ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE"

Transkrypt

1 ISSN ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE Stefan Jankowski I N Ż Y N I E R I A R U C H U M O R S K I E G O Błąd kursu w pilotowych systemach nawigacyjnych: przenośnym i stacjonarnym Słowa kluczowe: pns, błąd, kurs, gps. Pokazanie sylwetki statku na ekranie mapy elektronicznej wymaga znajomości jego pozycji oraz kursu. Przedstawiono eksperyment mający na celu określenie dokładności kursu rzeczywistego statku wyznaczanego przez urządzenia wchodzące w skład pilotowych systemów nawigacyjnych: stacjonarnego i przenośnego. W szczególności przebadano żyrokompas oraz kompas GPS. Wyniki zweryfikowano za pomocą kursu wyznaczonego przez dwa odbiorniki RTK. Heading Error in Pilot Navigation Systems: Portable and Stationary Keywords: pns, heading, error, gps. The vessel s position and its heading are necessary to display its shape on an electronic chart. This paper describes an experimenal determination of heading accuracy. There are two types of pilot navigation systems: stationary and portable, and they may use various sources of heading data. Particularly a gyrocompass and GPS compass were tested and verified by the heading determined by two RTK receivers.

2 Stefan Jankowski Wstęp W pilotowych systemach nawigacyjnych niezbędny jest pewien komplet danych, dzięki któremu możliwe jest właściwe pozycjonowanie sylwetki statku na mapie elektronicznej [2]. Do tego zestawu danych niewątpliwie należy kurs rzeczywisty statku. Istotne znaczenie ma wobec tego poznanie błędów, z jakim kurs ten będzie wyznaczany, a tym samym z jaką dokładnością będzie wyświetlana sylwetka statku. W zależności od rozwiązania technicznego pilotowego systemu nawigacyjnego kurs rzeczywisty statku można otrzymywać z następujących źródeł: żyrokompasu, zestawu dwóch odbiorników DGPS, dwuantenowego odbiornika DGPS, tzw. kompasu GPS. Ze względu na sposób wykorzystywania pilotowych systemów nawigacyjnych można podzielić je na stacjonarne i przenośne. Systemy stacjonarne są dedykowane dla konkretnego statku i stanowią stały element wyposażenia jego mostka nawigacyjnego. Systemy takie przewidziane są dla statków często zawijających do konkretnych portów, których kapitanowie posiadają uprawnienia pilotowe. Charakteryzują się tym, iż wykorzystują statkowe urządzenia takie jak: żyrokompas, odbiornik DGPS, wiatromierz itp., a więc nie ma potrzeby instalowania dodatkowych urządzeń. Systemy przenośne przeznaczone są natomiast dla pilotów, którzy wchodzą na statek, aby go wprowadzić i zacumować, bądź też wyprowadzić z danego portu. Systemy takie muszą być wyposażone we własne urządzenia pozycjonowania i wyznaczania kursu rzeczywistego. Ich podstawową zaletą jest możliwość przeniesienia go w dowolne miejsce, jak np.: otwarte skrzydło mostka nawigacyjnego. 1. Poligon badawczy W trakcie badań nad pilotowym systemem nawigacyjnym dla portów Szczecin i Świnoujście przeprowadzono szereg badań mających na celu ustalenie dokładności oraz błędów, jakich można się spodziewać przy pozycjonowaniu sylwetki statku na mapie elektronicznej. Jednym z elementów tego zadania było badanie dokładności kursu rzeczywistego statku. Zostało one przeprowadzone podczas manewrowania na tych akwenach promu morskiego m/f Jan Śniadecki. W trakcie badania statek wykonywał standardowe manewry wejścia i wyjścia oraz próby morskie takie, jak np. cyrkulacje i próby wężowe. Jako wzorzec kursu wykorzystano technologię RTK. Stację bazową postawiono w pobliżu główek wejściowych do portu Świnoujście tak, że swoim zasięgiem pokrywała cały port Świnoujście oraz redę portu w odległości do 10 km. 164

3 Błąd kursu w pilotowych systemach nawigacyjnych Anteny odbiorników GPS RTK umieszczono na pokładzie pelengowym, prostopadle do osi symetrii statku w odległości metra (rys. 1). Rys. 1. Położenie anten RTK na pokładzie pelengowym Na podstawie pozycji uzyskiwanych z dwóch odbiorników RTK, rejestrowanych z częstotliwością 1 Hz, wyliczano kurs rzeczywisty statku. Błąd tak określonego kursu nie przekracza 0.15º. Równocześnie z taką samą częstotliwością rejestrowano wskazania żyrokompasu oraz kurs rzeczywisty podawany przez dwuantenowy odbiornik DGPS Vector firmy CSI Wireless, który będzie wykorzystywany do pozycjonowania sylwetki statku w przenośnych pilotowych systemach nawigacyjnych Żyrokompas Żyrokompas jest sprawdzonym urządzeniem, który od kilkudziesięciu lat pomaga nawigatorom w określaniu kierunków geograficznych. Błędy instrumentalne żyrokompasów, podawane przez różnych producentów, nie przekraczają 0.5º. Jednakże podczas przemieszczania się żyrokompasu działają na niego siły, które powodują powstanie tzw. dewiacji prędkościowej (1). Odchyłka ta rośnie wraz ze wzrostem prędkości i jest największa na kursach północnych i południowych: gdzie: V dewiacja prędkościowa, KR kurs rzeczywisty, R średni promień Ziemi, prędkość obrotowa Ziemi, szerokość geograficzna. V KR tg cos V R cos V sin KR (1) 165

4 Stefan Jankowski Dewiacja szybkościowa [ş] [ş] 2,5 1,5 0,5-0, Prędkość statku statku [w] [w] Rys. 2. Dewiacja prędkościowa na szerokości geograficznej 53 N Współczesne żyrokompasy mają w większości możliwość redukcji tego odchylenia w sposób automatyczny lub też ręczny. Prom Jan Śniadecki wyposażony jest w żyrokompas firmy Sperry MK-37E, posiadający ręczną możliwość korekty kursu rzeczywistego poprzez wprowadzenie prędkości i szerokości geograficznej (rys. 3) Dwuantenowy odbiornik DGPS Rys. 3. Panel sterujący żyrokompasu W przenośnym pilotowym systemie nawigacyjnym praktycznie nie ma możliwości wykorzystania żyrokompasu statkowego, ponieważ na większości statków nie ma odpowiedniego interfejsu do połączenia się z systemem statkowym. Dlatego jako źródło pozycji statku oraz jego kursu rzeczywistego zastosowano kompas GPS Vector OEM firmy Csi Wireless. W skład urządzenia wchodzą dwa sprzężone ze sobą dwunastokanałowe odbiorniki GPS, dwie zintegrowane anteny z możliwością odbioru poprawek różnicowych ze stacji naziemnych (przybrzeżny DGPS) oraz satelitarnych (EGNOS), odbiornik poprawek różnicowych oraz urządzenia dodatkowe: żyrokompas i kompas magnetyczny. Częstotliwość uaktualniania pozycji do 5 Hz, natomiast kurs rzeczywisty może być wyznaczany do 10 razy na sekundę. Zgodnie z informacjami od producenta dokładność wyznaczania kursu rzeczywistego zależy od odległości między antenami i wynosi 0.25º, przy separacji anten 0.5 m do 0.1º dla odległości 2 m. 166

5 Błąd kursu w pilotowych systemach nawigacyjnych Urządzenie zostało przetestowane na tym samym akwenie przy następujących konfiguracjach anten i źródła poprawek różnicowych (rys. 4): położenie anten względem osi symetrii statku: równoległe, prostopadłe; odległość między antenami: 0.5 m, 1.0 m, 2.0 m; źródło poprawek różnicowych: radiolatarnia Dziwnów, EGNOS. Rys. 4. Rozmieszczenie anten kompasu GPS 2. Analiza dokładności kursów rzeczywistych Błędy kursu rzeczywistego mają istotny wpływ na umiejscowienie sylwetki statku na mapie elektronicznej. Może to być widoczne zwłaszcza podczas manewru cumowania, gdy wskazania systemu pilotowego można skonfrontować z rzeczywistością. Błędy we wskazaniach odległości do nabrzeża w obszarze rufy i dziobu w dużej mierze zależą od długości statku oraz od względnego położenia anteny [3]. Punkt obrotu sylwetki statku znajduje się w pozycji odbiornika DGPS, dlatego jeżeli antena odbiornika systemu nawigacyjnego umieszczona jest w okolicy rufy, wówczas błąd kursu będzie bardziej widoczny w punkcie A (rys. 5). Różnica s między rzeczywistą, a określoną w systemie pilotowym, odległością punktu A do nabrzeża zależy od błędu kursu rzeczywistego oraz odległości punktu A do odbiornika DGPS wzdłuż osi symetrii statku. Można ją wyznaczyć następująco: s d sin (2) gdzie: s błąd określenia odległości do nabrzeża spowodowany błędnym KR, d odległość punktów wyznaczających cylindryczną część kadłuba do odbiornika DGPS, błąd kursu rzeczywistego KR. 167

6 Stefan Jankowski Sylwetka statku na mapie elektronicznej DGPS d B A s Rzeczywista obwiednia statku Nabrzeże Rys. 5. Błąd w określeniu odległości do nabrzeża spowodowany niedokładnym kursem rzeczywistym Na rysunku 6 przedstawiono odchylenia standardowe różnic między wyznaczanymi kursami rzeczywistymi z żyrokompasu i kompasu GPS a kursem wzorcowym uzyskanym dzięki technologii RTK. Na poziomej skali znajdują się data wykonania rejestracji oraz oznaczenia wariantu konfiguracji odbiornika Vector, przy czym wartość na początku skrótu oznacza odległość między antenami, litera P lub R wskazuje odpowiednio ustawienie anten prostopadłe lub równoległe do osi symetrii statku. Natomiast ostatnia litera oznacza źródło poprawek różnicowych: D stacja referencyjna Dziwnów, E EGNOS vector-rtk gyro-rtk data I1105 I1205 O1305 I1805 O2205(cyrkulacja) I2005 O1905(cyrkulacja) O2005(cyrkulacja) O2105(cyrk+dryf) I1305 I1405 I1505(ham+akc) O1505 O1605(pr.wężowa) I1605 I1705 O1705 wariant 0.5mRD 0.5mPD 0.5mPE 1.0mRD 2.0mRD Rys. 6. Odchylenia standardowe wskazań kursów Błędy kursów w większości mieszczą się w granicach 1º, przy wariancie z poprawkami EGNOS błędy wynoszą 1.2º. Natomiast przy rozstawie anten równym 2 metry błędy kursu przekraczają wartość 5º. 168

7 Błąd kursu w pilotowych systemach nawigacyjnych Współczynniki korelacji vector-rtk rtk-gyro I1105 I1205 O1305 I1805 O2205(cyrkulacja) I2005 O1905(cyrkulacja) O2005(cyrkulacja) O2105(cyrk+dryf) I1305 I1405 I1505(ham+akc) O1505 O1605(pr.wężowa) I1605 I1705 O mRD 0.5mPD 0.5mPE 1.0mRD 2.0mRD Rys. 7. Współczynniki korelacji Analizując współczynniki korelacji (rys. 7) można stwierdzić, iż we wszystkich przypadkach korelacja jest prawie pełna. Jedynie w wariancie z satelitarnym źródłem poprawek jest słabsza, ale w dalszym ciągu bardzo wysoka. Wnioski 1. Dokładność żyrokompasu jak również kompasu GPS jest wystarczająca dla potrzeb pilotowego systemu nawigacyjnego. Błędy kursów rzeczywistych, w 68.27% przypadków, nie przekraczają 1º dla żyrokompasu i 1.2º dla kompasu GPS. 2. W przypadku kompasu GPS najlepsze wyniki uzyskano przy odległości między antenami równej 1 m. Nieznacznie się pogarszają przy rozstawie anten 0.5 metra. Natomiast przy separacji anten powyżej 1.5 metra obserwuje się znaczny spadek dokładności kursu rzeczywistego na skutek zbyt małej częstotliwości wyznaczania kursu. Dodatkowo w trakcie normalnej eksploatacji trudno jest zachować 2-centymetrową dokładność w rozstawie anten. 3. Sposób ustawienia anten w stosunku do osi symetrii nie ma wpływu na dokładność kompasu GPS. 4. Niewielki spadek dokładności kursu występuje w przypadku zastosowania poprawek różnicowych EGNOS. 5. Przy stacjonarnym pilotowym systemie nawigacyjnym, wykorzystującym żyrokompas z ręczną korektą dewiacji szybkościowej należy pamiętać, że różnica między kursem rzeczywistym a wskazywanym przez żyrokompas może wynosić, w zależności od kursu i wprowadzonej prędkości, do kilku stopni co może przeszkadzać w sytuacjach, gdy statek manewruje z niewielką prędkością, jak na przykład podczas cumowania. 169

8 Stefan Jankowski Literatura 1. Gucma S., Nawigacja pilotażowa. Gdańsk Jankowski, S., Koncepcja kształtu sylwetki statku w pilotowych systemach nawigacyjnych. Szczecin Tomczak A., Zalewski P., Evaluation of navigation safety criteria in Swinoujscie harbour by means of GNSS technology. Amsterdam Recenzenci dr inż. Wacław Morgaś, prof. AMW prof. dr hab. inż. kpt. ż.w. Stanisław Gucma Adres Autora mgr inż. Stefan Jankowski Akademia Morska w Szczecinie Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego ul. Wały Chrobrego 1/ Szczecin 170

ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Układy współrzędnych stosowane w nawigacji na akwenach ograniczonych

ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Układy współrzędnych stosowane w nawigacji na akwenach ograniczonych ISSN 0209-2069 Stanisław Gucma ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE EXPLO-SHIP 2004 Układy współrzędnych stosowane w nawigacji na akwenach ograniczonych Słowa kluczowe: nawigacja pilotażowa,

Bardziej szczegółowo

Aplikacje Systemów. Nawigacja inercyjna. Gdańsk, 2016

Aplikacje Systemów. Nawigacja inercyjna. Gdańsk, 2016 Aplikacje Systemów Wbudowanych Nawigacja inercyjna Gdańsk, 2016 Klasyfikacja systemów inercyjnych 2 Nawigacja inercyjna Podstawowymi blokami, wchodzącymi w skład systemów nawigacji inercyjnej (INS ang.

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA E X P L O - S H I P 2 0 0 6 Maciej Gucma, Stanisław Gucma Badania rzeczywiste prototypów

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE ISSN 1733-867 ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE I N Ż Y N I E R I A R U C H U M O R S K I E G O 5 Maciej Gucma, Wojciech Ślączka Badania symulacyjne wskaźnika PNS dla manewru cumowania

Bardziej szczegółowo

Podstawy Nawigacji. Kierunki. Jednostki

Podstawy Nawigacji. Kierunki. Jednostki Podstawy Nawigacji Kierunki Jednostki Program wykładów: Istota, cele, zadania i rodzaje nawigacji. Podstawowe pojęcia i definicje z zakresu nawigacji. Morskie jednostki miar. Kierunki na morzu, rodzaje,

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU INŻYNIERIA BEZPIECZEŃSTWA NAWIGACJI

I. KARTA PRZEDMIOTU INŻYNIERIA BEZPIECZEŃSTWA NAWIGACJI I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA BEZPIECZEŃSTWA NAWIGACJI. Kod przedmiotu: Nj. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego 4. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: Nawigacja

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS

Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS dr inż. kpt. ż.w. Andrzej Bąk Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS słowa kluczowe: PNDS, ENC, ECS, wizualizacja, sensory laserowe Artykuł opisuje sposób realizacji procesu wizualizacji

Bardziej szczegółowo

Badanie systemu PNDS w warunkach rzeczywistych na statku Nawigator XXI

Badanie systemu PNDS w warunkach rzeczywistych na statku Nawigator XXI dr inż. kpt. ż.w. Arkadiusz Tomczak dr inż. st. of. pokł. Paweł Zalewski mgr inż. Krzysztof Marcjan mgr inż. Marcin Przywarty inż. Bartosz Muczyński Badanie systemu PNDS w warunkach rzeczywistych na statku

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1. NAWIGACJA MORSKA, WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE, ZBOCZENIE NAWIGACYJNE. KIERUNEK NA MORZU.

ROZDZIAŁ 1. NAWIGACJA MORSKA, WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE, ZBOCZENIE NAWIGACYJNE. KIERUNEK NA MORZU. SPIS TREŚCI Przedmowa ROZDZIAŁ 1. NAWIGACJA MORSKA, WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE, ZBOCZENIE NAWIGACYJNE. KIERUNEK NA MORZU. 1.1. Szerokość i długość geograficzna. Różnica długości. Różnica szerokości. 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE I N Ż Y N I E R I A R U C H U M O R S K I E G O 2 00 5 Maciej Gucma, Wojciech Ślączka Badania symulacyjne wskaźnika PNS dla manewru

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Dęblinie Wykorzystanie systemu

Bardziej szczegółowo

Radiolokacja. Wykład 3 Zorientowania, zobrazowania ruchu, interpretacja ruchu ech na ekranie

Radiolokacja. Wykład 3 Zorientowania, zobrazowania ruchu, interpretacja ruchu ech na ekranie Radiolokacja Wykład 3 Zorientowania, zobrazowania ruchu, interpretacja ruchu ech na ekranie Zakres obserwacji Zakres obserwacji (ang.: range) wyrażony jest przez wartość promienia obszaru zobrazowanego

Bardziej szczegółowo

Temat pracy dyplomowej Promotor Dyplomant CENTRUM INŻYNIERII RUCHU MORSKIEGO. prof. dr hab. inż. kpt.ż.w. Stanisław Gucma.

Temat pracy dyplomowej Promotor Dyplomant CENTRUM INŻYNIERII RUCHU MORSKIEGO. prof. dr hab. inż. kpt.ż.w. Stanisław Gucma. kierunek: Nawigacja, : Transport morski, w roku akademickim 2012/2013, Temat dyplomowej Promotor Dyplomant otrzymania 1. Nawigacja / TM 2. Nawigacja / TM dokładności pozycji statku określonej przy wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 3(75) AKADEMII MORSKIEJ SZCZECIN Analiza błędu wyznaczania kursu rzeczywistego statku technikami GPS

ZESZYTY NAUKOWE NR 3(75) AKADEMII MORSKIEJ SZCZECIN Analiza błędu wyznaczania kursu rzeczywistego statku technikami GPS ZESZYTY NAUKOWE NR 3(75) AKADEMII MORSKIEJ SZCZECIN 005 Arkadiusz Tomczak, Paweł Zalewski Analiza błędu wyznaczania kursu rzeczywistego statku technikami GPS Słowa kluczowe: GPS, DGPS, kurs, bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

TRANSCOMP XIV INTERNATIONAL CONFERENCE COMPUTER SYSTEMS AIDED SCIENCE, INDUSTRY AND TRANSPORT

TRANSCOMP XIV INTERNATIONAL CONFERENCE COMPUTER SYSTEMS AIDED SCIENCE, INDUSTRY AND TRANSPORT TRANSCOMP XIV INTERNATIONAL CONFERENCE COMPUTER SYSTEMS AIDED SCIENCE, INDUSTRY AND TRANSPORT Artur KRÓL 1 Tadeusz STUPAK 2 system nawigacji zintegrowanej, radar, system automatycznej identyfikacji elektroniczna

Bardziej szczegółowo

System AIS. Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie

System AIS. Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie System AIS Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie - 2 - Treść prezentacji: AIS AIS i ECDIS AIS i VTS AIS i HELCOM Podsumowanie komentarz - 3 - System AIS (system

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 11 Ocena dokładności wskazań odbiornika FURUNO GP-80 systemu GPS z zewnętrznym odbiornikiem FURUNO

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

Pomiary różnicowe GNSS i serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO, KODGIS, NAWGIS. Artur Oruba specjalista administrator systemu ASG-EUPOS

Pomiary różnicowe GNSS i serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO, KODGIS, NAWGIS. Artur Oruba specjalista administrator systemu ASG-EUPOS Pomiary różnicowe GNSS i serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO, KODGIS, NAWGIS Artur Oruba specjalista administrator systemu ASG-EUPOS Plan prezentacji Techniki DGNSS/ RTK/RTN Przygotowanie do pomiarów Specyfikacja

Bardziej szczegółowo

Metoda określania pozycji wodnicy statków na podstawie pomiarów odległości statku od głowic laserowych

Metoda określania pozycji wodnicy statków na podstawie pomiarów odległości statku od głowic laserowych inż. Marek Duczkowski Metoda określania pozycji wodnicy statków na podstawie pomiarów odległości statku od głowic laserowych słowa kluczowe: algorytm gradientowy, optymalizacja, określanie wodnicy W artykule

Bardziej szczegółowo

Budowa systemu Pilotowo-Dokującego (PNDS) dla zbiornikowców LNG oraz promów morskich

Budowa systemu Pilotowo-Dokującego (PNDS) dla zbiornikowców LNG oraz promów morskich Budowa systemu Pilotowo-Dokującego (PNDS) dla zbiornikowców LNG oraz promów morskich projekt zrealizowany w ramach Działania 1.3 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013 Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 6 Ocena dokładności wskazań odbiornika Leica MK10 DGPS Szczecin 2011 Temat: Ocena zmienności

Bardziej szczegółowo

BADANIA DOSTĘPNOŚCI SYSTEMU DGPS NA DOLNEJ ODRZE RESEARCH ON THE AVAILABILITY OF DGPS SYSTEM ON THE LOWER ODRA RIVER

BADANIA DOSTĘPNOŚCI SYSTEMU DGPS NA DOLNEJ ODRZE RESEARCH ON THE AVAILABILITY OF DGPS SYSTEM ON THE LOWER ODRA RIVER ANDRZEJ BANACHOWICZ, RYSZARD BOBER, ADAM WOLSKI **, PIOTR GRODZICKI, ZENON KOZŁOWSKI *** BADANIA DOSTĘPNOŚCI SYSTEMU DGPS NA DOLNEJ ODRZE RESEARCH ON THE AVAILABILITY OF DGPS SYSTEM ON THE LOWER ODRA RIVER

Bardziej szczegółowo

RADIONAMIARY. zasady, sposoby, kalibracja, błędy i ograniczenia

RADIONAMIARY. zasady, sposoby, kalibracja, błędy i ograniczenia RADIONAMIARY zasady, sposoby, kalibracja, błędy i ograniczenia 1 Radionamierzanie jest to: Określenie kąta, zawartego między północną częścią lokalnego południka geograficznego a kierunkiem na dany obiekt,

Bardziej szczegółowo

lp tematy pracy promotor dyplomant data otrzymania tematu uwagi ZAKŁAD URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH

lp tematy pracy promotor dyplomant data otrzymania tematu uwagi ZAKŁAD URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH Tematy prac dyplomowych inżynierskich dla studentów niestacjonarnych prowadzone przez nauczycieli akademickich Instytutu Inżynierii Ruchu Morskiego na rok akademicki 2008/2009 lp tematy pracy promotor

Bardziej szczegółowo

System Automatycznej Identyfikacji. Automatic Identification System (AIS)

System Automatycznej Identyfikacji. Automatic Identification System (AIS) System Automatycznej Identyfikacji Automatic Identification System (AIS) - 2 - Systemy GIS wywodzą się z baz danych umożliwiających generację mapy numerycznej i bez względu na zastosowaną skalę mapy wykonują

Bardziej szczegółowo

BADANIE KOMPASU GPS W WARUNKACH RZECZYWISTYCH GPS COMPASS INVESTIGATION IN REAL CONDITIONS

BADANIE KOMPASU GPS W WARUNKACH RZECZYWISTYCH GPS COMPASS INVESTIGATION IN REAL CONDITIONS KRÓL Artur 1 STUPAK Tadeusz 2 system GPS, kompas, kurs statku BADANIE KOMPASU GPS W WARUNKACH RZECZYWISTYCH W artykule przedstawiono wyniki badań wskazań kompasu satelitarnego w stosunku do Ŝyrokompasu

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Analiza możliwości zastosowania kompasu elektronicznego w pilotowym systemie nawigacyjnym

ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Analiza możliwości zastosowania kompasu elektronicznego w pilotowym systemie nawigacyjnym ISSN 0209-2069 ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE EXPLO-SHIP 2004 Maciej Gucma Analiza możliwości zastosowania kompasu elektronicznego w pilotowym systemie nawigacyjnym Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Techniki różnicowe o podwyższonej dokładności pomiarów

Techniki różnicowe o podwyższonej dokładności pomiarów Techniki różnicowe o podwyższonej dokładności pomiarów Adam Ciećko, Bartłomiej Oszczak adam.ciecko@uwm.edu.pl bartek@uw.pl Zastosowanie nowoczesnych satelitarnych metod pozycjonowania i nawigacji w rolnictwie

Bardziej szczegółowo

Typowe konfiguracje odbiorników geodezyjnych GPS. dr hab. inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Typowe konfiguracje odbiorników geodezyjnych GPS. dr hab. inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Typowe konfiguracje odbiorników geodezyjnych GPS dr hab. inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie 1) RTK (Real Time Kinematics) Wymaga dwóch pracujących jednocześnie odbiorników oraz łącza radiowego

Bardziej szczegółowo

BADANIE WPŁ YWU GEOMETRII SYSTEMU NA DOKŁ ADNOŚĆ OKREŚ LANIA POZYCJI ZA POMOCĄ ODBIORNIKA GPS

BADANIE WPŁ YWU GEOMETRII SYSTEMU NA DOKŁ ADNOŚĆ OKREŚ LANIA POZYCJI ZA POMOCĄ ODBIORNIKA GPS ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLIX NR 4 (175) 2008 Andrzej Banachowicz Akademia Marynarki Wojennej Ryszard Bober, Tomasz Szewczuk, Adam Wolski Akademia Morska w Szczecinie BADANIE WPŁ

Bardziej szczegółowo

PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z EKSPLOATACJI KOMPASU SATELITARNEGO

PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z EKSPLOATACJI KOMPASU SATELITARNEGO ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLIX NR 4 (175) 2008 Andrzej Felski, Aleksander Nowak Akademia Marynarki Wojennej PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z EKSPLOATACJI KOMPASU SATELITARNEGO STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. Rysunek 1. Centrum monitoringu w Komendzie Miejskiej Policji w Gdańsku.

System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. Rysunek 1. Centrum monitoringu w Komendzie Miejskiej Policji w Gdańsku. System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. W Gdańsku tworzony jest obecnie miejski System Informacji Przestrzennej, który będzie stanowił podstawę m.in. Systemu Ratownictwa Miejskiego

Bardziej szczegółowo

Tendencje rozwoju systemów wspomagania pilota morskiego 6

Tendencje rozwoju systemów wspomagania pilota morskiego 6 FELSKI Andrzej 1 NAUS Krzysztof 2 ŚWIERCZYŃSKI Sławomir 3 WĄŻ Mariusz 4 ZWOLAN Piotr 5 Tendencje rozwoju systemów wspomagania pilota morskiego 6 WSTĘP Manewry statkiem, zwłaszcza dużym statkiem, na podejściu

Bardziej szczegółowo

Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS

Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS Ultra szybkie pozycjonowanie GNSS z zastosowaniem systemów GPS, GALILEO, EGNOS i WAAS Jacek Paziewski Paweł Wielgosz Katarzyna Stępniak Katedra Astronomii i Geodynamiki Uniwersytet Warmińsko Mazurski w

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE Andrzej Bąk I N Ż Y N I E R I A R U C H U M O R S K I E G O 2 00 5 Proces tworzenia mapy na potrzeby nawigacyjnego systemu pilotowego

Bardziej szczegółowo

Dwa podstawowe układy współrzędnych: prostokątny i sferyczny

Dwa podstawowe układy współrzędnych: prostokątny i sferyczny Lokalizacja ++ Dwa podstawowe układy współrzędnych: prostokątny i sferyczny r promień wodzący geocentrycznych współrzędnych prostokątnych //pl.wikipedia.org/ system geograficzny i matematyczny (w geograficznym

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY NAWIGACJI Pozycja statku i jej rodzaje.

PODSTAWY NAWIGACJI Pozycja statku i jej rodzaje. PODSTWY NWIGCJI Program wykładów: Istota, cele, zadania i rodzaje nawigacji. Podstawowe pojęcia i definicje z zakresu nawigacji. Morskie jednostki miar. Kierunki na morzu, rodzaje, zamiana kierunków. Systemy

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Ruchu Morskiego wykład 01. Dr inż. Maciej Gucma Pok. 343 Tel //wykłady tu//

Inżynieria Ruchu Morskiego wykład 01. Dr inż. Maciej Gucma Pok. 343 Tel //wykłady tu// Inżynieria Ruchu Morskiego wykład 01 Dr inż. Maciej Gucma Pok. 343 Tel. 91 4809 495 www.uais.eu //wykłady tu// m.gucma@am.szczecin.pl Zaliczenie Wykładu / Ćwiczeń Wykład zaliczenie pisemne Ćwiczenia -

Bardziej szczegółowo

nawigację zliczeniową, która polega na określaniu pozycji na podstawie pomiaru przebytej drogi i jej kierunku.

nawigację zliczeniową, która polega na określaniu pozycji na podstawie pomiaru przebytej drogi i jej kierunku. 14 Nawigacja dla żeglarzy nawigację zliczeniową, która polega na określaniu pozycji na podstawie pomiaru przebytej drogi i jej kierunku. Rozwiązania drugiego problemu nawigacji, tj. wyznaczenia bezpiecznej

Bardziej szczegółowo

Pomiary różnicowe GNSS i serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO, KODGIS, NAWGIS

Pomiary różnicowe GNSS i serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO, KODGIS, NAWGIS Pomiary różnicowe GNSS i serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO, KODGIS, NAWGIS Artur Oruba specjalista administrator systemu ASG-EUPOS Plan prezentacji Techniki DGNSS/ RTK/RTN Przygotowanie do pomiarów Specyfikacja

Bardziej szczegółowo

SYSTEM POZYCJONOWANIA DGPS I RTK DLA NOWO WYBUDOWANEGO TERMINALU GAZOWEGO LNG W ŚWINOUJŚCIU

SYSTEM POZYCJONOWANIA DGPS I RTK DLA NOWO WYBUDOWANEGO TERMINALU GAZOWEGO LNG W ŚWINOUJŚCIU ELEKTRYKA 2011 Zeszyt 3 (219) Rok LVII Henryk ŚNIEGOCKI Katedra Nawigacji, Akademia Morska w Gdyni SYSTEM POZYCJONOWANIA DGPS I RTK DLA NOWO WYBUDOWANEGO TERMINALU GAZOWEGO LNG W ŚWINOUJŚCIU Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Załącznik nr 2 Rozdział 1 Techniki precyzyjnego pozycjonowania w oparciu o GNSS 1. Podczas wykonywania pomiarów geodezyjnych metodą precyzyjnego pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

METODA WERYFIKACJI SYSTEMU NAWIGACJI INERCJALNEJ NA OKRĘ CIE PODWODNYM

METODA WERYFIKACJI SYSTEMU NAWIGACJI INERCJALNEJ NA OKRĘ CIE PODWODNYM ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLX NR 3 (178) 29 Andrzej Felski Aleksander Nowak Akademia Marynarki Wojennej METODA WERYFIKACJI SYSTEMU NAWIGACJI INERCJALNEJ NA OKRĘ CIE PODWODNYM STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Problem testowania/wzorcowania instrumentów geodezyjnych

Problem testowania/wzorcowania instrumentów geodezyjnych Problem testowania/wzorcowania instrumentów geodezyjnych Realizacja Osnów Geodezyjnych a Problemy Geodynamiki Grybów, 25-27 września 2014 Ryszard Szpunar, Dominik Próchniewicz, Janusz Walo Politechnika

Bardziej szczegółowo

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu

GEOMATYKA program podstawowy. dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu GEOMATYKA program podstawowy 2017 dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Wyznaczenie pozycji anteny odbiornika może odbywać się w dwojaki sposób: na zasadzie pomiarów

Bardziej szczegółowo

UNIKANIE NIEBEZPIECZNYCH SYTUACJI W ZŁYCH WARUNKACH POGODOWYCH W RUCHU STATKU NA FALI NADĄŻAJĄCEJ

UNIKANIE NIEBEZPIECZNYCH SYTUACJI W ZŁYCH WARUNKACH POGODOWYCH W RUCHU STATKU NA FALI NADĄŻAJĄCEJ MIROSŁAW JURDZIŃSKI Akademia Morska w Gdyni Katedra Nawigacji UNIKANIE NIEBEZPIECZNYCH SYTUACJI W ZŁYCH WARUNKACH POGODOWYCH W RUCHU STATKU NA FALI NADĄŻAJĄCEJ Podstawową zasadą planowania nawigacji jest

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Marine Technology Sp. z o.o. Badania naukowe i prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk przyrodniczych i technicznych. Siedziba: 71-248 Szczecin, ul. Klonowica 37 lok. 5 KRS 0000237490 Oddział: Technopark

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE. Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE. Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 2 Prezentacja informacji w odbiornikach systemów nawigacyjnych Opracował: Zatwierdził: Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 3 Kontrola poprawności pracy odbiorników systemów nawigacyjnych LABORATORIUM RADIONAWIGACJI Szczecin

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA Im Stanisława Staszica w Krakowie. Karolina Banyś

AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA Im Stanisława Staszica w Krakowie. Karolina Banyś AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA Im Stanisława Staszica w Krakowie Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Gr. I Kier. IŚ Rok: III Przedmiot: Systemy informacji przestrzennej Karolina Banyś Projekt

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE JEDNOSTKA ORGANIZACYJNA: Wydział Nawigacyjny Zakład Urządzeń Nawigacyjnych INSTRUKCJA

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE JEDNOSTKA ORGANIZACYJNA: Wydział Nawigacyjny Zakład Urządzeń Nawigacyjnych INSTRUKCJA AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE JEDNOSTKA ORGANIZACYJNA: Wydział Nawigacyjny Zakład Urządzeń Nawigacyjnych INSTRUKCJA 1 Zasada działania i obsługa żyrokompasów Laboratorium Opracował: Zatwierdził: M. Gucma,

Bardziej szczegółowo

Serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO KODGIS NAWGIS

Serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO KODGIS NAWGIS GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO KODGIS NAWGIS Artur Oruba specjalista Szkolenie Służby Geodezyjnej

Bardziej szczegółowo

Powierzchniowe systemy GNSS

Powierzchniowe systemy GNSS Systemy GNSS w pomiarach geodezyjnych 1/58 Powierzchniowe systemy GNSS Jarosław Bosy Instytut Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu e-mail: jaroslaw.bosy@up.wroc.pl Systemy GNSS

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik nawigator morski 314[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik nawigator morski 314[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 13 Strona 2 z 13 Strona 3 z 13 Strona 4 z 13 Strona 5 z 13 Strona 6 z 13 Zdający egzamin w zawodzie technik nawigator morski wykonywali zadanie praktyczne wynikające ze standardu wymagań o treści

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik nawigator morski Symbol cyfrowy zawodu: 314[01] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 314[01]-01-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut

Bardziej szczegółowo

Określanie krzywizny trajektorii płaskiej statku za pomocą GPS

Określanie krzywizny trajektorii płaskiej statku za pomocą GPS BIULETYN WAT VOL. LIX, NR 2, 2010 Określanie krzywizny trajektorii płaskiej statku za pomocą GPS ANDRZEJ BANACHOWICZ 1, ADAM WOLSKI 2, GRZEGORZ BANACHOWICZ 2 1 Akademia Marynarki Wojennej, 81-103 Gdynia,

Bardziej szczegółowo

Mapy papierowe a odbiornik GPS

Mapy papierowe a odbiornik GPS Mapy papierowe a odbiornik GPS Na polskim rynku spotykamy mapy wykonane w kilku różnych układach odniesienia, z różnymi siatkami współrzędnych prostokątnych płaskich (siatkami kilometrowymi). Istnieje

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE. Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych. Ćwiczenie nr 3

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE. Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych. Ćwiczenie nr 3 AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 3 Kontrola poprawności pracy odbiorników systemów nawigacyjnych Opracował: Zatwierdził: Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA RADOMSKA im. K. Pułaskiego PRACE NAUKOWE TRANSPORT NR...(...) 2005 WYMAGANIA DOKŁADNOŚCIOWE DLA RADAROWEGO SYSTEMU VTS

POLITECHNIKA RADOMSKA im. K. Pułaskiego PRACE NAUKOWE TRANSPORT NR...(...) 2005 WYMAGANIA DOKŁADNOŚCIOWE DLA RADAROWEGO SYSTEMU VTS POLITECHNIKA RADOMSKA im. K. Pułaskiego PRACE NAUKOWE TRANSPORT NR...(...) 2005 WYMAGANIA DOKŁADNOŚCIOWE DLA RADAROWEGO SYSTEMU VTS Henryk ŚNIEGOCKI Akademia Morska w Gdyni, Wydział Nawigacyjny ul. Morska

Bardziej szczegółowo

ASG-EUPOS wielofunkcyjny system precyzyjnego pozycjonowania i nawigacji w Polsce

ASG-EUPOS wielofunkcyjny system precyzyjnego pozycjonowania i nawigacji w Polsce ASG-EUPOS wielofunkcyjny system precyzyjnego pozycjonowania i nawigacji w Polsce Jarosław Bosy, Marcin Leończyk Główny Urząd Geodezji i Kartografii 1 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską Europejski

Bardziej szczegółowo

Pomiary GPS RTK (Real Time Kinematic)

Pomiary GPS RTK (Real Time Kinematic) Geomatyka RTK Pomiary GPS RTK (Real Time Kinematic) Metoda pomiaru kinetycznego RTK jest metodą różnicową stosującą poprawkę na przesunięcie fazowe GPS do wyliczenia współrzędnych z centymetrową dokładnością.

Bardziej szczegółowo

1304 AUTOBUSY 12/2016. Eksploatacja i testy. Krzysztof PLESKACZ WSTĘP 1. WYMAGANIA DOTYCZĄCE WYPOSAŻENIA STATKÓW WE WSKAŹNIKI KURSU

1304 AUTOBUSY 12/2016. Eksploatacja i testy. Krzysztof PLESKACZ WSTĘP 1. WYMAGANIA DOTYCZĄCE WYPOSAŻENIA STATKÓW WE WSKAŹNIKI KURSU Krzysztof PLESKACZ CENA DPUSZCZALNYCH RZBIEŻNŚCI KURSÓW RZECZYWISTYCH TRZYMANYCH Z ŻYRKMPASU I KMPASU MAGNETYCZNEG, JAK NWE SPJRZENIE NA KRYTERIUM BEZPIECZEŃSTWA NAWIGACJI Artykuł zawiera analizę wymagań

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik nawigator morski 314[01]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik nawigator morski 314[01] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik nawigator morski 314[01] Zdający egzamin w zawodzie technik nawigator morski wykonywali zadanie praktyczne wynikające ze standardu

Bardziej szczegółowo

RÓWNIARKA. System wskaźnikowy bez automatyki. Opis: System wskaźnikowy bez automatyki pozwala na odczyt aktualnego pochylenia lemiesza

RÓWNIARKA. System wskaźnikowy bez automatyki. Opis: System wskaźnikowy bez automatyki pozwala na odczyt aktualnego pochylenia lemiesza System wskaźnikowy bez automatyki System wskaźnikowy bez automatyki pozwala na odczyt aktualnego pochylenia lemiesza System podstawowy automatyczny pochyleniem lemiesza System podstawowy automatyczny z

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Imię i Nazwisko... Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Opracowanie: Piotr Wróbel 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest wyznaczenie prędkości dźwięku w powietrzu, metodą różnicy czasu przelotu. Drgania

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EKSPLOATACJI INSTALACJI FOTOWOLTAICZNEJ Z MODUŁAMI STAŁYMI I NA TRACKERZE

ANALIZA EKSPLOATACJI INSTALACJI FOTOWOLTAICZNEJ Z MODUŁAMI STAŁYMI I NA TRACKERZE ANALIZA EKSPLOATACJI INSTALACJI FOTOWOLTAICZNEJ Z MODUŁAMI STAŁYMI I NA TRACKERZE Wojciech Trzasko Wydział Elektryczny Politechnika Białostocka e-mail: w.trzasko@pb.edu.pl 09.11.2016 EPwWZR Plan Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wyznaczenie pozycji przy pomocy jednego obserwowanego obiektu... 47

Spis treści Wyznaczenie pozycji przy pomocy jednego obserwowanego obiektu... 47 Spis treści Podstawowe oznaczenia...5 1.Tabela dewiacji.....7 2. Pozycja zliczona.......8 2.1. Pozycja zliczona bez uwzględnienia działania wiatru i prądu...8 2.2. Pozycja zliczona przy uwzględnieniu działania

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie sonaru skanującego wysokiej częstotliwości w pozyskiwaniu danych obrazowych

Wykorzystanie sonaru skanującego wysokiej częstotliwości w pozyskiwaniu danych obrazowych BIULETYN WAT VOL. LIX, NR 2, 2010 Wykorzystanie sonaru skanującego wysokiej częstotliwości w pozyskiwaniu danych obrazowych ANDRZEJ STATECZNY Akademia Morska w Szczecinie, 70-500 Szczecin, Wały Chrobrego

Bardziej szczegółowo

(13)B1 PL B1. (54) Sposób oraz urządzenie do pomiaru odchyłek okrągłości BUP 21/ WUP 04/99

(13)B1 PL B1. (54) Sposób oraz urządzenie do pomiaru odchyłek okrągłości BUP 21/ WUP 04/99 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL 176148 (13)B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 307963 (22) Data zgłoszenia: 30.03.1995 (51) IntCl6 G01B 5/20 (54) Sposób

Bardziej szczegółowo

Przegląd metod zwiększania precyzji danych GPS. Mariusz Kacprzak

Przegląd metod zwiększania precyzji danych GPS. Mariusz Kacprzak Przegląd metod zwiększania precyzji danych GPS Mariusz Kacprzak Plan prezentacji: 1) Omówienie podstaw funkcjonowania GPS 2) Zasada wyznaczenie pozycji w GPS 3) Błędy wyznaczania pozycji 4) Sposoby korekcji

Bardziej szczegółowo

Wiesław Graszka naczelnik wydziału Szymon Wajda główny specjalista

Wiesław Graszka naczelnik wydziału Szymon Wajda główny specjalista Wiesław Graszka naczelnik wydziału Szymon Wajda główny specjalista Konferencja Satelitarne metody wyznaczania pozycji we współczesnej geodezji i nawigacji Wrocław 02-04. czerwca 2011 r. Wprowadzenie Zakres

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Centrum Inżynierii Ruchu Morskiego LABORATORIUM METROLOGII Ćwiczenie 4 Analiza powtarzalności i odtwarzalności pomiarów na przykładzie pomiarów radarowych Szczecin, 2010 Zespół

Bardziej szczegółowo

Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD

Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD Asystent Lądowania ILS (ang. Instrument Landing System) jest systemem wspierającym bezpieczne i precyzyjne lądowanie modelem w warunkach

Bardziej szczegółowo

I. UAKTUALNIANIE MAP

I. UAKTUALNIANIE MAP I. UAKTUALNIANIE MAP Ćwiczenie:60 minut, Demonstracja: 15 minut. Cel ćwiczenia: Stosowanie poprawek i ocena ich wartości. Postać poprawek do map elektronicznych zależy od typu mapy, której dotyczą. Inaczej

Bardziej szczegółowo

POSITION ACCURACY PROJECTING FOR TERRESTRIAL RANGING SYSTEMS

POSITION ACCURACY PROJECTING FOR TERRESTRIAL RANGING SYSTEMS XIII-th International Scientific and Technical Conference THE PART OF NAVIGATION IN SUPPORT OF HUMAN ACTIVITY ON THE SEA Naval University in Poland Institute of Navigation and Hydrography Cezary Specht,

Bardziej szczegółowo

CEL PRZEDMIOTU Ogólne zapoznanie z charakterem, istotą, przeznaczeniem i zróżnicowaniem okrętowych urządzeń nawigacyjnych

CEL PRZEDMIOTU Ogólne zapoznanie z charakterem, istotą, przeznaczeniem i zróżnicowaniem okrętowych urządzeń nawigacyjnych I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: URZĄDZENIA NAWIGACYJNE. Kod przedmiotu: Vn. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego 4. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: Wszystkie specjalności

Bardziej szczegółowo

Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji

Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Załącznik nr 7.1 STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013 Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Geodezja i geoinformatyka (Specjalność) Dr hab.

Bardziej szczegółowo

POMIAR HAŁASU ZEWNĘTRZNEGO SAMOLOTÓW ŚMIGŁOWYCH WG PRZEPISÓW FAR 36 APPENDIX G I ROZDZ. 10 ZAŁ. 16 KONWENCJI ICAO

POMIAR HAŁASU ZEWNĘTRZNEGO SAMOLOTÓW ŚMIGŁOWYCH WG PRZEPISÓW FAR 36 APPENDIX G I ROZDZ. 10 ZAŁ. 16 KONWENCJI ICAO POMIAR HAŁASU ZEWNĘTRZNEGO SAMOLOTÓW ŚMIGŁOWYCH WG PRZEPISÓW FAR 36 APPENDIX G I ROZDZ. 10 ZAŁ. 16 KONWENCJI ICAO Piotr Kalina Instytut Lotnictwa Streszczenie W referacie przedstawiono wymagania oraz zasady

Bardziej szczegółowo

Systemy odniesienia pozycji w odbiornikach nawigacyjnych. dr inż. Paweł Zalewski

Systemy odniesienia pozycji w odbiornikach nawigacyjnych. dr inż. Paweł Zalewski Systemy odniesienia pozycji w odbiornikach nawigacyjnych dr inż. Paweł Zalewski Wprowadzenie Terestryczne systemy odniesienia (terrestrial reference systems) lub systemy współrzędnych (coordinate systems)

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut InŜynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 2 Prezentacja informacji w odbiornikach systemów nawigacyjnych LABORATORIUM RADIONAWIGACJI Szczecin

Bardziej szczegółowo

Janusz Śledziński. Technologie pomiarów GPS

Janusz Śledziński. Technologie pomiarów GPS Janusz Śledziński Technologie pomiarów GPS GPS jest globalnym wojskowym systemem satelitarnym, a jego głównym użytkownikiem są siły zbrojne USA. Udostępniono go również cywilom, ale z pewnymi dość istotnymi

Bardziej szczegółowo

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej Systemy przyszłościowe Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej 1 GNSS Dlaczego GNSS? Istniejące systemy satelitarne przeznaczone są do zastosowań wojskowych. Nie mają

Bardziej szczegółowo

Nawigacja satelitarna

Nawigacja satelitarna Paweł Kułakowski Nawigacja satelitarna Nawigacja satelitarna Plan wykładu : 1. Zadania systemów nawigacyjnych. Zasady wyznaczania pozycji 3. System GPS Navstar - architektura - zasady działania - dokładność

Bardziej szczegółowo

Współrzędne geograficzne

Współrzędne geograficzne Współrzędne geograficzne Siatka kartograficzna jest to układ południków i równoleżników wykreślony na płaszczyźnie (mapie); jest to odwzorowanie siatki geograficznej na płaszczyźnie. Siatka geograficzna

Bardziej szczegółowo

Samochodowe systemy kontrolno dyspozytorskie GPS

Samochodowe systemy kontrolno dyspozytorskie GPS Samochodowe systemy kontrolno dyspozytorskie GPS Podstawowa konfiguracja systemu Prezentowany system służy do nadzoru dyspozytorskiego w służbach wykorzystujących grupy pojazdów operujących w obszarze

Bardziej szczegółowo

Wymiary akwenu w płaszczyźnie pionowej bezpieczna głębokość podawana zazwyczaj w postaci stosunku minimalnej rezerwy wody pod kilem do zanurzenia

Wymiary akwenu w płaszczyźnie pionowej bezpieczna głębokość podawana zazwyczaj w postaci stosunku minimalnej rezerwy wody pod kilem do zanurzenia IRM wykład 2 Parametry Wymiary akwenu w płaszczyźnie pionowej bezpieczna głębokość podawana zazwyczaj w postaci stosunku minimalnej rezerwy wody pod kilem do zanurzenia maksymalnego statku /T. Wymiary

Bardziej szczegółowo

CREDIBILITY OF SATELLITE NAVIGATION RECEIVERS

CREDIBILITY OF SATELLITE NAVIGATION RECEIVERS SZULC Dariusz 1 nawigacja satelitarna, dokładność odbiorników GPS WIARYGODNOŚĆ ODBIORNIKÓW NAWIGACJI SATELITARNEJ W artykule zaprezentowano wyniki statycznych pomiarów pozycji z wykorzystaniem wybranych

Bardziej szczegółowo

Naziemne systemy nawigacyjne. Wykorzystywane w nawigacji

Naziemne systemy nawigacyjne. Wykorzystywane w nawigacji Naziemne systemy nawigacyjne Wykorzystywane w nawigacji Systemy wykorzystujące radionamiary (CONSOL) Stacja systemu Consol składała się z trzech masztów antenowych umieszczonych w jednej linii w odległości

Bardziej szczegółowo

K O M P A S S A T E L I T A R N Y J A K O K O M P A S N A R E J O N Y P O L A R N E

K O M P A S S A T E L I T A R N Y J A K O K O M P A S N A R E J O N Y P O L A R N E ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIV NR 3 (194) 2013 DO I: 10.5604/0860889X/1086931 Krzysztof Różański, Andrzej Felski Akademia Marynarki Wojennej Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ. Opis przedmiotu zamówienia

Załącznik nr 1 do SIWZ. Opis przedmiotu zamówienia Marine Technology Sp. z o.o. Badania naukowe i prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk przyrodniczych i technicznych. Siedziba: 71-248 Szczecin, ul. Klonowica 37 lok. 5 KRS 0000237490 Oddział: Technopark

Bardziej szczegółowo

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych

Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych Procedura techniczna wyznaczania poziomu mocy akustycznej źródeł ultradźwiękowych w oparciu o pomiary poziomu ciśnienia akustycznego w punktach pomiarowych lub liniach omiatania na półkulistej powierzchni

Bardziej szczegółowo

AGROCOM system jazdy równoległej

AGROCOM system jazdy równoległej AGROCOM system jazdy równoległej Jerzy Koronczok Agrocom Polska. Oprogramowanie i nowe możliwości dla rolnictwa. 47-120 Żędowice GPS systemy prowadzenia równoległego Agrocom E-DRIVE: Nowości Baseline HD

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 12 Ocena dokładności wskazań odbiornika GPSMAP 230 systemu GPS Szczecin 2006 Ocena dokładności

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie B-2 POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie B-2 POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie B-2 Temat: POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI Opracowanie: dr inż G Siwiński Aktualizacja i opracowanie elektroniczne:

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA PROWADZĄCY: mgr inż. Łukasz Amanowicz Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne 3 TEMAT ĆWICZENIA: Badanie składu pyłu za pomocą mikroskopu

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE USZKODZEŃ W LITYCH ELEMENTACH ŁĄCZĄCYCH WAŁY

WYKRYWANIE USZKODZEŃ W LITYCH ELEMENTACH ŁĄCZĄCYCH WAŁY ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LI NR 4 (183) 2010 Radosł aw Pakowski Mirosł aw Trzpil Politechnika Warszawska WYKRYWANIE USZKODZEŃ W LITYCH ELEMENTACH ŁĄCZĄCYCH WAŁY STRESZCZENIE W artykule

Bardziej szczegółowo

Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych. Marcin Przywarty

Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych. Marcin Przywarty Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych Marcin Przywarty Szczecin, 2010 1 Marcin Przywarty Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych W związku

Bardziej szczegółowo

HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych. Duże jachty motorowe.

HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych. Duże jachty motorowe. HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO Program szkolenia Program szkolenia Wykaz przedmiotów: 1. Wiadomości ogólne. 2. Przepisy. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych.

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 1 Zasada działania i obsługa żyrokompasów Szczecin 2005 www.am.szczecin.pl w dziale dla studentów

Bardziej szczegółowo