Konstrukcje stalowe pełnomorskie (offshore) rodzaje, remonty. Offshore steel structures: types and repairs

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Konstrukcje stalowe pełnomorskie (offshore) rodzaje, remonty. Offshore steel structures: types and repairs"

Transkrypt

1 Ryszard Pakos Ernest Romek Konstrukcje stalowe pełnomorskie (offshore) rodzaje, remonty Offshore steel structures: types and repairs Streszczenie W ostatnich latach obserwuje się ciągły wzrost zapotrzebowania na surowce energetyczne, a zwłaszcza na ropę naftową. Rozwijająca się cywilizacja i przemysł potrzebują coraz większej ilości tego surowca. Aby temu sprostać, człowiek poszukuje nowych miejsc jego wydobywania. Obecnie w związku z wyczerpywaniem się złóż ropy naftowej na lądzie, ogromnym zainteresowaniem cieszy się wydobywanie minerałów spod dna morskiego. Realizuje się je, wykorzystując konstrukcje pełnomorskie (offshore), które niejednokrotnie pracują w ekstremalnych warunkach (rejony arktyczne), aby zaspokoić zapotrzebowanie na ropę naftową. Abstract The demand for sources of energy, especially for crude oil, keeps increasing in recent times. Development of civilisation and industry means that more and more crude oil will be required in the future. In order to meet this demand people are looking for new resources. Given that land oil accumulations become more and more depleted offshore production, i.e. oil mining from drilling platforms, is given closer attention. This technology employs offshore structures which must be often operated under extreme conditions (arctic regions) so as to meet the escalating necessities. Konstrukcje offshore Terminem offshore określa się instalacje poszukiwawcze, wydobywcze, przetwórcze i transportujące pracujące na pełnym morzu. Konstrukcje te służą do eksploatacji złóż minerałów znajdujących się pod dnem morza. Pojęcie to obejmuje również jednostki niezbędne do obsługi konstrukcji pracujących na pełnym morzu. Pomysł poszukiwania ropy naftowej na morzu powstał po zakończeniu II wojny światowej. W 1947 r. zainstalowano pierwszą stalową platformę wiertniczą na głębokości 6 m na polu Louisiana State Tease w Zatoce Meksykańskiej. Została ona zbudowana z pokładem o powierzchni wynoszącej 11,6 x 21,6 m (251 m 2 ) przez firmę Kerr-Mc Gee Corp. Platformę oparto na 16 stalowych palach o średnicy 610 mm i długości 42,7 m. Pale wchodziły średnio 31,7 m w dno morskie zbudowane z piasków. Wieża wiertnicza ustawiona na platformie umożliwiała wiercenie na głębokości 3000 m. Platforma była czynna do 1983 r. [1]. Pierwsze platformy były budowane już w 1933 r., przy czym pierwszą niezależną platformę ustawiono na głębokości wody 4,3 m w 1937 r.; dotyczy to jednak wód śródlądowych, osłoniętych, gdzie falowanie nie było podstawowym obciążeniem platformy [1]. W 1954 r. A.J. Doc LaBorde zaprojektował i zbudował własną konstrukcję pełnomorską nazwaną Mr Charlie. Długość jednostki wynosiła w przybliżeniu 67 m, szerokość 26 m, a wysokość 41 m. Załoga tej platformy składała się z 58 osób. Była to pierwsza platforma półzanurzona przeznaczona na płytkie wody (pierwszy odwiert na głębokości 12 m), która umożliwiała odpłynięcie w inne miejsce po dokonaniu odwiertu (rys. 1) [2]. Dr inż. Ryszard Pakos, mgr inż. Ernest Romek Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie. Rys. 1. Pierwsza na świecie platforma półzanurzona Mr Charlie [6] Fig. 1. Mr Charlie Platform: the first ever semi-submersible platform [6] Rodzaje konstrukcji offshore Zasadniczo konstrukcje pełnomorskie można podzielić na trzy grupy: platformy, statki wiertnicze oraz pływające punkty produkcji, przechowywania i załadunku (FPSO). Platformy Są to konstrukcje stalowe lub żelbetonowe wyposażone w urządzenia do poszukiwania, wydobywania, przetwarzania i magazynowania minerałów spod dna morza. Mają wydzieloną część mieszkalną dla załogi, niekiedy ze względów bezpieczeństwa jest to osobna platforma [1, 4]. Platforma jest również wyposażona w instalację umożliwiającą jej prace przez 24 h na dobę, są to m.in.: generatory prądu oraz stacje produkujące słodką wodę. Ze względu na konstrukcje platformy można podzielić na: Platformy stalowe wieżowe. Charakteryzują się wieżą w postaci kratownicy przestrzennej posadowionej na palach, na której ustawiony jest pokład, a na nim zlokalizowany jest 3

2 Rys. 2. Transport na barce największej na świecie wieży wykonanej w całości dla platformy Bullwinkle [2] Fig. 2. The biggest offshore tower in the world on a lighter en route to its ultimate destination Bullwinkle Platform [2] Rys. 3. Platforma Troll A [5] Fig. 3. Troll A Platform [5] zespół urządzeń wiertniczych, wydobywczych i przetwórczych w zależności od przeznaczenia danej platformy [1]. Platformy wieżowe mają wieże wykonane z rur stalowych o różnych średnicach, łączonych ze sobą metodą spawania. Wytworzenie węzłów i połączenie schodzących się w danym węźle rur jest głównym problemem projektowania i wykonawstwa platform stalowych wieżowych. Z tego względu dąży się do tego, aby przyjęte rozwiązania dawały jak najmniejszą liczbę prętów łączonych w jednym węźle [1]. W celu uzyskania większej pewności i wytrzymałości węzłów wykonuje się je w postaci odlewów lub prefabrykatów pozwalających wg wstępnych ocen na uzyskanie 4-krotnego wzrostu wytrzymałości zmęczeniowej. W niektórych badaniach uzyskano wzrost 18-krotny w stosunku do wytrzymałości zmęczeniowej węzłów spawanych [1]. Największą na świecie wieżę zbudowano w Teksasie w 1988 r. i przetransportowano ją (rys. 2) na miejsce posadowienia dla platformy Bullwinkle. Wysokość tej platformy wynosi 529 m, a masa samej wieży 77 tys. ton. Budowa platformy kosztowała 500 milionów dolarów. Platforma ta wydobywa 200 tys. baryłek ropy naftowej i 306 mln m 3 gazu dziennie. Platformy grawitacyjne stałe. Platformy te są przeznaczone do długotrwałej eksploatacji złoża. Są posadowione na dnie morskim, z reguły na betonowej podbudowie, z której ponad powierzchnię wody wystają podparcia o konstrukcji betonowo-stalowej. Na nich ustawiona jest właściwa platforma. Konstrukcje takie są eksploatowane na akwenach, których głębokość nie przekracza zazwyczaj 300 m [4]. Przykładem takiej platformy jest platforma Troll A, posadowiona na Morzu Północnym do eksploatacji złóż gazu (rys. 3). Platformy dla rejonów arktycznych. Rozwiązania konstrukcyjne tych platform różnią się znacznie od platform konwencjonalnych i zapewniają przede wszystkim przyjęcie obciążeń wywieranych przez lód arktyczny (rys. 4, 5, 6). Oddziaływanie lodu arktycznego jest zdeterminowane dwoma podstawowymi czynnikami: rodzajem lodu, a więc czy jest to lód dryfujący, czy lód związany z lądem, oraz wiekiem lodu, a więc czy jest to lód jednoroczny, czy też wieloletni [1]. Konstrukcja platformy musi być tak zaprojektowana, aby energia kinetyczna uderzenia pola lodowego została wytłumiona kruszeniem, łamaniem i przemieszczaniem lodu przez podatność podłoża, na którym ustawiono platformę [1]. Niezwykle groźnym czynnikiem dla platform w warunkach arktycznych jest erozja denna spowodowana głównie przesuwającymi się po dnie grzbietami lodowymi. Tablica I. Parametry techniczno-eksploatacyjne platformy Troll A [4] Table I. Technical and operating parameters of Troll A Platform [4] Operator Statoil Rozpoczęcie eksploatacji 1996 r. Przewidywany czas eksploatacji Wysokość całkowita Głębokość w miejscu pracy Wymiary główne platformy Masa konstrukcji 70 lat 472 m 303 m 170x51 m 656 tys. t, w tym ok. 100 tys. t konstrukcja stalowa Rys. 4. Rozwiązania platform dla obszarów arktycznych: a platformy umożliwiające redukcję obciążeń od lodu (minimalna powierzchnia w poziomie pochodu lodów), b platforma stożkowa (podnoszenie lodu powodujące łamanie w wyniku zginania), c platforma przenosząca ścinanie (przechwytywanie uderzenia lodu poniżej linii wodnej); 1 lód, 2 góra lodowa [1] Fig. 4. Platform solutions adapted to arctic environments: a platforms which ensure ice load reduction (the minimum area at the ice drifting level), b conical platform (ice rising brings about cracking as a consequence of the bending stress), c shearing stress transferring platform (intercepts ice impact under the water line); 1 ice, 2 iceberg [1] 4

3 Rys. 6. Podstawa platformy Hibernia wykonana z wysoko wytrzymałego betonu wzmocnionego stalowym zbrojeniem, wstępnie obciążonym [7] Fig. 6. Hibernia-type Platform base made of steel reinforced prestressed concrete featuring high resistance [7] Rys. 5. Platforma Hibernia. Stoi niedaleko od brzegów Nowej Funlandii i jest najcięższą platformą na świecie. Jej całkowita masa wynosi 1,2 mln ton, na co składają się: 37 tys. ton części nadwodnej (topside) umieszczonej na podstawie o masie 600 tys. ton, i stały balast o masie 450 tys. ton, który był dodany, aby zabezpieczyć platformę przed przesunięciem. Wewnątrz podstawy znajdują się zbiorniki zdolne przechować 1,3 mln baryłek ropy naftowej. Konstrukcja jest tak zaprojektowana, aby nie dopuścić do uszkodzenia platformy przez góry lodowe [15] Fig. 5. Hibernia Platform at the Newfoundland shores. The heaviest platform in the world weighs 1.2 mln tons, including: 37 thousand tons of topside components which are set on a base structure weighing 600 thousand tons plus a fixed ballast which was added in order to prevent platform shifting. Reservoirs which may accept 1.3 million crude oil barrels are installed inside the base structure. The design ensures protection from platform damages due to the impact of icebergs [15] Rys. 7. Schemat platformy z odciągami i z wieżą posadowioną na palach; 1 łańcuch napinający, 2 łańcuch, 3 pokład, 4 przytrzymywacz łańcucha, 5 wieża, 6 pale obwodowe, 7 pale nieiniektowane, 8 odciąg, 9 układ obciążników, 10 odciąg wleczony, 11 konstrukcja kotwiąca, 12 pale kotwiące [1] Fig. 7. Diagram of platform with backstays and tower founded on piles; 1 tension chain, 2 chain, 3 deck, 4 chain stay, 5 tower, 6 ring piles, 7 non-pifs, 8 backstay, 9 system of sinker bars, 10 towed backstay, 11 anchor structure, 12 anchor piles [1] Platformy wieżowe z odciągami. Platforma z odciągami składa się z pionowej wieży zbudowanej w postaci kratownicy przestrzennej, ustawionej na odpowiedniej podstawie, utrzymywanej w pionie za pomocą od 16 do 24 odciągów zamocowanych do kotwic zainstalowanych na dnie morza (rys. 7). Niektóre rozwiązania platform z odciągami zawierają obciążniki na odciągach blisko kotwic. Ze względu na to, że siły poziome przenoszone są przez odciągi, w konstrukcjach wymagana jest znacznie mniejsza ilość stali niż w stalowych platformach wieżowych [1]. Platforma wieżowa z odciągami może być stosowana do głębokości wody 600 m i większej. Najmniejsza głębokość, na jakiej można stosować te platformy, wynosi ok. 200 m. Pierwszą platformę z odciągami o nazwie Lena ustawiono w 1983 r. na głębokości 305 m w Zatoce Meksykańskiej. Wieżę platformy wykonano w jednym odcinku o długości 321 m i ciężarze 270 MN [1]. Platformy pionowo kotwiczone (ang. TLP Tension Leg Platforms). Platformy te składają się z pływającego kadłuba o kształcie i rozwiązaniu zbliżonym do platformy półzanurzonej (rys. 8). Kadłub jest zakotwiczony w taki sposób, aby liny lub cięgna kotwiczne biegły pionowo lub prawie pionowo, a nie ukośnie, tak jak w konwencjonalnym układzie kotwicznym platform półzanurzanych. Alternatywne koncepcje lin kotwiących zakładają stosowanie kabli lub rur, tj. wykorzystanie do kotwiczenia specjalnie dostosowanych kolumn prowadnikowych. Liny lub cięgna kotwiczne są zawsze pod działaniem znacznych sił rozciągających, wynikających z dodatkowej wyporności w dolnej części pokładu. Gdy platforma jest przemieszczana z założonego położenia pod wpływem działania wiatru, falowania i prądów, wypadkowa składowa pozioma rozciągania liny kotwicznej wykazuje tendencje do przyciągnięcia platformy do jej pierwotnego położenia [1]. Spodziewane ruchy tego typu konstrukcji są bardzo duże w porównaniu z platformami stałymi i z tego względu możliwe do stosowania tylko w głębszych wodach, gdzie ruch ten nie wywoła dodatkowych obciążeń na kolumny odwiertów eksploatacyjnych [1]. Platformy półzanurzone (ang. semi-submersible platforms). Platformy półzanurzone (rys. 9) swą pływalność i stateczność zawdzięczają dolnemu kadłubowi, który jest połączony kolumnami z platformą właściwą [4]. Mogą być one przemieszczane z miejsca na miejsce. Generalnie platformy te podczas pracy są zakotwiczane. Mogą być również utrzymywane w odpowiedniej pozycji przez system dynamicznego pozycjonowania. Głębokość wody, na której mogą pracować, wynosi od 180 m do 1800 m [3]. Platformy typu SPAR. Platformy są zakotwiczone do dna morskiego tak jak platformy TLP, ale mają bardziej konwencjonalne liny kotwiące (rys. 10). Około 90% konstrukcji tych platform znajduje się pod powierzchnią wody [3, 8]. Zostały 5

4 Rys. 8. Platforma pionowo kotwiczona URSA unosi się na głębokości wody ponad 1100 m w Zatoce Meksykańskiej. Jest to jedna z największych platform typu TLP na świecie. Produkuje 150 tys. baryłek ropy naftowej i ponad 11 mln m 3 gazu dziennie. Może na niej mieszkać jednocześnie 110 osób [7] Fig. 8. URSA-type Platform with vertical anchoring system. It floats on more than 1,100 m deep waters of the Gulf of Mexico. One of the biggest TLP-type platforms in the world. Its output amounts to 150 thousand crude oil barrels and more than 11 million m 3 gas a day. It may house 110 persons at the same time [7] Rys. 11. Platforma Ensco 92 typu jack-up ustawiona nad stałą platformą wieżową w celu dokonania odwiertu pod stałą platformą (Morze Północne) [5] Fig. 11. Ensco 92 jack-up type platform installed above the fixed tower platform in order to perform bore-holes under the fixed platform (The North Sea) [5] Rys. 9. Platforma półzanurzona Marine 700 [7] Fig. 9. Semi-submersible Marine 700 Platform [7] zaprojektowane w trzech konfiguracjach: konwencjonalnej, kratownicowej i komórkowej. Ich budowa może być tańsza od platform TLP, mają też większą stabilność niż TLP ze względu na nisko umieszczoną przeciwwagę, dlatego utrzymanie platformy w pionie w niewielkim stopniu zależy od zakotwiczenia [3]. Platformy samopodnośne (ang. jack-up platforms). Mogą one podnieść się ponad poziom morza za pomocą opuszczanych nóg. Konstrukcja platformy zapewnia jej pływalność, dzięki temu, po podniesieniu nóg, można ją łatwo przestawić w inne miejsce. Wysoka mobilność i stabilność platform samopodnośnych sprawia, że są one bardzo często stosowane do wiercenia studni nad platformami stałymi (rys. 11). Mają wieżę wiertniczą umieszczoną na wysuwanym hydraulicznie ramieniu. Platforma samopodnośna ustawiana jest obok platformy stałej i opuszcza nogi na dno akwenu. Następnie wysuwa ramię z wieżą wiertniczą nad platformę stałą. Rys. 10. Widok części nadwodnych i podwodnych platform TLP i SPAR wraz z instalacją [7] Fig. 10. View of topside and submarine components of TLP and SPAR platforms including their systems [7] Statki wiertnicze Statek wiertniczy jest to przystosowany statek morski, wyposażony w sprzęt, który umożliwia wiercenie w morskim dnie (rys. 12). Statki te mogą być utrzymywane w odpowiedniej pozycji za pomocą systemu kotwic lub przez system dynamicznego pozycjonowania [8]. Statki te są zaprojektowane tak, aby umożliwić wiercenia na głębokich wodach. Typowy statek wiertniczy ma (oprócz oprzyrządowania wiertniczego) takie samo wyposażenie, jakie normalnie można znaleźć na morskim statku. Platforma i wieża wiertnicza są umiejscowione na środku pokładu. Pod wieżą wiertniczą znajduje się otwór przechodzący przez 6

5 Naprawy i remonty konstrukcji offshore Rys. 12. Statek wiertniczy Smedvig West Navigator [5] Fig. 12. Smedvig West Navigator drilling vessel [5] cały kadłub, który umożliwia opuszczenie kolumny przewodu wiertniczego do wody [8]. Statki wiertnicze są generalnie przeznaczone do wiercenia na głębokich wodach w odległych lokalizacjach, na obszarach o umiarkowanej pogodzie, za względu na ich mobilność i dużą zdolność załadowczą. Ze względu na konwencjonalny kształt kadłuba statku jest on bardzo podatny na ruchy morza, bardziej niż platformy półzanurzone. Z tego powodu statki wiertnicze znajdują większe zastosowanie (ale nie zawsze) na spokojniejszych wodach, podczas gdy platformy półzanurzone mogą pracować w najbardziej nieprzyjaznym otoczeniu [8]. Pływający Punkt Produkcji, Przechowywania i Załadunku (ang. FPSO Floating Production, Storage and Offloading) FPSO jest zbliżony do tankowca, który oprócz zbiorników do magazynowania ropy i gazu ma oprzyrządowanie do wstępnej obróbki minerałów wydobywanych spod dna morskiego (rys. 13). Odbiera surową (nieprzerobioną) ropę naftową z głębinowych studni i magazynuje ją w zbiornikach do czasu, kiedy surowa ropa może być wypompowana do wahadłowego tankowca lub na barkę morską, które przetransportują ładunek na brzeg [14]. FPSO są używane do rozwijania morskich pól naftowych na całej Ziemi od późnych lat 70. XX w. Przeważnie są używane na Morzu Północnym, w Brazylii, południowo-wschodniej Azji, na południowych morzach Chin, na Morzu Śródziemnomorskim, w Australii i przy zachodnich wybrzeżach Afryki. W 2004 r. na świecie było ok. 70 FPSO (eksploatowanych i budowanych razem) [14]. Rys. 13. FPSO Sendje Berge na polu Ceiba [9] Fig. 13. FPSO Sendje Berge on Ceiba field [9] Remonty konstrukcji pełnomorskich stwarzają wiele problemów: konstrukcje stałe wymagają remontu na pełnym morzu; konstrukcje mobilne, takie jak: platformy półzanurzone i samopodnośne, mają ograniczone możliwości transportowe (specjalistyczny zespół holujący, stan morza), co powoduje duże rozbieżności między planowanym i rzeczywistym harmonogramem remontu; wysoki koszt wyłączenia platformy z eksploatacji wpływa (korzystnie) na maksymalne skrócenie czasu remontu; koszt dzienny wyłączenia platformy samopodnośnej Noble Piet to 55 tys. dolarów, a koszt dzienny platformy półzanurzonej Eirik Raude to aż 250 tys. dolarów; klimat w miejscu przeprowadzania remontu takim jak Morze Północne, poważnie ogranicza prace na wolnym powietrzu, co wymusza dużą pracochłonność przy przygotowaniu zabezpieczeń dla prac montażowo-spawalniczych; procedury zapewnienia bezpieczeństwa wymagają każdorazowo zdobycia pozwoleń na prowadzenie prac spawalniczych [4]. Oprócz typowego zużycia eksploatacyjnego, do którego w bardzo dużym stopniu zalicza się zużycie rurociągów, które zajmują większość powierzchni platformy i przez które bezustannie tłoczone są wydobywane minerały, konstrukcje te mogą wymagać naprawy po uszkodzeniach w wyniku działania falowania, czy też w wyniku uderzenia statku, pożaru lub awarii powstałych już podczas montażu [1]. Analiza napraw wskazuje, że są one możliwe wówczas, gdy konstrukcja jest stateczna. W innym przypadku istnieje zbyt duże zagrożenie dla ludzi. Istotnym problemem jest prowadzenie bieżących badań umożliwiających wykrycie uszkodzeń w takim czasie, aby naprawa w ogóle była możliwa [1]. Generalnie prace remontowe za pomocą metod spawalniczych można podzielić na dwa rodzaje: wycinanie zużytych lub uszkodzonych elementów i wstawianie nowych oraz remont metodą napawania zużytych elementów. W związku z tym, że w przypadku konstrukcji offshore remont musi być przeprowadzony niezwykle szybko, a wyremontowane elementy muszą spełniać surowe wymogi norm, najczęstszym rodzajem remontu tych konstrukcji jest wycięcie elementu i wstawienie nowego, przygotowanego wcześniej. Operacja ta nie różni się znacząco od pierwotnego wytwarzania tych konstrukcji. Przepisy dotyczące konstrukcji offshore NORSOK jest inicjatywą norweskiego przemysłu offshore, którego celem jest optymalizacja kosztów i poprawa bezpieczeństwa w tym sektorze [4]. Celem wprowadzenia norm serii NORSOK jest ustalenie standardów zapewniających właściwe bezpieczeństwo i efektywne wykorzystanie nakładów w przemyśle petrochemicznym [4]. Norma NORSOK jest podzielona na 29 części, obejmujących m.in. takie dziedziny, jak: administracja, operacje wiertnicze i wydobywcze, elektrotechnika, konstrukcje, urządzenia podwodne, materiały, rurociągi, analiza ryzyka [4]. Z tego samego powodu co seria norm NORSOK powstały wymagania opracowane przez Towarzystwo Det Norske Veritas (DNV). Obejmują one wszystkie etapy powstawania konstrukcji, począwszy od projektowania, poprzez wytwarzanie, kończąc na odbiorze. 7

6 Wymagania dotyczące materiałów podstawowych i dodatkowych używanych do napraw konstrukcji stalowych typu offshore Towarzystwo DNV dzieli materiały na konstrukcje pełnomorskie (wg OS-B101) na trzy grupy wytrzymałościowe: NS (ang. normal strength) stale zwykłej jakości; HS (ang. high strength) stale o wysokiej wytrzymałości; EHS (ang. extra high strength) stale o bardzo wysokiej wytrzymałości (tabl. II). Dodatkowo każda z tych grup może charakteryzować się zwykłą spawalnością lub podwyższoną oznaczaną następująco [10]: NV xy dla stali o normalnej spawalności, NV xwy dla stali o podwyższonej spawalności. Tablica II. Gatunki stali wg DNV OS-B101 [10] Table II. Steel grades according to DNV OS-B101 [10] Grupa wytrzymałościowa NS HS EHS zwykła spawalność A B 2) D E A D E F A D E F Próba udarności Symbol x podwyższona spawalność BW DW EW AW DW EW DW EW temp. badania ºC Właściwości mechaniczne symbol y pominięto minimalna granica plastyczności 1), N/mm Uwagi: 1) Dla stali o podwyższonej spawalności wymagania dla minimalnej granicy plastyczności zostały zredukowane dla rosnącej grubości materiału. 2) Próba udarności jest wymagana dla grubości powyżej 25 mm, ale dla grubości 25 mm lub mniejszej jest przedmiotem porozumienia. Materiały dodatkowe do spawania wg DNV Materiały dodatkowe do spawania konstrukcji stalowych typu offshore muszą być zatwierdzone przez Towarzystwo Klasyfikacyjne. Zatwierdza się je na podstawie wymagań Przepisów Klasyfikacji Statków DNV (Rules for Classification of Ships, punkt 2, rozdział 3, sekcja 3) [13]. Wszystkie znaki towarowe, pod którymi materiały są badane i zatwierdzane, powinny być zarejestrowane przez Towarzystwo. W celu uniknięcia sytuacji podwajania badań dla tego samego materiału dodatkowego, wytwórca powinien wydawać zaświadczenie, że dany materiał dodatkowy dostarczany pod inną nazwą lub oznaczeniem jest identyczny z materiałem dodatkowym, który uzyskał zatwierdzenie Towarzystwa Klasyfikacyjnego [13]. Stale na konstrukcje stalowe offshore według NORSOK Materiały na konstrukcje stalowe pełnomorskie offshore zestawiono w normie NORSOK M-120. Oznaczenie tych materiałów oraz ich właściwości odpowiadają normom europejskim (EN), co obrazuje tabl. III. Tablica III. Wybrane stale konstrukcyjne według NORSOK M-120 [11] Table III. Selected machine steel grades according to NOR- SOK M-120 [11] Nr karty materiałowej Y01 Norma EN EN EN Gatunek stali S235JRG2 S235JRH S235JRH Rodzaj produktu blachy i kształtowniki rury walcowane na gorąco rury walcowane na zimno Poziom jakości stali Y07 EN S355/NH rury walcowane na gorąco III Y08 EN S355MLH rury walcowane na zimno III Y15 EN S420NL/ML blachy i kształtowniki III Y16 EN S420MLH rury walcowane na zimno III Y20 EN Y21 EN Y27 EN S355G10+N/ G10+M S355G12+N/ G12+M S355G14+Q/ G14+N blachy walcowane kształtowniki rury bezszwowe Y28 EN S355G13+N rury spawane II Materiały dodatkowe do spawania wg NORSOK Wytwórca musi zapewnić, aby materiały dodatkowe użyte do spawania, gdzie jest wymagana jakość stali I, II i III (poziomy jakości stali wg tabl. III), spełniały wymagania mechaniczne wymagane dla WPQ (Welding Procedure Qualification) zarówno po spawaniu, jak i po obróbce cieplnej [12]. Z wyjątkiem drutów pełnych, materiały dodatkowe powinny być sklasyfikowane przez dostawcę jako materiały o bardzo niskiej zawartości wodoru H DM 5 ml/100 g w spawanym metalu. Dla drutów samoosłonowych akceptowalny jest poziom H DM 8 ml/100 g, jeżeli stosuje się podgrzewanie wstępne i zapobiega szybkiemu ochłodzeniu materiału po spawaniu (w celu wyeliminowania pęknięć wodorowych). Testy na zawartość wodoru powinny być zgodne z normą ISO 3690 [12]. Dla wszystkich stali z określoną minimalną granicą plastyczności ponad 500 MPa powinny być podjęte specjalne środki ostrożności w celu zweryfikowania, czy wybrany materiał dodatkowy spełnia wymagania co do obecności wodoru. Prefabrykacja powinna być tak prowadzona, aby była możliwość odkształcenia się materiału podczas spawania lub montażu [12]. Materiały dodatkowe do spawania stali o poziomie jakości III (minimalna granica plastyczności 355 MPa) i IV oraz połączenia stali nierdzewnej i stali konstrukcyjnej powinny być dobrane z uwzględnieniem właściwości materiału rodzimego, jego grubości i spawalności, w celu zapewnienia wymaganej wytrzymałości, ciągliwości i jednorodności połączenia spawanego [12]. Wszystkie materiały dodatkowe do spawania powinny być oznaczone [12]. IV I I II 8

7 Wymagania dotyczące instrukcji technologicznej spawania (WPS) wg DNV OS-C401 W instrukcji technologicznej spawania powinny być określone: - materiał: norma, gatunek, odmiana; - grubość nominalna lub średnice; - rodzaj procesu spawania; - połączenie lub rowek spawalniczy wraz z tolerancjami; - pozycja spawania (pozycje) i kierunek spawania; - materiały dodatkowe do spawania: nazwa handlowa, średnica elektrod bądź drutu, gaz osłonowy, topnik i jego klasyfikacja; - kolejność spawania: liczba i kolejność układania warstw; - parametry prądowe: napięcie, natężenie, biegunowość; - prędkość spawania i ilość wprowadzonego ciepła; - podgrzewanie wstępne i temperatura międzyściegowa; - obróbka cieplna po spawaniu; - oczyszczenie spoiny po spawaniu i inne uwagi [13]. Ważność instrukcji technologicznej spawania wg DNV OS-C401 Ważność instrukcji technologicznej spawania jest ograniczona tylko dla zakładu produkcyjnego, dla którego została zatwierdzona. Zakłady pracujące jako podwykonawca zakładu, który uzyskał zatwierdzenie WPS-u, mogą być traktowane jako jeden zakład pod warunkiem, że mają tę samą kadrę zarządzającą technologią oraz pracują według tych samych procedur. Instrukcja spawania pozostaje ważna pod warunkiem, że zasadnicze parametry procesu są utrzymywane podczas produkcji na takim samym poziomie, jakiego wymaga instrukcja (szczegółowy opis parametrów, które wpływają na konieczność opracowania nowego WPS-u, znajduje się w OS-C401) [13]. Instrukcja technologiczna spawania powinna być sporządzona w oparciu o procedurę uznania technologii spawania zgodnie z normą EN ISO i wymaganiami DNV OS-C401. Kwalifikacja instrukcji technologicznej wg NORSOK Instrukcja technologiczna przeznaczona do wykonywania konstrukcji pełnomorskich wymaga stosowania stali o klasie I i II dla wszystkich poziomów wytrzymałości oraz klasy III dla stali o minimalnej granicy plastyczności 355 MPa (kwalifikowana zgodnie z normą EN ISO ). Kwalifikacja jest zasadniczo przyznana wytwórcy, który wykonywał złącza próbne do uznania technologii spawania oraz dla wytwórców, którzy podlegają nadzorowi technicznemu i technologicznemu wytwórcy, dla którego została zaakceptowana instrukcja technologiczna. Kwalifikacja może również być używana przez podwykonawcę pod warunkiem, że wdrożona i udokumentowana jest norma EN ISO 3834 (systemy jakości w spawalnictwie). Odbiór konstrukcji Towarzystwo Kwalifikacyjne DNV definiuje trzy kategorie inspekcji: I, II i III, przy czym najwyższa jest kategoria I (największy procent badań nieniszczących). Dodatkowo należy również określić klasę konstrukcji zdefiniowanych klas: specjalna, podstawowa oraz drugorzędna, przy czym najwyższy poziom wymagań jest dla klasy konstrukcji specjalnej. Norma NORSOK definiuje pięć kategorii inspekcji: A, B, C, D i E. Najwyższa jest kategoria A (najwyższy procent badań nieniszczących). Różnią się one między sobą procentem badań nieniszczących różnych metod. W przypadku kategorii inspekcji A i B oraz C, D i E kryteria akceptacji są jednakowe. Naprawy wg wymagań DNV Naprawy powinny być wykonywane zgodnie z kwalifikowaną procedurą naprawy, która jest tematem do uzgodnienia. Wytyczne dotyczące naprawy znajdują się w IACS Shipbuilding and repair Quality Standard (International Association of Classification Societies Międzynarodowe Stowarzyszenie Klasyfikacyjne Budowa i naprawa statków, normy ), część A, sekcja 9 i część B [13]. Elementy odkształcone na skutek spawania mogą być prostowane środkami mechanicznymi lub przez kontrolowane nagrzewanie miejscowe. Nagrzewanie albo prostowanie mechaniczne powinno być prowadzone zgodnie z opracowanymi i zatwierdzonymi procedurami [13]. Niezgodności w spoinach mogą być poprawiane przez szlifowanie, skrawanie lub spawanie. Spoiny o niewystarczającej wytrzymałości, ciągliwości lub z karbem powinny być usunięte w pierwszej kolejności i naprawione. Właściwości mechaniczne naprawionych spoin powinny być co najmniej takie jak materiału rodzimego [13]. To samo miejsce spawania można naprawiać tylko dwa razy, kolejne naprawy muszą być rozpatrywane indywidualnie [13]. Każdorazowo po usunięciu niezgodności spawalniczej, strefa wyżłobiona i graniowa powinny być kontrolowane metodą magnetyczno-proszkową lub inną odpowiednią do sytuacji w celu potwierdzenia kompletnego usunięcia wady [13]. Naprawa powinna być wykonywana przy użyciu materiałów dodatkowych o wymaganym poziomie wodoru. Temperatura podgrzewania wstępnego i robocza, podczas wykonywania płytkich i lokalnych napraw w specjalnych i głównych elementach konstrukcyjnych, powinna wzrosnąć o 50 o C powyżej poziomu określonego przy wytwarzaniu i wynosić co najmniej 100 o C, chyba że uzgodniono inaczej. Temperatura powinna być utrzymywana, dopóki naprawa nie zostanie zakończona, długość spoiny naprawianej nie może być krótsza niż 50 mm [13]. Naprawa powinna być wykonana przez usunięcie wadliwej części spoiny bez istotnego usunięcia materiału rodzimego. W przypadku wad płaskich należy usunąć 50 mm więcej z każdej strony, niż wynosi długość wady wykazana podczas badań nieniszczących. Dłuższe wady mogą wymagać naprawy w kilku krokach, aby uniknąć przegrzania czy pękania. Każdy krok naprawy powinien być kontrolowany, aby nie dopuścić do odkształceń plastycznych materiału rodzimego podczas usuwania wady [13]. Naprawa wady w złączu po obróbce cieplnej wymaga uzyskania zgody na ponowną obróbkę cieplną [13]. Mało znaczące nieciągłości mogą zostać usunięte przez szlifowanie bądź skrawanie, przez wykonanie gładkiego przejścia do materiału rodzimego. Grubość materiału nie powinna zostać zmniejszona do mniej niż 93% nominalnej grubości, ale nie więcej niż 3 mm. Obszar takich na- 9

8 praw powinien być wcześniej zaakceptowany [13]. Wszystkie naprawy powinny być ponownie zbadane tymi samymi metodami badań nieniszczących, na tym samym bądź rozszerzonym obszarze [13]. Naprawy wg wymagań NORSOK Naprawianie spoin z niezgodnościami Wszystkie naprawy powinny być wykonywane zgodnie z ustalonymi procedurami. Spoiny zawierające pęknięcia nie powinny być naprawiane, dopóki przyczyna pękania nie zostanie usunięta. Jeżeli jest taka potrzeba, wadliwą część połączenia można wyciąć w celu wykonania badań. Kratery w spoinach mogą być naprawione poprzez szlifowanie i późniejsze badanie nieniszczące a następnie zaspawanie według zaakceptowanych procedur [12]. Inne wady powinny być naprawione przez szlifowanie, a następnie ponowne spawanie [12]. Jeżeli wada spoiny zostanie usunięta tylko przez szlifowanie, zaleca się łagodne przejście spoiny w materiał rodzimy. Usuwanie wad powinno być nadzorowane przez inspektorów badań wizualnych korzystających z odpowiednich metod badań nieniszczących. Jeżeli jest to możliwe, pozostała część spoiny powinna być zmierzona. Naprawa jest konieczna, jeżeli pozostała po usunięciu niezgodności część spoiny ma mniejszą grubość niż wymagana [12]. Naprawa metodami spawalniczymi Przed rozpoczęciem naprawy spoiny niezgodność powinna być całkowicie usunięta. Wycięta strefa powinna mieć gładkie przejście do powierzchni materiału rodzimego i umożliwiać dobry dostęp do wykonania badań nieniszczących po wycięciu i późniejszym spawaniu. Wyżłobienie i kompletne usunięcie niezgodności powinno zostać potwierdzone badaniami magnetyczno-proszkowymi lub penetracyjnymi. Obróbka cieplna po spawaniu powinna być wykonana po naprawie, jeżeli jest wymagana dla pierwotnej spoiny [12]. Wycinany rowek musi mieć minimum 50 mm długości, nawet jeśli niezgodność jest mniejsza. Niezgodności, które są od siebie oddalone o mniej niż 100 mm, powinny być naprawiane jak jedna ciągła niezgodność [12]. Po naprawie zakończona spoina (naprawiony obszar i minimum po 100 mm z każdej strony) powinna być poddana przynajmniej takim samym badaniom nieniszczącym, jakie były wymagane dla spoiny pierwotnej [12]. Naprawa spoiny może być wykonana tylko dwukrotnie w tym samym miejscu. Ponowne spawanie powinno być wykonane zgodnie z procedurami i instrukcjami technologicznymi spawania wykorzystanymi do pierwotnego wykonania złącza (po całkowitym usunięciu pierwotnej spoiny i srefy wpływu ciepła) [12]. Instrukcja technologiczna naprawy i instrukcja technologiczna ponownej naprawy mogą być opracowane na podstawie tej samej instrukcji technologicznej, która została użyta do pierwotnej spoiny, lub jako oddzielna kwalifikowana procedura. Dla napraw, które są wykonywane przy użyciu innego procesu, lub/i przy użyciu innych materiałów dodatkowych, powinna zostać opracowana nowa instrukcja technologiczna spawania (WPS) i być kwalifikowana zgodnie z aktualnymi normami, jeśli wymaga tego procedura [12]. Niewłaściwie dopasowane elementy konstrukcji powinny być odcięte i jeszcze raz pospawane według odpowiedniej kwalifikowanej instrukcji technologicznej spawania. Części odkształcone w wyniku spawania, niemieszczące się w tolerancjach, powinny zostać poprawione zgodnie z wymaganiami (wg szczegółowej instrukcji pracy, temp. prostowania powinna być zgodna z zalecaną przez producenta materiału, ale nie wyższa niż 600 o C) [12]. Wnioski Konstrukcje offshore stanowią bardzo liczną grupę rozwiązań, które znacznie się od siebie różnią. Każda z nich ma inne przeznaczenie i różne środowiska pracy, dlatego każda z nich wymaga odpowiedniego podejścia. Konstrukcje te muszą być niezawodne podczas ich eksploatacji, która może wynosić nawet ok. 20 do 30 lat (najczęściej do wyczerpania się złoża). Awaria platformy najczęściej kończy się katastrofą ekologiczną i śmiercią całej załogi, której liczbebność często przekracza 100 osób na jednej jednostce. Dlatego też większość awarii, które się wydarzyły, ma wpływ na zaostrzenie przepisów w celu wyeliminowania takich katastrof w przyszłości. Obecnie na całym świecie rośnie popyt na konstrukcje offshore. Powstają stocznie, które specjalizują się wyłącznie w budowaniu takich konstrukcji; przykładem jest Keppel Fels w Singapurze, która buduje najwięcej platform wiertniczych na świecie (prawie połowę). Powstają w niej jednocześnie 23 platformy w cenie od 130 do 450 milionów dolarów. Można przypuszczać, że ze względu na ogromne zapotrzebowanie na ropę naftową popyt na te konstrukcje nie zmniejszy się. Literatura [1] Mazurkiewicz B.: Stałe pełnomorskie platformy stalowe. Wydawnictwo Morskie, Gdańsk [2] Modern Marvels: Offshore Oil Drilling, lipiec 1999 (Season 5, Episode 13). [3] [4] Saperski J.: Konstrukcje Offshore. Biuletyn Instytutu Spawalnictwa, Gliwice [5] [6] [7] [8] [9] [10] Offshore Standard DNV-OS-B101 Metallic Materials, styczeń [11] NORSOK Standard M-120 Material data sheets for structural steel, czerwiec [12] NORSOK Standard M-101 Structural steel fabrication, grudzień [13] Offshore Standard DNV-OS-C401 Fabrication and testing of offshore structures, kwiecień [14] [15] 10

9 William Lucas Jeremy Smith C. Balfour Dan Bertaso Geoff Melton Wizyjna kontrola rozmiaru jeziorka spawalniczego w czasie rzeczywistym Real-time vision based control of weld pool size Wstęp Streszczenie W artykule omówiono technikę komputerowego przetwarzania obrazów, opartą na pomiarze i kontroli w czasie rzeczywistym powierzchni lub rozmiaru jeziorka spawalniczego od strony źródła ciepła i od strony przetopu. Wykazano możliwości zastosowania komputerowego przetwarzania obrazu do utrzymania wymiarów przez wykonanie pomiarów oraz sterowanie procesem topienia i formowania spoiny. Opracowano algorytm analizy obrazu oparty na porównywaniu z wzorcem, który może być dobrany dla różnych metod spawania. Regulacja szerokości powierzchni jeziorka spawalniczego od strony źródła ciepła, za pomocą prostego klasycznego algorytmu sterowania ze sprzężeniem zwrotnym, umożliwia polepszenie jednorodności i powtarzalności spoiny przy zmieniających się warunkach odprowadzenia ciepła. Opracowano wiele sposobów automatyzacji łukowych metod spawania: od wykorzystania metod sztucznej inteligencji, poprzez automatyzację procesu doboru parametrów spawania, aż do zastosowania czujników kontroli i monitorowania procesu spawania oraz zaawansowanych strategii kontroli, zaprojektowanych do przetwarzania informacji z czujników [1 7]. W dowolnym układzie regulacji z czujnikami uzyskiwanie stabilnych pomiarów jest często trudne do osiągnięcia ze względu na łuk spawalniczy, który wytwarza zarówno ciepło, jak i intensywne światło. Omówiono więc podejście uniwersalne polegające na komputerowym przetwarzaniu wysokiej jakości obrazu spoiny od strony źródła ciepła. Jego celem jest dostarczenie, w czasie rzeczywistym, wiarygodnych pomiarów szerokości powierzchni jeziorka spawalniczego od strony źródła ciepła, których można użyć w systemie sterowania procesem. System sterowania procesem spawania został zaprojektowany do regulowania szerokości powierzchni jeziorka od strony źródła ciepła tak, aby umożliwić uzyskiwanie bardziej jednorodnych spoin w zmieniających się warunkach ich układania. Możliwe źródła zakłóceń procesu spawania w systemie niekontrolowanym są następujące: niejednorodne pochłanianie ciepła w związku z ustawieniem uchwytu spawalniczego, Abstract A computer vision technique based on the real-time measurement and control of the upper surface or topface weld pool size is discussed. The primary objective has been to demonstrate the feasibility of using vision based image processing to provide measurements and the subsequent control of weld geometrical properties during the weld formation or molten phase. A novel reference feature correlation based image analysis algorithm has been developed that may be configured to operate with a number of different welding processes. Upper surface weld pool with regulation via a simple classical feedback control algorithm has then been demonstrated to show how this approach may be used to improve weld uniformity and repeatability. różnice we właściwościach materiału podstawowego i systematyczne odchylenia w procesie spawania lub wybór niestabilnych parametrów jarzenia się łuku. Kluczowym czynnikiem udanej konfiguracji systemu czujników wizyjnych jest generowanie stabilnych, wysokiej jakości obrazów procesu spawania, które można analizować. Uproszczony schemat ustawienia czujnika powierzchni jeziorka od strony źródła ciepła pokazano na rys. 1. Przed uchwytem spawalniczym i elementami podawania drutu umieszczono kamerę CCD z systemem soczewek i środkowo przepustowym filtrem podczerwieni. Długość pracy filtra jest bliska obcinanej długości fali kamery, a więc większość światła łuku spawalniczego zostaje zatrzymana. Kamera jest również umieszczona pod kątem do płaszczyzny elementu spawanego, a więc ilość światła łuku, na które Prof. William Lucas, Dan Bertaso, inż. Geoff Melton TWI, Cambridge, Wielka Brytania, prof. Jeremy Smith, C. Balfour Uniwersytet w Liverpool. Rys. 1. Ustawienie czujnika lica spoiny spawania łukowego Fig. 1. Topface sensor arrangement for are welding 11

Komfort. i niezawodna ochrona

Komfort. i niezawodna ochrona Przyłbica spawalnicza 3M Speedglas 9100 to rozwiązanie nowej generacji, zapewniające niespotykany dotąd komfort użytkowania. 3M Speedglas 9100 posiada nowy, opatentowany system nagłowia, który idealnie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA INSTALACJA GAZOWA I

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA INSTALACJA GAZOWA I SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA INSTALACJA GAZOWA I 03.00.00 1 1. INSTALACJA GAZOWA 1.2 Wstęp SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 1.1.1 Przedmiot robót Przedmiotem niniejszej Szczegółowej Specyfikacji

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania Przedmiotowy system oceniania KRYTERIA OCEN KONSTRUKCJE SPAWANE Klasa IV TM Opracował: Piotr Grochola Ocena celujący: ocenę bardzo dobry a ponadto posiada wiedzę wykraczającą ponad program i uczestniczy

Bardziej szczegółowo

ORZECZENIE Nr ZT/281/10

ORZECZENIE Nr ZT/281/10 INSTYTUT SPAWALNICTWA 44-101, ul. Bł. Czesława 16/18 tel. 032 2310011, fax 032 2314652, www.is.gliwice.pl Zakład Technologii Spawalniczych ORZECZENIE Nr ZT/281/10 Badanie i rejestracja procesu spawania/napawania

Bardziej szczegółowo

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI

BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI BADANIA URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH ELEMENTEM SYSTEMU BIEŻĄCEJ OCENY ICH STANU TECHNICZNEGO I PROGNOZOWANIA TRWAŁOŚCI Opracował: Paweł Urbańczyk Zawiercie, marzec 2012 1 Charakterystyka stali stosowanych w energetyce

Bardziej szczegółowo

Potencjał usługowo-produkcyjny

Potencjał usługowo-produkcyjny Budowa konstrukcji offshore CRIST S.A. Potencjał usługowo-produkcyjny CRIST S.A. ul. Swojska 12, Gdańsk 80-867, tel.: (+48 58) 769 33 00, fax: (+48 58) 769 33 01, e-mail: crist@crist.com.pl W profilu produkcyjnym

Bardziej szczegółowo

Ermeto Original Rury / Łuki rurowe

Ermeto Original Rury / Łuki rurowe Ermeto Original Rury / Łuki rurowe R2 Parametry rur EO 1. Gatunki stali, własności mechaniczne, wykonanie Rury stalowe EO Rodzaj stali Wytrzymałość na Granica Wydłużenie przy zerwaniu rozciąganie Rm plastyczności

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 1/2013 do CZĘŚCI IV STATECZNOŚĆ I NIEZATAPIALNOŚĆ 2010 GDAŃSK Zmiany Nr 1/2013 do Części IV Stateczność i niezatapialność 2010, Przepisów klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia

Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia Advanced Forming Hartowanie w procesie tłoczenia ZAAWANSOWANE FORMOWANIE DLA PRZEMYSŁU SAMOCHODOWEGO Gdy klienci kładą silny nacisk na masę i wytrzymałość Wymagania odnośnie coraz lżejszych elementów z

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES

Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES Mirosław Raczyński Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki wstępnych

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA 2010 Publikacje P (Przepisowe) wydawane przez Polski Rejestr Statków są uzupełnieniem lub rozszerzeniem Przepisów i stanowią

Bardziej szczegółowo

dr inż. Dariusz Czepiżak

dr inż. Dariusz Czepiżak POŁĄCZENIA SPAWANE dr inż. Dariusz Czepiżak 1 Połączenia spawane należą do połączeń nierozbieralnych typu strukturalnego. Obciążenie ż i z jednego elementu łączonego na drugi jest przekazywane za pomocą

Bardziej szczegółowo

precyzyjne rury spawane ze stali węglowej 80000 metrów

precyzyjne rury spawane ze stali węglowej 80000 metrów Kluczbork plant Marcegaglia Poland Zakład produkcyjny Marcegaglia w Kluczborku, Polska, został uruchomiony w 2010 r. i wytwarza precyzyjne rury spawane ze stali węglowej do szerokiego zakresu zastosowań.

Bardziej szczegółowo

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA

TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA TOLERANCJE WYMIAROWE SAPA Tolerancje wymiarowe SAPA zapewniają powtarzalność wymiarów w normalnych warunkach produkcyjnych. Obowiązują one dla wymiarów, dla których nie poczyniono innych ustaleń w trakcie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie... 9 Akty normatywne... 20 CZĘŚĆ 1 OGÓLNE WYMAGANIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY... 23

Wprowadzenie... 9 Akty normatywne... 20 CZĘŚĆ 1 OGÓLNE WYMAGANIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY... 23 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 Akty normatywne... 20 CZĘŚĆ 1 OGÓLNE WYMAGANIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY... 23 1.1. Obowiązki pracodawcy i osób kierujących pracownikami... 23 1.2. Obowiązki

Bardziej szczegółowo

Opis prac technicznych z wykorzystaniem technologii hermetycznego wstrzymania przepływu gazu T.D.Williamson

Opis prac technicznych z wykorzystaniem technologii hermetycznego wstrzymania przepływu gazu T.D.Williamson I. TECHNOLOGIA HERMETYCZNA T.D.WILLIAMSON. 1. Prace hermetyczne zakres wykonywania. Prace hermetyczne dzielimy ze względu na zakres ciśnień panujących w gazociągach transportujących gaz: o wysokie ciśnienie,

Bardziej szczegółowo

Spawanie w osłonie wiedzy

Spawanie w osłonie wiedzy XV POMORSKIE SYMPOZJUM SPAWALNICTWA XVII SPOTKANIE SPAWALNIKÓW WYBRZEŻA Spawanie w osłonie wiedzy Gdańsk-Sobieszewo, 17 październik 2013 ArcQuality Zaawansowany system wspomagający zarządzanie jakością

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH Próbne obciążenie obiektu mostowego 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Warunków wykonania i odbioru robót budowlanych Przedmiotem niniejszych Warunków wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

rury stalowe i profile zamknięte

rury stalowe i profile zamknięte rury stalowe i profile zamknięte SPECJALIŚCI OD RUR STALOWYCH Od 10 lat dostarczamy naszym klientom rury stalowe i profile zamknięte, których parametry spełniają najwyższe wymagania jakościowe. Nasi odbiorcy,

Bardziej szczegółowo

wymagania techniczne?

wymagania techniczne? (T, A1, FB16), Stan 0.0.006 - jakościowych wg - E ) 1 5 SPRAWDZENIE WYMAGAŃ I KON- TROLA TECHNICZNA 1 5. Czy uwzględnione są następujące aspekty ogólne? Normy na produkt Wymagania przepisów Wymagania określone

Bardziej szczegółowo

Rozmieszczanie i głębokość punktów badawczych

Rozmieszczanie i głębokość punktów badawczych Piotr Jermołowicz Inżynieria Środowiska Rozmieszczanie i głębokość punktów badawczych Rozmieszczenie punktów badawczych i głębokości prac badawczych należy wybrać w oparciu o badania wstępne jako funkcję

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 5/2012 do CZĘŚCI IX MATERIAŁY I SPAWANIE 2008 GDAŃSK Zmiany Nr 5/2012 do Części IX Materiały i spawanie 2008, Przepisów klasyfikacji i budowy statków

Bardziej szczegółowo

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego.

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. KONCEPCJA STRUKTURY ORGANIZACYJNEJ CENTRUM Zakład b-r górnictwa morskiego Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Normy przywołane do norm zharmonizowanych do. Dyrektywa 87/404/EWG

Normy przywołane do norm zharmonizowanych do. Dyrektywa 87/404/EWG Normy przywołane do norm zharmonizowanych do Dyrektywa 87/404/EWG PN-EN 1011-1:2001 Numer: PN-EN 287-1:2007 Tytuł: Egzamin kwalifikacyjny spawaczy -- Spawanie -- Część 1: Stale Data zatwierdzenia: 2007-02-16

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja Techniczna Budowa rurociągów pary-etap II (kategoria rurociągu I, moduł oceny zgodności A )

Specyfikacja Techniczna Budowa rurociągów pary-etap II (kategoria rurociągu I, moduł oceny zgodności A ) Załącznik nr 4 do zapytania ofertowego ZUK-12/ZP/2014 1.1. Przedmiot ST. Specyfikacja Techniczna Budowa rurociągów pary-etap II (kategoria rurociągu I, moduł oceny zgodności A ) Przedmiotem niniejszej

Bardziej szczegółowo

Normy przywołane do norm zharmonizowanych do. Dyrektywa 97/23/WE

Normy przywołane do norm zharmonizowanych do. Dyrektywa 97/23/WE Normy przywołane do norm zharmonizowanych do Dyrektywa 97/23/WE PN-EN 473:2002 Numer: PN-EN ISO/IEC 17024:2004 Tytuł: Ocena zgodności -- Ogólne wymagania dotyczące jednostek certyfikujących osoby Data

Bardziej szczegółowo

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji 1 Wymagania ogólne Wytwórca powinien ustanowić, dokumentować i utrzymywać system ZKP, aby zapewnić, że wyroby wprowadzone na rynek są zgodne z określoną i przedstawioną charakterystyką. System ZKP powinien

Bardziej szczegółowo

BALTEX Energia i Górnictwo Morskie S.A. Spółka Komandytowo-Akcyjna Mgr inż. Maciej Wdowiak

BALTEX Energia i Górnictwo Morskie S.A. Spółka Komandytowo-Akcyjna Mgr inż. Maciej Wdowiak BALTEX Energia i Górnictwo Morskie S.A. Spółka Komandytowo-Akcyjna Mgr inż. Maciej Wdowiak GRUPA BALTEX Grupa BALTEX zajmuje sięwykonywaniem prac na morzu, w tym: wydobywaniem morskiego kruszywa naturalnego

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJA INFORMACYJNA NR 18/I WYTYCZNE PROWADZENIA BADAŃ NIENISZCZĄCYCH PODWODNEJ CZĘŚCI RUCHOMYCH JEDNOSTEK GÓRNICTWA MORSKIEGO

PUBLIKACJA INFORMACYJNA NR 18/I WYTYCZNE PROWADZENIA BADAŃ NIENISZCZĄCYCH PODWODNEJ CZĘŚCI RUCHOMYCH JEDNOSTEK GÓRNICTWA MORSKIEGO PUBLIKACJA INFORMACYJNA NR 18/I WYTYCZNE PROWADZENIA BADAŃ NIENISZCZĄCYCH PODWODNEJ CZĘŚCI RUCHOMYCH JEDNOSTEK GÓRNICTWA MORSKIEGO 2001 Publikacje I (Informacyjne) wydawane przez Polski Rejestr Statków

Bardziej szczegółowo

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni ScrappiX Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni Scrappix jest innowacyjnym urządzeniem do kontroli wizyjnej, kontroli wymiarów oraz powierzchni przedmiotów okrągłych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA MONTAŻU ZASOBNIKA KABLOWEGO ZKMTB 1

INSTRUKCJA MONTAŻU ZASOBNIKA KABLOWEGO ZKMTB 1 MTB Trzebińscy Sp. J. 89-100 Nakło nad Notecią Ul. Dolna 1a Tel. (52) 386-04-88, fax (52) 385-38-32 NIP 558-13-80-951 e-mail: biuro@mtbtrzebinscy.pl www.mtbtrzebinscy.pl INSTRUKCJA MONTAŻU ZASOBNIKA KABLOWEGO

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 452 2.1 MONTAŻ KONSTRUKCJI STALOWYCH I WYPOSAŻENIA TECHNOLOGICZNEGO NA BUDOWIE CVP 45248000-7

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 452 2.1 MONTAŻ KONSTRUKCJI STALOWYCH I WYPOSAŻENIA TECHNOLOGICZNEGO NA BUDOWIE CVP 45248000-7 SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA 452 2.1 MONTAŻ KONSTRUKCJI STALOWYCH I WYPOSAŻENIA TECHNOLOGICZNEGO NA BUDOWIE CVP 45248000-7 1. PRZEDMIOT I ZAKRES STOSOWANIA SPECYFIKACJI. 1.1. Przedmiot specyfikacji.

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA STANU ISTNIEJACEGO DO PROGRAMU FUNKCJONALNO - UŻYTKOWEGO DLA ZADANIA INWESTYCYJNEGO WYMIANA ZBIORNIKÓW PALIW PŁYNNYCH WE WROCŁAWIU

INWENTARYZACJA STANU ISTNIEJACEGO DO PROGRAMU FUNKCJONALNO - UŻYTKOWEGO DLA ZADANIA INWESTYCYJNEGO WYMIANA ZBIORNIKÓW PALIW PŁYNNYCH WE WROCŁAWIU Załącznik Nr 1 INWENTARYZACJA STANU ISTNIEJACEGO DO PROGRAMU FUNKCJONALNO - UŻYTKOWEGO DLA ZADANIA INWESTYCYJNEGO WYMIANA ZBIORNIKÓW PALIW PŁYNNYCH WE WROCŁAWIU Użytkownik obiektu: Jednostka Wojskowa Nr

Bardziej szczegółowo

NOWE PROPOZYCJE OŚRODKA KSZTAŁCENIA I NADZORU SPAWALNICZEGO INSTYTUTU SPAWALNICTWA

NOWE PROPOZYCJE OŚRODKA KSZTAŁCENIA I NADZORU SPAWALNICZEGO INSTYTUTU SPAWALNICTWA LICZBA OSÓB PRZESZKOLONYCH NOWE PROPOZYCJE OŚRODKA KSZTAŁCENIA I NADZORU SPAWALNICZEGO INSTYTUTU SPAWALNICTWA Anna Sędek, Janusz Czuchryj Instytut Spawalnictwa Wprowadzenie Spawanie jest procesem specjalnym,

Bardziej szczegółowo

(19) PL (11) 182671 (13) B1 (12) OPIS PATENTOWY PL 182671 B1

(19) PL (11) 182671 (13) B1 (12) OPIS PATENTOWY PL 182671 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (21) Numer zgłoszenia: 320440 (22) Data zgłoszenia: 06.06.1997 (19) PL (11) 182671 (13) B1 (51) IntCl7 B23P 6/00 E04G

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM

SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM SZCZEGÓŁOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 003 PODBUDOWY Z PIASKU STABILIZOWANEGO CEMENTEM 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania

Bardziej szczegółowo

Airon Investment S.A. kompleksowe usługi związane z obróbką metali.

Airon Investment S.A. kompleksowe usługi związane z obróbką metali. Airon Investment S.A. kompleksowe usługi związane z obróbką metali. Airon Engineering posiada wieloletnie doświadczenie w branży obróbki metalu. Nasze przedsiębiorstwo poprzez nieustanną modernizację parku

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 74/P ZASADY KWALIFIKOWANIA TECHNOLOGII SPAWANIA

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 74/P ZASADY KWALIFIKOWANIA TECHNOLOGII SPAWANIA PRZEPISY PUBLIKACJA NR 74/P ZASADY KWALIFIKOWANIA TECHNOLOGII SPAWANIA 2007 Publikacje P (Przepisowe) wydawane przez Polski Rejestr Statków są uzupełnieniem lub rozszerzeniem Przepisów i stanowią wymagania

Bardziej szczegółowo

NAPRAWA USZKODZONYCH WIRNIKÓW TURBIN PAROWYCH PRZY ZASTOSOWANIU TECHNOLOGII SPAWANIA NA PODSTAWIE DOŚWIADCZEŃ FIRMY TURBOCARE

NAPRAWA USZKODZONYCH WIRNIKÓW TURBIN PAROWYCH PRZY ZASTOSOWANIU TECHNOLOGII SPAWANIA NA PODSTAWIE DOŚWIADCZEŃ FIRMY TURBOCARE NAPRAWA USZKODZONYCH WIRNIKÓW TURBIN PAROWYCH PRZY ZASTOSOWANIU TECHNOLOGII SPAWANIA NA PODSTAWIE DOŚWIADCZEŃ FIRMY TURBOCARE Specjalista ds. spawania mgr inż. Marek Nogalski TURBOCARE Sp. z o.o., Wrocław

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE ZALETY WIĘKSZA PRĘDKOŚĆ SPAWANIA I LEPSZA JAKOŚĆ FASTER NIŻSZE KOSZTY GAZU OSŁONOWEGO MNIEJSZA ILOŚĆ WPROWADZANEGO CIEPŁA

GŁÓWNE ZALETY WIĘKSZA PRĘDKOŚĆ SPAWANIA I LEPSZA JAKOŚĆ FASTER NIŻSZE KOSZTY GAZU OSŁONOWEGO MNIEJSZA ILOŚĆ WPROWADZANEGO CIEPŁA WiseThin+ WYDAJNE SPAWANIE BLACH I W POZYCJACH WYMUSZONYCH 18.06.2016 1(8) WIĘKSZA PRĘDKOŚĆ SPAWANIA I LEPSZA JAKOŚĆ Proces WiseThin+ został opracowany do szybszego i wydajniejszego ręcznego spawania blach

Bardziej szczegółowo

W kręgu naszych zainteresowań jest:

W kręgu naszych zainteresowań jest: DOLNE ŹRÓDŁA CIEPŁA W kręgu naszych zainteresowań jest: pozyskiwanie ciepła z gruntu, pozyskiwanie ciepła z powietrza zewnętrznego, pozyskiwanie ciepła z wód podziemnych, pozyskiwanie ciepła z wód powierzchniowych.

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2695694. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.08.2012 12460056.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2695694. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.08.2012 12460056. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2695694 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 28.08.2012 12460056.0

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 ALEKSANDER KAROLCZUK a) MATEUSZ KOWALSKI a) a) Wydział Mechaniczny Politechniki Opolskiej, Opole 1 I. Wprowadzenie 1. Technologia zgrzewania

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

Proces produkcji kabli elektrycznych

Proces produkcji kabli elektrycznych Proces produkcji kabli elektrycznych TOP CABLE Witamy w TOP CABLE. Jesteśmy jednym z największych na świecie producentów przewodów i kabli elektrycznych. VIDEO-BLOG Na tym video-blogu pokażemy jak produkujemy

Bardziej szczegółowo

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego Podesty magazynowe stalowe - Instrukcja obsługi i deklaracja zgodności 11.04.2013 Nazwa grupy wyrobów: Urządzenia magazynowe pomocnicze Nazwa wyrobu: Podesty magazynowe przestawne typ WG SPIS TREŚCI Podstawowe

Bardziej szczegółowo

FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA PRZEPUSTY WYSOKOCIŚNIENIOWE

FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA PRZEPUSTY WYSOKOCIŚNIENIOWE FRIALIT -DEGUSSIT ZAAWANSOWANA CERAMIKA PRZEPUSTY WYSOKOCIŚNIENIOWE Zastosowanie: Ceramiczne przepusty wysokociśnieniowe do zastosowań w branży offshore Materiał: Tlenek glinu FRIALIT F99,7 Przyszłe rafinerie

Bardziej szczegółowo

Nie trzeba kupować browaru, żeby napić się piwa

Nie trzeba kupować browaru, żeby napić się piwa XVI POMORSKIE SYMPOZJUM SPAWALNICTWA XVIII SPOTKANIE SPAWALNIKÓW WYBRZEŻA Nie trzeba kupować browaru, żeby napić się piwa Prezentacja alternatywnych możliwości uzyskania wysokiej efektywności procesu produkcji

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 181187

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 181187 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 181187 (21) Numer zgłoszenia: 316887 (22) Data zgłoszenia: 06.11.1996 (13) B1 (51) IntCl7 B23P 6/04 (54)

Bardziej szczegółowo

TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo

TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo Stosowanie wymagań norm serii ISO 3834 w procesie zapewnienia jakości wyrobów spawanych Mariusz Piękniewski Kierownik Sekcji Spawalnictwa

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 1

Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 1 Projektowanie i obliczanie połączeń i węzłów konstrukcji stalowych. Tom 1 Jan Bródka, Aleksander Kozłowski (red.) SPIS TREŚCI: Wstęp 1. Zagadnienia ogólne (Jan Bródka) 1.1. Materiały i wyroby 1.2. Systematyka

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU TECHNICZNEGO RUROCIĄGÓW WYSOKOPĘŻNYCH - DOBÓR KRYTERIÓW

OCENA STANU TECHNICZNEGO RUROCIĄGÓW WYSOKOPĘŻNYCH - DOBÓR KRYTERIÓW PL0800176 OCENA STANU TECHNICZNEGO RUROCIĄGÓW WYSOKOPĘŻNYCH - DOBÓR KRYTERIÓW JANUSZ KOMOROWSKI*, WITOLD SZTEKE**, PIOTR ZAJĄCZKOWSKI* *MEGA-ERG Sp. z o.o. Przedsiębiorstwo Techniczno - Usługowe, Warszawa

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH U.01.05.01 KONSTRUKCJA STALOWA

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH U.01.05.01 KONSTRUKCJA STALOWA WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH KONSTRUKCJA STALOWA 1. Wstęp 1.1 Określenia podstawowe Określenia podstawowe są zgodne z obowiązującymi odpowiednimi polskimi normami i definicjami. 1.2 Wymogi

Bardziej szczegółowo

Distribution Solutions WireSolutions. Włókna stalowe. Posadzki przemysłowe

Distribution Solutions WireSolutions. Włókna stalowe. Posadzki przemysłowe Distribution Solutions WireSolutions Włókna stalowe Posadzki przemysłowe WireSolutions Zastosowania włókien stalowych WireSolutions wchodzi w skład grupy ArcelorMittal - firmy mającej pozycję nr 1 w przemyśle

Bardziej szczegółowo

Kryteria odbiorowe złączy spawanych w gazociągach przesyłowych

Kryteria odbiorowe złączy spawanych w gazociągach przesyłowych Kryteria odbiorowe złączy spawanych w gazociągach przesyłowych Bożena Krawczyk PGNiG S.A. w Warszawie Regionalny Oddział Przesyłu w Poznaniu WSTĘP Budowane sieci gazowe w obszarze działania nie tylko Regionalnego

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA TECHNICZNO - RUCHOWA. Element: ZBIORNIK RETENCYJNY MALL, TYP P 140. Obiekt:

DOKUMENTACJA TECHNICZNO - RUCHOWA. Element: ZBIORNIK RETENCYJNY MALL, TYP P 140. Obiekt: DOKUMENTACJA TECHNICZNO - RUCHOWA Element: ZBIORNIK RETENCYJNY MALL, TYP P 140 Obiekt: 1 S P I S T R E Ś C I 1. PODSTAWY OPRACOWANIA DOKUMENTACJI 1.1 Przedmiot i zakres 2. WŁAŚCIWOŚCI UŻYTKOWE ZBIORNIKA

Bardziej szczegółowo

Stal - definicja Stal

Stal - definicja Stal \ Stal - definicja Stal stop żelaza z węglem,plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,11% co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali

Bardziej szczegółowo

INFRASTRUKTURA I ENERGIA

INFRASTRUKTURA I ENERGIA INFRASTRUKTURA I ENERGIA ROZWIĄZANIA DLA FIRM WYDOBYWCZYCH WWW.WAGSA.EU World Acoustic Group SA to dynamicznie rozwijająca się firma inżynieryjno - budowlana, oferująca głównie produkty i usługi z zakresu

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja pracy technologa w SigmaNEST przy użyciu tabel technologicznych

Automatyzacja pracy technologa w SigmaNEST przy użyciu tabel technologicznych Automatyzacja pracy technologa w SigmaNEST przy użyciu tabel technologicznych Wstęp Większość parametrów definiowanych przez osoby programujące maszyny CNC jest powtarzalnych. Tabele technologiczne mają

Bardziej szczegółowo

Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych.

Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych. 1. Przedmiot specyfikacji Wymagania techniczne dla konstrukcji wsporczych dotyczą słupów stalowych linii elektro-energetycznych. Specyfikacja techniczna obejmuje wymagania w zakresie konstrukcji, materiałów,

Bardziej szczegółowo

ZMIANY NR 1/2012 do PUBLIKACJI NR 16/I STANDARDY BUDOWY I NAPRAW STATKÓW GDAŃSK

ZMIANY NR 1/2012 do PUBLIKACJI NR 16/I STANDARDY BUDOWY I NAPRAW STATKÓW GDAŃSK PRZEPISY ZMIANY NR 1/2012 do PUBLIKACJI NR 16/I STANDARDY BUDOWY I NAPRAW STATKÓW 2011 GDAŃSK Zmiany Nr 1/2012 do Publikacji Informacyjnej 16/I Standardy budowy i napraw statków 2011, zostały zatwierdzone

Bardziej szczegółowo

KORZYŚCI ZAGROŻENIA. REFLEKTORY Iveco NIEORYGINALNE REFLEKTORY. Wysoka sprawność i bezpieczeństwo. Niska sprawność, pogorszone bezpieczeństwo.

KORZYŚCI ZAGROŻENIA. REFLEKTORY Iveco NIEORYGINALNE REFLEKTORY. Wysoka sprawność i bezpieczeństwo. Niska sprawność, pogorszone bezpieczeństwo. JAKOŚĆ IVECO Z BLISKA Nr 4 REFLEKTORY Iveco KORZYŚCI NIEORYGINALNE REFLEKTORY ZAGROŻENIA Wysoka sprawność i bezpieczeństwo. Niska sprawność, pogorszone bezpieczeństwo. posiadają znak pochodzenia potwierdzający

Bardziej szczegółowo

E K O N O M I C Z N E R O Z W I Ą Z A N I E. W Y D A J N Y I N I E Z AW O D N Y.

E K O N O M I C Z N E R O Z W I Ą Z A N I E. W Y D A J N Y I N I E Z AW O D N Y. FALCON. E K O N O M I C Z N E R O Z W I Ą Z A N I E. W Y D A J N Y I N I E Z AW O D N Y. FALCON. Optymalny stosunek kosztów do korzyści gwarantujący sukces. FALCON może być używany do cięcia plazmowego,

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 Piotr FOLĘGA 1 DOBÓR ZĘBATYCH PRZEKŁADNI FALOWYCH Streszczenie. Różnorodność typów oraz rozmiarów obecnie produkowanych zębatych

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 Wykaz podstawowych czynności Jednostki Inspekcyjnej w zakresie odbioru dostaw armatury wraz z napędami

Załącznik nr 2 Wykaz podstawowych czynności Jednostki Inspekcyjnej w zakresie odbioru dostaw armatury wraz z napędami PW-WI-I01-D02 Załącznik nr 2 Wykaz podstawowych Jednostki Inspekcyjnej w zakresie odbioru dostaw wraz z napędami Definicje i skróty Jednostka inspekcyjna zostanie pisemnie powiadomiona o osiągnięciu punktu.

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW.

PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW. PROJEKTOWANIE KONSTRUKCJI STALOWYCH WEDŁUG EUROKODÓW. 1 Wiadomości wstępne 1.1 Zakres zastosowania stali do konstrukcji 1.2 Korzyści z zastosowania stali do konstrukcji 1.3 Podstawowe części i elementy

Bardziej szczegółowo

POMIARY ODPORNOŚCI NA PĘKANIE STALI NISKOSTOPOWEJ METODĄ CTOD ZGODNIE Z ZALECENIAMI BS

POMIARY ODPORNOŚCI NA PĘKANIE STALI NISKOSTOPOWEJ METODĄ CTOD ZGODNIE Z ZALECENIAMI BS PL0000384 POMIARY ODPORNOŚCI NA PĘKANIE STALI NISKOSTOPOWEJ METODĄ CTOD ZGODNIE Z ZALECENIAMI BS WITOLD SZTEKE, WALDEMAR BIŁOUS, JAN WASIAK, EWA HAJEWSKA, TADEUSZ WAGNER, MARTYNA PRZYBORSKA Instytut Energii

Bardziej szczegółowo

Projekt zarządzania jakością wykorzystujący STATISTICA Data Miner przynosi w voestalpine roczne oszczędności w wysokości 800 000 EUR

Projekt zarządzania jakością wykorzystujący STATISTICA Data Miner przynosi w voestalpine roczne oszczędności w wysokości 800 000 EUR Projekt zarządzania jakością wykorzystujący STATISTICA Data Miner przynosi w voestalpine roczne oszczędności w wysokości 800 000 EUR Przemysł samochodowy stawia najwyższe wymagania jakościowe w stosunku

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB Przedmiotem niniejszej STWiORB są wymagania wykonania, odbioru oraz montażu materacy gabionowych w ramach zadania:

1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB Przedmiotem niniejszej STWiORB są wymagania wykonania, odbioru oraz montażu materacy gabionowych w ramach zadania: M.20.00.00 INNE ROBOTY MOSTOWE 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB Przedmiotem niniejszej STWiORB są wymagania wykonania, odbioru oraz montażu materacy gabionowych w ramach zadania: PROJEKTY PRZEBUDOWY NIENORMATYWNYCH

Bardziej szczegółowo

Kwalifikowanie spawaczy stali wg PN-eN 287-1:2011 i norm międzynarodowych

Kwalifikowanie spawaczy stali wg PN-eN 287-1:2011 i norm międzynarodowych Ryszard Pakos Kwalifikowanie spawaczy stali wg PN-eN 287-1:2011 i norm międzynarodowych steel welders qualification requirements acc. to Pn-en 287-1:2011 and international standards Streszczenie W artykule

Bardziej szczegółowo

Gazy osłonowe Linx = Niższe koszty spawania

Gazy osłonowe Linx = Niższe koszty spawania Gazy osłonowe Linx = Niższe koszty spawania Przy ciągle rosnącej konkurencyjności na rynku, firmy poszukują rozwiązań podnoszących jakość i wydajność produkcji. W odpowiedzi na ten trend wprowadziliśmy

Bardziej szczegółowo

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Zajęcia nr: 2 Temat zajęć: Określenie klasy konstrukcyjno-technologicznej przedmiotu. Dobór postaci i metody wykonania

Bardziej szczegółowo

Dystanse do zbrojenia

Dystanse do zbrojenia 1 Betomax systemy elementów dystansowych zastosowanie, właściwości, zalety BETOMAX - systemy elementów dystansowych z tworzywa sztucznego / stali górne zbrojenie BETOMAX ZET górne zbrojenie Dolne zbrojenie

Bardziej szczegółowo

System montażu interior M2 ver. 2

System montażu interior M2 ver. 2 System montażu interior M2 ver. 2 strona 2 Spis Treści 1. Przygotowanie i organizacja prac 1.01. Odnośne dokumenty, z którymi należy się zapoznać 1.02. Organizacja prac 2. System M2 - Opis. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe W trybie poza ustawa PZP o wartości szacunkowej powyżej 14 000 euro

Zapytanie ofertowe W trybie poza ustawa PZP o wartości szacunkowej powyżej 14 000 euro Robur Polska Spółka. z o.o. ul. Szafirowa 14 16-400 Suwałki Suwałki, 29.10.2013r. Zapytanie ofertowe W trybie poza ustawa PZP o wartości szacunkowej powyżej 14 000 euro Beneficjent ogłasza postępowanie

Bardziej szczegółowo

M.20.01.07 Obciążenie próbne 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB 1.2. Zakres stosowania STWiORB 1.3. Zakres robót objętych STWiORB

M.20.01.07 Obciążenie próbne 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB 1.2. Zakres stosowania STWiORB 1.3. Zakres robót objętych STWiORB M.20.01.07 Obciążenie próbne 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot STWiORB Przedmiotem niniejszej Specyfikacji Technicznej Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych (STWiORB) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót

Bardziej szczegółowo

TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk. Ryszard Dawid

TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk. Ryszard Dawid TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk Ryszard Dawid Olsztyn, Konferencja OZE, 23 maja 2012 Firma TEHACO Sp. z o.o. została założona w Gdańsku w 1989 roku -Gdańsk - Bielsko-Biała - Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM SZKOLENIA: Spawanie metodą TIG 141

HARMONOGRAM SZKOLENIA: Spawanie metodą TIG 141 HARMONOGRAM SZKOLENIA: Spawanie metodą TIG 141 Dzień szkolenia Data 1 14.10.2010 2 1.10.2010 3 19.10.2010 4 20.10.2010 21.10.2010 Liczba godzin danego dnia i godziny 10 00 14 00 Temat zajęć Procesy spajania

Bardziej szczegółowo

NODA System Zarządzania Energią

NODA System Zarządzania Energią STREFA sp. z o.o. Przedstawiciel i dystrybutor systemu NODA w Polsce NODA System Zarządzania Energią Usługi optymalizacji wykorzystania energii cieplnej Piotr Selmaj prezes zarządu STREFA Sp. z o.o. POLEKO:

Bardziej szczegółowo

Profile ryflowane ULTRASTIL. 50% sztywniejsze ściany

Profile ryflowane ULTRASTIL. 50% sztywniejsze ściany Profile ryflowane 50% sztywniejsze ściany WIĘKSZE BEZPIECZEŃSTWO! WIĘKSZA TRWAŁOŚĆ! MOC KORZYŚCI! KORZYŚCI ZE STOSOWANIA PROFILI Znacznie większa sztywność profili dzięki innowacyjnemu ryflowaniu oraz

Bardziej szczegółowo

PL 200888 B1. Sposób dokładnego wykrawania elementów z blach i otworów oraz wykrojnik do realizacji tego sposobu

PL 200888 B1. Sposób dokładnego wykrawania elementów z blach i otworów oraz wykrojnik do realizacji tego sposobu RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 200888 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 355081 (51) Int.Cl. B21D 28/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.07.2002

Bardziej szczegółowo

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego Drabiny magazynowe aluminiowe - Instrukcja obsługi i deklaracja zgodności 11.04.2013 Nazwa grupy wyrobów: Urządzenia magazynowe pomocnicze Nazwa wyrobu: Drabiny magazynowe rozstawne typ 09 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

ArcelorMittal WireSolutions. Włókna stalowe Posadzki przemysłowe

ArcelorMittal WireSolutions. Włókna stalowe Posadzki przemysłowe ArcelorMittal WireSolutions Włókna stalowe Posadzki przemysłowe ArcelorMittal WireSolutions Steel Fibres Solutions ArcelorMittal WireSolutions wchodzi w skład grupy ArcelorMittal - firmy mającej pozycję

Bardziej szczegółowo

Kontrola jakości materiałów i wyrobów Quality control of materials and products. Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Kontrola jakości materiałów i wyrobów Quality control of materials and products. Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Spawalnictwo Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Bardziej szczegółowo

NIENISZCZĄCE BADANIA GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH - ZAŁOŻENIA DO PROCEDURY BADANIA OBIEKTU - WYMAGANIA NORMY WYROBU EN 12732

NIENISZCZĄCE BADANIA GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH - ZAŁOŻENIA DO PROCEDURY BADANIA OBIEKTU - WYMAGANIA NORMY WYROBU EN 12732 NIENISZCZĄCE BADANIA GAZOCIĄGÓW PRZESYŁOWYCH - ZAŁOŻENIA DO PROCEDURY BADANIA OBIEKTU - WYMAGANIA NORMY WYROBU EN 12732 MAREK ŚLIWOWSKI MIROSŁAW KARUSIK NDTEST Sp. z o.o, Warszawa www.ndtest.com.pl e-mail:

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH ST B 01.03. Ogrodzenie SPIS TREŚCI : 1. CPV - 45342000-6 Ogrodzenie boisk Sporządził : SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA OGRODZENIE CPV 45342000-6

Bardziej szczegółowo

Dwa problemy związane z jakością dróg

Dwa problemy związane z jakością dróg Dwa problemy związane z jakością dróg Leszek Rafalski Instytut Badawczy Dróg i Mostów Jakość w realizacji robót drogowych Ostróda 7-8. 10. 2010 r. 1 1. Obciążenia nawierzchni. 2. Przemarzanie nawierzchni

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A

Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A Grupa LOTOS S.A. Analiza ryzyka eksploatacji urządzeń ciśnieniowych wdrażanie metodologii RBI w Grupie LOTOS S.A Jan Dampc Inspektor Dozoru / Dział Dozoru Technicznego 2 czerwca 2015r. Rafineria w Gdańsku

Bardziej szczegółowo

D ŚCIEKI Z PREFABRYKOWANYCH ELEMENTÓW BETONOWYCH

D ŚCIEKI Z PREFABRYKOWANYCH ELEMENTÓW BETONOWYCH 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot ST D-08.05.01 ŚCIEKI Z PREFABRYKOWANYCH ELEMENTÓW BETONOWYCH Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej są wymagania ogólne dotyczące wykonania i odbioru robót drogowych w

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA FOLII STRETCH

SPECYFIKACJA TECHNICZNA FOLII STRETCH SPECYFIKACJA TECHNICZNA FOLII STRETCH 1. OPIS PRODUKTU Przedmiotem specyfikacji technicznej jest polietylenowa, 32 warstwowa, przezroczysta folia stretch LLDPE otrzymywana przez wytłaczanie metodą wylewu

Bardziej szczegółowo

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy

Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Terminal LNG w Świnoujściu - szansa dla regionu Polskie LNG IX konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec doświadczenia i perspektywy Sulechów, 16 listopada 2012 1 Terminal LNG w Świnoujściu

Bardziej szczegółowo

Lista pytań kontrolnych (Checkliste) dla inspekcji wstępnej / nadzoru w zakładowej kontroli produkcji według DIN EN 1090-1:2012-02

Lista pytań kontrolnych (Checkliste) dla inspekcji wstępnej / nadzoru w zakładowej kontroli produkcji według DIN EN 1090-1:2012-02 Lista pytań kontrolnych (Checkliste) dla inspekcji wstępnej / nadzoru w zakładowej kontroli produkcji według DIN EN 1090-1:2012-02 Nazwa firmy: Rodzaj audytu: Adres: Inspekcja wstępna Audytor wiodący Ciągły

Bardziej szczegółowo

CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA

CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA Budownictwo 16 Piotr Całusiński CZAS WYKONANIA BUDOWLANYCH ELEMENTÓW KONSTRUKCJI STALOWYCH OBRABIANYCH METODĄ SKRAWANIA A PARAMETRY SKRAWANIA Wprowadzenie Rys. 1. Zmiana całkowitych kosztów wytworzenia

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych

Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych Andrzej Sowa Poprawnie zaprojektowane i wykonane urządzenie piorunochronne powinno przejąć prąd piorunowy

Bardziej szczegółowo