Zarządzanie jakością w placówce medycznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zarządzanie jakością w placówce medycznej"

Transkrypt

1 Arkadiusz Trela Zarządzanie jakością w placówce medycznej Zarządzanie jakością w placówce medycznej Certyfikacja systemów zarządzania, akredytacja ministra zdrowia UOV19 Wydanie II uaktualnione Cena: 89 zł UOV 19 okladka.indd :02

2 Zarządzanie jakością w placówce medycznej

3 Autor: Arkadiusz Trela ekspert i trener systemów zarządzania Absolwent Akademii Ekonomicznej w Krakowie na kierunku Zarządzanie Jakością Wyrobów oraz studiów podyplomowych na kierunku Menedżer Jakości na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Uczestnik wielu specjalistycznych szkoleń dla pełnomocników oraz audytorów wewnętrznych Zintegrowanych Systemów Zarządzania, a także z zakresu Lean Manufacturing, Six Sigma oraz zarządzania ryzykiem. Posiada certyfikaty potwierdzające kompetencje audytora/audytora wiodącego ISO 9001, ISO i ISO akredytowane przez International Register of Certificated Auditors. Zajmuje się zagadnieniami związanymi z systemami zarządzania wg ISO, szczególnie zaangażowany jest w systemy zarządzania w branży medycznej. Prowadzi projekty oraz konsultacje dla firm z różnych branż, oraz przeprowadza szkolenia i warsztaty we współpracy z uznanymi uczelniami i firmami szkoleniowymi. Jest ekspertem i publicystą portalu Zarządzanie w Ochronie Zdrowia i miesięcznika Zarządzanie placówką medyczną oraz pełnomocnikiem i doradcą ds. systemów zarządzania wg ISO w organizacjach zajmujących się ochroną zdrowia i wyrobami medycznymi. Redakcja: Anna Rubinkowska Kierownik grupy wydawniczej: Julita Lewandowska-Tomasiuk Menedżer produktu: Alina Sulgostowska Korekta: Zespół Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski Druk: MDruk Skład i łamanie: Dariusz Ziach ISBN Nr produktowy: UOV19 Wydanie II uaktualnione Copyright by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. Warszawa 2014 Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o. ul. Łotewska 9a, Warszawa, tel , faks , NIP: , KRS: Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Wysokość kapitału zakładowego zł. Publikacja Zarządzanie jakością w placówce medycznej została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy oraz doświadczenia jej twórców. Zaproponowane w niej wskazówki, porady i interpretacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Opublikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym autorzy, konsultanci oraz redakcja nie mogą ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji Zarządzanie jakością w placówce medycznej wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

4 Spis treści Spis treści Wprowadzenie...5 RozdziaŁ 1. Wprowadzenie do jakości w ochronie zdrowia Specyfika rynku ochrony zdrowia Pojęcie jakości w ochronie zdrowia Zarządzanie jakością w ochronie zdrowia...12 Rozdział 2. Przepisy prawne związane z zarządzaniem jakością w ochronie zdrowia Wprowadzenie do prawodawstwa w zakresie jakości usług zdrowotnych Prawodawstwo krajowe Zarządzenie prezesa NFZ w sprawie określenia kryteriów oceny ofert Ustawy i rozporządzenia regulujące kwestie standardów jakości w ochronie zdrowia Prawodawstwo Unii Europejskiej Wymagania prawne a certyfikaty jakości...30 Rozdział 3. Rola zarządzania jakością w zwiększaniu konkurencyjności w ochronie zdrowia Konkurencja na rynku ochrony zdrowia Wpływ systemów zarządzania na konkurencyjność placówek medycznych...34 Rozdział 4. Wskaźniki i mierniki jakości w podmiotach leczniczych i ich zastosowanie Wskaźniki jakości w ochronie zdrowia Mierniki jakości w ochronie zdrowia...46 Rozdział 5. Planowanie systemów jakości w podmiocie leczniczym Projektowanie systemu zarządzania jakością w podmiocie leczniczym Kiedy wdrażać system jakości w placówce medycznej Rodzaje systemów jakości Sposób wdrożenia systemu zarządzania Bariery oraz błędy wdrożenia systemów zarządzania Harmonogram i proces wdrożenia systemu zarządzania jakością Certyfikacja systemów zarządzania Koszty wdrożenia, utrzymania i certyfikacji systemów jakości Koszty wdrożenia systemów zarządzania wg ISO Koszty utrzymania systemów zarządzania wg ISO Koszty certyfikacji systemów zarządzania wg ISO Koszty procesu uzyskania akredytacji ministra zdrowia Korzyści i zagrożenia wdrożonych systemów zarządzania

5 Zarządzanie jakością w placówce medycznej Rozdział 6. Charakterystyka najważniejszych standardów jakości w ochronie zdrowia Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna System zarządzania jakością wg ISO Budowa i wymagania Systemu zarządzania jakością wg ISO 9001: Dokumentacja Systemu zarządzania jakością System zarządzania jakością w ochronie zdrowia wg EN 15224: Budowa normy i zasady zarządzania wg EN 15224: Wymagania Normy EN 15224: Porównanie Norm ISO 9001:2008 i EN 15224: Miejsce Normy EN na tle innych standardów System zarządzania środowiskowego wg ISO Zasady i idea Systemu zarządzania środowiskowego Wymagania Systemu zarządzania środowiskowego System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy wg PN-N/OHSAS Wdrażanie i dokumentowanie SZBiHP Ocena ryzyka zawodowego Korzyści z wdrożenia Systemu zarządzania bhp Różnice między PN-N a OHSAS System zarządzania bezpieczeństwem informacji wg ISO Nowe wydanie Normy ISO/IEC 27001: Dokumentowanie i wdrażanie systemu bezpieczeństwa informacji Problemy wdrożeniowe i modele bezpieczeństwa informacji Korzyści i zagrożenia związane z ISO System zarządzania bezpieczeństwem żywności wg ISO Dobre Praktyki i HACCP Wdrażanie Normy ISO w placówce medycznej Powiązania pomiędzy standardami ISO Rozdział 7. Akredytacja w ochronie zdrowia Akredytacja ministra zdrowia wg standardów Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia Geneza i zasady akredytacji w ochronie zdrowia Standardy akredytacyjne wg CMJ Wdrażanie akredytacji ministra zdrowia w placówkach medycznych Zalety i wady akredytacji Rozdział 8. Porównanie wymagań ISO 9001 i akredytacji CMJ Podsumowanie Bibliografia Spis tabel Spis rysunków

6 Wprowadzenie Świadczenie usług medycznych wymusza właściwy i uporządkowany sposób działania, którego głównym obszarem zainteresowań powinna stać się jakość. Spowodowane jest to ogromnym znaczeniem wartości życia ludzkiego oraz faktem, że w sytuacji gdy w grę wchodzi ratowanie życia czy bezpieczeństwo opieki, nie można pozwolić sobie na błędy, brak kompetencji oraz reklamacje. O jakości w ochronie zdrowia mówi się bardzo często. Jednak czy na pewno słowo jakość nie jest tylko pustym sloganem czy modnym chwytem marketingowym? Czy może stanowi szansę na obniżenie kosztów funkcjonowania organizacji i poprawę jej płynności i efektywności? A może ma za zadanie spełniać wymagania pacjentów i przyczyniać się do poprawy jakości oraz bezpieczeństwa świadczonych usług medycznych? Przyczyn, dla których warto zajmować się zagadnieniem jakości w ochronie zdrowia, jest bowiem wiele, przynajmniej tyle, ilu jest pacjentów. Dla każdego z pacjentów jakość może oznaczać coś innego. Dla jednego może nią być sam fakt dostępu do usługi medycznej czy uprzejmy personel placówki, a dla innego szybka, kompleksowa i zgodna z najwyższymi światowymi standardami działalność medyczna. Dlatego starając się sprostać wymaganiom jak największej grupy pacjentów, należy poszukiwać standardów, które pozwolą na bieżąco identyfikować oczekiwania pacjentów oraz umożliwiać szybkie wdrażanie ich w życie. Takich mechanizmów można doszukać się wśród standardów jakości tzw. ISO opracowywanych przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną, jak również w wymaganiach 5

7 Zarządzanie jakością w placówce medycznej akredytacyjnych opracowywanych przez Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. Książka ma na celu przybliżyć znaczenie jakości w sektorze usług medycznych oraz problematykę zarządzania jakością z punktu widzenia obowiązujących uregulowań prawnych oraz trendów panujących na rynku usług medycznych. W celu lepszego zrozumienia istoty systemu zarządzania jakością omówione zostaną wymagania najpopularniejszych w ochronie zdrowia norm serii ISO, jak również coraz popularniejszej akredytacji ministra zdrowia czy Normy EN 15224:2012 Zarządzanie jakością w ochronie zdrowia. Ponadto przedstawione zostaną obszary zainteresowania najpopularniejszych norm, ich wymagania, wady i zalety, jak również problemy i bariery związane z ich wdrożeniem oraz utrzymaniem w placówkach medycznych. W intencji autora ta książka nie jest poradnikiem do wdrażania systemu zarządzania wg ISO. Jej celem jest przedstawienie obrazu normalizacji w obszarze jakości w ochronie zdrowia w Polsce oraz kierunków działań, które mogą być podejmowane przez placówki medyczne w celu zwiększania jakości świadczonych usług oraz poprawy bezpieczeństwa pacjenta. Książka powinna zachęcić osoby decyzyjne w placówkach medycznych do podjęcia trudu wdrażania systemów jakości, a osoby zainteresowane szeroko pojętą jakością do usystematyzowania wiedzy z zakresu standaryzacji w ochronie zdrowia, według funkcjonujących w tym zakresie wymagań normatywnych. 6

8 RozdziaŁ 1. Wprowadzenie do jakości w ochronie zdrowia 1.1. Specyfika rynku ochrony zdrowia Reforma ochrony zdrowia w Polsce, rozwój technologii medycznej, pojawianie się nowych zagrożeń sprawiają, że z roku na rok pojęcie jakości nabiera coraz większego znaczenia. Szczególnie sektor ochrony zdrowia jest wrażliwy na kwestie jakości, gdyż jeśli chodzi o życie i zdrowie ludzkie, wysoka jakość usług zdrowotnych jest, a wręcz musi być bezdyskusyjna, a nawet powinna stać się obowiązkowa. Nie można zatem ograniczyć jakości do pięknego wystroju budynku, posiadanego sprzętu i aparatury medycznej czy stosowania nowoczesnych technologii i wyrobów medycznych. Należy oprócz tego zwrócić szczególną uwagę na kwalifikacje personelu oraz czynniki, które w największym stopniu mogą determinować jakość, takie jak zdarzenia niepożądane, zakażenia szpitalne czy błędy medyczne. Specyfika ochrony zdrowia rzutuje w wysokim stopniu na jakość świadczonych usług medycznych. W odróżnieniu od przedsiębiorstw produkcyjnych czy innych przedsiębiorstw usługowych branża medyczna rządzi się często swoimi prawami, odróżniając się tym samym od innych sektorów. 7

9 Zarządzanie jakością w placówce medycznej Czynnikami wyróżniającymi branżę medyczną są 1 : zarządzanie usługą medyczną, jako niematerialną sferą usług, w której zdrowie nie jest ani materialne, ani namacalne; nietrwałość, czyli brak możliwości zmagazynowania usługi na później. Objawia się to gotowością ochrony zdrowia na przyjęcie pacjenta o każdej porze dnia i nocy; zmienność, czyli usługa może być różna w zależności od tego, kto ją wykonuje, jak i kiedy (np. wykorzystanie różnych środków farmakologicznych przez różnych lekarzy, do leczenia tego samego schorzenia); niemożność odsprzedaży; symetria informacji, czyli z jednej strony jest pacjent, który powierza swoje życie lekarzowi, gdyż nie dysponuje taką wiedzą jak on, z drugiej zaś strony jest lekarz, który może postawić diagnozę pod kątem naukowym; niepewność i ryzyko długości trwania danej dolegliwości i konsekwencji jej w przyszłości. Sektor usług medycznych charakteryzuje się również pewnym zestawem cech, które wyróżniają go na tle innych podmiotów gospodarczych i znacząco mogą wpływać na kształtowanie się poziomu jakości świadczonych usług medycznych. Do takich czynników można zaliczyć 2, 3, 4 : kwalifikacje kadr (zgodnie z przepisami prawnymi czynności medyczne może wykonywać tylko personel medyczny o odpowiednich kwalifikacjach) 5 ; swobodę w wyborze technologii świadczenia (lekarz ma swobodę decydowania o przebiegu i trybie leczenia) 6 ; 1 Wolniak R., Pomiar oczekiwanej i postrzeganej jakości w usługach medycznych; Współczesne Zarządzanie 2/2010, s Urbaniak M., Zarządzanie jakością, Teoria i praktyka, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2004, s Bukowska Pietrasińska A., Marketing usług zdrowotnych, Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa 2007, s Opolski K., Dykowska G., Możdżonek M., Zarządzanie przez jakość w usługach zdrowotnych. Teoria i Praktyka, Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa 2005, s Ustawa z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. nr 277, poz ze zm.). 6 Dobska M., Dobski P., Marketing usług medycznych, Warszawa 1999, s

10 Rozdział 1. Wprowadzenie do jakości w ochronie zdrowia ograniczenie suwerenności pacjenta (w nagłych wypadkach pacjent nie może decydować o swoim leczeniu, lecz decyzję tę podejmuje za niego personel medyczny); złożoność procesu zaspokajania potrzeb zdrowotnych (np. dostarczanie różnego rodzaju sprzętu, aparatury, różnego rodzaju świadczeń); delegowanie uprawnień i zaufania (delegowanie przez pacjenta swoich uprawnień na lekarza, on podejmuje decyzję np. o trybie leczenia); efekty zewnętrzne (wpływ zachowania pacjenta na przebieg choroby) Pojęcie jakości w ochronie zdrowia Pojęcie jakości usług zdrowotnych, kształtując się przez lata, zmieniało niejednokrotnie swoje oblicze. Jeszcze niedawno jakość opieki zdrowotnej ograniczała się wyłącznie do prostego sprawdzania, czy nie popełniono błędów. Z biegiem czasu zaczęto podejmować próby przewidywania błędów oraz badania ich przyczyn. Aż w końcu jakość stała się przedmiotem całościowego zarządzania organizacją, ukierunkowaną na zapewnienie i zarządzanie jakością. Można by rzec, że pojęcie jakości stało się ostatnimi czasy orężem w walce konkurencyjnej między placówkami medycznymi, ale także nadzieją dla pacjentów na leczenie w lepszych i bezpieczniejszych warunkach 7. Istnieje wiele definicji charakteryzujących jakość usług zdrowotnych. Począwszy od skomplikowanej definicji jakości, jako ogółu cech i właściwości usługi decydującej o zdolności usługi do zaspokojenia stwierdzonych i przewidywanych potrzeb 8, poprzez zdolność do spełniania oczekiwań i potrzeb pacjenta 9, a na zaspokojeniu potrzeb funkcjonalnych i niefunkcjonalnych skończywszy 10. Z punktu widzenia Światowej Organizacji Zdrowia jakość to świadczenia, które odpowiadają określonym kryteriom i aktualnemu stanowi wiedzy medycznej w ramach posiadanych zasobów 7 Hoffman K., Rozwój badań nad jakością usług medycznych, Nowiny Lekarskie 2008, s Opolski K., Szemborska E., Sfery zarządzania jakością w służbie zdrowia, Antidotum 9/97, s Opolski K., Strategia jakości w nowoczesnym zarządzaniu bankiem, Warszawa 1998, s Frąś J., Zarządzanie jakością w instytucjach gospodarczych, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2000, s

11 Zarządzanie jakością w placówce medycznej i zapewniają pacjentowi maksymalny zysk zdrowotny i minimalne ryzyko utraty zdrowia. Tak pojmowana jakość zmusza do rozpatrywania jej z punktu widzenia: projektu; zgodności z oczekiwaniami pacjenta; wykonania 11. Tabela 1.1. Czynniki kształtujące jakość w ochronie zdrowia Elementy jakości Jakość projektu Jakość zgodności Jakość wykonania Czynniki kształtujące jakość wykształcenie personelu, infrastruktura lokalowa, sprzęt medyczny, specyfika struktury organizacyjnej przyjęte sposoby postępowania, procedury wykonywania badań, zabiegów, komunikacja (personel pacjent, personel personel) komunikacja z personelem medycznym po zakończonym procesie leczenia, niezawodność usługi medycznej (powikłania, zakażenia wewnątrzszpitalne, średni czas pobytu w szpitalu, liczba powtórnych przyjęć itp.) Źródło: Opolski K., Dykowska G., Możdżonek M., Zarządzanie przez jakość w usługach zdrowotnych. Teoria i Praktyka, Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa 2005, s Placówki medyczne stanowią bardzo rozbudowaną formę działalności gospodarczej. Dlatego mówiąc o jakości, powinno się uwzględnić zarówno medyczne, jak i pozamedyczne strefy, które wpływają na kształtowanie się jakości świadczonych usług. Do stref, które w największym stopniu wpływają na kształt jakości usług medycznych, można zaliczyć: sferę opieki medycznej, sferę informacyjną, sferę techniczną, sferę marketingu Opolski K., Dykowska G., Możdżonek M., op. cit., s Opolski K., Szemborska E., op. cit., s

12 Rozdział 1. Wprowadzenie do jakości w ochronie zdrowia Tabela 1.2. Sfery w ochronie zdrowia wpływające na jakość usług medycznych Sfery w ochronie zdrowia Sfera opieki medycznej Sfera informacyjna Sfera techniczna Sfera zarządzania Sfera marketingu Elementy charakteryzujące sferę Komunikacja pomiędzy personelem medycznym Wysoki poziom świadczenia usług medycznych Stosowanie sprawdzonych i uznanych standardów Komunikacja personelu medycznego z pacjentem Wyraźny, oparty na faktach i wiedzy przekaz informacji istotnych w procesie leczenia (np. dozowanie leków) Wygląd personelu, gabinetów, poczekalni, nowoczesność architektury wnętrza Zarządzanie zasobami ludzkimi placówki medycznej Efektywne wykorzystanie zasobów w ramach budżetu Dostosowanie świadczonych usług medycznych do oczekiwań pacjenta Źródło: Opolski K., Szemborska E., Sfery zarządzania jakością w służbie zdrowia, Antidotum 9/97, s. 45. Jakość w ochronie zdrowia jest elementem złożonym i wielowymiarowym, który trudno jednoznacznie zdefiniować 13. Pojęcie jakości zależy w największym stopniu od tego, z jakiego punku widzenia będziemy ją rozpatrywać. Z punktu widzenia personelu medycznego zapewnienie jakości ograniczy się do odpowiedniego wykonywania procedur medycznych, w taki sposób, aby osiągnąć odpowiedni cel zdrowotny. Z punku widzenia pacjenta niewątpliwie ważny będzie efekt, czyli wynik leczenia oraz inne elementy wpływające na jakość świadczonych usług, tj. wystrój placówki, stosowana aparatura medyczna, płynność przepływu informacji pomiędzy personelem a pacjentem czy uprzejmość personelu. Jeśli natomiast rozpatrzymy pojęcie jakości z punktu widzenia płatnika, czyli Narodowego Funduszu Zdrowia, to na pierwszy plan wysunie się niewątpliwie zapewnienie dostępu do świadczeń zdrowotnych na jak największym obszarze. Rozpatrzywszy wymiary definiowania jakości w ochronie zdrowia, jednym z najważniejszych okaże się jakość z punktu widzenia pacjenta. Dlatego też jakość powinna być utożsamiana przede wszystkim z możliwością 13 Szczepańska K., Poprawa jakości usług medycznych, Kraków 1996, s

13 Zarządzanie jakością w placówce medycznej identyfikowania i spełniania oczekiwań pacjentów oraz uwzględniania ich wymagań dotyczących 14 : zapewnienia ciągłości świadczenia usług oraz skuteczności w działaniu, empatii poprzez okazywanie pomocy i wrażliwości wobec pacjentów, dostępności usług poprzez niesienie pomocy wtedy, kiedy pacjenci jej potrzebują, kompetencji i aktualnej wiedzy personelu medycznego, skuteczności oraz łatwości komunikowania się z pacjentem, odpowiedzialności za czynności, które wykonuje się w placówce medycznej, ale przede wszystkim odpowiedzialności za życie i zdrowie pacjenta, bezpieczeństwa i profilaktyki zakażeń, zapewnienia sprawnego i nowoczesnego sprzętu i urządzeń medycznych, uprzejmości personelu Zarządzanie jakością w ochronie zdrowia Jakość i bezpieczeństwo świadczonych usług medycznych odgrywają niezmiernie ważną rolę we współczesnej medycynie. Postęp technologiczny na przestrzeni ostatnich lat, rozwój wiedzy medycznej, nowe rodzaje leków pozwalają placówkom medycznym w coraz większym stopniu spełniać oczekiwania pacjentów. Również w tym celu coraz częściej wdraża się systemy zarządzania jakością, aby dążyć do standaryzowania działań, szybszego wykrywania błędów w obszarze jakości i podejmowania skutecznych działań eliminujących przyczynę tych błędów. Systemy zarządzania, które niewątpliwie wpływają na poprawę jakości i bezpieczeństwa świadczonych usług medycznych, jak również zapewniają większą przewidywalność oraz stabilizację realizowanych procesów, stają się coraz częściej strategicznym celem każdego podmiotu medycznego. Oprócz zapewnienia standaryzacji działań oraz eliminacji przyczyn błędów systemy zarządzania zmierzają coraz częściej w kierunku podejmowania działań proaktywnych. Działania te charakteryzują się przeciwdziałaniem wystąpieniu ryzyka zagrożenia 14 Wolniak R., op. cit., s

14 Rozdział 1. Wprowadzenie do jakości w ochronie zdrowia i minimalizowaniem skali jego oddziaływania oraz dotkliwości dla pacjenta, zanim ono jeszcze wystąpi 15. Poziom jakości oferowanej przez placówki medyczne wynika z oczekiwań, które wobec nich formułuje otoczenie. Jednak oczekiwania te z roku na rok wzrastają. Pacjenci coraz częściej oczekują indywidulanego podejścia, standaryzacji pracy, przewidywalności, stabilności, bezpieczeństwa opieki oraz szybszego dostępu do usług zdrowotnych. Wszystko to wpływa na zadowolenie pacjenta, czyli na satysfakcję z jakości oferowanych usług. W ujęciu Światowej Organizacji Zdrowia pacjentem jest każda osoba korzystająca ze świadczeń medycznych, niezależnie od tego, czy jest zdrowa, czy też chora 16. Pacjent jest więc klientem podmiotów świadczących usługi medyczne oraz ma pewne prawa, które placówka powinna szanować i respektować, w przeciwnym razie nie może być mowy o zarządzaniu jakością. W zarządzaniu jakością w placówce medycznej niezwykle ważne jest posiadanie informacji od pacjentów związanych z jego potrzebami. Dzięki tym informacjom placówka może określać, co powinno być analizowane lub ulec poprawie, a co należy zmienić, aby spełnić oczekiwania pacjenta. Ocena jakości wymaga przeprowadzania analiz porównawczych, wśród których największą uwagę należy zwrócić na 17 : kontakt usługowy (pacjent styka się z wieloma osobami, personelem, który ma wpływ na usługę), projekt usługi (dotyczy obszaru ujednolicenia czy zindywidualizowania usługi medycznej w stosunku do pacjenta), produktywność (związek między jakością a liczbą wykonywanych usług medycznych, biorąc także pod uwagę jakość środków służących do ich wykonania). Odpowiednie zarządzanie jakością w ochronie zdrowia jest wyrazem chęci dostarczenia pacjentom jak najlepszych usług, co powinno się 15 Opolski K., Waśniewski K.; Zarządzanie jakością i ryzykiem w usługach zdrowotnych, Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa Rudawska I., Marketing w nowoczesnej opiece zdrowotnej. Wybrane aspekty. Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2005, s Czerw A., Religioni U., Olejniczak D., Metody pomiaru oraz oceny jakości świadczonych usług w podmiotach leczniczych. Problemy Higieny Epidemiologicznej 2012, s

15 Zarządzanie jakością w placówce medycznej przejawiać troską o ich zdrowie, ale również o takie medyczne aspekty opieki, jak: poszanowanie godności pacjenta, wiarygodność i zaufanie, uczciwość, autonomia i niezależność, satysfakcja, poufność, dostępność, dostęp do wsparcia socjalnego i psychicznego podczas leczenia, niezawodność, warunki bytowe oraz możliwość wyboru świadczeniodawcy. Na przestrzeni ostatnich lat można coraz częściej zaobserwować, że zapewnienie jakości i bezpieczeństwa usług medycznych wynika już nie tylko z oczekiwań pacjenta. Coraz częściej sami menedżerowie ochrony zdrowia dochodzą do wniosku, że jakość jest jednym z atutów placówek medycznych, pozwalających im utrzymać, ale także pozyskać nowych pacjentów oraz zapewnić odpowiedni standard usług medycznych. Funkcjonujące systemy zarządzania jakością, często połączone z zarządzaniem ryzykiem, są bardzo skutecznym narzędziem do minimalizacji zagrożeń wpływających na bezpieczeństwo pacjenta. Dodatkowo przekładają się na zmniejszenie kosztów naprawy błędów czy też ograniczenie roszczeń odszkodowawczych kierowanych ze strony pacjentów. Rozwijająca się konkurencja w postaci prywatnej opieki medycznej oraz możliwość leczenia poza granicami kraju sprawiają, że pacjenci mają coraz większe oczekiwania i możliwości, którym musi stawić czoła placówka medyczna. Również Narodowy Fundusz Zdrowia, jako publiczny płatnik, zaczyna przywiązywać coraz większą wagę do posiadanych przez placówki medyczne systemów zarządzania jakością. Efektem tego jest wzmocnienie kryterium jakości podczas oceny ofert. To właśnie w dużej mierze decyzja o wzmocnieniu kryterium jakości przez NFZ oraz otwarcie granic na rynku unijnym w zakresie świadczenia usług zdrowotnych przyczyniły się do ożywienia zainteresowania standardami jakości w ochronie zdrowia i stały się impulsem do nie tylko mówienia, ale przede wszystkim do wdrażania i certyfikowania systemów zarządzania wg ISO oraz akredytacji ministra zdrowia. 14

16 Rozdział 2. Przepisy prawne związane z zarządzaniem jakością w ochronie zdrowia 2.1. Wprowadzenie do prawodawstwa w zakresie jakości usług zdrowotnych Zapewnienie odpowiedniej jakości usług medycznych w ochronie zdrowia jest regulowane przez wiele przepisów krajowych, Unii Europejskiej, jak również wytycznych międzynarodowych, tj. Światowej Organizacji Zdrowia. Prawo to odnosi się zarówno do sposobu świadczenia usług medycznych, jak i do wielu innych, niemedycznych obszarów działalności placówek. Chcąc jednak poznać uregulowania jakościowe, a zwłaszcza odnoszące się do stosowania systemów zarządzania jakością w ochronie zdrowia, niejednokrotnie trzeba przejrzeć dziesiątki różnych aktów prawnych, aby znaleźć cokolwiek odnoszącego się do kwestii standardów jakości. Mimo istnienia różnych aktów prawnych poruszających tę tematykę trudno jest jednak znaleźć jeden akt prawny, który w sposób kompleksowy regulowałby problematykę zapewnienia jakości w ochronie zdrowia. Zgodnie z planami takim aktem prawnym ma stać się ustawa o jakości 15

17 Zarządzanie jakością w placówce medycznej w ochronie zdrowia, która od kilku lat jest jednak w fazie projektu i nie wiadomo, kiedy i w jakiej formie nabierze ostatecznego kształtu 18. Rys Podział prawodawstwa regulującego jakość w ochronie zdrowia Źródło: Opracowanie własne Prawodawstwo krajowe Zarządzenie prezesa NFZ w sprawie określenia kryteriów oceny ofert Jednym z ważniejszych przepisów odnoszących się do spraw zapewnienia wysokiej jakości i bezpieczeństwa w ochronie zdrowia jest zarządzenie nr 3/2014/DSOZ prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wraz zarządzeniem zmieniającym zarządzenie prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 60/2014/DSOZ z 17 września 2014 r. Zarządzenie precyzuje kryteria, według których dokonuje się oceny ofert. Do kryteriów tych należy: 18 Założenia do projektu ustawy o jakości w ochronie zdrowia; r468,zalozenia-do-projektu-ustawy-o-jakosci-w-ochronie-zdrowia.html (dostęp: r.). 16

18 Rozdział 2. Przepisy prawne związane z zarządzaniem jakością w ochronie zdrowia jakość udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej; zapewnienie kompleksowości udzielanych świadczeń zdrowotnych; dostępność do świadczeń zdrowotnych; ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej; cena świadczeń opieki zdrowotnej 19. Szczególnie ważnym kryterium z punku widzenia systemów zarządzania jakością, jak również ze względu na wagę i liczbę możliwych punktów do uzyskania podczas oceny, jest kryterium Jakości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. W ramach tego kryterium ocenie podlegają: kwalifikacje personelu, jego umiejętności i doświadczenie; wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną; zewnętrzna ocena potwierdzona certyfikatem, m.in. certyfikatem systemu zarządzania lub certyfikatem akredytacji ministra zdrowia; ocena kontroli zakażeń szpitalnych i polityki antybiotykowej; wyniki ostatniej kontroli przeprowadzonej przez Narodowy Fundusz Zdrowia i zakończonej wynikiem pokontrolnym, z uwzględnieniem ewentualnych zastrzeżeń 20. W zakresie stosowania systemów jakości w ochronie zdrowia największe znaczenie wśród kryterium jakości udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej ma podkryterium zewnętrznej oceny jakości. Potwierdzeniem spełnienia tego podkryterium jest posiadanie certyfikatu/-ów ISO i/lub akredytacji ministra zdrowia w odniesieniu do rodzaju wdrożonego systemu zarządzania (ISO 9001, ISO /akredytacja ministra zdrowia) oraz zakresu świadczeń realizowanych przez placówkę medyczną 21. Od 2014 roku waga podkryterium zewnętrznej oceny jakości została znacznie wzmocniona w stosunku do lat ubiegłych. Doprecyzowano również rodzaj certyfikatów, które stanowią potwierdzenie wdrożenia systemów jakości. Wzmocnienie kryterium wynikało z faktu zachęcenia 19 Zarządzenie prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 3/2014/DOZ z 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. 20 Ibidem. 21 Ibidem. 17

19 Zarządzanie jakością w placówce medycznej placówek medycznych do wdrażania standardów jakości, które miały z kolei wpłynąć na zwiększenie poziomu jakości oferowanych usług oraz na poprawę bezpieczeństwa pacjenta 22. Do głównych elementów wzmacniających kryterium jakości można zaliczyć: doprecyzowanie kryterium certyfikatów ISO ( ISO 9001, ISO 14001, ISO oraz PN-N/OHSAS i ISO 22000) do zastosowania w zależności od zakresu świadczonych usług medycznych; zwiększenie wagi skalującej za posiadanie certyfikatów ISO z 3 pkt do 5 pkt oraz akredytacji i ISO (z 5 pkt do 10 pkt); wprowadzenie dodatkowych punktów za wysoki stopień wdrożenia standardów akredytacyjnych (>80% i >90%) odpowiednio 2 pkt i 4 pkt; wprowadzenie kryterium oceniającego szpitalną profilaktykę antybiotykową i politykę kontroli zakażeń szpitalnych (waga 5 pkt w zakresie leczenia szpitalnego hospitalizacja i hospitalizacja planowana). Zarządzenie, oprócz treści, składa się również z załączników, w których szczegółowo określono kryteria, wagi skalujące oraz certyfikaty stanowiące podstawę do uzyskania punktów. W zależności od zakresu świadczonych usług przez placówki medyczne oraz zakresu objętego certyfikatem Narodowy Fundusz Zdrowia premiuje certyfikaty ISO oraz certyfikaty akredytacji ministra zdrowia w wysokości określonej w tabeli 2.1. Tabela 2.1. Certyfikaty premiowane przez NFZ podczas oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dla wybranych świadczeń medycznych Certyfikat Waga skalująca Punkty Akredytacja wg Centrum Monitorowania 6 dla zakresów 6 pkt Jakości w Ochronie Zdrowia Spełnienie standardów akredytacyjnych świadczeń szpitalnych, dla których 2 pkt ministra zdrowia w przedziale powyżej 80% Spełnienie standardów akredytacyjnych opracowano standardy 4 pkt ministra zdrowia w przedziale powyżej 90% akredytacyjne 22 Haber M., Gelert E., Hryniewicz W., Nieżakowski R., Sandauer A., Zwiększenie roli jakości w ocenie ofert świadczeniodawców, Prezentacja NFZ, Warszawa

Zarządzanie jakością w placówce medycznej

Zarządzanie jakością w placówce medycznej Arkadiusz Trela Zarządzanie jakością w placówce medycznej Zarządzanie jakością w placówce medycznej UOV16 Certyfikacja systemów zarządzania, akredytacja ministra zdrowia Cena: 89 zł UOV 16 okladka.indd

Bardziej szczegółowo

Arkadiusz Trela. Zarządzanie jakością w działalności leczniczej. Nowe wymagania systemów zarządzania normy ISO i standardy akredytacyjne

Arkadiusz Trela. Zarządzanie jakością w działalności leczniczej. Nowe wymagania systemów zarządzania normy ISO i standardy akredytacyjne Arkadiusz Trela Zarządzanie jakością w działalności leczniczej Nowe wymagania systemów zarządzania normy ISO i standardy akredytacyjne Zarządzanie jakością w działalności leczniczej Nowe wymagania systemów

Bardziej szczegółowo

Promocja szkoły. 19 działań, które poprawią wizerunek Twojej placówki. Wydanie II. Polecamy także nasze inne publikacje:

Promocja szkoły. 19 działań, które poprawią wizerunek Twojej placówki. Wydanie II. Polecamy także nasze inne publikacje: Zarządzanie szkołą rok szkolny 2013/2014 Dyrektor szkoły musi w ciągu roku podjąć kilkadziesiąt ważnych decyzji. Ich formalnym odzwierciedleniem są akty prawa wewnątrzszkolnego. Publikacja Zarządzenia

Bardziej szczegółowo

Zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców 2013 wzory dokumentów porady ekspertów przykłady rozliczeń

Zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców 2013 wzory dokumentów porady ekspertów przykłady rozliczeń Biblioteka Przewoźnika Zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców 2013 wzory dokumentów porady ekspertów przykłady rozliczeń Zmiany w ustawie o czasie pracy kierowców 2013 Wzory dokumentów, porady ekspertów,

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie realizacji podstawy programowej na poszczególnych etapach edukacyjnych

Monitorowanie realizacji podstawy programowej na poszczególnych etapach edukacyjnych Dostępne pod adresem: http://fabrykawiedzy.com ISBN 978-83-269-4113-9 UOO63 Monitorowanie realizacji podstawy programowej na poszczególnych etapach edukacyjnych Polecamy nasze pozostałe publikacje: Lucyna

Bardziej szczegółowo

Zmiany w ustawie o transporcie drogowym 2013 interpretacje ekspertów praktyczne porady

Zmiany w ustawie o transporcie drogowym 2013 interpretacje ekspertów praktyczne porady Biblioteka Przewoźnika Zmiany w ustawie o transporcie drogowym 2013 interpretacje ekspertów praktyczne porady Zmiany w ustawie o transporcie drogowym 2013 Interpretacje ekspertów, praktyczne porady Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Akredytacja CMJ w optyce dyrektora szpitala. Dr Ryszard Bosacki Dyrektor ds. medycznych Prokurent PCM

Akredytacja CMJ w optyce dyrektora szpitala. Dr Ryszard Bosacki Dyrektor ds. medycznych Prokurent PCM Akredytacja CMJ w optyce dyrektora szpitala Dr Ryszard Bosacki Dyrektor ds. medycznych Prokurent PCM Agenda prezentacji 1. Status Akredytacji Centrum Monitorowania Jakości w ochronie zdrowia 2. Standardy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

Zmiany kadrowe w szkołach w 2014 roku. Polecamy także nasze inne publikacje: Dostępne pod adresem: http://fabrykawiedzy.com

Zmiany kadrowe w szkołach w 2014 roku. Polecamy także nasze inne publikacje: Dostępne pod adresem: http://fabrykawiedzy.com Publikacja zawiera praktyczne omówienie zmian kadrowych w szkołach na 2014 rok. Wskazuje, jak skutecznie zmienić stanowisko, miejsce pracy lub wymiar zatrudnienia nauczyciela w zależności od formy zatrudnienia.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

Świadczenie urlopowe i wynagrodzenie za wakacje 2014

Świadczenie urlopowe i wynagrodzenie za wakacje 2014 Świadczenie urlopowe i wynagrodzenie za wakacje 2014 Wydanie II Świadczenie urlopowe i wynagrodzenie za wakacje 2014 Autorzy: Dariusz Dwojewski doradca prawny Anna Trochimiuk prawnik, specjalista prawa

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONYWANIA TRANSPORTU EWIDENCJA, ROZLICZENIA, KONTROLE ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA PRZEWÓZ TOWARÓW I OSÓB

WARUNKI WYKONYWANIA TRANSPORTU EWIDENCJA, ROZLICZENIA, KONTROLE ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA PRZEWÓZ TOWARÓW I OSÓB WARUNKI WYKONYWANIA EWIDENCJA, ROZLICZENIA, KONTROLE TRANSPORTU ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA PRZEWÓZ TOWARÓW I OSÓB WARUNKI WYKONYWANIA TRANSPORTU odpowiedzialność za przewóz towarów i osób Autorzy: Katarzyna Laskowska-Woś,

Bardziej szczegółowo

Kontrole placówek medycznych przez sanepid

Kontrole placówek medycznych przez sanepid Ochrona zdrowia Kontrole placówek medycznych przez sanepid Profilaktyka zakażeń i zranień, gospodarka odpadami, ochrona radiologiczna 1BV14 AUTOR: Karolina Kornblit aplikant radcowski w Kancelarii GACH,

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

Elektroniczna dokumentacja medyczna - nowe obowiązki od 1 sierpnia 2014 r.

Elektroniczna dokumentacja medyczna - nowe obowiązki od 1 sierpnia 2014 r. Technologie IT w ochronie zdrowia Elektroniczna dokumentacja medyczna - nowe obowiązki od 1 sierpnia 2014 r. Niezbędnik menedżera 1BV05 AUTORZY: Krzysztof Macha - ekspert Pracodawców RP, dyrektor Kliniki

Bardziej szczegółowo

Rejestracja zmian w spółce w KRS

Rejestracja zmian w spółce w KRS biblioteczka spółki z o.o. Rejestracja zmian w spółce w KRS BEZ BŁĘDÓW I ZBĘDNYCH KOSZTÓW Rejestracja zmian w spółce w KRS Bez błędów i zbędnych kosztów Autorzy: Michał Kuryłek, radca prawny Maciej Szupłat,

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Uchwały, regulaminy i procedury szkolne na 2015 rok

Uchwały, regulaminy i procedury szkolne na 2015 rok Małgorzata Celuch Uchwały, regulaminy i procedury szkolne na 2015 rok Polecamy nasze pozostałe publikacje: Uchwały, regulaminy i procedury szkolne na 2015 rok Dostępne pod adresem: fabrykawiedzy.com ISBN

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRACOWNIKAMI I SPRAWY KADROWE

ZARZĄDZANIE PRACOWNIKAMI I SPRAWY KADROWE KIEROWCA EWIDENCJA, W ROZLICZENIA, FIRMIE KONTROLE ZARZĄDZANIE PRACOWNIKAMI I SPRAWY KADROWE KIEROWCA W FIRMIE zarządzanie pracownikami i sprawy kadrowe Autorzy: Agata Lankamer-Prasołek, Łukasz Prasołek,

Bardziej szczegółowo

za leczenie nieubezpieczonych pacjentów

za leczenie nieubezpieczonych pacjentów Odzyskaj pieniądze za leczenie Odzyskaj nieubezpieczonych pacjentów pieniądze za leczenie nieubezpieczonych pacjentów Praktyczne wskazówki Jak zakłady opieki zdrowotnej mogą uzyskać zwrot środków finansowych

Bardziej szczegółowo

Rejestracja zmian w spółce w KRS

Rejestracja zmian w spółce w KRS biblioteczka spółki z o.o. Rejestracja zmian w spółce w KRS BEZ BŁĘDÓW I ZBĘDNYCH KOSZTÓW Rejestracja zmian w spółce w KRS Bez błędów i zbędnych kosztów Autorzy: Michał Kuryłek, radca prawny Maciej Szupłat,

Bardziej szczegółowo

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 1 Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 2 1. Wprowadzenie Zgodnie z regulaminem Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) normy dla systemów zarządzania (MSS)

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Świadectwa pracy i świadczenia dla pracowników szkoły zwolnionych z pracy

Świadectwa pracy i świadczenia dla pracowników szkoły zwolnionych z pracy Świadectwa pracy i świadczenia dla pracowników szkoły zwolnionych z pracy Wydanie II Świadectwa pracy i świadczenia dla pracowników szkoły zwolnionych z pracy Autorzy: Dariusz Dwojewski doradca prawny

Bardziej szczegółowo

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego

NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ. Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego PROMOCJA ZDROWIA I EDUKACJA ZDROWOTNA Leo Barić, Halina Osińska NOWY MODEL PROMOCJI ZDROWIA I EDUKACJI ZDROWOTNEJ Podręcznik metodologiczny dla personelu medycznego i paramedycznego Wydanie I Warszawa

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Nyczaj Paweł Piecuch. Elektroniczna dokumentacja medyczna. Wdrożenie i prowadzenie w placówce medycznej

Krzysztof Nyczaj Paweł Piecuch. Elektroniczna dokumentacja medyczna. Wdrożenie i prowadzenie w placówce medycznej Krzysztof Nyczaj Paweł Piecuch Elektroniczna dokumentacja medyczna Wdrożenie i prowadzenie w placówce medycznej Krzysztof Nyczaj, Paweł Piecuch Elektroniczna dokumentacja medyczna WDROŻENIE I PROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Świadectwa pracy i świadczenia dla pracowników szkoły zwolnionych z pracy

Świadectwa pracy i świadczenia dla pracowników szkoły zwolnionych z pracy Świadectwa pracy i świadczenia dla pracowników szkoły zwolnionych z pracy Wydanie II Świadectwa pracy i świadczenia dla pracowników szkoły zwolnionych z pracy Autorzy: Dariusz Dwojewski doradca prawny

Bardziej szczegółowo

FIRMA TRANSPORTOWA ZARZĄDZANIE, FINANSE, UBEZPIECZENIA

FIRMA TRANSPORTOWA ZARZĄDZANIE, FINANSE, UBEZPIECZENIA FIRMA TRANSPORTOWA KROK PO EWIDENCJA, KROKU ROZLICZENIA, KONTROLE ZARZĄDZANIE, FINANSE, UBEZPIECZENIA FIRMA TRANSPORTOWA KROK PO KROKU zarządzanie, finanse, ubezpieczenia Autorzy: Rafał Ratajczak, Robert

Bardziej szczegółowo

Wiele z naszych inicjatyw strategicznych powstało w oparciu o fundamentalną Misję Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii.

Wiele z naszych inicjatyw strategicznych powstało w oparciu o fundamentalną Misję Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii. Nasze certyfikaty Wiele z naszych inicjatyw strategicznych powstało w oparciu o fundamentalną Misję Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii. Główne wysiłki w ostatnim czasie skupiły się na profilaktycznym

Bardziej szczegółowo

biblioteczka zamówień publicznych Agata Smerd NEGOCJACJE Z OGŁOSZENIEM procedura krok po kroku

biblioteczka zamówień publicznych Agata Smerd NEGOCJACJE Z OGŁOSZENIEM procedura krok po kroku biblioteczka zamówień publicznych Agata Smerd NEGOCJACJE Z OGŁOSZENIEM procedura krok po kroku Agata Smerd NEGOCJACJE Z OGŁOSZENIEM procedura krok po kroku Autor: Agata Smerd autorka licznych publikacji

Bardziej szczegółowo

Jak zaistnieć w mediach kreowanie wizerunku placówki medycznej

Jak zaistnieć w mediach kreowanie wizerunku placówki medycznej Jak zaistnieć w mediach kreowanie wizerunku placówki medycznej Praktyczne wskazówki z zakresu PR Jak zaistnieć w mediach kreowanie wizerunku placówki medycznej Praktyczne wskazówki z zakresu PR Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Regulamin ZFŚS na rok szkolny 2013/2014 34 zapisy, które muszą się w nim znaleźć

Regulamin ZFŚS na rok szkolny 2013/2014 34 zapisy, które muszą się w nim znaleźć Zarządzanie szkołą czerwiec wrzesień 2013 Regulamin ZFŚS na rok szkolny 2013/2014 34 zapisy, które muszą się w nim znaleźć Regulamin ZFŚS na rok szkolny 2013/2014 34 zapisy, które muszą się w nim znaleźć

Bardziej szczegółowo

Zarząd w spółce z o.o.

Zarząd w spółce z o.o. biblioteczka spółki z o.o. Zarząd w spółce z o.o. ZASADY FUNKCJONOWANIA ZARZĄD W SPÓŁCE Z O.O. Zasady funkcjonowania Autorzy: Michał Kuryłek, radca prawny Anna Żak, adwokat Tymon Betlej, konsultant w spółkach

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA Strona: 1 z 6 1. Zaangażowanie kierownictwa Najwyższe kierownictwo SZPZLO Warszawa Ochota przejęło pełną odpowiedzialność za rozwój i ciągłe doskonalenie ustanowionego i wdrożonego zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji

www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji www.pwc.com Podsumowanie dwóch lat Ustawa o działalności leczniczej Próba oceny skutków regulacji Ocena ogólna : Ustawa była częścią istotnego pakietu zmian obok ustawy refundacyjnej i planowanej ustawy

Bardziej szczegółowo

biblioteczka spółki z o.o. Umowa spółki z o.o. ZAPISY, KTÓRE ZAPEWNIĄ SKUTECZNE ZARZĄDZANIE FIRMĄ

biblioteczka spółki z o.o. Umowa spółki z o.o. ZAPISY, KTÓRE ZAPEWNIĄ SKUTECZNE ZARZĄDZANIE FIRMĄ biblioteczka spółki z o.o. Umowa spółki z o.o. ZAPISY, KTÓRE ZAPEWNIĄ SKUTECZNE ZARZĄDZANIE FIRMĄ Biblioteczka spółki z o.o. Umowa spółki z o.o. Zapisy, które zapewnią skuteczne zarządzanie firmą Autorzy:

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

Czy szpitale stać na jakość jakość realna i certyfikowana

Czy szpitale stać na jakość jakość realna i certyfikowana Czy szpitale stać na jakość jakość realna i certyfikowana Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu Gdzie jest kryzys? www.glosulicy.pl ZARZĄDZENIE Nr 54/2011/DSOZ PREZESA

Bardziej szczegółowo

biblioteczka spółki z o.o. Umowa spółki z o.o. ZAPISY, KTÓRE ZAPEWNIĄ SKUTECZNE ZARZĄDZANIE FIRMĄ

biblioteczka spółki z o.o. Umowa spółki z o.o. ZAPISY, KTÓRE ZAPEWNIĄ SKUTECZNE ZARZĄDZANIE FIRMĄ biblioteczka spółki z o.o. Umowa spółki z o.o. ZAPISY, KTÓRE ZAPEWNIĄ SKUTECZNE ZARZĄDZANIE FIRMĄ Biblioteczka spółki z o.o. Umowa spółki z o.o. Zapisy, które zapewnią skuteczne zarządzanie firmą Autorzy:

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności ( )

Ryzyko w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności ( ) Ryzyko w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności ( ) Dr inż. Elżbieta Andrukiewicz Przewodnicząca KT nr 182 Ochrona informacji w systemach teleinformatycznych

Bardziej szczegółowo

Urlop uzupełniający i ekwiwalent za urlop nauczyciela. 30 najczęściej popełnianych błędów. Wydanie II

Urlop uzupełniający i ekwiwalent za urlop nauczyciela. 30 najczęściej popełnianych błędów. Wydanie II Urlop uzupełniający i ekwiwalent za urlop nauczyciela 30 najczęściej popełnianych błędów Wydanie II Urlop uzupełniający i ekwiwalent za urlop nauczyciela 30 najczęściej popełnianych błędów Autor: Anna

Bardziej szczegółowo

Odpłatność pozostali. 24-25.11.2012 320 zł 640 zł. 08-09.12.2012 320 zł 640 zł 12-13.01.2013 26-27.01.2013

Odpłatność pozostali. 24-25.11.2012 320 zł 640 zł. 08-09.12.2012 320 zł 640 zł 12-13.01.2013 26-27.01.2013 Warszawska Szkoła Zarządzania Szkoła Wyższa mając na uwadze potrzeby i oczekiwania rynkowe uruchomiła w roku akademickim 2012/2013 studia podyplomowe nt. Zarządzanie Jakością o dwóch specjalnościach: -

Bardziej szczegółowo

5 zmian w szkolnym prawie pracy na 2016 rok

5 zmian w szkolnym prawie pracy na 2016 rok Katarzyna Wrońska-Zblewska, Szymon Sokolik, Agnieszka Kosiarz, Joanna Kaleta, Emilia Wawrzyszczuk 5880 UOO 75 okladka 1 480,0 x 330,0 5 zmian w szkolnym prawie pracy na 2016 rok Polecamy nasze pozostałe

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Czego oczekują klienci firm doradczych?

Czego oczekują klienci firm doradczych? Czego oczekują klienci firm doradczych? Kwestie badań satysfakcji, zarówno klientów, jak i pracowników, stanowią obszar dyskusji od wielu lat. Znaczenie satysfakcji klienta mocno podkreślają normy serii

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

poprawy konkurencyjności

poprawy konkurencyjności Wdrażanie anie i doskonalenie systemów w zarządzania szansą poprawy konkurencyjności ci organizacji Andrzej Borcz "Przy istniejącej konkurencji firmy, które nie potrafią tworzyć i wcielać w życie doskonałej

Bardziej szczegółowo

Skuteczność => Efekty => Sukces

Skuteczność => Efekty => Sukces O HBC Współczesne otoczenie biznesowe jest wyjątkowo nieprzewidywalne. Stała w nim jest tylko nieustająca zmiana. Ciągłe doskonalenie się poprzez reorganizację procesów to podstawy współczesnego zarządzania.

Bardziej szczegółowo

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY?

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? JAKI JEST CEL REWIZJI 2015? W czasach nieustannych wyzwań natury gospodarczej, technologicznej i środowiskowej, firmy muszą stale

Bardziej szczegółowo

Co powinna zawierać instrukcja ochrony danych osobowych w ZOZ. Praktyczne wskazówki z gotowym wzorem instrukcji dla ZOZ

Co powinna zawierać instrukcja ochrony danych osobowych w ZOZ. Praktyczne wskazówki z gotowym wzorem instrukcji dla ZOZ Co powinna zawierać instrukcja ochrony danych osobowych w ZOZ Praktyczne wskazówki z gotowym wzorem instrukcji dla ZOZ Co powinna zawierać instrukcja ochrony danych osobowych w ZOZ Praktyczne wskazówki

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania w Szpitalu MIKOŁÓW 10.05.2012. Zarządzanie bezpieczeństwem informacji i danymi osobowymi w placówkach medycznych

System Zarządzania w Szpitalu MIKOŁÓW 10.05.2012. Zarządzanie bezpieczeństwem informacji i danymi osobowymi w placówkach medycznych MIKOŁÓW 10.05.2012 System Zarządzania w Szpitalu BRANŻOWE SPOTKANIE PRZEDSTAWICIELI PLACÓWEK OCHRONY ZDROWIA Zarządzanie bezpieczeństwem informacji i danymi osobowymi w placówkach medycznych 9 Wiedza,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ

ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu ZJwOZ Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny Centrum Medycznego CEUTICA

Regulamin organizacyjny Centrum Medycznego CEUTICA I. Postanowienia ogólne Regulamin organizacyjny Centrum Medycznego CEUTICA 1. Centrum Medyczne CEUTICA, zwane dalej Centrum Medyczne CEUTICA jest podmiotem leczniczym, działającym na podstawie Ustawy z

Bardziej szczegółowo

Ochrona zdrowia. Dokumentacja medyczna w praktyce. 15 najczęstszych problemów

Ochrona zdrowia. Dokumentacja medyczna w praktyce. 15 najczęstszych problemów Ochrona zdrowia Dokumentacja medyczna w praktyce 15 najczęstszych problemów AUTORZY: Piotr Glen - administrator bezpieczeństwa informacji Dorota Kaczmarczyk - aplikantka radcowska Agnieszka Sieńko - radca

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA Strona: 1 z 5 1. Opis systemu zintegrowanego systemu zarządzania 1.1. Postanowienia ogólne i zakres obowiązywania W Samodzielnym Zespole Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Ochota jest ustanowiony,

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Zespół ds. ustalania kryteriów oceny jakościowej ofert

Zespół ds. ustalania kryteriów oceny jakościowej ofert Zespół ds. ustalania kryteriów oceny jakościowej ofert Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Zarządzeniem Nr 27/2013/GPF z dnia 30 kwietnia 2013 r. powołała Zespół ds. ustalania kryteriów oceny jakościowej

Bardziej szczegółowo

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH Marzec 2015 issn 2391-5781 nr 6 OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH Praktyczne porady Instrukcje krok po kroku Wzory Wywiad z Andrzejem Lewińskim p.o. GIODO Współpraca ABI z GIODO po nowelizacji Nie wszystkie zbiory

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność karna lekarza

Odpowiedzialność karna lekarza Sławomir Turkowski Odpowiedzialność karna lekarza Zakres i skuteczne ograniczenie odpowiedzialności karnej Warszawa 2012 2 Odpowiedzialność karna lekarza Zakres i skuteczne ograniczenie odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 29/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 29/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 29/2013/IV z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zintegrowane Systemy Zarządzania Jakością, prowadzonych w Wydziale Zarządzania Na podstawie

Bardziej szczegółowo

BUDŻETOWANIE W EXCELU. Tom XI NPV WSP.KORELACJI ROZKŁ.EXP JEŻELI COS KOMÓRKA VBA DNI.ROBOCZE ILOCZYN LOG SUMA CZY.LICZBA

BUDŻETOWANIE W EXCELU. Tom XI NPV WSP.KORELACJI ROZKŁ.EXP JEŻELI COS KOMÓRKA VBA DNI.ROBOCZE ILOCZYN LOG SUMA CZY.LICZBA z a a w a n s o w a n y BUDŻETOWANIE W EXCELU VBA NPV WSP.KORELACJI ROZKŁ.EXP KOMÓRKA CZY.LICZBA JEŻELI COS DNI.ROBOCZE ILOCZYN LOG SUMA Tom XI Budżetowanie w Excelu Malina Cierzniewska-Skweres Jakub Kudliński

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 Przedmowa... 11 Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 1. Charakterystyka zarządzania jakością... 15 1.1. Zarządzanie a kierowanie... 15 1.2. Cel i obiekt zarządzania... 16 1.3. Definiowanie

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł. 2016-10-01 Termin zakończenia usługi. 2016-04-20 Termin zakończenia rekrutacji

Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł. 2016-10-01 Termin zakończenia usługi. 2016-04-20 Termin zakończenia rekrutacji Zarządzanie jakością Informacje o usłudze Numer usługi 2016/04/07/7405/7660 Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł Cena netto za godzinę 22,53 zł Cena brutto za godzinę 22,53 Możliwe współfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BEZPIECZNEJ PRAKTYKI MEDYCZNEJ

PROJEKT BEZPIECZNEJ PRAKTYKI MEDYCZNEJ Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Piekary Śląskie

Bardziej szczegółowo

UMOWY ZLECENIA UMOWY O DZIEŁO

UMOWY ZLECENIA UMOWY O DZIEŁO Elżbieta Młynarska-Wełpa UMOWY ZLECENIA UMOWY O DZIEŁO 2015 VADEMECUM PŁATNIKA Elżbieta Młynarska-Wełpa UMOWY ZLECENIA UMOWY O DZIEŁO 2015 VADEMECUM PŁATNIKA Autor Elżbieta Młynarska-Wełpa specjalista

Bardziej szczegółowo

O CO ZADBAĆ PRZED KONTROLĄ INSPEKCJI TRANSPORTU DROGOWEGO W FIRMIE TRANSPORTOWEJ?

O CO ZADBAĆ PRZED KONTROLĄ INSPEKCJI TRANSPORTU DROGOWEGO W FIRMIE TRANSPORTOWEJ? TRANSPORT O CO ZADBAĆ PRZED KONTROLĄ INSPEKCJI TRANSPORTU DROGOWEGO W FIRMIE TRANSPORTOWEJ? www.firmatransportowa.pl TRANSPORT O CO ZADBAĆ PRZED KONTROLĄ INSPEKCJI TRANSPORTU DROGOWEGO W FIRMIE TRANSPORTOWEJ?

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp...7 Część I Regulacje podstawowe odnoszące się do organizacji i porządku pracy...11 Rozdział 1. Regulamin organizacyjny jako podstawa funkcjonowania firmy...13 Hierarchia i struktura

Bardziej szczegółowo

Certyfikowany system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wartość dodana czy zbędny koszt?

Certyfikowany system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wartość dodana czy zbędny koszt? Anna Krawczyk Katedra Zarządzania Jakością Wydział Zarządzania UŁ Certyfikowany system zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wartość dodana czy zbędny koszt? ? Korzyści > = < Nakłady Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

dotyczący działalności Specjalistycznego Centrum Medycznego Gastromedica Postanowienia ogólne

dotyczący działalności Specjalistycznego Centrum Medycznego Gastromedica Postanowienia ogólne REGULAMIN ORGANIZACYJNY Nutricare Sp. z o.o. dotyczący działalności Specjalistycznego Centrum Medycznego Gastromedica Postanowienia ogólne 1 1. Podmiot leczniczy działa pod firmą Nutricare Sp. z o.o.(dalej:

Bardziej szczegółowo

CZAS PRACY 2015. Przepisy z praktycznym komentarzem. Stan prawny: Marzec 2015 r.

CZAS PRACY 2015. Przepisy z praktycznym komentarzem. Stan prawny: Marzec 2015 r. CZAS PRACY 2015 Przepisy z praktycznym komentarzem Stan prawny: Marzec 2015 r. CZAS PRACY 2015 STAN PRAWNY: MARZEC 2015 ROKU Publikacja Czas pracy 2015 to starannie wyselekcjonowane i zebrane informacje,

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 15. Wprowadzenie... 17. Część I Organizacja i zarządzanie... 21

Spis treści. Wykaz skrótów... 15. Wprowadzenie... 17. Część I Organizacja i zarządzanie... 21 Wykaz skrótów... 15 Wprowadzenie... 17 Część I Organizacja i zarządzanie... 21 Organizacja i zarządzanie, Damian Makowski, Dariusz Jemielniak... 21 1. Nauki organizacji i zarządzania jako wyodrębniona

Bardziej szczegółowo

Diagnoza i zmiana czynników decydujących o niedoskonałości w działaniu POZ-tów

Diagnoza i zmiana czynników decydujących o niedoskonałości w działaniu POZ-tów Diagnoza i zmiana czynników decydujących o niedoskonałości w działaniu POZ-tów dr hab. n. med. Tomasz Stefaniak, MBA kierownik projektu Katarzyna Dutkiewicz kontrola finansowa projektu Dariusz Szplit -

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY KRAJOWEGO CENTRUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ W OCHRONIE ZDROWIA

REGULAMIN ORGANIZACYJNY KRAJOWEGO CENTRUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ W OCHRONIE ZDROWIA Załącznik nr 2 REGULAMIN ORGANIZACYJNY KRAJOWEGO CENTRUM OCHRONY RADIOLOGICZNEJ W OCHRONIE ZDROWIA 1. Krajowe Centrum Ochrony Radiologicznej w Ochronie Zdrowia, zwane dalej Centrum, działa na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wartości niematerialne i prawne oraz środki trwałe w instytucjach kultury

Wartości niematerialne i prawne oraz środki trwałe w instytucjach kultury Wartości niematerialne i prawne oraz środki trwałe w instytucjach kultury PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA INSTYTUCJI KULTURY Fundusze unijne i krajowe dla kultury 2016 22 518 29 29 @ 22 617 60 10 FABRYKAWIEDZY.comWIEDZAIPRAKTYKA

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Prywatne dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne tak, ale... Uwagi Polskiej Izby Ubezpieczeń do projektu ustawy o. Warszawa, 21 kwietnia 2011 r.

Prywatne dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne tak, ale... Uwagi Polskiej Izby Ubezpieczeń do projektu ustawy o. Warszawa, 21 kwietnia 2011 r. Prywatne dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne tak, ale... Uwagi Polskiej Izby Ubezpieczeń do projektu ustawy o dodatkowym ubezpieczeniu zdrowotnym Warszawa, 21 kwietnia 2011 r. Plan konferencji Dlaczego zabieramy

Bardziej szczegółowo

Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001

Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001 TÜV Rheinland Polska Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001 Podsumowanie zmian www.tuv.pl Aktualizacja normy ISO 9001:2015 Publikacja nowej wersji normy ISO 9001:2015 jest oczekiwana we wrześniu 2015

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Praktyczne korzyści dla Organizacji, Najlepsze praktyki płynące z BS 10500. Anti-bribery Management System. Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI

Praktyczne korzyści dla Organizacji, Najlepsze praktyki płynące z BS 10500. Anti-bribery Management System. Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI Praktyczne korzyści dla Organizacji, Najlepsze praktyki płynące z BS 10500 Anti-bribery Management System Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI 12 luty 2014 Copyright 2012 BSI. All rights reserved.

Bardziej szczegółowo

Zmiany wymagań normy ISO 14001

Zmiany wymagań normy ISO 14001 Zmiany wymagań normy ISO 14001 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała 15 listopada br. zweryfikowane i poprawione wersje norm ISO 14001 i ISO 14004. Od tego dnia są one wersjami obowiązującymi.

Bardziej szczegółowo

Nowoczesny model funkcjonowania ośrodka badawczego a risk-based monitoring. Marek Konieczny Prezes Zarządu Łukasz Pulnik Partner Zarządzający

Nowoczesny model funkcjonowania ośrodka badawczego a risk-based monitoring. Marek Konieczny Prezes Zarządu Łukasz Pulnik Partner Zarządzający Nowoczesny model funkcjonowania ośrodka badawczego a risk-based monitoring Marek Konieczny Prezes Zarządu Łukasz Pulnik Partner Zarządzający Warszawa, dn. 20 maja 2014 Plan prezentacji 1. Obecny a oczekiwany

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w zarzadzaniu kadrą pielęgniarską

Wyzwania w zarzadzaniu kadrą pielęgniarską Wyzwania w zarzadzaniu kadrą pielęgniarską Teresa Kuziara Poznań 21 listopad 2014r. Medycyna 3 2 Działania specjalistów, przedstawicieli zawodów wymagających wysokiego poziomu wiedzy zawodowej, umiejętności

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w transporcie

Systemy zarządzania jakością w transporcie Opis : Systemy zarządzania jakością w transporcie Kod Nazwa Wersja Systemy zarządzania jakością w transporcie 2013/14 A. Usytuowanie w systemie studiów Poziom Kształcenia Stopień Rodzaj Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego J. Krawiec, G. Ożarek Kwiecień, 2010 Plan wystąpienia Ogólny model bezpieczeństwa Jak należy przygotować organizację do wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

dr Katarzyna Trzpioła Sławomir Liżewski Wzory sprawozdań dla NGO z komentarzem

dr Katarzyna Trzpioła Sławomir Liżewski Wzory sprawozdań dla NGO z komentarzem dr Katarzyna Trzpioła Sławomir Liżewski Wzory sprawozdań dla NGO z komentarzem Wzory sprawozdań dla NGO z komentarzem Katarzyna Trzpioła doktor nauk ekonomicznych, adiunkt na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość życia, usługi publiczne, komunikacja z mieszkańcami

PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość życia, usługi publiczne, komunikacja z mieszkańcami Jak skutecznie wykorzystać system zarządzania JST do poprawy jakości życia mieszkańców? Konferencja zamykająca realizację innowacyjnego projektu partnerskiego MJUP PANEL 1 Zarządzanie strategiczne, jakość

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo