KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu IMMUNOLOGIA OGÓLNA. 2. Numer kodowy IMM01c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu IMMUNOLOGIA OGÓLNA. 2. Numer kodowy IMM01c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski"

Transkrypt

1 Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu IMMUNOLOGIA OGÓLNA 2. Numer kodowy IMM01c 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski 4. Typ kursu obowiązkowy 5. Grupa treści kształcenia nauki podstawowe 6. Poziom studiów według klasyfikacji bolońskiej studia magisterskie 7. Rok studiów/semestr III rok/ semestr 5 8. Formuła przedmiotu wykłady/ ćwiczenia 9. Liczba godzin zajęć Rodzaj zajęć z uwzględnieniem podziału godzin wykłady w wymiarze 16 godzin; ćwiczenia w wymiarze 18 godzin Liczba punktów ECTS

2 12. Jednostka dydaktyczna prowadząca przedmiot Klinika Immunologii, Reumatologii i Alergii Katedry Immunologii Klinicznej i Mikrobiologii 13. Imię i nazwisko osoby egzaminującej lub zaliczającej przedmiot Prof. dr hab. med Marek L. Kowalski 14. Osoby prowadzące zajęcia Pracownicy etatowi: Prof. dr hab. med. Marek L. Kowalski, dr n.med. Monika Jędrzejczak-Czechowicz, dr n.med. Marcin Kurowski, dr n.med. Anna Lewandowska-Polak, dr n.med. Joanna Makowska, lek. med. Aleksandra Wardzyńska, Doktoranci: mgr Anna Głobińska, mgr Sylwia Moskwa 15. Wymagania wstępne i wymagania równoległe Zaliczenie zajęć z fizjologii i biochemii 16. Zaliczenie przedmiotu jest wymagane przed rozpoczęciem zajęć z Immunologii Klinicznej i Alergologii, Reumatologii, Onkologii, Chorób wewnętrznych 17. Cele i założenia nauczania przedmiotu Zapoznanie się z zagadnieniami: rozwój, budowa i funkcje narządów i komórek układu immunologicznego; odporność nieswoista, jej mechanizmy i rola w homeostazie organizmu; swoista odpowiedź immunologiczna humoralna i komórkowa; regulacja odpowiedzi immunologicznej; tolerancja immunologiczna; odporność przeciwzakaźna i jej mechanizmy; nadwrażliwość i jej mechanizmy; zaburzenia w funkcjonowaniu układu immunologicznego niedobory immunologiczne i autoagresja wprowadzenie; diagnostyka immunologiczna humoralna i komórkowa; podstawy immunologii nowotworów. 18. Metody dydaktyczne Wykłady w formie prezentacji multimedialnych; ćwiczenia laboratoryjne: prezentacje multimedialne połączone z dyskusją; pokaz przeprowadzania testów diagnostycznych; pokaz nowoczesnej aparatury w pracowniach diagnostycznych; pokazy preparatów mikroskopowych komórek układu immunologicznego i testów diagnostycznych. 19. Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej Literatura podstawowa 1. Podstawy Immunologii. Włodzimierz Ptak, Maria Ptak, Marian Szczepaniak. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa Immunologia Kliniczna. Red. M.L. Kowalski. Wyd. Mediton 2000 Literatura uzupełniająca 1. Immunologia. J. Gołąb, M. Jakóbisiak, W. Lasek. PWN 2008 r 2. Immunologia. I. Roitt,J. Brostoff, D. Male. Wydawnictwo Lekarskie PZWL od 2002 r.

3 20. Forma i warunki zaliczenia przedmiotu, w tym zasady dopuszczenia do egzaminu 1. Zaliczenie kolokwium wejściowego z podstaw immunologii. Na pierwszym ćwiczeniu obowiązuje kolokwium pisemne (20 pytań ) z materiału zawartego w podręcznikach: Immunologia Kliniczna. Red. M.L. Kowalski. Wyd. Mediton 2000; rozdz. 1.; Podstawy Immunologii.Włodzimierz Ptak, Maria Ptak, Marian Szczepaniak. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008; rozdz.1, 2, Kartkówka (10 pytań) przed każdym ćwiczeniem. 3. Ustny sprawdzian wiadomości po ćwiczeniu nr 4 obejmujący wiadomości uzyskane na ćwiczeniach 1 4. Warunkiem przystąpienia do kolokwium zaliczeniowego jest obecność na ćwiczeniach, zaliczenie wejściówki i sprawdzianu cząstkowego po ćw. 4, oraz zaliczenie kartkówek. Ze sprawdzianów i kartkówek studenci uzyskują punkty dodatkowe doliczane do punktacji kolokwium zaliczeniowego. Kolokwium zaliczeniowe ma w formę pisemną (test). 21. Treści merytoryczne budujące wiedzę Wykłady: 1. Wprowadzenie do immunologii. Pojęcia odpowiedzi immunologicznej, antygenów i ich rodzajów, determinant antygenowych i immunogenności. Rozpoznanie antygenu i indukcja odpowiedzi immunologicznej oraz reakcje efektorowe. Pojęcie pamięci immunologicznej. Zasady regulacji odpowiedzi immunologicznej. Charakterystyka narządów i komórek układu immunologicznego. 2. Odporność nieswoista. Bariery odporności nieswoistej. Komórki biorące udział w odpowiedzi nieswoistej. Rozpoznanie antygenów bakteryjnych. Mechanizm fagocytozy i zapalenia. 3. Niedobory odporności. Pojęcie pierwotnych oraz wtórnych niedoborów odporności. Przykłady występowania niedoborów wtórnych. Częstość występowania pierwotnych niedoborów odporności. Przykłady występowania niedoborów pierwotnych. 4. Choroby alergiczne cz. I. Pojęcia: nadwrażliwość, alergia, atopia. Wpływ czynników genetycznych i środowiskowych na występowanie chorób alergicznych. Mechanizmy chorób alergicznych. Pojęcie teorii higienicznej. 5. Choroby alergiczne cz. II. Podstawowe zasady diagnostyki chorób alergicznych. Krótka charakterystyka podstawowych chorób alergicznych. Dane epidemiologiczna. 6. Choroby z autoimmunizacji. Mechanizmy chorób autoimmunizacyjnych. Pojęcia sekwestracji anatomicznej, autoantygenów zmienionych, antygenów reagujących krzyżowo. Wpływ czynników genetycznych i hormonalnych na rozwój chorób autoimmunologicznych. Kryteria rozpoznania chorób autoimmunologicznych. 7. Immunologia nowotworów. Rodzaje czynników rakotwórczych. Rodzaje antygenów nowotworowych.

4 Transformacja nowotworowa. Nadzór immunologiczny. Mechanizmy ucieczki komórek nowotworowych spod kontroli immunologicznej. 8. Immunologia transplantacji. Rodzaje przeszczepów. Mechanizm odrzucania przeszczepu. Zasady typowania tkankowego. Transplantacja narządów. Reakcja przeszczep przeciw biorcy GvHD. 22. Zagadnienia integrujące wiedzę podstawową i kliniczną na zajęciach z immunologii ogólnej Nadwrażliwość typy reakcji, mechanizmy, przykłady kliniczne. Niedobory immunologiczne pierwotne i wtórne, przyczyny, mechanizmy, przykłady kliniczne. Autoagresja patomechanizm, kryteria diagnostyczne chorób autoimmunologicznych, przykłady kliniczne. Alergologia mechanizmy immunologiczne, wpływ czynników genetycznych i środowiskowych, przykłady kliniczne. Nowotwory mechanizmy immunologiczne odrzucania komórek nowotworowych a rozwój choroby nowotworowej Diagnostyka immunologiczna zasady wykonania i rodzaje testów a możliwości zastosowania ich w praktyce klinicznej. Transplantologia podstawy typowania tkankowego i doboru dawca-biorca. Odporność przeciwzakaźna typy zakażeń i rodzaje odporności swoistej w zakażeniach wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych. Immunomodulacja. Immunoprofilaktyka czynna i bierna. 23. Efekty kształcenia umiejętności i kompetencje Student po zakończeniu kursu immunologii ogólnej powinien: - wymieniać narządy układu immunologicznego i rodzaje komórek odpowiedzi immunologicznej - opisywać subpopulacje limfocytów; - umieć stosować i interpretować wyniki testów oceniających funkcje komórek odpowiedzi immunologicznej; - opisywać cechy antygenów grasiczozależnych, grasiczoniezależnych i haptenów; - wymieniać wszystkie klasy immunoglobulin, omawiać ich budowę oraz rozumieć mechanizmy ich heterogenności; - rozumieć mechanizmy odpowiedzi humoralnej; - przedstawiać przebieg odpowiedzi immunologicznej związanej z antygenami egzo i endogennymi; - opisywać wszystkie etapy odpowiedzi immunologicznej inicjacji, aktywacji, efektorową i ich dokładny przebieg; - opisywać dynamikę pierwotnej i wtórnej odpowiedzi immunologicznej; - rozumieć mechanizmy cytotoksyczności komórkowej; - opisywać szlaki aktywacji układu dopełniacza; - opisywać mechanizmy tolerancji immunologicznej (centralnej i obwodowej); - umieć wykorzystać możliwości zastosowania stymulowania tolerancji swoistej w leczeniu niektórych chorób (choroby autoimmunologiczne, alergiczne); - opisywać i różnicować stany związane z dysfunkcją układu immunologicznego nadwrażliwość, niedobory odporności i autoagresja;

5 - wymieniać typy nadwrażliwość z podaniem przykładów klinicznych; - rozróżniać antygeny nowotworowe swoiste i związane z nowotworem; - wymieniać główne reakcje immunologiczne biorące udział w odpowiedzi przeciwnowotworowej; - opisywać budowę i rolę antygenów HLA klasy I, II i III w transplantologii; - umieć stosować i interpretować wyniki testów diagnostycznych serologicznych i molekularnych służących do oceny antygenów klasy I i II; - opisywać immunologiczne mechanizmy odrzucania przeszczepu; - opisywać przebieg choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVH) i sytuacje kliniczne, w których ona występuje; - wymieniać rodzaje przeszczepów u człowieka; - wymieniać grupy leków immunomodulujących wpływających na przeżycie przeszczepu allogenicznego; - wymieniać podstawowe testy immunologiczne wykonywane przed przeszczepem; - opisywać zjawiska immunologiczne związane ze szczepieniami (odpowiedź pierwotna i wtórna, pamięć immunologiczna); - wymieniać przykłady szczepionek atenuowanych i inaktywowanych, mono- i poliwalentnych oraz opisywać ich wady i zalety; - wymieniać przeciwwskazania do szczepień; - różnicować powikłania i odczyny poszczepienne; - opisywać zasady działania i rodzaje adiuwantów immunologicznych dodawanych do szczepionek; - wymieniać rodzaje preparatów immunoglobulinowych stosowanych w immunoprofilaktyce biernej; - opisywać zastosowanie profilaktyczne i lecznicze preparatów immunoglobulinowych w określonych sytuacjach klinicznych; - wymieniać i charakteryzować mechanizmy immunologiczne charakterystyczne w zakażeniach wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i parazytologicznych; - wymieniać mechanizmy ucieczki drobnoustrojów spod kontroli układu immunologicznego; - omawiać etapy i mechanizmy zapalenia; - definiować pojęcie niedoborów immunologicznych pierwotnych i wtórnych; - charakteryzować główne niedobory immunologiczne pierwotne; - wymieniać metody stosowane w diagnostyce pierwotnych niedoborów odporności; - podawać przykłady wtórnych niedoborów odporności; - opisywać immunopatogenezę zakażenia ludzkim wirusem niedoboru odporności. 24. Opis efektów kształcenia na poszczególnych zajęciach w grupach studenckich (10-12 osobowych) 1. Budowa, funkcje i komórki układu immunologicznego. Wiedza: student definiuje główne funkcje układu immunologicznego; wymienia i definiuje rodzaje odporności; wymienia rodzaje narządów limfatycznych i ich funkcje; zna pojęcia antygenu i podział antygenów, pojęcie epitopu, immunogenności; omawia budowę i rodzaje immunoglobulin i ich rolę w organizmie; potrafi wymienić komórki układu immunologicznego, ich pochodzenie, rodzaje i rolę w odporności organizmu (limfocyty T, limfocyty B, komórki plazmatyczne, komórki cytotoksyczne, komórki prezentujące antygen, makrofagi i monocyty, komórki dendrytyczne, neutrofile, eozynofile, bazofile); definiuje pierwotną i wtórną odpowiedź immunologiczną, wymienia fazy efektorowej odpowiedzi immunologicznej; zna pojęcie pamięci immunologicznej. Umiejętności i kompetencje: student rozumie mechanizmy odpowiedzialne za rozwój odporności

6 swoistej i nieswoistej, rozumie znaczenie cytokin i dopełniacza w rozwoju odporności; potrafi wymienić markery powierzchniowe limfocytów T i na tej podstawie określić subpopulacje czynnościowe; rozumie mechanizmy rozpoznania, przetwarzania i prezentacji antygenów oraz etapy pobudzenia limfocytów T i B; potrafi rozpoznać preparaty mikroskopowe neutrofilów, bazofilów, eozynofilów, monocytów, limfocytów; rozumie drogi powstawania immunoglobulin i ich zmienność oraz mechanizmy regulacji odpowiedzi immunologicznej, potrafi różnicować przyczyny zaburzeń układu immunologicznego (nadwrażliwość, niedobory, autoimmunizacja). 2. Odpowiedź immunologiczna nieswoista. Układ dopełniacza. Wiedza: Student potrafi zdefiniować odpowiedź immunologiczną nieswoistą, potrafi wymienić uczestniczące w niej komórki, cytokiny i inne białka, rozumie istotę odpowiedzi immunologicznej nieswoistej, potrafi wymienić jej podstawowe cechy oraz nazwać i opisać funkcje komórek w niej uczestniczących. Zna rolę białek dopełniacza w odpowiedzi immunologicznej. Zna nazwy i charakterystyczne cechy dróg aktywacji układu dopełniacza. Umiejętności i kompetencje: Student rozumie mechanizmy warunkujące rozwój odpowiedzi nieswoistej, rozumie rolę aktywacji dopełniacza w skutecznej odpowiedzi immunologicznej, potrafi umiejscowić mechanizmy nieswoiste i układ dopełniacza w ogólnym kontekście odpowiedzi immunologicznej 3. Immunoglobuliny. Komórki oraz ich receptory ważne w przebiegu swoistej odpowiedzi immunologicznej. Dojrzewanie limfocytów T i B. Wiedza: student podaje definicje antygenu oraz dokonuje podziału antygenów, charakteryzuje ich grupy ze szczególnym uwzględnieniem bakteryjnych; wymienia klasy immunoglobulin, definiuje ich funkcje; zna ich budowę; definiuje pojęcia: powinowactwo, zachłanność i wartościowość przeciwciał; wymienia typy markerów (zmienności) immunoglobulin; wymienia rodzaje receptorów na limfocytach TCR, BCR ; definiuje pojęcia: selekcja pozytywna i negatywna, restrykcja MHC; zna rodzaje modyfikowanych przeciwciał monoklonalnych; zna mechanizmy generacji różnorodności TCR. Umiejętności i kompetencje: student rozumie zasady powstawania różnorodności przeciwciał oraz zjawisko przełączania klas syntetyzowanych przeciwciał; opisuje budowę genów immunoglobulin i regulację ich ekspresji, opisuje sposoby otrzymywania przeciwciał monoklonalnych i podaje kliniczne ich zastosowanie; wylicza etapy dojrzewania limfocytów T i limfocytów B. 4. Układ MHC i jego rola w odpowiedzi immunologicznej. Rozpoznawanie i prezentacja antygenu. Odpowiedź swoista typu humoralnego i komórkowego. Wiedza: student definiuje pojęcie zgodności tkankowej, zna budowę cząsteczek MHC I i MHC II; zna pojęcia: mitogeny i superantygeny; omawia mechanizm rozpoznawania antygenu przez limfocyty B oraz wytwarzania przeciwciał; zna pojęcie immunoglobulin nieswoistych; omawia mechanizmy odpowiedzi komórkowej z udziałem limfocytów T CD4+; opisuje zasady aktywacji limfocytów T i B; zna mechanizmy swoistej odpowiedzi cytotoksycznej, potrafi opisać subpopulację limfocytów Th17. Umiejętności i kompetencje: student podaje lokalizację genów MHC klasy I i MHC klasy II u człowieka; rozumie pojęcie polimorfizmu MHC, jego rolę i związek z chorobami; porównuje funkcje cząsteczek MHC I i MHC II, rozumie proces prezentacji antygenu przy udziale cząsteczek MHC klasy I i II, potrafi podać podobieństwa i różnice w procesie prezentacji mitogenów i superentygenów. 5. Mechanizmy komunikacji między komórkami układu immunologicznego. Regionalna odpowiedź immunologiczna. Filogeneza i ontogeneza odporności. Wiedza: student definiuje pojęcie cytokina, zna podział cytokin, ich receptory i działanie biologiczne; charakteryzuje wybrane grupy cytokin (chemokiny); opisuje migracje komórek układu immunologicznego; zna rolę i podział cząsteczek adhezyjnych; opisuje mechanizmy cyrkulacji

7 limfocytów; definiuje pojęcia: SIS, SALT, MALT, BALT, GALT. Umiejętności i kompetencje: porównuje rodzaje komórek w SALT i MALT; omawia etapy odpowiedzi immunologicznej z uwzględnieniem różnic pomiędzy układem immunologicznym w skórze, w przewodzie pokarmowym i w układzie oddechowym; opisuje rozwój układu immunologicznego w okresie płodowym i odporność w dzieciństwie; rozumie procesy starzenia się układu immunologicznego. 6. Odporność przeciwzakaźna. Immunoterapia i immunoprofilaktyka. Wiedza: student wymienia mechanizmy odporności przeciwzakaźnej (typy odporności swoista/nabyta); omawia mechanizmy odpowiedzi swoistej w zakażeniach bakteryjnych oraz wymienia ich przykłady; opisuje odpowiedź immunologiczną w zakażeniach wirusowych, mechanizmy odpowiedzi swoistej i nieswoistej komórkowej oraz rolę przeciwciał w zakażeniach wirusowych; opisuje odpowiedź immunologiczną na zakażenie pasożytami, różnorodność odpowiedzi na zakażenie pierwotniakami, pasożytami wielokomórkowymi, ektopasożytami z podaniem przykładów; opisuje mechanizmy immunologiczne w zakażeniach grzybiczych; zna budowę wirusa ludzkiego niedoboru odporności (HIV), jego cykl rozwojowy oraz mechanizmy unikania odpowiedzi immunologicznej; definiuje pojęcie uodpornienia czynnego; wymienia rodzaje odporności; zna cechy i rodzaje szczepionek; definiuje pojęcie: szczepionki antyidiotypowe, szczepionki wieloskładnikowe; zna nowe techniki używane do produkcji szczepionek. Umiejętności i kompetencje: student podaje przykłady różnych mechanizmów odporności przeciwzakaźnej; wymienia typy zakażeń z podziałem w zależności od miejsca bytowania drobnoustroju oraz z podaniem przykładów; potrafi różnicować odpowiedź immunologiczną w zakażeniach bakteriami bytującymi pozakomórkowo a wewnątrzkomórkowo; omawia funkcję efektorową przeciwciał w zwalczaniu zakażeń bakteryjnych oraz opisuje rolę dopełniacza; opisuje strategie uniknięcia odpowiedzi immunologicznej stosowane przez drobnoustroje i pasożyty; charakteryzuje mechanizmy wpływu drobnoustrojów na fagocytozę, modyfikowanie odpowiedzi immunologicznej oraz utrudnianie rozpoznawania antygenu; potrafi podać przykłady wpływu niedoborów immunologicznych na przebieg zakażeń; potrafi korzystać z kalendarza szczepień; wymienia rodzaje powikłań poszczepiennych; wymienia wskazania do stosowania uodpornienia biernego. 7. Modulacja i regulacja odpowiedzi immunologicznej. Tolerancja immunologiczna. Transplantologia. Immunologia nowotworów. Wiedza: student definiuje pojęcie immunosupresji, immunostymulacji oraz transplantologii; wymienia metody chemiczne, fizyczne oraz biologiczne immunosupresji; podaje przykłady immunostymulacji; wymienia rodzaje przeszczepów; wymienia rodzaje antygenów nowotworowych: swoiste antygeny nowotworowe (TSA) oraz antygeny związane z nowotworem (TAA), neoantygeny nowotworów indukowanych przez karcynogeny chemiczne i fizyczne, neoantygeny indukowane przez wirusy onkogenne, antygeny płodowe; charakteryzuje rolę komórek NK, NKT, B1, makrofagów w odpowiedzi przeciwnowotworowej; wymienia mechanizmy ucieczki przed układem immunologicznym; student definiuje pojęcie regulacji odpowiedzi immunologicznej tolerancji immunologicznej; charakteryzuje zjawisko indukcji odpowiedzi immunologicznej i tolerancji przez alergen; definiuje zjawisko regulacji idiotypowej oraz zjawisko kompetycji antygenowej i ułatwienia immunologicznego; Umiejętności i kompetencje: student rozumie mechanizmy powodujące odrzucanie przeszczepu: nadostre, ostre, przewlekłe; rozumie zasady dziedziczenia układu HLA; potrafi opisać metody typowania tkankowego; potrafi opisać na czym polega przeszczep szpiku kostnego; potrafi scharakteryzować mechanizm oraz obraz kliniczny reakcji Graft versus Host; rozumie pojęcie ciąży jako

