litowych o napięciu znamionowym 600 V i energii 120kW h. Magazyny energii- akumulatory są chłodzone cieczą i dostarczają energii nie tylko do układu napędowego, ale również do pozostałych układów (wspomagania kierowniczego, ogrzewania, klimatyzacji, sterowania elektrycznego drzwiami. Ilość zgromadzonej energii pozwala przejechać 160

11 jedynie do 100km bez ładowania, z prędkością maksymalną 50km/h. Moc takiego autobusu to 120kW. Baterie, których waga dochodzi nawet do 1400kg ładowane są z terminala ładowania baterii przez złącze plug-in a czas ładowania nie przekracza 4h [14]. Kierowca autobusu elektrycznego ma wgląd przez pulpit LCD w podstawowe parametry dotyczące pracy pojazdu ale również może monitorować podstawowe parametry pracy układu elektrycznego, jak również poziom naładowania baterii. Autobusy miejskie elektryczne są produkowane przez następujące firmy SOR Libchavy (Czechy), Solaris Bus & Coach (Polska), Guantong Bus (Chiny), Zhongtong Bus Holding Co. Ltd. (Chiny), Guangzhou Automobile Group (Chiny), Hanan Shaolin Bus Co. Ltd. (Chiny), KM Global Co Ltd. (Korea Płd.), Design Line Corporation (USA), Iveco (Włochy), AstonBus Inc. (USA) i innych. Oprócz powyższych napędów podejmowane są próby zastosowania jako paliwa biogazu (bioetanolu- stosowanego np. w Brazylii lub estrów olejów roślinnych) oraz wodorowych ogniw paliwowych (np. w Niemczech). a) b) Rys. 8. Przykład autobusu elektrycznego: a) schemat napędu autobusu elektrycznego, b) rozmieszczenie elementów składowych w autobusie, [14] 161

12 6. SKRZYNIE BIEGÓW Z ZINTEGROWANYMI RETARDERAMI W autobusach komunikacji miejskiej dostępne są skrzynie biegów 4 lub 6- biegowe z retarderami (hamulcami długotrwałego działania) mechanicznymi lub magnetycznymi z ręczną zmianą biegów, półautomatyczną zmianą biegów (sterowanie za pomocą przycisków) i z całkowicie automatyczną zmianą biegów. Zastosowanie retarderów zapewnia płynne i ciche wytracanie prędkości, przez co zmniejsza znacząco zużycie hamulców. Skrzynie biegów mają budowę modułową, dzięki czemu składają się z mniejszej liczby części i nie posiadają części wymagających specjalnego dopasowywania. Powoduje to skrócenie czynności naprawczych i serwisowych. a) b) Rys. 9. Przykład automatycznej skrzyni biegów: a) Schemat połączenia przekładni automatycznej Voith DIWA.5 D864.5 ze sterownikiem E 200 i oprogramowaniem DIWA Diagnosis, b) elementy skrzyni DIWA 5 D864.5 [17] 162

13 Posiadają również moduły elektroniczne, które zabezpieczają kierowcę przed wyborem niewłaściwego biegu, chronią przed nadmiernymi wstrząsami spowodowanymi skokami momentu obrotowego, a silnik przed nagłym wzrostem lub spadkiem prędkości obrotowej silnika na danym biegu. Elektroniczny system sterowania skrzynią biegów z funkcją adaptacji i zamkniętą pętlą sterowania, samoczynnie optymalizuje warunki jazdy dla każdego przełożenia (sterownik przekładni rozpoznaje topografię terenu i na jej podstawie dopasowuje odpowiednie przełożenia do warunków otoczenia). Dodatkowo skrzynie biegów wyposażona może być w system rejestracji danych eksploatacyjnych, gdzie podaje dane w postaci raportów danych serwisowych i eksploatacyjnych, czasy postojów, dane zdarzeń i inne. Przykład automatycznej skrzyni biegów zintegrowanej z retarderem DIWA 5, firmy Voith pokazano na rys. 9. Dodatkową funkcją, która jest stosowana skrzyniach biegów w autobusach, dzięki zastosowaniu magistrali CANbus to funkcja redukcji obciążenia silnika podczas postoju (np. na przystanku), w skrócie RELS (Reduced Engine Load and Stop). Jest to funkcja, dzięki której utrzymuje się wartość pierwotna ciśnienia w układzie, aby nie dopuścić do niekontrolowanego toczenia się pojazdu, która pozwala zmniejszyć ilość spalanego paliwa, gdy autobus zatrzymuje się na przystanku [18]. Najbardziej znanymi producentami skrzyń biegów są Voith Turbo Drive Systems (Holandia), Allison Transmission (USA), ZF Friedrichshafen AG (Niemcy), Iveco Stralis (Włochy), Scania (Szwecja) i inne. 7. UKŁAD HAMULCOWY W autobusach miejskich używany jest pneumatyczny układ hamulcowy z hamulcami tarczowymi na wszystkich kołach. Jest on sterowany za pomocą elektronicznego sterowania układem hamulcowym EBS (Electronically Controlled Braking System) z automatyczną regulacją siły hamowania oraz systemem ESC (Electronic Vehicle Stability Control), który zawiera również układ ABS (zapobiega on blokowaniu kół w momencie utraty przyczepności podczas hamowania), ASR (układ elektroniczny zapobiegający poślizgowi kół przy ruszaniu pojazdu) lub ESP (system stabilizacji toru jazdy). Zapobiega on blokowaniu się kół podczas hamowania, skraca drogę hamowania, poprawia stabilność hamowania oraz ciągle monitoruje układ hamulcowy. Układ składa się z dwuobwodowej instalacji pneumatycznej oraz z pojedynczego obwodu elektropneumatycznego. System ten jest uruchamiany, gdy kierowca nie hamuje wystarczająco mocno. Działanie EBS-u polega na wzmocnieniu siły hamowania, gdy zajdzie taka potrzeba. Jest wspólnym rozwiązaniem firm Daimler- Benz i Wabco. Sterownik układu kontroluje zużycie okładzin ciernych hamulców, steruje poślizgiem, monitoruje stan układu hamulcowego (min. temperaturę klocków hamulcowych), sprawdza jego działanie oraz informuje o miejscach uszkodzenia. Zasada działania układu polega na tym, że po naciśnięciu pedału hamulca przez kierowcę sygnał hamowania jest przesyłany do elektronicznej jednostki sterującej EBS. Następnie, na podstawie sygnałów z czujników prędkości obrotowych kół i czujników zużycia klocków hamulcowych, jednostka sterująca oblicza siłę hamowania wymaganą na każdym kole. Ciśnienie powietrza w siłownikach hamulcowych regulują modulatory EBS [19]. 163

14 Opcjonalnie można zamontować hamowanie mieszane (brake bledning), czyli wspomaganie hamulców kół przez hamulce dodatkowe oraz funkcję pomocy przy ruszaniu pod górę, czyli zwolnienie hamulców po osiągnięciu pewnej wartości momentu obrotowego, albo po zwolnieniu pedału sprzęgła w przypadku skrzyń manualnych, albo po upływie ok. 1 sek. od zwolnienia pedału hamulca. Ciekawym rozwiązaniem jest również system HSA (Hill Start Aid), który zapobiega cofaniu się autobusu podczas ruszania pod górę. Hamulce nie są zwalniane, dopóki odpowiednio duży moment obrotowy nie jest przenoszony na koła napędowe, tak aby autobus mógł ruszyć jedynie do przodu [10]. a) b) Rys. 10. Przykład działania systemu EBS: a) schemat, b) rozmieszczenie elementów systemu w autobusie, gdzie: 1- sterownik EBS, 2- pedał hamulca nożnego (nadajnik sygnału hamulcowego), 3- proporcjonalny zawór przekaźnikowy z podwójnym członem sterującym, 4- zawór elektromagnetyczny modulatora- ABS, 5- modulator osi tylnej, 6- pneumatyczny zawór rezerwowy osi, 7- czujniki ABS (zużycia okładzin hamulcowych i prędkości kół), 8- siłownik hamulca, 9- zawór hamulca ręcznego, 10- zbiornik powietrza, 11- kompresor [19] 164

15 8. PODSUMOWANIE Lata badań i poszukiwań oszczędności energetycznych w ruchu pojazdów dowodzą, jak znaczne rezerwy tkwią w konstrukcji pojazdów. Odnosi się to głównie do masy, kształtu nadwozia i opon, w mniejszej mierze do specjalnego oprzyrządowania konwencjonalnego silnika spalinowego. W zakresie zużycia energii przez środki transportu obowiązkiem chwili jest przygotowywanie energooszczędnych konstrukcji przejściowych przy wykorzystaniu silnika cieplnego, a także takich konstrukcji, w których energia pierwotna nie jest uzyskiwana z paliw płynnych. Prace nad zastosowaniem ekologicznych napędów nabrały znaczenia przede wszystkim w USA, Japonii jak również w Europie. Prace nad zapewnieniem właściwego napędu pojazdom powinny być ukierunkowane na: udoskonalenie napędu spalinowego (eliminacja hałasu, oszczędność paliwa, stosowanie paliw alternatywnych, modernizacja silnika), zastąpienie silnika spalinowego elektrycznym, przy czym szczególnie ważne jest opracowanie właściwej technologii uzyskiwania dla niego energii i jej magazynowania w pojeździe [20]. Troska o środowisko oraz jak najmniejsze zużycie paliwa to główne cele przyświecające przy konstrukcji miejskich autobusów. Osiągnięcie znacznej redukcji emisji spalin sprawia, że miejskie autobusy są przyjazne środowisku naturalnemu i mieszkańcom miast i aglomeracji miejskich. Natomiast budowa modułowa skraca czas i koszty opracowywania nowych modeli autobusów wykorzystując ok. 80% części z modeli wcześniejszych, przez co zmniejsza koszty produkcji przez wydłużenie serii produkcyjnej, jak również zapewnia podobieństwo modułów oraz zmniejsza koszty serwisu i eksploatacji u odbiorców. Zastosowanie konstrukcji modułowej autobusów pozwala tym samym na zmniejszenie kosztów modyfikacji floty autobusów miejskich. Tym samym stwarza w przyszłości możliwość wymiany konwencjonalnych napędów na ekologicznie czyste i energooszczędne układy hybrydowe, ogniwa paliwowe czy też układy tribrydowe. LITERATURA [1] Wojewoda P.: Metodyka doboru silnika spalinowego do wybranej konfiguracji napędu hybrydowego autobusu miejskiego. Rozprawa doktorska. Politechnika Rzeszowska, Rzeszów [2] Alexander- Dennis Limited (Wlk. Brytania), [3] Solaris Bus & Coach S.A. (Polska), [4] Van Hool NV (Belgia), [5] Orzełowski S.: Budowa podwozi i nadwozi samochodowych. WSiP, Warszawa [6] [7] - IVECO (Wlk. Brytania), [8] - Blue Solutions Sp. z o.o., [9] EEV%20info%20sheet.pdf DAF, [10] Materiały informacyjne firmy Volvo Bus. 165

16 [11] Materiały informacyjne firmy Man Bus. [12] Materiały informacyjne firmy ZF AG (Zahnradfabrik Friedrichshafen AG). [13] Materiały informacyjne firmy WABCO. [14] Materiały informacyjne firmy Solaris Bus & Coach. [15] Materiały informacyjne firmy Siemens AG. [16] Stachura A.: Modelowanie dynamiki napędu hybrydowego. Rozprawa doktorska. Politechnika Śląska, Gliwice [17] Materiały informacyjne firmy Voith Turbo. [18] Materiały informacyjne firmy Allison Transmission. [19] Materiały informacyjne firmy Daimler- Benz i Wabco. [20] Lejda K., Wojewoda P.: Analiza konstrukcyjna i funkcjonalna hybrydowych układów napędowych stosowanych w autobusach miejskich. Międzynarodowa Konferencja Naukowa w Kijowie BICHИK, 23, s , Kijów THE CONSTRUCTIONAL AND FUNCTIONAL ANALYSIS OF MODERN BUSES IN URBAN PUBLIC TRANSPORT Summary This article introduces and describes the key systems on modern means of city transportation such as city buses. It presents an analysis of data concerning: types and construction of city buses, dependent on three typical criteria: body structure, the location of the chassis on the bus and the types of drives. Then it was discussed modular construction of city buses with particularly take into consideration on the body and chassis and its components. It focus one's give attention on the traditional and alternative of power transmission systems (CNG/LNG), hybrid and electric, which significantly reduces combustion gases to the atmosphere. An article also shows the current states according to the standards reduction of exhaust gas emissions for the city buses based on international standards, in particular the European Emission Standards. The analysis was done for the drive-ignition, and drive as CNG/LNG for directives Euro 5, Euro 6 and discretionary of EEV. A review was made of modern solutions of gearboxes, braking systems with the suspension and control system by city bus, together with a working analysis of which has a significant influence on the safety of passengers. In conclusion highlights the main developments in range the increase reconfiguration ability of the individual modules city buses which will faster their servicing and clean propulsion systems, so that buses will be more attractive means of transportation for the inhabitants of cities and urban agglomeration. 166

ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI BARTŁOMIEJ WALCZAK

ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI BARTŁOMIEJ WALCZAK ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI BARTŁOMIEJ WALCZAK Solaris Bus & Coach Kierunek rozwoju komunikacji miejskiej Wymagania prawne Przepisy lokalne pojazdy elektryczne

Bardziej szczegółowo

*poniższa oferta dotyczy wyłącznie 2 sztuk

*poniższa oferta dotyczy wyłącznie 2 sztuk d e a l e r Informacja techniczna wraz z ofertą handlową dla 2sztuk autobusów miejskich marki KAPENA / IVECO typ Iveco 65 C Urby dostępnych w terminie 7 dni od uzyskania pierwszego zamówienia. *poniższa

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI

ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI ŹRÓDŁA NAPĘDU W MIEJSKIEJ KOMUNIKACJI AUTOBUSOWEJ -KIERUNKI INNOWACYJNOŚCI Zbiorowy transport miejski = alternatywa dla transportu indywidualnego Warszawa, Trasa Łazienkowska, analiza ruchu w godzinach

Bardziej szczegółowo

Trolejbus alternatywny wybór

Trolejbus alternatywny wybór Trolejbus alternatywny wybór Czyste i ciche miasto to marzenie wielu jego mieszkańców. Redukując poziom hałasu i emisji spalin, aglomeracje miejskie wychodzą naprzeciwko oczekiwaniom ludności. W trosce

Bardziej szczegółowo

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. MAN EURO VI: hybryda

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. MAN EURO VI: hybryda MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość MAN EURO VI: hybryda < 1 > Autobusy MAN Kompetencja, wiedza, doświadczenie < 2 > MAN w Polsce Od 21 lat na polskim rynku Ponad 14 500 wyprodukowanych

Bardziej szczegółowo

(DZIK, TUR, TUR II, TUR III, ŻUBR, TOYOTA LC

(DZIK, TUR, TUR II, TUR III, ŻUBR, TOYOTA LC Firma powstała 1999r. Prowadzi działalność na działce o powierzchni 40.000m 2 AMZ-KUTNO jest spółką prywatną ze 100% kapitałem polskim z ogromnym potencjałem rozwoju, oferującą szeroki wachlarz usług i

Bardziej szczegółowo

Ocena kosztów zastosowania komunikacji opartej na pojazdach elektrycznych

Ocena kosztów zastosowania komunikacji opartej na pojazdach elektrycznych Ocena kosztów zastosowania komunikacji opartej na pojazdach elektrycznych Konferencja: Potrzeby i standardy usług publicznych w siedmiu gminach Województwa Lubuskiego Nowy Kisielin, 28 maja 2014 Wybór

Bardziej szczegółowo

Solaris Urbino rodzina wszechstronnie utalentowana

Solaris Urbino rodzina wszechstronnie utalentowana Solaris Urbino rodzina wszechstronnie utalentowana Solaris Urbino to nazwa rodziny niskopodłogowych autobusów miejskich. Charakterystyczna dla całej grupy, opadająca linia przedniej szyby nie pozostawia

Bardziej szczegółowo

Biogas buses of Scania

Biogas buses of Scania Zdzisław CHŁOPEK PTNSS-2012-SS1-135 Biogas buses of Scania The paper presents the design and performance characteristics of Scania engines fueled by biogas: OC9G04 and G05OC9. These are five cylinders

Bardziej szczegółowo

Układ elektronicznie sterowanego zawieszenia pneumatycznego ECAS

Układ elektronicznie sterowanego zawieszenia pneumatycznego ECAS Układ elektronicznie sterowanego zawieszenia pneumatycznego ECAS Autor: Przemysław Matecki p.matecki@vp.pl Układ ECAS to elektronicznie sterowane zawieszenie pneumatyczne (Electronically Controlled Air

Bardziej szczegółowo

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33

Właściwy silnik do każdego zastosowania. 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 Właściwy silnik do każdego zastosowania 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 1 13.02.2013 10:55:33 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd 2 13.02.2013 10:55:38 16936_BlueEfficiencyPower_Polnisch_Schrift_in_Pfade.indd

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie

Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie Środowiskowe aspekty wykorzystania paliw metanowych w transporcie Izabela Samson-Bręk Zakład Odnawialnych Zasobów Energii Plan prezentacji Emisje z sektora transportu; Zobowiązania względem UE; Możliwości

Bardziej szczegółowo

Volvo Group Trucks Poland. Kraków 2015

Volvo Group Trucks Poland. Kraków 2015 Kraków 2015 Styczeń 2013 początek procesu integracji sieci serwisowej Volvo Trucks i Renault Trucks na rynku polskim 29.11.2013 - jedna firma reprezentująca dwie marki na polskim rynku, odpowiada za sprzedaż

Bardziej szczegółowo

NLR85 - L 35 Série Bleu. Wymiary oraz zalecane rozmiary tylnej zabudowy

NLR85 - L 35 Série Bleu. Wymiary oraz zalecane rozmiary tylnej zabudowy L 35 Série Bleu - 3,5 t NLR85 - L 35 Série Bleu Wymiary oraz zalecane rozmiary tylnej zabudowy L 35 F L 35 H Wymiary (mm) Rozstaw osi X 2750 3350 D min. 650 Długość całkowita K 5295 6015 Zwis przedni A

Bardziej szczegółowo

Ekologiczne napędy w transporcie miejskim

Ekologiczne napędy w transporcie miejskim V. Dzień dostawców dla branży motoryzacyjnej Temat: Mobilność elektryczna jako wyzwanie 07-08.11.2011, Frankfurt n. Odrą Ekologiczne napędy w transporcie miejskim Michał Pikuła, Michał Sierszyński Solaris

Bardziej szczegółowo

NLR85A - Ls 35. długość podana z uwzględnieniem pojazdu równomiernie załadowanego oraz obciążonego zgodnie z dopuszczalnym naciskiem na oś (2)

NLR85A - Ls 35. długość podana z uwzględnieniem pojazdu równomiernie załadowanego oraz obciążonego zgodnie z dopuszczalnym naciskiem na oś (2) LS 35 3,5 t NLR85A - Ls 35 Wymiary oraz zalecane rozmiary tylnej zabudowy Ls 35 E Wymiary (mm) Rozstaw osi X 2490 D min. 650 Długość całkowita K 4735 Zwis przedni A 1100 Długość zabudowy (min/max) (1)

Bardziej szczegółowo

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. MAN z EURO VI: CNG, hybryda

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. MAN z EURO VI: CNG, hybryda MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość MAN z EURO VI: CNG, hybryda MAN Truck & Bus MAN Lion s City GL CNG EURO VI < 2 > MAN Truck & Bus MAN Lion s City GL CNG EURO VI MAN Lion s City

Bardziej szczegółowo

Przyszłość należy do solaris metrostyle

Przyszłość należy do solaris metrostyle Przyszłość należy do solaris metrostyle Miasto przyszłości to miejsce przestronne, czyste i przyjazne mieszkańcom na różnych płaszczyznach codziennego funkcjonowania. Ograniczenie zanieczyszczenia powietrza

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź na pytanie i zmiana treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia

Odpowiedź na pytanie i zmiana treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia Szczecin dnia 10 marca 2014 r. UCZESTNICY POSTĘPOWANIA Dotyczy: Postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Dostawę fabrycznie nowego pojazdu specjalistycznego do wywozu odpadów komunalnych

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne. Nowe BMW serii 5 Limuzyna. 530i, 530i xdrive.

Dane techniczne. Nowe BMW serii 5 Limuzyna. 530i, 530i xdrive. 10/2016 strona 1 Dane techniczne. 530i, 530i xdrive. BMW 530i Limuzyna BMW 530i xdrive Limuzyna Karoseria Liczba drzwi / miejsc 4 / 5 4 / 5 Dł. / szer. / wys. (pusty) mm 4936 / 1868 / 1479 4936 / 1868

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis wymagań technicznych dla autobusu podmiejskiego

Szczegółowy opis wymagań technicznych dla autobusu podmiejskiego Załącznik Nr B do SIWZ Szczegółowy opis wymagań technicznych dla autobusu podmiejskiego Parametr Opis parametrów wymaganych przez Zamawiającego 1. Podstawowe wymiary 1.1.Wymiary zewnętrzne 10,5-12,0 m

Bardziej szczegółowo

IMPREZA 07MY * * Moc (kw/km) Skrzynia biegów Pojemność (cm 3 ) Cena

IMPREZA 07MY * * Moc (kw/km) Skrzynia biegów Pojemność (cm 3 ) Cena 01 IMPREZA 07MY Moc (kw/km) Skrzynia biegów Pojemność (cm 3 ) Cena Wersja sedan Impreza 2.5 WRX 000 Impreza 2.5 WRX SUN Impreza 2.5 WRX STI 77/105 77/105 manualna automatyczna 1498 1498 18 160 19 490 118/160

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KONSTRUKCYJNA I FUNKCJONALNA HYBRYDOWYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH STOSOWANYCH W AUTOBUSACH MIEJSKICH

ANALIZA KONSTRUKCYJNA I FUNKCJONALNA HYBRYDOWYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH STOSOWANYCH W AUTOBUSACH MIEJSKICH ANALIZA KONSTRUKCYJNA I FUNKCJONALNA HYBRYDOWYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH STOSOWANYCH W AUTOBUSACH MIEJSKICH Kazimierz LEJDA 1, Paweł WOJEWODA 2 W artykule przedstawiono analizę konstrukcyjną i funkcjonalną

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne samochodów Fiat Panda Trekking i Fiat Panda 4x4.

Dane techniczne samochodów Fiat Panda Trekking i Fiat Panda 4x4. Dane techniczne samochodów Fiat Panda Trekking i Fiat Panda 4x4. Trekking 4x4 1.3 MultiJet 75 KM 0.9 85 KM TwinAir 0.9 80 KM CNG TwinAir 1.3 MultiJet 75 KM 0.9 85 KM TwinAir SILNIK Liczba i układ cylindrów

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki techniczne

Charakterystyki techniczne Charakterystyki techniczne SILNIK FIRE 1.4 Turbo Jet 120KM Liczba cylindrów, układ 4 w linii, poprzecznie z przodu Średnica x skok (mm) 72x84 Pojemność (cm 3 ) 1368 Stosunek sprężania 9,8±0,2 Moc max CE:

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012. Amarok

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012. Amarok Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012 Amarok Informacje na temat zużycia paliwa i emisji CO 2 znajdują się w niniejszych danych technicznych. Nie wszystkie kombinacje silnika, skrzyni biegów

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn

SYSTEMY SYSTEM KONTR OLI TRAKCJI OLI ukła uk dy dy be zpiec zeńs zpiec zeńs a tw czyn czyn SYSTEMY KONTROLI TRAKCJI układy bezpieczeństwa czynnego Gdańsk 2009 Układy hamulcowe w samochodach osobowych 1. Roboczy (zasadniczy) układ hamulcowy cztery koła, dwuobwodowy (pięć typów: II, X, HI, LL,

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja układów napędowych. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

Konfiguracja układów napędowych. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Konfiguracja układów napędowych Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Ogólna klasyfikacja układów napędowych Koła napędzane Typ układu Opis Przednie Przedni zblokowany Silnik i wszystkie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) Projekt z dnia 25 sierpnia 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia... 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

Bardziej szczegółowo

Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, Spis treści

Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, Spis treści Mechanika ruchu / Leon Prochowski. wyd. 3 uaktual. Warszawa, 2016 Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń 11 Od autora 13 Wstęp 15 Rozdział 1. Wprowadzenie 17 1.1. Pojęcia ogólne. Klasyfikacja pojazdów

Bardziej szczegółowo

VOLVO S60 & V60 DRIV. Dodatek do instrukcji obsługi

VOLVO S60 & V60 DRIV. Dodatek do instrukcji obsługi VOLVO S60 & V60 DRIV Dodatek do instrukcji obsługi Informacje o tym dodatku Informacje o tej publikacji Niniejsza instrukcja stanowi uzupełnienie zasadniczej instrukcji obsługi samochodu. Dodatek ten omawia

Bardziej szczegółowo

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. Napędy alternatywne, CNG, biogaz,hybryda

MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość. Napędy alternatywne, CNG, biogaz,hybryda MAN Truck & Bus Ekologicznie i ekonomicznie w przyszłość Napędy alternatywne, CNG, biogaz,hybryda Perspektywy rynku paliw Polityczne warunki ramowe dla Europy Zielona Księga Komisji Europejskiej w sprawie

Bardziej szczegółowo

Samochody Użytkowe. Crafter Podwozie. Rok modelowy Ważny od

Samochody Użytkowe. Crafter Podwozie. Rok modelowy Ważny od Crafter Podwozie Rok modelowy 016 Ważny od 1.05.015 Samochody Użytkowe 1 Modele bazowe rozstaw osi [mm] rodzaj kabiny silnik moc [kw/km] norma emisji spalin* układ siedzeń cena PLN bez VAT cena PLN z VAT

Bardziej szczegółowo

Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii

Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii Silniki zasilane alternatywnymi źródłami energii Jacek Biedrzycki Przemysłowy Instytut Motoryzacji 71 Forum Energia - Efekt Środowisko - Ekologiczne formy transportu Warszawa, 31.03.2015r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do SIWZ [Znak sprawy: PFRON - samochód/2014]

Załącznik nr 4 do SIWZ [Znak sprawy: PFRON - samochód/2014] Pieczęć Wykonawcy ZESTAWIENIE WYMAGANYCH PARAMETRÓW TECHNICZNO UŻYTKOWYCH I WARUNKÓW GWARANCJI Przedmiot zamówienia: fabrycznie nowy samochód - autobus przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

DANE TECHNICZNE - NOWY PEUGEOT 308

DANE TECHNICZNE - NOWY PEUGEOT 308 DV6C Euro 5 EB2 Euro 5 INFORMACJE OGÓLNE Pojemność skokowa (cm 3 ) Moc maksymalna w kw (lub KM) / przy prędkości (obr/min) Maksymalny moment obrotowy (Nm) / przy prędkości (obr/min) Skrzynia biegów Opony

Bardziej szczegółowo

Współczesny tabor autobusowy. Robert Sokołowski Zarząd Transportu Miejskiego

Współczesny tabor autobusowy. Robert Sokołowski Zarząd Transportu Miejskiego Robert Sokoł Zarząd Transportu Miejskiego agenda tabor autobusowy w Warszawie wymagania ZTM w dla taboru jaki powinien być autobus miejski autobus miejski jutra Robert Sokoł Robert Sokoł tabor autobusowy

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE. - Profesjonalne sadownictwo - Uprawy specjalistyczne. standard 1280mm (przy ogumieniu 360/70 R 24 tył)

ZASTOSOWANIE. - Profesjonalne sadownictwo - Uprawy specjalistyczne. standard 1280mm (przy ogumieniu 360/70 R 24 tył) ZASTOSOWANIE - Profesjonalne sadownictwo - Uprawy specjalistyczne - Szerokość min. od 1100mm standard 1280mm (przy ogumieniu 360/70 R 24 tył) SILNIK - EURO II - Duża pojemność 3,0 lub 4,0 L -Chłodzenie

Bardziej szczegółowo

UKŁAD HAMULCOWY GĄSIENICOWEGO POJAZDU AUTONOMICZNEGO

UKŁAD HAMULCOWY GĄSIENICOWEGO POJAZDU AUTONOMICZNEGO Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (29) nr 1, 2012 Tomasz MACHOCZEK Tomasz CZAPLA UKŁAD HAMULCOWY GĄSIENICOWEGO POJAZDU AUTONOMICZNEGO Streszczenie. W artykule zaprezentowano propozycję modyfikacji pneumatycznego

Bardziej szczegółowo

Zleceniodawca: FCE Leasing Polska Sp. z o.o. ul. Wyścigowa Warszawa. Rzeczoznawca: PCR MS Automobile

Zleceniodawca: FCE Leasing Polska Sp. z o.o. ul. Wyścigowa Warszawa. Rzeczoznawca: PCR MS Automobile Nr zlecenia: z dnia: Zleceniodawca: FCE Leasing Polska Sp. z o.o. ul. Wyścigowa 6 02-68 Warszawa Rzeczoznawca: PCR MS Automobile OPINIA TECHNICZNA Zadanie: Ocena stanu technicznego i określenie wartości

Bardziej szczegółowo

PL B1. Zespół napędowy pojazdu mechanicznego, zwłaszcza dla pojazdu przeznaczonego do użytkowania w ruchu miejskim

PL B1. Zespół napędowy pojazdu mechanicznego, zwłaszcza dla pojazdu przeznaczonego do użytkowania w ruchu miejskim PL 224683 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224683 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 410139 (22) Data zgłoszenia: 14.11.2014 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu technicznego i określenie wartości rynkowej pojazdu

Ocena stanu technicznego i określenie wartości rynkowej pojazdu Opinia numer: 3815/BKSO/07/2016 Wykonawca opinii : mgr inż. Bartłomiej Kosma Zleceniodawca: FCA Leasing Polska Sp. z o.o. Właściciel: FCA Leasing Polska Sp. z o.o. Zadanie: Ocena stanu technicznego i określenie

Bardziej szczegółowo

IRISBUS i KAPENA. eksploatacji. mgr inż. Tadeusz Czerniec Dyrektor Regionalny Sprzedaży KAPENA S.A.

IRISBUS i KAPENA. eksploatacji. mgr inż. Tadeusz Czerniec Dyrektor Regionalny Sprzedaży KAPENA S.A. IRISBUS i KAPENA autobusy zasilane CNGdoświadczenia w konstrukcji, produkcji i eksploatacji. mgr inż. Tadeusz Czerniec Dyrektor Regionalny Sprzedaży KAPENA S.A. Kętrzyn, Kwiecień, 2012 1 IRISBUS to wiodący

Bardziej szczegółowo

nowe trendy mobilności w regionach Europy

nowe trendy mobilności w regionach Europy E-pojazdy nowe trendy mobilności w regionach Europy Marek Drożdż Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN Partnerzy programu Polska Holandia Hiszpania Wielka Brytania Szwecja Włochy Małopolska

Bardziej szczegółowo

Spełnienie wymagań EURO4 i EURO5 przez autobusy na ON i CNG analiza porównawcza, na przykładzie wybranej floty pojazdów

Spełnienie wymagań EURO4 i EURO5 przez autobusy na ON i CNG analiza porównawcza, na przykładzie wybranej floty pojazdów Spełnienie wymagań EURO4 i EURO5 przez autobusy na ON i CNG analiza porównawcza, na przykładzie wybranej floty pojazdów Ryszard Michałowski PGNiG SA, Dolnośląski Oddział Obrotu Gazem Harmonogram napędu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia

UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr... Projekt z dnia... UCHWAŁA Nr RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Zintegrowanego Planu Rozwoju Transportu Publicznego Aglomeracji Łódzkiej i upoważnienia Prezydenta

Bardziej szczegółowo

Centrum Szkoleniowo-Technologiczne PL. 43-190 Mikołów ul. Pokoju 2 tel.(0-32)226-26-01,tel./fax (032)226-26-01 www.zstws.com.pl/

Centrum Szkoleniowo-Technologiczne PL. 43-190 Mikołów ul. Pokoju 2 tel.(0-32)226-26-01,tel./fax (032)226-26-01 www.zstws.com.pl/ Temat kursu: Układy hamulcowe i systemy kontroli trakcji Czas trwania: 2 dni opis budowy oraz zasady działania konwencjonalnych układów hamulcowych i układów ABS, TCS, ASR, EBD i ESP opis budowy oraz zasady

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego Caravelle

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego Caravelle Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012 Caravelle Informacje na temat zużycia paliwa i emisji CO 2 znajdują się w niniejszych danych technicznych. Nie wszystkie kombinacje silnika, skrzyni

Bardziej szczegółowo

Pojęcie Ekojazdy Eco-Driving

Pojęcie Ekojazdy Eco-Driving Ekojazda Pojęcie Ekojazdy Eco-Driving jest nurtem edukacyjnym i świadomość zainicjowanym w celu dostarczenia użytkownikom dróg porad i zasad, które pokazują, że regularne przeglądy pojazdu połączone ze

Bardziej szczegółowo

8 lat(a) - Raport Historii Pojazdu autodna dla pojazdów z Belgii VIN: VF7EBRHKH9Z WIEK POJAZDU STATUS POJAZDU

8 lat(a) - Raport Historii Pojazdu autodna dla pojazdów z Belgii VIN: VF7EBRHKH9Z WIEK POJAZDU STATUS POJAZDU Raport Historii Pojazdu autodna dla pojazdów z Belgii VIN: Marka: CITROEN Model: C8 Data produkcji pojazdu: Data wygenerowania raportu: 20170406 11:27:35 UTC +0200 WIEK POJAZDU WG DATY PRODUKCJI WG DATY

Bardziej szczegółowo

OFERTA HANDLOWA. dla FIRM

OFERTA HANDLOWA. dla FIRM Warszawa 2012 r. Auto-Pol-Serwis Autoryzowany Dealer Samochodów OPEL OFERTA HANDLOWA dla FIRM Ofertę przygotował: Michał Misaczek + 48 600 454 431 Opel Vivaro, Van L2H1 2.9t (L2 H1, 2900) 2.0 CDTI, 84

Bardziej szczegółowo

Pojazdy samochodowe - opis przedmiotu

Pojazdy samochodowe - opis przedmiotu Pojazdy samochodowe - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Pojazdy samochodowe Kod przedmiotu 06.1-WM-MiBM-KiEP-D-01_15W_pNadGenE5EFV Wydział Kierunek Wydział Mechaniczny Mechanika i budowa

Bardziej szczegółowo

Niskoemisyjne, alternatywne paliwa w transporcie. Sławomir Nestorowicz Pełnomocnik Dyrektora ds. Paliw Metanowych

Niskoemisyjne, alternatywne paliwa w transporcie. Sławomir Nestorowicz Pełnomocnik Dyrektora ds. Paliw Metanowych Niskoemisyjne, alternatywne paliwa w transporcie Sławomir Nestorowicz Pełnomocnik Dyrektora ds. Paliw Metanowych Ramowe dokumenty dotyczące stosowania niskoemisyjnych, alternatywnych paliw w transporcie

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ III OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (OPZ)

CZĘŚĆ III OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (OPZ) NAZWA: Nr referencyjny nadany sprawie: JRP.231.19.2015.KG CZĘŚĆ III OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (OPZ) 1 DOSTAWA SAMOCHODU CIĘŻAROWEGO Z URZĄDZENIEM HAKOWYM Przedmiotem niniejszego zamówienia jest dostawa

Bardziej szczegółowo

Samochody Użytkowe. Caddy 4 Kombi. Rok modelowy 2017

Samochody Użytkowe. Caddy 4 Kombi. Rok modelowy 2017 Samochody Użytkowe Caddy 4 Kombi Rok modelowy 2017 Ważny od 1.05.2015 1 Modele bazowe rodzaj paliwa silnik/napęd moc kw/km skrzynia biegów norma emisji ilość miejsc bez VAT z VAT Caddy Kombi, rozstaw osi

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG ZE ŚWIADECTWA HOMOLOGACJI dla pojazdów niekompletnych

WYCIĄG ZE ŚWIADECTWA HOMOLOGACJI dla pojazdów niekompletnych CZĘŚĆ II maksymalny format: A4 (210 x 297 mm) lub złożone do tego formatu Strona 1 (pieczęć firmowa lub nagłówek) Ja, niżej podpisany(na), WYCIĄG ZE ŚWIADECTWA HOMOLOGACJI dla pojazdów niekompletnych...

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia MPK Rzeszów w eksploatacji autobusów CNG. Kraków IX 2011r.

Doświadczenia MPK Rzeszów w eksploatacji autobusów CNG. Kraków IX 2011r. Doświadczenia MPK Rzeszów w eksploatacji autobusów CNG Kraków 22-23 IX 2011r. Program prezentacji Dlaczego CNG MPK Rzeszów informacja o firmie Projekt CNG w Rzeszowie: -Stacja CNG -Autobusy -Stacja Obsługi

Bardziej szczegółowo

Korzyść klienta 44% Korzyść klienta 37% EMOTION SPORT

Korzyść klienta 44% Korzyść klienta 37% EMOTION SPORT Gama (rynek polski) Logika gamy FRESH ACTIVE DYNAMIC Dodatkowo do wyposażenia FRESH Dodatkowo do wyposażenia ACTIVE - ABS z EBD - Poduszki powietrzne boczne przednie - Klimatyzacja manualna - Poduszki

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest Dostawa fabrycznie nowych samochodów dla jednostek organizacyjnych podległych Ministerstwu Sprawiedliwości. CZĘŚĆ 1 Dostawa 1 sztuki samochodu osobowego

Bardziej szczegółowo

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012. Crafter

Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012. Crafter Dane techniczne Obowiązują dla roku modelowego 2012 Crafter Informacje na temat zużycia paliwa i emisji CO 2 znajdują się w niniejszych danych technicznych. Nie wszystkie kombinacje silnika, skrzyni biegów

Bardziej szczegółowo

Odczyt bloku wartości mierzonych. Audi Q > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005

Odczyt bloku wartości mierzonych. Audi Q > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005 Odczyt bloku wartości mierzonych Audi Q7 2007 > Automatyczna skrzynia biegów 0AT od modelu roku 2005 Mogą być pokazane następujące bloki wartości mierzonych: Grupa wskazań 001: Pole wskazań 1: liczba obrotów

Bardziej szczegółowo

Maksymalny format: A4 (210 x 297 mm) lub złożone do tego formatu WYCIĄG ZE ŚWIADECTWA HOMOLOGACJI dla pojazdów niekompletnych

Maksymalny format: A4 (210 x 297 mm) lub złożone do tego formatu WYCIĄG ZE ŚWIADECTWA HOMOLOGACJI dla pojazdów niekompletnych CZĘŚĆ II (Pieczęć firmowa lub nagłówek) Strona 1 Maksymalny format: A4 (210 297 mm) lub złożone do tego formatu WYCIĄG ZE ŚWIADECTWA HOMOLOGACJI dla pojazdów niekompletnych Ja niżej podpisany,... (nazwisko

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Istotne zmiany odświeżonej Kia Sorento. Paryż, DANE TECHNICZNE (EUROPA)

Informacja prasowa. Istotne zmiany odświeżonej Kia Sorento. Paryż, DANE TECHNICZNE (EUROPA) Informacja prasowa Paryż, 27.09.2012 Istotne zmiany odświeżonej Kia Sorento DANE TECHNICZNE (EUROPA) Nadwozie i napęd Pięciodrzwiowe, siedmiomiejscowe typu SUV klasy średniej, konstrukcja stalowa, samonośna.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów 10. Od autorów 13. Wstęp 14. Rozdział 1. Ogólna charakterystyka samochodów użytkowych 17

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów 10. Od autorów 13. Wstęp 14. Rozdział 1. Ogólna charakterystyka samochodów użytkowych 17 Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń i skrótów 10 Od autorów 13 Wstęp 14 Rozdział 1. Ogólna charakterystyka samochodów użytkowych 17 1.1. Klasyfikacja, przeznaczenie i wymagania stawiane samochodom

Bardziej szczegółowo

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie,

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie, Znak spr.: EL-2710/05/2009 Szczecin, 19.11.2009 r. Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego Zamawiający: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa Regionalna

Bardziej szczegółowo

1 3 5 7 9 11 12 13 15 17 [Nm] 400 375 350 325 300 275 250 225 200 175 150 125 155 PS 100 PS 125 PS [kw][ps] 140 190 130 176 120 163 110 149 100 136 100 20 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 4500 RPM 90

Bardziej szczegółowo

Solaris Urbino. electric. Elektryczna rewolucja

Solaris Urbino. electric. Elektryczna rewolucja Solaris Urbino Elektryczna rewolucja electric Solaris Urbino electric to niezwykle cichy, bezemisyjny autobus, który gwarantuje niższe koszty eksploatacji. Pierwsza wersja pojazdu została zaprojektowana

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja podzespołów objętych homologacją firmy Scania

Modyfikacja podzespołów objętych homologacją firmy Scania Informacje ogólne Informacje ogólne Homologacja nadawana jest w celu spełnienia wymogów prawnych związanych z bezpieczeństwem w ruchu drogowym, wpływem na środowisko naturalne itd. W przypadku modyfikacji

Bardziej szczegółowo

Samochody ciężarowe Scania serii P dostępne z większymi silnikami

Samochody ciężarowe Scania serii P dostępne z większymi silnikami Nadarzyn, 30 kwietnia 2009 r. Nowe pojazdy w ofercie Scania: P 360 i P 400 Euro 5 Samochody ciężarowe Scania serii P dostępne z większymi silnikami Dzięki dostępności rozwijających duży moment obrotowy,

Bardziej szczegółowo

Ogólne informacje o układzie pneumatycznym. Konstrukcja układu pneumatycznego. Definicje PGRT. Zbiornik sprężonego powietrza

Ogólne informacje o układzie pneumatycznym. Konstrukcja układu pneumatycznego. Definicje PGRT. Zbiornik sprężonego powietrza Definicje Ważne jest, aby podczas pracy z układem pneumatycznym pojazdu znać poniższe definicje i pojęcia: Zbiornik sprężonego powietrza Zbiornik będący pod ciśnieniem, zawierający sprężone powietrze.

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METANU W POJAZDACH KOMUNALNYCH

ZASTOSOWANIE METANU W POJAZDACH KOMUNALNYCH ZASTOSOWANIE METANU W POJAZDACH KOMUNALNYCH Paweł Wojna PGK w Śremie Sp. z o. o. p.wojna@pgk.srem.pl Powojenna historia firmy 16.07.1952r. do Rejestru Przedsiębiorstw Państwowych wpisano Miejskie Przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

Audi A3 2004> - Automatyczna skrzynia biegów 09G Audi A3 USA 2006> - Automatyczna skrzynia biegów 09G

Audi A3 2004> - Automatyczna skrzynia biegów 09G Audi A3 USA 2006> - Automatyczna skrzynia biegów 09G Odczyt bloku wartości mierzonych Audi A3 2004> - Automatyczna skrzynia biegów 09G Audi A3 USA 2006> - Automatyczna skrzynia biegów 09G Mogą być pokazane następujące bloki wartości mierzonych: Grupa wskazań

Bardziej szczegółowo

Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003

Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003 Odczytywanie bloku wartości mierzonych Audi A8 od 2003 > Automatyczna skrzynia biegów 09L od modelu roku 2003 Mogą być wskazywane następujące bloki wartości mierzonych: Grupa wskazań 001: Pole wskazań

Bardziej szczegółowo

Napędy hybrydowe kontra elektryczne. Perspektywy rozwoju na najbliższe lata. Sebastian Kucia

Napędy hybrydowe kontra elektryczne. Perspektywy rozwoju na najbliższe lata. Sebastian Kucia Napędy hybrydowe kontra elektryczne. Perspektywy rozwoju na najbliższe lata. Sebastian Kucia Przegląd rynku aut elektrycznych w Polsce Model Segment Waga w kg Prz śpiesze ie od 0 do 100 km/h Prędkość maksymalna

Bardziej szczegółowo

Zleceniodawca: FCE Leasing Polska Sp. z o.o. ul. Wyścigowa Warszawa. Rzeczoznawca: PCR MS Automobile

Zleceniodawca: FCE Leasing Polska Sp. z o.o. ul. Wyścigowa Warszawa. Rzeczoznawca: PCR MS Automobile Nr zlecenia: z dnia: Zleceniodawca: FCE Leasing Polska Sp. z o.o. ul. Wyścigowa 6 02-681 Warszawa Rzeczoznawca: PCR MS Automobile OPINIA TECHNICZNA Zadanie: Ocena stanu technicznego i określenie wartości

Bardziej szczegółowo

WIRTUALNY UKŁAD STERUJĄCY POJAZDEM KOŁOWYM O NAPĘDZIE HYBRYDOWYM

WIRTUALNY UKŁAD STERUJĄCY POJAZDEM KOŁOWYM O NAPĘDZIE HYBRYDOWYM Gabriel Kost, Andrzej Nierychlok 1) WIRTUALNY UKŁAD STERUJĄCY POJAZDEM KOŁOWYM O NAPĘDZIE HYBRYDOWYM Streszczenie: W pracy przedstawiono algorytm sterowania hybrydowym napędem pojazdu kołowego wyposażonego

Bardziej szczegółowo

Autobusy miejskie na gaz jako sposób ograniczenia wpływu na środowisko

Autobusy miejskie na gaz jako sposób ograniczenia wpływu na środowisko Autobusy miejskie na gaz jako sposób ograniczenia wpływu na środowisko Urząd Zamówień Publicznych VIII Konferencja Zielone Zamówienia Publiczne Warszawa 20.XI.2014r. Autobusy zasilane paliwem gazowym dzięki

Bardziej szczegółowo

Problemy z silnikami spowodowane zaklejonymi wtryskiwaczami Wprowadzenie dodatku do paliwa DEUTZ Clean-Diesel InSyPro.

Problemy z silnikami spowodowane zaklejonymi wtryskiwaczami Wprowadzenie dodatku do paliwa DEUTZ Clean-Diesel InSyPro. 0199-99-1210/2 Problemy z silnikami spowodowane zaklejonymi wtryskiwaczami Wprowadzenie dodatku do paliwa DEUTZ Clean-Diesel InSyPro. Na podstawie wytycznych UE oraz wielu innych międzynarodowych przepisów,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW

ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW ANALIZA ENERGOCHŁONNOŚCI RUCHU TROLEJBUSÓW Mgr inż. Ewa Siemionek* *Katedra Pojazdów Samochodowych, Wydział Mechaniczny, Politechnika Lubelska 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 36 1. WSTĘP Komunikacja miejska

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo zostało utworzone 15 lipca 1994 r. w wyniku podziału Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Gdyni na trzy niezależne spółki.

Przedsiębiorstwo zostało utworzone 15 lipca 1994 r. w wyniku podziału Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Gdyni na trzy niezależne spółki. Przedsiębiorstwo zostało utworzone 15 lipca 1994 r. w wyniku podziału Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Gdyni na trzy niezależne spółki. W latach 1999 2000 Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej przeszło

Bardziej szczegółowo

SERIA N i F 2015 Wersja Euro 5b+ Wersja Euro VI V 3.0

SERIA N i F 2015 Wersja Euro 5b+ Wersja Euro VI V 3.0 SERIA N i F 2015 Wersja Euro 5b+ Wersja Euro VI V 3.0 WERSJA 2 Indeks SERIA N Wersja Euro 5b+ Wersja Euro VI 3,5 ton 04-17 5,5 ton 18-19 3,5 ton 20-27 5,5 ton 28-29 6,5 ton 30-31 7,5 ton 32-37 SERIA F

Bardziej szczegółowo

Kompakt z rozstawem osi 3250 mm, z dachem wysokim

Kompakt z rozstawem osi 3250 mm, z dachem wysokim maks. 2700 (pomiar przy podłodze) 1350 1520 3250 5261 2600 (pomiar przy ściance działowej) 1040 3250 5261 2600 (pomiar przy ściance działowej) Dopuszczalna masa całkowita [t] H ok. 55/6901 1040 1993 2426

Bardziej szczegółowo

Najnowszy system dual fuel dla silników o zapłonie samoczynnym Stworzony całkowicie od podstaw z automatyczną kalibracją i korektą wtrysku gazu

Najnowszy system dual fuel dla silników o zapłonie samoczynnym Stworzony całkowicie od podstaw z automatyczną kalibracją i korektą wtrysku gazu Najnowszy system dual fuel dla silników o zapłonie samoczynnym Stworzony całkowicie od podstaw z automatyczną kalibracją i korektą wtrysku gazu FUEL FUSION System podwójnego zasilania Diesel + LPG/CNG/LNG

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 13.5.2009 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 118/13 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 385/2009 z dnia 7 maja 2009 r. zastępujące załącznik IX do dyrektywy 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010.

Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010. Elektrotechnika i elektronika pojazdów samochodowych : podręcznik dla technikum / Jerzy Ocioszyński. wyd. 11. Warszawa, 2010 Spis treści Wstęp 7 1. Wiadomości podstawowe z elektrotechniki i elektroniki

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE ROZWIĄZANIA TECHNICZNE I BADANIA EKSPLOATACYJNE MIEJSKIEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO Z NAPĘDEM ELEKTRYCZNYM e-kit

ZAAWANSOWANE ROZWIĄZANIA TECHNICZNE I BADANIA EKSPLOATACYJNE MIEJSKIEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO Z NAPĘDEM ELEKTRYCZNYM e-kit Instytut Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL ZAAWANSOWANE ROZWIĄZANIA TECHNICZNE I BADANIA EKSPLOATACYJNE MIEJSKIEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO Z NAPĘDEM ELEKTRYCZNYM e-kit dr hab. inż. Jakub Bernatt, prof.

Bardziej szczegółowo

NOWY MAN TGE. Dane techniczne.

NOWY MAN TGE. Dane techniczne. NOWY MAN TGE. Dane techniczne. SPIS TREŚCI. Ciężarówka wśród vanów nowy MAN TGE 3 Program produkcyjny MAN TGE 4 Układ napędowy 5 Wymiary 6 Masy 12 Opony 14 CIĘŻARÓWKA WŚRÓD VANÓW NOWY MAN TGE. MAN TGE,

Bardziej szczegółowo

BADANIA ODZYSKU ENERGII HAMOWANIA POJAZDU O NAPĘDZIE HYBRYDOWYM

BADANIA ODZYSKU ENERGII HAMOWANIA POJAZDU O NAPĘDZIE HYBRYDOWYM BADANIA ODZYSKU ENERGII HAMOWANIA POJAZDU O NAPĘDZIE HYBRYDOWYM ANDRZEJ GAJEK 1, PIOTR STRZĘPEK 2 Politechnika Krakowska Streszczenie W artykule przedstawiono wyniki badań odzysku energii hamowania osobowego

Bardziej szczegółowo

n) OPIS OCHRONNY PL 59587

n) OPIS OCHRONNY PL 59587 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej n) OPIS OCHRONNY PL 59587 WZORU UŻYTKOWEGO [2lj Numer zgłoszenia: 108290 @ Data zgłoszenia: 17.06.1998 13) Y1 @ Intel7:

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKI WYSOKOPRĘŻNE

JEDNOSTKI WYSOKOPRĘŻNE Informacja prasowa Warszawa, 20.04.2012 Nowa Kia cee d DANE TECHNICZNE Konstrukcja Pięciodrzwiowy, pięciomiejscowy hatchback; nadwozie samonośne stalowe. Do wyboru cztery zabudowane poprzecznie silniki

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna pojazdu: 2a) Ładowacz Cyklop T-214/1 z kabiną. Podstawowe dane :

Specyfikacja techniczna pojazdu: 2a) Ładowacz Cyklop T-214/1 z kabiną. Podstawowe dane : 2a) Ładowacz Cyklop T-214/1 z kabiną CYKLOP T-214/1 Rok produkcji: 1983 Nr ewidencyjny: 599/10/226 Maksymalny udźwig: 500 kg Ładowacz służy dom ładowania materiałów sypkich. Jednoosiowe podwozie ładowacza

Bardziej szczegółowo

Włączanie przystawki odbioru mocy EK. Działanie

Włączanie przystawki odbioru mocy EK. Działanie Funkcja służy do włączania przystawki odbioru mocy z miejsca kierowcy i spoza kabiny. Przystawką odbioru mocy steruje jednostka sterująca BCI. Przystawkę odbioru mocy napędzaną kołem zamachowym można odpowiednio

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WDROŻENIA PALIW ALETERNATYWNYCH w MZK SŁUPSKS

PROGRAM WDROŻENIA PALIW ALETERNATYWNYCH w MZK SŁUPSKS PROGRAM WDROŻENIA PALIW ALETERNATYWNYCH w MZK SŁUPSKS WYKORZYSTYWANE PALIWA Olej Napędowy 39 pojazdów CNG 10 pojazdów ETANOL ED-95 7 pojazdów Motoryzacja a środowisko naturalne Negatywny wpływ na środowisko

Bardziej szczegółowo

PRESS. Scania. nowy, autobus. Scania. Scaniaa odnowiła. Scania. ofertę. Scaniaa OmniExpress. Scania Citywide LE. Scania Touring 3.20 3.60.

PRESS. Scania. nowy, autobus. Scania. Scaniaa odnowiła. Scania. ofertę. Scaniaa OmniExpress. Scania Citywide LE. Scania Touring 3.20 3.60. PRESS info P12904PL / Per-Erik Nordström 4 września 2012 Gama autobusów i autokarów a Citywide to nowa rodzina niskopodłogowych i niskowejściowych autobusów miejskich. Ich atrakcyjna stylizacja nawiązuje

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE WYMAGANYCH PARAMETRÓW TECHNICZNO UŻYTKOWYCH I WARUNKÓW GWARANCJI

ZESTAWIENIE WYMAGANYCH PARAMETRÓW TECHNICZNO UŻYTKOWYCH I WARUNKÓW GWARANCJI Załącznik nr 4 do SIWZ Pieczęć Wykonawcy ZESTAWIENIE WYMAGANYCH PARAMETRÓW TECHNICZNO UŻYTKOWYCH I WARUNKÓW GWARANCJI Przedmiot zamówienia: fabrycznie nowy samochód osobowy przystosowany do przewozu osób

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII

NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII NOWOCZESNE ŹRÓDŁA ENERGII Kierunki zmian układów napędowych (3 litry na 100 km było by ideałem) - Bardziej efektywne przetwarzanie energii (zwiększenie sprawności cieplnej silnika z samozapłonem do 44%)

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKI WYSOKOPRĘŻNE

JEDNOSTKI WYSOKOPRĘŻNE Informacja prasowa Genewa, 06.03.2012 Nowa Kia cee d: DANE TECHNICZNE Konstrukcja Pięciodrzwiowy, pięciomiejscowy hatchback; nadwozie samonośne stalowe. Do wyboru cztery zabudowane poprzecznie silniki

Bardziej szczegółowo