KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODCZAS CIĄGŁEGO CHŁODZENIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODCZAS CIĄGŁEGO CHŁODZENIA"

Transkrypt

1 12/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2003, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 2003, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODCZAS CIĄGŁEGO CHŁODZENIA T. SZYKOWNY 1 Katedra Inżynierii Materiałowej, Wydział Mechaniczny, Akademia Techniczno-Rolnicza, Al. Prof. S. Kaliskiego 7, Bydgoszcz STRESZCZENIE Niestopowe żeliwo sferoidalne austenityzowano w temperaturze 875 lub 1000 o C, a następnie chłodzono w sposób ciągły. Prędkość chłodzenia V mieści się w zakresie 0,026 8,82 o C/s. Sporządzono wykresy CTPc. Określono ilościowy skład strukturalny osnowy żeliwa w zależności od prędkości chłodzenia. Zinterpretowano zależność kinetyki przemiany eutektoidalnej od temperatury austenityzowania. Key words: ductile cast iron, CCT diagrams 1. WSTĘP Ze względów ekonomicznych i techniczno-organizacyjnych najkorzystniejszą sytuacją byłoby, gdyby w odlewni wytapiano jeden lub dwa podstawowe gatunki żeliwa, natomiast pozostałe, uzyskiwane były na drodze obróbki cieplnej. Rodzaje ob róbki cieplnej, w których ostateczna struktura osnowy kształtuje się podczas przemiany eute k- toidalnej to normalizowanie i ferrytyzowanie żeliwa. Częstokroć stawiany jest wymóg określonego udziału poszczególnych składników osnowy [1]. Tak więc informacja o wpływie prędkości chłodzenia, poprzez zakres przemiany eutektoidalnej, której fun k- cją jest struktura obrabianego cieplnie żeliwa, ma zasadnicze znaczenie praktyczne. Celem normalizowania jest otrzymanie możliwie maksymalnej zawartości perlitu gwarantującej wysokie własności wytrzymałościowe (R m do 900 MPa) przy wydłużeniu A 5 co najmniej 2 %. Celem ferrytyzowania jest uzyskanie czysto ferrytycznej osnowy, co z kolei skutkuje najwyższą plastycznością (A 5 do 22 %) [2 ]. 1 dr inż., 111

2 Chłodzenie odlewów podczas normalizowania odbywa się zazwyczaj w spo - kojnym powietrzu. Prędkość chłodzenia jest zatem bezpośrednią funkcją grubości ścian odlewu. Dla otrzymania w pełni perlitycznej osnowy stosowane bywa również chłodzenie w strumieniu sprężonego powietrza [3]. J. Piaskowski i A. Jankowski [1] podają, że w żeliwie sferoidalnym o zawartości 2,75 2,85 % Si przy prędkości chłodzenia 0,92 1,08 o C /s w zakresie krytycznym otrzymuje się 5 %, przy prędkości 0,58 0,67 o C /s 10 %, a przy prędkości 0,33 o C /s 20 % ferrytu. Według I.A. Solncewa [4] prędkość chłodzenia wynosząca 2,5 o C /s pozwala uzyskać w żeliwie w pełni perlityczną osnowę. Z wykresów CTPc sporządzonych przez R.I. Pletnika i M.P. Brauna [5 ] wynika, że przy zawartości w żeliwie 0,58 % Mn prędkość chłodzenia powinna być większa od 4 o C /s, przy zawartości 1,02 % Mn większa od 3,11 o C /s, a przy zawartości 1,89 % Mn większa od 0,11 o C /s aby uniknąć wydzielania się ferrytu. W praktyce przemysłowej dla uzyskania perlitycznej osnowy w stanie lanym (bez obróbki cieplnej) stosuje się najczęściej dodatki cyny lub miedzi [6 ]. Jednakże, jak podaje J. Drabina [7], również przy zawartości 0,05 % Sn minimalna prędkość chłodzenia gwarantująca w pełni perlityczna osnowę wynosi 3 o C /s. Autorzy pracy [8] normalizowali klinowe próbki żeliwa sferoidalnego o zawartości 1,17 lub 0,65 % Mn, stosując temperaturę austenityzowania 900, 1000 lub 1100 o C w czasie 2 lub 16 godzin. Prędkość chłodzenia zmieniała się od 0,77 o C /s (grubość ścianki 11,5 mm) do 0,36 o C /s (grubość ścianki 50 mm). Z badań metalograficznych otrzymano, iż zwiększaniu zawartości perlitu sprzyja większa zawartość Mn, większa prędkość chłodzenia, wyższa temperatura austenityzowania. Austenityzowanie w skra j- nych warunkach (1100 o C, 16h) czyni strukturę praktycznie niezależną od prędkości chłodzenia (grubości ścianki), która praktycznie staje się niemal całkowicie perlityczną (ok. 99,5 % perlitu w żeliwie o zawartości 1,17 % Mn). Automatyzacja, a współcześnie szeroko wprowadzana do procesów obróbki cieplnej komputeryzacja wymaga informacji na temat kinetyki przemian zachodzących w stopach. Służy ona optymalizacji parametrów obróbki cieplnej. Najpełniejszy obraz kinetyki przemiany eutektoidalnej dają wykresy CTPc. Przy znanej prędkości chłodzenia pozwalają one prognozować strukturę, a zatem i własności obrabianych cieplnie odlewów. Bezpośrednim celem pracy jest określenie i zinterpretowanie wpływu prędkości chłodzenia i temperatury austenityzowania na strukturę i twardość niestopowego żeliwa sferoidalnego o małej skłonności do grafityzacji. Wykresy CTPc jak i zależność strukt u- ry i twardości od prędkości chłodzenia mogą w praktyce posłużyć do sterowania własnościami żeliwa. 2. MATERIAŁ, PROGRAM I METODYKA BADAŃ Do badań przyjęto jeden gatunek niestopowego żeliwa sferoidalnego o nas - tępującym składzie chemicznym: C- 3,53; Si 2,81; Mn 1,17; P 0,11; S 0,015, Cr 0,01; Cu 0,04; Ti - 0,1; Mg 0,08 %. Żeliwo posiada wytrzymałość na rozciąganie R m =589 MPa, wydłużenie A 5 = 3,9 %, twardość HB =

3 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Żeliwo w stanie lanym zawiera 9,7 % objętość kulkowego grafitu, 80,5 % perlitu, 19,5 % ferrytu w osnowie. Żeliwo wytopiono w żeliwiaku kwaśnym z grzanym dmuchem z wsadu składającego się z surówki hematytowej i złomu obiegowego żeliwa sferoidalnego. Żeliwo sferoidyzowano w zbiorniku żeliwiaka stopem ML5, a modyfikowano żelazokrzemem FeSi75 na rynnie spustowej. Żeliwo odlano do form piaskowych w postaci klinowych próbek YII. Z prostopadłościennej części próbki YII pobrano rurkowe próbki dylatometryczne o wymiarach 5x 3x20mm. Badania dylatometryczne wykonano na zmodernizowanym dylatometrze LS4 (indukcyjny przetwornik przemieszczeń, zapis krzywej dylatometrycznej na rejestratorze XY wyposażonym w generator znaczników czasu). Próbki nagrzewano do temperatury austenityzacji 875 lub 1000 o C z piecem, a po półgodzinnej austenityzacji chłodzono z kontrolowaną prędkością dokonując zapisu krzywej dylatometrycznej. Przyjęto dwanaście wartości prędkości chłodzenia mieszczących się w zakresie 0,026 8,82 o C /s. Na podstawie znajomości krzywych chłodzenia i temperatur A r1,1, A r1,2, M s sporządzono wykresy CTPc. Próbki dylatometryczne poddawano ilościowej analizie metalograficznej metodą siatki punktów [9] oraz pomiarom twardości metodą Vickersa HV5. Austenityzowaniu poddano również płyty żeliwne o grubości 12, 25 i 75 mm. Rejestrowano krzywe chłodzenia z których określano prędkość chłodzenia V Z miejsca pomiaru temperatury (środek płyty) pobierano próbkę, na której również wykonywano ilością analizę metalograficzną. 3. WYNIKI BADAŃ WRAZ Z ICH ANALIZĄ Z wykresu CTPc żeliwa austenityzowanego w temperaturze 875 o C wynika, iż w temperatura A r1,1 jak i A r1,2 na ogół maleje wraz ze zwiększającą się prędkością chłodzenia (rys.1). Na wykres CTPc nałożono również krzywe chłodzenia płyt żeliwnych o grubości 25 lub 75 mm. Efekt cieplny związany z przemianą eutektoidalną w tych płytach mieści się w zakresie temperatur krytycznych wyznaczonych dylatometrycznie. Podobne obserwacje można poczynić również dla żeliwa austenityzowanego w temp e- raturze 1000 o C (rys. 2). 113

4 Rys.1. Fig.1. Wykres CTPc żeliwa austenityzowanego w temperaturze 875 o C CCT diagram of cast iron austenitized in the temperature of 875 o C Rys.2. Fig. 2. Wykres CTPc żeliwa austenityzowanego w temperaturze 1000 o C CCT diagram of cast iron austenitized in the temperature of 1000 o C Porównanie przebiegów linii CTPc żeliwa austenityzowanego w temperaturze 875 o C i żeliwa austenityzowanego w temperaturze 1000 o C (rys.3) pozwala zaobserwować, iż istnieje pewna graniczna prędkość chłodzenia V g żeliwa (około prędkości 114

5 ARCHIWUM ODLEWNICTWA V6) rozdzielająca obszar przemiany eutektoidalnej na dwa zakresy. Dla prędkości chłodzenia mniejszej od prędkości granicznej wzrost temperatury austenityzacji obniża wartości temperatury początku i końca przemiany eutektoidalnej, natomiast dla prędkości chłodzenia większej od prędkości granicznej wzrost temperatury austenityzacji podwyższa wartości temperatury przemiany eutektoidalnej. Obrazowo przedstawiono tę zależność schematem na rys. 4. Rys.3. Fig.3. Porównanie wykresów CTPc żeliwa austenityzowanego w temperaturze 875 lub 1000 o C Comparison of CCT diagrams of cast iron austenitized in the temperature of 875 o C and 1000 o C Rys.4. Fig. 4. Schemat wpływu temperatury austenityzowania na położenie linii CTPc Scheme of influence of austenitizing temperature on position of the curves of CCT diagram Ze względu na rodzaj otrzymanych w wyniku ciągłego chłodzenia składników strukturalnych osnowy można wyodrębnić trzy zakresy prędkości chłodzenia. W os - nowie żeliwa chłodzonego z prędkością V1 (8,11 8,82 o C /s) istnieje jeden produkt 115

6 przemiany eutektoidalnej ścisły perlit. Występuje on w niewielkiej ilości na tle martenzytu, głównie w obszarach granicznych ziarn eutektycznych. W żeliwie austenityzowanym w temperaturze 1000 o C obserwuje się dodatkowo w pełni rozwiniętą siatkę cementytu drugorzędowego (ok. 5 % objętości) (rys.5). Żeliwo chłodzone z prędkością V2 V4 (3,89 2,63 o C /s) ma osnowę złożoną z produktów przemiany eutektoidalnej wg układu metastabilnego i stabilnego tj. perlitu i ferrytu oraz martenzytu. Żeliwo chłodzone z prędkością mniejszą od V6 (2,00 2,16 o C /s) doznaje przemiany eutektoidalnej w całej objętości osnowy). Austenit przemienia się w ferryt otoczkowy i perlit. Ze zmnie j- szaniem prędkości chłodzenia wzrasta zawartość ferrytu (rys.5), który tworzy ciągłe otoczki wokół grafitu. Rys.5. Struktura i twardość żeliwa jako funkcja prędkości chłodzenia V , P = perlit, F ferryt, M- martenzyt, C s cementyt wtórny siatkowy Fig. 5. Structure and hardness of cast iron as the function of cooling speed V , P pearlite, F ferrite, M martensite, C s secondary reticular cementite Analiza struktury końcowej żeliwa uzyskanej w wyniku ciągłego chłodzenia (rys.5), ujawnia, iż niemożliwa jest pełna perlityzacja osnowy żeliwa. Zakresy prędkości chłodzenia, podczas którego zachodzi przemiana według układu stabilnego lub metastabilnego częściowo wzajemnie się nakładają. Zakresy prędkości chłodzenia, w kt ó- rych współistnieją ferryt i perlit wraz z martenzytem wynoszą: dla żeliwa austenityzowanego w temperaturze 875 o C od 2,0 do 3,75 o C/s, dla żeliwa austenityzowanego w temperaturze 1000 o C od 2,14 do 3,89 o C/s. Prędkość chłodzenia, przy której otrzymuje 116

7 ARCHIWUM ODLEWNICTWA się maksimum perlitu w żeliwie austenityzowanym w temperaturze 875 o C wynosi 2,0 o C/s, (96,6 % perlitu) a w żeliwie austenityzowanym w temperaturze 1000 o C wynosi 2,4 o C/s (96,0 % perlitu). Na podstawie powyższych danych można stwierdzić, iż niższa temperatura austenityzacji (mniejsza zawartość węgla w austenicie) wywołuje przesunięcie wykresu CTPc w prawo. W przypadku żeliwa austenityzowanego w temperaturze 1000 o C większa wejściowa zawartość węgla w austenicie powoduje dla prędkości większych od granicznej, wydzielanie przedeutektoidalnego cementytu siatkowego, od granicy którego krystalizuje perlit. Stąd obserwowane jest wyższe położenie temperatur A r1,1 i A r1,2 dla tego przypadku. W zakresie prędkości mniejszych od prędkości granicznej przemiana eutektoidalna rozpoczyna się i kończy w niższej temperaturze, gdyż większa ilość węgla z austenitu musi być odprowadzana do wydzieleń grafitowych (grafit wtórny) przed przemianą eutektoidalną, która rozpoczyna się według układu stabilnego [10 ]. Prędkość chłodzenia płyt żeliwnych o grubości 25 lub 75 mm z temperatury 875 o C wynosi odpowiednio 0,42 i 0,21 o C/s, a chłodzonych z temperatury 1000 o C 044 i0,24 o C/s. Prędkość V płyty o grubości 12 mm chłodzonej z temperatury 1000 o C wynosi 1,16 o C/s. Struktura i twardość płyty o grubości 25 mm i 12 mm wykazuje dobrą zgodność ze strukturą i twardością próbki dylatometrycznej chłodzonej ze zbliżoną prędkością. 4. PODSUMOWANIE Przeprowadzone badania wykazują, iż zarówno prędkość chłodzenia jak i temp e- ratura austenityzowania w szerokim zakresie kształtują skład strukturalny a więc i właściwości żeliwa. Zakres prędkości chłodzenia, dla którego otrzymuje się w osnowie jednocześnie perlit, ferryt i martenzyt, wyklucza istnienie prędkości chłodzenia, gwarantującej całkowicie perlityczną osnowę żeliwa. Wyższa temperatura austenityzacji żeliwa chłodzonego z prędkością mniejszą od 1,35 o C/s powoduje nieco większą zawartość perlitu. Jakkolwiek wyższa temperatura austenityzacji sprzyja pełniejszemu ujednorodnieniu osnowy, co zawsze jest korzystne, to w żeliwie chłodzonym z większą prędkością od 1,35 o C./s występuje cementyt wtórny siatkowy. Obecność tego składnika struktury jest szkodliwa. Normalizowanie odlewów o grubości ścianki większej od 12 mm austenityzowanych w temperaturze 1000 o C nie grozi wystąpieniem cementytu siatkowego. Chłodzenie żeliwa w zakresie prędkości 2,0 0,026 o C/s zmienia skład żeliwa od perlityczno-ferrytycznego o zawartości ok. 96 % perlitu do ferrytycznoperlitycznego o zawartości % perlitu, zależnie od temperatury austenityzowania. Podany w pracy wykres struktury i twardości pozwala, przy znanej prędkości chłodzenia (grubość ścianki odlewu) prognozować strukturę i własności odlewów żeliwnych poddanych obróbce cieplnej z przemianą eutektoidalną. 117

8 LITERATURA [1] J. Piaskowski, A. Jankowski: Żeliwo sferoidalne. WNT, Warszawa, (1974) [2] L.A. Dobrzański: Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo. WNT, Gliwice-Warszawa, (2002). [3] P.S. Cowen: Foundry, nr 10, s.78, (1971). [4] I.A. Solncev: Lit. Proizv, nr 6, s.3, (1976). [5] I.R. Pletnik., M.P. Braun.: Metallov. i Term. Obrob. Met, nr 4, s.65, (1966). [6] A.Kosowski., C. Podrzucki.: Żeliwo stopowe. Wyd. II zmienione. Skrypty Uczelniane Nr Wyd. AGH-Kraków, (1981). [7] J. Drabina.: Obróbka cieplna żeliwa. Narada Monotematyczna, IMP, Serpelice s.22, (1979). [8] T. Szykowny., H. Oleszycki.: BTN. Prace Wydz. Nauk Techn., seria B, s. 59 (1981). [9] J. Ryś.: Stereologia materiałów. Kraków, (1995). [10] T. Szykowny: Badania własne niepublikowane. SUMMARY DUCTILE CAST IRON STRUCTURE FORMING DURING CONTINUOUS COOLING Plain ductile cast iron first was austenitizing in temperature of 875 or 1000 o C and next it was cooling in continuous way. Coolin speeds V were in the range from 0,026 to 8,82 /s. CCT diagrams were plotted. Qualitative structural compos ition of cast iron matrix in the function of cooling speed was temperature of austenitizing was discussed. Recenzował: prof. dr hab. inż. Marcin Perzyk 118

OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO

OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO 43/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO T. SZYKOWNY 1, K.CIECHACKI

Bardziej szczegółowo

UTWARDZANIE DYSPERSYJNE WALCOWANEGO ŻELIWA SFEROIDALNEGO

UTWARDZANIE DYSPERSYJNE WALCOWANEGO ŻELIWA SFEROIDALNEGO 17/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 UTWARDZANIE DYSPERSYJNE WALCOWANEGO ŻELIWA SFEROIDALNEGO T. SZYKOWNY

Bardziej szczegółowo

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD

KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD 54/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KONTROLA STALIWA GXCrNi72-32 METODĄ ATD S. PIETROWSKI 1, G. GUMIENNY 2

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 7. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż.

ĆWICZENIE Nr 7. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż. POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 7 Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO METODĄ ATD

OCENA JAKOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO METODĄ ATD 26/10 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 10 Archiwum O dlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 10 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OCENA JAKOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO METODĄ ATD M. STAWARZ 1, J. SZAJNAR

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH Oddział Krakowski STOP XXXIV KONFERENCJA NAUKOWA Kraków - 19 listopada 2010 r. Marcin PIĘKOŚ 1, Stanisław RZADKOSZ 2, Janusz KOZANA 3,Witold CIEŚLAK 4 WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU 35/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA

Bardziej szczegółowo

KONTROLA STALIWA NIESTOPOWEGO METODĄ ATD

KONTROLA STALIWA NIESTOPOWEGO METODĄ ATD 36/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KONTROLA STALIWA NIESTOPOWEGO METODĄ ATD S. PIETROWSKI 1, G. GUMIENNY

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 6. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował dr inż.

ĆWICZENIE Nr 6. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował dr inż. POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 6 Opracował dr inż. Sławomir

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ 73/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 52/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 J. PEZDA 1 Akademia Techniczno-Humanistyczna

Bardziej szczegółowo

ZGNIOT I REKRYSTALIZACJA ŻELIWA SFEROIDALNEGO

ZGNIOT I REKRYSTALIZACJA ŻELIWA SFEROIDALNEGO 18/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 24, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 24, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 ZGNIOT I REKRYSTALIZACJA ŻELIWA SFEROIDALNEGO T. SZYKOWNY 1, J. SZCZUTKOWSKI

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM 5/22 Archives of Foundry, Year 6, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 6, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MTERIŁOWEJ Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Przedmiot: Podstawy Nauki o Materiałach I i II, Materiały Konstrukcyjne, Współczesne Materiały

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania

Wykład 8. Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem. Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Wykład 8 Przemiany zachodzące w stopach żelaza z węglem Przemiany zachodzące podczas nagrzewania Nagrzewanie stopów żelaza powyżej temperatury 723 O C powoduje rozpoczęcie przemiany perlitu w austenit

Bardziej szczegółowo

HARTOWANIE I ODPUSZCZANIE WALCOWANEGO NA GORĄCO ŻELIWA SFEROIDALNEGO

HARTOWANIE I ODPUSZCZANIE WALCOWANEGO NA GORĄCO ŻELIWA SFEROIDALNEGO 44/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 HARTOWANIE I ODPUSZCZANIE WALCOWANEGO NA GORĄCO ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA Instytut Inżynierii Materiałowej Stale narzędziowe do pracy na zimno CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się ze składem chemicznym, mikrostrukturą, właściwościami mechanicznymi

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Samochodowych

Zespół Szkół Samochodowych Zespół Szkół Samochodowych Podstawy Konstrukcji Maszyn Materiały Konstrukcyjne i Eksploatacyjne Temat: OTRZYMYWANIE STOPÓW ŻELAZA Z WĘGLEM. 2016-01-24 1 1. Stopy metali. 2. Odmiany alotropowe żelaza. 3.

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE ODMIANY ŻELIWA O STRUKTURZE AUSFERRYTYCZNEJ. A. KOWALSKI, A. PYTEL Instytut Odlewnictwa, ul. Zakopiańska 73, Kraków

NOWOCZESNE ODMIANY ŻELIWA O STRUKTURZE AUSFERRYTYCZNEJ. A. KOWALSKI, A. PYTEL Instytut Odlewnictwa, ul. Zakopiańska 73, Kraków 97/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 NOWOCZESNE ODMIANY ŻELIWA O STRUKTURZE AUSFERRYTYCZNEJ A.

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO EN-GJS METODĄ ATD

OCENA JAKOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO EN-GJS METODĄ ATD 3/6 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 22, Rocznik 2, Nr 6 Archives of Foundry Year 22, Volume 2, Book 6 PAN - Katowice PL ISSN 1642-538 OCENA JAKOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO EN-GJS-4-15 METODĄ ATD S. PIETROWSKI 1,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 5. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż.

ĆWICZENIE Nr 5. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska. Opracował: dr inż. POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 5 Opracował: dr inż.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali OBRÓBKA CIEPLNA Obróbka cieplna stali Powstawanie austenitu podczas nagrzewania Ujednorodnianie austenitu Zmiany wielkości ziarna Przemiany w stali podczas chłodzenia Martenzytyczna Bainityczna Perlityczna

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Stale w stanie ulepszonym cieplnie Łódź 2010 Cel ćwiczenia Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

Wykresy równowagi układu żelazo-węgiel. Stabilny żelazo grafit Metastabilny żelazo cementyt

Wykresy równowagi układu żelazo-węgiel. Stabilny żelazo grafit Metastabilny żelazo cementyt Wykresy równowagi układu żelazo-węgiel Stabilny żelazo grafit Metastabilny żelazo cementyt UKŁAD RÓWNOWAGI FAZOWEJ ŻELAZO-CEMENTYT Schemat wykresu układu równowagi fazowej żelazo-węgiel i żelazo-cementyt

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne stale bainityczne

Nowoczesne stale bainityczne Nowoczesne stale bainityczne Klasyfikacja, projektowanie, mikrostruktura, właściwości oraz przykłady zastosowania Wykład opracował: dr hab. inż. Zdzisław Ławrynowicz, prof. nadzw. UTP Zakład Inżynierii

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁOWA PRODUKCYJNEGO ŻELIWA SFEROIDALNEGO. Al. Jana Pawła II 37, Kraków, 2 Odlewnia Żeliwa Ciągliwego S.A.

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁOWA PRODUKCYJNEGO ŻELIWA SFEROIDALNEGO. Al. Jana Pawła II 37, Kraków, 2 Odlewnia Żeliwa Ciągliwego S.A. 74/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁOWA PRODUKCYJNEGO ŻELIWA SFEROIDALNEGO A. TABOR

Bardziej szczegółowo

UDARNOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO FERRYTYCZNO-PERLITYCZNEGO

UDARNOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO FERRYTYCZNO-PERLITYCZNEGO 37/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 UDARNOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO FERRYTYCZNO-PERLITYCZNEGO M. S. SOIŃSKI

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego

OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA. Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego OBRÓBKA CIEPLNA STOPÓW ŻELAZA Cz. II. Przemiany austenitu przechłodzonego WPŁYW CHŁODZENIA NA PRZEMIANY AUSTENITU Ar 3, Ar cm, Ar 1 temperatury przy chłodzeniu, niższe od równowagowych A 3, A cm, A 1 A

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE 15/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

43/40 UL TRADŹWIĘKOWA KONTROLA STRUKTURY ODLEWÓW Z ŻELIW A SFEROIDALNEGO

43/40 UL TRADŹWIĘKOWA KONTROLA STRUKTURY ODLEWÓW Z ŻELIW A SFEROIDALNEGO 43/40 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 43 P AN- Katowice PL ISSN 0208-9386 UL TRADŹWIĘKOWA KONTROLA STRUKTURY ODLEWÓW

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stali Obróbka cieplna stopów: zabiegi cieplne, które mają na celu nadanie im pożądanych cech mechanicznych, fizycznych lub chemicznych przez zmianę struktury stopu. Podstawowe etapy obróbki

Bardziej szczegółowo

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl.

BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. 36/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA ŻELIWA CHROMOWEGO NA DYLATOMETRZE ODLEWNICZYM DO-01/P.Śl. STUDNICKI

Bardziej szczegółowo

Próba ocena jakości żeliwa z różną postacią grafitu w oparciu o pomiar aktywności tlenu w ciekłym stopie i wybrane parametry krzywej krystalizacji

Próba ocena jakości żeliwa z różną postacią grafitu w oparciu o pomiar aktywności tlenu w ciekłym stopie i wybrane parametry krzywej krystalizacji PROJEKT NR: POIG.01.03.01-12-061/08 Badania i rozwój nowoczesnej technologii tworzyw odlewniczych odpornych na zmęczenie cieplne Próba ocena jakości żeliwa z różną postacią grafitu w oparciu o pomiar aktywności

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE PRODUKCJI ŻELIWA SFEROIDALNEGO W WARUNKACH ODLEWNI

MONITOROWANIE PRODUKCJI ŻELIWA SFEROIDALNEGO W WARUNKACH ODLEWNI 31/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 MONITOROWANIE PRODUKCJI ŻELIWA SFEROIDALNEGO W WARUNKACH ODLEWNI

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3.

PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3. PODSTAWY OBRÓBKI CIEPLNEJ STOPÓW ŻELAZA WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE 2. PRZEMIANY PRZY NAGRZEWANIU I POWOLNYM CHŁODZENIU STALI 3. WYŻARZANIE 1. POJĘCIA PODSTAWOWE Definicja obróbki cieplnej Dziedzina

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Blok nr 3 Kształtowanie właściwości mechanicznych materiałów Ćwiczenie nr KWMM 1 Temat: Obróbka

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Wpływ róŝnych rodzajów

Bardziej szczegółowo

UDARNOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODDANEGO WYŻARZANIU GRAFITYZUJĄCEMU W CELU UZYSKANIA STRUKTURY FERRYTYCZNEJ

UDARNOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODDANEGO WYŻARZANIU GRAFITYZUJĄCEMU W CELU UZYSKANIA STRUKTURY FERRYTYCZNEJ 61/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 UDARNOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO PODDANEGO WYŻARZANIU GRAFITYZUJĄCEMU W CELU

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO 31/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH

Bardziej szczegółowo

SYNTEZA NONOCZĄSTEK WĘGLIKA WANADU W ŻELIWIE SFEROIDALNYM. Wydział Metalurgii AGH, 30-059 Kraków ul. Mickiewicza 30

SYNTEZA NONOCZĄSTEK WĘGLIKA WANADU W ŻELIWIE SFEROIDALNYM. Wydział Metalurgii AGH, 30-059 Kraków ul. Mickiewicza 30 94/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 SYNTEZA NONOCZĄSTEK WĘGLIKA WANADU W ŻELIWIE SFEROIDALNYM

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

BADANIA STRUKTURY I WŁASNOŚCI ŻELIWA SYNTETYCZNEGO HARTOWANEGO IZOTERMICZNIE W ZŁOŻU FLUIDALNYM

BADANIA STRUKTURY I WŁASNOŚCI ŻELIWA SYNTETYCZNEGO HARTOWANEGO IZOTERMICZNIE W ZŁOŻU FLUIDALNYM 18/40 Solidification of Metals and Alloys, Year 1999, Volume 1, Book No. 40 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik 1, Nr 40 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA STRUKTURY I WŁASNOŚCI ŻELIWA SYNTETYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 6.9

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 6.9 25/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY STOPÓW Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY STOPÓW Al-Si 29/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY STOPÓW Al-Si J. PIĄTKOWSKI

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA SILUMINU AK20 DODATKAMI ZŁOŻONYMI

MODYFIKACJA SILUMINU AK20 DODATKAMI ZŁOŻONYMI 41/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 DODATKAMI ZŁOŻONYMI F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

SKURCZ TERMICZNY ŻELIWA CHROMOWEGO

SKURCZ TERMICZNY ŻELIWA CHROMOWEGO 48/4 Archives of Foundry, Year 2002, Volume 2, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2002, Rocznik 2, Nr 4 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 SKURCZ TERMICZNY ŻELIWA CHROMOWEGO S. JURA 1, A. STUDNICKI 2, J. KILARSKI

Bardziej szczegółowo

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA

6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6. OBRÓBKA CIEPLNO - PLASTYCZNA 6.1. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z rodzajami obróbki cieplno plastycznej i ich wpływem na własności metali. 6.2. Wprowadzenie Obróbką cieplno-plastyczną, zwaną potocznie

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Identyfikacja materiałów

Bardziej szczegółowo

STATYSTYCZNA ANALIZA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO I STRUKTURY NA WŁAŚCIWOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO

STATYSTYCZNA ANALIZA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO I STRUKTURY NA WŁAŚCIWOŚCI ŻELIWA SFEROIDALNEGO KOMISJA BUDOWY MASZYN PAN ODDZIAŁ W POZNANIU Vol. 28 nr 3 Archiwum Technologii Maszyn i Automatyzacji 2008 WOJCIECH ŁYBACKI, KAROLINA PIASECKA STATYSTYCZNA ANALIZA WPŁYWU SKŁADU CHEMICZNEGO I STRUKTURY

Bardziej szczegółowo

KOMPOZYTOWE WARSTWY STOPOWE C Cr Mn NA ODLEWACH STALIWNYCH. Katedra Odlewnictwa Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej 2

KOMPOZYTOWE WARSTWY STOPOWE C Cr Mn NA ODLEWACH STALIWNYCH. Katedra Odlewnictwa Wydziału Mechanicznego Technologicznego Politechniki Śląskiej 2 50/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 KOMPOZYTOWE WARSTWY STOPOWE C Cr Mn NA

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SKŁADU CHEMICZNEGO I STOPNIA SFEROIDYZACJI GRAFITU NA WŁASNOŚCI MECHANICZNE ŻELIWA

WPŁYW SKŁADU CHEMICZNEGO I STOPNIA SFEROIDYZACJI GRAFITU NA WŁASNOŚCI MECHANICZNE ŻELIWA 20/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW SKŁADU CHEMICZNEGO I STOPNIA SFEROIDYZACJI GRAFITU NA WŁASNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Wpływ obróbki cieplnej na morfologi ledeburytu przenienionego w stopach podeutektycznych

Wpływ obróbki cieplnej na morfologi ledeburytu przenienionego w stopach podeutektycznych AMME 2001 10th JUBILEE INTERNATIONAL SC IENTIFIC CONFERENCE Wpływ obróbki cieplnej na morfologi ledeburytu przenienionego w stopach podeutektycznych J. Pacyna, J. Krawczyk Wydział Metalurgii i Inynierii

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE KINETYKI AUSTENITYZACJI ŻELIWA SFEROIDALNEGO PERLITYCZNEGO. W. KAPTURKIEWICZ 1 Wydział Odlewnictwa AGH, ul. Reymonta 23, Kraków

MODELOWANIE KINETYKI AUSTENITYZACJI ŻELIWA SFEROIDALNEGO PERLITYCZNEGO. W. KAPTURKIEWICZ 1 Wydział Odlewnictwa AGH, ul. Reymonta 23, Kraków 6/14 Archives of Foundry, Year 004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 164-5308 MODELOWANIE KINETYKI AUSTENITYZACJI ŻELIWA SFEROIDALNEGO PERLITYCZNEGO STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 6 Temat: Hartowność. Próba Jominy`ego Łódź 2010 WSTĘP TEORETYCZNY Pojęcie hartowności

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY CZASEM KRYSTALIZACJI EUTEKTYCZNEJ A ZABIELANIEM ŻELIWA. Z. JURA 1 Katedra Mechaniki Teoretycznej Politechniki Śląskiej

OKREŚLANIE ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY CZASEM KRYSTALIZACJI EUTEKTYCZNEJ A ZABIELANIEM ŻELIWA. Z. JURA 1 Katedra Mechaniki Teoretycznej Politechniki Śląskiej 20/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 OKREŚLANIE ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY CZASEM

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 193

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 193 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 193 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 15, Data wydania: 8 października 2015 r. AB 193 Kod identyfikacji

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO Stal BÖHLER W360 ISOBLOC jest stalą narzędziową na matryce i stemple do kucia na zimno i na gorąco. Stal ta może mieć szerokie zastosowanie, gdzie wymagane są wysoka

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI ŻELIWA SZAREGO NADTOPIONEGO WĄZKĄ LASEROWĄ. S. ADAMIAK 1 Instytut Techniki, Uniwersytet Rzeszowski Rzeszów, ul.

WŁAŚCIWOŚCI ŻELIWA SZAREGO NADTOPIONEGO WĄZKĄ LASEROWĄ. S. ADAMIAK 1 Instytut Techniki, Uniwersytet Rzeszowski Rzeszów, ul. 114/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WŁAŚCIWOŚCI ŻELIWA SZAREGO NADTOPIONEGO WĄZKĄ LASEROWĄ

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI 76/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MODYFIKACJI NA STRUKTURĘ I MORFOLOGIĘ PRZEŁOMÓW SILUMINU AlSi7

WPŁYW MODYFIKACJI NA STRUKTURĘ I MORFOLOGIĘ PRZEŁOMÓW SILUMINU AlSi7 58/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW MODYFIKACJI NA STRUKTURĘ I MORFOLOGIĘ PRZEŁOMÓW SILUMINU AlSi7 F.

Bardziej szczegółowo

BADANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROFILU TEMPERATUROWEGO DLA PROCESU WYŻARZANIA CIĄGŁEGO NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE BLACH CIENKICH ZE STALI DP

BADANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROFILU TEMPERATUROWEGO DLA PROCESU WYŻARZANIA CIĄGŁEGO NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE BLACH CIENKICH ZE STALI DP 42 Prace IMŻ 2 (2011) Ryszard MOLENDA, Roman KUZIAK Instytut Metalurgii Żelaza BADANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROFILU TEMPERATUROWEGO DLA PROCESU WYŻARZANIA CIĄGŁEGO NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE BLACH CIENKICH

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

Żeliwo stop żelaza z węglem, zawierający 2,5-4,5% C i inne pierwiastki (Si, Mn, P, S), przeznaczony do wykonywania części maszyn, urządzeń

Żeliwo stop żelaza z węglem, zawierający 2,5-4,5% C i inne pierwiastki (Si, Mn, P, S), przeznaczony do wykonywania części maszyn, urządzeń ŻELIWA NIESTOPOWE Żeliwo stop żelaza z węglem, zawierający 2,5-4,5% C i inne pierwiastki (Si, Mn, P, S), przeznaczony do wykonywania części maszyn, urządzeń przemysłowych i wyrobów codziennego użytku na

Bardziej szczegółowo

24/8 Solidilicution of Metal~ :md Alloys, No.24, 1995

24/8 Solidilicution of Metal~ :md Alloys, No.24, 1995 24/8 Solidilicution of Metal~ :md Alloys, No.24, 1995 Krzepniecie Metali i Stopów, Nr 24, /995 PAN - Oddział Katowice PL ISSN 0208-9386 WPŁ YW DODATKU KRZEMU NA ODPORNOŚĆ NA ZUŻYCIE ŚCIERNE ODLEWNICZYCH

Bardziej szczegółowo

WPŁYW RODZAJU OSNOWY I GRAFITU NA WŁAŚCIWOŚCI TRYBOLOGICZNE ŻELIWA SZAREGO

WPŁYW RODZAJU OSNOWY I GRAFITU NA WŁAŚCIWOŚCI TRYBOLOGICZNE ŻELIWA SZAREGO 5/1 Archives of Foundry, Year 2, Volume, 1 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2, Rocznik, Nr 1 PAN Katowice PL ISSN 162-538 WPŁYW RODZAJU OSNOWY I GRAFITU NA WŁAŚCIWOŚCI TRYBOLOGICZNE ŻELIWA SZAREGO F. BINCZYK

Bardziej szczegółowo

ZAPIS PROCESU KRYSTALIZACJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE

ZAPIS PROCESU KRYSTALIZACJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE 65/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ZAPIS PROCESU KRYSTALIZACJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO

Bardziej szczegółowo

2012-03-21. Charakterystyka składników - ŻELAZO Duże rozpowszechnienie w przyrodzie ok. 5% w skorupie ziemskiej. Rudy żelaza:

2012-03-21. Charakterystyka składników - ŻELAZO Duże rozpowszechnienie w przyrodzie ok. 5% w skorupie ziemskiej. Rudy żelaza: WYKRES RÓWNOWAGI FAZOWEJ STOPÓW Fe -C Zakres tematyczny 1 Charakterystyka składników - ŻELAZO Duże rozpowszechnienie w przyrodzie ok. 5% w skorupie ziemskiej Rudy żelaza: MAGNETYT - Fe 3 O 4 (ok. 72% mas.

Bardziej szczegółowo

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 5.4

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 5.4 9/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA

Bardziej szczegółowo

REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA

REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA 22/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA. opracował dr inż. Stanisław Rymkiewicz

OBRÓBKA CIEPLNA. opracował dr inż. Stanisław Rymkiewicz OBRÓBKA CIEPLNA opracował dr inż. Stanisław Rymkiewicz Schemat wykresu układu równowagi fazowej żelazo-węgiel i żelazo-cementyt t, ºC Fe 6,67 Fe 3 C stężenie masowe, C [%] C żelazo cementyt (Fe - Fe 3

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRĘDKOŚCI KRYSTALIZACJI KIERUNKOWEJ NA ODLEGŁOŚĆ MIĘDZYPŁYTKOWĄ EUTEKTYKI W STOPIE Al-Ag-Cu

WPŁYW PRĘDKOŚCI KRYSTALIZACJI KIERUNKOWEJ NA ODLEGŁOŚĆ MIĘDZYPŁYTKOWĄ EUTEKTYKI W STOPIE Al-Ag-Cu 32/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW PRĘDKOŚCI KRYSTALIZACJI KIERUNKOWEJ NA ODLEGŁOŚĆ MIĘDZYPŁYTKOWĄ

Bardziej szczegółowo

URUCHOMIENIE PRODUKCJI ARMATURY Z ŻELIWA O GWARANTOWANEJ UDARNOŚCI W NISKICH TEMPERATU- RACH

URUCHOMIENIE PRODUKCJI ARMATURY Z ŻELIWA O GWARANTOWANEJ UDARNOŚCI W NISKICH TEMPERATU- RACH 106/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 URUCHOMIENIE PRODUKCJI ARMATURY Z ŻELIWA O GWARANTOWANEJ

Bardziej szczegółowo

ŻELIWA NIESTOPOWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ŻELIWA NIESTOPOWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ŻELIWA NIESTOPOWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Żeliwo stop żelaza z węglem, zawierający 2,5 4,5% C i inne pierwiastki (Si, Mn, P,

Bardziej szczegółowo

Technologie Materiałowe II Wykład 3 Technologia hartowania stali

Technologie Materiałowe II Wykład 3 Technologia hartowania stali KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ I SPAJANIA ZAKŁAD INŻYNIERII SPAJANIA Technologie Materiałowe II Wykład 3 Technologia hartowania stali dr hab. inż. Jerzy Łabanowski, prof.nadzw. PG Kierunek studiów: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA STOPÓW UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STRUKTURA STOPÓW UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STRUKTURA STOPÓW UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wykresy układów równowagi faz stopowych Ilustrują skład fazowy

Bardziej szczegółowo

BADANIA STRUKTURALNE ŻELIWA ADI W TRANSMISYJNYM MIKROSKOPIE ELEKTRONOWYM

BADANIA STRUKTURALNE ŻELIWA ADI W TRANSMISYJNYM MIKROSKOPIE ELEKTRONOWYM 34/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA STRUKTURALNE ŻELIWA ADI W TRANSMISYJNYM MIKROSKOPIE ELEKTRONOWYM

Bardziej szczegółowo

3. Stopy żelaza z węglem

3. Stopy żelaza z węglem 3. Stopy żelaza z węglem 3.1. Charakterystyka żelaza Żelazo jest pierwiastkiem metalicznym o temperaturze topnienia 1534 C i temperaturze wrzenia 3070 C. W przyrodzie występuje głównie w postaci tlenków,

Bardziej szczegółowo

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu.

Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. STOPY ŻELAZA Ich właściwości zmieniające się w szerokim zakresie w zależności od składu chemicznego (rys) i technologii wytwarzania wyrobu. Ze względu na bardzo dużą ilość stopów żelaza z węglem dla ułatwienia

Bardziej szczegółowo

BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW

BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW 16/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW ORŁOWICZ Władysław, OPIEKUN Zenon

Bardziej szczegółowo

FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU

FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU 13/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 23, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 23, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-538 FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU Z. NIEDŹWIEDZKI

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali OBRÓBKA CIEPLNA Obróbka cieplna stali Powstawanie austenitu podczas nagrzewania Ujednorodnianie austenitu Zmiany wielkości ziarna Przemiany w stali podczas chłodzenia Martenzytyczna Bainityczna Perlityczna

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SFEROIDALNYM

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SFEROIDALNYM 3/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 26, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 26, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-538 OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I dr inż. Hanna Smoleńska UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Równowaga termodynamiczna pojęcie stosowane w termodynamice. Oznacza stan, w którym makroskopowe

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. 7. Podsumowanie

Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. 7. Podsumowanie Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej 7. Podsumowanie Praca wykazała, że mechanizm i kinetyka wydzielania w miedzi tytanowej typu CuTi4, jest bardzo złożona

Bardziej szczegółowo

LASEROWE UMACNIANIE STALI NIESTOPOWYCH. A. BYLICA 1, S. ADAMIAK 2 Instytut Techniki, Uniwersytet Rzeszowski Rzeszów, ul.

LASEROWE UMACNIANIE STALI NIESTOPOWYCH. A. BYLICA 1, S. ADAMIAK 2 Instytut Techniki, Uniwersytet Rzeszowski Rzeszów, ul. 5/6 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 22, Rocznik 2, Nr 6 Archives of Foundry Year 22, Volume 2, Book 6 PAN - Katowice PL ISSN 1642-538 LASEROWE UMACNIANIE STALI NIESTOPOWYCH A. BYLICA 1, S. ADAMIAK 2 Instytut

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE SILUMINU AlSi17Cu3Mg

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE SILUMINU AlSi17Cu3Mg 72/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE SILUMINU AlSi17Cu3Mg

Bardziej szczegółowo

Badanie zmęczenia cieplnego żeliwa w Instytucie Odlewnictwa

Badanie zmęczenia cieplnego żeliwa w Instytucie Odlewnictwa PROJEKT NR: POIG.01.03.01-12-061/08 Badania i rozwój nowoczesnej technologii tworzyw odlewniczych odpornych na zmęczenie cieplne Badanie zmęczenia cieplnego żeliwa w Instytucie Odlewnictwa Zakopane, 23-24

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 2/N. 9. Stopy aluminium z litem: budowa strukturalna, właściwości, zastosowania.

ĆWICZENIE Nr 2/N. 9. Stopy aluminium z litem: budowa strukturalna, właściwości, zastosowania. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inż. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Materiały Metaliczne II ĆWICZENIE Nr 2/N Opracowali:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DOMIESZKI CYNKU NA WŁAŚCIWOŚCI SILUMINU EUTEKTYCZNEGO. A. PATEJUK Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej WAT Warszawa

WPŁYW DOMIESZKI CYNKU NA WŁAŚCIWOŚCI SILUMINU EUTEKTYCZNEGO. A. PATEJUK Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej WAT Warszawa 34/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 000, Volume, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 000, Rocznik, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 008-9386 WPŁYW DOMIESZKI CYNKU NA WŁAŚCIWOŚCI SILUMINU

Bardziej szczegółowo

Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji

Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji PROJEKT NR: POIG.01.01.02-00-015/09 Zaawansowane materiały i technologie ich wytwarzania Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO W ODLEWACH PŁYTEK O ZRÓŻNICOWANEJ GRUBOŚCI

KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO W ODLEWACH PŁYTEK O ZRÓŻNICOWANEJ GRUBOŚCI 14/2 Archives of Foundry, Year 2001, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 2001, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY ŻELIWA SFEROIDALNEGO W ODLEWACH PŁYTEK

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY WYŻARZANIA NA WIELKOŚĆ ZIARNA

WPŁYW TEMPERATURY WYŻARZANIA NA WIELKOŚĆ ZIARNA WPŁYW TEMPERATURY WYŻARZANIA NA WIELKOŚĆ ZIARNA AUSTENITU W STALI HARDOX 450 Katarzyna Pawlak 1,* 1 Politechnika Wrocławska, Wydział Mechaniczny, Katedra Materiałoznawstwa, Wytrzymałości i Spawalnictwa,

Bardziej szczegółowo

Badanie wytwarzania korpusów granatów kumulacyjno-odłamkowych metodą wyciskania na gorąco

Badanie wytwarzania korpusów granatów kumulacyjno-odłamkowych metodą wyciskania na gorąco BIULETYN WAT VOL. LVII, NR 3, 2008 Badanie wytwarzania korpusów granatów kumulacyjno-odłamkowych metodą wyciskania na gorąco JERZY STĘPIEŃ, JAN MATERNIAK*, ZDZISŁAW KACZMAREK**, DARIUSZ SZAŁATA** Instytut

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WSTĘPNEGO PRZETAPIANIA ŻELIWA NA JAKOŚĆ NAPRAWCZYCH NAPOIN I SPOIN W ODLEWACH

WPŁYW WSTĘPNEGO PRZETAPIANIA ŻELIWA NA JAKOŚĆ NAPRAWCZYCH NAPOIN I SPOIN W ODLEWACH 82/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WSTĘPNEGO PRZETAPIANIA ŻELIWA NA JAKOŚĆ NAPRAWCZYCH

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 185228 (21) Numer zgłoszenia: 331212 ( 13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.07.1997 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA SZCZECIŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA

POLITECHNIKA SZCZECIŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA POLITECHNIKA SZCZECIŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA PRZEDMIOT: PODSTAWY NAUKI O MATERIAŁACH II (Tworzywa Metaliczne) Temat ćwiczenia: STRUKTURY STALI OBROBIONYCH

Bardziej szczegółowo