8 przeszczepu allogenicznego; potrafi omówić molekularne podstawy transformacji nowotworowej, potrafi opisać na czym polega obrona przed nowotworami oraz nadzór immunologiczny; rozumie pojęcie immunoterapii nowotworów; student rozumie na czym polega regulacja funkcji limfocytów T i B oraz wzajemna regulacja Th1-Th2; opisuje mechanizmy tolerancji immunologicznej (anergia i delecja klonu); potrafi wykazać udział limfocytów T w regulacji odpowiedzi immunologicznej (Treg, Tcs, ignorancja immunologiczna); opisuje modulujący wpływ układu nerwowego i hormonalnego oraz czynników psychosomatycznych na reakcje immunologiczne oraz wpływ czynników pokarmowych na zaburzenia odporności. 8. Nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna: nadwrażliwość, alergia, autoimmunizacja. Podział reakcji nadwrażliwości. Reakcje nadwrażliwości typu I patogeneza, przebieg i znaczenie Wiedza: Student wymienia i definiuje nieprawidłowe odpowiedzi immunologiczne: nadwrażliwość, autoimmunizacja, niedobory immunologiczne; wymienia wytyczne potrzebne do rozpoznania choroby z autoimmunizacji; zna charakterystykę chorób autoimmunizacyjnych; definiuje nadwrażliwość i alergię; zna podział reakcji nadwrażliwości wg Gella i Coombsa; zna przebieg, mechanizm i struktury uczestniczące w reakcji nadwrażliwości typu I. Umiejętności i kompetencje: student rozumie mechanizmy reakcji nadwrażliwości (podział wg Gella i Coombsa); potrafi scharakteryzować nadwrażliwość typu I: charakterystyka IgE (receptory wiążące, regulacja wydzielania przeciwciał), degranulacja mastocytów i bazofilów, reakcje anafilaktyczne (mediatory, postacie kliniczne). 9.Reakcje nadwrażliwości typu II, III i IV Wiedza: student zna podział reakcji nadwrażliwości wg Gella i Coombsa; zna przebieg, mechanizm i struktury uczestniczące w reakcji nadwrażliwości typu II, III oraz IV; zna choroby i reakcje patologiczne przebiegające z przeważającym udziałem każdego z wymienionych mechanizmów Umiejętności i kompetencje: student opisuje nadwrażliwość typu II (mechanizm reakcji cytotoksycznych, konflikt serologiczny matczyno-płodowy); potrafi przedstawić nadwrażliwość typu III (mechanizm odkładania się kompleksów immunologicznych, przykłady reakcji wywołanych nadwrażliwością typu III); rozumie na czym polega nadwrażliwość typu IV (mechanizm NTP, alergia bakteryjna i kontaktowa); opisuje odpowiedź autoimmunologiczną i jej swoistość; rozumie patogenezę chorób autoimmunizacyjnych Pracownie W trakcie ćwiczeń zajęcia odbywają się w 6 pracowniach w systemie rotacyjnym. Podczas zajęć w pracowniach studenci zapoznają się szczegółowo z przebiegiem badań diagnostycznych. A. Pracownia zaburzeń odporności humoralnej. Wiedza: student zna rodzaje elementów odporności humoralnej najczęściej podlegające ocenie immunoglobuliny, dopełniacz, białka ostrej fazy, cytokiny, rozpuszczalne markery antygenowe; opisuje reakcje immunologiczne leżące u podstaw metod oceniających poziom elementów odporności humoralnej; zna nowoczesne testy oparte o reakcje precypitacji i aglutynacji: nefelometrię, testy lateksowe, Western blotting. Umiejętności i kompetencje: student opisuje zastosowania testów: aglutynacji, precypitacji, immunodyfuzji, elektroforezy i precypitacji w żelu, działanie nefelometru oraz rozumie zasady i rodzaje testów nefelometrycznych; potrafi scharakteryzować i podać przykłady i zastosowanie testów lateksowych: RF, CRP, ASO, Waalera Rosego. B. Pracownia zaburzeń odporności komórkowej. Wiedza: student zna metody ceny odporności komórkowej nieswoistej i swoistej. limfocyty T i B,

9 granulocyty, monocyty makrofagi. Umiejętności i kompetencje: student opisuje zasadę działania oraz zastosowanie testów: oceniających funkcje komórek (fagocytoza, chemotaksja, test NBT, proliferacja limfocytów, test zahamowania migracji), cytofluorymetrii w badaniach odporności komórkowej, rozumie zasadę działania cytofluorymetru oraz podstawy analizy grafów badań cytofluorymetrycznych oceniających populacje komórkowe krwi. C. Pracownia immunologii transplantacyjnej. Wiedza: student zna metody oceny antygenów HLA klasy I i II; Umiejętności i kompetencje: student opisuje zasadę działania oraz zastosowanie testów: metody Terasaki mikroskopowa ocena testów, oraz metody PCR do oceny HLA. D. Pracownia diagnostyki chorób autoimmunizacyjnych. Wiedza: student wymienia i potrafi opisać testy immunocytochemiczne do oceny markerów komórkowych. Umiejętności i kompetencje: student opisuje zastosowanie testów opartych o immunofluorescencję pośrednią i bezpośrednią; omawia metody oceny autoprzeciwciał ANA i ANCA (mikroskop fluorescencyjny); interpretuje wyniki badania preparatów po barwieniu APAP. E. Pracownia diagnostyki alergologicznej. Wiedza: student zna metody oceny poziomu swoistych i całkowitych IgE; zna zasady i zastosowanie technik RIA i EIA. Umiejętności i kompetencje: student opisuje zasadę działania oraz zastosowanie testów: podstawowego zestawu do technik ELISA; rozumie jak działa i do czego służy aparat AMX do testów EIA przeprowadzanych w systemie zamkniętym; potrafi opisać na czym polega działanie aparatu do testów nowej generacji - Unicap ( połączenie techniki ELISA z immunofluorescencją). F. Pracownia immunodiagnostyki molekularnej Wiedza: Student zna metody i zastosowanie techniki PCR. Umiejętności i kompetencje: student opisuje etapy reakcji PCR, zasady i zastosowanie sekwenatora DNA; potrafi ocenić wyniki uzyskanych sekwencji DNA. 25. Opis zajęć integrujących wiedzę z immunologii ogólnej i mikrobiologii Integracja zajęć z immunologii i mikrobiologii odbywa się poprzez synchronizację omawiania komplementarnych zagadnień na poszczególnych wykładach i ćwiczeniach z obu przedmiotów. W zależności od merytorycznej potrzeby temat immunologiczny poprzedza odpowiedni temat mikrobiologiczny lub odwrotnie. W ten sposób studenci uzyskają zintegrowaną wiedzę z immunologii i mikrobiologii. Poniżej lista zagadnień w prowadzonych w systemie zintegrowanym: 1. Zagadnienie z immunologii: antygeny bakteryjne rodzaje, budowa, zdolność do inicjowania odpowiedzi humoralnej i/lub komórkowej integracja z mikrobiologią: wykład 3 Podstawy mikrobiologii cz. I ; 2. Zagadnienie z immunologii: podstawowe testy immunologiczne mające zastosowanie w diagnostyce immunologicznej (aglutynacja, precypitacja) do identyfikacji szczepów bakteryjnych integracja z mikrobiologią: wykład 3 Podstawy mikrobiologii ; 3. Zagadnienie z immunologii: nowoczesne testy diagnostyki immunologicznej ELISA, RIA i ich zastosowanie w diagnostyce chorób zakaźnych; ocena poziomu przeciwciał IgM, IgG ważna w różnicowaniu zakażeń pierwotnych i przewlekłych (przetrwałych) lub wcześniej przebytych

10 np. Borelioza, choroby wirusowe integracja z mikrobiologią: ćw. 9 (choroby odzwierzęce) i ćw. 11 (podstawy wirusologii); 4. Zagadnienie z immunologii: rodzaje nadwrażliwości typu II i III i IV zainicjowane przez patogeny chorobotwórcze oraz testy stosowane w diagnostyce tych reakcji ASO, test tuberkulinowy integracja z mikrobiologią: ćw. 3 (ogólna charakterystyka bakterii Gram(+)) i ćw. 5 (zakażenia dróg oddechowych); 5. Zagadnienie z immunologii: dynamika zakażenia a dynamika inicjowania odpowiedzi immunologicznej integracja z mikrobiologią: wykład 12 (odpowiedź organizmu ludzkiego w zakażeniach wirusowych i bakteryjnych); 6. Zagadnienie z immunologii: mechanizmy odpowiedzi immunologicznej charakterystyczne dla zakażeń bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych i pasożytniczych integracja z mikrobiologią: wykład 12 (odpowiedź organizmu ludzkiego w zakażeniach wirusowych i bakteryjnych); 7. Zagadnienie z mikrobiologii: zakażenia dróg oddechowych integracja z immunologią: drobnoustroje upośledzające nieswoistą odpowiedź immunologiczną Mycobacterium, Listeria; 8. Zagadnienie z immunologii: drobnoustroje wykorzystujące receptory występujące na powierzchni komórek immunologicznych jako wrota zakażenia HIV integracja z mikrobiologią: wykład 11 (wirus upośledzenia odporności HIV) i ćw. 8 (choroby przenoszone drogą płciową); 9. Zagadnienie z immunologii: immunoprofilaktyka czynna i bierna podział szczepionek i preparatów immunoglobulinowych, szczepionki mono- i poliwalentne; immunologiczna ocena protekcyjności szczepionki w odniesieniu do różnych patogenów (ocena serokonwersji, siła pierwotnej i wtórnej odpowiedzi immunologicznej szczepionki, zdolność do powstawania komórek pamięci) integracja z mikrobiologią: wykład 13 (szczepionki przeciw drobnoustrojom); 10. Zagadnienie z immunologii: rola drobnoustrojów bakterii i wirusów w onkogenezie, inicjująca utratę kontroli immunologicznej nad zakażonymi komórkami (wirusy brodawczaka, wirus herpes, WZW B, WZW C, EBV, H.pylori) integracja z mikrobiologią: wykład 9 i 10 (wirusy jako patogeny człowieka cz. I i II) i ćw. 8 (choroby przenoszone drogą płciową); 11. Zagadnienie z mikrobiologii: zakażenia dróg oddechowych integracja z immunologią: patogeneza chorób atopowych rola wirusów w zaostrzeniach astmy. 26. Kontynuacja przedmiotu przewidziana na zajęciach z: Immunologii Klinicznej i Alergologii, innych zajęciach klinicznych 27. Zalecane kursy fakultatywne i zajęcia uzupełniające 28. Informacje dodatkowe dostępne są pod adresem

Wyklady IIIL 2016/ :00-16:30 środa Wprowadzenie do immunologii Prof. dr hab. med. ML Kowalski

Wyklady IIIL 2016/ :00-16:30 środa Wprowadzenie do immunologii Prof. dr hab. med. ML Kowalski III rok Wydział Lekarski Immunologia ogólna z podstawami immunologii klinicznej i alergologii rok akademicki 2016/17 PROGRAM WYKŁADÓW Nr data godzina dzień tygodnia Wyklady IIIL 2016/2017 tytuł Wykladowca

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz używanych skrótów i symboli... 14. 1. Wprowadzenie... 18

Spis treści. Wykaz używanych skrótów i symboli... 14. 1. Wprowadzenie... 18 Spis treści Wykaz używanych skrótów i symboli... 14 1. Wprowadzenie... 18 1.1. Podstawowe zasady działania układu immunologicznego... 18 1.1.1. Formy odpowiedzi immunologicznej... 19 1.1.2. Rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Część praktyczna: Metody pozyskiwania komórek do badań laboratoryjnych cz. I

Część praktyczna: Metody pozyskiwania komórek do badań laboratoryjnych cz. I Ćwiczenie 1 Część teoretyczna: Budowa i funkcje układu odpornościowego 1. Układ odpornościowy - główne funkcje, typy odpowiedzi immunologicznej, etapy odpowiedzi odpornościowej. 2. Komórki układu immunologicznego.

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: IMMUNOLOGIA Z IMMUNOPATOLOGIĄ Rok III Semestr V Wykłady 45 godzin Ćwiczenia 45 godzin Forma zaliczenia: Egzamin praktyczny i teoretyczny

Przedmiot: IMMUNOLOGIA Z IMMUNOPATOLOGIĄ Rok III Semestr V Wykłady 45 godzin Ćwiczenia 45 godzin Forma zaliczenia: Egzamin praktyczny i teoretyczny Rok akademicki 2016/2017 Studia magisterskie Kierunek: Analityka medyczna Przedmiot: IMMUNOLOGIA Z IMMUNOPATOLOGIĄ Rok III Semestr V Wykłady 45 godzin Ćwiczenia 45 godzin Forma zaliczenia: Egzamin praktyczny

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki:2017/2018

Rok akademicki:2017/2018 Rok akademicki:2017/2018 Studia magisterskie Kierunek: Analityka medyczna Przedmiot: IMMUNOLOGIA Z IMMUNOPATOLOGIĄ Rok III Semestr V Wykłady 45 godzin Ćwiczenia 30 godzin Seminaria 15 godzin Forma zaliczenia:

Bardziej szczegółowo

Immunologia - opis przedmiotu

Immunologia - opis przedmiotu Immunologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Immunologia Kod przedmiotu 12.9-WL-Lek-Imm Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj studiów

