INFORMATOR ULGI I UPRAWNIENIA DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "INFORMATOR ULGI I UPRAWNIENIA DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH"

Transkrypt

1 INFORMATOR ULGI I UPRAWNIENIA DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH opracowany w ramach projektu Niepełnosprawni z wysoką świadomością własnej sprawności na otwartym rynku pracy realizowanego przez Gminę Miasta Toruń ze środków finansowych Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwoju Zasobów Ludzkich ; Priorytet 1 Aktywna polityka rynku pracy oraz integracji zawodowej i społecznej; Działanie 1.4 Integracja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych; schemat a) SPIS TEMATÓW ZAWARTYCH W INFORMATORZE I. Wiadomości ogólne Definicja niepełnosprawności Pojęcie osoby niepełnosprawnej... II. Orzekanie o niepełnosprawności Powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności..... III. Rehabilitacja Rehabilitacja zawodowa Rehabilitacja społeczna Rehabilitacja zdrowotna... IV. Zasiłki Zasiłek rodzinny Zasiłek pielęgnacyjny Świadczenie pielęgnacyjne..... V. Pomoc społeczna Pomoc społeczna państwa i samorządu Świadczenia pomocy społecznej przyznawane ze względu na niepełnosprawność... VI. Zatrudnienie Uprawnienia pracownicze osób niepełnosprawnych Zakład Pracy Chronionej Zakładowy Fundusz Aktywności Pożyczka na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub rolniczej Pomoc dla osoby niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą albo własne lub dzierżawione gospodarstwo rolne VII. Edukacja Organizacja szkół i oddziałów integracyjnych..... VIII. Sprawy mieszkaniowe Dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych Dodatek mieszkaniowy..... IX. Ulgi i uprawnienia Podstawowe uprawnienia w urzędach, sądach i w czasie wyborów Ulgi na przejazdy Emblemat inwalidzki Miejsca parkingowe Zwolnienie od podatków lokalnych Telekomunikacja Polska S.A Ulgi radiowo telewizyjne Ulgowe bilety do muzeów..... X. Ubezwłasnowolnienie Ubezwłasnowolnienie całkowite i częściowe.... XI Podstawa prawna... XII. Wybrane instytucje odpowiedzialne za pomoc realizację praw osób z niepełnosprawnością

2 I. WIADOMOŚCI OGÓLNE 1.1 DEFINICJA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. 1.2 POJĘCIE OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ Osobami niepełnosprawnymi są osoby, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające (realizują to Zespoły do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności) do jednego z trzech stopni niepełnosprawności: znacznego, umiarkowanego lub lekkiego, 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy (realizuje to Zakład ubezpieczeń Społecznych) na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przy czym osoba legitymująca się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o: całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji traktowana jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, całkowitej niezdolności do pracy traktowana jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, częściowej niezdolności do pracy traktowa jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia, 4) wydanym przed 1 stycznia 1998 r., o ile nie utraciło mocy przed tą datą, kwalifikującym ją do jednej z grup inwalidów, przy czym orzeczenie o zaliczeniu do: I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, 5) wydanym przed 1 stycznia 1998 r., o ile nie utraciło mocy przed tą datą, kwalifikującym ją jako osobę o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, przy czym: osoby, którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, traktuje się jako zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności, pozostałe osoby traktuje się jako zaliczone do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Tym samym należy różnicować orzekanie o niepełnosprawności, które podlega kompetencji Zespołów do Spraw Orzekania Niepełnosprawności i orzekanie o niezdolności do pracy, które podlega kompetencji ZUS. II. ORZEKANIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI 2.1 POWIATOWE I WOJEWÓDZKIE ZESPOŁY DO SPRAW ORZEKANIA O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Orzekaniem o niepełnosprawności zajmują się powiatowe zespoły do spraw orzekanie o niepełnosprawności (I instancja) oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o nipełnosprawności (II instancja). Powiatowy zespół działający w mieście na prawach powiatu może być nazwany "miejskim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności". Właściwość miejscowa zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności Właściwość miejscową powiatowego (i wojewódzkiego) zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności ustala się według miejsca stałego pobytu danej osoby, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Właściwość miejscową zespołu orzekającego o niepełnosprawności ustala się według miejsca pobytu w przypadku osób: bezdomnych, przebywających poza miejscem stałego pobytu ponad dwa miesiące ze względów zdrowotnych lub rodzinnych, przebywających w zakładach karnych i poprawczych, przebywających w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej. Wszczęcie postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności Postępowanie o wydanie orzeczenia wszczynane jest na wniosek, składany do powiatowego (miejskiego) zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wniosek o wydanie orzeczenia o: niepełnosprawności może złożyć przedstawiciel ustawowy dziecka, stopniu niepełnosprawności może złożyć osoba zainteresowana lub jej przedstawiciel ustawowy,

3 wskazaniach do ulg i uprawnień może złożyć osoba posiadająca ważne orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów lub orzeczenie o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, lub o niezdolności do pracy. Druk wniosku należy uzyskać w siedzibie zespołu orzekającego. Do wniosku dołącza się dokumentację medyczną, w tym zaświadczenie lekarskie zawierające opis stanu zdrowia, wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się osoba zainteresowana lub jej dziecko, a także inne posiadane dokumenty, mogące mieć znaczenie w ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Zaświadczenie lekarskie powinno być wydane nie wcześniej niż na 30 dni przed dniem złożenia wniosku i zawierać rozpoznanie choroby zasadniczej i chorób współistniejących, a także wyniki badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych potwierdzających rozpoznanie. Przebieg postępowania przed zespołem orzekającym o stopniu niepełnosprawności Niepełnosprawność oraz stopień niepełnosprawności zespół orzekający ustala opierając się na: wszelkiej dokumentacji złożonej wraz z wnioskiem, sporządzonej przez lekarza - członka zespołu, na podstawie badania, oceny stanu zdrowia osoby zainteresowanej. Jeżeli osoba zainteresowana lub dziecko nie mogą uczestniczyć w posiedzeniu składu orzekającego z powodu długotrwałej i nierokującej poprawy choroby, uniemożliwiającej osobiste stawiennictwo, potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim, wspomniane wyżej badanie lekarskie przeprowadza się w miejscu pobytu tej osoby lub dziecka. W przypadku gdy lekarz - przewodniczący składu orzekającego - uzna posiadaną dokumentację medyczną za wystarczającą do wydania oceny stanu zdrowia, może być ona wydana bez badania w miejscu pobytu chorego. Stopień niepełnosprawności osoby zainteresowanej orzeka się na czas określony lub na stałe. Niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 16 roku życia. Powiatowy zespół wydaje orzeczenie o umorzeniu postępowania w przypadku: zgonu osoby zainteresowanej lub dziecka, wycofania wniosku. Orzeczenia wydawane przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności wydają trzy rodzaje orzeczeń: o niepełnosprawności (dla osób do 16 roku życia), o stopniu niepełnosprawności (dla osób, które ukończyły 16 rok życia), o wskazaniach do ulg i uprawnień (dla osób, które ukończyły 16 rok życia, posiadających ważne orzeczenia organów rentowych). III. REHABILITACJA 3.1 REHABILITACJA ZAWODOWA Cele rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych Rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Rozwiązania przewidziane w ustawie adresowane są do: osób niepełnosprawnych, które nie osiągnęły wieku emerytalnego, zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotne lub poszukujące pracy i nie pozostające w zatrudnieniu, osób zatrudnionych, osób prowadzących działalność gospodarczą albo własne lub dzierżawione gospodarstwo rolne. Szkolenia dla zatrudnionych osób niepełnosprawnych Pracownik niepełnosprawny ma możliwość odbycia szkolenia organizowanego przez pracodawcę, ale finansowanego ze środków zewnętrznych (PFRON) do wysokości 75 proc. jego wartości. Warunkiem skorzystania z tej formy pomocy jest zatrudnianie przez pracodawcę przeszkolonego pracownika - na innym stanowisku pracy niż dotychczasowe lub nowoutworzonym - przez okres 24 miesięcy. Pomoc dla osoby niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą albo własne lub dzierżawione gospodarstwo rolne Osoby niepełnosprawne prowadzące działalność gospodarczą lub rolniczą mają możliwość uzyskania dofinansowania oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na kontynuowanie tej działalności. Z tej formy wsparcia mogą jednak korzystać tylko ci niepełnosprawni przedsiębiorcy i rolnicy, którzy nie korzystali z pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub rolniczej lub też pożyczkę taką spłacili, albo też została ona im umorzona w całości. Dofinansowanie, którego wysokość nie może przekroczyć 50 proc. wysokości oprocentowania kredytu, następuje na podstawie umowy zawartej przez osobę niepełnosprawną ze starostą jako dysponentem środków. Szkolenia dla osób niepełnosprawnych zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy i niezatrudnionych Powiatowe urzędy pracy organizują dla osób niepełnosprawnych szkolenia w zakresie nauki zawodu, przekwalifikowania lub podwyższenia kwalifikacji. Celem szkolenia jest:

