CHARAKTERYSTYKA NARZĘDZI BAZODANOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CHARAKTERYSTYKA NARZĘDZI BAZODANOWYCH"

Transkrypt

1 CHARAKTERYSTYKA NARZĘDZI BAZODANOWYCH W ŚRODOWISKU OPEN SOURCE Karol Prażuch

2 2 Copyright 2006 Karol Prażuch Udziela sie zezwolenia do kopiowania, rozpowszechniania i/lub modyfikacje tego dokumentu zgodnie z zasadami Licencji GNU Wolnej Dokumentacji w wersji 1.1 lub dowolnej późniejszej opublikowanej przez Free Software Foundation; nie zawiera Sekcji Niezmiennych, bez Tekstu na Przedniej Okładce, bez Tekstu na Tylnej Okładce. Kopia licencji załączona jest w sekcji zatytułowanej GNU Free Documentation License. Praca magisterska napisana pod kierunkiem naukowym dr inż. Mariusza Pelca, na wydziale Elektrotechniki Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej. Wszystkie znaki firmowe bądź towarowe występujące w tekście nalezą do ich właścicieli i użyte zostały tylko z myślą o tej publikacji, bez zamiaru naruszania tych znaków. kontakt:

3 3 Spis treści 1. Streszczenie pracy. Summary in English Wstęp Cel i zakres pracy Rodzaje systemów zarządzania bazami danych Podział ze względu na sposób przechowywania danych Podział ze względu na sposób uruchamiania i dystrybucji Podział ze względu na miejsce zastosowania Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego FLOSS (ang. Free Libre/Open Source Software, także FOSS, F/OSS) Wolne oprogramowanie (ang. Free Software) Otwarte Oprogramowanie (ang. Open Source Software) Oprogramowanie public domain Oprogramowanie objęte postanowieniami licencyjnymi copyleft Oprogramowanie objęte autorskim prawem majątkowym, nie będące oprogramowaniem FLOSS Uwagi dotyczące licencjonowania Otwartego Oprogramowania Zastosowanie baz danych dystrybuowanych na licencjach open source Wybór odpowiedniej bazy danych Popularność baz danych na licencjach open source Polityka firm odnośnie baz danych na licencjach open source Cechy charakterystyczne oprogramowania na licencjach open source Uwagi dotyczące wykorzystania baz danych na licencjach open source Przegląd systemów zarządzania bazami danych (SZBD) dystrybuowanych na licencjach open source PostgreSQL relacyjno-obiektowy system zarządzania bazą danych klasy enterprise MySQL relacyjny system zarządzania bazą danych MaxDB relacyjny system zarządzania bazą danych klasy enterprise MonetDB doświadczalny system zarządzania bazą danych do zastosowań OLAP, GIS, data mining exist natywna baza danych XML Berkeley DB wbudowana baza danych Narzędzia bazodanowe na licencjach open source DBDesigner aplikacja do projektowania baz danych phpbb aplikacja do tworzenia i obsługi forum dyskusyjnego PHP-Nuke - aplikacja do zarządzania zawartością witryny webowej Aplikacje do zarządzania bazami danych Database Fishing Tool (DaFT) Squirrel SQL PKLite isql-viewer Narracyjne dokumenty XML jako format przechowywania prac dyplomowych i innych dokumentów o charakterze naukowym w bazach danych Wprowadzenie do standardu DocBook, przedstawienie innych standardów opartych o XML, zalety dokumentów narracyjnych XML i odnośniki do projektów mających na celu udostępnienie przez Internet publikacji o charakterze naukowym Wprowadzenie do standardu DocBook Przedstawienie innych standardów niż DocBook opartych o XML...74

4 Przedstawienie tego, co można zyskać przechowując informacje o otaczającym nas świecie w postaci narracyjnych dokumentów XML Odnośniki do projektów mających na celu udostępnienie przez Internet publikacji o charakterze naukowym Zapis pracy dyplomowej w standardzie DocBook Przedstawienie jednego ze sposobów, przechowywania dokumentów pisanych w różnych standardach Łączenie quasi standardów zaimplementowanych w schematach W3C XML Schema Łączenie arkuszy stylów XSLT Dokument XML napisany w 4 quasi standardach...93 Dodatek A: Słowniczek najważniejsze terminy z dziedziny baz danych Dodatek B: Lista systemów zarządzania bazami dancych na licencjach open source Dodatek C: Słowniczek tematyczny wybranych elementów standardu DocBook Dodatek D: Dokumentacja quasi standardów opis_zmyslonego_standardu_obywatelzml.txt opis_zmyslonego_standardu_czasteczkizml.txt opis_zmyslonego_standardu_techbookzml.txt opis_zmyslonego_standardu_sportbookzml.txt Podsumowanie Dodatek E: GNU Free Documentation License Literatura...158

5 1. Streszczenie pracy. Summary in English Streszczenie pracy. Summary in English. Streszczenie pracy Niniejsza praca magisterska jest tak przygotowana, aby mogła posłużyć jako materiał dydaktyczny dla studentów informatyki i pracowników branży informatycznej. Przedstawiono w niej zagadnienia dotyczące systemów zarządzania bazami danych (SZBD) na licencjach open source, a w szczególności: popularność, cechy charakterystyczne, politykę firm, wybór odpowiedniego SZBD, podział SZBD ze względu na sposób przechowywania danych, miejsce zastosowania, sposób uruchamiania i dystrybucji, zasady licencjonowania oprogramowania komputerowego, ze skupieniem się na FLOSS (ang. Free Libre/Open Source Software, także FOSS, F/OSS). Opisano dokładnie 6 systemów zarządzania bazami danych: PostgreSQL, MySQL, MaxDB, MonetDB, exist, Berkeley DB, a także załączono listę 30 SZBD na licencjach open source. Jeden rozdział poświęcono narzędziom bazodanowym nie związanym z jednym tylko SZBD. Praca zawiera również słowniczek terminów związanych z tematyką baz danych. Część praktyczna tej pracy ma na celu rozpoczęcie akademickiego projektu, poświęconego publikacji treści prac dyplomowych, doktorskich, habilitacyjnych i innych w Internecie, opartego o ogólnodostępne standardy. Zawiera teoretyczne wprowadzenie do zagadnienia jakim jest przechowywanie dokumentów o charakterze naukowym w postaci dokumentów narracyjnych XML, a także dwa zbiory plików: dołączony w katalogu docbook - prezentujący zapis pracy magisterskiej do dokumentu XML w standardzie DocBook, dołączony w katalogu zml - prezentujący sposób tworzenia i użycia standardów, opartych o język XML, przeznaczonych do zapisu treści prac o charakterze naukowym. Elementem części praktycznej jest również tematyczny słowniczek struktur standardu DocBook.

6 1. Streszczenie pracy. Summary in English. 6 Summary in English Topic: Characterization of open source database software This master's thesis was written to serve as teaching materials for computer science students as well as for IT specialists. It discusses issues concerning database management systems (DBMS) that work under open source license and especially focusing on: popularity, characteristic features, company policy, selection of appropriate DBMS, division of DBMS by data storage system, purpose and application, use and distribution, principles of software licensing with focus on Free Libre/Open Source Software (FLOSS). The following 6 DBMS were discusses in detail: PostgreSQL, MySQL, MaxDB, MonetDB, exist, Berkeley DB. Also a list of 30 DBMS under open source licenses was created. One chapter is dedicated to database tools designed for more than one DBMS. The thesis also includes a glossary of database terms. The goal of the practical part of this thesis is to initiate an academic project dedicated to publication of theses and dissertations and other papers in the Internet, based on open standards. It includes theoretical introduction to the idea of storage of scientific documents in form of XML narrative docuemetns as well as two sets of files: attached in docbook directory presenting fragments of this master thesis include into XML document in DocBook standard, attached in zml directory presenting the method of creating and using standards based on XML language, designed for saving scientific works. Another element of the practical part is a thematic Polish glossary of structures of DocBlock standard.

7 2. Wstęp 7 2. Wstęp Dzięki postępowi technologicznemu ubiegłego stulecia, XXI wiek obfituje w rozwiązania umożliwiające gromadzenie i przetwarzanie ogromnych ilości informacji. Co więcej, powstał rynek informacyjny oraz współtowarzyszące mu pojęcia: koszt, podaż, popyt, oraz cena informacji. Już w 1890 roku Herman Hollerith skonstruował maszyny rachunkowe do przeprowadzenia spisu powszechnego ludności w Stanach Zjednoczonych, korzystające z nośników informacji w formie kart perforowanych. A dzięki rozwojowi przemysłu komputerowego, zaistniała możliwość powszechnego, szybkiego przetwarzania danych w postaci cyfrowej. Rozwój przemysłu, Internetu oraz zainteresowanie środowiska naukowego, stworzyły bardzo przyjazne warunki dla rozwoju oprogramowania bazodanowego. Podejście bazodanowe charakteryzuje się tym, że cała uwaga zwrócona jest na korzystanie z danych. Dzięki temu można tworzyć potężne struktury wielkości nawet terabajtów i odpowiednimi poleceniami wydobywać z nich, w zadowalającym nas czasie, tylko interesujące nas dane. Przechowywane są dane osobowe, zbiory bibliograficzne, dane przemysłowe, informacje pomiarowe, marketingowe, komentarze w serwisach internetowych, utwory muzyczne, filmy wideo i wiele innych. Aby zapewnić efektywne wydobywanie i manipulację na danych powstały specjalistyczne systemy zarządzania bazami danych (skrót: SZBD). Są to systemy przystosowane do przechowywania określonego typu danych, do bardzo szybkiego wydobywania danych lub do zapewnienia przetwarzania transakcyjnego w pełni zgodnego z cechami ACID. W Polsce stosowanie cyfrowych metod gromadzenia i przetwarzania danych jest tak powszechne, że powstały nowe formy prawne takie jak: ustawa o ochronie danych osobowych1, czy ustawa o ochronie baz danych2. Wraz z dostrzeżeniem przez "ludzi biznesu" rentowności technologii informatycznych powstały firmy zajmujące się tylko tą dziedziną. Zaowocowało to nowymi regulacjami prawnymi określającymi zasady korzystania z oprogramowania komputerowego. Z upływem czasu oprogramowanie komputerowe stawało się zamkniętym, komercyjnym produktem. Odpowiedzią społeczeństwa na działania monopolistyczne, ograniczające dostępność i rozwój oprogramowania, było utworzenie społecznych ruchów: "Free Software"3 oraz "Open Source Initiative"4. Jednym z najistotniejszych celów jakie udało się w ten sposób osiągnąć było wprowadzenie do użytku publicznego oprogramowania na licencjach opierających się na idei otwartości kodu źródłowego aplikacji. Pod tym względem jedną z najważniejszych licencji jest: Powszechna Licencja Publiczna GNU - "GNU General Public License", zwana krótko: GNU GPL5. Zabezpiecza ona wolność rozpowszechniania oprogramowania, oraz gwarantuje twórcom, że ich praca nie będzie wykorzystana w zamkniętych produktach. Programy wykorzystujące w całości lub w części kod na licencji GNU GPL, muszą być opublikowane na tej samej licencji. Oprócz tej licencji istnieją także inne zaliczane do licencji open source : zgodne ideologicznie z GNU GPL, które są odpowiednio do potrzeb dystrybucji formami przekształconej licencji GPL, lub napisane niezależnie, a zatwierdzone jako wolne oprogramowanie przez Free Software Foundation6, witryna Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych - treść ustawy o ochronie baz danych - wirtyna poświęcona wolnemu oprogramowaniu - witryna organizacji: Open Source Initiative - oryginalna treść licencji GNU GPL (w języku angielskim) - witryna organizacji Free Software Foundation -

8 2. Wstęp 8 niezgodne ideologicznie lecz będące otwartym oprogramowaniem (ang. open source software), lecz już nie wolnym oprogramowaniem (ang. free software)7. Dzięki takim działaniom organizacji i udowodnieniu, że nie tylko czerpanie zysków z opłat licencyjnych może przynosić dochody, "otwarte oprogramowanie" znalazło uznanie wśród firm na rynku IT. Obecnie, środowiska bazodanowe na licencjach open source rozwijane są przez organizacje i potężne firmy (MySQL AB, Sleepycat Software, PostgreSQL Global Development Group). Efektem tych działań są programy, które mogą konkurować z komercyjnymi systemami bazodanowymi na zamkniętych licencjach Cel i zakres pracy Celem niniejszej pracy jest zgromadzenie i usystematyzowanie wiedzy o narzędziach bazodanowych na licencjach open source. Nauczanie tego tematu skupia się zwykle na najpopularniejszych rozwiązaniach, a wiedza o zasadach licencjonowania ogranicza się najczęściej do twierdzenia, że programy na licencjach open source są za darmo. Praca ta w swoim założeniu ma przedstawić od podstaw środowisko oprogramowania bazodanowego dystrybuowanego na licencjach open source. Aby cel ten osiągnąć zdecydowano się na: wyjaśnienie zasad licencjonowania programów dostarczanych razem z kodem źródłowym, przedstawienie oprogramowania bazodanowego na licencjach open source jako wzbogacenie oferty firm dostarczających oprogramowanie na "zamkniętych", komercyjnych licencjach, ukazanie stosowanych zasad dystrybucji systemów zarządzania bazami danych (SZBD) na licencjach open source, przedstawienie wybranych dystrybucji SZBD na licencjach open source, wskazanie odpowiednich dystrybucji SZBD w zależności od zapotrzebowania, przedstawienie wybranych narzędzi bazodanowych na licencjach open source, nie związanych z jednym tylko SZBD, wskazanie źródeł pomocnych w poszerzeniu wiedzy zawartej w niniejszej pracy. Praca ma charakter dydaktyczny, dlatego w trakcie jej tworzenia powstawał słowniczek wyjaśniający znaczenie trudniejszych terminów. Słowniczek (znajdujący się w Dodatku A) jest uzupełnieniem pracy, dlatego wskazane jest korzystanie z niego, podczas czytania poszczególnych rozdziałów. W rozdziale 3, pt.: Rodzaje systemów zarządzania bazami danych przedstawiono najpopularniejsze klasyfikacje systemów zarządzania bazami danych. 7 Więcej informacji na temat licencji open source dostarcza rozdział 4 pt.: Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego.

9 2. Wstęp 9 W rozdziale 4, pt.: Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego zostały przedstawione podobieństwa i różnice między wolnym oprogramowaniem (ang. Free Software), otwartym oprogramowaniem (ang. Open Source Software) i komercyjnym na licencjach zamkniętych. W rozdziale 5, pt.: Zastosowanie baz danych dystrybuowanych na zasadach open source wskazano na co należy zwrócić uwagę przy wyborze SZBD, wyszczególniono cechy charakterystyczne dla oprogramowania dystrybuowanego na licencjach open source i na licencjach zamkniętych oraz przedstawiono podejście wielkich firm do oprogramowania bazodanowego na licencjach open source. W rozdziale 6 pt.: Przegląd systemów zarządzania bazami danych (SZBD) dystrybuowanych na licencjach open source opisano 6 wybranych systemów zarządzania bazami danych dystrybuowanych na licencjach open source, między innymi: relacyjne (MySQL, MaxDB), obiektowo-relacyjny (PostgreSQL), XML (exist), niezależny od typu przechowywanych danych (Berkeley DB), specjalistyczny (MaxDB). Uzupełnienie tego rozdziału tworzy dodatek B, pt.: Lista systemów zarządzania bazami dancych na licencjach open source, w którym wymieniono 30 systemów zarządzania bazami danych na licencjach open source oraz odnośniki do witryn internetowych projektów rozwijających te SZBD. Rozdział 7, pt.: Narzędzia bazodanowe na licencjach open source przedstawia wybrane oprogramowanie na licencjach open source lecz nie związane z konkretnym SZBD. Część praktyczna tej pracy ma na celu rozpoczęcie akademickiego projektu, poświęconego publikacji treści prac dyplomowych, doktorskich, habilitacyjnych i innych w Internecie, opartego o ogólnodostępne standardy8. Do realizacji tego projektu wskazane jest wykorzystanie oprogramowania na licencjach open source, a w szczególności SZBD i narzędzi bazodanowych na licencjach open source9. Powstanie tego akademickiego projektu ma swoje uzasadnienie w tym, że jednym z podstawowych zadań uczelni jest: upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki, kultury narodowej i techniki, w tym poprzez gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych i informacyjnych 10. Część praktyczną stanowią: Rozdział 8 pt.: Narracyjne dokumenty XML jako format przechowywania prac dyplomowych i innych dokumentów o charakterze naukowym w bazach danych, w którym opisano standard DocBook, przedstawiono inne standardy oparte o język XML, podano odnośniki do projektów udostępniających przez Internet publikacje o charakterze naukowym oraz wskazano zalety przechowywania publikacji w postaci dokumentów XML. W rozdziale tym zawarto również opisy: dokumentu dołączonego do tej pracy, zapisanego w standardzie DocBook, zawierającego wybrane fragmenty tej pracy magisterskiej, zbioru plików, przedstawiającego tworzenie i użycie 4 quasi standardów (zmyślonych standardów) opartych o język XML, dołączonego do tej pracy. Dodatek C pt. Słowniczek tematyczny wybranych elementów standardu DocBook, który został utworzony po to, aby ułatwić zrozumienie dokumentu zapisanego w standardzie 8 Strona projektu poświęconego publikacji treści prac dyplomowych, doktorskich, habilitacyjnych i innych w Internecie: 9 Zaletą oprogramowania na licencjach open source używanego w projektach akademickich jest to, że każdy student, czy pracownik uczelni może uczestniczyć w projekcie używając oprogramowania pozbawionego opłat licencyjnych, a także to, że nie ma ograniczanego dostępu do kodu źródłowego. 10 Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawa z dnia 27 lipca 2005 r., Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz

10 2. Wstęp 10 DocBook, zawierającego wybrane fragmenty pracy magisterskiej. Dokument zapisany w standardzie DocBook, zawierający wybrane fragmenty tej pracy magisterskiej, składający się z wielu plików i dołączony do tej pracy w katalogu: docbook. Zbiór plików, przedstawiający tworzenie i użycie 4 quasi standardów (zmyślonych standardów) opartych o język XML, utworzony dla celów edukacyjnych. Każdy z quasi standardów został zaimplementowany w DTD i XML Schema (pliki z rozszerzeniami:.dtd,.xsd ). W oparciu o każdy quasi standard zostały utworzone przykładowe dokumenty XML (pliki z rozszerzeniami:.xml) oraz arkusze XSLT (pliki z rozszerzeniami:.xsl), które służą do transformacji dokumentów XML do dokumentów HTML. Pliki te znajdują się w katalogu zml dołączonym do tej pracy magisterskiej. W dodatku D pt.: Dokumentacja quasi standardów zapisano treść plików z katalogu zml/!informacje tworzącą dokumentację quasi standardów (zmyślonych standardów).

11 3. Rodzaje systemów zarządzania bazami danych Rodzaje systemów zarządzania bazami danych Rozdział ten przedstawia 3 niezależne od siebie podziały systemów zarządzania bazami danych (w skrócie: SZBD). Przedstawione usystematyzowanie rodzajów SZBD jest rozwiązaniem autorskim i pozwala na wprowadzenie formalnego opisu SZBD, tak jak to uczyniono w tabeli Podział ze względu na sposób przechowywania danych Jest to podział, uwzględniający architekturę systemów zarządzania bazami danych. W tej kategorii wyróżniamy następujące typy SZBD: Kartotekowa (prosta) baza danych - każda tablica danych jest samodzielnym dokumentem i nie może współpracować z innymi tablicami[1]. RDBMS (ang. Relational DataBase Managament System) Zarządzania Bazą Danych. ORDBMS (ang. Object Relational Database Management System) - Relacyjno Obiektowy System Zarządzania Bazą Danych - System pozwala na komunikację z bazą tak, jakby w bazie były przechowywane obiekty. Przy wpisie danych konwertuje je i umieszcza w tabelach tak jak w RDBMS. A przy pobieraniu z prostych danych z tabel tworzy złożone obiekty[2]. OODBMS (ang. Object-Oriented Database Management System) lub ODBMS (ang. Object Database Management System) - Obiektowy System Zarządzania Bazą Danych. Zawiera wszystkie mechanizmy DBMS zrealizowane w oparciu o obiektowy model danych. Dane zapisuje się, przechowuje i pobiera jako obiekty. MMDBMS (ang. Multimedia Database Management System) - System zarządzania bazą danych, dostosowany do obsługi danych multimedialnych (dźwięk, wideo, grafika). DSMS (ang. Data Stream Management System) - Strumieniowy System Zarządzania Danymi. Ten rodzaj SZBD ma za zadanie przetwarzać ciągłe, nieskończone, zmienne w czasie strumienie danych [3]. natywne bazy danych XML (ang. Native XML Database) są to systemy które do wewnętrznego przechowywania danych używają dokumentów XML[4]. systemy zarządzania bazami danych - niezależne od typu przechowywanych danych przykładem może być Berkeley DB gdzie dane są zapisywane w swoim własnym formacie bez żadnej konwersji (pozwala to tworzyć nowe typy danych). Relacyjny System Z ustalonym formatem przechowywania danych wiążą się pojęcia: konwersja danych Potrzeba konwersji danych najczęściej występuje, gdy zamierzamy przenieść dane do bazy danych przechowującej dane w innym formacie. W zależności od

12 3. Rodzaje systemów zarządzania bazami danych 12 dostępnych narzędzi można wykorzystać gotowe programy konwertujące lub należy utworzyć własny dopasowany do potrzeb zadania. Na przykład można dokonać konwersji danych przechowywanych w plikach *.dbf do relacyjnej bazy danych MySQL[5]. mapowanie struktur danych Mapowanie struktur danych odbywa się w trakcie działania programu korzystającego z bazy danych. Stosuje się je np. gdy istnieje potrzeba przechowywania danych z programu napisanego w języku obiektowym w relacyjnej bazie danych. Zmniejsza to jednak wydajność, zwiększa stopień skomplikowania i każde z możliwych rozwiązań posiada pewne ograniczenia[6]. Do mapowania obiektowo relacyjnego utworzono wiele przydatnych narzędzi, między innymi11: ObJectRelationalBridge OJB opis: narzędzie do mapowania obiektowo-relacyjnego dla obiektów tworzonych w języku Java strona projektu: licencja: Apache License HIBERNATE opis: narzędzie pozwalające na mapowanie obiektowo-relacyjne, zapewniające trwałość obiektów. Jest to biblioteka dla języka Java. Programista skupia się tylko na obiektach[7]. strona projektu: licencja: LGPL JdbF - object-relational mapping system opis: narzędzie pozwalające w prosty sposób wykorzystywać RDBMS do przechowywania danych dla programów pisanych w języku Java strona projektu: licencja: LGPL Mapowanie struktury dokumentu XML do relacyjnej bazy danych i odwrotnie, stosuje się, gdy dokumenty XML mają być w efektywny sposób przechowywane w relacyjnej bazie danych lub gdy informacje z relacyjnej bazy danych mają być prezentowane w formie dokumentów XML. Niestety przechowywanie dokumentów XML w postaci relacyjnej pociąga za sobą utratę hierarchii jaką oferuje dokument XML. A przy wydobywaniu dokumentu 11 więcej przydatnych narzędzi można znaleźć w serwisie SourceForge -

13 3. Rodzaje systemów zarządzania bazami danych 13 XML z relacyjnej bazy danych musimy się liczyć utratą czasu, potrzebnego na obliczenia związane z przywracaniem hierarchii[4]. Jeśli nie można z jakichkolwiek przyczyn składować dokumentów XML w natywnych bazach danych XML, to większą efektywność niż za pomocą relacyjnych baz danych, osiągnie się wykorzystując obiektowe bazy danych. Zaletą przechowywania dokumentów XML w obiektowych bazach danych jest możliwość bezpośredniego odwoływania się do danych z poziomu aplikacji bez użycia parsera XML, a hierarchia zostaje zachowana[8] Podział ze względu na sposób uruchamiania i dystrybucji Jest to podział związany ze sposobem działania programu. W tej kategorii wyróżniamy: serwery baz danych Cechą charakterystyczną jest to, że SZBD działa jako niezależny proces (serwer), a aplikacja łącząca się z serwerem bazy danych (np. za pośrednictwem protokołów sieciowych) może być uruchamiana jako proces na tym samym komputerze lub innym (połączonym z komputerem, na którym uruchomiony jest SZBD przez sieć komputerową). Aplikację łączącą się z serwerem bazy danych nazywamy klientem bazy danych. Przykładami serwerów baz danych są: Oracle, PostgreSQL, MaxDB itp. wbudowane bazy danych Nie uruchamiają się jako oddzielny proces, lecz są częścią aplikacji, w którą zostały wbudowane. Gdy aplikacja wykorzystuje wbudowaną bazę danych, użytkownik końcowy nie musi nawet o tym wiedzieć[9]. Praktycznie nie ma potrzeby administracji taką bazą danych po wbudowaniu w aplikację. Najważniejsze cechy wbudowanych baz danych: mały rozmiar, obniżenie kosztów (przede wszystkim administracyjnych), może być dostarczana jako biblioteka którą się łączy z programem[10]. Do tej grupy można zaliczyć: Berkeley DB, SQLite itp. Niektóre SZBD są projektowane do pracy zarówno jako serwer bazy danych jak i wbudowana baza danych np. MySQL. Istnieje możliwość zbudowania systemu składającego się z aplikacji z wbudowanymi bazami danych, uruchamianych na urządzeniach przenośnych oraz serwerem bazy danych działającym jako repozytorium danych. Za synchronizację danych na serwerze i w urządzeniach przenośnych odpowiadałyby mechanizmy replikacyjne. Dzięki takiemu

14 3. Rodzaje systemów zarządzania bazami danych 14 rozwiązaniu użytkownicy posiadający urządzenia przenośne, nie byliby zmuszeni do zarządzania bazami danych, a za zarządzanie serwerem bazy danych mógłby być odpowiedzialny tylko jeden administrator Podział ze względu na miejsce zastosowania Ten podział jest najczęściej spotykany w artykułach prasowych. Nie jest precyzyjny. Określa następujące rodzaje SZBD: baza danych desktop Są to systemy do zastosowań domowych - "na biurko" - najczęściej platformą sprzętową jest komputer osobisty. Do tej grupy można zaliczyć: Microsoft Access, Kexi (dostępna na licencji open source), OpenOffice.ux.pl Base (dostępna na licencji open source), FoxPro, dbase, Filemaker Pro itp.. mobilna baza danych Przeznaczone do zastosowania w urządzeniach przenośnych (np. telefon komórkowy, palmtop) czyli platformach o niższych parametrach (pamięć, moc obliczeniowa)[11]. W skład tej kategorii wchodzą najczęściej SZBD typu embded. baza danych enterprise Są to systemy do dużych profesjonalnych zastosowań. Platformę sprzętową stanowią najczęściej komputery o wysokich parametrach. Do tej grupy można zaliczyć: Oracle, MonetDB, MaxDB, PostgreSQL, Microsoft SQL Server, IBM DB2 itp. żadna z powyższych baz danych Jest to baza danych, której przypisanie do powyższych grup jest niemożliwe np. dlatego, że nie jest przeznaczona głównie do zastosowań domowych, mobilnych i nie jest na tyle rozbudowana, aby można ją było zaliczyć do baz danych enterprise. W skład tej grupy wchodzą: MySQL, BerkeleyDB i inne.

15 4. Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego Rozdział ten tłumaczy podstawowe zasady licencjonowania oprogramowania komputerowego. Największy nacisk położono na oprogramowanie zwane FLOSS (ang. Free Libre/Open Source Software, także FOSS, F/OSS). Określenie to powstało aby pod jedną nazwą można było zawrzeć Wolne Oprogramowanie (ang. Free Software) i Otwarte Oprogramowanie (ang. Open Source Software). Rysunek 4.1 przedstawia podział oprogramowania FLOSS ze względu na postanowienia licencyjne, a podrozdziały tego rozdziału zawierają informacje dotyczące tego podziału. Rysunek 4.1. Podział oprogramowania FLOSS ze względu na postanowienia licencyjne [opracowanie na podstawie diagramu Chao-Kuei dostępnego na stronie FLOSS (ang. Free Libre/Open Source Software, także FOSS, F/OSS) Pojęcie FLOSS określa oprogramowanie z postanowieniami licencyjnymi wspólnymi dla Wolnego Oprogramowania (Free Software) i Otwartego Oprogramowania (Open Source Software). Aby się upewnić czy licencja oprogramowania, które chcemy wykorzystać, spełnia postanowienia licencyjne Wolnego Oprogramowania lub Otwartego Oprogramowania, warto sprawdzić na stronach organizacji Free Software Foundation12 (FSF) i Open Source Initiative13 (OSI) czy dana licencja znajduje się na listach utworzonych przez te organizacje, czyli czy program nią licencjonowany, oficjalnie zalicza się do 12 spis licencji na stronie FSF spis licencji na stronie OSI -

16 4. Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego 16 FLOSS14. Jeśli licencja nie znajduje się na listach, nie oznacza to, że oprogramowanie nie jest Wolnym Oprogramowaniem lub Otwartym Oprogramowaniem. Aby uniknąć komplikacji twórcom programów FLOSS zaleca się korzystanie z gotowych licencji znajdujących się na listach wcześniej wymienionych organizacji. Główne postanowienia licencyjne wspólne dla Wolnego Oprogramowania i Otwartego Oprogramowania[12][13]: prawo do uruchamiania oprogramowania w dowolnym celu (również komercyjnym), prawo do uruchamiania oprogramowania na każdej platformie sprzętowej i programowej (na której istnieje możliwość uruchomienia), prawo do wolnej analizy i modyfikacji oprogramowania, bez zgłaszania o tym komukolwiek, prawo do rozpowszechniania za darmo lub za opłatą (opłatę można pobierać za dystrybucję a nie za samo oprogramowanie), pełna dostępność kodu źródłowego Wolne oprogramowanie (ang. Free Software) Mianem Free Software nazywamy Wolne Oprogramowanie, a także ruch Free Software, który zapoczątkował haker Richard M. Stallman. Wraz z ruchem Free Software powstały: fundacja Free Software Foundation i projekt GNU (GNU's Not UNIX) Otwarte Oprogramowanie (ang. Open Source Software) Mianem Open Source Software nazywamy Otwarte Oprogramowanie, natomiast nazwa Open Source pasuje raczej do idei i ruchu, który zapoczątkowali w roku 1998: John Maddog Hall, Larry Augustin, Eric Raymond, Bruce Perens i inni. Wraz z ruchem Open Source powstała organizacja Open Source Initiative. Ruch ten powstał z myślą o otwarciu się środowiska Wolnego Oprogramowania na mechanizmy rynkowe. Dlatego należało zmienić nieznacznie założenia, nazwę i struktury organizacyjne. Stąd wynika różnica między Otwartym Oprogramowaniem, a Wolnym Oprogramowaniem. W praktyce jednak nie jest ona wyraźna. Z reguły program zgodny z definicją Wolnego Oprogramowania jest równocześnie zgodny z definicją Otwartego Oprogramowania. Różnica jest taka, że zasady Otwartego Oprogramowania w niektórych przypadkach mogą dopuścić przejęcie praw majątkowych zmodyfikowanego kodu źródłowego przez twórcę modyfikacji (przykładem jest licencja BSD)[13]. 14 FSF i OSI są to fundacje, które swoimi działaniami wspierają rozwój Wolnego Oprogramowania i Otwartego Oprogramowania.

17 4. Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego Oprogramowanie public domain Jest to oprogramowanie, które można wykorzystywać w ramach użytku publicznego, zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000r., nr 80 pozycja 904 z późniejszymi zmianami). Główne cechy oprogramowania public domain: nie jest objęte autorskim prawem majątkowym, brak jest jakichkolwiek praw związanych z używaniem, kopiowaniem, rozpowszechnianiem, modyfikacją dlatego możliwe jest przekształcenie tego programu w oprogramowanie chronione autorskim prawem majątkowym, oprogramowanie nie musi być dystrybuowane wraz z kodem źródłowym, przy dystrybucji programu należy umieścić informację o twórcy i źródle, z którego uzyskano to oprogramowanie Oprogramowanie objęte postanowieniami licencyjnymi copyleft Jest to oprogramowanie, dla którego właściciel autorskich praw majątkowych ustanowił następujące postanowienia licencyjne: treść licencji zawiera postanowienia licencyjne wspólne dla Wolnego Oprogramowania i Otwartego Oprogramowania wymienione w punkcie 4.1 wszystkie kopie lub wersje zmodyfikowane tego oprogramowania muszą być Wolnym Oprogramowaniem Oprócz wyżej wymienionych postanowień licencyjnych, treść licencji może zawierać dodatkowe. Przed przystąpieniem do łączenia kodu źródłowego dwóch programów objętych postanowieniami licencyjnymi copyleft, należy zwrócić uwagę czy dodatkowe postanowienia licencyjne pozwalają na to. Jeśli treść licencji posiada postanowienia licencyjne copyleft, program można oznaczyć odwróconym znakiem czyli Oprogramowanie objęte autorskim prawem majątkowym, nie będące oprogramowaniem FLOSS Jest to najczęściej spotykane oprogramowanie. Powstaje, gdy właściciel autorskich praw majątkowych do oprogramowania nadaje mu licencję, której treść nie zawiera wszystkich postanowień licencyjnych Wolnego Oprogramowania lub Otwartego Oprogramowania. Zwykle jest to oprogramowanie, z którego można korzystać dopiero po uiszczeniu opłat

18 4. Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego 18 licencyjnych na rzecz właściciela autorskich praw majątkowych. Również jest to oprogramowanie Freeware, z którego można korzystać za darmo, jednak nie można modyfikować kodu źródłowego i shareware, które choć czasem jest dostarczane jest z kodem źródłowym, to jednak nie można korzystać z niego bez opłat. Zazwyczaj przy tym rodzaju licencjonowania w interesie właściciela autorskich praw majątkowych, jest trzymanie w tajemnicy kodu źródłowego oprogramowania. Inne często spotykane cechy oprogramowania objętego autorskim prawem majątkowym, nie będącego oprogramowaniem FLOSS: zakaz tłumaczenia, modyfikacji kodów źródłowych, dezasemblacji, dekompilacji, podejmowania jakichkolwiek czynności w celu odkrycia kodu źródłowego itp., opłaty za korzystanie z oprogramowania w rozmaitych wariantach, np. zależne od ilości instalacji, procesorów, kopii, użytkowników itd., zakaz wypożyczania, sprzedaży własnych kopii oprogramowania Uwagi dotyczące licencjonowania Otwartego Oprogramowania Licencje FLOSS nie odnoszą się tylko do samego oprogramowania, lecz również dokumentacji oprogramowania co przekłada się na dokumentację w ogólności. W Polsce jednym z największych zbiorów dokumentacji, licencjonowanej na zasadach FLOSS jest polska Wolna Encyklopedia - Wikipedia[14]. Jest to część wielkiego projektu na skalę międzynarodową15, oparta na licencji: GNU FDL (Free Documentation License), której treść zawiera postanowienia licencyjne copyleft dla dokumentów Wolnej Dokumentacji, a nie programów. Istnieje wiele innych licencji zgodnych z FLOSS przeznaczonych do dokumentacji, między innymi: FreeBSD Documentation License, Open Publication License, Version 1.0. Licencje Otwartego Oprogramowania są wymienione na stronie OSI. Poniżej znajdują podstawowe wiadomości na temat dwóch z nich: Gdy oprogramowanie jest dostarczane na licencji GPL (GNU Public Licence) nie można go dołączać do programów nie będących Wolnym Oprogramowaniem, a zmienione przez siebie wersje należy publikować też na licencji GPL. Stąd wynika, że treść licencji zawiera postanowienia licencyjne copyleft. Postanowienia licencyjne zawarte w treści licencji GPL i w treści wielu innych licencji Wolnego Oprogramowania pozwalają łączyć ze sobą kod źródłowy. Z kodem źródłowym na licencji GPL można łączyć kod źródłowy na licencjach: new BSD license, LGPL, X11 i Artistic License 2.0. Licencja BSD (ang. Berkeley Software Development) pozwala dowolnie modyfikować, rozprowadzać i używać kod programu, a nawet zmodyfikowany kod przez firmę może stać się jej własnym oprogramowaniem, za które może 15 Oprócz projektu Wolnej Encyklopedii Wikipedii isnieją siostrzane projekty takie jak Wikiźródła (dokumenty źródłowe), Wikisłownik (wielojęzyczny słownik), Wikinews (serwis informacyjny) i inne prowadzone w wielu krajach.

19 4. Wprowadzenie do zasad licencjonowania oprogramowania komputerowego 19 pobierać opłaty. Warunkiem jaki musi spełnić firma jest załączenie informacji o autorach oryginalnego kodu i treści licencji[13]. Niektóre firmy praktykują podwójny model licencjonowania. Produkt podstawowy na licencji FLOSS i produkt uzupełniony o dodatkowe narzędzia na komercyjnej licencji. Aby dowiedzieć się więcej na temat związany z licencjonowaniem, wykorzystaniem w biznesie, powodami tworzenia oraz modelami powstawania Otwartego Oprogramowania warto odwiedzić witryny serwisów OpenPoland.org, Ruchu na rzecz Wolnego Oprogramowania16, organizacji OSI[13], FSF17, a także zapoznać się z Intenetowymi zasobami: Rozdział 7 pt. Przepisy szczególne dotyczące programów komputerowych ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000r., nr 80 pozycja 904 z późniejszymi zmianami). Treść ustawy udostępniona w wortalu MediaRun.pl18. Szczegółowe informacje na temat prawa autorskiego w Polsce, dostosowywania go do wymogów Unii Europejskiej, uwzględniające majątkowe prawa autorskie do bazy danych zawiera publikacja Prawo autorskie i prawa pokrewne poradnik przedsiębiorcy, autorstwa Iwony Kuś i Zofii Sendy. Publikacja dostępna jest na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości19. Analiza mikroekonomiczna oprogramowania o otwartym źródle rola przedsiębiorstw w jego rozwoju - praca magisterska powstała w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, autorstwa Grzegorza Andruszkiewicza, wykonana pod kierunkiem prof. Aleksandera Sulejewicza, Warszawa 2004, katedra Ekonomii II, kierunek Ekonomia20. Otwarte Oprogramowanie w Biznesie - cyklicznie uzupełniany dokument powstały na bazie pracy magisterskiej z dziedziny Zarządzanie Organizacją na studiach uzupełniających wydziału Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej, napisanej przez Pawła Suwińskiego pod kierunkiem dr inż. Andrzeja Szuwarzyńskiego21. Analiza możliwości wykorzystania oprogramowania Open Source w praktyce działania instytucji publicznych, zespół instytutu technik telekomunikacyjnych i informatycznych w poznaniu, dr. inż Tomasz Piaścik, Tomasz Kasprzak, Opracowanie zamówione przez Departament Informatyki MGPiPS22. strona organizacji: Ruch na rzecz Wolnego Oprogramowania - strona organizacji: The Free Software Foundation - treść ustawy: publikacja dostępna na stronie: publikacja dostępna na stronie: publikacja dostępna na stronie: publikacja dostępna na stronie:

20 5. Zastosowanie baz danych dystrybuowanych na licencjach open source Zastosowanie baz danych dystrybuowanych na licencjach open source23 Rozdział ten opisuje aspekty związane z praktycznym wykorzystaniem baz danych na licencjach open source. Przedstawia podobieństwa i różnice między komercyjnymi podejściami: zamkniętym i otwartym. Podzielony został na 5 podrozdziałów: Podrozdział 5.1 pt.: Wybór odpowiedniej bazy danych zawiera informacje, na które warto zwrócić uwagę przy wyborze bazy danych. Podrozdziały 5.2 pt.: Popularność baz danych na licencjach open source i 5.3 pt.: Polityka firm odnośnie baz danych na licencjach open source przedstawiają podejście dużych firm do baz danych na licencjach open source. Podrozdział 5.4 pt.: Cechy charakterystyczne oprogramowania na licencjach open source wymienia kilka charakterystycznych cech produktów na licencjach open source, odróżniających to oprogramowanie od oprogramowania na licencjach zamkniętych. Podrozdział 5.5 pt.: Uwagi dotyczące wykorzystania baz danych na licencjach open source zawiera krótkie podsumowanie całego rozdziału i wskazuje pole zastosowań, na które polskie uczelnie powinny zwrócić szczególną uwagę według autora pracy Wybór odpowiedniej bazy danych Nie ma bazy danych, która byłaby odpowiednim wyborem dla każdego rozwiązania. Obecnie bazy danych znalazły zastosowanie w tak wielu dziedzinach, że wymusiło to powstanie wielu architektur baz danych oraz standardów. Powstały produkty firm komercyjnych oraz dystrybuowane na zasadach FLOSS. Wybór produktu, który będzie najlepszym rozwiązaniem, jest zależny od charakteru danego przedsięwzięcia. Inne wymagania stawiają zastosowania domowe, biurowe, internetowe, korporacyjne. Aby wybrać odpowiedni produkt należy bardzo dokładnie przeanalizować ofertę rozwiązań komercyjnych oraz FLOSS. Mając na celu optymalny wybór, należy również obiektywny sposób odnieść się do wszystkich opinii na temat zalet i wad oprogramowania zarówno FLOSS jak i komercyjnego. Z punktu widzenia użytkownika sam produkt nie tylko wiąże z jego funkcjonalnością, lecz także z możliwością jego legalnego wykorzystywania. Korzystne jest spostrzeżenie w zasadach FLOSS nie tylko alternatywy, lecz także uzupełnienia oferty. Podczas przeglądania ofert baz danych uwzględnić następujące kwestie: Firma komercyjna jest z założenia nastawiona na zysk niezależnie czy jest to firma oferująca oprogramowanie komercyjne czy open source. Dlatego należy zachować dystans do wypowiedzi przedstawicieli firm, interpretacji wyników badań umieszczonych na stronach firmowych i podobnych. Należy pamiętać, że niektóre czasopisma czy serwisy informacyjne mogą 23 Ponieważ jest to rozdział przeglądowy, używa sie w nim terminu baza danych w znaczeniu system zarządzania bazą danych, tak jak w literaturze na podstawie której powstał.

egroupware czy phpgroupware jest też mniej stabilny.

egroupware czy phpgroupware jest też mniej stabilny. Opengroupware to projekt udostępniający kompletny serwer aplikacji oparty na systemie Linux. Dostępny na licencji GNU GPL, strona domowa: http://www.opengroupware.org/ Jego cechy to wysoka stabilność,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Szkoła Nauk Ścisłych Koło Naukowe Informatyków FRAKTAL Opracował : Michał Wójcik, II rok MU IiE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

Wykład VI. Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład VI. Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład VI Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich 1 Licencja Licencja na oprogramowanie to umowa na korzystanie z utworu jakim jest aplikacja

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Przede wszystkim autor ma oficjalne prawo do autorstwa utworu, rozpowszechniania go pod wyznaczonym pseudonimem, kontroli nad

Przede wszystkim autor ma oficjalne prawo do autorstwa utworu, rozpowszechniania go pod wyznaczonym pseudonimem, kontroli nad Prawo autorskie Prawa autorskie dzielimy na osobiste i majątkowe. Pierwsze z nich polegają na powiązaniu nazwiska twórcy z jego dziełem. Nie wygasają, są niezbywalne, nieprzenoszalne i nie można się ich

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania Wstęp do Informatyki Klasyfikacja oprogramowania Oprogramowanie komputerowe Funkcjonalność komputera jest wynikiem zarówno jego budowy, jak i zainstalowanego oprogramowania Komputer danej klasy znajduje

Bardziej szczegółowo

Praca przejściowa. Sklep internetowy. Tomasz Konopelski ZIP50-IWZ Katowice 2006

Praca przejściowa. Sklep internetowy. Tomasz Konopelski ZIP50-IWZ Katowice 2006 Praca przejściowa Sklep internetowy Tomasz Konopelski ZIP50-IWZ Katowice 2006 Polski e-commerce Badania rynku Badaniem, które odbyło się w październiku 2001 roku objęto 300 przedsiębiorstw a ich dobór

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią Tomasz Grześ Systemy zarządzania treścią Co to jest CMS? CMS (ang. Content Management System System Zarządzania Treścią) CMS definicje TREŚĆ Dowolny rodzaj informacji cyfrowej. Może to być np. tekst, obraz,

Bardziej szczegółowo

Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie?

Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie? Ochrona Własności Intelektualnej cz. VI dr inż.tomasz Ruść Spis treści Na jakich zasadach możemy korzystać z prawa cytatu? Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie? Czy brak informacji

Bardziej szczegółowo

Administracja bazami danych. dr inż. Grzegorz Michalski

Administracja bazami danych. dr inż. Grzegorz Michalski Administracja bazami danych dr inż. Grzegorz Michalski Bazy danych Historia Najwcześniejsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie 1963, kiedy odbyło się sympozjum pod nazwą "Development

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38 Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem zajęcia 1 dr Jakub Boratyński pok. A38 Program zajęć Bazy danych jako podstawowy element systemów informatycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Paweł Parys. Nr albumu: 209216. Aukcjomat

Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Paweł Parys. Nr albumu: 209216. Aukcjomat Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Paweł Parys Nr albumu: 209216 Aukcjomat Praca licencjacka na kierunku INFORMATYKA w zakresie INFORMATYKA Praca wykonana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

Koncepcja wirtualnej pracowni GIS w oparciu o oprogramowanie open source

Koncepcja wirtualnej pracowni GIS w oparciu o oprogramowanie open source Koncepcja wirtualnej pracowni GIS w oparciu o oprogramowanie open source Dr inż. Michał Bednarczyk Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji

Bardziej szczegółowo

Serwery. Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak

Serwery. Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak Serwery Autorzy: Karol Czosnowski Mateusz Kaźmierczak Czym jest XMPP? XMPP (Extensible Messaging and Presence Protocol), zbiór otwartych technologii do komunikacji, czatu wieloosobowego, rozmów wideo i

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Modele danych

Baza danych. Modele danych Rola baz danych Systemy informatyczne stosowane w obsłudze działalności gospodarczej pełnią funkcję polegającą na gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Typowe operacje wykonywane na danych w systemach ewidencyjno-sprawozdawczych

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 Newsletter Issue 2 April 2009 Drogi czytelniku, Przedstawiamy z przyjemnością drugie wydanie biuletynu projektu LearnIT. W tym wydaniu chcemy powiedzieć więcej

Bardziej szczegółowo

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu Instalacja SQL Server Express Logowanie na stronie Microsoftu Wybór wersji do pobrania Pobieranie startuje, przechodzimy do strony z poradami. Wypakowujemy pobrany plik. Otwiera się okno instalacji. Wybieramy

Bardziej szczegółowo

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni Akademia Morska w Gdyni Gdynia 2004 1. Podstawowe definicje Baza danych to uporządkowany zbiór danych umożliwiający łatwe przeszukiwanie i aktualizację. System zarządzania bazą danych (DBMS) to oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna GoBiz Virtual Office - systemu dostępu do zasobów wirtualnego biura przez Internet

Specyfikacja techniczna GoBiz Virtual Office - systemu dostępu do zasobów wirtualnego biura przez Internet Specyfikacja techniczna GoBiz Virtual Office - systemu dostępu do zasobów wirtualnego biura przez Internet Spis treści 1. Opis przedmiotu zamówienia... 1 1.1. Definicje... 1 2. Główny cel systemu... 2

Bardziej szczegółowo

Tworzenie i obsługa wirtualnego laboratorium komputerowego

Tworzenie i obsługa wirtualnego laboratorium komputerowego Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Michał Ochociński nr albumu: 236401 Praca magisterska na kierunku informatyka stosowana Tworzenie i obsługa wirtualnego

Bardziej szczegółowo

24.04.2009 WETI. Zastosowanie aplikacji WIKI w przetwarzaniu zespołowym. Anna Jaworska, Piotr Orłowski. Wstęp. Technologie

24.04.2009 WETI. Zastosowanie aplikacji WIKI w przetwarzaniu zespołowym. Anna Jaworska, Piotr Orłowski. Wstęp. Technologie WETI 24.04.2009 Agenda 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Historia Wiki a Wikipedia Web 2.0 Dziwne Wiki Wiki over DNS napisane w Perl wykorzystanie asjocjacji DNS (hasło + definicja) W czym powstaje Wiki MediaWiki - PHP,

Bardziej szczegółowo

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Spis treści Rozdział 1. Przegląd......... 1 Wstęp................. 1 Wdrażanie technologii Data Access........ 1 Źródła danych

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania bazodanowe EnterpriseDB

Rozwiązania bazodanowe EnterpriseDB Rozwiązania bazodanowe EnterpriseDB Bogumił Stoiński RHC{E,I,X} B2B Sp. z o.o. 519 130 155 bs@bel.pl PostgreSQL Ponad 20 lat na rynku Jedna z najpopularniejszych otwartych relacyjnych baz danych obok MySQL

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań dotyczących Dokumentacji Systemu

Zakres wymagań dotyczących Dokumentacji Systemu Załącznik nr 2 do Umowy nr CUI/.../.../.../2014 z dnia r. Zakres wymagań dotyczących Dokumentacji Systemu 1. Uwagi i wymagania ogólne 1. Dokumentacja musi zostać dostarczona w wersji elektronicznej edytowalnej

Bardziej szczegółowo

Przykłady wykorzystania edukacyjnych portali internetowych oraz dostępnych tam multimediów

Przykłady wykorzystania edukacyjnych portali internetowych oraz dostępnych tam multimediów Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przykłady wykorzystania edukacyjnych portali internetowych oraz dostępnych tam multimediów Podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 2 do Zapytania Ofertowego nr 07/04/IT/2016 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Utrzymanie i rozwój systemów GREX, SPIN, TK, AMOC, Obsługa Rewidentów 1 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 3 1. Specyfikacja

Bardziej szczegółowo

Dotacje na innowacje. Inwestujemy w waszą przyszłość.

Dotacje na innowacje. Inwestujemy w waszą przyszłość. PROJEKT TECHNICZNY Implementacja Systemu B2B w firmie Lancelot i w przedsiębiorstwach partnerskich Przygotowane dla: Przygotowane przez: Lancelot Marek Cieśla Grzegorz Witkowski Constant Improvement Szkolenia

Bardziej szczegółowo

Organizacja zajęć BAZY DANYCH II WYKŁAD 1. Plan wykładu. SZBD Oracle 2010-10-21

Organizacja zajęć BAZY DANYCH II WYKŁAD 1. Plan wykładu. SZBD Oracle 2010-10-21 Organizacja zajęć BAZY DANYCH II WYKŁAD 1 Wykładowca dr inż. Agnieszka Bołtuć, pokój 304, e-mail: aboltuc@ii.uwb.edu.pl Liczba godzin i forma zajęć: 15 godzin wykładu oraz 30 godzin laboratorium Konsultacje:

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle EFEKTY KSZTAŁCENIA Wiedza Absolwent tej specjalności

Bardziej szczegółowo

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i realizacja elektronicznego dziennika ocen ucznia Autor: Grzegorz Dudek wykonanego w technologii ASP.NET We współczesnym modelu edukacji, coraz powszechniejsze

Bardziej szczegółowo

Nadzorowanie stanu serwerów i ich wykorzystania przez użytkowników

Nadzorowanie stanu serwerów i ich wykorzystania przez użytkowników Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Tomasz Kapelak Nr albumu: 187404 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Firebird Alternatywa dla popularnych darmowych systemów bazodanowych MySQL i Postgres

Firebird Alternatywa dla popularnych darmowych systemów bazodanowych MySQL i Postgres Firebird Alternatywa dla popularnych darmowych systemów bazodanowych MySQL i Postgres Artur Kozubski Software Development GigaCon Warszawa 2008 Plan Historia projektu Firebird Architektura serwera Administracja

Bardziej szczegółowo

Praca Magisterska "System zdalnego składania ofert kupna i sprzedaży za pośrednictwem Internetu" AUTOR PROMOTOR

Praca Magisterska System zdalnego składania ofert kupna i sprzedaży za pośrednictwem Internetu AUTOR PROMOTOR System Oferta Praca Magisterska Niniejszy system powstał w ramach pracy magisterskiej "System zdalnego składania ofert kupna i sprzedaży za pośrednictwem Internetu". Politechnika Poznańska Wydział Informatyki

Bardziej szczegółowo

Często zadawane pytania: Ceny i licencjonowanie systemu MOM 2005. Najnowsze informacje znajdujà si pod adresem: http://www.microsoft.

Często zadawane pytania: Ceny i licencjonowanie systemu MOM 2005. Najnowsze informacje znajdujà si pod adresem: http://www.microsoft. Często zadawane pytania: Ceny i licencjonowanie systemu MM 2005 Najnowsze informacje znajdujà si pod adresem: http://www.microsoft.com/poland/mom/ Ceny i licencjonowanie systemu MM 2005 Czy można wypróbować

Bardziej szczegółowo

Migracja do PostgreSQL za pomocą narzędzi Enterprise DB

Migracja do PostgreSQL za pomocą narzędzi Enterprise DB Migracja do PostgreSQL za pomocą narzędzi Enterprise DB Przemysław Deć Konsultant IT Linux Polska Sp. z o.o. Cele prezentacji Czym jest Enterprise DB Korzyści migracji do opensource`owej bazy danych Kompatybilność

Bardziej szczegółowo

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLĄGU INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ Sprawozdanie z Seminarium Dyplomowego Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 10. WYMAGANIA WSTĘPNE: technologia informacyjna na poziomie szkoły średniej.

KARTA PRZEDMIOTU. 10. WYMAGANIA WSTĘPNE: technologia informacyjna na poziomie szkoły średniej. KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Technologia informacyjna 2. KIERUNEK: Mechanika i budowa maszyn 3. POZIOM STUDIÓW: inżynierskie 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: 1/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN:

Bardziej szczegółowo

Referat pracy dyplomowej

Referat pracy dyplomowej Referat pracy dyplomowej Temat pracy: Wdrożenie intranetowej platformy zapewniającej organizację danych w dużej firmie na bazie oprogramowania Microsoft SharePoint Autor: Bartosz Lipiec Promotor: dr inż.

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. Warszawa: Usługi serwisu bieżącego oraz dostosowawczego oprogramowania Systemu Obsługi Formularzy Unijnych Numer ogłoszenia: 184932-2007; data zamieszczenia: 05.10.2007 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe Wykład 13 Marcin Młotkowski 27 maja 2015 Plan wykładu Trwałość obiektów 1 Trwałość obiektów 2 Marcin Młotkowski Programowanie obiektowe 2 / 29 Trwałość (persistence) Definicja Cecha

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do panelu administracyjnego. do zarządzania kontem FTP WebAs. www.poczta.greenlemon.pl

Instrukcja do panelu administracyjnego. do zarządzania kontem FTP WebAs. www.poczta.greenlemon.pl Instrukcja do panelu administracyjnego do zarządzania kontem FTP WebAs www.poczta.greenlemon.pl Opracowanie: Agencja Mediów Interaktywnych GREEN LEMON Spis treści 1.Wstęp 2.Konfiguracja 3.Konto FTP 4.Domeny

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Metody tworzenia systemów informatycznych w tym, także rozbudowanych baz danych są komputerowo wspomagane przez narzędzia CASE (ang. Computer Aided Software

Bardziej szczegółowo

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Małgorzata Barańska Wydział Informatyki i Zarządzania, Politechnika Wrocławska Beata Laszkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza.

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Wprowadzenie W wielu dziedzinach działalności człowieka analiza zebranych danych jest jednym z najważniejszych mechanizmów podejmowania decyzji.

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: TECHNOLOGIA INFORMACYJNA 2. Kod przedmiotu: Ot 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Informatyka

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE I ROZWÓJ WOLNEGO OPROGRAMOWANIA W WOJEWÓDZKIM WĘŹLE INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ

WYKORZYSTANIE I ROZWÓJ WOLNEGO OPROGRAMOWANIA W WOJEWÓDZKIM WĘŹLE INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ WYKORZYSTANIE I ROZWÓJ WOLNEGO OPROGRAMOWANIA W WOJEWÓDZKIM WĘŹLE INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ Zamawiający: Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu ul. Świdnicka 12/16 50-068 Wrocław Wykonawca:

Bardziej szczegółowo

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych 1. Projekt i wykonanie automatycznych testów funkcjonalnych wg filozofii BDD za pomocą dowolnego narzędzia Jak w praktyce stosować Behaviour Driven

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor

Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor Koszalin, 15.06.2012 r. Dokument Detaliczny Projektu Temat: Księgarnia On-line Bukstor Zespół projektowy: Daniel Czyczyn-Egird Wojciech Gołuchowski Michał Durkowski Kamil Gawroński Prowadzący: Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Dotacje na innowacje Inwestujemy w waszą przyszłość

Dotacje na innowacje Inwestujemy w waszą przyszłość Załącznik nr 1 Załącznik techniczny przedmiotu zamówienia zakup badań w zakresie opracowania wersji serwera aplikacyjnego pod aplikację wektorową i obsługi wymiany treści multimedialnych w tymże serwerze

Bardziej szczegółowo

Bazy danych - wykład wstępny

Bazy danych - wykład wstępny Bazy danych - wykład wstępny Wykład: baza danych, modele, hierarchiczny, sieciowy, relacyjny, obiektowy, schemat logiczny, tabela, kwerenda, SQL, rekord, krotka, pole, atrybut, klucz podstawowy, relacja,

Bardziej szczegółowo

Specyfikacje. Tabela 1. Cechy usługi. Sposób realizacji usługi. Dostęp do zasobów technicznych. Analiza i rozwiązywanie

Specyfikacje. Tabela 1. Cechy usługi. Sposób realizacji usługi. Dostęp do zasobów technicznych. Analiza i rozwiązywanie Arkusz danych Usługi wsparcia dotyczące Usługi Care Pack i usługi kontraktowe, część pakietu HP Care Korzyści z usługi Dostęp do zasobów technicznych HP w celu rozwiązywania problemów Potencjalne obniżenie

Bardziej szczegółowo

NAUKOWA I AKADEMICKA SIEĆ KOMPUTEROWA Jak usprawnić pracę w zespole IT? Wykorzystanie narzędzi do pracy grupowej na przykładzie zespołu Polska.pl Agnieszka Kukałowicz-Kolaszyńska, Starszy Specjalista IT

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i implementacja środowiska do automatyzacji przeprowadzania testów aplikacji internetowych w oparciu o metodykę Behavior Driven Development. Autor: Stepowany

Bardziej szczegółowo

SPINACZ.edu.pl platforma współpracy nauki z biznesem w zakresie innowacyjnych rozwiązań informatycznych

SPINACZ.edu.pl platforma współpracy nauki z biznesem w zakresie innowacyjnych rozwiązań informatycznych SPINACZ.edu.pl platforma współpracy nauki z biznesem w zakresie innowacyjnych rozwiązań informatycznych Poznańska Impreza Wolnego Oprogramowania Poznań, 3 grudnia 2011 Rafał Brzychcy rafal.brzychcy@fwioo.pl

Bardziej szczegółowo

CMS - Joomla. Autor: Cyryl Sochacki Mail: cyryllo@task.gda.pl WWW: www.brosbit4u.net

CMS - Joomla. Autor: Cyryl Sochacki Mail: cyryllo@task.gda.pl WWW: www.brosbit4u.net CMS - Joomla System zarządzania treścią Autor: Cyryl Sochacki Mail: cyryllo@task.gda.pl WWW: www.brosbit4u.net Spis treści CMS co to jest Rodzajowa klasyfikacja Joomla Joomla dlaczego? Joomla możliwości

Bardziej szczegółowo

System zarządzający grami programistycznymi Meridius

System zarządzający grami programistycznymi Meridius System zarządzający grami programistycznymi Meridius Instytut Informatyki, Uniwersytet Wrocławski 20 września 2011 Promotor: prof. Krzysztof Loryś Gry komputerowe a programistyczne Gry komputerowe Z punktu

Bardziej szczegółowo

Identity Management w Red Hat Enterprise Portal Platform. Bolesław Dawidowicz

Identity Management w Red Hat Enterprise Portal Platform. Bolesław Dawidowicz Identity Management w Red Hat Enterprise Portal Platform Związany z projektem GateIn (wcześniej JBoss Portal) od 2006r. Obecnie pełni rolę GateIn Portal Project Lead (razem z Julien Viet z exo) Odpowiedzialny

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku.

Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku. Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku. 1. Liczba uczestników zajęć 10 uczniów 2. Czas trwania kursu wynosi: 60 godzin 3. Kurs odbywać się

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo

Projekt inżynierski uwagi

Projekt inżynierski uwagi Politechnika Śląska Instytut Matematyki Wydział Matematyki Stosowanej Ważne! Dokumentacja projektu inżynierskiego Metodyka pracy Literatura Aplikacja Ta prezentacja zawiera ogólne uwagi, które nie muszą

Bardziej szczegółowo

Otwarte Zasoby Edukacyjne

Otwarte Zasoby Edukacyjne Otwarte Zasoby Edukacyjne a projekty Wikimedia Agnieszka Kwiecień WCSS WMPL Dostęp do wiedzy - filozofia Jedynie nauka tworzy uniwersalną platformę komunikacyjną umożliwiającą racjonalną debatę ponad podziałami

Bardziej szczegółowo

System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą

System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą System INTEGRYB jako zintegrowane repozytorium danych umożliwiające zaawansowaną analitykę badawczą Lena Szymanek 1, Jacek Seń 1, Krzysztof Skibicki 2, Sławomir Szydłowski 2, Andrzej Kunicki 1 1 Morski

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Programowanie aplikacji internetowych

KARTA PRZEDMIOTU. Programowanie aplikacji internetowych KARTA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu/modułu: Nazwa angielska: Kierunek studiów: Poziom studiów: Profil studiów Jednostka prowadząca: Programowanie aplikacji internetowych Web application development edukacja

Bardziej szczegółowo

Porównanie systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych

Porównanie systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych Jarosław Gołębiowski 12615 08-07-2013 Porównanie systemów zarządzania relacyjnymi bazami danych Podstawowa terminologia związana z tematem systemów zarządzania bazami danych Baza danych jest to zbiór danych

Bardziej szczegółowo

Wolne oprogramowanie. - bądź legalny za darmo

Wolne oprogramowanie. - bądź legalny za darmo Wolne oprogramowanie - bądź legalny za darmo Historia Wolnego Oprogramowania Początki rozwoju oprogramowania Laboratorium AI MIT ( 70) Powstanie projektu GNU (1983) Linux (1991-...) AI MIT GNU (1983) Linux

Bardziej szczegółowo

Jednolite zarządzanie użytkownikami systemów Windows i Linux

Jednolite zarządzanie użytkownikami systemów Windows i Linux Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Paweł Gliwiński Nr albumu: 168470 Praca magisterska na kierunku Informatyka Jednolite

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

Ekspert MS SQL Server Oferta nr 00/08

Ekspert MS SQL Server Oferta nr 00/08 Ekspert MS SQL Server NAZWA STANOWISKA Ekspert Lokalizacja/ Jednostka organ.: Pion Informatyki, Biuro Hurtowni Danych i Aplikacji Wspierających, Zespół Jakości Oprogramowania i Utrzymania Aplikacji Szczecin,

Bardziej szczegółowo

Natalia BIEŃ Uniwersytet Przyrodniczy, Studenckie Koło Naukowe Informatyków IMPLEMENTACJA PORTALU INTERNETOWEGO W TECHNOLOGIACH PHP I MYSQL

Natalia BIEŃ Uniwersytet Przyrodniczy, Studenckie Koło Naukowe Informatyków IMPLEMENTACJA PORTALU INTERNETOWEGO W TECHNOLOGIACH PHP I MYSQL Natalia BIEŃ Uniwersytet Przyrodniczy, Studenckie Koło Naukowe Informatyków IMPLEMENTACJA PORTALU INTERNETOWEGO W TECHNOLOGIACH PHP I MYSQL 1. Wprowadzenie W dzisiejszych czasach Internet odgrywa istotną

Bardziej szczegółowo

Client Management Solutions i Mobile Printing Solutions

Client Management Solutions i Mobile Printing Solutions Client Management Solutions i Mobile Printing Solutions Instrukcja obsługi Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych. Moduł 1

Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych. Moduł 1 Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych Moduł 1 Sieciowy system operacyjny Sieciowy system operacyjny (ang. Network Operating System) jest to rodzaj systemu operacyjnego pozwalającego na pracę

Bardziej szczegółowo

Projektowanie: architektura baz danych

Projektowanie: architektura baz danych 2012 Projektowanie: architektura baz danych Paweł Sieniawski, Columb Technologies S.A. Wyzwania w projektowaniu i programowaniu e-usługi Poznań, 11 października 2012 Dobra architektura czyli jaka? Taxxo

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla Oferenta. Strona 1 z 9

Instrukcja dla Oferenta. Strona 1 z 9 Definicje Instrukcja dla Oferenta System B2B cały system informatyczny (zarówno software autorski, jak i licencje serwerowe, stanowiskowe, bazodanowe, etc.) obejmujący całą funkcjonalność wskazaną we wszystkich

Bardziej szczegółowo

Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX. Bartosz Marciniak. Actuality Sp. z o.o.

Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX. Bartosz Marciniak. Actuality Sp. z o.o. Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX Bartosz Marciniak Actuality Sp. z o.o. Prezes Zarządu Społeczeństwo informacyjne społeczeństwo, które znalazło zastosowanie

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA INŻYNIERSKA. Mobilny system wspomagający pracę. terminala kontenerowego

PRACA DYPLOMOWA INŻYNIERSKA. Mobilny system wspomagający pracę. terminala kontenerowego PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLĄGU INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ PRACA DYPLOMOWA INŻYNIERSKA Mobilny system wspomagający pracę terminala kontenerowego autor: Bartłomiej Urbanowicz opiekun pracy:

Bardziej szczegółowo

evolpe Consulting Group 2011 2011-12-03

evolpe Consulting Group 2011 2011-12-03 evolpe Consulting Group 2011 2011-12-03 Rynek oprogramowania evolpe Consulting Group Open Source Commercial Open Source Polecane produkty Korzyści z wdrożenia Podsumowanie Pytania 2 evolpe Consulting Group

Bardziej szczegółowo

Zdalne monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi

Zdalne monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Infomatyki Stosowanej Piotr Benetkiewicz Nr albumu: 168455 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152 Wstęp...xv 1 Rozpoczynamy...1 Co to jest ASP.NET?...3 W jaki sposób ASP.NET pasuje do.net Framework...4 Co to jest.net Framework?...4 Czym są Active Server Pages (ASP)?...5 Ustawienia dla ASP.NET...7 Systemy

Bardziej szczegółowo

Oracle Designer. Oracle Designer jest jednym z głównych komponentów pakietu Oracle Developer Suite. Oracle Designer wspiera :

Oracle Designer. Oracle Designer jest jednym z głównych komponentów pakietu Oracle Developer Suite. Oracle Designer wspiera : Oracle Designer Oracle Designer jest jednym z głównych komponentów pakietu Oracle Developer Suite. Oracle Designer wspiera : - modelowanie procesów biznesowych - analizę systemu informatycznego - projektowanie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej

Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin HENRYKOWSKI Nr albumu: 158069 Praca magisterska na kierunku Informatyka Archiwizacja

Bardziej szczegółowo

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI asix Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6 Pomoc techniczna Dok. Nr PLP0016 Wersja:08-12-2010 ASKOM i asix to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o.,

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie aplikacji Delphi 2005

Wdrażanie aplikacji Delphi 2005 Wdrażanie aplikacji Delphi 2005 Prosimy przeczytać cały poniższy plik przed przystąpieniem do wdrażania aplikacji, komponentów lub bibliotek Delphi 2005. Plik ten jest udostępniany na warunkach licencji

Bardziej szczegółowo

Budowanie interfejsów do baz danych

Budowanie interfejsów do baz danych Budowanie interfejsów do baz danych Wprowadzenie Organizacja zajęć O sobie O Projekcie Termin rozpoczęcia Tematyka (propozycje?) Narzędzia (pendrive lub hosting) 2008 Szczepan Bednarz 2 z 20 Bazy danych

Bardziej szczegółowo

GoBiz System platforma współpracy marektingowej

GoBiz System platforma współpracy marektingowej GoBiz System platforma współpracy marektingowej Spis treści 1. Opis przedmiotu zamówienia... 1 1.1. Definicje... 1 2. Główny cel platformy... 2 3. Główni odbiorcy systemu... 2 4. Przedmiot zamówienia...

Bardziej szczegółowo

Wymogi prawne dotyczące BIP CMS. Zasady funkcjonowania serwisu

Wymogi prawne dotyczące BIP CMS. Zasady funkcjonowania serwisu Od 2002 roku na wszystkie urzędy i nie tylko nałożono obowiązek utworzenia podmiotowych stron BIP (Biuletyn Informacji Publicznej). Kwestię ta regulowało rozporządzenie w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej

Bardziej szczegółowo

dziennik Instrukcja obsługi

dziennik Instrukcja obsługi Ham Radio Deluxe dziennik Instrukcja obsługi Wg. Simon Brown, HB9DRV Tłumaczenie SP4JEU grudzień 22, 2008 Zawartość 3 Wprowadzenie 5 Po co... 5 Główne cechy... 5 baza danych 7 ODBC... 7 Który produkt

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy IT. Oferta sprzedaży raportu. 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 60 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl

Rynek pracy IT. Oferta sprzedaży raportu. 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 60 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl Oferta sprzedaży raportu 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 60 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.pl www.wskaznikihr.pl Raport: Rynek pracy

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla Oferenta

Instrukcja dla Oferenta Instrukcja dla Oferenta Definicje System B2B cały system informatyczny (zarówno software autorski, jak i licencje serwerowe, stanowiskowe, bazodanow Instrukcja. Należy wypełnić WSZYSTKIE POLA oznaczone

Bardziej szczegółowo

Zadanie nr 4.5: Oprogramowanie bazodanowe. Lp. Zwartość karty Opis 1 Specyfikacja techniczna / funkcjonalna przedmiotu zamówienia

Zadanie nr 4.5: Oprogramowanie bazodanowe. Lp. Zwartość karty Opis 1 Specyfikacja techniczna / funkcjonalna przedmiotu zamówienia Zadanie nr 4.5: Oprogramowanie bazodanowe Lp. Zwartość karty Opis 1 Specyfikacja techniczna / funkcjonalna przedmiotu zamówienia Zakres przedmiotu zamówienia obejmuje dostarczenie, wdrożenie oraz konfigurację

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ Systemy baz danych 1. 2 Wstęp do baz danych 2. 2 Relacyjny model baz danych. 3. 2 Normalizacja baz danych. 4. 2 Cechy

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi przy pomocy narzędzi Net-SNMP

Monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi przy pomocy narzędzi Net-SNMP Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Szymon Klimuk Nr albumu: 187408 Praca magisterska na kierunku Informatyka Monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski. Bazy danych ITA-101. Wersja 1

Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski. Bazy danych ITA-101. Wersja 1 Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski Bazy danych ITA-101 Wersja 1 Warszawa, wrzesień 2009 Wprowadzenie Informacje o kursie Opis kursu We współczesnej informatyce coraz większą

Bardziej szczegółowo

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT Robert Nowak Architekt rozwiązań HP Software Dlaczego Software as a Service? Najważniejsze powody za SaaS UZUPEŁNIENIE IT 2 Brak zasobów IT Ograniczone

Bardziej szczegółowo