Bardziej szczegółowo

S YL AB US IMMU NO PATOLOGI A I nforma cje ogólne

S YL AB US IMMU NO PATOLOGI A I nforma cje ogólne S YL AB US IMMU NO PATOLOGI A I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Obowiązkowy Wydział Lekarsko-Biotechnologiczny

Bardziej szczegółowo

S YLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) I nformacje ogólne

S YLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) I nformacje ogólne Załącznik Nr 3 do Uchwały Senatu PUM 14/2012 S YLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) I nformacje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( I MMUNOLOGIA ) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( I MMUNOLOGIA ) I nforma cje ogólne Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr /2012 S YL AB US MODUŁ U ( I MMUNOLOGIA ) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2022 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Immunologia podstawowa Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6 Nazwa przedmiotu: Immunopatologia Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Osoba odpowiedzialna za przedmiot:

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz. III): Aktywacja i funkcje efektorowe limfocytów B

PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz. III): Aktywacja i funkcje efektorowe limfocytów B PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz. III): Aktywacja i funkcje efektorowe limfocytów B Nadzieja Drela ndrela@biol.uw.edu.pl Konspekt wykładu Rozpoznanie antygenu

Bardziej szczegółowo

Immunologia SYLABUS A. Informacje ogólne

Immunologia SYLABUS A. Informacje ogólne Immunologia A. Informacje ogólne Elementy sylabusa Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania wstępne

Bardziej szczegółowo

Immunopatologia. 1. Metryczka. Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej

Immunopatologia. 1. Metryczka. Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Immunopatologia 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Analityka Medyczna, jednolite studia magisterskie, stacjonarne Rok akademicki:

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia i immunologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia i immunologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Mikrobiologia i immunologia Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu HIGIENA Z ELEMENTAMI DIETETYKI. 2. Numer kodowy BIO03c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu HIGIENA Z ELEMENTAMI DIETETYKI. 2. Numer kodowy BIO03c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć Seminaria 1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Ludzki układ odpornościowy Składowe i mechanizmy odporności wrodzonej Składowe i mechanizmy odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, poziom drugi Sylabus modułu: Immunologia (2BT_53)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, poziom drugi Sylabus modułu: Immunologia (2BT_53) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, poziom drugi Sylabus modułu: Immunologia (2BT_53) 1. Informacje ogólne koordynator modułu Dr Katarzyna Kasperkiewicz rok

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Krwiolecznictwo-aspekty praktyczne 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz.i): wprowadzenie (komórki, receptory, rozwój odporności nabytej)

PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz.i): wprowadzenie (komórki, receptory, rozwój odporności nabytej) PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz.i): wprowadzenie (komórki, receptory, rozwój odporności nabytej) Nadzieja Drela ndrela@biol.uw.edu.pl Konspekt do wykładu

Bardziej szczegółowo

Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć Seminarium 1. Seminarium 2. Seminarium 3. Seminarium 4. Seminarium 5.

Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć Seminarium 1. Seminarium 2. Seminarium 3. Seminarium 4. Seminarium 5. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć Seminarium 1. Wprowadzenie do układu immunologicznego 1. Rodzaje odporności (nabyta i wrodzona), charakterystyka ogólna 2. Komórki układu immunologicznego

Bardziej szczegółowo

IMMUNOLOGIA DLA STUDENTÓW II ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM - PROGRAM 2015/2016

IMMUNOLOGIA DLA STUDENTÓW II ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM - PROGRAM 2015/2016 IMMUNOLOGIA DLA STUDENTÓW II ROKU WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Z ODDZIAŁEM NAUCZANIA W JĘZYKU ANGIELSKIM - PROGRAM 2015/2016 Wykłady 10 h, Ćwiczenia 45 h Zajęcia kończą się zaliczeniem Punkty ECTS: 4 WYKŁADY 1.

Bardziej szczegółowo

N.Z PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Elementary Issues of Immunology

N.Z PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów. Elementary Issues of Immunology Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE N.Z.1.12. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia i immunologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia i immunologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Mikrobiologia i immunologia Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: GENETYKA. I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna

Przedmiot: GENETYKA. I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Przedmiot: GENETYKA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj przedmiotu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom (np. pierwszego lub drugiego

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Kiedy pacjent z upośledzoną odpornością ma objawy infekcji jak

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Kod kierunku: 12.6 Specjalność: Pielęgniarstwo 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

ROK AKADEMICKI 2017/2018 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY DLA STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW KIERUNKU LEKARSKO-DENTYSTYCZNEGO

ROK AKADEMICKI 2017/2018 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY DLA STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW KIERUNKU LEKARSKO-DENTYSTYCZNEGO ROK AKADEMICKI 2017/2018 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY DLA STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW KIERUNKU LEKARSKO-DENTYSTYCZNEGO 1. NAZWA PRZEDMIOTU : IMMUNOLOGIA 2. NAZWA JEDNOSTKI realizującej przedmiot: Zakład Immunologii,

Bardziej szczegółowo

dr Agnieszka Pawełczyk Zakład Immunopatologii Chorób Zakaźnych i Pasożytniczych WUM 2016/2017

dr Agnieszka Pawełczyk Zakład Immunopatologii Chorób Zakaźnych i Pasożytniczych WUM 2016/2017 dr Agnieszka Pawełczyk Zakład Immunopatologii Chorób Zakaźnych i Pasożytniczych WUM 2016/2017 Sposób pobudzenia układu immunologicznego Pochodzenie Udział limfocytów Th w pobudzeniu odpowiedzi odpornościowej

Bardziej szczegółowo

Leczenie biologiczne co to znaczy?

Leczenie biologiczne co to znaczy? Leczenie biologiczne co to znaczy? lek med. Anna Bochenek Centrum Badawcze Współczesnej Terapii C B W T 26 Październik 2006 W oparciu o materiały źródłowe edukacyjnego Grantu, prezentowanego na DDW 2006

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty)

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2019 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej kierunek)

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do procedury opracowywania i okresowego przeglądu programów kształcenia II WYDZIAŁ LEKARSKI. Rok: IV.

Załącznik nr 2 do procedury opracowywania i okresowego przeglądu programów kształcenia II WYDZIAŁ LEKARSKI. Rok: IV. 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (Kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów np.: Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny, studia stacjonarne): Rok akademicki: 2015/2016

Bardziej szczegółowo

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 X 8 X 9 10 11 12. 60, w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 X 8 X 9 10 11 12. 60, w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie Stacjonarne J. polski SYLABUS CHOROBY ZAKAŹNE Rodzaj

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA POMOC Z ELEMENTAMI PIELĘGNIARSTWA

PIERWSZA POMOC Z ELEMENTAMI PIELĘGNIARSTWA Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty)

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Biochemia Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Diagnostyka laboratoryjna w pediatrii 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne PATOMORFOLOGIA

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne PATOMORFOLOGIA Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu I nforma cje ogólne PATOMORFOLOGIA Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny (WLS)

Bardziej szczegółowo

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Profilaktyka i leczenie chorób dietozależnych

Bardziej szczegółowo

SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia.

SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Specjalności: - SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia. IMMUNOLOGIA KLINICZNA Kod modułu LK.3.C.001 I Wydział Lekarski z Oddziałem Stomatologicznym

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: PATOLOGIA OGÓLNA

Przedmiot: PATOLOGIA OGÓLNA Przedmiot: PATOLOGIA OGÓLNA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj przedmiotu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom (np. pierwszego

Bardziej szczegółowo

SYLABUS I II III IV X V VI X 8 X , w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety

SYLABUS I II III IV X V VI X 8 X , w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie Stacjonarne J. polski SYLABUS CHOROBY ZAKAŹNE Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Genetyka kliniczna - opis przedmiotu

Genetyka kliniczna - opis przedmiotu Genetyka kliniczna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Genetyka kliniczna Kod przedmiotu 12.9-WL-Lek-GK Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 3. Poznanie sposobów i typów hodowli komórek i tkanek zwierzęcych oraz metodyki pracy w warunkach sterylnych.

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 3. Poznanie sposobów i typów hodowli komórek i tkanek zwierzęcych oraz metodyki pracy w warunkach sterylnych. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr.. KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. HODOWLE KOMÓREK I TKANEK CELL AND TISSUE CULTURE Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator dr Anna Barbasz Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2016/2017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW III ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2016/2017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW III ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 016/017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW III ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Diagnostyka laboratoryjna w pediatrii.

Bardziej szczegółowo

SYLABUS x 8 x

SYLABUS x 8 x SYLABUS Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Reumatologia Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie 5-letnie Stacjonarne polski Rodzaj

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Dermatologia

SYLABUS. Dermatologia SYLABUS Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Wydział Lekarski I Dermatologia Nazwa kierunku studiów Kierunek Lekarski Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Studia I stopnia stacjonarne polski Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Tolerancja immunologiczna

Tolerancja immunologiczna Tolerancja immunologiczna autotolerancja, tolerancja na alloantygeny i alergeny dr Katarzyna Bocian Zakład Immunologii kbocian@biol.uw.edu.pl Funkcje układu odpornościowego obrona bakterie alergie wirusy

Bardziej szczegółowo

SYLABUS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis

SYLABUS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis SYLABUS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis 1 Nazwa Stany nagłe w chorobach zakaźnych 2 Typ obowiązkowy 3 Instytut Nauk o Zdrowiu 4 Kod PPWSZ-RM--39 5 Kierunek, kierunek: Ratownictwo Medyczne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Zbadaj się sam, czyli predyspozycje genetyczne do częstych chorób

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. IMMUNOLOGIA Kod modułu LK.3.C.001. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. IMMUNOLOGIA Kod modułu LK.3.C.001. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. IMMUNOLOGIA Kod modułu LK.3.C.001 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym lekarski Specjalności:

Bardziej szczegółowo

IV. wzór opisu modułu kształcenia/przedmiotu (sylabus). Opis modułu kształcenia / przedmiotu (sylabus)

IV. wzór opisu modułu kształcenia/przedmiotu (sylabus). Opis modułu kształcenia / przedmiotu (sylabus) IV. wzór opisu modułu kształcenia/przedmiotu (sylabus). Opis modułu kształcenia / przedmiotu (sylabus) Rok akademicki: 2016/2017 Grupa przedmiotów: podstawowe Numer katalogowy: P11 Nazwa przedmiotu 1)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Trudna reumatologia? Ćwiczenia praktyczne z interpretacji badań

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Biologia medyczna z elementami immunologii

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Biologia medyczna z elementami immunologii SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2019 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Biologia medyczna z elementami immunologii Kod przedmiotu/ modułu* Wydział

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu MIKROBIOLOGIA I PARAZYTOLOGIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca

Bardziej szczegółowo

Choroby zakaźne i pasożytnicze Kod przedmiotu

Choroby zakaźne i pasożytnicze Kod przedmiotu Choroby zakaźne i pasożytnicze - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby zakaźne i pasożytnicze Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChZiP Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski

Bardziej szczegółowo

Immunologia komórkowa

Immunologia komórkowa Immunologia komórkowa ocena immunofenotypu komórek Mariusz Kaczmarek Immunofenotyp Definicja I Charakterystyczny zbiór antygenów stanowiących elementy różnych struktur komórki, związany z jej różnicowaniem,

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA CYWILIZACYJNE

ZAGROŻENIA CYWILIZACYJNE Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia ogólna - opis przedmiotu

Mikrobiologia ogólna - opis przedmiotu Mikrobiologia ogólna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Mikrobiologia ogólna Kod przedmiotu 13.4-WB-BiolP-MiOg-W-S14_pNadGenKW6DH Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biologia

Bardziej szczegółowo

IV. wzór opisu modułu kształcenia/przedmiotu (sylabus). Opis modułu kształcenia / przedmiotu (sylabus)

IV. wzór opisu modułu kształcenia/przedmiotu (sylabus). Opis modułu kształcenia / przedmiotu (sylabus) IV. wzór opisu modułu kształcenia/przedmiotu (sylabus). Opis modułu kształcenia / przedmiotu (sylabus) Rok akademicki: 2015/2016 Grupa przedmiotów: Numer katalogowy: Nazwa przedmiotu 1) : Tłumaczenie nazwy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2013/2014 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2013/2014 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2013/2014 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Krwiolecznictwo-aspekty praktyczne. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne - gastroenterologia Kod przedmiotu

Choroby wewnętrzne - gastroenterologia Kod przedmiotu Choroby wewnętrzne - gastroenterologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne - gastroenterologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChW-G Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 2 semestr Przedmiot kształcenia treści kierunkowych dr Józef Ratajczyk

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 2 semestr Przedmiot kształcenia treści kierunkowych dr Józef Ratajczyk SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Patologia ogólna Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : WIELODYSCYPLINARNE ASPEKTY DIAGNOSTYKI I LECZENIA MUKOWISCYDOZY

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Genetyka

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Genetyka S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod AG modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Genetyka Obowiązkowy Nauk

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

starszych na półkuli zachodniej. Typową cechą choroby jest heterogenny przebieg

starszych na półkuli zachodniej. Typową cechą choroby jest heterogenny przebieg STRESZCZENIE Przewlekła białaczka limfocytowa (PBL) jest najczęstszą białaczką ludzi starszych na półkuli zachodniej. Typową cechą choroby jest heterogenny przebieg kliniczny, zróżnicowane rokowanie. Etiologia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Biologia medyczna z elementami histologii

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Biologia medyczna z elementami histologii SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2019 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Biologia medyczna z elementami histologii Kod przedmiotu/ modułu* Wydział

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Genetyka Kliniczna. Wydział Lekarsko-Stomatologiczny(WLS)

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Genetyka Kliniczna. Wydział Lekarsko-Stomatologiczny(WLS) S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Genetyka Kliniczna Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia jamy ustnej

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia jamy ustnej S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Mikrobiologia jamy ustnej Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

