Polski terminal gazu skroplonego (LNG) geneza i ewolucja projektu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polski terminal gazu skroplonego (LNG) geneza i ewolucja projektu"

Transkrypt

1 Polski terminal gazu skroplonego (LNG) geneza i ewolucja projektu Adam Matkowski, Marcin Sienkiewicz* ) Budowa terminalu odbioru gazu skroplonego w Świnoujściu to jedna z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych realizowanych w Polsce. Obiekt ten będzie miał dla naszego kraju znaczenie strategiczne, wzmocni bowiem znacząco bezpieczeństwo energetyczne i poprawi ekonomiczne warunki importu gazu. Uruchomienie w połowie 2014 r. gazo-portu pozwoli na realną dywersyfikację dostaw gazu ziemnego do Polski. Korzystanie z transportu morskiego umożliwi kontraktowanie gazu z dostawcami pochodzącymi z różnych rejonów świata i przy uwzględnieniu aktualnych tendencji na rynku Liquefied Natural Gas (LNG), pozwoli na uzyskanie niższych cen. 1. Rozwój rynku LNG na świecie a polskie gazownictwo w okresie PRL Pionierami komercyjnego wykorzystania gazu skroplonego byli Amerykanie. W 1959 r. zrealizowano pierwszą dostawę gazu skroplonego z Luizjany w USA do Canvey Island w Wielkiej Brytanii. W latach sześćdziesiątych nastąpił dynamiczny rozwój rynku LNG wraz z zagospodarowaniem złóż gazu ziemnego w Afryce Północnej i uruchomieniem terminali skraplających gaz w Algierii. Naturalnym rynkiem zbytu dla północno-afrykańskiego gazu skroplonego stała się Europa Zachodnia, a w tym przede wszystkim Francja, Włochy i Hiszpania. W kolejnych dwu dekadach wzrastało natomiast zapotrzebowanie na gaz w dynamicznie rozwijających się krajach wschodniej Azji, a szczególnie Japonii i Korei Południowej. Polska w owym czasie pozostawała poza rozwijającym się na świecie rynkiem LNG. W okresie drugiej fazy industrializacji lat siedemdziesiątych, podstawowym surowcem energetycznym pozostawał węgiel kamienny i brunatny, a sektor górniczy stał się głównym beneficjatem ówczesnej polityki inwestycyjnej. Środki finansowe skierowane zostały także do branży naftowej, która wzbogaciła się o nową rafinerię w Gdańsku oraz Naftoport i rurociąg Pomorski, które umożliwiały wykorzystanie surowca importowanego z rejonu Zatoki Perskiej. Funkcjonowanie sektora gazowego oparte było przede wszystkim o zasoby krajowe oraz nadal powszechnie wykorzystywany gaz koksowniczy. Odkrycie w 1964 r. złoża gazowego Bogdaj Uciechów, a w następnych latach złóż: Wierzchowice, Załęcze, Żuchlów dało podstawy do rozwoju sieci gazociągowej w zachodniej Polsce. W oparciu o eksploatację nowych złóż, wydobycie krajowe stale rosło, osiągając w 1978 r. wielkość 6,6 mld m 3, po czym zaczęło się obniżać. Wzrastająca konsumpcja gazu ziemnego generowała jednocześnie stały wzrost zapotrzebowania na import surowca. W połowie lat osiemdziesiątych gaz pochodzący z zewnętrznych dostaw stał się głównym źródłem zaopatrzenia dla Polski. * ) Mgr inż. Adam Matkowski GAZOPROJEKT Wrocław; dr Marcin Sienkiewicz Instytut Studiów Międzynarodowych, Uniwersytet Wrocławski Tabela 1 Wielkość, struktura zużycia oraz źródła zaopatrzenia w gaz w Polsce w latach , w mld m 3 Zmienna Źródła zaopatrzenia w gaz a. Wydobycie krajowe 5,0 5,4 5,0 4,8 4,0 2,7 3,6 3,7 b. Import 0,9 2,3 4,9 5,6 7,0 7,8 5,8 7,6 c. Koksownie, gazownie 2. Wielkość i struktura zużycia gazu a. Gospodarstwa domowe 1,7 1,6 1,7 1,3 1,1 0,9 0,1 7,7 9,3 11,5 11,7 12,1 11,2 10,5 11,3 1,4 1,7 2,9 3,8 4,5 4,8 5,3 5,7 b. Przemysł 6,3 7,6 8,6 7,9 7,6 6,4 5,2 5,6 Źródło: Raporty CASE, Warszawa 1999, nr 27, s. 39. Zewnętrznym dostawcą gazu został, posiadający ogromne zasoby tego surowca, Związek Sowiecki. W tym celu zbudowano węzeł sieciowy w rej. Jarosławia (Hermanowice Drozdowicze), umożliwiający połączenie z sowiecką siecią gazociągową. Poprzez Rozwadów, Wronów, Rembelszczyznę, gaz ziemny doprowadzony został do Włocławka. W 1975 r. długość sieci przesyłowej gazu ziemnego osiągnęła 9 tys. km. W 1987 r. przesłano nią największą ilość gazu (12,5 mld m 3 ) w historii PRL 1). 2. Prognozy rozwoju polskiego rynku gazu po 1989 r. Przełomowe wydarzenia z okresu lat zmieniły zasadniczo wewnętrzną i zewnętrzną sytuację polityczno-gospodarczą Polski. W nowych okolicznościach zagadnienie zaopatrzenia w surowce energetyczne, nabrało znaczenia komercyjnego, gdzie pierwszorzędną rolę zaczął odgrywać rachunek ekonomiczny i ostateczny wynik finansowy. Nastąpiło przejście w rozliczeniach za importowany gaz z rubli transferowych do płatności w dolarach amerykańskich. Ujawnił się także problem energochłonności polskiej gospodarki opartej na węglu. W uchwale sejmowej z 9 listopada 1990 r. w sprawie założeń polityki energetycznej Polski do 2010 roku kładziono szczególny nacisk na działania ( ) skierowane na zmniejszenie energochłonności naszej gospodarki. Cel ten zamierzano osiągnąć m.in. zmniejszając udział paliw stałych a zwiększając udział paliw węglowodorowych, w tym gazu 1) PGNiG, Historia polskiego gazownictwa, 306 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA WRZESIEŃ 2011

2 ziemnego 2). Na początku lat dziewięćdziesiątych przewidywano zatem uformowanie się korzystnych warunków dla rozwoju rynku gazu ziemnego w Polsce. Zakładano, że przejście z gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej, przemiany własnościowe, otwarcie na inwestycje zagraniczne wywołają procesy modernizacyjne w polskiej gospodarce, które w konsekwencji zmienią zdominowaną przez węgiel strukturę zużycia surowców energetycznych. W analizach poświęconych przyszłości polskiego rynku gazu, prognozowano stałe zwiększanie się konsumpcji surowca. W sporządzonym w 1990 r. przez SOFREGAZ-BEICIP na potrzeby Banku Światowego Programie rozwoju gazownictwa, przewidziano wzrost zapotrzebowania na gaz z 10,55 mld m 3 w 1988 r. do 13,34 mld m 3 w 2000 r. i do 24,80 mld m 3 w 2010 r. 3). Równie optymistyczne oceny perspektyw dla polskiego sektora gazowego znalazły się także w przyjętym przez rząd w 1992 r. Programie rozwoju gazownictwa w Polsce do 2010 r.. W dokumencie tym założono, że do 2010 r. wzrost konsumpcji gazu ziemnego osiągnie poziom między 22 a 27 mld m 3 rocznie. Do roku 2020 zużycie gazu miało natomiast urosnąć do poziomu 39 mld m 3 i osiągnąć ok. 20% udziału w zużyciu energii pierwotnej w Polsce. Przewidywano jednocześnie, że wraz ze zwiększeniem zużycia gazu maleć będzie na rynku udział surowca z krajowego wydobycia. Prognozowano, że udział ten z poziomu 33% w połowie lat dziewięćdziesiątych obniży się do 20 23% w 2010 r., a w 2020 r. nie przekroczy 15% 4). W prognozach na 2010 r. zakładano, że krajowe wydobycie osiągnie ok. 5,2 mld m 3 gazu. Przewidywano także w składzie bilansu gazu ziemnego znajdzie się także ok. 1 mld m 3 gazu z pokładów węgla 5). 3. Potrzeba dywersyfikacji dostaw gazu Spodziewany wzrost konsumpcji gazu ziemnego przy jednoczesnym wzroście jego znaczenia dla gospodarki, wymagał odpowiedniego zabezpieczenia źródeł jego dostaw. Wspomniana wyżej uchwała sejmowa zalecała zarówno zwiększenie wydobycia krajowego jak i dostaw zewnętrznych, z zastrzeżeniem dotyczącym konieczności zróżnicowania ich kierunków. Według przyjętego w 1992 r. przez rząd Programu zapotrzebowania Polski na gaz do 2010 r. organem odpowiedzialnym za realizację tego postulatu zostało Ministerstwo Przemysłu i Handlu (MPiH). Jednocześnie w tym samym dokumencie zobowiązywano MPiH do ( ) zawarcia wieloletniego kontraktu na dostawy gazu z Rosji oraz dodatkowo pozyskanie surowca z ( ) przewidywanego do realizacji gazociągu tranzytowego z Rosji do Europy Zachodniej przez Polskę 6). Przewidywano więc, że w latach większość importowanego gazu będzie pochodziła z Federacji Rosyjskiej. Wschodni sąsiad Polski postrzegany był w tym czasie przede wszystkim jako wiodący producent gazu na świecie, stale zwiększający ilość udokumentowanych złóż tego surowca. Podkreślano także dogodne położenie Polski na trasie między Rosją a dużymi 2) Uchwała Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 9 listopada 1990 r. w sprawie założeń polityki energetycznej Polski do 2010 r., Monitor Polski, 1990 r., nr 43, poz ) SOFREGAZ-BEICIP, Program rozwoju gazownictwa. Raport końcowy wersja wstępna. Tom 1. Rynek, december 1990 r., s ) Studium organizacyjno-techniczne i nakładowo-kosztowe budowy i eksploatacji terminala LNG i związanych urządzeń gazowniczych, Wrocław, kwiecień 1997 r., s. 7. 5) Koncepcja wielkości i scenariusza importu LNG do Polski, Wrocław, luty 1997 r., s ) Raporty CASE, Warszawa 1999, nr 27, s. 39. odbiorcami gazu w Zachodniej Europie. To tranzytowe położenie uznawane zostało za wystarczającą gwarancję dla bezpieczeństwa dostaw gazu na rynek krajowy 7). Utrzymaniu i rozwojowi dostaw z tego kierunku sprzyjała także istniejąca infrastruktura gazociągowa, która pozwalała na przesył (poprzez punkty w Drozdowiczach i Wysokoje) 5 mld m 3 gazu rocznie. Pozytywnie oceniono także polsko-rosyjskie porozumienie rządowe z 1993 r. dotyczące budowy gazociągu tranzytowego i dostaw gazu oraz umowę z 1996 r. zawartą między PGNiG i GAZPROMEM na dostawy do Polski 250 mld m 3 gazu w ciągu 25 lat, budowanym tranzytowym gazociągiem Jamalskim. Uzupełniające dostawy gazu do Polski mogły także pochodzić z brytyjskiego i norweskiego szelfu Morza Północnego 8). Jednym z potencjalnych sposobów na pozyskanie dodatkowych ilości surowca mógł być także zakup gazu skroplonego transportowanego drogą morską. Przyjęcie takiego rozwiązania musiałoby się z kolei wiązać z budową terminala do odbioru tegoż gazu na polskim wybrzeżu. Przystąpienie do takiej inwestycji zalecane było jeszcze w wymienionym wyżej Planie rozwoju gazownictwa, w którym stwierdzono konieczność geograficznego zróżnicowania źródeł dostaw gazu do Polski. W ramach przyjmowanych scenariuszy rozwoju infrastruktury w okresie rekomendowano uruchomienie dostaw ( ) w postaci ciekłego gazu ziemnego dostarczonego gazowcami do terminala ciekłego gazu ziemnego usytuowanego w rejonie Gdańska/najodpowiedniejsze usytuowanie/ 9). Natomiast w rządowym programie z 1992 r. dopuszczano możliwość pozyskania gazu skroplonego z pozaeuropejskich źródeł. Tylko budowa terminala LNG mogła umożliwić realizacje tego celu. 4. Geneza i ewolucja projektu polskiego terminala LNG PGNiG zainteresowało się gazem w stanie płynnym jeszcze w końcu lat siedemdziesiątych. W 1978 r. powstało Studium przedprojektowe dotyczące magazynowania skroplonego metanu. Celem opracowania było m.in. sprawdzenie agresywności skroplonego metanu w stosunku do materiałów konstrukcyjnych i izolacyjnych, ustalenie właściwych rodzajów materiałów potrzebnych do budowy magazynu oraz obliczenie wstępne pojemności zbiornika 10). Problematyka ta nie wyszła jednak w tym czasie poza fazę rozważań teoretycznych i opracowań studyjnych. W latach Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa wykonał wstępne prace badawcze, które wykazały nieopłacalność importu gazu skroplonego do Polski 11). Pomimo negatywnej oceny PGNiG sprowadzało zagraniczne opracowania i analizy poświęcone aspektom technicznym i ekonomicznym budowy i funkcjonowania terminala LNG. Gromadzono także informacje dotyczące sytuacji i perspektywom rynku LNG na świecie 12). Do prac studyjnych nad projektem dostaw LNG drogą morską do Polski powrócono ponownie w połowie lat dziewięćdziesiątych. W 1995 r. Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa z Krakowa 7) Ibidem, s ) Koncepcja, op. cit., s ) SOFREGAZ-BEICIP, Plan rozwoju gazownictwa. Projekt raportu końcowego. Tom 31., Warszawa, grudzień 1990 r. s ) Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa, Dane uzupełniające do studium przedprojektowego dot. magazynowania skroplonego metanu, Kraków 1978 r. 11) Historia gazownictwa polskiego od połowy XIX w. po rok 2000, praca zbiorowa pod red. A. Wójtowicza, B. Nawrockiej-Fuchs, Warszawa 2002, s ) P. Jollivet (Gaz de France), Liquefied natural gas storage tanks, June 1990; J. Rousset (SOFREGAZ), Course on liquefied natural gas, GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA WRZESIEŃ

3 opracował Koncepcję dostaw skroplonego gazu ziemnego LNG do Portu Północnego w Gdańsku. W roku następnym na zlecenie PGNiG przystąpiono do opracowania warunków technicznych, logistycznych i ekonomicznych budowy terminala LNG na polskim wybrzeżu. Główny ciężar tych prac poniosło Biuro Studiów i Projektów Gazownictwa GAZOPROJEKT (dalej BSiPG GAZO- PROJEKT) z Wrocławia. Ich efektem było wydanie w pierwszych miesiącach 1997 r. opracowań, przedstawiających warunki dostaw skroplonego gazu do Polski. Zwracano w nich uwagę na rosnące znaczenie LNG w światowym handlu gazem oraz na uzyskanie w tej dziedzinie znacznego postępu technicznego i redukcji kosztów. Atutem takiego rozwiązania miały być także dogodne warunki magazynowania ( ) w celu zabezpieczenia potrzeb odbiorców szczytowych 13). Pozyskiwanie gazu skroplonego drogą morską nie wymagało skomplikowanej budowy infrastruktury liniowej, a zatem konieczności pozyskania przychylności i zgody do tego przedsięwzięcia partnerów zagranicznych. W ocenie specjalistów wrocławskiego GAZOPROJEKTU powrót do koncepcji dostaw gazu z Morza Północnego wiązał się z koniecznością pokonania wielu barier w postaci: braku wolnych ilości gazu, potrzebnych do zawarcia długoterminowego kontraktu, braku zaufania zachodnich dostawców wobec polskiego rynku gazu, na którym ceny regulowane były nadal przez państwo, wygórowanych warunków odnośnie zabezpieczeń płatności za gaz w formie m.in. gwarancji rządowych. 13) Koncepcja, s. 27. Transport LNG dzięki swojej mobilności nie nastręczał takich trudności, pozwalając na pozyskanie dowolnego dostawcy. Prace studyjne objęły także rozstrzygnięcie kwestii podstawowej, czyli lokalizacji przyszłego gazo-portu (rys. 1). Pierwotnie przyjęto osiem wariantów lokalizacyjnych: Mechelinki, Port Północy, Wisła Śmiała, Wisła Przekop w rejonie Gdańska, następnie rejon jeziora Jamno w środkowej części wybrzeża oraz Świnoujście i Dziwnówek na Pomorzu Zachodnim 14). Ostatecznie uznano, że cztery lokalizacje w rejonie Gdańska mają najlepsze warunki techniczne dla umiejscowienia terminala LNG (rys. 2). Na podstawie porównania symulacji nakładów finansowych i dalszej analizy technicznej sytemu gazowniczego, uwzględniającej m.in. analizy hydrauliczne uznano, że najkorzystniej przedstawia się lokalizacja terminala LNG według: wariantu III tj. w Mechelinkach 15). Ze względu na korzystne parametry techniczne lokalizacja w Mechelinkach wymagała także najmniejszych nakładów inwestycyjnych. Za tą lokalizacją przemawiała także bliskość PMG w Mechelinkach (Kosakowo), co umożliwiało ewentualną redukcję ilości zbiorników V= m 3 LNG z trzech do dwóch. Istotnym atutem tego miejsca była także najkrótsza odległość terminala od potencjalnych odbiorców gazu takich jak Żarnowiecka Elektrownia Gazowa oraz ciepłownie w Gdyni i Gdańsku. 14) BSiPG GAZOPROJEKT, Warunki dostaw skroplonego gazu ziemnego do Polski. Koncepcja wielkości dostaw i scenariusza importu LNG do Polski. Część syntetyczna, luty 1997 r., s ) Koncepcja wielkości i scenariusza importu LNG do Polski, Wrocław, luty 1997 r., s. 14. Rys. 1. Wstępne warianty lokalizacji terminala LNG 308 GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA WRZESIEŃ 2011

4 Rys. 2. Wpięcie terminala LNG w wariantach lokalizacyjnych I, II, III do systemu Również podjęta wcześniej rozbudowa układu przesyłowego od Włocławka do Gdańska i dalej do PMG Kosakowo (Mechelinki) była po stronie zalet tej lokalizacji. Roczne zdolności przeładunkowe gazo-portu miały osiągnąć poziom 2,5 mln ton LNG, co odpowiadało 3 mld m 3 gazu rozprzężonego. Zakładano, że importowany gaz będzie pochodził od jednego dostawcy. Rozważano i porównywano warunki dostaw z Norwegii, Algierii, Trynidadu, Wenezueli, Nigerii, Jemenu, Omanu i Kataru. Następnie skonstruowano koncepcję technologiczną terminalu, zawierającą m.in. wykaz podstawowego wyposażenia, przy założeniu realizacji dostaw z Norwegii i Abu Dhabi w Katarze. Oszacowano także koszty i nakłady inwestycyjne na budowę gazo-portu. Wstępnie oceniono, że inwestycja może zamknąć się kwotą mln złotych. Najwięcej środków pochłonąć miała budowa zbiorników 590 mln (35%), następnie urządzeń rozładowczych i regazyfikacyjnych 150 mln (9%) oraz instalacji rurociągowej 110 mln (6,5%) 16). Sporządzone opracowania stały się merytoryczną podstawą złożonego w marcu 1998 r. wniosku o umieszczenie projektu budowy terminala odbiorczego LNG w Mechelnikach (Kosakowo) do rządowego programu zadań służących realizacji ogólnokrajowych celów publicznych. W uzasadnieniu wniosku wskazywano, że przyszły terminal LNG należy traktować jako: element dywersyfikacji kierunków pozyskania gazu dla Polski, a tym samym ważny czynnik bezpieczeństwa energetycznego kraju, źródło gazu o znaczeniu systemowym, którego podstawowym zadaniem jest zabezpieczenie pokrycia części lokalnego zapotrzebowania na gaz, uzupełniający dla krajowych PMG środek regulacji lokalnych nierównomierności poborów gazu 17). Ukończenie, mającej trwać ok. 7 lat inwestycji, planowano przed 2010 r., a uruchomienie importu nastąpić miało w 2010 r. Sprowadzony drogą morską gaz w ilości 3 mld m 3 rocznie miał pokrywać ok % prognozowanego krajowego zapotrzebowania na surowiec 18). Powstanie terminala LNG zależało jednak od decyzji podjętej na szczeblu politycznym. Prace analityczno-studyjne z lat prowadzone były najpierw w okresie rządów koalicyjnego gabinetu SLD-PSL Józefa Oleksego a następnie Włodzimierza Cimoszewicza. Zakończenie prac i złożenie wniosku nastąpiło natomiast pod rządami koalicyjnymi AWS-UW gabinetu Jerzego Buzka. Rząd premiera Jerzego Buzka w swej polityce uwypuklał potrzebę zdywersyfikowania dostaw surowców energetycznych do Polski. W przypadku gazu wysiłki zostały jednak skoncentrowane na projekcie dostaw surowca z Norwegii, przy wykorzystaniu transportu rurociągowego. Podpisany kontrakt na dostawy ponad 5 mld m 3 norweskiego gazu rocznie nie wszedł jednak w życie. Następny rząd Leszka Milera odmiennie oceniając sytuację gazową Polski, zrezygnował z wykonania tego projektu. W ocenie ówczesnego ministra gospodarki Jacka Piechoty spadające tempo wzrostu gospodarczego zmuszało do weryfikacji dotychczasowych optymistycznych prognoz zużycia gazu w Polsce. Jednocześnie podpisany wcześniej kontrakt jamalski ( ) stawiał do dyspozycji Polski ogromne ilości gazu, które stawiały pod znakiem zapytania sensowność pozyskiwania kolejnych źródeł zaopatrzenia 19). Projekt polskiego LNG, pomimo jego zgodności z umieszczonymi w dokumentach rządowych zapisach o potrzebie zróżnicowania dostaw gazu, nie miał w tym okresie szans na wykonanie. 17) BSiPG GAZOPROJEKT, Wniosek o wprowadzenie przedsięwzięcia inwestycyjnego p.n: Budowa terminala odbiorczego skroplonego gazu ziemnego LNG w Mechelnikach wraz z gazociągiem wyprowadzającym gaz do systemu do programu zadań rządowych służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych, Wrocław, marzec 1998 r., s ) Ibidem. 16) Ibidem, s ) Sprawa kontraktu norweskiego, , Money.pl, GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA WRZESIEŃ

5 5. Realizacja projektu Dogodna koniunktura dla realizacji planów związanych z budową polskiego terminala LNG pojawiła się dopiero w połowie pierwszej dekady XXI w. Decyzje o przystąpieniu do nowej inwestycji podjął rząd premiera Kazimierza Marcinkiewicza w styczniu 2006 r., w ramach prowadzonej polityki bezpieczeństwa energetycznego. Uruchomienie terminala zaplanowano na rok 2011, a jego zdolności przeładunkowe określono na 2,5 mld m 3 gazu rocznie w pierwszym etapie funkcjonowania i docelowo 5 mld m 3 w drugim etapie. Następnie podjęto decyzję dotyczącą lokalizacji gazo-portu i pozostałej infrastruktury. Pomimo przeprowadzonych w poprzednich latach opracowań wskazujących na rejon Gdańska jako najodpowiedniejszy na umiejscowienie gazo-portu, podjęto inną decyzję. W grudniu 2006 r. zarząd PGNiG w porozumieniu z Ministerstwem Gospodarki dokonał wyboru Świnoujścia jako miejsca na lokalizację przyszłego terminala LNG. Argumentowano, że podstawowym atutem tej lokalizacji jest bliskość cieśnin duńskich, mniejsze ryzyko nawigacyjne oraz struktura systemu przesyłowego w rejonie Szczecina Świnoujścia, która umożliwia rozprowadzenie gazu z przyszłego terminala w trzech kierunkach oraz uregulowana sytuacja prawna gruntów przeznaczonych pod budowę 20). Za taką decyzją mogły stać także względy strategiczne uwzględniające konieczność rozproszenia obiektów strategicznych na polskim wybrzeżu. W roku następnym PGNiG powołało do życia spółkę celową Polskie LNG jako wykonawcę i operatora obiektu. Jednocześnie wraz z rządem prowadzono działania zmierzające do pozyskania dostawcy gazu skroplonego dla polskiego terminala. W kręgu potencjalnych partnerów znalazła się m.in. Algieria, największy producent LNG w Afryce Północnej. Rząd Jarosława Kaczyńskiego doprowadził do podpisania z władzami Algierii memorandum o współpracy gospodarczej w zakresie energetyki, petrochemii i górnictwa. Rozmowy na temat ewentualnej współpracy prowadzono także z algierskim państwowym koncernem paliwowym SONATRACH 21). Zmiana rządu w listopadzie 2007 r. tym razem nie spowodowała zmiany decyzji i przerwania prac nad projektem polskiego LNG. Gabinet Donalda Tuska deklarował wolę dokończenia przedsięwzięcia podjętego przez poprzedników. W 2008 r., na mocy Uchwały Rady Ministrów, właścicielem Polskiego LNG został Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM SA. Wyraźne przyspieszenie działań na rzecz realizacji inwestycji w Świnoujściu nastąpiło jednak dopiero po styczniowym rosyjsko-ukraińskim konflikcie gazowym. W kwietniu 2009 r. Sejm RP przyjmuje specustawę o inwestycji w zakresie budowy terminalu LNG, która m.in. upraszczała i skracała procedury administracyjne i tryb przeprowadzania zamówień publicznych. Doprowadzono także do rzeczy zasadniczej dla powadzenia całego przedsięwzięcia pozyskano dostawcę gazu skroplonego. W czerwcu 2009 r. PGNiG podpisało kontrakt z katarskim koncernem QATARGAS. Między 2014 r. a 2024 r. z Zatoki Perskiej do Świnoujścia dostarczanych będzie 1 mln ton skroplonego gazu ziemnego rocznie. Kolejnym ważnym krokiem w procesie realizacji inwestycji było uzyskanie od Wojewody Zachodniopomorskiego, w lipcu 2009 r., pozwolenia na budowę terminalu LNG. Ta decyzja umożliwiła rozpoczęcie prac przygotowaw- 20) A. Wypych-Namiotko, Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury z upoważnienia ministra na interpelację nr 1083 w sprawie lokalizacji budowy terminalu gazowego, Warszawa, dnia 1 kwietnia 2008 r., 21) P.B. Sterańczak, Rośnie flota gazowców, Energia & Przemysł, nr 56, maj 2007 r., s. 30. czych w postaci wycinki drzew w części lądowej, oraz pogłębienia przyszłego basenu portowego w części morskiej. W 2010 r. wyłoniono wykonawcę międzynarodowemu konsorcjum SAIPEM-TECHINT-PBG, któremu przekazano plac budowy. Zabezpieczono także finansowanie inwestycji, pozyskując środki m.in. z Unii Europejskiej, która zakwalifikowała polski terminal LNG do Europejskiego programu energetycznego na rzecz naprawy gospodarczej. Inicjatywą towarzyszącą realizacji polskiego gazo-portu, jest powołane do życia w marcu 2011 r. Europejskiego Centrum Szkolenia LNG. To niewątpliwie ważna placówka, która będzie jednocześnie skupiać i pogłębiać w jednym miejscu wiedzę oraz kształcić polskich specjalistów w zakresie LNG. W aktualnej, realizowanej już wersji, terminal w pierwszym etapie eksploatacji będzie mógł przyjąć 5 mld m 3 gazu ziemnego rocznie, a docelowo 7,5 mld m 3 gazu. Zakończenie budowy zaplanowano na czerwiec a uruchomienie dostaw na lipiec 2014 r. 22). Należy również podkreślić, że OGP Gaz-System SA podjął równolegle dostosowanie systemu przesyłowego do przyjęcia w.w. ilości gazu. Podjęta rozbudowa skutkować będzie oddaniem do eksploatacji do 2014 rok km gazociągów DN i rozbudową kilku tłoczni. Jednocześnie w PGNiG nie zaniechano pomysłu budowy drugiego terminala gazowego w rej. Zatoki Gdańskiej, bowiem w okresie ostatnich dwóch lat rozwija się koncepcyjnie i przedprojektowo pomysł uruchomienia dostawy sprężonego gazu ziemnego (CNG) w oparciu o najnowsze technologie gazownicze. 6. Podsumowanie Budowę terminala LNG w Świnoujściu uznać należy za najważniejszą, obok rurociągu Jamalskiego, inwestycję infrastrukturalną w polskim gazownictwie po roku Zarówno w jednym jak i drugim przypadku los tych przedsięwzięć zależał od decyzji podejmowanych przez czynniki polityczne. Okazuje się jednak, że początek historii formowania się koncepcji pozyskiwania dla polskich odbiorców gazu skroplonego sięga znacznie dalej poza przełomowy dla naszego kraju rok Zainteresowanie tą problematyką w polskim gazownictwie nastąpiło jeszcze w schyłkowym okresie rządów Edwarda Gierka. Do końca istnienia PRL, jak i w przeciągu kilkunastu lat istnienia III Rzeczpospolitej, nie zaistniała (z różnych względów, których wyjaśnienie wymagałoby osobnej publikacji) odpowiednia koniunktura polityczna sprzyjająca inwestycji w LNG. W przeciwieństwie bowiem do rurociągu Jamalskiego, który utrwalił narastającą od lat osiemdziesiątych tendencję wzrastającego importu gazu z kierunku wschodniego, terminal LNG wnosi jakościową zmianę w polski sektor gazowy. Przede wszystkim umożliwi Polsce uczestnictwo w dynamicznie rozwijającym się światowym rynku gazu skroplonego, poprawiając jednocześnie jej pozycję negocjacyjną wobec dotychczasowego rosyjskiego dostawcy. Podjęcie takiej decyzji było możliwie przede wszystkim dzięki zmianie w podejściu do kwestii bezpieczeństwa energetycznego kraju. W nowym świetle zaczęto bowiem postrzegać polityczny aspekt zaopatrzenia Polski w ropę i gaz ziemny, wskazując na związek tego problemu z bezpieczeństwem narodowym i stopniem suwerenności państwa w relacjach międzynarodowych. 22) Więcej na temat aktualnego projektu terminala LNG w: M. Sienkiewicz, Polskie LNG, Nowa Energia, nr 1, 2010 r., s GAZ, WODA I TECHNIKA SANITARNA WRZESIEŃ 2011

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG

II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego. Terminal LNG II Międzynarodowa Konferencja POWER RING Bezpieczeństwo Europejskiego Rynku Energetycznego Terminal LNG Tadeusz Zwierzyński - Wiceprezes Zarządu PGNiG Warszawa, 1 grudnia 2006 roku Agenda 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG a rozbudowa krajowego systemu przesyłu gazu ziemnego

Terminal LNG a rozbudowa krajowego systemu przesyłu gazu ziemnego Terminal LNG a rozbudowa krajowego systemu przesyłu gazu ziemnego prof. dr hab. inż. Andrzej Osiadacz Zakład Inżynierii Gazownictwa Politechnika Warszawska Warszawa, kwiecień 2006 roku 1 Plan prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz.

-1MX. Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak. DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. -1MX WICEPREZES RADY MINISTRÓW MINISTER GOSPODARKI Waldemar Pawlak DRO-III- 5311-1-5/10 L.dz. 78/10 Warszawa, dnia 2 marca 2010 r. SIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH WPfc. 2010-03- 0 3 Pan Janusz Kochanowski

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519

http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460520 http://isap.sejm.gov.pl/detailsservlet?id=wmp20110460519 Nazwa Rzeczypospolitej Polskiej Protokołem o wniesieniu zmian do Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o budowie systemu gazociągów dla tranzytu rosyjskiego

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W2 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska W2. Zasoby i zużycie gazu ziemnego w świecie i Polsce

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik

Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku. mgr inż. Andrzej Kiełbik Rozwój infrastruktury gazowniczej wyzwaniem XXI wieku mgr inż. Andrzej Kiełbik 1. Warunki dla tworzenia zliberalizowanego rynku gazowego w Polsce: 2. Aktualny stan systemu gazowniczego w Polsce, 3. Plany

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r.

Terminal LNG. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Terminal LNG Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu LNG 15.07.2014 r. Minister Włodzimierz Karpiński z wizytą na terminalu

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

MINISTER INFRASTRUKTURY

MINISTER INFRASTRUKTURY Warszawa, dnia kwietnia 2008 r. MINISTER INFRASTRUKTURY GT1-0780/684/4/08 Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w nawiązaniu do pisma Wicemarszałka Sejmu RP Pana Krzysztofa

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht

PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Warszawa, 22.03.2013 Konferencja Rzeczpospolitej Rynek gazu ziemnego w Polsce. Stan obecny i perspektywy PREZENTACJA RAPORTU Instytutu Kościuszki Izabela Albrycht Cele raportu Stan infrastruktury gazowej

Bardziej szczegółowo

Wkład BSiPG GAZOPROJEKT SA we wzrost bezpieczeństwa energetycznego kraju

Wkład BSiPG GAZOPROJEKT SA we wzrost bezpieczeństwa energetycznego kraju Wkład BSiPG GAZOPROJEKT SA we wzrost bezpieczeństwa energetycznego kraju z odbudową obiektów gazowniczych, zniszczonych w czasie II wojny światowej. W 1950 roku system gazowniczy składał się z 154 gazowni

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030 05. Paliwa gazowe 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 2 5.3. Przewidywane zmiany... 3 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe... 5 5.1. Wprowadzenie W otoczeniu

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy

Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu. Warszawa, 14 grudnia 2011 system, który łączy Kredyt inwestycyjny z Europejskiego Banku Inwestycyjnego na budowę Terminalu LNG w Świnoujściu Warszawa, 14 grudnia 2011 GAZ-SYSTEM S.A. GAZ-SYSTEM S.A.: Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW

JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY RADY GOSPODARCZEJ PRZY PREZESIE RADY MINISTRÓW CZY MOŻLIWA JEST DALSZA INTEGRACJA POLITYCZNA UE ORAZ WZROST KONKURENCYJNOŚCI GOSPODARKI EUROPEJSKIEJ BEZ ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO? DEBATA PLENARNA JAN KRZYSZTOF BIELECKI - PRZEWODNICZĄCY

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

WallStreet 18 Karpacz 2014

WallStreet 18 Karpacz 2014 WallStreet 18 Karpacz 2014 Agenda Kim jesteśmy Kluczowe fakty Charakterystyka rynku Gaz płynny Olej napędowy i biopaliwa Gaz ziemny Wyniki finansowe Prognozy finansowe Cele biznesowe Kim jesteśmy? UNIMOT

Bardziej szczegółowo

Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke

Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke Jak gaz łupkowy wpłynie na ceny gazu dla odbiorców? - Józef Dopke WYDOBYCIE GAZU ZIEMNEGO W USA Wydobycie gazu brutto w USA [1] wynosiło 666,4 mld m 3 w 2006 roku, 698,3 mld m 3 w 2007 roku, 725,9 mld

Bardziej szczegółowo

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja

1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja MIĘDZYZDROJE, maj 2012 1. Liberalizacja europejskiej polityki energetycznej (wg. Prof. Alana Rileya) a) Trzeci pakiet energetyczny b) Postępowanie antymonopolowe Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji c) Połączenia

Bardziej szczegółowo

Musimy budować wspólny rynek gazu w ramach Grupy Wyszehradzkiej

Musimy budować wspólny rynek gazu w ramach Grupy Wyszehradzkiej Musimy budować wspólny rynek gazu w ramach Grupy Wyszehradzkiej Zacieśnianie współpracy w ramach V4 nabiera coraz większego tempa. Najprężniej rozwijająca się współpraca energetyczna to szczególna okazja

Bardziej szczegółowo

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU

MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Grzegorz Łapa MAGAZYNOWANIE GAZU JAKICH ZMIAN MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ UCZESTNICY RYNKU Autorzy: Grzegorz Łapa, Andrzej Kiełbik WARSZAWA, październik 2011r. PLAN PREZENTACJI 1. Zmiany w przepisach dotyczących

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal. LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa

Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal. LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa Inwestycje w sieć gazowniczą oraz terminal LNG w Świnoujściu a poprawa bezpieczeństwa energetycznego Polski Jan Chadam, Prezes Zarządu GAZ-SYSTEM S.A. Program Infrastruktura i Środowisko na półmetku energetyka

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16

STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 STRATEGIA ROZWOJU 2014-16 Spis treści 3 Informacje o Spółce 4 Działalność 5 2013 - rok rozwoju 6 Przychody 8 Wybrane dane finansowe 9 Struktura akcjonariatu 10 Cele strategiczne 11 Nasz potencjał 12 Udział

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego PROJEKT 25.07.2007 r. ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 2007 r. w sprawie listy spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku

Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Strategia GAZ-SYSTEM S.A. do 2025 roku Tomasz Stępień, Prezes Zarządu Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Kierunki strategiczne KIERUNEK 1 Budowa pozycji Spółki dzięki aktywnemu zaangażowaniu

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A.

PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. PROJEKTY O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM REALIZOWANE PRZEZ GAZ-SYSTEM S.A. Co oznaczają dla rozwoju infrastruktury przesyłu gazu? S Y S T E M, K T Ó R Y Ł Ą C Z Y Kim jesteśmy? GAZ-SYSTEM S.A. jest jednoosobową

Bardziej szczegółowo

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu

Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Rozbudowa systemu przesyłowego w ramach jednolitego rynku energii i rozwoju rynku gazu Piotr Bujalski Zastępca Dyrektora Krajowej Dyspozycji Gazu GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 7 marca 2013 GAZ-SYSTEM S.A.

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05 dr Adam Salomon : TENDENCJE NA RYNKU ŁADUNKÓW MASOWYCH CIEKŁYCH dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki AM w Gdyni 2 Wolumen ładunków masowych

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu

Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Liberalizacja rynku gazu w Polsce oraz strategia dywersyfikacji dostaw gazu Jan Chadam Prezes Zarządu Posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej 29 Październik 2014 GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu

Podstawowe informacje o projekcie. Cel budowy gazociągu i Tłoczni gazu Tłocznia gazu w Goleniowie. Fot. Bartosz Lewandowski, GAZ-SYSTEM S.A. Podstawowe informacje o projekcie Gazociąg Świnoujście Szczecin połączy terminal LNG w Świnoujściu z krajową siecią gazociągów poprzez

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA WDROŻENIA LNG W POLSCE

KONCEPCJA WDROŻENIA LNG W POLSCE KONCEPCJA WDROŻENIA LNG W POLSCE Sławomir Skwarczyński, Piotr Żoła INVESTGAS S.A. Warszawa W artykule przedstawiono w ogólnym zarysie tematykę związaną z rynkiem LNG na świecie, stosowanymi rozwiązaniami

Bardziej szczegółowo

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków dr inż. Andrzej Tyszecki Poznań, 21 listopada 2012 Aspekty prawne Obszary: lądowe i morskie Prawo: krajowe, UE i międzynarodowe Problemy: zmienność

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

BIULETYN OPINIE. Nr 27/2010. Polityka Polski w zakresie dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego ocena rozwiązań alternatywnych.

BIULETYN OPINIE. Nr 27/2010. Polityka Polski w zakresie dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego ocena rozwiązań alternatywnych. BIULETYN OPINIE Nr 27/2010 Polityka Polski w zakresie dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego ocena rozwiązań alternatywnych Arkadiusz TOŚ Warszawa, 18 sierpnia 2010 roku Streszczenie Poniższy dokument 1 stanowi

Bardziej szczegółowo

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI.

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. Spis treści PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ROZDZIAŁ 1... BŁĄD! NIE RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZASADY FUNKCJONOWANIA.... BŁĄD! NIE 1.1. RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZMIANY STRUKTURALNE

Bardziej szczegółowo

System Podziemnych Magazynów Gazu w Polsce

System Podziemnych Magazynów Gazu w Polsce System Podziemnych Magazynów Gazu w Polsce Grzegorz Łapa Adam Matkowski BSiPG GAZOPROJEKT S.A. Grupa PGNiG Piotr Musiał CONTROL PROCESS S.A. 1. Prognoza bilansu gazu i rozbudowy systemu gazowego Wymagany

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych PONADTO W NUMERZE POLECAMY : Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY grudzień 2014 BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE Polska w UE - modernizacja infrastruktury PONADTO W NUMERZE POLECAMY :

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

FOLDER INFORMACYJNY OPERATOR GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH GAZ-SYSTEM S.A.

FOLDER INFORMACYJNY OPERATOR GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH GAZ-SYSTEM S.A. FOLDER INFORMACYJNY OPERATOR GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH GAZ-SYSTEM S.A. KIM JESTEŚMY OPERATOR GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH GAZ-SYSTEM S.A.: 1. przedsiębiorstwo odpowiedzialne za transport gazu ziemnego i zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa GAZ-3

MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa GAZ-3 MINISTERSTWO GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ, Plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON GAZ-3 Sprawozdanie o działalności przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH. Wspieranie polskiego eksportu na przykładzie programu Go Africa

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH. Wspieranie polskiego eksportu na przykładzie programu Go Africa POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Wspieranie polskiego eksportu na przykładzie programu Go Africa Bartłomiej Lewandowski Koordynator Go Africa Department Promocji Gospodarczej Kraków,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA LOKALIZACJI GAZOPORTU W ŚWINOUJŚCIU DLA CELÓW DYWERSYFIKACJI DOSTAW GAZU

KONCEPCJA LOKALIZACJI GAZOPORTU W ŚWINOUJŚCIU DLA CELÓW DYWERSYFIKACJI DOSTAW GAZU KONCEPCJA LOKALIZACJI GAZOPORTU W ŚWINOUJŚCIU DLA CELÓW DYWERSYFIKACJI DOSTAW GAZU ZESPÓŁ WYKONAWCÓW: 1. Mgr inż. Marek Trojnar Kierownik Zespołu 2. Prof. zw. dr hab. Edward Urbańczyk 3. Prof. zw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO PRZESYŁOWYCH. Inwestujemy w rozwój. www.gaz-system.pl

BEZPIECZEŃSTWO PRZESYŁOWYCH. Inwestujemy w rozwój. www.gaz-system.pl www.gaz-system.pl Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. ul. Mszczonowska 4, 02-337 Warszawa tel.: 22 220 18 00, faks: 22 220 16 06 BEZPIECZEŃSTWO GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH Inwestujemy w rozwój

Bardziej szczegółowo

Polityka dla przemysłu gazu ziemnego

Polityka dla przemysłu gazu ziemnego Minister Gospodarki Polityka dla przemysłu gazu ziemnego Warszawa, 20 marca 2007 r. Zgłaszający: Minister Gospodarki 1 Spis treści Polityka dla przemysłu gazu ziemnego... 1 Spis treści... 2 Założenia wstępne...

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012. Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r.

Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012. Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Objaśnienia do formularza GAZ-3 na rok 2012 Objaśnienia dotyczą wzoru formularza zawierającego dane za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Działy 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10,11 i 13 sprawozdania należy

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

PGNiG Upstream International

PGNiG Upstream International PGNiG Upstream International Nowe finansowanie norweskiej działalności PGNiG 13.08.2015 Nowe finansowanie dla norweskiej działalności PGNiG Upstream International ( PGNiG UI ) w dniu 13 sierpnia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

GÓRNICTWO WĘGLA KAMIENNEGO. W POLSCE wyniki za okres I-IX. 2015r. 03.11. 2015r

GÓRNICTWO WĘGLA KAMIENNEGO. W POLSCE wyniki za okres I-IX. 2015r. 03.11. 2015r GÓRNICTWO WĘGLA KAMIENNEGO W POLSCE wyniki za okres I-IX. 2015r. 03.11. 2015r Zasoby bilansowe w polach zagospodarowanych 20,3 mld ton Zasoby przemysłowe 6,02 mld ton Zasoby operatywne w złożach zakładów

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA O KONTRAKCIE Z NORWEGIĄ NA DOSTAWĘ GAZU DO POLSKI BS/166/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Czy to już kryzys roku 2013? Stan i kierunki rozwoju elektroenergetyki w Brazylii

Czy to już kryzys roku 2013? Stan i kierunki rozwoju elektroenergetyki w Brazylii MACIEJ M. SOKOŁOWSKI WPIA UW K a t o w i c e 2 6. 0 3. 2 0 1 3 r. Czy to już kryzys roku 2013? Stan i kierunki rozwoju elektroenergetyki w Brazylii MIX ENERGETYCZNY W produkcji energii elektrycznej dominują

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ

PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ SEMINARIUM STAN I PERSPEKTYWY ROZWOJU PRZEMYSŁU U CHEMICZNEGO W POLSCE Marek Ściążko WARSZAWA 15 MAJA 2012 1/23 STRATEGIA działalno alności

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

Ewelina Kochanek BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE I-II - 2007 /3-4

Ewelina Kochanek BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE I-II - 2007 /3-4 Terminale skroplonego gazu ziemnego krok w stronę mniejszego uzależnienia od dostaw tego surowca do Polski Ewelina Kochanek TRANSPORT GAZU ZIEMNEGO DROGĄ MORSKĄ W CELU LEPSZEGO BUDOWANIA BEZPIECZEŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie gazu ziemnego w gospodarstwach domowych w Polsce

Wykorzystanie gazu ziemnego w gospodarstwach domowych w Polsce NAFTA-GAZ luty 2011 ROK LXVII Maciej Kaliski, Sylwia Sikora, Adam Szurlej Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Piotr Janusz Ministerstwo Gospodarki, Departament Ropy i Gazu, Warszawa Wykorzystanie gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r.

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Warszawa, dn. 30 lipca 2013 r. INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Wstęp Niniejsza informacja przedstawia ogólną sytuację na hurtowym rynku gazu ziemnego w miesiącach

Bardziej szczegółowo

Systemowe magazyny gazu w Polsce

Systemowe magazyny gazu w Polsce tom XLII(2012), nr 2, 1 12 Adam Matkowski 1 Piotr Musiał 2 1 Biuro Studiów i Projektów Gazownictwa Gazoprojekt S.A. Wrocław 1 Control Process S.A. Kraków Systemowe magazyny gazu w Polsce Niniejszy artykuł

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY STRZELCE OPOLSKIE Część 11 Podsumowanie i wnioski W 869.11 2/6 I. Podstawowym zadaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Rozwój globalnego handlu gazem LNG. Już nie tylko Azja

Rozwój globalnego handlu gazem LNG. Już nie tylko Azja Rozwój globalnego handlu gazem LNG. Już nie tylko Azja Autor: Jerzy Bielski ( Nafta & Gaz Biznes- kwiecień maj 2005) Zużycie skroplonego gazu ziemnego (Liquid Natural Gas, LNG) rośnie szybciej niż zużycie

Bardziej szczegółowo

Magazyny gazu. Żródło: PGNiG. Magazyn gazu Wierzchowice /

Magazyny gazu. Żródło: PGNiG. Magazyn gazu Wierzchowice / Magazyny gazu Żródło: PGNiG Magazyn gazu Wierzchowice / Inwestycje energetyczne do 2030 r. - Magazyny gazu Nazwa inwestycji Magazyny gazu Inwestor GK PGNiG Wartość inwestycji łącznie ok. 4,4 mld PLN Planowane

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społecznogospodarcza

Sytuacja społecznogospodarcza Sytuacja społecznogospodarcza w regionie Włodzimierz Szordykowski Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Gdańsk, dnia 30 listopada 2011 roku Sytuacja gospodarcza na świecie Narastający dług publiczny

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie

Marcin Tarnawski Spadkowy trend cen gazu na świecie Komentarz IK Marcin Tarnawski Rynek amerykaoski W 2010 r. na świecie wydobyto 3.193 mld m 3 gazu ziemnego z czego najwięcej w Stanach Zjednoczonych (611 mld m 3 ) oraz w Rosji (588 mld m 3 ). Gaz niekonwencjonalny

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

GAZ ZIEMNY W POLSCE WYDOBYCIE, ZUŻYCIE I IMPORT DO 2030 ROKU

GAZ ZIEMNY W POLSCE WYDOBYCIE, ZUŻYCIE I IMPORT DO 2030 ROKU GÓRNICTWO I GEOLOGIA 2010 Tom 5 Zeszyt 3 Maciej KALISKI, Stanisław NAGY, Stanisław RYCHLICKI, Jakub SIEMEK, Adam SZURLEJ Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków GAZ ZIEMNY W POLSCE WYDOBYCIE, ZUŻYCIE I IMPORT

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWA ROZWOJU ENERGETYKI I URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH W KRAJOWYM BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM. Andrzej Froński Instytut Nafty i Gazu

PERSPEKTYWA ROZWOJU ENERGETYKI I URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH W KRAJOWYM BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM. Andrzej Froński Instytut Nafty i Gazu EKO KOMIN 2006 PERSPEKTYWA ROZWOJU ENERGETYKI I URZĄDZEŃ GRZEWCZYCH W KRAJOWYM BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM Andrzej Froński Instytut Nafty i Gazu Stan obecny Zużycie gazu ziemnego w Polsce wyniosło w roku

Bardziej szczegółowo

Rozdział IV. Sytuacja obecna i prognozy rozwoju elektroenergetyki krajowej

Rozdział IV. Sytuacja obecna i prognozy rozwoju elektroenergetyki krajowej Rozdział IV. Sytuacja obecna i prognozy rozwoju elektroenergetyki krajowej 4.1 Zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce Polska należy do krajów przechodzących głęboką transformację rynkową i w tym

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Zagadnienia, problemy, wskazania Opracował: mgr inż. Jerzy Piszczek Katowice, grudzień 2009r. I. WPROWADZENIE Praktyczna realizacja zasad zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNEGO RUR NA PRZYKŁADZIE GAZOCIĄGU

WEWNĘTRZNEGO RUR NA PRZYKŁADZIE GAZOCIĄGU ANDRZEJ KOPCZYŃSKI TEMAT REFERATU EFEKT MALOWANIA WEWNĘTRZNEGO RUR NA PRZYKŁADZIE GAZOCIĄGU TRANZYTOWEGO WROCŁAW, WRZESIEŃ 2008 R. NOWE TECHNIKI 1 W ASPEKCIE OPTYMALIZACJI SYSTEMU Wybór gatunku stali przykład

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo rynku gazu ziemnego w Polsce aspekt formalno-prawny

Bezpieczeństwo rynku gazu ziemnego w Polsce aspekt formalno-prawny Bezpieczeństwo rynku gazu ziemnego w Polsce aspekt formalno-prawny Marcin Sienkiewicz Niezakłócone dostawy gazu ziemnego dla polskich gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw to newralgiczny element bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 1. Stan istniejący. Obecnie na terenie Oczyszczalni ścieków w Żywcu pracują dwa agregaty prądotwórcze tj. agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 o mocy znamionowej 114 kw energii elektrycznej i 186 kw energii

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIE I MODYFIKACJA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

WYJAŚNIENIE I MODYFIKACJA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA MORSKI ODDZIAŁ STRAŻY GRANICZNEJ w GDAŃSKU 80-563 Gdańsk 17, ul. Oliwska 35, tel. centr.(58)- 524-20-90, fax (58)- 524-27-00, 524-27-04 Sekcja Zamówień Publicznych, tel. (58) 524-20-34, 524-22-09, 524-22-17,

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. Maciej Dzikuć

BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. Maciej Dzikuć BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE MIAST I WSI WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Maciej Dzikuć Celem artykułu jest przedstawienie postrzegania bezpieczeństwa energetycznego przez mieszkańców województwa lubuskiego. Wskazano

Bardziej szczegółowo

Pierwszy terminal LNG w Polsce Świnoujście 2014. Debata gimnazjalistów Świnoujście, 8 grudnia 2009 1

Pierwszy terminal LNG w Polsce Świnoujście 2014. Debata gimnazjalistów Świnoujście, 8 grudnia 2009 1 Pierwszy terminal LNG w Polsce Świnoujście 2014 Debata gimnazjalistów Świnoujście, 8 grudnia 2009 1 Gaz ziemny nośnik energii i surowiec Gaz ziemny jest niezbędny w naszym codziennym życiu. Używamy go

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie roku 2010, perspektywy na rok 2011.

Podsumowanie roku 2010, perspektywy na rok 2011. Podsumowanie roku 2010, perspektywy na rok 2011. Program prezentacji I. PRZEŁADUNKI II. FINANSE III. INWESTYCJE I. PRZEŁADUNKI Przeładunki ogółem w Porcie Gdynia w latach 1990 2010 (tys. ton) 18 000 17

Bardziej szczegółowo

MOśLIWOŚCI I WARUNKI TRANSPORTU CO 2 W POLSCE

MOśLIWOŚCI I WARUNKI TRANSPORTU CO 2 W POLSCE MOśLIWOŚCI I WARUNKI TRANSPORTU CO 2 W POLSCE Bełchatów, kwiecień 2010 Układ przygotowania i transportu CO 2 do miejsc składowania Stacja przygotowania CO 2 do transportu Układ oczyszczania CO 2 (osuszanie,

Bardziej szczegółowo