4 zwiększenie szans na uzyskanie zatrudnienia, podwyższenie dotychczasowych kwalifikacji, zwiększenie aktywności zawodowej. Adresatami tej formy pomocy są przede wszystkim osoby, które nie posiadają kwalifikacji zawodowych lub powinny poddać się przekwalifikowaniu ze względu na brak propozycji odpowiedniego zatrudnienia, jak też osoby, które utraciły zdolność do pracy w dotychczas wykonywanym zawodzie. Szkoleniem mogą ponadto zostać objęci pracownicy pozostający w okresie wypowiedzenia. Inicjowanie i organizowanie szkoleń należy do zadań powiatowych urzędów pracy. Nie oznacza to jednak, że osoby niepełnosprawne powinny pozostawać bierne w tym zakresie, ponieważ szkolenie może zostać wskazane nie tylko przez urząd pracy, ale również przez samego zainteresowanego. Powiatowy urząd pracy kieruje osobę niepełnosprawną na szkolenie wybrane przez tę osobę, jeżeli tylko zostanie uprawdopodobnione, że takie szkolenie zapewni uzyskanie pracy. Szkolenie trwa nie dłużej niż 36 miesięcy, a jego koszty finansowane są ze środków Funduszu. Szkolenie odbywa się w placówkach szkolących lub też w specjalistycznych ośrodkach szkoleniowo-rehabilitacyjnych tworzonych przez marszałka województwa a finansowanych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 3.2 REHABILITACJA SPOŁECZNA Warsztaty terapii zajęciowej Osoby niepełnosprawne mogą korzystać z różnych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej. Zalicza się do nich uczestnictwo w warsztatach terapii zajęciowej i turnusach rehabilitacyjnych. Warsztat terapii zajęciowej jest placówką pobytu dziennego. Stwarza on osobom niepełnosprawnym, niezdolnym do podjęcia pracy, możliwość rehabilitacji zawodowej i społecznej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych do jej podjęcia. Warsztaty mogą być organizowane przez fundacje, stowarzyszenia lub przez inne podmioty. Podstawą zakwalifikowania osoby niepełnosprawnej do uczestnictwa w warsztacie terapii zajęciowej jest wskazanie zawarte w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności wydanym przez powiatowy (miejski) zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Zgłoszenia osób do uczestnictwa przyjmuje i zatwierdza podmiot zamierzający lub prowadzący warsztat terapii zajęciowej. Organizacja warsztatów Czas trwania zajęć w warsztacie wynosi nie więcej niż 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo. Zajęcia w warsztacie prowadzone są zgodnie z indywidualnym programem rehabilitacji i terapii, przygotowanym dla uczestnika warsztatu, przez działającą w warsztacie radę programową. Rada dokonuje okresowej kompleksowej oceny realizacji indywidualnego programu rehabilitacji uczestnika warsztatu i zajmuje stanowisko w kwestii osiągniętych przez niego postępów w rehabilitacji, uzasadniających: podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej lub na przystosowanym stanowisku pracy, potrzebę skierowania osoby niepełnosprawnej do ośrodka wsparcia, ze względu na brak postępów w rehabilitacji i złe rokowania co do możliwości osiągnięcia postępów, uzasadniających podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej lub na rynku pracy po odbyciu dalszej rehabilitacji w warsztacie, przedłużenie uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej ze względu na: pozytywne rokowania co do przyszłych postępów w rehabilitacji, umożliwiających podjecie zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej lub na rynku pracy, okresowy brak możliwości podjęcia zatrudnienia, okresowy barak możliwości skierowania osoby niepełnosprawnej do ośrodka wsparcia. Turnusy rehabilitacyjne Turnus rehabilitacyjny jest zorganizowaną formą aktywnej rehabilitacji połączonej z elementami wypoczynku. Jego celem jest ogólna poprawa psychofizycznej sprawności oraz rozwijanie umiejętności społecznych uczestników, między innymi przez nawiązywanie i rozwijanie kontaktów społecznych, realizację i rozwijanie zainteresowań, a także przez udział w innych zajęciach przewidzianych programem turnusu. Zatem taki turnus nie może być wyłącznie turnusem leczniczym. Informacji dotyczących organizatorów turnusów udzielają osobom zainteresowanym powiatowe centra pomocy rodzinie lub miejskie ośrodki pomocy rodzinie. Organizowane są następujące rodzaje turnusów: ogólnousprawniające z programem rekreacyjno-wypoczynkowym, specjalistyczne, w szczególności z programem: rekreacyjno-sportowym i sportowym, szkoleniowym, psychoterapeutycznym, rozwijającym zainteresowania i uzdolnienia oraz naukę niezależnego funkcjonowania z niepełnosprawnością. Turnusy organizuje się dla osób niepełnosprawnych o zbliżonych potrzebach, wynikających między innymi z ich wieku lub rodzaju niepełnosprawnosci. Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie pod warunkiem, że: została skierowana na turnus na wniosek lekarza, pod którego opieką się znajduje, w roku, w którym ubiega się o dofinansowanie nie uzyskała na ten cel dofinansowania ze środków Funduszu, weźmie udział w turnusie, który odbędzie się w ośrodku wpisanym do rejestru ośrodków, prowadzonego przez wojewodę, albo poza takim ośrodkiem, w przypadku, gdy turnus jest organizowany w formie niestacjonarnej,

5 nie będzie pełniła funkcji członka kadry na tym turnusie, ani nie będzie opiekunem innego uczestnika tego turnusu, złoży oświadczenie o wysokości dochodu wraz z informacją o liczbie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiąże się do przedstawienia na turnusie, podczas pierwszego badania lekarskiego, informacji o stanie zdrowia sporządzonej nie wcześniej niż na 3 miesiące przed datą rozpoczęcia turnusu, wystawionej przez lekarza, pod którego opieką się znajduje. Ponadto o dofinansowanie ze środków PFRON może ubiegać się osoba niepełnosprawna, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny netto podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za rok podatkowy poprzedzający rok, w którym składany jest wniosek, nie przekracza kwoty: 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym, 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej. Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie jej opiekuna pod warunkiem, że: wniosek lekarski zawiera wyraźne zalecenie uczestnictwa opiekuna, opiekun: a) nie będzie pełnił funkcji członka kadry na tym turnusie, b) nie jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki innej osoby, c) ukończył 18 lat albo ukończył 16 lat i jest wspólnie zamieszkującym członkiem rodziny osoby niepełnosprawnej. Wysokość dofinansowania dla osoby niepełnosprawnej wynosi: 27 proc. przeciętnego wynagrodzenia dla osoby niepełnosprawnej ze znacznym stopniem niepełnosprawności, osoby niepełnosprawnej w wieku do 16 roku życia oraz osoby niepełnosprawnej w wieku lat uczącej się i niepracującej, bez względu na stopień niepełnosprawności, 25 proc. przeciętnego wynagrodzenia dla osoby niepełnosprawnej z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, 23 proc. przeciętnego wynagrodzenia dla osoby niepełnosprawnej z lekkim stopniem niepełnosprawności, 18 proc. przeciętnego wynagrodzenia dla opiekuna osoby niepełnosprawnej, 18 proc. przeciętnego wynagrodzenia dla osoby niepełnosprawnej zatrudnionej w zakładzie pracy chronionej, niezależnie od posiadanego stopnia niepełnosprawności. W przypadku uzasadnionym, szczególnie trudną sytuacją życiową osoby niepełnosprawnej, dofinansowanie dla tej osoby lub dofinansowanie uczestnictwa jej opiekuna może zostać podwyższone do wysokości 35 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Podwyższenie dofinansowania uczestnictwa opiekuna może nastąpić, jeżeli opiekun pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą niepełnosprawną lub osoba ta ponosi koszty uczestnictwa opiekuna w turnusie. Osoba niepełnosprawna zainteresowana otrzymaniem dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie składa osobiście lub za pośrednictwem opiekuna albo organizatora turnusu wniosek o dofinansowanie we właściwym dla miejsca zamieszkania powiatowym centrum pomocy rodzinie lub miejskim ośrodku pomocy rodzinie. 3.3 REHABILITACJA ZDROWOTNA Zwolnienie z opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne Składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana przez osoby zaliczone do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, od dodatkowych przychodów z prowadzonej przez te osoby działalności pozarolniczej, jeżeli osoby te: uzyskują przychody z tej działalności w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50 % kwoty najniższej emerytury lub opłacają podatek dochodowy w formie karty podatkowej. IV. ZASIŁKI 4.1 ZASIŁEK RODZINNY Prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, osobie faktycznie opiekującej się dzieckiem (jeśli wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka), osobie uczącej się (pełnoletniej, niepozostającej na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeśli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę uczącą się). Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa powyżej, do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo

6 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Zasiłek nie przysługuje jeśli: osoba, na którą miał być przyznany lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim, dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej, osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, osoba, na którą miał być przyznany lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko, osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica. Zasiłek rodzinny zostanie przyznany, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Jeśli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne kwota nie może być większa niż 583 zł. Należy legitymować się wtedy orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek przysługuje również osobom, których dochód przekracza wyżej wymienione stawki o kwotę niższą lub równą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany. Musi być jednak spełniony dodatkowy warunek tj. zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Jednakże w przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym (czyli dwa razy z rzędu) zasiłek rodzinny nie przysługuje. Obliczając dochód uwzględnia się zarówno przychody podlegające opodatkowaniu jak i nieopodatkowane. W przypadku tych pierwszych dochód bez kwoty należnego podatku. Dochód pomniejszany jest również o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz o koszty uzyskania przychodu. Od dochodu odlicza się kwoty alimentów płaconych na rzecz innych osób. W przypadku gdy z dochodu rodziny ponoszona jest opłata za pobyt w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie członka rodziny, od dochodu rodziny odejmuje się tę opłatę. Ustalając dochód rodziny, w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się członka rodziny przebywającego w tej instytucji. W przypadku gdy członek rodziny przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i nie ponosi opłaty za pobyt, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, również nie uwzględnia się osoby przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Świadczenia rodzinne przyznawane są w tzw. okresie zasiłkowym. Okresy rozpoczynają się 1 września i kończą 31 sierpnia następnego roku. Z terminem okresu zasiłkowego wiąże się również okres uzyskiwania dochodów branych pod uwagę przy przyznawaniu pomocy. Obowiązuje zasada, że bierze się pod uwagę dochody z roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym rozpoczyna się dany okres zasiłkowy. Należy pamiętać, że przy ustalaniu sytuacji dochodowej bierze się również pod uwagę tzw. dochody uzyskane oraz dochody utracone. Dotyczy to dochodów uzyskiwanych lub traconych w roku, w którym ubiegamy się o wsparcie Dotyczy to także dochodów uzyskanych lub utraconych później, w trakcie trwania okresu zasiłkowego, już po przyznaniu pomocy. Może to oznaczać, że osoba, której przyznano pomoc traci ją w trakcie okresu zasiłkowego. Może to również oznaczać, że rodzina, której odmówiono pomocy z powodu zbyt wysokich dochodów, po utracie części z tych dochodów (np. w wyniku zwolnienia z pracy) uzyskuje prawo do świadczeń i powinna ponownie składać wniosek o pomoc. Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi: 44 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia, 56 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia, 65 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia. Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu: urodzenia dziecka, opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, samotnego wychowywania dziecka, wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. 4.2 ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY przysługuje: niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osobie niepełnosprawnej, w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, osobie, która ukończyła 75 lat. Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 144 zł miesięcznie. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie jest zależne od wysokości dochodu osoby niepełnosprawnej i dochodu rodziny. Jeżeli osoba uprawniona jest do dodatku pielęgnacyjnego przyznanego do emerytury bądź renty, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby

7 i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia. 4.3 ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE Przysługuje rodzicom z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna lub dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 420 zł miesięcznie, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł netto. V. POMOC SPOŁECZNA 5.1 POMOC SPOŁECZNA PAŃSTWA I SAMORZĄDU Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Celem pomocy społecznej jest także zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym osób i rodzin, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Zadania z zakresu pomocy społecznej realizują ośrodki pomocy społecznej oraz powiatowe centra pomocy rodzinie. Na terenie każdego powiatu powinien funkcjonować też całodobowy ośrodek interwencji kryzysowej. Zlecone zadania z zakresu pomocy społecznej realizują ponadto organizacje pozarządowe oraz kościoły. Kryteria przyznawania pomocy społecznej Pomocy społecznej, na ustawowo określonych zasadach, udziela się osobom i rodzinom z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, alkoholizmu lub narkomanii, trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Ponadto miesięczny dochód osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc nie może być większy od kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej czyli od tzw. kryterium dochodowego, przy czym wysokość kryterium dochodowego wynosi: dla osoby samotnie gospodarującej 461 zł, na osobę w rodzinie 316 zł. Należy pamiętać o tym, że przyczyna udzielania pomocy i kryterium dochodowe te dwa wymienione warunki - muszą być spełnione jednocześnie. Obliczając kryterium dochodowe na osobę w rodzinie sumujemy dochody wszystkich członków rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Muszą to być dochody netto, czyli bez podatku oraz składek na ubezpieczenia. Do dochodu nie wlicza się również: kwoty alimentów, które płaci członek rodziny na rzecz innych osób, jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz świadczenia w naturze. Osoby, których dochód przekracza kryterium dochodowe a znalazły się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, również mogą ubiegać się o pomoc finansową (w przypadku zdarzeń nagłych, losowych oraz sytuacji nieprzewidywalnych). Pomoc w formie specjalistycznego poradnictwa i pracy socjalnej może być udzielana osobom i rodzinom bez względu na poziom dochodów. Ośrodek pomocy społecznej udziela wsparcia, w ramach pracy socjalnej, osobom niepełnosprawnym, mającym ograniczone możliwości poruszania się lub komunikowania się z otoczeniem. 5.2 ŚWIADCZENIA POMOCY SPOŁECZNEJ PRZYZNAWANE ZE WZGLĘDU NA NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ ZASIŁEK STAŁY I OKRESOWY Zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Powyższe zasiłki ustala się w wysokości:

8 w przypadku osoby samotnie gospodarującej różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie, w przypadku osoby w rodzinie różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej zasiłek stały nie przysługuje. Osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającą się o przyjęcie do niego uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu, była uprawniona do zasiłku stałego. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między: kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. ZASIŁEK CELOWY W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Ponadto zasiłek ten może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Powyższy zasiłek może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. RENTA SOCJALNA Organem przyznającym i wypłacającym renty socjalne jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W szczególnych przypadkach renta ta jest wypłacana także przez inne organy emerytalno-rentowe, np. KRUS. Renta socjalna jest świadczeniem, którego przyznanie jest uzależnione od zamieszkania osoby uprawnionej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Renta socjalna przysługuje osobie, która jest: pełnoletnia oraz całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy i przewidywanego okresu jej trwania dokonuje lekarz orzecznik ZUS na zasadach i w trybie określonym w ustawie z o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Renta może być przyznana na stałe - jeżeli niezdolność do pracy jest trwała, lub na wskazany okres - jeśli niezdolność do pracy jest czasowa. Renta socjalna nie przysługuje jednak osobie, która: ma ustalone prawo do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty strukturalnej, świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego, pobiera świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, jest tymczasowo aresztowana albo odbywa karę pozbawienia wolności, ma ustalone prawo do renty rodzinnej (części renty) przez jednostkę organizacyjną Zakładu lub przez inny niż ta jednostka organ emerytalno-rentowy (np. KRUS), w wysokości przekraczającej 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczających 5 ha przeliczeniowych, lub - jako współwłaściciel - ma udział w takiej nieruchomości, który przekracza 5 ha przeliczeniowych. Renta socjalna przyznawana jest w stałej wysokości, wynoszącej 84% kwoty renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Od 1 marca 2006 r. wysokość tej renty wynosi 501,87 zł. Renta ta podlega waloryzacji na zasadach i w trybie określonym w przepisach ustawy emerytalnej. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o rentę socjalną jest jednocześnie uprawniona do renty rodzinnej albo jej części (lub uprawnienie takie nabędzie w trakcie pobierania renty socjalnej), łączna wysokość tych świadczeń nie może przekraczać 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Prawo do renty socjalnej ulega zawieszeniu w przypadku osiągania przychodu w łącznej kwocie przekraczającej 30% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa GUS dla celów emerytalnych z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo pozarolniczej działalności. Osoba pobierająca rentę socjalną lub jej przedstawiciel ustawowy (opiekun prawny lub kurator) są obowiązani niezwłocznie powiadomić Zakład o osiąganiu przychodu w kwocie powodującej zawieszenie prawa do tej renty. RENTA SZKOLENIOWA Jeśli ubezpieczony spełni warunki wymagane do przyznania renty i uzyska orzeczenie o celowości przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie, może otrzymać rentę szkoleniową. Renta przyznawana jest na 6 miesięcy z możliwością przedłużenia o 30 miesięcy na wniosek starosty. Okres 6 miesięcy może ulec skróceniu, jeśli przed upływem tego okresu starosta zawiadomi organ rentowy o braku

9 możliwości przekwalifikowania do innego zawodu lub o tym, że osoba zainteresowana nie poddaje się przekwalifikowaniu zawodowemu. W razie orzeczenia o celowości przekwalifikowania zawodowego organ rentowy wydaje decyzję o przyznaniu renty szkoleniowej na okres 6 miesięcy i kieruje zainteresowanego do powiatowego urzędu pracy w celu poddania przekwalifikowaniu zawodowemu. Na wniosek starosty organ rentowy wydaje decyzję o przedłużeniu prawa do renty szkoleniowej na okres wskazany w tym wniosku. Organ rentowy ponownie kieruje zainteresowanego do lekarza orzecznika, jeżeli starosta zawiadomi o braku możliwości przekwalifikowania do innego zawodu. VI. ZATRUDNIENIE 6.1 UPRAWNIENIA PRACOWNICZE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekroczyć 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. W przypadku osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności czas ten nie może przekroczyć 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Ponadto osoby niepełnosprawne nie mogą być zatrudniane w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. Przysługujące niepełnosprawnym pracownikom uprawnienia dotyczące wymiaru i rozkładu czasu pracy nie mają jednak charakteru bezwzględnego. Osoby niepełnosprawne, którym lekarz, przeprowadzający badania profilaktyczne albo lekarz sprawujący opiekę, wyrazi na to zgodę oraz pracownicy niepełnosprawni zatrudnieni przy pilnowaniu podlegają w powyższym zakresie przepisom ogólnym kodeksu pracy. Charakter bezwzględnie obowiązujący posiada natomiast regulacja dotycząca prawa do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas takiej przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy osób niepełnosprawnych.korzystanie przez osoby niepełnosprawne z uprawnień, przysługujących im w zakresie czasu pracy, nie powoduje żadnych negatywnych konsekwencji finansowych dla zainteresowanych. Stosowanie obniżonych norm czasu pracy nie wpływa na wysokość wynagrodzenia wypłacanego niepełnosprawnym pracownikom w stałej miesięcznej wysokości. Osobie zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku, po dniu zaliczenia jej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ponadto osoba o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia: w wymiarze do 21 dni roboczych w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku, w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy. 6.2 ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ Status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej uzyskuje pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągający przez co najmniej 6 miesięcy wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych, jeżeli: wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi: - co najmniej 40%, a w tym co najmniej 10% ogółu zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, albo - co najmniej 30% niewidomych lub psychicznie chorych, albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy: - odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, - uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno - sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich, jest zapewniona doraźna i specjalistyczna opieka medyczna, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne, wystąpi z wnioskiem o przyznanie statusu pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej. Prowadzący zakład pracy chronionej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z: podatków: - z podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego, - z podatku od czynności cywilnoprawnych jeżeli czynność przez niego dokonana pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu. opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej Zwolnienie od podatków, o którym mowa powyżej, nie dotyczy: podatku od gier, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, cła, podatków dochodowych, podatku od środków transportowych. Pomoc PFRON dla zakładów pracy chronionej Prowadzący zakład pracy chronionej może na wniosek otrzymać, dla tego zakładu, ze środków PFRON:

10 dofinansowanie w wysokości do 50 proc. oprocentowania zaciągniętych kredytów bankowych, pod warunkiem wykorzystania tych kredytów na cele związane z rehabilitacją zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych, pożyczkę na cele inwestycyjne, modernizację lub na restrukturyzację zakładu - z możliwością jej umorzenia, w wysokości do 50 proc., dofinansowanie lub refundację wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję, w wysokości 75 proc. najniższego wynagrodzenia, zwrot kosztów za szkolenie zatrudnionych osób niepełnosprawnych w związku z koniecznością zmiany profilu produkcji, jednorazową pożyczkę w celu ochrony istniejących w zakładzie miejsc pracy osób niepełnosprawnych. Fundusz rehabilitacji w zakładzie pracy chronionej Prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Środki funduszu rehabilitacji, z zastrzeżeniem, przeznaczane są na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków. Pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej może udzielać, ze środków funduszu rehabilitacji, pomocy nie pracującym osobom niepełnosprawnym, byłym pracownikom tego zakładu, na cele związane z rehabilitacją leczniczą i społeczną. Prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany do przeznaczania co najmniej 15 proc. środków funduszu rehabilitacji na indywidualne programy rehabilitacji oraz przeznaczania co najmniej 10 proc. środków tego funduszu na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników i byłych niepracujących niepełnosprawnych pracowników zakładu. 6.3 ZAKŁADY AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ Zakład aktywności zawodowej tworzy się w celu: zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności, przygotowania tych osób, poprzez rehabilitację zawodową i społeczną, do życia w otwartym środowisku, pomocy w realizacji pełnego, niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia na miarę indywidualnych możliwości osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności. Zakłady aktywności zawodowej nie mogą prowadzić działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami. Koszty utworzenia i działania zakładów aktywności zawodowej są finansowane ze środków PFRON, samorządu terytorialnego lub z innych źródeł. Maksymalne dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych będzie ulegało zmniejszeniu i wynosić będzie w: 2006 r. - 75% tych kosztów, 2007 r. i w latach następnych - 65% tych kosztów. Warunki uzyskania statusu zakładu aktywności zawodowej Powiat, gmina oraz fundacja, stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna, której statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych, może utworzyć wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostkę i uzyskać dla tej jednostki status zakładu zawodowej, jeśli: posiada wymagany wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności, obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład pracy: - odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, - uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno - sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich, przeznacza uzyskane dochody związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na zakładowy fundusz aktywności, uzyska pozytywną opinię starosty. Ponadto w zakładzie jest zapewniona doraźna i specjalistyczna opieka medyczna, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne. Ulgi i zwolnienia przysługujące zakładom aktywności zawodowej Prowadzący zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z: podatków: - z podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego, - z podatku od czynności cywilnoprawnych jeżeli czynność przez niego dokonana pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu. opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej. Zwolnienie od podatków, o którym mowa powyżej, nie dotyczy: podatku od gier, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, cła, podatków dochodowych, podatku od środków transportowych.

11 Zakładowy Fundusz aktywności Prowadzący zakład aktywności zawodowej przekazuje środki uzyskane z tytułu zwolnień podatkowych i od opłat oraz wpływy z dochodu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na zakładowy fundusz aktywności. Środki zakładowego funduszu aktywności przeznaczone są na: usprawnienie i dodatkowe oprzyrządowanie stanowisk pracy, wspomagające samodzielne funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w zakładzie pracy, zakup sprzętu i wyposażenia pomagającego osobie niepełnosprawnej w samodzielnym życiu i uczestnictwie w życiu społecznym w lokalnym środowisku, pomoc w przygotowaniu osób niepełnosprawnych do pracy poza zakładem i wyrównaniu ich szans w nowym miejscu pracy, pomoc w przygotowaniu, budowie, remoncie i wyposażeniu indywidualnych i zbiorowych form mieszkalnictwa chronionego dla osób niepełnosprawnych, które nie znajdują oparcia we własnej rodzinie lub podejmują świadome decyzje dotyczące samodzielnego życia, rekreację i uczestnictwo osób niepełnosprawnych w życiu kulturalnym, pomoc w zaspokajaniu innych potrzeb zatrudnionych osób niepełnosprawnych. 6.4 POŻYCZKA NA ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ LUB ROLNICZEJ O pożyczkę na działalność gospodarczą lub rolniczą może ubiegać się osoba niepełnosprawna, która nie osiągnęła wieku emerytalnego, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna lub poszukująca pracy i nie jest zatrudniona. Wniosek o udzielenie pożyczki kierowany jest do starosty, który po pozytywnym jego rozpatrzeniu zawiera z osobą niepełnosprawną umowę określającą warunki udzielenia i spłaty pożyczki oraz wysokość stopy oprocentowania. Wartość udzielonej pożyczki nie może przekroczyć wysokości trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Osoba niepełnosprawna może otrzymać pożyczkę tylko raz oraz pod warunkiem, że nie korzysta aktualnie z pożyczki udzielonej z Funduszu Pracy. Pożyczka może być udzielona na: podjęcie działalności po raz pierwszy, ponowne rozpoczęcie działalności, jeśli od dnia wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo cofnięcia koncesji - w odniesieniu do działalności gospodarczej, lub wygaśnięcia obowiązku podatkowego z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, lub wygaśnięcia obowiązku podatkowego z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej - upłynęło co najmniej 6 miesięcy. Oprocentowanie pożyczki wynosi 5% udzielonej kwoty za cały okres spłaty pożyczki. Kwotę oprocentowania rozkłada się na cały okres spłaty pożyczki, nie dłuższy jednak niż 48 miesięcy. Spłatę pożyczki rozkłada się na nie więcej niż 48 miesięcznych rat w wysokości ustalonej w umowie. Raty ustala się w wysokości umożliwiającej pożyczkobiorcy spłatę 50% udzielonej pożyczki w okresie 24 miesięcy prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Starosta umarza pożyczkę, na wniosek pożyczkobiorcy, do wysokości 50 proc., pod warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej albo rolniczej przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz po spełnieniu pozostałych warunków umowy. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, będących wynikiem trudnej sytuacji materialnej dłużnika lub zdarzeń losowych, istnieje możliwość odroczenia terminu spłaty pożyczki lub też rozłożenia jej spłaty na raty, a nawet umorzenia spłaty w części albo w całości. O zastosowaniu któregokolwiek z wymienionych instrumentów, w sytuacji gdy umowa staje się wymagalna, decyduje zawsze starosta jako strona umowy. 6.5 POMOC DLA OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ PROWADZĄCEJ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ ALBO WŁASNE LUB DZIERŻAWIONE GOSPODARSTWO ROLNE Osoby niepełnosprawne prowadzące działalność gospodarczą lub rolniczą mają możliwość uzyskania dofinansowania oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego na kontynuowanie tej działalności. Z tej formy wsparcia mogą jednak korzystać tylko ci niepełnosprawni przedsiębiorcy i rolnicy, którzy nie korzystali z pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej lub rolniczej lub też pożyczkę taką spłacili, albo też została ona im umorzona w całości. Dofinansowanie, którego wysokość nie może przekroczyć 50 proc. wysokości oprocentowania kredytu, następuje na podstawie umowy zawartej przez osobę niepełnosprawną ze starostą jako dysponentem środków. VII. EDUKACJA 7.1 ORGANIZACJA SZKÓŁ I ODDZIAŁÓW INTEGRACYJNYCH Liczba uczniów w oddziale szkoły integracyjnej oraz w oddziale integracyjnym w szkole ogólnodostępnej powinna wynosić od 15 do 20 uczniów. W tej liczbie uczyć powinno się od 3 do 5 uczniów z niepełnosprawnością. W szkołach integracyjnych i w szkołach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi zatrudnia się dodatkowo nauczycieli posiadających specjalne przygotowanie pedagogiczne oraz specjalistów prowadzących zajęcia rewalidacyjne. W uzasadnionych przypadkach w szkołach tych można zatrudnić pomoc nauczyciela. W szkołach specjalnych i w szkołach ogólnodostępnych z oddziałami specjalnymi dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym, z niepełnosprawnością ruchową, z autyzmem i niepełnosprawnościami sprzężonymi w klasach I-IV zatrudnia się pomoc nauczyciela. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się zatrudnienie pomocy nauczyciela w klasach V i VI. Nauczyciele prowadzący zajęcia w danym oddziale tworzą zespół, którego zadaniem jest ustalenie zestawu programów nauczania dla danego oddziału oraz jego modyfikowanie w miarę potrzeb.

12 Oddziałem opiekuje się nauczyciel wychowawca. Dla zapewnienia ciągłości i skuteczności pracy wychowawczej wskazane jest, aby nauczyciel wychowawca opiekował się danym oddziałem w ciągu całego etapu edukacyjnego. Kształcenie w szkołach podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Dziecko niepełnosprawne, posiadające specjalne potrzeby edukacyjne ma prawo do: pobierania nauki we wszystkich typach szkół, dostosowania treści, metod i organizacji nauczania do jego możliwości psychofizycznych, pomocy psychologiczno - pedagogicznej, w tym specjalnych form pracy dydaktycznej. Dzieci i młodzież niepełnosprawna na równi z jej pełnosprawnymi rówieśnikami może kształcić się w ogólnodostępnych: szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych, a także w szkołach (oddziałach) integracyjnych i oddziałach specjalnych oraz szkołach specjalnych wszystkich typów. Absolwenci gimnazjów mogą kontynuować naukę w następujących typach szkół ponadgimnazjalnych: zasadniczych szkołach zawodowych, liceach ogólnokształcących, liceach profilowanych, technikach. Dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania kształcenie organizowane jest w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych. Kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież na podstawie orzeczenia wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej lub publicznej poradni specjalistycznej. Kształcenie w szkołach wyższych Kształcenie na poziomie szkoły wyższej odbywa się zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Powyższa ustawa określa między innymi zadania uczelni jak również prawa i obowiązki studentów. Stosownie do jej przepisów student ma prawo do: uzyskania urlopu od zajęć na uczelni w trybie i na zasadach określonych w regulaminie studiów, przeniesienia z innej szkoły wyższej, w tym także zagranicznej, za zgodą dziekana wydziału uczelni przyjmującej, jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w szkole wyższej, którą opuszcza, studiowania, poza swoim kierunkiem podstawowym, na dowolnej liczbie kierunków lub dowolne przedmioty także w różnych uczelniach, jeśli wypełnia wszystkie obowiązki związane z tokiem studiów na kierunku podstawowym, studiowania według indywidualnego planu i programu studiów na zasadach ustalonych przez radę wydziału lub inny organ wskazany w statucie uczelni, przygotowania się w charakterze asystenta stażysty do podjęcia obowiązków nauczyciela akademickiego, na zasadach określonych w statucie uczelni, korzystania z pomocy materialnej, w tym także stypendium socjalnego, korzystania z 50 proc. ulgi w opłatach za przejazdy środkami komunikacji miejskiej, Niektóre szkoły tworzą stanowisko pełnomocnika rektora ds. osób niepełnosprawnych. Powołanie pełnomocnika jest samodzielną decyzją władz uczelni. Student niepełnosprawny, poza wszystkimi innymi świadczeniami przysługującymi studentom pełnosprawnym (tj. stypendium socjalnym, stypendium za wyniki w nauce, stypendium ministra za wyniki w nauce, stypendium mieszkaniowe, stypendium na wyżywienie), z tytułu swojej niepełnosprawności może ubiegać się o stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych. Świadczenie to przyznawane jest na wniosek studenta. VIII. SPRAWY MIESZKANIOWE 8.1 DOFINANSOWANIE LIKWIDACJI BARIER ARCHITEKTONICZNYCH Uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie przez powiatowe centra pomocy rodzinie (lub miejskie ośrodki pomocy rodzinie) likwidacji barier architektonicznych są osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli: są właścicielami nieruchomości lub są użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują. Dofinansowanie to przyznawane jest, aby umożliwić lub w znacznym stopniu ułatwić wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem. Likwidacja barier architektonicznych rozpatrywana jest w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Zatem przyznanie i kwota dofinansowania zależą od rzeczywistej potrzeby danej osoby i od odpowiedniego uzasadnienia wniosku. Dofinansowanie nie może obejmować kosztów realizacji zadania poniesionych przed przyznaniem środków i zawarciem odpowiedniej umowy. Ponadto dofinansowanie nie przysługuje osobom, które w ciągu trzech lat przed złożeniem wniosku uzyskały odpowiednio na ten cel dofinansowanie ze środków PFRON. Wysokość dofinansowania na likwidację barier architektonicznych wynosi do 80% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Dofinansowanie przyznawane jest (odpowiednio dla miejsca zamieszkania) na pisemny wniosek osoby zainteresowanej. Wniosek powinien zawierać w szczególności: imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer identyfikacji podatkowej NIP,

13 cel dofinansowania, oświadczenie o wysokości dochodów i liczbie członków rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, nazwę banku i numer rachunku bankowego, miejsce realizacji zadania i cel dofinansowania, przewidywany koszt realizacji zadania, termin rozpoczęcia i przewidywany czas realizacji zadania, informację o kwotach przyznanych wcześniej środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z określeniem numeru zawartej umowy, celu i daty przyznania dofinansowania oraz stanu rozliczenia, wysokość kwoty wnioskowanego dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Do wniosku należy dołączyć kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie równoważne. Wnioski przyjmowane są przez cały rok. Podstawę dofinansowania stanowi umowa zawarta przez starostę z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym. 8.2 DODATEK MIESZKANIOWY Jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna wymagająca zamieszkiwania w oddzielnym pokoju ubiegający się o dodatek mieszkaniowy może wnioskować o powiększenie normatywnej powierzchni o 15m2. Do wniosku o dodatek mieszkaniowy należy załączyć: - Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności oraz ewentualnie - zaświadczenie lekarskie, że osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dodatek mieszkaniowy przysługuje: najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Dodatek mieszkaniowy przysługuje jeżeli średni miesięczny dochód, na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym. Ustawa określa maksymalną ilość metrów kwadratowych, jaka może przypadać na daną liczbę osób, zamieszkujących w lokalu. Jest to tzw. powierzchnia normatywna, która nie może przekraczać: 35 m 2 - dla 1 osoby, 40 m 2 - dla 2 osób, 45 m 2 - dla 3 osób, 55 m 2 - dla 4 osób, 65 m 2 - dla 5 osób, 70 m 2 - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m 2. Organem właściwym do rozpatrywania wniosków o wypłatę dodatku mieszkaniowego jest Urząd Miasta Torunia Wydział Świadczeń Rodzinnych Referat Dodatków Mieszkaniowych, ul. Batorego 38/40, tel , ; ; Podstawa prawna: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 z późno zm. ) IX. ULGI I UPRAWIENIA 9.1 PODSTAWOWE UPRAWNIENIA W URZĘDACH, SĄDACH I W CZASIE WYBORÓW Osoba niepełnosprawna lub z dzieckiem niepełnosprawnym może załatwiać sprawy poza kolejnością w instytucjach i urzędach publicznych oraz w sklepach. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego umożliwia się (w niektórych sprawach) innym uprawnionym podmiotom występowanie przed sądami w imieniu osób niepełnosprwnych. Na przykład organizacje społeczne, których zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej mogą, dla ochrony praw obywateli, spowodować wszczęcie postępowania jak również brać

14 udział w toczącym się postępowaniu. Ponadto przesłuchanie osób dotkniętych chorobą lub kalectwem odbywa się w miejscu gdzie przebywają. Zarówno przepisy ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jak Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw dają osobom niepełnosprawnym prawo korzystania przy głosowaniu z pomocy innych osób, nie będących członkami obwodowej komisji wyborczej i mężami zaufania. Dodatkowo lokale wyborcze dostosowane do potrzeb tej grupy wyborców powinny znajdować się na parterze budynku (wyposażonego w podjazdy lub inne urządzenia, umożliwiające samodzielne poruszanie się osoby na wózku inwalidzkim) oraz mieć wymiary zapewniające swobodne poruszanie się po nim wyborców niepełnosprawnych. Określone parametry powinny mieć także drzwi wejściowe do lokalu oraz urna wyborcza. 9.2 ULGI NA PRZEJAZDY Przewoźnik jest obowiązany do zapewnienia podróżnym odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny oraz wygody i należytej obsługi. Z tej generalnej zasady wynika powinność podejmowania przez niego działań ułatwiających korzystanie ze środków transportowych, punktów odprawy, przystanków i peronów osobom niepełnosprawnym, w tym również poruszających się na wózkach inwalidzkich. Na podstawie ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, osobom niepełnosprawnym przysługują także uprawnienia do ulgowych przejazdów kolejowych i autobusowych. Wszystkie ulgi obowiązują tylko w 2 klasie pociągów, tylko w określonych kategoriach pociągów oraz na podstawie określonych rodzajów biletów. Ulgi nie dotyczą przejazdów pociągami EuroCity i InterCity w komunikacji międzynarodowej oraz przejazdów w komunikacji autobusowej ekspresowej. Osoby uprawnione do ulgowych przejazdów w klasie 2 - na podstawie biletów jednorazowych - korzystające z przejazdu w klasie 1 zobowiązane są uiścić dopłatę w wysokości różnicy między ceną biletu w klasie 1a ceną biletu w klasie 2. Korzystając z ulgi 100% należy zgłosić się do kasy biletowej po bezpłatny bilet. Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności (niezdolne do samodzielnej egzystencji, inwalidzi I grupy) mają prawo do: 49% ulgi w pociągach osobowych i autobusach PKS w komunikacji zwykłej, na podstawie biletów jednorazowych, 37% ulgi w pozostałych pociągach PKP i autobusach PKS, również na podstawie biletów jednorazowych. Osoby niewidome, nie będące osobami o znacznym stopniu niepełnosprawności (niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, inwalidami I grupy), mają prawo do 37% ulgi w 2 klasie pociągów PKP oraz w autobusach PKS. Opiekun lub przewodnik towarzyszący w podróży osobie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub osobie niewidomej na podstawie jednego z dokumentów podopiecznego oraz biletów jednorazowych, ma prawo do 95% ulgi w pociągach PKP i autobusach PKS. Opiekun lub przewodnik, wg ustawy, musi być osobą pełnoletnią. Przewodnikiem osoby niewidomej może być też osoba, która ukończyła 13 lat, albo pies - przewodnik (wtedy również za psa ponosimy ulgową opłatę). Dzieci i młodzież niepełnosprawna oraz ich rodzice lub opiekunowie (chodzi o jedno z rodziców oraz o jednego opiekuna) mają prawo do 78% ulgi w pociągach PKP i autobusach PKS na trasie z miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu do: przedszkola, szkoły, szkoły wyższej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, placówki oświatowowychowawczej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego, ośrodka umożliwiającego dzieciom i młodzieży spełnianie obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, ośrodka rehabilitacyjnowychowawczego, domu pomocy społecznej, ośrodka wsparcia, zakładu opieki zdrowotnej, poradni psychologicznopedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, a także na turnus rehabilitacyjny - i z powrotem (dzieci na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych, rodzice lub opiekunowie - biletów jednorazowych). 9.3 EMBLEMAT INWALIDZKI Emblemat inwalidzki mogą otrzymać: osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności lub całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji oraz inwalidzi ruchu II i III grupy (odpowiednio z umiarkowanym lub lekkim stopniem niepełnosprawności) posiadający samochód, osoby, które ze względu na stan zdrowia lub wiek nie są w stanie same prowadzić pojazdu i korzystają z samochodu należącego do nich lub członka najbliższej rodziny. Emblemat dopuszcza nie stosowanie się do następujących znaków drogowych: zakaz ruchu w obu kierunkach, zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z wyjątkiem motocykli jednośladowych, zakaz wjazdu motocykli, zakaz wjazdu motorowerów, zakaz postoju gdy dozwolony jest postój ponad 2 minuty, strefa ograniczonego postoju. Niestosowanie się do wymienionych powyżej znaków nie może utrudniać ruchu innym kierowcom. 9.4 MIEJSCA PARKINGOWE O wyznaczenie ogólnodostępnego, zastrzeżonego miejsca postojowego (parkingu) może starać się: osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności,

15 oraz osoby z umiarkowanym lub lekkim stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność dotyczy narządów ruchu lub jest związana z chorobami, które mają wpływ na sprawność ruchową, osoba opiekująca się osobą niepełnosprawną (kierowca przewożący osobę niepełnosprawną mającą trudności w poruszaniu się), posiadająca zaświadczenie o pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego, uzupełnione zaświadczeniem lekarskim o niepełnosprawności lub poważnej chorobie oraz dokument - książeczkę ZUS lub orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzającej, że osoba jest niepełnosprawna, korzysta z pomocy osób trzecich lub ma duże trudności w poruszaniu się. Miejsce, w którym będzie wyznaczony parking nie może utrudniać ruchu. W zaparkowanym aucie powinien być widoczny, przez szybę samochodu, emblemat inwalidzki. 9.5 ZWOLNIENIE OD PODATKÓW LOKALNYCH Osoba niewidoma lub głuchoniema jest zwolniona od podatku za posiadanie psa na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. 9.6 TELEKOMUNIKACJA POLSKA S.A. Rabaty w opłatach za usługi dla osób niepełnosprawnych przysługują: za przyłączenie do sieci telefonicznej TP S.A. w wysokości 50% ceny za przyłączenie, w abonamencie miesięcznym w wysokości 50% opłaty abonamentowej. Podstawą do udzielenia rabatu jest zaświadczenie powiatowego 9miejskiego) lub wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. Do rabatów mają prawo tylko niektóre grupy osób niepełnosprawnych, w przypadku uszkodzenia wzroku tylko gdy osoba ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności oraz w przypadku uszkodzenia słuchu lub mowy tylko gdy osoba ma orzeczony znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności. Opisywanych rabatów udziela się także: osobom niepełnosprawnym, które nabyły prawa do ulg opierając się na Rozporządzeniu Ministra Łączności z dn. 21 października 1996 r. w sprawie określenia zakresu dostępu osób niepełnosprawnych do świadczonych usług pocztowych lub telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym, a stopień niepełnosprawności orzeczony został na okres stały. W przypadku okresowego orzeczenia rabaty przysługują do upływu orzeczonego okresu niepełnosprawności. prawnym opiekunom osób niepełnosprawnych, przy czym rabat może otrzymać albo osoba niepełnosprawna uprawniona do uzyskania rabatu albo jej prawny opiekun. Także operatorzy sieci telefonii komórkowych mogą podjąć decyzję o zapewnieniu ulg osobom niepełnosprawnym. Bliższych informacji najlepiej szukać na ich stronach internetowych lub dzwonić na infolinię poszczególnych firm. 9.7 ULGI RADIOWO-TELEWIZYJNE Osoby, wobec których orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności, korzystają ze zwolnień od opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Uprawnienie to przysługuje także osobom: zaliczonym do I grupy inwalidów, całkowicie niezdolnym do pracy i niezdolnym do samodzielnej egzystencji albo o stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, które ukończyły 75 lat, które otrzymują stały zasiłek lub rentę socjalną z pomocy społecznej, niesłyszącym, u których stwierdzono całkowitą głuchotę lub obustronne upośledzenie słuchu. 9.8 ULGOWE BILETY DO MUZEÓW Osoby niewidome mogą korzystać z bibliotek przystosowanych do ich potrzeb. Zadania te spoczywają na Centralnej Bibliotece Niewidomych, która zapewnia obsługę biblioteczną niewidomych oraz koordynuje działalność pokrewnych bibliotek i instytucji. Osoby niepełnosprawne są również uprawnione do ulgowych wstępów do muzeów. Uprawnienie to wynika z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia grup osób, którym przysługuje ulga w opłacie lub zwolnienie z opłat za wstęp do muzeów państwowych i dotyczy emerytów, rencistów, inwalidów oraz osób niepełnosprawnych wraz z opiekunami. Opłata ulgowa za wstęp do muzeum przysługuje za okazaniem stosownych dokumentów. X. UBEZWŁASNOWOLNIENIE 10.1 UBEZWŁASNOWOLNIENIE jest to ograniczenie osoby fizycznej w możliwości dokonywania czynności prawnych. Kodeks cywilny przewiduje dwa rodzaje ubezwłasnowolnienia: ubezwłasnowolnienie całkowite, które może być zastosowane w stosunku do osoby, która ukończyła trzynaście lat i wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem. Dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje ona pod władzą rodzicielską. ubezwłasnowolnienie częściowe, które może być zastosowane w stosunku do osoby pełnoletniej, której wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych

16 potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę. Mając na uwadze powyższe osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie może np.: podarować lub sprzedać swojego majątku albo jego części, nie może kupić niczego wartościowego, wynająć mieszkania, zobowiązać się do wykonania jakiegoś dzieła lub zlecenia, oświadczać swojej woli, np. w kwestii przyjęcia darowizny lub testamentu. W jej imieniu tylko rodzice, opiekun lub kurator mogą dokonać czynności, które odniosą ważne skutki prawne. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie może sama ani przez przedstawiciela zawrzeć małżeństwa, uznać dziecka, sporządzić lub odwołać testamentu. Taka osoba samodzielnie może dokonać jedynie czynności w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego, będą to np. drobne zakupy, korzystanie z drobnych usług, np. fryzjera. Natomiast osoba ubezwłasnowolniona częściowo samodzielnie może dokonać czynności związanych z umowami powszechnie zawieranymi w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego ( korzystanie z drobnych usług). Może ona podejmować działania nie będące ani zobowiązaniem (np. do wykonania jakiegoś zlecenia), ani rozporządzeniem (np. rozporządzeniem majątkiem). Może ona swobodnie, bez zgody przedstawiciela ustawowego, zarządzać swoim zarobkiem, chyba, że z ważnych powodów sąd opiekuńczy postanowi inaczej. Może ona również swobodnie rozporządzać przedmiotami majątkowymi, które przedstawiciel ustawowy oddał jej do swobodnego użytku. Większość jednak czynności prawnych, dokonywanych przez osobę ubezwłasnowolnioną częściowo, dla ich ważności wymaga zgody przedstawiciela ustawowego. Będą to wszelkie czynności zobowiązujące i rozporządzające, czyli np.: kupno, sprzedaż, darowizna, zlecenie, najem itd. Warto dodać, że w sprawach ważniejszych kurator będzie musiał dodatkowo uzyskać zgodę sądu opiekuńczego, np. na sprzedaż mieszkania. Osoba częściowo ubezwłasnowolniona może zawrzeć małżeństwo. Należy podkreślić, że w przypadku osób upośledzonych umysłowo lub chorych psychicznie potrzebna jest na to zgoda sądu. Natomiast czynnościami, których ubezwłasnowolniony częściowo, dokonać nie może, będą np.: sporządzenie, zmiana lub odwołanie testamentu. Postępowanie w sprawie ubezwłasnowolnienia Wniosek taki może złożyć do sądu tylko określony w kodeksie postępowania cywilnego krąg osób. Należą do niego: małżonek osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, jej krewni w linii prostej (rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki), rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy (opiekun), przysposabiający (ten, który adoptował osobę, która ma być ubezwłasnowolniona) i prokurator. We wniosku o ubezwłasnowolnienie powinno zostać określone, czy żąda się ubezwłasnowolnienia całkowitego czy częściowego. Ma to znaczenie ze względu na czas złożenia wniosku. O ubezwłasnowolnienie całkowite można złożyć wniosek po ukończeniu przez osobę, która ma być ubezwłasnowolniona, lat trzynastu. O ubezwłasnowolnienie częściowe najwcześniej na rok przed osiągnięciem przez osobę, która ma być ubezwłasnowolniona, pełnoletności. Do wniosku muszą być dołączone dokumenty potwierdzające przynależność wnioskodawcy do kręgu osób mogących wnioskować o ubezwłasnowolnienie danej osoby, np. odpis aktu urodzenia dziecka. Wymagane są również świadectwa o stanie zdrowia fizycznym lub umysłowym osoby, która ma być ubezwłasnowolniona. Obowiązki opiekuna i kuratora Do podstawowych obowiązków opiekuna i kuratora należą: piecza, zarządzanie, reprezentowanie. W ramach pieczy nad osobą ubezwłasnowolnioną opiekun musi zadbać, aby ubezwłasnowolniony miał środki do życia, opiekę lekarską itd. To właśnie opiekun może się starać o umieszczenie, w razie konieczności, osoby ubezwłasnowolnionej w odpowiedniej placówce, np. domu pomocy społecznej, szpitalu. Jednak w takiej sprawie opiekun musi uzyskać zgodę sądu opiekuńczego. Zarządzanie z kolei polega na dbaniu o majątek ubezwłasnowolnionego. Do pierwszych zadań opiekuna związanych z zarządem majątkiem ubezwłasnowolnionego należy sporządzenie inwentarza majątku ubezwłasnowolnionego i przedstawienie go sądowi. Jeżeli ten majątek jest nieznaczny, sąd opiekuńczy może zwolnić opiekuna z tego obowiązku. Natomiast reprezentowanie oznacza zastępowanie osoby będącej pod opieką w dokonywaniu czynności prawnych, składaniu oświadczeń woli. Istnieje jednak zastrzeżenie, że we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby ubezwłasnowolnionej lub jej majątku, opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego. Opiekun ma również obowiązek w terminach oznaczonych przez sąd, nie rzadziej jednak niż raz w roku, sporządzać sprawozdanie dotyczące osoby pozostającej pod opieką oraz rachunki z zarządu jej majątkiem.

17 XI. Podstawy prawne 1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 Nr 123, poz. 776 z późn.zm.), 2. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), 3. Ustawa z dnia 278 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz z późn. zm.), 4. Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2003 nr 135, poz. 1268), 5. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późn. zm.), 6. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ), 7. Rozporządzenie z dnia 30 września 2002 r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, działania i finansowania warsztatów terapii zajęciowej (Dz.U. z 2002 r. Nr 167, poz.1376), 8. Rozporządzenie z dnia 22 maja 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 100, poz.926), 9. Rozporządzenie z dnia 22 maja 1998 r. Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad udzielania, oprocentowania, spłaty, rozkładania na raty i umarzania pożyczek dla osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1998 r. Nr 67, poz. 439, z późn. zm.), 10. Rozporządzenie z dnia 21 maja 2001 r. Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. z 2001 r. Nr 61, poz. 624 z późn.zm.), 11. Rozporządzenie z dnia 25 czerwca 2002 r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być dofinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 96, poz 861, z późn. zm.), 12. Rozporządzenie z dnia 22 maja 1998 r Ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie szczegółowych zasad udzielania, oprocentowania, spłaty, rozkładania na raty i umarzania pożyczek dla osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1998 r. Nr 67, poz. 439 z późn. zm.), 13. Rozporządzenie z dnia 18 maja 2004 r. Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy na prowadzenie działalności gospodarczej przez osoby niepełnosprawne (Dz.U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1192), 14. Rozporządzenie z dnia 18 maja 2004 r. Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy przedsiębiorcom zatrudniającym osoby niepełnosprawne (Dz.U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1194, z późn. zm.), 15. Rozporządzenie z dnia 15 września 2004 r. Ministra polityki społecznej w sprawie zwrotu kosztów przystosowania stanowisk pracy, adaptacji pomieszczeń i urządzeń do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz kosztów zatrudnienia pracownika pomagającego pracownikowi niepełnosprawnemu (Dz.U. z 2004 r. Nr 215, poz. 2186), 16. Rozporządzenie z dnia 18 maja 2004 r. Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy na szkolenia pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1193), 17. Rozporządzenie z dnia 15 lipca 2003 r. Ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328), 18. Rozporządzenie z dnia 21 października 2006 r. Ministra Łączności w sprawie określenia zakresu dostępu osób niepełnosprawnych do świadczonych usług pocztowych telekomunikacyjnych o charakterze powszechnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 127, poz. 598), 19. Rozporządzenie z dnia 30 grudnia 2003 r. Ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 232, poz. 2330). Stan prawny na dzień 30 grudnia 2006 r.

18 XII. WYBRANE INSTYTUCJE ODPOWIEDZIALNE ZA POMOC I REALIZACJĘ PRAW OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych ul. Gałczyńskiego 4, Warszawa tel. (22) , w. 107; fax PFRON Oddział Kujawsko-Pomorski Szosa Chełmińska 28, Toruń tel. (56) , (56) ; fax (56) Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Toruniu ul. Konstytucji 3 maja 40 c, Toruń tel. (056) , (056) ; fax (056) Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Toruniu ( dla mieszkańców powiatu toruńskiego) ul. Dekerta 24, Toruń tel. (0-56) , Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Toruniu ( dla mieszkańców miasta Torunia ) ul. Świętopełka 26, Toruń tel. (056) , (056) Powiatowy Zespól ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Toruniu ( dla mieszkańców powiatu toruńskiego ) ul. Dekerta 24, Toruń tel. (056) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Toruniu ul. Mickiewicza 33/39, Toruń tel. (056) Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Toruniu ul. Słowackiego 114, Toruń tel. (056) , (056) ; fax (056) Powiatowy Urząd Pracy dla Miasta Torunia ul: Mazowiecka 49a, Toruń tel. (056) , (056) e mail: Powiatowy Urząd Pracy dla Powiatu Toruńskiego ul. Dekerta 24, Toruń tel/fax: (056) , (056) Bogaty zakres adresów instytucji (szkół, przedszkoli, fundacji, związków, stowarzyszeń, warsztatów terapii zajęciowej, bibliotek, centrów pomocy, ośrodków rehabilitacji, ośrodków terapeutycznych, poradni ) można uzyskać m. in. w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Toruniu. Szeroki zakres bazy danych związanych z różnymi rodzajami niepełnosprawności można znaleźć pod adresem w Internecie.

KOMU PRZYSŁUGUJE POMOC?

KOMU PRZYSŁUGUJE POMOC? FORMY POMOCY Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać,

Bardziej szczegółowo

Świadczenia pieniężne

Świadczenia pieniężne Świadczenia pieniężne Ustalenie uprawnień i przyznanie zasiłku stałego, okresowego, celowego i specjalnego zasiłku celowego: zasiłek stały: 1. Zasiłek stały przysługuje: a) pełnoletniej osobie samotnie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE O DOFINANSOWANIU ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU SZKOLNYM 2013/2014

PODSTAWOWE INFORMACJE O DOFINANSOWANIU ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 Załącznik nr 2: PODSTAWOWE INFORMACJE O DOFINANSOWANIU ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 PODSTAWA PRAWNA: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków

Bardziej szczegółowo

Świadczenia rodzinne. specjalny zasiłek opiekuńczy;

Świadczenia rodzinne. specjalny zasiłek opiekuńczy; Świadczenia rodzinne Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych.

Bardziej szczegółowo

ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ULGI I UPRAWNIENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Pojęcie niepełnosprawności Niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia

Bardziej szczegółowo

GODZ. OTWARCIA CENTRUM: PONIEDZIAŁEK 7.30-16.00, PIĄTEK 7.30-15.00 POZOSTAŁE DNI TYGODNIA 7.30-15.30 INFORMACJA DLA PEDAGOGÓW SZKOLNYCH : 61 878 59 51

GODZ. OTWARCIA CENTRUM: PONIEDZIAŁEK 7.30-16.00, PIĄTEK 7.30-15.00 POZOSTAŁE DNI TYGODNIA 7.30-15.30 INFORMACJA DLA PEDAGOGÓW SZKOLNYCH : 61 878 59 51 GODZ. OTWARCIA CENTRUM: PONIEDZIAŁEK 7.30-16.00, PIĄTEK 7.30-15.00 POZOSTAŁE DNI TYGODNIA 7.30-15.30 INFORMACJA DLA PEDAGOGÓW SZKOLNYCH : 61 878 59 51 świadczenia@pcs-poznan.pl www.pcs-poznan.pl PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XV/72/2015 RADY POWIATU GOLUBSKO-DOBRZYŃSKIEGO. z dnia 31 lipca 2015 r.

UCHWAŁA NR XV/72/2015 RADY POWIATU GOLUBSKO-DOBRZYŃSKIEGO. z dnia 31 lipca 2015 r. UCHWAŁA NR XV/72/2015 RADY POWIATU GOLUBSKO-DOBRZYŃSKIEGO zmieniająca uchwałę w sprawie określenia zadań i wysokości środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczonych na

Bardziej szczegółowo

Gmina jest organem właściwym do realizacji świadczeń określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Gmina jest organem właściwym do realizacji świadczeń określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Gmina jest organem właściwym do realizacji świadczeń określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie: 1) 68,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK. o przyznanie dofinansowania zakupu podręczników szkolnych i materiałów edukacyjnych * (właściwe podkreślić)

WNIOSEK. o przyznanie dofinansowania zakupu podręczników szkolnych i materiałów edukacyjnych * (właściwe podkreślić) Załącznik do Zarządzenia Nr 83/15 Prezydenta Miasta Kołobrzeg z dnia 11.08.2015 r. WNIOSEK o przyznanie dofinansowania zakupu podręczników szkolnych i materiałów edukacyjnych * (właściwe podkreślić) w

Bardziej szczegółowo

Dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach rehabilitacji społecznej dla osób niepełnosprawnych.

Dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach rehabilitacji społecznej dla osób niepełnosprawnych. Dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach rehabilitacji społecznej dla osób niepełnosprawnych. O dofinansowanie ze środków PFRON mogą ubiegać się wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Wyprawka szkolna 2013/2014

Wyprawka szkolna 2013/2014 Dofinansowanie na zakup podręczników do kształcenia ogólnego dopuszczonych do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania przysługuje uczniom rozpoczynającym w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 2/XI/2015 z 16.11.2015r. Dyrektora PCPR w Kutnie

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 2/XI/2015 z 16.11.2015r. Dyrektora PCPR w Kutnie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 2/XI/2015 z 16.11.2015r. Dyrektora PCPR w Kutnie Zasady udzielania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa osób

Bardziej szczegółowo

Wydawanie i przyjmowanie wniosków odbywa się w danym roku kalendarzowym, w którym osoba niepełnosprawna stara się o dofinansowanie na wyjazd.

Wydawanie i przyjmowanie wniosków odbywa się w danym roku kalendarzowym, w którym osoba niepełnosprawna stara się o dofinansowanie na wyjazd. Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 4/2014 Dyrektora PCPR w Wieliczce Z dnia 04.03.2014r. Zasady rozpatrywania wniosków o przyznanie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne:

I. Informacje ogólne: Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 1/2010 Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Wołominie z dnia 10 stycznia 2010 r. Zasady postępowania w sprawie przyznania dofinansowania ze środków finansowych

Bardziej szczegółowo

5. Zatrudnianie osób niepełnosprawnych

5. Zatrudnianie osób niepełnosprawnych 5.1. Uwagi ogólne 5. Zatrudnianie osób niepełnosprawnych 5.2. Obowiązki i szczególne uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych 5.3. Dodatkowe uprawnienia osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Tereszpolu

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Tereszpolu Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Tereszpolu Siedziba główna jednostki mieści się w Urzędzie Gminy Tereszpol w Tereszpolu- Zaorendzie, ul. Długa 234. Godziny urzędowania Ośrodka Od poniedziałku do piątku

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 25 czerwca 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ. z dnia 25 czerwca 2002 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY

INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY INFORMACJA ŚWIADCZENIE PIELĘGNACYJNE, SPECJALNY ZASIŁEK OPIEKUŃCZY Urząd Gminy Wilczęta na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych

Bardziej szczegółowo

Zakres działania: Główne cele pomocy społecznej:

Zakres działania: Główne cele pomocy społecznej: Zakres działania: Pomoc społeczna umożliwia przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych tym, którzy nie są w stanie sami ich pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wspiera ich

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DZIAŁU ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH GOPS SUSZEC DOTYCZĄCA:

INFORMACJA DZIAŁU ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH GOPS SUSZEC DOTYCZĄCA: INFORMACJA DZIAŁU ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH GOPS SUSZEC DOTYCZĄCA: ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO W NOWYM OKRESIE ŚWIADCZENIOWYM OD 1 października 2013 r. DO 30 września 2014 r. ORAZ ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH

Bardziej szczegółowo

Świadczenia rodzinne. Świadczeniami rodzinnymi są:

Świadczenia rodzinne. Świadczeniami rodzinnymi są: Świadczenia rodzinne Świadczeniami rodzinnymi są: 1. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, 2. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, 3. świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny

Bardziej szczegółowo

FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ

FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ FORMY POMOCY SPOŁECZNEJ Jednym z podstawowych zadań Wydziału Pomocy Środowiskowej jest prowadzenie pracy socjalnej, której celem jest pomoc osobom i rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu zdolności do

Bardziej szczegółowo

Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej

Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej Nie każdy niepełnosprawny jest w stanie znaleźć pracę i pracować na otwartym rynku pracy.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 83/15 PREZYDENTA MIASTA KOŁOBRZEG. z dnia 11 sierpnia 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 83/15 PREZYDENTA MIASTA KOŁOBRZEG. z dnia 11 sierpnia 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 83/15 PREZYDENTA MIASTA KOŁOBRZEG z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia terminu składania wniosków na dofinansowanie zakupu podręczników i materiałów dydaktycznych dla uczniów objętych

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015. Wyprawka szkolna

Dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015. Wyprawka szkolna Dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015 Wyprawka szkolna Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK nr 1 INFORMACJA DLA OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ UBIEGAJACEJ SIĘ O DOFINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW PFRON W SPRAWIE TURNUSÓW REHABILITACYJNYCH.

ZAŁĄCZNIK nr 1 INFORMACJA DLA OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ UBIEGAJACEJ SIĘ O DOFINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW PFRON W SPRAWIE TURNUSÓW REHABILITACYJNYCH. ZAŁĄCZNIK nr 1 INFORMACJA DLA OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ UBIEGAJACEJ SIĘ O DOFINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW PFRON W SPRAWIE TURNUSÓW REHABILITACYJNYCH. Jeśli w zarządzeniu jest mowa o: Centrum należy przez to rozumieć

Bardziej szczegółowo

KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp.

KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp. KARTA OPISU SPRAWY NR-PCPR/05/2009/1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Staszica 2 26 200 Końskie tel. (041) 372 84 06 pcpr.powiatkonecki@wp.pl PCPR w Końskich czynne jest codziennie od poniedziałku

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE dofinansowania zakupu podręczników. Nazwa szkoły. Typ szkoły

WNIOSEK O PRZYZNANIE dofinansowania zakupu podręczników. Nazwa szkoły. Typ szkoły WNIOSEK O PRZYZNANIE dofinansowania zakupu podręczników Nr ewidencyjny wniosku.../... 1. Dane osobowe rodziców ( prawnych opiekunów ) - wnioskodawcy Nazwisko Imiona 2. Adres zamieszkania Ulica Miejscowość

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO Część I. 1. Dane osoby ubiegającej się Imię i nazwisko PESEL*

Bardziej szczegółowo

1. Dofinansowanie wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych

1. Dofinansowanie wynagrodzeń dla pracowników niepełnosprawnych Zmiany zawarte w projekcie ustawy z dnia 21 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw 1. Dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE O DOFINANSOWANIU ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU SZKOLNYM 2011/2012

PODSTAWOWE INFORMACJE O DOFINANSOWANIU ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 GODZ. OTWARCIA CENTRUM: PONIEDZIAŁEK 7.30-16.00, PIĄTEK 7.30-15.00 POZOSTAŁE DNI TYGODNIA 7.30-15.30 INFORMACJA DLA PEDAGOGÓW SZKOLNYCH : 61 878 59 51 świadczenia@pcs-poznan.pl www.pcs-poznan.pl PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 83/15 PREZYDENTA MIASTA KOŁOBRZEG. z dnia 11 sierpnia 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 83/15 PREZYDENTA MIASTA KOŁOBRZEG. z dnia 11 sierpnia 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 83/15 PREZYDENTA MIASTA KOŁOBRZEG z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia terminu składania wniosków na dofinansowanie zakupu podręczników i materiałów dydaktycznych dla uczniów objętych

Bardziej szczegółowo

Obowiązki i korzyści związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych

Obowiązki i korzyści związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych VII EDYCJA Konwent Prawa Pracy r. pr. Mateusz Brząkowski Obowiązki i korzyści związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych 1 1 Zatrudnianie niepełnosprawnych Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Informacja w sprawie zasad i trybu przyznawania oraz wypłaty renty socjalnej

Informacja w sprawie zasad i trybu przyznawania oraz wypłaty renty socjalnej Źródło: http://www.zer.msw.gov.pl/zer/informacj/archiwum/3467,informacja-w-sprawie-zasad-i-trybu-przyznawania-oraz-wypla ty-renty-socjalnej.html Wygenerowano: Wtorek, 9 lutego 2016, 11:48 Informacja w

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE DOFINANSOWANIA ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU POMOCY UCZNIOM WYPRAWKA SZKOLNA

WNIOSEK O PRZYZNANIE DOFINANSOWANIA ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU POMOCY UCZNIOM WYPRAWKA SZKOLNA WNIOSEK O PRZYZNANIE DOFINANSOWANIA ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU POMOCY UCZNIOM WYPRAWKA SZKOLNA I. Wnioskodawca nazwisko imię, adres zamieszkania, numer telefonu: II. Dane ucznia nazwisko

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2015/2016 Wyprawka szkolna. Wnioski należy składać w szkołach do dnia 10 września 2015 roku.

Dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2015/2016 Wyprawka szkolna. Wnioski należy składać w szkołach do dnia 10 września 2015 roku. Dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2015/2016 Wyprawka szkolna Wnioski należy składać w szkołach do dnia 10 września 2015 roku. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 czerwca

Bardziej szczegółowo

Informacja dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne

Informacja dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne Informacja dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne Działając na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

Kryteria uprawniające do otrzymania pomocy w ramach programu Wyprawka szkolna

Kryteria uprawniające do otrzymania pomocy w ramach programu Wyprawka szkolna Gmina Pisz przystąpiła do udziału w Rządowym programie pomocy uczniom w 2014 r. Wyprawka szkolna ustanowionym uchwałą nr 144/2014 Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2014 r. Kryteria uprawniające do otrzymania

Bardziej szczegółowo

ORZECZENIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI

ORZECZENIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI P R A W O I P R A K T Y K A JOLANTA ZOZULA APS, Warszawa ORZECZENIE O NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI Kto może się ubiegać o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności O wydanie orzeczenia o niepełnosprawności może się

Bardziej szczegółowo

Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne

Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne Wsparcie firm zatrudniających osoby niepełnosprawne Nowa Ruda-Słupiec, 18 maja 2012 r. Ostatnia aktualizacja 16.05.2012 r. Charakterystyka PFRON - wprowadzenie Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO. 2. Wnoszę o przyznanie zasiłku rodzinnego na następujące dzieci:

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO. 2. Wnoszę o przyznanie zasiłku rodzinnego na następujące dzieci: Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne : Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO Część I 1. Dane osoby ubiegającej się Imię i nazwisko 1.Dane

Bardziej szczegółowo

4.1 Łączna kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób wyniosła w roku *>... zł... gr.

4.1 Łączna kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób wyniosła w roku *>... zł... gr. Załącznik nr 1 4. Inne dane 4.1 Łączna kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób wyniosła w roku *>... zł... gr. 4.2 Dochód utracony z roku...* } wyniósł... zł... gr miesięcznie. 4.3 Dochód uzyskany

Bardziej szczegółowo

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: ZASIŁEK RODZINNY Komu przysługuje zasiłek rodzinny Osobą uprawnioną do zasiłku rodzinnego jest: obywatel polski, cudzoziemiec posiadający obywatelstwo państwa członkowskiego UE lub EOG, cudzoziemiec przebywający

Bardziej szczegółowo

Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej

Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej Kto i kiedy może otrzymać zasiłek z pomocy społecznej stan prawny na dzień 1 lipca 2009 r. Podstawa prawna: - ustawa z dn. 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., Nr 115,

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne: Załącznik nr 1 Adres: Część I WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO 1. Dane osoby ubiegającej się Imię i

Bardziej szczegółowo

Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności

Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności Vademecum dla osób niepełnosprawnych - przewodnik zawodowy Część I. Podstawowe pojęcia Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie niepełnosprawności 1 SPIS TREŚCI: Orzekanie o niepełnosprawności i stopnie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych

USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Warszawa, 26 marca 2014 r. Grupa posłów: Projekt USTAWA z dnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych Art. 1. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO rok szkolny 2.../2...

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO rok szkolny 2.../2... Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Miejskiej w Łodzi z dnia Data wpływu wniosku ADNOTACJE URZĘDOWE Nr sprawy Wysokość dochodu Ilość miesięcy przysługiwania stypendium IX - XII I - VI WNIOSEK O PRZYZNANIE

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE O DOFINANSOWANIU ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

PODSTAWOWE INFORMACJE O DOFINANSOWANIU ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 PODSTAWOWE INFORMACJE O DOFINANSOWANIU ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 PODSTAWA PRAWNA: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2014r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia pracodawcy zatrudniającego osobę niepełnosprawną oraz osoby niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą.

Uprawnienia pracodawcy zatrudniającego osobę niepełnosprawną oraz osoby niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą. zatrudniającego osobę niepełnosprawną oraz osoby niepełnosprawnej prowadzącej działalność gospodarczą. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Wyprawka szkolna 2013

Wyprawka szkolna 2013 ..........., dnia... /imię i nazwisko Wnioskodawcy/.............. /adres zamieszkania/ /PESEL Wnioskodawcy/ Wniosek składa: rodzic ucznia (prawny opiekun, rodzic zastępczy) nauczyciel* pracownik socjalny*

Bardziej szczegółowo

WNIOSKODAWCA DANE OSOBOWE UCZNIA. INFORMACJE O SZKOLE (w roku szkolnym 2013/2014)

WNIOSKODAWCA DANE OSOBOWE UCZNIA. INFORMACJE O SZKOLE (w roku szkolnym 2013/2014) Nr wniosku:...... (pieczątka szkoły) Data wpływu:... 2013 r. Podpis:....... Kwota do wypłaty:. zł WNIOSEK o dofinansowanie zakupu podręczników w ramach Rządowego programu pomocy uczniom w 2013 r. Wyprawka

Bardziej szczegółowo

Rodzaj pomocy Kryteria Wymagane dokumenty

Rodzaj pomocy Kryteria Wymagane dokumenty Pomoc społeczna POMOC SPOŁECZNA Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.) Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Mszanie Dolnej realizuje zadania z zakresu

Bardziej szczegółowo

Kryteria udzielania pomocy

Kryteria udzielania pomocy Załącznik nr 1 Kryteria udzielania pomocy Pomoc w formie dofinansowania zakupu podręczników uczeń może otrzymać tylko ze względu na jedno z czterech wyszczególnionych poniżej kryteriów. 1) uczniowie pochodzący

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o przyznanie pomocy w ramach Rządowego programu pomocy uczniom w 2013r. - Wyprawka szkolna

WNIOSEK o przyznanie pomocy w ramach Rządowego programu pomocy uczniom w 2013r. - Wyprawka szkolna Dane wnioskodawcy (rodzice, opiekun prawny, rodzice zastępczy, nauczyciel, pracownik socjalny*): Data złożenia wniosku.. (wypełnia szkoła) (nazwisko i imiona) (adres zamieszkania: ulica, nr, kod pocztowy,

Bardziej szczegółowo

Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego. Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:

Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego. Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie: Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie: 77 zł miesięcznie na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia 106 zł miesięcznie na dziecko w wieku powyżej

Bardziej szczegółowo

..., dnia... /imię i nazwisko Wnioskodawcy/

..., dnia... /imię i nazwisko Wnioskodawcy/ Załącznik do Zarządzenia 105/VII /2015 Burmistrza Miasta Milanówka z dnia 10 lipca 2015 roku..........., dnia... /imię i nazwisko Wnioskodawcy/...... Termin składania wniosków: do dnia 15.09.2015 r.........

Bardziej szczegółowo

P O W I A T S U W A L S K I

P O W I A T S U W A L S K I AKTUALNE ZASADY P O W I A T S U W A L S K I na jakich udzielane są dofinansowania osobom niepełnosprawnym ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na terenie Powiatu Suwalskiego.

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE POMOCY FINANSOWEJ NA ZAKUP PODRĘCZNIKÓW WYPRAWKA SZKOLNA 2014/2015

WNIOSEK O PRZYZNANIE POMOCY FINANSOWEJ NA ZAKUP PODRĘCZNIKÓW WYPRAWKA SZKOLNA 2014/2015 WNIOSEK O PRZYZNANIE POMOCY FINANSOWEJ NA ZAKUP PODRĘCZNIKÓW WYPRAWKA SZKOLNA 2014/2015 Termin składania wniosków: 8 września 2014 r. Nr ewidencyjny wniosku.../... 1. Dane osobowe rodziców ( prawnych opiekunów

Bardziej szczegółowo

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: Świadczeniami rodzinnymi są: 1. Zasiłek rodzinny wraz z dodatkami. 2. Świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne, specjalistyczny zasiłek opiekuńczy. 3. Jednorazowa zapomoga

Bardziej szczegółowo

ZASADY UDZIELANIA POMOCY W FORMIE DOFINANSOWANIA ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU 2015 - WYPRAWKA SZKOLNA-

ZASADY UDZIELANIA POMOCY W FORMIE DOFINANSOWANIA ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU 2015 - WYPRAWKA SZKOLNA- ZASADY UDZIELANIA POMOCY W FORMIE DOFINANSOWANIA ZAKUPU PODRĘCZNIKÓW W ROKU 2015 - WYPRAWKA SZKOLNA- 1. Pomoc w formie zakupu podręczników (wyprawka szkolna) udzielana jest na wniosek rodziców ucznia (prawnych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o dofinansowaniu zakupu podręczników w roku szkolnym 2013/2014

Podstawowe informacje o dofinansowaniu zakupu podręczników w roku szkolnym 2013/2014 Podstawowe informacje o dofinansowaniu zakupu podręczników w roku szkolnym 2013/2014 Informacja dotyczy szkół z siedzibą na terenie Miasta Opola, z wyjątkiem szkół prowadzonych przez ministra właściwego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 13 / 2015 ZARZĄDU POWIATU GRODZISKIEGO z dnia 21 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR 13 / 2015 ZARZĄDU POWIATU GRODZISKIEGO z dnia 21 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR 13 / 2015 ZARZĄDU POWIATU GRODZISKIEGO z dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie,,zasad dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób rehabilitacyjnych z terenu Powiatu Grodziskiego.

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K o udzielenie pomocy finansowej w ramach Rządowego programu pomocy uczniom w 2012r. Wyprawka szkolna

W N I O S E K o udzielenie pomocy finansowej w ramach Rządowego programu pomocy uczniom w 2012r. Wyprawka szkolna (przed wypełnieniem wniosku proszę zapoznać się z instrukcją oraz informacjami dodatkowymi strona numer 4 i 5).. nazwisko i imię wnioskodawcy miejscowość, data adres zamieszkania PESEL telefon kontaktowy

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 15/2010 Starosty Pułtuskiego z dnia 17 lutego 2010 r.

ZARZĄDZENIE Nr 15/2010 Starosty Pułtuskiego z dnia 17 lutego 2010 r. ZARZĄDZENIE Nr 15/2010 Starosty Pułtuskiego z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie: ustalenia zasad dofinansowania do uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych ze środków

Bardziej szczegółowo

Prawo do renty socjalnej

Prawo do renty socjalnej Prawo do renty socjalnej 1 1 Ujęcie teoretyczne Renta socjalna dotyczy problematyki dostarczenia podstawowych środków utrzymania osobom, które nie są w stanie zapewnić ich własną pracą lub nabytymi świadczeniami

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2013/2014

Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2013/2014 Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2013/2014 (nie dotyczy uczniów słabowidzących, niesłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, a także

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO rok szkolny 2.../2...

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO rok szkolny 2.../2... ADNOTACJE URZĘDOWE Data wpływu wniosku Nr sprawy Wysokość dochodu Liczba miesięcy przysługiwania stypendium IX - XII I - VI WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO rok szkolny 2.../2... ( W Y P E Ł N

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o dofinansowaniu zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015

Podstawowe informacje o dofinansowaniu zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015 Podstawowe informacje o dofinansowaniu zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015 Informacja dotyczy szkół mających siedzibę na terenie Miasta Opola, z wyjątkiem szkół prowadzonych przez ministra właściwego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO

Załącznik nr 1 WZÓR WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASIŁKU RODZINNEGO Załączniki do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 marca 2006 r. (poz. ) WZÓR Załącznik nr 1 Nazwa podmiotu realizującego świadczenia rodzinne : Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA

Bardziej szczegółowo

GDZIE NALEŻY ZŁOŻYĆ WNIOSEK? Wnioski należy składać do dyrektora szkoły, do której uczeń będzie uczęszczał w roku szkolnym 2015/2016.

GDZIE NALEŻY ZŁOŻYĆ WNIOSEK? Wnioski należy składać do dyrektora szkoły, do której uczeń będzie uczęszczał w roku szkolnym 2015/2016. DO KIEDY MOŻNA ZŁOŻYĆ WNIOSEK? Termin składania wniosków upływa w dniu 8 września 2015 r. GDZIE NALEŻY ZŁOŻYĆ WNIOSEK? Wnioski należy składać do dyrektora szkoły, do której uczeń będzie uczęszczał w roku

Bardziej szczegółowo

Wnioski o ustalenie prawa do zasiłków. rodzinnych wraz z dodatkami na okres. zasiłkowy 2013/2014 należy składać do. 30.11.2013 r.

Wnioski o ustalenie prawa do zasiłków. rodzinnych wraz z dodatkami na okres. zasiłkowy 2013/2014 należy składać do. 30.11.2013 r. Osoby ubiegające się o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2014/2015 są zobowiązane załączyć do wniosku o zasiłek rodzinny następującą dokumentację, tj. Wnioski o ustalenie prawa do zasiłków

Bardziej szczegółowo

Pomocy Społecznej udziela się osobom i rodzinom, w szczególności z powodu:

Pomocy Społecznej udziela się osobom i rodzinom, w szczególności z powodu: FORMY POMOCY: Pomocy Społecznej udziela się osobom i rodzinom, w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby

Bardziej szczegółowo

3) tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu.

3) tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób

Bardziej szczegółowo

Rodzaje świadczeń rodzinnych

Rodzaje świadczeń rodzinnych Rodzaje świadczeń rodzinnych Zasiłek rodzinny Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie: 1) 89,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia; 2) 118,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia

Bardziej szczegółowo

DOFINANSOWANIE PODRĘCZNIKÓW W 2013 r. WYPRAWKA SZKOLNA

DOFINANSOWANIE PODRĘCZNIKÓW W 2013 r. WYPRAWKA SZKOLNA DOFINANSOWANIE PODRĘCZNIKÓW W 2013 r. WYPRAWKA SZKOLNA Informujemy, że zgodnie z uchwałą nr 125/2013 Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2013r. sprawie Rządowego programu pomocy uczniom w 2013r. Wyprawka szkolna

Bardziej szczegółowo

Wniosek o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym

Wniosek o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym Nr ewid. wniosku: Data przyjęcia wniosku: Podpis pracownika przyjmującego wniosek: Imię i Nazwisko Adres Telefon Nazwa banku i numer rachunku bankowego Do Wójta Gminy Domanice Wniosek o przyznanie pomocy

Bardziej szczegółowo

4. Informacja o szkole, do której w roku szkolnym 2015/2016 będzie uczęszczać dziecko.

4. Informacja o szkole, do której w roku szkolnym 2015/2016 będzie uczęszczać dziecko. WNIOSEK O PRZYZNANIE dofinansowania zakupu podręczników Nr ewidencyjny wniosku.../... 1. Dane osobowe rodziców ( prawnych opiekunów ) - wnioskodawcy Nazwisko Imiona 2. Adres zamieszkania Ulica Miejscowość

Bardziej szczegółowo

Świadczenia opiekuńcze

Świadczenia opiekuńcze Świadczenia opiekuńcze ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością

Bardziej szczegółowo

Informacja została sporządzona na podstawie następujących przepisów prawnych:

Informacja została sporządzona na podstawie następujących przepisów prawnych: Wyprawka szkolna 2015 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI UDZIELANIA POMOCY FINANSOWEJ UCZNIOM NA ZAKUP PODRĘCZNIKÓW I MATERIAŁÓW EDUKACYJNYCH W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU POMOCY UCZNIOM W 2015

Bardziej szczegółowo

Zasiłek celowy, okresowy na zasadach zwrotnych

Zasiłek celowy, okresowy na zasadach zwrotnych Zasiłek celowy, okresowy na zasadach zwrotnych Podstawa prawna ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Gmina Lubichowo. Prawo do pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom o dochodach nie przekraczających miesięcznie:

Gmina Lubichowo. Prawo do pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom o dochodach nie przekraczających miesięcznie: Czym jest pomoc społeczna? Wnioski o przyznanie pomocy społecznej i zasiłku rodzinnego. POMOC SPOŁECZNA Czym jest Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa. Nadrzędnym celem pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) Jakie zmiany w świadczeniach rodzinnych będą obowiązywać od września 2005 roku. Komu od września br.

Bardziej szczegółowo

GMINNY OŚRODEK POMOCY SPOtKZNEJ w LIPNICY Upnica,dn.01.08.2013r

GMINNY OŚRODEK POMOCY SPOtKZNEJ w LIPNICY Upnica,dn.01.08.2013r GMINNY OŚRODEK POMOCY SPOtKZNEJ w LIPNICY Upnica,dn.01.08.2013r ul. Józefa Słommsklego 19 77-130 Llpnlca woj. pomorskie NIP 842-10-23-020, tel. 59 621 70 88 INFORMACJA Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia. 2. Pomoc materialna przysługuje:

umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia. 2. Pomoc materialna przysługuje: Informacja dotycząca przysługującej uczniom zamieszkałym na terenie Gminy Dobra pomocy materialnej o charakterze socjalnym ( stypendium szkolne, zasiłek szkolny) Zgodnie z ustawą z dnia 16 grudnia 2004r.

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.)

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.) P O M O C S P O Ł E C Z N A Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 12 marca 2004 roku (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz.182 z późn. zm.) Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 3467/2013 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 28 sierpnia 2013 r.

Zarządzenie Nr 3467/2013 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 28 sierpnia 2013 r. Zarządzenie Nr 3467/2013 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 28 sierpnia 2013 r. w sprawie ustalenia terminu składania wniosków o udzielenie pomocy uczniom objętym Rządowym programem pomocy uczniom w 2013

Bardziej szczegółowo

Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu: Podstawa prawna Osoby uprawnione i kryteria

Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu: Podstawa prawna Osoby uprawnione i kryteria Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu: urodzenia dziecka; opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; samotnego wychowywania dziecka; dodatek z tytułu wychowywania

Bardziej szczegółowo