Ra 20 rad, jak inwesto

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ra 20 rad, jak inwesto"

Transkrypt

1 Ra 20 rad, jak inwesto

2 Spis treści Dlaczego warto inwestować w kruszce?... 3 Zdecyduj, czy chcesz inwestować, czy spekulować... 4 Zdefiniuj swój horyzont inwestycyjny... 5 Dopasuj płynność instrumentu do swojej strategii inwestycyjnej... 6 Znajdź odpowiedniego dostawcę złota... 7 Inwestuj w numizmaty... 8 Posiadana biżuteria może się okazać świetną inwestycją... 9 Wybierz odpowiednią metodę przechowywania złota Zainteresuj się instrumentami pochodnymi Kup pan kopalnię Dokładnie analizuj struktury Dywersyfikuj portfel inwestycji Obserwuj czynniki podaży Obserwuj czynniki popytu Dokształcaj się Nie ulegaj emocjom Nie płać niepotrzebnego podatku Wybierz odpowiednią metodę wyjścia z inwestycji Kto i co ma wpływ na ceny złota? Jak ubezpieczyć się w złocie? Tekst autorstwa redakcji RynekZlota24. Wszelkie prawa zastrzeżone. Udostępnianie i inne wykorzystywanie niniejszej publikacji bez zgody wydawcy RynkuZlota24, Mennicy Wrocławskiej, zabronione.

3 porada 1: Dlaczego warto inwestować w kruszce? Rozpoczynając przygodę z metalami szlachetnymi warto zrozumieć naturę takich inwestycji. Lokowanie pieniędzy w złocie czy srebrze jest rodzajem inwestycji alternatywnej, choć ma swoją specyfikę. Złoto jest postrzegane od wieków jako jeden z najcenniejszych metali. To zjawisko niezależne od obecnych wycen, zmian na rynku, spadków i wzrostów kruszcu liczonych w dolarach czy euro. Wielu inwestorów często powtarza, że gram złota ma zawsze cenę grama złota, bo to właśnie królewski kruszec jest najlepszym pieniądzem i punktem odniesienia. Tak długo, jak na świecie funkcjonował system tzw. złotej waluty czyli pieniądza opartego na fizycznym kruszcu, a później systemy korzystające z parytetu złota, rola żółtego metalu była nieco inna. Jednak ograniczenie roli, złota jakiego spodziewało się wielu ekonomistów, nie nastąpiło. Nawet mimo upadku systemu z Bretton Woods (lata 70 XX wieku), który był ostatnim mechanizmem wiążącym w pewnym stopniu waluty ze kruszcem. Złoto nie tylko przetrwało próbę czasu, ale również zyskało nową rolę. Dziś świat opiera się na systemie wirtualnego pieniądza, za którym stoi jedynie obietnica wytworzenia jakiegoś towaru lub usługi lub w najlepszym wypadku gwarancja rządowa. W tej rzeczywistości wielu inwestorów szuka instrumentów odpornych na inflację i zawirowania w świecie finansów. Przy ograniczonym wyborze silnych walut, zyskało złoto. Pierwsza dekada XX wieku to bardzo szybka zwyżka cen królewskiego kruszcu, który zanotował około 400-procentowy wzrost. Warto na złoto spojrzeć również w szerszej perspektywie, jako na instrument zabezpieczający część naszych oszczędności. Dlatego perspektywa historyczna daje sporo do myślenia. Złoto zawsze odgrywało ważną rolę i było traktowane jako cenna lokata. Ostatnie lata udowadniają, że nawet po ograniczeniu jego roli w świecie finansów złoto potrafiło zyskać status tzw. bezpiecznej przystani dla inwestorów. Dziś doceniają to nawet banki centralne, które kupują obecnie tyle złota, ile w latach 60 XX wieku. Strona 3

4 porada 2: Zdecyduj, czy chcesz inwestować, czy spekulować Już samo słowo spekulacja ma wydźwięk pejoratywny, choć de facto spekulacją na złocie można nazwać wiele rodzajów inwestycji krótkoterminowych. Podstawową różnicę między inwestycją a spekulacją można jednak zlokalizować na polu korzystania z wahań cenowych na rynku. W uproszczeniu takie działanie sprowadza się do kupowania tanio i szybkiego zbywania kruszcu po (w teorii) zawyżonych cenach. Do tego typu działań trudno stosować kupowanie złota w fizycznej formie sztabek lub monet. Zwykle za pole działania inwestorów spekulacyjnych uważa się rynek instrumentów pochodnych, które omówimy w dalszej części. W przypadku inwestora indywidualnego o ograniczonych możliwościach kapitałowych, trudno mówić o klasycznej spekulacji czyli skupowaniu złota po niższej cenie i graniu na jego wzrost. Na takie działanie mogą sobie pozwolić więksi inwestorzy i fundusze hedgingowe, które wręcz funkcjonują w oparciu o krótkoterminowe wahania różnych indeksów i dodatkowo grają na częste zmiany cen. Klasyczne spekulacje najbardziej jaskrawo widać na rynkach walutowych. W przypadku złota to nieco bardziej złożony proces. Na poziomie niewielkich inwestycji indywidualnych możemy więc mówić raczej o inwestowaniu krótkoterminowym z cechami spekulacji, co z kolei wiąże się z większym ryzykiem. Różnice w perspektywach czasowych wyjaśniamy w kolejnych punktach. Na początek naszej przygody inwestycyjnej polecamy zatem skoncentrować się na inwestowaniu w klasycznym rozumieniu tego słowa i w oparciu o zasady, które opisujemy choćby w tym poradniku. Choć wiele kwestii takich jak śledzenie trendów w kursach, analiza czynników popytu i ogólnej sytuacji gospodarczej jest wspólnych niezależnie od strategii i celów inwestycyjnych. Inwestowanie w metale szlachetne nie musi być ryzykowne jeśli przyjmiemy odpowiednią perspektywę i nie będziemy oczekiwali łatwych zysków. To kolejny argument za podejściem inwestycyjnym, a nie spekulacyjnym. Choć patrząc na wzrosty cen złota w ostatnich latach pokusa szybkich zysków jest w pewnym sensie zrozumiała. Warte rozważenia jest jeszcze inne podejście do inwestowania w złoto. Chodzi o gromadzenie kruszcu, które można sprowadzić do hasła ubezpieczanie się w złocie. O tym jednak w jednym z kolejnych podpunktów. Strona 4

5 porada 3: Zdefiniuj swój horyzont inwestycyjny Jedną z najważniejszych decyzji, jakie trzeba podjąć przez wejściem w jakąkolwiek inwestycję jest określenie jej horyzontu czasowego lub finansowego. Generalnie wyróżniamy inwestycje krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe. Pojęcia te są dość nieostre i można spotkać się z różną ich definicją. Na potrzeby tego poradnika przyjęliśmy jednak najpowszechniejszy w literaturze pogląd, że zamknięcie inwestycji krótkoterminowej powinno nastąpić w ciągu roku od jej rozpoczęcia, średnioterminowej od roku do pięciu lat, a długoterminowa inwestycja to zamrożenie kapitału na przeszło pięć lat. Jest to o tyle istotne rozróżnienie, że inwestycja w kruszce powinna być inwestycją średnioterminową lub długoterminową. Wartość metali szlachetnych, zwłaszcza złota, rośnie od wielu lat (jedenastoletni rajd wzrostowy). Jednak jak na każdym rynku, tak i na rynku złota występują okresowe wahania koniunktury czy chwilowe spadki. Inwestycja krótkoterminowa może mieć miejsce w jednym z takich dołków i nie wygeneruje zysków lub wręcz przyniesie straty. Inwestowanie w średnim i długim terminie pozwala zminimalizować ryzyko poniesienia strat na skutek chwilowych wahnięć koniunktury wywołanych przez czynniki psychologiczne czy spekulacyjne (o czynnikach popytu i podaży wpływających na rynek złota piszemy w dalszej części poradnika). Przykładowo osoba, która kupiła złoto we wrześniu 2009 r. i sprzedała po roku, nie zanotowała zysków, a mogła ponieść nawet niewielkie straty. Jednak przy założeniu dłuższego, dwuletniego horyzontu inwestycyjnego, zysk wyniósłby 50% (czyli roczna stopa zwrotu to 25%). Drugim sposobem jest wyznaczenie horyzontu cenowego. Na przykład: określamy, że wyjdziemy z inwestycji, jeśli stopa zwrotu przekroczy 50%. Założenia trzeba się bezwzględnie trzymać, co minimalizuje ryzyko narażenia się na krótkoterminowe zmiany cen. Można też połączyć obie metody. Na przykład wiedząc, że za dwa lata chcemy kupić samochód, zakładamy, że sprzedajemy złoto po osiągnięciu 100% zysku, ale nie trzymamy go dłużej niż 24 miesiące. Przy określaniu perspektywy i podczas inwestowania warto być na bieżąco z wykresami pokazującymi długoterminowe trendy. Mogą być one pomocne w wyborze odpowiedniej dla nas strategii inwestycyjnej. Strona 5

6 porada 4: Dopasuj płynność instrumentu do swojej strategii inwestycyjnej Istotnym czynnikiem przy decydowaniu się na jakąś formę inwestycji w złoto jest ocenienie jej płynności. Generalnie korzystne są formy o wyższej płynności, gdyż łatwiej wyjść z inwestycji i wymaga to mniejszych nakładów pracy i kosztów. Najbardziej płynną formą inwestowania w złoto są oczywiście najróżniejsze papiery wartościowe oparte o złoto, które można sprzedać najczęściej kilkoma kliknięciami myszki. Jednak papiery wartościowe nie mają wszystkich zalet fizycznego złota, cenionych przez inwestorów, dlatego niekoniecznie są najlepszym rozwiązaniem. Jeśli decydujemy się na inwestycję w fizyczne złoto, stosunkowo wysoką płynność wykazuje tu kruszec pod postacią numizmatów, czyli monet bulionowych (lokacyjnych) oraz sztabki złota. Oczywiście mowa tu o monetach i sztabkach w stanie menniczym czyli nienaruszonym, na powierzchni nie powinno być rys, otarć ani zabrudzeń, bo wszystko to wydatnie zmniejsza płynność. Monety i sztabki powinny pochodzić z renomowanych mennic i mieć widoczne oznaczenia. Znacznie trudniej jest upłynnić biżuterię, której wartość zależy od całej masy czynników, które trudno ocenić laikowi oraz od czynników zupełnie subiektywnych. Monety i sztabki bardzo łatwo zamienić na gotówkę. Skupują je chętnie wyspecjalizowane firmy, a nawet w ograniczonym zakresie NBP. Zaletą tej inwestycji jest łatwość w wyznaczeniu wartości. Sztabka czy moneta ma zawsze określoną próbę (zawartość czystego złota) oraz masę, co pozwala dokonywać transakcji tymi instrumentami nawet na zwykłych internetowych portalach aukcyjnych. Jeśli na inwestycję przeznaczamy znaczną kwotę, nie warto lokować całości w jedną monetę lub jedną sztabkę. Zamiast kupować sztabkę o masie 1 kilograma, znacznie korzystniej będzie nabyć dziesięć sztabek o masie 100 gramów. Dzięki niższej wartości pojedynczej sztabki łatwiej będzie znaleźć chętnych do ich późniejszego odkupienia. Umożliwi to też częściowe wyjście z inwestycji, jeśli nagle zajdzie potrzeba skorzystania z części funduszy, bez konieczności sprzedaży całego zasobu kruszcu. Strona 6

7 porada 5: Znajdź odpowiedniego dostawcę złota Serwisy aukcyjne pełne są bezkonkurencyjnych cenowo ofert na zakup złotych monet lub sztabek. Szukając złota w internecie trudno jest znaleźć na terenie Polski lepsze oferty niż na aukcjach. Problemem jest weryfikacja wiarygodności oferenta. Być może wielu sprzedawców ma sprawdzone źródła i działa od dłuższego czasu. Jednak ich oferty są zbliżone do cen działających oficjalnie dilerów złota. Kupowanie złota na aukcjach internetowych ma zatem jedną podstawową wadę, nie jesteśmy w stanie do końca zweryfikować uczciwości dostawcy i autentyczności jego oferty. Tak samo jak znajdziemy wiele ofert na aukcjach, tak trafimy na wiele informacji o zatrzymanych przez policję nieuczciwych sprzedawcach i o pieniądzach ich klientów, które wyparowały. Nie mamy też gwarancji autentyczności kupowanego towaru. Być może lepiej wygląda to w przypadku monet bulionowych, które mają określone cechy, niemniej dla laika rozróżnienie może być niemożliwe. Obecnie istnieją także możliwości oszukania aparatury sprawdzającej autentyczność kruszcu. Oszuści dodają do sztabek domieszki metali o gęstości zbliżonej do złota. To, przy nieprofesjonalnym sprzęcie testującym, wystarcza do skutecznego fałszerstwa. Jeśli więc zdecydujemy się na ofertę jednego z dilerów złota to przede wszystkim zyskujemy gwarancję autentyczności zakupionego towaru. Ten obowiązek bierze na siebie właśnie sprzedawca. Obecnie w Polsce trzej najwięksi sprzedawcy to Mennica Polska, Mennica Wrocławska i Inwestycje Alternatywne Profit (właściciel e-numizmatyka.pl). To firmy z największym kapitałem, co daje im ważną na tym rynku stabilność. Przy wyborze firmy ważne są oczywiście ceny i promocje. Niemniej sprawdźmy, czy diler wydaje także swoje certyfikaty autentyczności i jak realizuje dostawy. Sprzedaż wysyłkowa ma swoje zalety, jednak osobisty odbiór złota może rozwiać wiele wątpliwości i dać większy komfort psychiczny. W wyborze firmy ważna jest też możliwość odkupienia przez dilera zakupionego u niego złota. Jeśli firma oferuje taką usługę to podnosi płynność naszej inwestycji i swoją wiarygodność. Podobnie rzecz wygląda przy ofercie przechowywania złota. Własny skarbiec to spory atut, więcej na ten temat przy punkcie o przechowywaniu złota. Strona 7

8 porada 6: Inwestuj w numizmaty Jaka jest różnica między monetami kolekcjonerskimi a tzw. monetami bulionowymi? W pierwszym przypadku decydujące znaczenie ma wartość kolekcjonerska. Z kolei monety bulionowe bite są przede wszystkim z myślą o lokacie w kruszec. Obecnie monety kolekcjonerskie są bite jako oficjalne środki płatnicze. Co pewien czas pojawiają się też monety z serii okolicznościowych o nietypowych nominałach. O faktycznej wartości monet kolekcjonerskich decydują rodzaj stopu, próba i nakład. W dłuższej perspektywie dochodzi jeszcze wiek monety, a kluczowym czynnikiem jest też często rzadkość kolekcji. Warto dodać, że istnieją monety kolekcjonerskie emitowane w Polsce przez inne podmioty niż NBP. Różnią się przede wszystkim tym, że nie są oficjalnymi środkami płatniczymi choć oczywiście monetami kolekcjonerskimi o nominale 100 zł i wartości kilku tysięcy nie polecamy płacić w sklepie. Monety bulionowe to inaczej monety lokacyjne. Obecnie są bite właśnie w celach inwestycyjnych. W ten sposób zamiast np. zwykłej uncji złota lub srebra możemy zakupić jedną z monet lokacyjnych. Najstarszą bitą do dziś monetą bulionową jest południowoafrykański Krugerrand, który emitowany jest od 3 lipca 1967 roku. Do roku 1980 Krugerrandy były bite jedynie w wersji z zawartością jednej uncji trojańskiej (aptekarskiej), czyli 31,1035 gram czystego złota. Następnie mennica RPA zaczęła emitować również monety z zawartością 1/2, 1/4 i 1/10 uncji złota. Krugerrandy od innych monet lokacyjnych odróżnia nie tylko historia. Do uncji złota stosowana jest niewielka domieszka miedzi (3 g.) co powoduje, że moneta jest bardziej odporna na uszkodzenia. Krugerrand domieszce zawdzięcza też swoją bardziej intensywną barwę. Inne znane monety lokacyjne to między innymi Wiedeńscy Filharmonicy prawdopodobnie najbardziej rozpowszechniona na świecie moneta lokacyjna pochodząca z Europy. Münze Österreich emituje tą monetę z nominałem 100 euro. Innym przykładem powszechnie znanej monety lokacyjnej jest Australijski Kangur emitowany przez słynną mennicę Perth Mint. W Polsce monetą lokacyjną emitowaną przez NBP jest Orzeł Bielik. Dlaczego rozpoznawalność monety jest tak ważna? Decydująca jest tutaj zbywalność monety. Najłatwiej sprzedać monety lokacyjne, które są rozpoznawalne, a mennice, które je emitują, cieszą się zaufaniem. To właśnie jeden z najczęściej podkreślanych atutów monet bulionowych. Kupując monety zwiększamy płynność inwestycji i zyskujemy certyfikat zawarty w samej monecie. Strona 8

9 porada 7: Posiadana biżuteria może się okazać świetną inwestycją Inwestowanie w biżuterię to coś dla znawców tematu. Wycena takiej inwestycji jest niezmiernie skomplikowana i często subiektywna. Czasem jednak możemy znaleźć biżuterię na strychu lub np. odziedziczyć po przodkach. Jak ocenić jej wartość? Przede wszystkim należy zidentyfikować kruszec. Nie wszystko złoto co się świeci, na szczęście na biżuterii z tombaku wybijany jest charakterystyczny znak MET. Dużo trudniej określić próbę, czyli zawartość złota w stopie użytym do produkcji biżuterii. Jeśli nie znajdziemy oznaczeń nigdzie na wyrobie, pozostaje zdać się na ocenę specjalisty. Badania warto przeprowadzić niezależnie u przynajmniej dwóch ekspertów. Problemów może nastręczyć również odróżnienie białego złota od innych kruszców. Białe złoto to stop złota (najczęściej ok. 50%) z niklem lub innymi metalami. Najczęściej pokryte jest warstwą rodu i wygląda łudząco podobnie do srebra. Łatwo je jednak odróżnić, białe złoto nie śniedzieje, a w miejscach, gdzie rod się wytarł przebija lekko żółtawa barwa. Biżuteria ze srebra najprawdopodobniej będzie pokryta ciemną warstwą śniedzi. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów do polerowania srebra. To żmudna i brudna praca, ale pozwala kruszcowi odzyskać oryginalny blask (tak samo jak starym srebrnym sztućcom). Jeśli biżuteria wykonana jest z innych metali, może mieć co najwyżej subiektywną wartość artystyczną lub sentymentalną. Ważnym elementem biżuterii są wprawione w nią kamienie szlachetne. Ich wycena nie jest prosta. Już sama identyfikacja kamienia może nastręczać sporo problemów, bo niewprawne oko nie dostrzeże na początku różnic między brylantem i cyrkonią. W przeciwieństwie do złota, wartość kamienia nie zależy jedynie od masy. Większe klejnoty są droższe w przeliczeniu na jeden karat masy, bo występują znacznie rzadziej. Istotny jest również szlif nadany kamieniowi przez jubilera. Inwestycja w biżuterię to bardzo ryzykowna gra dla koneserów. Jednak ta forma pozwala na pewne praktyczne korzyści. W końcu złoty naszyjnik nie traci wartości na zgrabnej kobiecej szyi. Wręcz przeciwnie. Strona 9

10 porada 8: Wybierz odpowiednią metodę przechowywania złota W sejfie, w banku, w domu, a może zakopane w ogródku? Dla wielu osób, które lokują oszczędności w fizycznym złocie, srebrze i innych metalach szlachetnych przechowywanie inwestycji to całkiem realny problem. W internecie można znaleźć sporo porad na ten temat. Mniej lub bardziej poważnych, ale z pewnością dających do myślenia. W jednym z raportów FBI można przeczytać, że wraz ze wzrostem zaangażowania inwestorów w metale szlachetne i ich rosnącą wartością nastąpił nagły skok ilości kradzieży i włamań, których celem jest m.in. żółty kruszec. W 2010 roku łupem przestępców miało paść złoto i inne metale szlachetne o wartości 1,6 miliarda dolarów. W USA w podobnych przypadkach udaje się odzyskać jedynie niewiele ponad 4 procent skradzionych przedmiotów. Czy zatem alternatywą jest trzymanie złota w banku? Niekoniecznie. Wielu zwolenników inwestowania w fizyczne złoto czy srebro podkreśla, że wykorzystanie standardowych skrytek bankowych to w pewnym sensie zaprzeczenie idei ucieczki przed bankami. Dlatego tak wiele osób decyduje się na przechowywanie kruszców we własnym zakresie. Jeśli zdecydujemy się trzymać złoto w domu, warto poszukać maksymalnie naturalnych skrytek, które będą jak najmniej oczywiste nawet dla nas. Okazuje się, że wiele osób chowając cenne przedmioty myśli bardzo schematycznie. Inną opcją jest przechowywanie kruszcu w domowym sejfie. Najlepiej skorzystać z usług profesjonalnej firmy montującej takie rozwiązania, gdyż sejfy kupione w markecie budowlanym i zamontowane domowymi sposobami często służą tylko jako tymczasowe etui dla odnajdujących je złodziei. Kolejnym sposobem na przechowywanie monet i sztabek jest zakopywanie ich w ziemi. W internecie z łatwością można znaleźć wiele instrukcji jak zrobić to skutecznie i oszukać wykrywacze metalu. Podstawą wszelkich zabezpieczeń jest dyskrecja. Powinna towarzyszyć całej inwestycji w złoto lub srebro. Od zakupu z wiarygodnego źródła, aż po trzymanie w tajemnicy samej inwestycji. Najlepiej ograniczyć informowanie o posiadanych zasobach do absolutnego minimum, czyli np. jednej najbliższej osoby. Jeśli jednak obawiacie się przechowywać swoje zasoby kruszców w domu i jednocześnie nie ufacie bankom, warto rozważyć ofertę profesjonalnych dystrybutorów złota, którzy posiadają własne skarbce. To instytucje zajmujące się handlem fizycznym złotem, więc dobrze rozumieją potrzeby inwestorów. Strona 10

11 porada 9: Zainteresuj się instrumentami pochodnymi Instrumenty pochodne to mówiąc bardzo ogólnie papiery wartościowe oparte na jakimś instrumencie bazowym. Instrumenty bazowe mogą być klasyczne, jak wartość indeksu giełdowego, kurs towarów i walut czy wysokość stopy procentowej, ale i zupełnie nietypowe, jak np. ilość słonecznych dni w roku. Wszystkie instrumenty pochodne dotyczą sytuacji w przyszłości i mają wiele wspólnych cech z zakładem bukmacherskim. O instrumentach pochodnych napisano wiele opasłych tomów, dlatego tutaj omówimy bardzo pobieżnie jedynie dwa instrumenty pochodne, które najłatwiej skonstruować na bazie złota. Opcja to instrument, który daje nabywcy prawo (ale nie obowiązek) do zakupu (opcja call) lub sprzedaży (opcja put) określonego dobra po określonej cenie. Może zostać zrealizowana w określonym dniu (opcja europejska) lub w określonym przedziale czasu (opcja amerykańska). Nabywca płaci wystawcy określoną kwotę. W momencie rozliczenia może nastąpić fizyczne przekazanie towaru albo wypłata pieniędzy wynikająca z różnicy między kursem opcyjnym a rzeczywistym. Na przykład: podmiot A kupił opcję na zakup uncji złota za 1200$. W dniu rozliczenia złoto na giełdzie kosztuje 1250$. Tak więc 50$ stanowi zysk podmiotu A. Gdyby złoto było droższe, opcja zostałaby niezrealizowana, bo wówczas podmiot A poniósłby straty. Drugim instrumentem są kontrakty terminowe. Jest ich kilka rodzajów, ale są podobne do opcji. Dotyczą transakcji w przyszłości i mogą być rozliczone w towarze (mogą nim być surowce, akcje, waluta etc.) lub w gotówce. Podstawową różnicą między opcją i kontraktem jest to, że kontrakt musi zostać zrealizowany niezależnie od warunków na rynku. Powyższe informacje są z konieczności bardzo pobieżne i zawierają wiele uogólnień. Inwestowanie w instrumenty pochodne to bardzo skomplikowana materia dla doświadczonych inwestorów obarczona bardzo dużym ryzykiem. Początkującym polecamy złoto w formie fizycznej. Strona 11

12 porada 10: Kup pan kopalnię Jeśli chcesz zdywersyfikować portfel inwestycyjny, ale pozostać w kręgu złota i innych metali szlachetnych, możesz zainteresować się akcjami firm, których działalność związana jest z wydobywaniem i przetwarzaniem kruszców oraz handlem nimi. Czasami można kupić udziały w emisjach prywatnych, prowadzonych poza giełdą, ale to temat dla osób z bardzo zasobnym portfelem i na tyle obytych w branży, by odróżnić solidną firmę od wydmuszki. Zdecydowanie najlepszym pomysłem jest zakup akcji firm notowanych na giełdzie. Na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notowanych jest kilka firm powiązanych z rynkiem surowców. Dolnośląski KGHM specjalizuje się w pozyskiwaniu miedzi, ale produktem ubocznym tego procesu jest srebro i niewielkie ilości złota. Polski gigant miedziowy po zakupie kanadyjskiej spółki Quadra zyskał także osobne złoża srebra i stał się największym producentem tego kruszcu na świecie. Innym przykładem jest holding Vistula, w skład której wchodzi firma jubilerska W. Kruk, choć w tym wypadku rosnące ceny kruszców mogą być mieczem obusiecznym, bo zmniejszają popyt. Można też spróbować za granicą, choć wiele największych holdingów wydobywczych czy mennic jest kontrolowanych przez państwa, które nie wpuszczają prywatnych udziałowców. Inwestycje w akcje firm powiązanych ze złotem i srebrem nie różnią się bardzo od zakupu innych akcji. Tak samo należy ocenić finanse i perspektywy firmy, podobne jest ryzyko straty na takiej inwestycji. Można też polegać na analizie technicznej, czyli przewidywać trendy na podstawie historycznych wyników, ale w tej sytuacji nie ma większego znaczenia czym zajmuje się spółka. Alternatywą może być powierzenie pieniędzy wyspecjalizowanym funduszom inwestycyjnym. Na rynku można znaleźć fundusze, które inwestują zarówno w kruszec, w oparte na nim papiery, jak i w akcje firm powiązanych ze złotem. Zaletą tego rozwiązania jest większa płynność, mniej czasu poświęcanego na bieżącą analizę oraz możliwości niedostępne dla pojedynczych inwestorów (np. private equity). Wadą zdecydowanie mniejsza kontrola nad ostatecznym ulokowaniem pieniędzy. Strona 12

13 porada 11: Dokładnie analizuj struktury Jedną z możliwości inwestycyjnych w oparciu o rynek złota są lokaty strukturyzowane. Jest to specjalny produkt finansowy, który zyskał dużą popularność podczas ostatniego kryzysu finansowego, gdyż łączy szansę na ponadprzeciętne zyski z pełną ochroną kapitału, nawet w przypadku spadków na giełdach papierów wartościowych czy szalejących kursach walut i surowców. Kiedy weźmiemy pod lupę lokaty strukturyzowane, dostrzeżemy, skąd takie z pozoru nieprawdopodobne połączenie. Otóż pieniądze wpłacane przez klienta do banku dzielone są na dwie części. Jedna, zdecydowanie większa, jest wpłacana na tradycyjną lokatę bankową o oprocentowaniu, które gwarantuje, że klient dostanie na koniec okresu lokaty co najmniej tyle, ile wpłacił, więc nie straci ani grosza (oczywiście nie uwzględniając inflacji). Druga część inwestowana jest w najbardziej ryzykowne instrumenty pochodne opcje i kontrakty terminowe. I to właśnie ta część może przynieść ponadprzeciętny zysk, nawet do kilkunastu procent w ciągu roku. Jednak może się również okazać, że całość zostanie stracona i klient nie zobaczy żadnych zysków. Część inwestycyjna może składać się z rozmaitych instrumentów pochodnych opartych na rozmaitych wskaźnikach, właściwie wszystko zależy od kreatywności instytucji finansowej sprzedającej strukturę. Mogą to być wartości indeksów giełdowych, kursy walut czy ceny dowolnych towarów. W prospekcie emisyjnym określony jest czas trwania struktury oraz warunki, po spełnieniu których inwestorowi zostanie wypłacony zysk. Na przykład za każdy dzień, w którym kurs złota utrzymuje się powyżej lub poniżej jakiegoś poziomu (lub w zdefiniowanych widełkach cenowych) zysk rośnie o jakiś ułamek punktu procentowego. W praktyce struktury sprawują się bardzo różnie. W 2009 r. średnie oprocentowanie wyniosło 0,88% w skali roku, ale już w pierwszej połowie 2011 r. było to 4,88% przy niektórych lokatach osiągających zysk kilkunastoprocentowy. W praktyce jednak wybór odpowiedniej struktury przypomina nieco zakłady bukmacherskie. Wiedza może ci pomóc osiągnąć dobry wynik, ale ostatecznie to loteria. Należy też dokładnie sprawdzać sposób wyliczania zysków i mechanizmów wyjścia z lokaty. Przykładowo lokaty strukturyzowane oparta na srebrze, zwykle powiązane są z jakimś indeksem cen srebra. Warto sprawdzić, jak często bank aktualizuje dane w swoim systemie. Ceny kruszców charakteryzują się często dużą zmiennością, co może nam utrudnić wybór dobrego momentu na wyjście, gdyż przykładowo bank może aktualizować indeks z opóźnieniem. Oczywiście zakładając, że wyjście z lokaty jest w ogóle możliwe. Przed ulokowaniem oszczędności w strukturze należy to dokładnie sprawdzić. Strona 13

14 porada 12: Dywersyfikuj portfel inwestycji Dywersyfikacja to jedna z podstawowych zasad skutecznego inwestowania. Lokowanie kapitału w różne aktywa pozwala lepiej zabezpieczyć nasze pieniądze. W tym punkcie skoncentrujemy się nie tyle na dywersyfikacji jako takiej, lecz na różnicowaniu portfela inwestycji w obrębie samych metali szlachetnych. Poza szeroko omawianym złotem, warto zwrócić uwagę na inne kruszce, które wykazują równie dobre cechy inwestycyjne i dają porównywalne stopy zwrotu. Zacznijmy od srebra, które jest metalem znacznie bardziej powszechnym i szerzej wykorzystywanym niż złoto. Na początku drugiego kwartału 2011 roku srebro osiągnęło cenę najwyższą od 30 lat. Wielu ekspertów przewiduje, że kolejny rekord może paść pod koniec 2012 roku. Atutem srebra jest jego szerokie wykorzystanie w przemyśle, co nadaje mu nieco innych cech w porównaniu ze złotem. Choć jednocześnie warto podkreślić, że tendencje na rynkach srebra i złota są do siebie zbliżone co doskonale obrazują wykresy długoterminowe. Równie ciekawym metalem jest platyna. Cena tego popularnego w przemyśle motoryzacyjnym i elektronicznym metalu w 2010 roku przekraczała średnio 1600 dolarów za uncję, czyli ponad 100 dolarów więcej od złota. Co ważniejsze w stosunku do roku 2009 był to blisko czterdziestoprocentowy wzrost. Z platyną często kojarzony jest też inny wykorzystywany w przemyśle metal pallad. Głównym producentem tego kruszcu jest Rosja, co ma niemały wpływ na jego cenę. Inwestorzy kupujący pallad muszą zwracać uwagę na kondycję gospodarki tego kraju. Równie istotnym czynnikiem kształtującym ceny palladu jest sytuacja w przemyśle motoryzacyjnym. Ponad 60 procent wydobycia tego kruszcu (roczne wydobycie to jedynie ok. 250 ton) jest przeznaczone na produkcję katalizatorów. Zatem każde załamanie rynku motoryzacyjnego ma spory wpływ na cenę palladu. Między rokiem 2010 a 2011 cena uncji palladu wzrosła o ponad 300 dolarów. Poza metalami szlachetnymi, bardzo perspektywiczną i znakomicie rokującą inwestycją jest również nabywanie kamieni szlachetnych. Na rynku brylantów nie odnotowuje się znacznych korekt ani spadków. Podaż i popyt kontroluje uznany system monitorowania, Rapaport. Brylanty w każdym miejscu na świecie wyceniane są tak samo, także zmiana naszego miejsca zamieszkania nie musi wiązać się z koniecznością pozbycia się aktywa. Nie zapominajmy jednak, że w brylanty inwestuje się długoterminowo i zalecany minimalny horyzont czasowy wynosi 5 lat. Strona 14

15 porada 13: Obserwuj czynniki podaży Skąd się bierze złoto? Najprostsza odpowiedź brzmi: z kopalni. Ale to nie do końca prawda. Oczywiście złoto jako takie trzeba najpierw wydobyć i stąd ta intuicyjna odpowiedź jest całkiem poprawna, ale gdy mówimy o dostępności rynkowej złota, która kształtuje ceny, sytuacja robi się bardziej złożona. Tak naprawdę z kopalń pochodzi ok. 60% złota trafiającego na światowe rynki. Ze względu na wysokie bariery wejścia (zbudowanie kopalni jest drogie, a samorodki w strumieniach skończyły się na początku XX wieku) oraz dobre rozpoznanie złóż, światowe wydobycie jest dość stabilne i utrzymuje się na poziomie ok. 2,5 tys. ton rocznie. Za większość odpowiada tzw. Wielka Szóstka, czyli Chiny, USA, Australia, RPA, Rosja i Peru. Warto dodać, że w ciągu ostatniej dekady produkcja złota często przebijała pułap 2,6 tys. ton, jednak w kolejnych latach potrafiła spaść mimo rosnących cen kruszcu. Zatem nie ma tu prostej zależności. W Polsce, wg danych z 2009 r., wydobywa się ok. 800 kg złota rocznie, głównie jako produktu ubocznego przy wydobyciu miedzi przez KGHM. Czynnikiem, który dość mocno zmienił w ubiegłej dekadzie strukturę podaży stał się recycling. Ilość złota pozyskiwanego z tego źródła wzrosła w czasie ubiegłej dekady niemal trzykrotnie przy wydobyciu na stałym poziomie. Recycling stał się coraz bardziej opłacalny, bo przy rosnących cenach surowca rosną ceny skupu złomu złota. Podczas gdy w przypadku metali przemysłowych (np. żelaza) współczynnik recyclingu to ok %, w przypadku złota zbliża się on do 100%. Ostatnim, potencjalnie najbardziej destabilizującym czynnikiem podaży, są banki centralne i inwestorzy indywidualni. W ich posiadaniu jest 35% wydobytego w historii ludzkości złota i to pod bardzo płynną postaci sztabek i monet bulionowych. Inwestorom indywidualnym ciężko byłoby wpłynąć znacząco na podaż, ze względu na ich rozproszenie. Jedyną sytuacją, kiedy to złoto mogłoby na raz zalać rynek jest panika inwestorów. Znacznie bardziej niebezpieczne są banki centralne. W skarbcach bankach centralnych spoczywa złoto w ilości równej kilkunastoletniemu wydobyciu w kopalniach. Skoordynowana akcja sprzedaży tego złota mogłaby poważnie (choć raczej tylko w krótkim i średnim terminie) zatrząść rynkiem złota. Podsumowując, podaż na rynku złota kształtuje się w bardzo specyficzny sposób, co de facto daje mocną pozycję królewskiemu kruszcowi w kategorii instrumentów inwestycyjnych. W praktyce prawdopodobieństwo nagłego zwiększenia podaży jest bardzo niskie, co z kolei daje złotu solidne podstawy dla potencjału wzrostowego. Strona 15

16 porada 14: Obserwuj czynniki popytu Podaż złota jest istotna, ale przy braku większych możliwości manipulowania wydobyciem (w przeciwieństwie np. do ropy naftowej) to właśnie popyt w dużej mierze decyduje o cenach. Popyt na złoto można z grubsza podzielić na dwa podstawowe rodzaje: popyt przemysłowy i popyt inwestycyjny. W ostatniej dekadzie obserwujemy systematyczny spadek poziomu tego pierwszego, przy jednoczesnej eksplozji tego drugiego. Największym przemysłowym odbiorcą złota od zawsze był przemysł jubilerski. Jednak od początku XXI w. zapotrzebowanie jubilerów na złoto systematycznie spada. Ze względu na rosnące ceny złota coraz mniej osób jest w stanie pozwolić sobie na złote łańcuszki czy kolczyki. Złoto używane jest też w optyce oraz przemyśle elektronicznym, ale zapotrzebowanie tych branż nigdy nie było duże i wciąż się zmniejsza. Miejsce popytu przemysłowego zajął popyt inwestycyjny. Ludzie niemal od zawsze trzymali oszczędności w złocie, ale tylko w ciągu ubiegłej dekady popyt na złoto inwestycyjne w fizycznej postaci wzrósł ok. pięciokrotnie. Zupełnie nowym czynnikiem jest popyt ze strony inwestorów spekulacyjnych. Pojawił się on w oficjalnych raportach GFMS (Gold Fields Mineral Services, londyńskiej firmy konsultingowej zajmującej się rynkiem złota) dopiero w 2002 r. Jest to popyt generowany przez rozmaite papiery wartościowe, kontrakty terminowe, opcje, etc. Fizyczne złoto przy większości tych transakcji nie zmienia właściciela, jest tylko punktem odniesienia dla instrumentów pochodnych, ale dla ich zabezpieczenia potrzebne jest złoto. W tej chwili popyt spekulacyjny (generowany głównie przez instytucje finansowe) dorównuje już popytowi inwestorów indywidualnych. Poza czynnikami fundamentalnymi ogromną rolę na rynku złota odgrywają czynniki psychologiczne. Złoto uważane jest przez inwestorów za bezpieczną przystań na ciężkie czasy. Dlatego każde doniesienie o konflikcie zbrojnym czy kryzysie finansowym powoduje wzrost cen złota, podobnie jak kolejne projekty dodruku pieniądza. Jeśli sytuacja gospodarczopolityczna unormuje się, ceny złota mogą na krótko spaść. Niemniej ostatnia dekada pokazuje, że po każdym kolejnym skokowym wzroście złoto umacnia się na kolejnych pułapach, poniżej których jego cena już nie spada. Strona 16

17 porada 15: Dokształcaj się W tym poradniku wybraliśmy dwadzieścia naszym zdaniem najważniejszych kwestii związanych z rozpoczęciem poważnej przygody z metalami szlachetnymi. Naszym celem było przygotowanie przewodnika dla osób, które dopiero zastanawiają się nad inwestowaniem w kruszce oraz dla tych, którzy pierwsze zakupy mają już za sobą i chcieliby poważniej zająć się inwestycjami alternatywnymi. Poza uniwersalnymi zasadami, których trzymają się także duzi inwestorzy, nikt nie ucieknie przed koniecznością aktualizowania wiedzy. Szczególnie w obecnych czasach kiedy nie wiadomo, jak długo potrwa kryzys i czy właściwie może się w ogóle skończyć bez upadku światowego systemu finansów. Wiedza przekazywana w mediach ekonomicznych jest często trudno przyswajalna i odnosi się do określonej rzeczywistości ekonomicznej. W inwestycjach alternatywnych liczy się często ogólne zainteresowanie tematem i wyciąganie własnych wniosków. Na przykładzie punktów o podaży i popycie widzimy, że złoto czy srebro nie zachowują się jak typowe kopaliny typu miedź czy ropa naftowa. Rynki kruszców rządzą się swoimi prawami i by rozumieć ich rolę i trendy na rynkach, w równym stopniu musimy śledzić sytuację polityczną jak i gospodarczą. Kilka lat temu, kiedy populistyczny polityk mówił wprost o konieczności dodrukowania pieniędzy wielu ekspertów punktowało go w programach publicystycznych za nieodpowiedzialność. Dziś w świetle kamer ogłasza się decyzje o wsparciu gospodarek przez tzw. luzowanie ilościowe czyli de facto dodruk pieniądza. Ci sami eksperci tłumaczą, że to jedyny sposób na pobudzenie wzrostu. Zdobywana przez nas wiedza nie musi być ekspercka. Musi być nastawiona w maksymalny sposób na ochronę zarabianych pieniędzy. Nie zachęcamy do wiary w teorie spiskowe, lecz polecamy ograniczone zaufanie do polityków i banków oparte o wiedzę z zakresu inwestycji alternatywnych, historii pieniądza i bieżącą analizę tego, co się wokół nas dzieje. Polecamy czytanie różnych blogów takich jak choćby dwagrosze.com i oczywiście naszego serwisu rynekzlota24.pl. Szczególnie namawiamy na subskrypcję darmowego newslettera, w którym zamieszczamy najciekawsze teksty z ostatniego tygodnia. Strona 17

18 porada 16: Nie ulegaj emocjom W inwestowaniu ryzyko jest często czynnikiem, który może przesądzić o zwielokrotnieniu zysków. W teorii najlepsze jest oczywiście tzw. ryzyko kalkulowane. W takiej sytuacji powstaje pytanie czy przy zarządzaniu prywatnymi finansami jest w ogóle miejsce na emocje. Odpowiedź wydaje się oczywista: nie ma. Jak zatem ustrzec się typowych błędów wynikających z emocji? Na początek warto wyszczególnić emocjonalne porady jakie otrzymujemy od znajomych lub rodziny, którzy, podekscytowani, często informują nas, że właśnie robią interes życia. Tymczasem jeśli mamy podjąć decyzję o zakupie wybranego metalu szlachetnego, to jedynym dobrym doradcą jest chłodna kalkulacja. Emocje są zresztą złym doradcą zarówno przy zakupie jak i przy sprzedaży. W tym drugim przypadku bywają szczególnie niebezpieczne, gdyż nie jeden raz podczas korekt w cenach złota, media obwieszczały, że bańka na złocie właśnie pękła. Generalnie zalecamy podchodzić z dużą dozą rezerwy zarówno do prognoz, które mówią o rychłym przebiciu bariery 4 czy 5 tysięcy dolarów za złoto, jak i do tych wieszczących koniec trendów wzrostowych lub wręcz pękniecie bańki spekulacyjnej, w której rzekomo znajdują się złoto i srebro. Rynki metali szlachetnych często żywo reagują na decyzje i zapowiedzi decyzji banków centralnych światowych mocarstw czy na kryzysy polityczne i gospodarcze. W tej sytuacji oczywista rada o nieuleganiu emocjom nabiera dodatkowego wymiaru gdyż bywa trudna w realizacji. Pomocna może być zmiana nastawienia do inwestowania w złoto. Jeśli podejdziemy do takich inwestycji długoterminowo lub wręcz potraktujemy je jako formę zabezpieczenia kapitału, to emocje nie będą już odgrywały tak dużej roli. Możemy je wręcz wyeliminować, a doniesienia o kolejnych burzach w świecie finansów obserwować z pozycji posiadaczy oszczędności zabezpieczonych w złocie. Jeśli jednak zdecydujemy się na aktywne inwestowanie w złoto, to szczególnie mocno należy się wystrzegać emocji podczas podejmowania decyzji o wychodzeniu z inwestycji. Korekty cenowe obecnie są dość częste i należy patrzeć na nie z nieco dalszej perspektywy. Strona 18

19 porada 17: Nie płać niepotrzebnego podatku Jak niemal każda czynność związana z finansami, także sprzedaż złota może być obłożona podatkiem. Niewielu inwestorów zdaje sobie jednak sprawę, że także za zakup złota należy czasem zapłacić podatek. Jeśli kupujemy złoto od spółki lub osoby prowadzącej zarejestrowaną działalność gospodarczą (w jakiejkolwiek formie) jesteśmy zwolnieni z konieczności opłacenia podatku. Najlepszym testem jest poproszenie sprzedawcy o wystawienie faktury VAT. Jeśli ją otrzymamy, nie trzeba przejmować się podatkami przy zakupie. Jednak w przypadku zakupu od osoby fizycznej na kwotę przekraczającą 1000 PLN, należy odprowadzić podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2% od kwoty zawartej transakcji. Obowiązek zapłaty podatku spoczywa tylko i wyłącznie na kupującym, a należy to zrobić w ciągu czternastu dni od daty zawarcia transakcji. Jeśli więc kupujemy od osoby fizycznej, trzeba koniecznie policzyć, czy cena razem z podatkiem nie jest wyższa niż kwota, którą trzeba będzie zapłacić u renomowanego dostawcy. Działa tu podobny mechanizm jak przy zakupie samochodu. W przypadku sprzedaży złota w formie papierów wartościowych (opcje, kontrakty, etc.) może powstać konieczność zapłacenia tzw. podatku Belki, czyli podatku od zysków kapitałowych w wysokości 19% osiągniętych zysków. Po zakończeniu roku biuro maklerskie przysyła deklarację podatkową, na podstawie której wypełnia się własnego PIT-a w bardzo podobny sposób jak przy corocznej deklaracji opodatkowania zarobków. Jeśli sprzedajemy złoto w formie fizycznej nie mając zarejestrowanej działalności gospodarczej nie musimy płacić podatku, jeśli jesteśmy właścicielami danego przedmiotu (czyli sztabki lub monety) przez co najmniej sześć miesięcy. W przeciwnym wypadku trzeba transakcję wyszczególnić w rocznym zeznaniu podatkowym wpisując cenę zakupu jako koszt, a cenę sprzedaży jako przychód. Warto więc poczekać przynajmniej pół roku ze sprzedażą fizycznego złota, by nie stracić 18 lub 32 procent zysku z inwestycji. Jeśli jednak decydujemy się na średnio i długoterminowe inwestycje w złoto, problem nas nie powinien dotyczyć. Podobnie w przypadku tzw. ubezpieczania się w złocie, o czym piszemy w dalszej części poradnika. Strona 19

20 porada 18: Wybierz odpowiednią metodę wyjścia z inwestycji Wyjście z inwestycji w fizyczne złoto może przysporzyć problemów, warto więc przeanalizować różne metody. Warto pamiętać, że nie sprzedamy złota po cenie rynkowej, każdy skup płaci nieco mniej, resztę zatrzymując jako prowizję. Regularny skup złota prowadzi NBP, a dokładniej jego terenowe oddziały w miastach wojewódzkich. Bank centralny skupuje głównie monety oraz sztabki, przy czym ceny określone w tabelach kursowych płaci jedynie za stan menniczy. Płaci ok. 5-7% poniżej kursu kruszcu na rynku. Można sprzedać również złoto w gorszym stanie oraz złom złota, ale wówczas trzeba przejść długą procedurę związaną z wyceną. W wielu miastach znajdują się wyspecjalizowane punkty skupu złota, z reguły przy kantorach lub pracowniach jubilerskich. Ich wielkim plusem jest to, że skupują złoto pod wszystkimi postaciami i w różnych próbach (oczywiście im lepsza próba, tym wyższa cena). Ceny są nieznacznie zróżnicowane i zależą od lokalnej podaży, czasami zaledwie 1-2% poniżej cen rynkowych. Renomowani dostawcy złota prowadzą skup dostarczanych przez siebie produktów, z reguły od jednego do kilku procent poniżej aktualnych cen rynkowych. Wybierając dostawcę warto zwrócić uwagę na to, czy oferuje możliwość skupowania zakupionego u siebie złota. To czynnik, na który wiele osób nie zwraca uwagi. Tymczasem znacznie zwiększa on płynność naszej inwestycji. Jednym z najważniejszych rynków wymiany złota są serwisy aukcyjne. W Polsce najważniejszym takim portalem jest Allegro, który wg serwisu aukcjostat.pl ma ponad 75% udziału w rynku. Ceny krugerrandów (najpopularniejszych monet lokacyjnych) na Allegro są z reguły nieznacznie wyższe od cen oferowanych przez NBP, ok. 2-5% niższe od cen kruszcu. Warto jednak zauważyć, że w grę wchodzi tu również pewna wartość numizmatyczna i starsze okazy osiągają nieco wyższe ceny. Na Allegro prowadzony jest również handel sztabkami złota, które najczęściej osiągają poziom cen nieznacznie poniżej wartości surowca na giełdzie towarowej. Warto jednak pamiętać, że tego typu serwisy pobierają prowizję za swoje usługi, a często również za wystawienie towaru na sprzedaż. Strona 20

Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto. Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219

Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto. Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219 Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219 AGENDA SZKOLENIA CZĘŚĆ 1 O GRUPIE MENNICE KRAJOWE S.A. CZĘŚĆ 2 INFORMACJE O RYNKU ZŁOTA CZĘŚĆ 3

Bardziej szczegółowo

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett Złoto i srebro we współczesnym portfelu inwestycyjnym Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną Ryzyko bierze szybę, się niż z przez niewiedzy czysto o umytą tym co szybę robisz przednią

Bardziej szczegółowo

Prezentacja jak inwestować w złoto w 2013 roku

Prezentacja jak inwestować w złoto w 2013 roku Prezentacja jak inwestować w złoto w 2013 roku AGENDA SZKOLENIA CZĘŚĆ 1 O GRUPIE MENNICE KRAJOWE S.A. CZĘŚĆ 2 INFORMACJE O RYNKU ZŁOTA CZĘŚĆ 3 ZŁOTO INWESTYCYJNE PRODUKT NA LATA 2013-2015 CZĘŚĆ 4 PODSUMOWANIE

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Copyright BiznesTUBE Sp. z o. o.

Copyright BiznesTUBE Sp. z o. o. Kraków 2015 Copyright BiznesTUBE Sp. z o. o. Gdybym dostawała choć jeden złoty za każdym razem, kiedy ludzie kupują fałszywkę twierdząc, że to złoto; albo kiedy przepłacają dużo za dużo za złoto, byłabym

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Złoto nie tylko dla zuchwałych

Złoto nie tylko dla zuchwałych Złoto nie tylko dla zuchwałych Autor: Bernard Waszczyk, Open Finance 30.10.2011. Na wzroście cen złota można zarabiać na wiele sposobów. Kupno złotych monet czy sztabek jest droższe, ale daje poczucie

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Złoża Zysku

lokata ze strukturą Złoża Zysku lokata ze strukturą Złoża Zysku Lokata ze strukturą to wyjątkowa okazja, aby pomnożyć swoje oszczędności w bezpieczny sposób. Lokata ze strukturą Złoża Zysku to produkt łączony, składający się z promocyjnej

Bardziej szczegółowo

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoty trend Wszystko o rynku złota Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoto w dzisiejszych czasach jest popularnym środkiem inwestycyjnym. Uważa się przy tym, że inwestowanie w kruszec (poprzez fundusze,

Bardziej szczegółowo

Raport: Co wiemy o alternatywnych inwestycjach?

Raport: Co wiemy o alternatywnych inwestycjach? Inwestycje alternatywne w Polsce do niedawna nie były szczególnie popularne, a wiedza na ich temat była znikoma. Jednak od paru lat ta sytuacja się zmienia, a nasze portfele inwestycyjne coraz częściej

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Złoto. Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość. Trwała forma kapitału. Niebanalny prezent

Złoto. Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość. Trwała forma kapitału. Niebanalny prezent Złoto Korzystna inwestycja w bezpieczną przyszłość Jeśli szukasz zróżnicowanych form lokowania kapitału lub po prostu chcesz czuć wartość swoich pieniędzy, zainwestuj w złoto. Inwestycja w złoto od zarania

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Czarne Złoto

lokata ze strukturą Czarne Złoto lokata ze strukturą Czarne Złoto Lokata ze strukturą Czarne Złoto jest produktem łączonym. Składa się z lokaty promocyjnej i produktu strukturyzowanego Czarne Złoto inwestycji w formie ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Inwestycje alternatywne - cechy rozszerzają katalog możliwości inwestycyjnych dostępnych na GPW dla przeciętnego inwestora

Bardziej szczegółowo

Młody inwestor na giełdzie

Młody inwestor na giełdzie Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie mgr Jarosław Kilon Uniwersytet w Białymstoku 22 kwietnia 2010 r. Giełda Różne rodzaje giełd Źródła: pzmolsztyn.pl, gieldapiotrkow.pl. Giełda

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata Inwestycyjna Kurs na Złoto powiązane z ceną złota ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 12 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Bądź tu mądry człowieku!!! czyli Jak inwestować w czasie kryzysu finansowego??? Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Możliwości inwestowania Konserwatywne : o Lokaty o Obligacje o Fundusze inwestycyjne o

Bardziej szczegółowo

Indywidualny depozyt metali szlachetnych. prosta droga do bezpiecznego pomnażania majątku

Indywidualny depozyt metali szlachetnych. prosta droga do bezpiecznego pomnażania majątku Indywidualny depozyt metali szlachetnych prosta droga do bezpiecznego pomnażania majątku O NAS Krajowe Centrum Złota jest spółką zajmująca się handlem inwestycyjnymi metalami szlachetnymi wyłącznie z certyfikatem

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka 24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka Okres subskrypcji: 25.05.2010-08.06.2010 Okres trwania lokaty: 9.06.2010-08.06.2012 Aktywo bazowe: kontrakt terminowy na WIG20 Minimalna kwota wpłaty:

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po kontraktach CFD

Przewodnik po kontraktach CFD Przewodnik po kontraktach CFD Inwestuj na zagranicznych spółkach w polskim domu maklerskim! PRZEWODNIK PO KONTRAKTACH CFD Czym są kontrakty CFD? CFD to skrót od angielskiego terminu Contract for difference,

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty Depozytowe. Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania

Certyfikaty Depozytowe. Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania Certyfikaty Depozytowe Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania Spis treści Certyfikaty Depozytowe Cechy Certyfikatów Depozytowych Zalety Certyfikatów Depozytowych Budowa Certyfikatu Depozytowego

Bardziej szczegółowo

GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014

GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014 GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014 1 Pomimo masowego drukowania pieniądza trudno się go doszukać na rynku akcji Rynek akcji rośnie a obroty spadają. A jak głosi stara teoria

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Wykład 5. Wycena opcji modele dyskretne Bartosz Ziemkiewicz Wydział Matematyki i Informatyki UMK Kurs letni dla studentów studiów zamawianych na kierunku Matematyka

Bardziej szczegółowo

Finanse dla sprytnych

Finanse dla sprytnych Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Uniwersytet w Białymstoku 28 kwietnia 2011 r. Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? dr Adam Wyszkowski EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ.

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. Kamila Opasińska Katarzyna Deleżuch INWESTYCJE W NIERUCHOMOŚCI PODSTAWOWE RODZAJE

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem akcji ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

DYWERSYFIKACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO W DOBIE EKONOMICZNEGO KRYZYSU

DYWERSYFIKACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO W DOBIE EKONOMICZNEGO KRYZYSU DYWERSYFIKACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO W DOBIE EKONOMICZNEGO KRYZYSU Każda inwestycja Twojego kapitału powinna być poprzedzona skrupulatną analizą różnych form oszczędzania i budowania majątku. Ponadto

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie.

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie. Fundusze inwestycyjne to instytucje, które zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje oszczędności każdy, kto nie chce ich trzymać w skarpecie. Wynajęci

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7.

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokaty 1. Co to jest lokata? Spis treści 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokata progresywna 8. Lokata rentierska

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Strategie inwestowania w opcje Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Opcje giełdowe Zabezpieczenie portfela Spekulacja Strategie opcyjne 2 Opcje giełdowe 3 Co to jest opcja? OPCJA JAK POLISA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: ALTUS Absolutnej Stopy Zwrotu Fundusz Inwestycyjny Zamknięty GlobAl

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: ALTUS Absolutnej Stopy Zwrotu Fundusz Inwestycyjny Zamknięty GlobAl UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29. Sporządziła: A. Maciejowska

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29. Sporządziła: A. Maciejowska Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29 Sporządziła: A. Maciejowska 1.Wstęp Każde przedsiębiorstwo musi zmagać się z ryzykiem, nawet jeśli nie do końca jest

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) Warszawa, dnia 13 czerwca 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) 1. w artykule 3 ust. 7 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na Giełdzie dr Witold Gradoń Akademia Ekonomiczna w Katowicach 19 Kwietnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy ekonomicznej

Konkurs wiedzy ekonomicznej POZIOMO: 1. zdolność pieniądza do przechowywania wartości 2. pośrednik giełdowy 3. stan rachunku lub konta 4. punkt wymiany walut 5. waluta zjednoczonej Europy 6. spadek cen kursu papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Dwuwalutowe

Inwestycje Dwuwalutowe Inwestycje Dwuwalutowe Co to są Inwestycje Dwuwalutowe? Inwestycja Dwuwalutowa to krótkoterminowa inwestycja, w ramach której Klient może otrzymać wysokie oprocentowanie zainwestowanego kapitału w zamian

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

Rodzaje strategii inwestycyjnych oferowanych przez Firmę Inwestycyjną

Rodzaje strategii inwestycyjnych oferowanych przez Firmę Inwestycyjną Załącznik do Uchwały Zarządu nr 34/2015 z dnia 10 grudnia 2015 r. Załącznik nr 1 do Regulaminu świadczenia usług zarządzania portfelem przez RDM Wealth Management S.A. na rzecz Klienta Detalicznego Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 9 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel. +48

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje Echo ćwiczeń... Transakcje terminowe (kontrakty terminowe) Transakcja terminowa polega na zawarciu umowy zobowiązującej sprzedającego do dostarczenia określonego co do ilości i jakości dobra, będącego

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III 6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III Okres subskrypcji: 02.12.2011 07.12.2011 Okres trwania lokaty: 08.12.2011 08.06.2012 Aktywo bazowe: Kurs EUR/PLN ogłaszany na fixingu Narodowego Banku

Bardziej szczegółowo

KBC Globalny Ochrony 90 Listopad

KBC Globalny Ochrony 90 Listopad KBC Globalny Ochrony 90 Listopad Pierwszy i jedyny subfundusz Inwestycyjny Otwarty z wbudowanym mechanizmem ochrony kapitału (CPPI) w Polsce. Zarabiaj, kiedy można, Minimalizuj straty kiedy trzeba. Zmienność

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE OPCJE / DEFINICJA Opcja jest prawem do zakupu lub sprzedaży określonej ilości wyspecyfikowanego przedmiotu (tzw. instrumentu bazowego)

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone.

Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone. Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie II rozszerzone. Autor: Adam Zaremba Do rozważnych zysk należy! Na co zwracać uwagę przy wyborze domu maklerskiego? Jak niwelować ryzyko? Czym jest system notowań?

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem S&P 500 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów Depozytowych

Bardziej szczegółowo

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM OPCJE WALUTOWE Opcja walutowa jako instrument finansowy zdobył ogromną popularność dzięki wielu możliwości jego wykorzystania. Minimalizacja ryzyka walutowego gdziekolwiek pojawiają się waluty to niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 11 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r.

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

Money Makers S.A., ul. Domaniewska 39A, 02-672 Warszawa T: +48 22 463 8888, F: +48 22 463 8889, E: biuro@moneymakers.pl, W: www.moneymakers.

Money Makers S.A., ul. Domaniewska 39A, 02-672 Warszawa T: +48 22 463 8888, F: +48 22 463 8889, E: biuro@moneymakers.pl, W: www.moneymakers. Doświadczenie w inwestowaniu, a apetyt na zysk Ponad 53% inwestujących po raz pierwszy oczekuje, że inwestycja przyniesie im zysk zdecydowanie przewyższający inflację. Choć nie mają doświadczenia w inwestowaniu

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji

UFK SELEKTYWNY. Fundusz Inwestycyjny: AXA Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Globalnych Obligacji UFK SELEKTYWNY UFK Selektywny to aktywnie zarządzany poprzez Trigon Dom Maklerski S.A. Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa mogą stanowić Certyfikaty Inwestycyjne ośmiu Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemu krok po kroku

Projektowanie systemu krok po kroku Rozdział jedenast y Projektowanie systemu krok po kroku Projektowanie systemu transakcyjnego jest ciągłym szeregiem wzajemnie powiązanych decyzji, z których każda oferuje pewien zysk i pewien koszt. Twórca

Bardziej szczegółowo

Problem walutowych instrumentów pochodnych

Problem walutowych instrumentów pochodnych Problem walutowych instrumentów pochodnych (diagnoza, terapia, rekonwalescencja) Dr Andrzej Stopczyński Dyrektor Zrządzający Pionem Nadzoru Bankowego w UKNF 1. Fowardy, swapy, opcje,...? 2. Dlaczego zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń. Plan wykładu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń. Plan wykładu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Młody inwestor na giełdzie Strategie inwestycyjne dr Witold Gradoń Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 5 maja 2014 r. Historia giełdy, Plan wykładu Pojęcie i rodzaje

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej

Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej Karta informacyjna lokaty strukturyzowanej Lokata strukturyzowana WIGwam w pigułce: Strategia pozwalająca zyskać na wzroście indeksu WIG20 Okres inwestycji 1 rok Brak podatku od zysków kapitałowych Partycypacja

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 13 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 7 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel. +48

Bardziej szczegółowo

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD

Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz kontraktów CFD Podstawy inwestowania na rynku Forex, rynku towarowym oraz Poradnik Inwestora Numer 10 Admiral Markets Sp. z o.o. ul. Aleje Jerozolimskie 133 lok.34 02-304 Warszawa e-mail: Info@admiralmarkets.pl Tel.

Bardziej szczegółowo

ABONAMENT LISTA FUNKCJI / KONFIGURACJA

ABONAMENT LISTA FUNKCJI / KONFIGURACJA ABONAMENT PROFESJONALNY LISTA FUNKCJI / KONFIGURACJA INWESTOWANIE MOŻE BYĆ FASCYNUJĄCE GDY POSIADASZ ODPOWIEDNIE NARZĘDZIA Abonament Profesjonalny to rozwiązanie dla tych wszystkich, którzy na inwestowanie

Bardziej szczegółowo

DNA Rynków 11/2015 30.03.2015 03.04.2015. Kwartał z jajem. Prezentacja dostępna na stronie www.dnarynkow.com

DNA Rynków 11/2015 30.03.2015 03.04.2015. Kwartał z jajem. Prezentacja dostępna na stronie www.dnarynkow.com DNA Rynków 11/2015 30.03.2015 03.04.2015 Kwartał z jajem W POPRZEDNIM TYGODNIU Niemieckie (solidne) wzrosty Niemiecki PMI Indeks IFO Źródło: Bloomberg W POPRZEDNIM TYGODNIU Pierwszy kwartał z ożywieniem

Bardziej szczegółowo

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Instrumenty pochodne 2014 Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Jerzy Dzieża, WMS, AGH Kraków 28 maja 2014 (Instrumenty pochodne 2014 ) Wycena equity derivatives

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

Co to są akcje? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy

Co to są akcje? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czarodziejski młynek do pomnażania pieniędzy Akcje na giełdzie Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 16 maja 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com OPROCENTOWANIE Wysokość oprocentowania lokat jest głównym wyznacznikiem zysku. To tym czynnikiem kieruje się większość ludzi zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek Wycena opcji Dr inż. Bożena Mielczarek Stock Price Wahania ceny akcji Cena jednostki podlega niewielkim wahaniom dziennym (miesięcznym) wykazując jednak stały trend wznoszący. Cena może się doraźnie obniżać,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Maj 2012 Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Indeks Cen Mieszkań (ICM) - nowy standard pomiaru cen na rynku sprzedaży mieszkań porównanie cen ofertowych i transakcyjnych mieszkań co się sprzeda,

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce ma przed sobą olbrzymie perspektywy. Silna pozycja polskiej gospodarki, najmniejsze

Bardziej szczegółowo