Sylabus IMMUNOLOGIA IMMUNOLOGY

Sylabus IMMUNOLOGIA IMMUNOLOGY Wykłady (WY) Seminaria (SE) Ćwiczenia audytoryjne (CA) Ćwiczenia kierunkowe - niekliniczne (CN) Ćwiczenia kliniczne (CK) Ćwiczenia laboratoryjne (CL) Ćwiczenia w warunkach symulowanych (CS) Zajęcia praktyczne

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. PP-PAR w języku polskim. Parazytologia Nazwa przedmiotu w języku angielskim. Parasitology USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW

KARTA PRZEDMIOTU. PP-PAR w języku polskim. Parazytologia Nazwa przedmiotu w języku angielskim. Parasitology USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW KARTA PRZEDMIOTU Kod przedmiotu w języku polskim Parazytologia Nazwa przedmiotu w języku angielskim Parasitology USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek studiów Forma studiów Poziom studiów

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Biologia mikroorganizmów Biology of microorganisms Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator dr Tomasz Bator Zespół dydaktyczny dr Tomasz Bator dr Magdalena Greczek-Stachura Opis

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

SYLABUS na rok 2013/1014

SYLABUS na rok 2013/1014 SYLABUS na rok 2013/1014 (1) Nazwa przedmiotu Embriologia i genetyka (2) Nazwa jednostki Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego prowadzącej przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4)

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013. Forma studiów: Niestacjonarne Kod kierunku: 12.

Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/2013. Forma studiów: Niestacjonarne Kod kierunku: 12. Państwowa Wyższa Szko la Zawodowa w Nowym Sa czu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2012/201 Kierunek studiów: Ratownictwo medyczne Profil:

Bardziej szczegółowo

Wstęp i definicje podstawowe Wykaz używanych skrótów 1.Główne komponenty i zasadnicze cechy odpowiedzi immunologicznej (Marek Jakóbisiak)

Wstęp i definicje podstawowe Wykaz używanych skrótów 1.Główne komponenty i zasadnicze cechy odpowiedzi immunologicznej (Marek Jakóbisiak) Wstęp i definicje podstawowe Wykaz używanych skrótów 1.Główne komponenty i zasadnicze cechy odpowiedzi immunologicznej (Marek Jakóbisiak) 1.1.Limfocyty i przeciwciała (immunoglobuliny) 1.2.Antygeny 1.2.1.Grasiczozależność

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Choroby Zakaźne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Choroby Zakaźne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod WLS Ch.Zak. modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Choroby Zakaźne

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu

Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu Choroby wewnętrzne - diabetologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChW-D Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek

Bardziej szczegółowo

Sylabus Biologia molekularna

Sylabus Biologia molekularna Sylabus Biologia molekularna 1. Metryczka Nazwa Wydziału Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Program kształcenia Farmacja, jednolite studia magisterskie, forma studiów: stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: DIAGNOSTYKA KLINICZNA

Przedmiot: DIAGNOSTYKA KLINICZNA Przedmiot: DIAGNOSTYKA KLINICZNA I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj przedmiotu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom studiów (np.

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii Kod przedmiotu/ modułu* Wydział

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa przedmiotu METODY EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ I STUDIOWANIA MEDYCYNY

1. Nazwa przedmiotu METODY EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ I STUDIOWANIA MEDYCYNY Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Szczepienia ochronne. Dr hab. med. Agnieszka Szypowska Dr med. Anna Taczanowska Lek. Katarzyna Piechowiak

Szczepienia ochronne. Dr hab. med. Agnieszka Szypowska Dr med. Anna Taczanowska Lek. Katarzyna Piechowiak Szczepienia ochronne Dr hab. med. Agnieszka Szypowska Dr med. Anna Taczanowska Lek. Katarzyna Piechowiak Klinika Pediatrii Warszawski Uniwersytet Medyczny Szczepienie (profilaktyka czynna) Podanie całego

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, seminarium PROPEDEUTYKA NAUK MEDYCZNYCH Propedeutica Medical Sciences Forma

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji

Program specjalizacji CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w LABORATORYJNEJ IMMUNOLOGII MEDYCZNEJ Program podstawowy Program przygotował zespół ekspertów Prof. dr hab. Andrzej Górski Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Problemy psychiatryczne w pytaniach i odpowiedziach 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka zakażeń EBV

Diagnostyka zakażeń EBV Diagnostyka zakażeń EBV Jakie wyróżniamy główne konsekwencje kliniczne zakażenia EBV: 1) Mononukleoza zakaźna 2) Chłoniak Burkitta 3) Potransplantacyjny zespół limfoproliferacyjny Jakie są charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Warszawski Uniwersytet Medyczny Dziekanat II Wydziału Lekarskiego

Warszawski Uniwersytet Medyczny Dziekanat II Wydziału Lekarskiego Warszawski Uniwersytet Medyczny Dziekanat II Wydziału Lekarskiego 1. Metryczka Nazwa Wydziału: II Wydział Lekarski Program kształcenia Fizjoterapia studia licencjackie I stopnia, profil praktyczny, studia

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Biotechnology in Environmental Protection. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Biotechnology in Environmental Protection. Kod Punktacja ECTS* 1 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Biotechnologia w ochronie środowiska Biotechnology in Environmental Protection Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Prof. dr hab. Maria Wędzony Zespół dydaktyczny: Prof.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono namnażanie się retrowirusa HIV wewnątrz limfocytu T (pomocniczego) we krwi człowieka.

Zadanie 2. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono namnażanie się retrowirusa HIV wewnątrz limfocytu T (pomocniczego) we krwi człowieka. Zadanie 1. (3 pkt) W aptekach dostępne są bez recepty różnego rodzaju preparaty lecznicze podnoszące odporność, zwane immunostymulatorami. Przeważnie zawierają substancje pochodzenia roślinnego, np. z

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2011/2012 Grupa przedmiotów: Numer katalogowy:

Rok akademicki: 2011/2012 Grupa przedmiotów: Numer katalogowy: Rok akademicki: 2011/2012 Grupa przedmiotów: Numer katalogowy: Nazwa przedmiotu 1) : Tłumaczenie nazwy na jęz. angielski 3) : Kierunek studiów 4) : IMMUNOLOGIA IMMUNOLOGY WETERYNARIA ECTS 2) 4,0 Koordynator

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU BIOMEDYCZNE ASPEKTY ANDROLOGII. 1. Nazwa przedmiotu. 2. Numer kodowy PHY06e. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski

KARTA PRZEDMIOTU BIOMEDYCZNE ASPEKTY ANDROLOGII. 1. Nazwa przedmiotu. 2. Numer kodowy PHY06e. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne - pulmonologia Kod przedmiotu

Choroby wewnętrzne - pulmonologia Kod przedmiotu Choroby wewnętrzne - pulmonologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne - pulmonologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChW-P Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Podstawowa wiedza z zakresu biologii ogólnej na poziomie szkoły średniej

Zaawansowany. Podstawowa wiedza z zakresu biologii ogólnej na poziomie szkoły średniej 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Patologia Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy Wymagania wstępne Zaawansowany

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2013/2014 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2013/2014 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2013/2014 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Pediatria w pytaniach i odpowiedziach 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Zdrowia Karta przedmiotu obowiązuje w roku akademickim 2012/201 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo