Nadpobudliwość psychoruchowa

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nadpobudliwość psychoruchowa"

Transkrypt

1 Nadpobudliwość psychoruchowa I. Definicja i przyczyny Są dzieci, które wyglądają, jakby myślały o niebieskich migdałach. Patrzą, ale nie widzą. Słuchają, ale nie słyszą tego, co się do nich mówi. Nie reagują na polecenia. Mimo prawidłowego rozwoju umysłowego, mają trudności z dłuższą koncentracją uwagi i z tego powodu nie odnoszą sukcesów w nauce. Są przy tym pełne energii i z trudem mogą usiedzieć w miejscu. Bardziej aktywne niż ich rówieśnicy i nie potrafią tej aktywności kontrolować w sposób oczekiwany przez otoczenie. Zazwyczaj impulsywne, mówią i robią natychmiast to, co właśnie przyszło im na myśl. To dzieci z zaburzeniami uwagi. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi (ADHD) to szczególne zaburzenie o podłożu neurologicznym spowodowane prawdopodobnie brakiem równowagi hormonów mózgowych, co powoduje istotne zakłócenia w procesach analizy i syntezy mózgu. Komórki mózgu nie mają między sobą bezpośrednich połączeń, a komunikują się za pomocą wysoko wyspecjalizowanych przekaźników chemicznych zwanych hormonami mózgowymi. Przypuszcza się, że u osób z ADHD istnieje zaburzona równowaga pomiędzy dwoma podstawowymi przekaźnikami: dopaminą i noradrenaliną. Dopamina wpływa bezpośrednio na stan gotowości komórek mózgu do odbioru i przetwarzania informacji oraz odpowiada za zdolność koncentrowania się umysłu na jednym bodźcu. Niedobór noradrenaliny może spowodować niedocenianie zagrożenia, nadmiar zaś sprawia, że organizm pozostaje w stanie ciągłego podniecenia. U osób bardzo impulsywnych stwierdza się także niedobór serotoniny hormonu mózgowego odpowiadającego za regulację nastroju, kontrolę zachowań i prawidłowy rytm snu. Główne przyczyny zachwiań równowagi neurohormonalnej tkwią w genach i ryzyko wystąpienia zespołu ADHD wzrasta o 50%, gdy jedno z rodziców miało lub ma to zaburzenie. Tak więc trudna sytuacja domowa, brak stałych norm, niekonsekwencja rodziców, ich impulsywność mogą tylko nasilać te objawy. Za czynniki ryzyka powstania ADHD uważa się też nadużywanie przez matkę w czasie ciąży alkoholu, narkotyków, leków i nikotyny. Nie bez znaczenia wydaje się również wpływ współczesnego hałaśliwego środowiska, w którym wielość informacji bombardujących świadomość może przyprawić o ból głowy nawet zdrowego człowieka. Interakcje niekorzystnych genów z czynnikami środowiskowymi wymuszanymi przez funkcjonowanie współczesnego społeczeństwa nasilają występowanie ADHD wśród dzieci i młodzieży. II. Symptomy zespołu zaburzeń uwagi Dziecko ruchliwe, z trudem koncentrujące się przez dłuższą chwilę, rozpraszające się pod wpływem każdego nowego bodźca nawet o słabej

2 sile, zachowuje się w sposób typowy dla wielu dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Wiele dzieci w tym wieku charakteryzuje się dużą aktywnością i ruchliwością, i nie od razu możemy mówić o ADHD. Kiedy więc możemy mówić o zaburzeniu, a kiedy jest to prawidłowość rozwojowa, cecha indywidualna? Dziecko nadmiernie aktywne, w odróżnieniu od bardzo aktywnych, ale nie zaburzonych dzieci, działa w sposób niezorganizowany, bardzo chaotycznie, bez wyraźnego celu. Amerykańska klasyfikacja zaburzeń i chorób psychicznych DSM IV R z 1994 roku charakteryzuje zespół zaburzeń uwagi i nadaktywności, wymieniając dwie listy symptomów. Na jednej znajdują się objawy nieuwagi, na drugiej wskaźniki wzmożonej aktywności ruchowej i impulsywności. Hipotezę o występowaniu u dziecka zespołu zaburzeń uwagi możemy postawić tylko wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: - dziecko ujawnia co najmniej osiem objawów z listy, - objawy te utrzymują się dłużej niż sześć miesięcy, - występują w kilku formach aktywności dziecka ( np. nie tylko w szkole, ale i w domu ), - objawy te występowały przed siódmym rokiem życia i utrzymują się uporczywie do chwili obecnej. Lista zachowań sugerujących obecność zespołu zakłóceń uwagi: Dziecko wykazuje trudności w koncentracji na szczegółach, popełnia nieuważne błędy. Nie potrafi przez dłuższy czas skupić się na zadaniu. Z trudem pozostaje na miejscu, gdy jest to wymagane. Łatwo rozprasza się pod wpływem zewnętrznych bodźców. Z trudnością oczekuje na swoją kolej w grach lub innych sytuacjach w grupach. Często wyrywa się z odpowiedzią, zanim pytanie zostanie do końca sformułowane. Sprawia wrażenie jakby nie słuchało przekazywanych komunikatów. Nie kończy zaczętych prac. Polecenia wypełnia niedokładnie. Ma kłopoty z organizacją pracy i wszelkich zajęć. Niechętnie podejmuje zadania wymagające dłuższego wysiłku intelektualnego. Gubi przybory szkolne i rzeczy potrzebne do pracy i nauki. Często przerywa lub przeszkadza innym, wtrąca się do zabaw innych dzieci. Zapomina o codziennych obowiązkach i zadaniach Często angażuje się w aktywności fizycznie niebezpieczne, nie uwzględniając możliwych konsekwencji, np. wybiega na ulicę nie upewniwszy się, czy jest bezpiecznie. W polskiej literaturze psychologicznej opisy objawów tego zespołu

3 są rozszerzone o sferę emocjonalno społeczną. U dzieci tych występują intensywne reakcje uczuciowe na różne zdarzenia i sytuacje, łatwo popadają one w złość, konflikty z rówieśnikami, obrażają się, są skłonne do płaczu. Reakcje te są krótkotrwałe, szybko mijają i ustępują emocjom o ładunku przeciwnym. Z tego powodu ich pozycja w klasie nie jest wysoka. Zwykle są one odrzucane przez kolegów lub z trudem tolerowane, choć istnieją wyjątki od tej reguły, bowiem dzieci te mają dużo zwariowanych pomysłów i potrafią ożywić nudę. 3. Wzory zachowań dzieci z zespołem ADHD Nadpobudliwość psychoruchowa w szczególny sposób przejawia się w u dzieci w młodszym wieku szkolnym. Dzieje się tak dlatego, że zmiana życia, nowe wymagania i zadania związane z rozpoczęciem nauki stwarzają sytuację, do której dziecko nadpobudliwe przystosowuje się z trudem. Zaburzenia koncentracji i nadpobudliwość znacząco wpływają na osiągnięcia szkolne oraz rozwój społeczny i emocjonalny dziecka. Wzory typowych zachowań dzieci będą się różniły w zależności od podtypu zaburzenia i można je przedstawić następująco: A. Podtyp z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi Dzieci tzw. marzycielskie. Przez rodziców i nauczycieli odbierane jako mniej zdolne i nie radzące sobie z nauką. Zwykle spokojne, ale nie są w stanie skoncentrować uwagi na tym, co mają wykonać. Nie rozumieją poleceń, źle przepisują z tablicy, mylą cyfry i znaki działań, i nie mogąc skoncentrować się na treści zadań matematycznych nie potrafią ich rozwiązać. Podtyp z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi występuje częściej u dziewczynek niż u chłopców i często jest niezauważany przez nauczycieli i rodziców, jako że nie przysparza większych problemów w utrzymaniu dyscypliny w klasie. B. Podtyp z przewagą nadpobudliwości psychoruchowej Dzieci tzw. żywe srebra. Nie mają większych kłopotów z przyswojeniem wiedzy, ale ogromne problemy z dyscypliną w klasie. Szybko się nudzą, wstają z ławki, bez pytania zabierają głos. Na przerwach nieustannie biegają, po lekcjach najchętniej robiłyby to samo, choć odpowiednio zmotywowane do odrabiania lekcji, wykonania zadania, potrafią się skupić i wykonać je od początku do końca. Częściej występuje u chłopców. C. Podtyp mieszany

4 Z tego typem ADHD mamy do czynienia najczęściej. Dzieci takie nie potrafią przestrzegać elementarnych zasad dyscypliny, jak też skoncentrować się na wykonywaniu określonych czynności. W konsekwencji mają ogromne problemy w nauce, a duża impulsywność nie przysparza im przyjaciół. Typowe zachowania w klasie to niemożność usiedzenia w miejscu, wiercenie, chodzenie po klasie, zaczepianie innych dzieci. Jeśli zostanie za coś pochwalone, natychmiast powtarza zachowanie domagając się głośno pochwały. Skupia na sobie uwagę. Trzeba mu wszystko powtarzać, bo nie słucha, zapomina o przyborach szkolnych, pracach domowych. Fakt, że lubi być w centrum zainteresowania sprawia, że dzieci z niego się śmieją. Niepowodzenia szkolne powodują, że dziecko czuje się mniej szczęśliwe, ma gorszą samoocenę. Z czasem może zacząć izolować się od rówieśników oraz wagarować. Te dzieci najtrudniej radzą sobie z rzeczywistością. Etykietka, którą dostaje dziecko nadpobudliwe sprawia, że jest mu trudniej w każdej sytuacji. Zawsze, gdy dzieje się coś złego, staje się pierwszym podejrzanym. Ten typ ADHD również występuje częściej u chłopców niż u dziewczynek. 4. Możliwość leczenia i terapii Pierwszym krokiem w podjęciu leczenia zespołu zaburzeń uwagi jest specjalistyczna diagnoza, czyli adekwatne rozpoznanie objawów. Terapia zaczyna się od tego etapu. Im więcej na ten temat wiedzą nauczyciele i rodzice, jakie są jego objawy, rodzaje i przyczyny, tym bardziej efektywny będzie sposób jego leczenia. Dzieciom łatwo rozpraszającym się, niezorganizowanym i nieuporządkowanym potrzebne są zewnętrzne ograniczenia i kontrola ze strony dorosłych. Wewnętrzny chaos może zmniejszyć stosowanie takich praktycznych pomocy jak system dziennego planowania, zapisywanie zadań do wykonania, segregatory, organizery itp. Pomaga to stopniowo odzyskiwać poczucie kontroli nad przedmiotami będącymi własnością dziecka. Bardzo ważne jest pilnowanie, aby dziecko skupiało się na wykonywaniu jednej czynności, a nie kilku. W wielu przypadkach potrzebna jest pomoc psychologiczna w postaci zaleceń i wskazówek wychowawczych, czasem też psychoterapii indywidualnej i grupowej. Czasami należy podjąć leczenie farmakologiczne. Leki nie mogą wyleczyć z nadpobudliwości, ale mogą pomóc ją przeżyć, usprawnią funkcjonowanie dziecka, poprawią koncentrację. Mogą też redukować poczucie wewnętrznego chaosu i lęku. Ich działanie polega na tym, że równoważą one zakłócenia w gospodarce neuroprzekaźników, czyli substancji odpowiedzialnych za regulację procesów samokontroli, nastroju i uwagi.

5 5. Wychowanie i edukacja dziecka z zaburzeniami uwagi Kluczową sprawą dla sukcesów szkolnych dziecka jest ogromna życzliwość, zrozumienie i ścisła współpraca rodziców, nauczycieli i wszystkich innych osób zaangażowanych w pomoc dziecku. Przede wszystkim należy wdrażać dziecko do uporządkowania działania i stopniowego wydłużania okresów koncentracji na zadaniach. Ważne jest wdrażanie go do samokontroli. Zadania powinny być dzielone na małe porcje, etapy, których osiągnięcie należy zakończyć krótkim odpoczynkiem i pochwałą. Bardzo ważny jest stały rytm dnia, pory wykonywania obowiązków i czas na odpoczynek. W postępowaniu z dziećmi z zaburzeniami uwagi, zarówno w domu, jak i szkole należy przestrzegać trzech zasad 3 x R: - regularności, czyli działania w ustalonym rodzinnym rytmie, z unikaniem gwałtownych i radykalnych zmian; spokojnego i konsekwentnego egzekwowania ustalonych reguł; ograniczania hałaśliwych dźwięków i silnych wrażeń; - rutyny, czyli wykonywania określonych czynności o ściśle określonych porach dnia, według tej samej kolejności i stałego schematu; - repetycji, czyli nieustających powtórek, wielokrotnego powtarzania prostych poleceń i upewniania się, czy dziecko je zrozumiało jest to konieczne ze względu na osłabioną u tych dzieci pamięć świeżą. Każde dziecko potrzebuje wiele zrozumienia. Dziecku nadpobudliwemu jest znacznie trudniej. Warto jednak pamiętać, że jego zachowanie męczące dla otoczenia jemu samemu sprawia również poważne problemy. Trudniej mu znaleźć przyjaciół, trudniej osiągnąć sukces w szkole, trudniej usłyszeć pochwałę od rodziców. Starajmy się im pomóc. Zaburzona koncentracja uwagi Objawy: - uczniowie bardzo szybko się rozpraszają: - zapominają polecenia; - nudzą się szybko; - szybko przerywają pracę, w połowie; - czytają bez zrozumienia; - wracają do początku, gdy przerwą pracę; - charakteryzuje je chaos odpowiedzi i Co może zrobić rodzic/nauczyciel: 1.Dawać bardzo krótkie komunikaty, formułowane w pozytywie: np.: Teraz otwórz zeszyt!, Kopiesz w ławkę!, Spakuj rzeczy!, Uwaga, zaczynamy pisać!, Śmieci!, Spójrz w zeszyt! 2. Powtórzyć polecenie krótko i czytelnie. 3. Zapisać polecenie. 4.Sprawdzić, czy uczeń wykonał to polecenie ( czy rzeczywiście otworzył zeszyt), teraz dopiero przechodzimy do następnego polecenia: np..: A teraz otwórz książkę na stronie 20.

6 natłok myśli; - bardzo dużo gestykulują; - mają trudności z zorganizowaniem sobie pracy; - unikają zadań wymagających wysiłku umysłowego; - gubią rzeczy potrzebne do pracy; - zapominają co było zadane. następnie: Spójrz na zadanie 2 na stronie 20. następnie: Zrób to zadanie. 5. Zwracać uwagę hasłowo: Spójrz na mnie!, Halo!, Zobacz!, Uwaga! i zatrzymać wzrok na dziecku. 6. Użyć dzwoneczek czy gwizdek jako krótki sygnał dźwiękowy. 7. Stanąć przy dziecku, poklepać po ramieniu, kucnąć i popatrzyć mu w oczy, prosić o powtórzenie jego słów utrzymać kontakt wzrokowy. 8. Zrobić gimnastykę śródlekcyjną. Nadmierna ruchliwość Objawy: - nerwowe ruchy rąk i stóp; - często wstają z miejsca, chodzą po klasie; - nadmiernie gadatliwe; - ciągle kręcą się; - grzebią w torbie; - gryzą ołówki; - wyrywają się do odpowiedzi, choć nie zawsze znają właściwą odpowiedź; - zaczepiają, potrącają. Co może zrobić rodzic/nauczyciel: 1. Prosić ucznia o wykonanie drobnych czynności np.: - zawieszanie mapy; - zbieranie zeszytów; - przyniesienie kredy; - zmoczenie gąbki; - przyniesienie wody do kwiatków; podlanie kwiatków; - zmycie tablicy. 2. Chwalić za każdy etap pracy, mówić powoli - to uspakaja. 3. Mało dopytywać, bo ucieknie od kontaktu; unikać pytania DLACZEGO?, w zamian: CO SKŁONIŁO CIĘ DO...? 4. Za każdym razem pokazywać mu, co robi dobrze, z czego się cieszymy. 5. Gdy biegnie na korytarzu, to zatrzymać go i utrzymać kontakt wzrokowy, spytać o imię, odciągnąć uwagę CHODŹ, POMÓŻ MI Wzmacniać pozytywnie, pochwalić jak coś zrobił dobrze np. spokojnie przesiedział 5 minut. Nadmierna impulsywność Objawy: - impuls tzn. działam już; - reakcja jest nieproporcjonalna do bodźców (agresja słowna, fizyczna); Co może zrobić rodzic/nauczyciel: 1. Dzień po dniu przypominać o zasadach. 2. Proponować: weź ołówek i pokaż na kartce jaki jesteś zły, narysuj to; 3. Wykorzystać kartkę bezpieczeństwa

7 - działają nie przewidując konsekwencji swojego działania, łatwiej podpadają, bo nie sprawdzają czy nauczyciel jest obok; - wiedzą, co powinni zrobić, ale tego nie robią; znają reguły, ale mają kłopoty z ich zastosowaniem; - są niecierpliwe, często wtrącają się do rozmowy, nie czekają na swoją kolej; - przypadkowo, nieumyślnie niszczą rzeczy; - prowokują, kłócą się; - obrażają się, kłamią; - odpowiadają nie na temat, wolą mówić niż słuchać; - generalizują: nikt mnie nie lubi / nie kocha. Zgnieć ją, podrzyj, podeptaj, wyrzuć 4. Odwrócić uwagę dziecka Chodź pomożesz mi przy Zaproponować, by poskakało na materacach lub porzucało nimi; 6. Posadzić pomiędzy dwoma flegmatycznymi prymusami. Dziecko nadpobudliwe ruchowo otrzymuje w szkole etykietę nieznośnego. W konsekwencji dzieci z ADHD: - mają niską samoocenę: - buntują się przeciwko normom społecznym; - próbują różnych używek; - są przygnębione, cierpią na depresje; - osiągają dużo niższe wyniki niż ich możliwości. Wskazówki do pracy w domu: 1. Dziecko nadpobudliwe psychoruchowo powinno mieć zapewnioną w domu atmosferę spokoju i akceptacji. 2. Należy być konsekwentnym w ustalaniu reguł, obowiązków i karceniu. 3. Osoba dorosła powinna umieć kontrolować swoje emocje w kontakcie z dzieckiem nadpobudliwym. Nie wolno reagować wybuchowo i gwałtownie. 4. Dziecku należy stwarzać poczucie bezpieczeństwa, dać mu do zrozumienia, że jest kochane, ale równocześnie być wobec niego konsekwentnym i wymagającym. 5. Wymagania wobec dziecka powinny być jasne i klarowne, aby znało swoje obowiązki i wiedziało jak powinno się zachować w danej sytuacji.

8 6. Obowiązki domowe powinny być dostosowane do jego możliwości. Przejawy chaosu eliminuje się, a dobre wykonanie zadania chwali się, docenia się trud włożony w pracę, nawet gdy efektem jest dzieło mało dokładne. 7. Dzienny rozkład zajęć dziecka powinien być uporządkowany. Jasno i wyraźnie powinien określać godzinę wstawania, posiłków, oglądania telewizji, uczenia się itp. 8. Należy ograniczyć czas oglądania telewizji, a przede wszystkim wyeliminować programy o treści agresywnej z dużym ładunkiem emocji i szybką akcją. 9. Dziecku powinno się wyznaczyć osobny pokój lub część pokoju, jako jego własny teren i miejsce do nauki, przed którym znajduje się czysta ściana bez dodatkowych elementów czy dekoracji. 10. Podczas odrabiania przez dziecko lekcji należy wyeliminować wszystkie dodatkowe bodźce, które mogą go rozproszyć, np. wyłącza się radio, chowa zbędne przedmioty z biurka. 11. Opiekunowie powinni odnosić się do dziecka z wyrozumiałością i cierpliwością, ponieważ jego zachowanie nie wynika ze złości, ale z nieumiejętności kontrolowania swego zachowania. 12. Osoby opiekujące się dzieckiem nadpobudliwym powinny nauczyć się odczytywać jego sygnały ostrzegawcze poprzedzające wybuch - aby uniknąć wybuchu należy spokojnie interweniować przez odwrócenie uwagi lub spokojne omówienie konfliktu. 13. W sytuacji konfliktowej nie należy zostawiać dziecka zbyt długo w napięciu emocjonalnym, np. odsyłać go do swojego pokoju, odraczać karę do przyjścia rodzica. Rozwiązanie konfliktu powinno nastąpić zaraz po jego zaistnieniu. 14. Opiekunowie powinni codziennie poświęcać trochę czasu na rozmowę i wspólną zabawę z dzieckiem. 15. Proponowane zabawy w chwilach wolnych to: lepienie, wycinanie, malowanie, układanie klocków. 16. Liczbę dzieci biorących udział w zabawie należy ograniczyć do jednego lub dwóch ze względu na duże rozproszenie i pobudliwość.

9 Pamiętajmy: - nie należy karać za objawy! - współpraca rodziców z nauczycielem może ułatwić dziecku z ADHD funkcjonowanie w szkole! Za M. Posdziech: Uczeń nadpobudliwy psychoruchowo

Rozpoznawanie i sposoby pracy z dziećmi z zespołem ADHD

Rozpoznawanie i sposoby pracy z dziećmi z zespołem ADHD Literka.pl Rozpoznawanie i sposoby pracy z dziećmi z zespołem ADHD Data dodania: 2004-08-29 16:00:00 ADHD (Attention Deficyt Hyperacktivity Disorder)- dla tego zespołu objawów stosuje się dwa określenia:

Bardziej szczegółowo

- występują one w kilku formach aktywności dziecka (np. nie tylko w szkole, ale i w domu);

- występują one w kilku formach aktywności dziecka (np. nie tylko w szkole, ale i w domu); Urszula Oszwa Rok: Wydawnictwo: Miejsce wydania: Są dzieci, które wyglądają jakby myślały o niebieskich migdałach. Patrzą, ale nie widzą, słyszą ale nie słuchają tego, co się do nich mówi, nie reagują

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog

Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog ADHD - nazewnictwo Wg DSM - IV TR: ADHD Attention Deficit Hyperactiviti Disorder /zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ Coraz częściej rodzice, którzy nie dają sobie rady z niespokojnym, łatwo rozpraszającym się dzieckiem, do którego nic nie

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej może występowad w 3 formach:

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej może występowad w 3 formach: Opracował: Jerzy Ratajczak Opracowanie powstało na podstawie materiałów uzyskanych na kursie "Jak uczyd efektywniej dzieci niepełnosprawne" zorganizowanym przez Centrum Doradztwa i Doskonalenia Nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Ze względu na etiologię podzielić można na:

Ze względu na etiologię podzielić można na: ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, określany w literaturze także jako zaburzenia hiperkinetyczne. Ostatnio coraz częściej mówi

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii. Literka.pl Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii. Data dodania: 2012-04-17 22:43:53 W referacie przedstawiłam, w oparciu o fachową literaturę przedmiotu, definicję

Bardziej szczegółowo

Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową

Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową Szkoła Podstawowa nr 9 im. Bohaterów Westerplatte w Koninie Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową Opracowała: Nauczyciel wspierający - Iwona Żak Wstęp Uczniowie z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Trudności wychowawcze mają tak naprawdę najlżejszy ciężar gatunkowy, poważniejsze od nich są zaburzenia emocjonalne, a jeszcze cięższe jest

Bardziej szczegółowo

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia realizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii nr WND- POKL.03.03.02-00-022/08 pt. Nauczyciel przedmiotów zawodowych, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet

Bardziej szczegółowo

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność.

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność. Mity, fakty, diagnoza i terapia ADHD, to tylko część informacji, z którymi możesz się zapoznać czytając niniejszy artykuł. Sprawdź jak zachowuje się dziecko dotknięte ADHD i co robić, aby pomóc mu odnaleźć

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie rodziców do wspomagania dziecka w uczeniu się nowej roli bycia uczniem

Przygotowanie rodziców do wspomagania dziecka w uczeniu się nowej roli bycia uczniem Przygotowanie rodziców do wspomagania dziecka w uczeniu się nowej roli bycia uczniem Dowiem się wielu ciekawych rzeczy Poznam nowych kolegów Będą ciekawe zajęcia Wiedza i umiejętności Informacja DOBRY

Bardziej szczegółowo

DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO

DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO DZIECKO NADPOBUDLIWE PSYCHORUCHOWO Nadpobudliwość psychoruchowa już od wielu lat jest tematem wielu badań, dyskusji i opracowań. To jedno z najczęściej występujących zaburzeń wieku rozwojowego. Badania

Bardziej szczegółowo

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze.

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Plan: Co to jest ADHD? Objawy ADHD Jak odróżnić ADHD od innych problemów zachowania

Bardziej szczegółowo

Przeznaczenie metody Metoda Integracji Sensorycznej jest wykorzystywana w pracy z dziećmi: z autyzmem z Zespołem Aspergera

Przeznaczenie metody Metoda Integracji Sensorycznej jest wykorzystywana w pracy z dziećmi: z autyzmem z Zespołem Aspergera Metoda Integracji Sensorycznej (SI) jest to nowoczesna i bardzo skuteczna forma diagnozy i terapii dzieci. Integracja Sensoryczna opiera się na neurofizjologicznych podstawach klinicznej obserwacji i standaryzowanych

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej.

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Gotowość szkolna- sylwetka dziecka dojrzałego i niedojrzałego do rozpoczęcia nauki w szkole Edukacja szkolna jest

Bardziej szczegółowo

PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO

PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO PRACA Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM PSYCHORUCHOWO ZALECENIA DLA NAUCZYCIELI Wiele informacji napisano już na temat dzieci nadpobudliwych psychoruchowo. Postępowanie z nimi wciąż jednak stanowi ogromny problem

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób pracować z dzieckiem z ADHD w szkole i w domu?

W jaki sposób pracować z dzieckiem z ADHD w szkole i w domu? Literka.pl W jaki sposób pracować z dzieckiem z ADHD w szkole i w domu? Data dodania: 2004-06-01 11:30:00 W ciągłych zmaganiach nauczycieli i rodziców w wychowaniu dziecka z ADHD warto przytoczyć opinię

Bardziej szczegółowo

UCZEŃ NADPOBUDLIWY PSYCHORUCHOWO - ADHD

UCZEŃ NADPOBUDLIWY PSYCHORUCHOWO - ADHD UCZEŃ NADPOBUDLIWY PSYCHORUCHOWO - ADHD Nadpobudliwość psychoruchowa (inaczej zespół nadpobudliwości, nad ruchliwość dziecięca, zespół hiperkinetyczny) w znaczeniu medycznym jest schorzeniem mającym charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

1) Najczęstsze problemy dziecka w szkole z ADHD (podtypem mieszanym): nie przestrzega reguł - skłonność do rozkazywania i kierowania

1) Najczęstsze problemy dziecka w szkole z ADHD (podtypem mieszanym): nie przestrzega reguł - skłonność do rozkazywania i kierowania ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) jest to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi (zaburzenia hiperkinetyczne). Jest to choroba przejawiająca problemy

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej...

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej... Zespół nadpobudliwości psychoruchowej..... Jak pracować z dzieckiem z ADHD? opracowała Beata Osial Zespół nadpobudliwości psychoruchowej ( ADHD ) to schorzenie w większości przypadków przekazywane dziedzicznie.

Bardziej szczegółowo

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Nie da się sformułować gotowej recepty, jak pomagać dziecku. Do każdego należy podchodzić indywidualnie. Rodzice i nauczyciele

Bardziej szczegółowo

Nasza propozycja pracy z uczniem, to dostosowanie sposobu kształcenia do możliwości i potrzeb przy wykorzystaniu wiedzy o jego preferencjach

Nasza propozycja pracy z uczniem, to dostosowanie sposobu kształcenia do możliwości i potrzeb przy wykorzystaniu wiedzy o jego preferencjach Nasza propozycja pracy z uczniem, to dostosowanie sposobu kształcenia do możliwości i potrzeb przy wykorzystaniu wiedzy o jego preferencjach sensorycznych CELE STRATEGICZNE 1. Szkoła opiera proces nauczania

Bardziej szczegółowo

Czy to już nadruchliwość psychoruchowa, a może tylko norma w rozwoju dziecka?-jak Rodzic może sobie radzić, czy coś poradzić może Nauczyciel?

Czy to już nadruchliwość psychoruchowa, a może tylko norma w rozwoju dziecka?-jak Rodzic może sobie radzić, czy coś poradzić może Nauczyciel? Czy to już nadruchliwość psychoruchowa, a może tylko norma w rozwoju dziecka?-jak Rodzic może sobie radzić, czy coś poradzić może Nauczyciel? Małgorzata Moszyńska-Dumara WSSD OLSZTYN OBJAWY KLINICZNE Brak

Bardziej szczegółowo

Uczeń zagrożony niedostosowaniem społecznym Opis przypadku We wrześniu naukę w IV klasie szkoły podstawowej rozpoczął Eryk.

Uczeń zagrożony niedostosowaniem społecznym Opis przypadku We wrześniu naukę w IV klasie szkoły podstawowej rozpoczął Eryk. Uczeń zagrożony niedostosowaniem społecznym Opis przypadku We wrześniu naukę w IV klasie szkoły podstawowej rozpoczął Eryk. Wkrótce wszyscy nauczyciele uczący w tej klasie mówili tylko o nim i o jego zachowaniach.

Bardziej szczegółowo

Z nadpobudliwością mamy do czynienia wtedy, gdy występuje przewaga procesów pobudzania nad procesami hamowania.

Z nadpobudliwością mamy do czynienia wtedy, gdy występuje przewaga procesów pobudzania nad procesami hamowania. Z nadpobudliwością mamy do czynienia wtedy, gdy występuje przewaga procesów pobudzania nad procesami hamowania. Do przyczyn nadpobudliwości można zaliczyć problemy w fazie rozwoju mózgu, uszkodzenia w

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży.

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. (Terapia Krótkoterminowa Skoncentrowana na Rozwiązaniu) Kontakt tel.: +48 600779294 e-mail: iwona@gabinetterapeutyczny.eu Iwona Czerwoniuk psychoterapeuta

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć: Agresja jak sobie z nią poradzić?

Temat zajęć: Agresja jak sobie z nią poradzić? PRZEMOC I AGRESJA WŚRÓD UCZNIÓW Temat zajęć: Agresja jak sobie z nią poradzić? Czas trwania: 45 minut Cel główny: kształtowanie u uczniów postaw zmierzających do eliminowania zachowań agresywnych oraz

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc dziecku w okresie adaptacji w klasie I?

Jak pomóc dziecku w okresie adaptacji w klasie I? Jak pomóc dziecku w okresie adaptacji w klasie I? Magdalena Czub Zespół Wczesnej Edukacji Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie Uczelnie dla szkół Adaptacja w szkole Nauczyciel Dziecko Rodzic Rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Porozumiewanie się z użytkownikami aparatów słuchowych. Rady dotyczące udanego porozumiewania się

Porozumiewanie się z użytkownikami aparatów słuchowych. Rady dotyczące udanego porozumiewania się Porozumiewanie się z użytkownikami aparatów słuchowych 5 Rady dotyczące udanego porozumiewania się Jest to piąta w serii broszur firmy Widex dotyczących słuchu i problemów z nim związanych. Porozumiewanie

Bardziej szczegółowo

pozytywnych zachowań dziecka i chwalenie za nie oraz rygorystyczne przestrzeganie norm i zasad.

pozytywnych zachowań dziecka i chwalenie za nie oraz rygorystyczne przestrzeganie norm i zasad. ADHD ADHD czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji występuje u około 3-10 % dzieci w młodszym wieku szkolnym, z tego tylko 1/5 poddawana jest leczeniu. ADHD może przejawiać

Bardziej szczegółowo

ADHD u dzieci w wieku szkolnym

ADHD u dzieci w wieku szkolnym ADHD u dzieci w wieku szkolnym ADHD czyli Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (skrót z ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) określany jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

- Jak pomóc dziecku by lepiej się uczyło?

- Jak pomóc dziecku by lepiej się uczyło? - Jak pomóc dziecku by lepiej się uczyło? Możliwości uczenia się Pracy nauczyciela Świadomości ucznia Środowiska rodzinnego i sytuacji materialnej ucznia Wykształcenia rodziców Atmosfery klasy Grupy rówieśniczej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

CZY NASZE DZIECKO MOŻE

CZY NASZE DZIECKO MOŻE CZY NASZE DZIECKO MOŻE JUŻ IŚĆ DO SZKOŁY? Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 2 im. ks. dra S. Wilczewskiego w Katowicach OBOWIĄZEK SZKOLNY W KRAJACH EUROPEJSKICH GOTOWOŚĆ SZKOLNA Osiągnięcie przez

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla grup przedszkolnych i klas pierwszych Jestem wesołym uczniem Opracował zespół wychowawców klas 0-III 1. Idea i założenia teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Attention Deficyt Disorder Attention Deficyt Hiperactivity Disorder ADD / ADHD. Oprac. Adam M. Zalepa

Attention Deficyt Disorder Attention Deficyt Hiperactivity Disorder ADD / ADHD. Oprac. Adam M. Zalepa Attention Deficyt Disorder Attention Deficyt Hiperactivity Disorder ADD / ADHD Oprac. Adam M. Zalepa ADHD / ADD Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi (Attention Deficyt/Hiperactivity

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty.

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty. www.pracowniaterapeutyczna.pl kontakt telefoniczny 501 640 703 OGÓLNE WARUNKI SZKOLEŃ Organizujemy szkolenia z naboru indywidualnego oraz przyjmujemy zamówienia dla grup. Realizacja szkoleń następuje po

Bardziej szczegółowo

ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zespół hiperkinetyczny lub zespół nadpobudliwości psychoruchowej

ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zespół hiperkinetyczny lub zespół nadpobudliwości psychoruchowej ADHD - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zespół hiperkinetyczny lub zespół nadpobudliwości psychoruchowej Jedno z najczęstszych zaburzeń wieku rozwojowego. ZauwaŜane

Bardziej szczegółowo

Co to jest ADHD i jak je rozpoznać?

Co to jest ADHD i jak je rozpoznać? Co to jest ADHD i jak je rozpoznać? Opracowanie: Anna Kropiewnicka Nadpobudliwość psychoruchowa ma swój początek zwykle w ciągu pierwszych 5 lat życia dziecka. W tym okresie trudno ją jednak rozpoznać.

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO

SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO 1. Zadbanie, aby dziecko miało stałe miejsce do uczenia się, w którym znajdują się wszystkie potrzebne przedmioty. 2. Podczas odrabiania lekcji ważne jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Rozwoju Edukacji

Ośrodek Rozwoju Edukacji Ośrodek Rozwoju Edukacji Karta Indywidualnych Potrzeb Ucznia Termin założenia karty 20.09.2011r. IMIĘ (IMIONA) I NAZWISKO Ucznia Kamil klasa IV Nazwa przedszkola/szkoły lub placówki zakładającej Kartę.

Bardziej szczegółowo

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym - objawy i metody postępowania Dr hab. Aneta R. Borkowska Zakład Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii UMCS Lublin Nadpobudliwość

Bardziej szczegółowo

SYLWIA WALERYCH PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH

SYLWIA WALERYCH PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH SYLWIA WALERYCH ADHD ADHD PROFESJONALNE PUBLIKACJE DLA SZKÓŁ I PLACÓWEK OŚWIATOWYCH Praca z dzieckiem z ADHD Autor: Sylwia Walerych psycholog, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, pracuje z dziećmi

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

Anna Stocka JAK RODZINA MOŻE POMÓC DZIECKU NADPOBUDLIWEMU PSYCHORUCHOWO?

Anna Stocka JAK RODZINA MOŻE POMÓC DZIECKU NADPOBUDLIWEMU PSYCHORUCHOWO? Anna Stocka JAK RODZINA MOŻE POMÓC DZIECKU NADPOBUDLIWEMU PSYCHORUCHOWO? Moje dziecko nigdy nie usiedzi na miejscu. Ciągle słyszę że Darek z kimś się pobił, w przedszkolu skarżą się że nie można koło niego

Bardziej szczegółowo

Skala Gotowości Szkolnej SGS 0 0

Skala Gotowości Szkolnej SGS 0 0 Skala Gotowości Szkolnej SGS 0 0 Dane o dziecku Imię i nazwisko: Płeć CHŁOPIEC DZIEWCZYNKA Data urodzenia Wiek MŁ ST Obserwacja wstępna: Data rozpoczęcia Data zakończenia Obserwacja końcowa: Data rozpoczęcia

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej Zespół nadpobudliwości psychoruchowej 1. Charakterystyka objawów Zespół nadpobudliwości psychoruchowej w terminologii medycznej określany jest jako zespół hiperkinetyczny lub zespół ADHD (od angielskiej

Bardziej szczegółowo

Edyta Antoniuk. Strategia postępowania wobec uczennicy przejawiającej symptomy ryzyka dysleksji

Edyta Antoniuk. Strategia postępowania wobec uczennicy przejawiającej symptomy ryzyka dysleksji Edyta Antoniuk Strategia postępowania wobec uczennicy przejawiającej symptomy ryzyka dysleksji Edyta Antoniuk - nauczyciel w Prywatnej Szkole Podstawowej nr 69 w Warszawie Obserwacja ucznia/uczennicy -

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

INNE W DOMU, INNE W PRZEDSZKOLU

INNE W DOMU, INNE W PRZEDSZKOLU INNE W DOMU, INNE W PRZEDSZKOLU Bywa, że w czasie rozmów indywidualnych nauczycielki z rodzicami wychodzi na jaw, że dziecko zupełnie inaczej zachowuje się w domu a inaczej w grupie przedszkolnej. Rodzice

Bardziej szczegółowo

10 SEKRETÓW NAJLEPSZYCH OJCÓW 1. OKAZUJ SZACUNEK MATCE SWOICH DZIECI 2. DAJ DZIECIOM SWÓJ CZAS

10 SEKRETÓW NAJLEPSZYCH OJCÓW 1. OKAZUJ SZACUNEK MATCE SWOICH DZIECI 2. DAJ DZIECIOM SWÓJ CZAS 10 SEKRETÓW NAJLEPSZYCH OJCÓW 1. OKAZUJ SZACUNEK MATCE SWOICH DZIECI Jedną z najlepszych rzeczy, jaką ojciec może zrobić dla swoich dzieci, to okazywać szacunek dla ich mamy. Jeśli jesteś żonaty, dbaj

Bardziej szczegółowo

NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI

NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI NOWA JAKOŚĆ DOSKONALENIA NAUCZYCIELI W POWIECIE M Szkoła Podstawowa w Damicach Obszar do wsparcia w roku szkolnym 2013/2014 PRACA Z UCZNIEM ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Wybór zakresu szkolenia

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8

WEWNĄTRZSZKOLNY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 W ZIELONEJ GÓRZE ZAŁOŻENIA OGÓLNE: 1. Ocenianiu podlegają: a) Osiągnięcia edukacyjne. b) Zachowanie ucznia. KLASYFIKACJA: 1. Rok szkolny

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI (w ICD 10 zespół hiperkinetyczny)

ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI (w ICD 10 zespół hiperkinetyczny) ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI (w ICD 10 zespół hiperkinetyczny) Diagnozowanie wg klasyfikacji DSM IV A 1. Sześć lub więcej z podanych niżej objawów zaburzeń koncentracji

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ. Szkoła Podstawowa nr 273 im. Aleksandra Landy

KRYTERIA OCEN W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ. Szkoła Podstawowa nr 273 im. Aleksandra Landy KRYTERIA OCEN W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ Szkoła Podstawowa nr 273 im. Aleksandra Landy W klasach I-III szkoły podstawowej uczeń w ciągu dnia pracy za wykonane zadanie edukacyjne otrzymuje krótką ocenę

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Opracował zespół wychowawców klas IV-VI 1. Idea i założenia teoretyczne programu Sytuacja

Bardziej szczegółowo

Rola dorosłych w rozwoju dziecka. Spotkanie z rodzicami Opracowanie: Paulina Lica

Rola dorosłych w rozwoju dziecka. Spotkanie z rodzicami Opracowanie: Paulina Lica Rola dorosłych w rozwoju dziecka Spotkanie z rodzicami Opracowanie: Paulina Lica Wiek przedszkolny to okres intensywnego rozwoju dziecka. Rodzicom dane jest codzienne uczestniczenie w tym procesie. Ich

Bardziej szczegółowo

ADHD. objawów: nadruchliwości, impulsywności orazzaburzeń uwagi. Objawy zespołu mogą być

ADHD. objawów: nadruchliwości, impulsywności orazzaburzeń uwagi. Objawy zespołu mogą być ADHD Jak pomóc dziecku z zespołem hiperkinetycznym (ADHD) w domu? Na ogół cieszymy się, kiedy nasze dzieci mają dużo energii, tysiąc pomysłów na sekundę i wiele z nich wprowadzają od razu w życie. Wydaje

Bardziej szczegółowo

Program Samodzielny Uczeń skierowany do uczniów klas I- III SP

Program Samodzielny Uczeń skierowany do uczniów klas I- III SP Program Samodzielny Uczeń skierowany do uczniów klas I- III SP Zespołu Szkół Samorządowych w Łagiewnikach Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II i Gimnazjum im. Piastów Śląskich w Łagiewnikach WSTĘP Samodzielność

Bardziej szczegółowo

Scenariusz godziny wychowawczej

Scenariusz godziny wychowawczej Scenariusz godziny wychowawczej Temat zajęć: Dlaczego warto się uczyć? Cele: uczeń: - wyjaśnia znaczenie słowa motywacja - podaje motywy uczenia się - zna rodzaje motywacji: wewnętrzną i zewnętrzną i ich

Bardziej szczegółowo

Uzależnienie behawioralne. Co to takiego?

Uzależnienie behawioralne. Co to takiego? Uzależnienie behawioralne. Co to takiego? Uzależnienie behawioralne? Nałogowe zachowanie? Czy to jest zaraźliwe?! Na pewno słyszałe(a)ś o uzależnieniu od alkoholu, papierosów i narkotyków. Mówią o tym

Bardziej szczegółowo

Na końcu dokumentu znajdziesz wyjaśnienie dotyczące korzystania z arkusza.

Na końcu dokumentu znajdziesz wyjaśnienie dotyczące korzystania z arkusza. Na końcu dokumentu znajdziesz wyjaśnienie dotyczące korzystania z arkusza. SKALA ZACHOWANIA DZIECKA 4-5-LETNIEGO ROZWÓJ POZNAWCZY KOMPETENCJE JĘZYKOWE I. Zdolność do koncentrowania uwagi 1. Nie skupia

Bardziej szczegółowo

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI KONCENTRACJI UWAGI Opracowała Emilia Szeliga na podstawie warsztatów organizowanych przez Wydawnictwo MAC w dniu 24.11.2005r. oraz literatury przedstawionej

Bardziej szczegółowo

ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA

ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA Strona1 ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA Cz. III Aby uzyskać namacalny efekt oddziaływania energii Żywiołu Wody w Twoim życiu - jednocześnie korzystaj i z przygotowanych tu ćwiczeń i z opisu procesów nagranych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I - III SP zgodny z nową podstawą programową

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I - III SP zgodny z nową podstawą programową Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I - III SP zgodny z nową podstawą programową Nauczyciel: Anna Synoradzka Liczba godzin tygodniowo w klasach I-III: 2 godziny 1. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki)

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki) DIAGNOZA WSTĘPNA Motywacja do uczenia się definiowana jest jako znaczenie i wartość nauki dla danego człowieka, jaką ów człowiek jej przypisuje, i charakteryzowana przez długoterminowe zaangażowanie się

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO kl. I-III ROK SZKOLNY 2016/2017

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO kl. I-III ROK SZKOLNY 2016/2017 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO kl. I-III ROK SZKOLNY 2016/2017 1) Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW

DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW CO TO JEST DEPRESJA? Depresja jako choroba czyli klinicznie rozpoznany zespół depresyjny to długotrwały, szkodliwy i poważny

Bardziej szczegółowo

Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV

Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV Uczeń ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi wynikającymi z zaburzeń komunikacji językowej Opis przypadku Wychowawczyni klasy IV przeglądając dokumenty swoich nowych uczniów, znalazła wśród

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III)

Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III) Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III) opracowały: mgr Agnieszka Kicman mgr Danuta Wiatr 2 Spis treści : 1.Wstęp... 3 2.Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać dziecko w II etapie edukacyjnym?

Jak wspierać dziecko w II etapie edukacyjnym? Jak wspierać dziecko w II etapie edukacyjnym? Cały cykl nauczania to przekraczanie kolejnych progów, granic wyznaczających poszczególne etapy kształcenia. Często są one dodatkowo podkreślone np. sprawdzianem

Bardziej szczegółowo

Dyskalkulia - zaburzenie zdolności rozpoznawania liczb i liczenia. Może być wrodzona lub wtórna.

Dyskalkulia - zaburzenie zdolności rozpoznawania liczb i liczenia. Może być wrodzona lub wtórna. Czym jest ADHD ADHD jest sformułowaniem, które coraz częściej słyszymy w szkołach. Stwierdzenie, że dziecko cierpi na ADHD jest często negatywnie odbierane przez rodziców i otoczenie. Zdarza się również,

Bardziej szczegółowo

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej:

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: 1 1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: POZIOM OSIĄGNIĘĆ Wspaniały Bardzo dobry Dobry Wystarczający OCENA WYMAGANIA EDUKACYJNE WSPANIALE oznaczane literą A Wymagania dotyczą

Bardziej szczegółowo

wzrasta drażliwość. Takie objawy nie mieszczą się w ramach klasyfikacji dotyczącej depresji. W związku z tym zdarza się, że u dzieci cierpiących na

wzrasta drażliwość. Takie objawy nie mieszczą się w ramach klasyfikacji dotyczącej depresji. W związku z tym zdarza się, że u dzieci cierpiących na Hasło tegorocznych Światowych Dni Zdrowia obchodzonych 7 kwietnia brzmi: Depresja - porozmawiajmy o niej. Specjaliści pracujący w naszej szkole zachęcają wszystkich rodziców do pogłębienia wiedzy na temat

Bardziej szczegółowo

Dostosowanie Przedmiotowego Systemu Oceniania z Matematyki do możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dostosowanie Przedmiotowego Systemu Oceniania z Matematyki do możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dostosowanie Przedmiotowego Systemu Oceniania z Matematyki do możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi 1 Uczniowie, którzy uzyskali opinię Poradni Psychologiczno-pedagogicznej o specjalnych

Bardziej szczegółowo

Dojrzałość szkolna dziecka

Dojrzałość szkolna dziecka Dojrzałość szkolna dziecka Dojrzałość szkolna Według B. Wilgockiej-Okoń dojrzałość szkolna to osiągnięcie przez dziecko takiego stopnia rozwoju intelektualnego, społecznego i fizycznego, jaki umożliwi

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna 1. Osoby wdrażające innowacje: mgr Justyna Witas, mgr Adriana Jachnicka, mgr Marta Jafernik 2. Termin wprowadzenia i czas trwania innowacji: Innowacja

Bardziej szczegółowo

PRZEKRACZANIE PROGU EDUKACYJNEGO Z KLASY TRZECIEJ DO CZWARTEJ

PRZEKRACZANIE PROGU EDUKACYJNEGO Z KLASY TRZECIEJ DO CZWARTEJ PRZEKRACZANIE PROGU EDUKACYJNEGO Z KLASY TRZECIEJ DO CZWARTEJ Właściwości rozwojowe typowe dla tego wieku: dojrzałość poznawczo intelektualna - wzbogacenie mowy i zasobu słownictwa - wzrost aktywności

Bardziej szczegółowo

Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka

Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka Diagnoza przemocy w rodzinie wobec małego dziecka Katarzyna Fenik-Gaberle Kraków, 12.10.2017 r. Przemoc w rodzinie wobec dziecka Przemoc doświadczanie (z reguły powtarzalne) trudnych emocji: niepokoju,

Bardziej szczegółowo

OPINIA O UCZENNICY/UCZNIU sprawiającej/ym trudności wychowawcze. Imię i nazwisko... Data i miejsce urodzenia... Adres... Szkoła...klasa...

OPINIA O UCZENNICY/UCZNIU sprawiającej/ym trudności wychowawcze. Imię i nazwisko... Data i miejsce urodzenia... Adres... Szkoła...klasa... pieczęć szkoły miejscowość, data OPINIA O UCZENNICY/UCZNIU sprawiającej/ym trudności wychowawcze Imię i nazwisko.... Data i miejsce urodzenia...... Adres.... Szkoła...klasa.... Czy występują kłopoty w

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz AQ. wersja dla młodzieży 12-15 lat. Płeć dziecka:... Miesiąc i rok urodzenia dziecka:... Miejsce zamieszkania (miasto, wieś):...

Kwestionariusz AQ. wersja dla młodzieży 12-15 lat. Płeć dziecka:... Miesiąc i rok urodzenia dziecka:... Miejsce zamieszkania (miasto, wieś):... Kwestionariusz AQ wersja dla młodzieży 12-15 lat Płeć dziecka:... Miesiąc i rok urodzenia dziecka:... Miejsce zamieszkania (miasto, wieś):... Płeć osoby wypełniającej kwestionariusz:... Wiek:... Wykształcenie

Bardziej szczegółowo

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski U dzieci w wieku szkolnym zaburzenia językowe mogą być trudne do rozpoznania Poprawa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki

Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki Prof. nadzw. dr hab. ANETA R. BORKOWSKA INSTYTUT PSYCHOLOGII UMCS Zaburzenia eksternalizacyjne Obejmują problemy z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny z zachowania Respektowanie zasad współżycia społecznego i norm etycznych (kultura osobista, postawy wobec innych)

Kryteria oceny z zachowania Respektowanie zasad współżycia społecznego i norm etycznych (kultura osobista, postawy wobec innych) Funkcjonowanie ucznia w szkole Kryteria oceny z zachowania espektowanie zasad współżycia społecznego i norm etycznych (kultura osobista, postawy wobec innych) rojekt Z punktualnie zajęcia szkolne, nieobecności

Bardziej szczegółowo

Oprócz tego mogą pojawić się: pogorszenie wyników w nauce, zwiększony dystans do członków rodziny, gorsze kontakty z rówieśnikami.

Oprócz tego mogą pojawić się: pogorszenie wyników w nauce, zwiększony dystans do członków rodziny, gorsze kontakty z rówieśnikami. CHARAKTERYSTYCZNE OBJAWY REAKCJI POSTRAUMATYCZNEJ: Wyraziste, natrętne wspomnienia Przeżywanie z fotograficzną dokładnością traumatycznych wydarzeń /widoki, dźwięki, zapachy/ + objawy wegetatywne /bicie

Bardziej szczegółowo

Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska

Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska ATMOSFERA: - klimat społeczny, psychospołeczny - dotyczy tego, jak członkowie

Bardziej szczegółowo

ANKIETA REKRUTACYJNA

ANKIETA REKRUTACYJNA ANKIETA REKRUTACYJNA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety rekrutacyjnej, której celem jest zebranie informacji niezbędnych do przeprowadzenia rekrutacji uczestników projektu Wszyscy razem. 1. Imię i

Bardziej szczegółowo

PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA

PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA mgr Agata Pajkert-Skadłubowicz 1. Praca domowa uczniów. Praca domowa - jest nieodłącznym elementem procesu kształcenia w systemie klasowo-lekcyjnym, jest ważną

Bardziej szczegółowo

Referat wygłoszony na zebraniu z rodzicami uczniów klasy II d dnia 28 01. 2004r.

Referat wygłoszony na zebraniu z rodzicami uczniów klasy II d dnia 28 01. 2004r. Referat wygłoszony na zebraniu z rodzicami uczniów klasy II d dnia 28 01. 2004r. Temat: Jak pomóc dziecku w odrabianiu pracy domowej? Referat opracowała i wygłosiła: mgr Teresa Jabłońska Jak pomóc dziecku

Bardziej szczegółowo

UCZYMY DZIECKO SAMODZIELNOŚCI

UCZYMY DZIECKO SAMODZIELNOŚCI UCZYMY DZIECKO SAMODZIELNOŚCI Próbujmy przyzwyczaić dziecko do samodzielnego odrabiania lekcji, ograniczając naszą pomoc do tych zadań, przez które dziecko nie będzie mogło przebrnąć samodzielnie. Pomoc

Bardziej szczegółowo

Rodzina katolicka - Nieposłuszeństwo czy ADHD? czwartek, 24 września :48

Rodzina katolicka - Nieposłuszeństwo czy ADHD? czwartek, 24 września :48 Trudne, nieprzewidywalne, szybkie, impulsywne, a z drugiej strony kochane, tryskające energią i pomysłami, kreatywne, nieszablonowe - takie są dzieci z ADHD. I takie trzeba je zaakceptować i kochać - podkreślają

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Indywidualny Program Edukacyjno -Terapeutyczny Imię i nazwisko ucznia: Klasa. Data i miejsce urodzenia:. Wychowawca.. Indywidualny Program Edukacyjno

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo