Prof. dr hab. Jacek Grzywacz Katedra Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Ryzyko w kredycie walutowym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prof. dr hab. Jacek Grzywacz Katedra Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa Szkoła Główna Handlowa w Warszawie. Ryzyko w kredycie walutowym"

Transkrypt

1 Prof. dr hab. Jacek Grzywacz Katedra Zarządzania Finansami Przedsiębiorstwa Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Ryzyko w kredycie walutowym

2 Prowadząc działalność gospodarczą, w każdym niemalże przypadku należy liczyć się z występowaniem określonego ryzyka. Może mieć ono charakter finansowy, operacyjny, rynkowy, polityczny, przy czym coraz częściej przedsiębiorcy wskazują na szereg innych aspektów ryzyka, dotyczących m.in. niebezpieczeństwa utraty reputacji czy też niesprostania wymogom legislacyjnym. Jednocześnie należy zauważyć, że obserwuje się zacieranie różnic pomiędzy rynkami finansowymi i innymi obszarami działalności gospodarczej, co utrudnia identyfikację poszczególnych czynników ryzyka, utrudnia również ich precyzyjny opis oraz ścisłość zdefiniowania. Nieprzewidywalność otoczenia wywierającego coraz większy wpływ na wyniki finansowe wymusiła potrzebę zintegrowanego podejścia do zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie. Nadal jednak niewiele przedsiębiorstw stosuje takie podejście, koncentrując się z reguły na doraźnych działaniach w odpowiedzi na zagrożenia pojawiające się w otoczeniu firmy. Wśród tych zagrożeń warto wyróżnić ryzyko walutowe, związane przede wszystkim z zaciąganiem przez przedsiębiorstwo kredytów w walutach obcych. Ryzyko walutowe określić można jako prawdopodobieństwo pogorszenia sytuacji finansowej firmy wskutek niekorzystnych zmian kursów walutowych. Ryzyko to dotyczy obecnie wielu przedsiębiorstw w Polsce, co potwierdzają wyniki wielu badań, m.in. Instytutu Gospodarki Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie przeprowadzonych w 2003 roku (rysunek 1) Rysunek 1. Czy spółka doświadczyła negatywnych skutków ryzyka walutowego? Źródło: Badania ankietowe IG WSIiZ oraz Katedry Finansów i Bankowości WSIiZ, Rzeszów 2003 Fakt występowania ryzyka walutowego wiąże się w istotnym stopniu z rosnącym zadłużeniem zagranicznym przedsiębiorstw, które wynosiło w 2003 roku blisko 50 mln USD. Ilustracje to rysunek 2.

3 Rysunek 2. Zadłużenie przedsiębiorstw za granicą (w mln USD) Źródło: Na podstawie biuletynów informacyjnych NBP. Ponad 40% zadłużenia zagranicznego przedsiębiorstw przypada na kredyty i pożyczki, stąd też wydaje się, że konieczność aktywnego zarządzania ryzykiem walutowym nie wymaga szerszego uzasadnienia. Trudno jest jednoznacznie wskazać, ile przedsiębiorstw w Polsce korzysta z kredytów walutowych, można jednak przyjąć, że wśród jednostek zadłużonych w bankach 40% korzysta z kredytów zaciągniętych właśnie w walutach obcych. W każdym niemalże przypadku zaciągania przez firmę kredytu walutowego należy liczyć się z ryzykiem. Jak wskazuje M. Mazur, potwierdzają to wydarzenia z lat dziewięćdziesiątych związane z serią kryzysów finansowych, nadal również w związku z aprecjacją złotego taka groźba istnieje.1) Związana jest ona w istotnym stopniu z niebezpieczeństwem osłabienia waluty krajowej. Pozytywne jest, że w wielu przedsiębiorstwach coraz częściej bierze się pod uwagę konieczność aktywnego zarządzania własną pozycją walutową. Taką konieczność potwierdza fakt, że sytuacja na rynku walutowym w Polsce nie zależy jedynie od kierunku prowadzonej przez NBP polityki pieniężnej. Kształtowana jest ona bowiem również przez szereg innych czynników wynikających z uczestniczenia w globalnym systemie finansowym. Istotne znaczenie mają przy tym inwestycje o charakterze spekulacyjnym ze strony inwestorów zagranicznych. Nieprzewidywalność sytuacji na rynku walutowym w Polsce, potwierdzana szeregiem polemik i kontrowersji pojawiających się na łamach wielu publikacji, wskazuje na konieczność stałej analizy sygnałów płynących z rynku finansowego i całej gospodarki. Obserwowana od kilku miesięcy tendencja umacniania się złotego, głównie wobec waluty amerykańskiej, nie powinna być jedynym kryterium decyzji o zaciągnięciu przez przedsiębiorstwo kredytu w walcie obcej. Fakt odniesienia wysokości stopy procentowej takiego kredytu do stawki referencyjnej (np. LIBOR USD czy EUROLIBOR) wskazuje, że w przypadku stopy procentowej będzie ona kształtowała się w zależności od decyzji banków centralnych tych państw, w których funkcjonuje dana waluta.

4 Nawet w przypadku utrzymującej się tendencji spadku kursu danej waluty, w krótkich przedziałach czasowych kurs ten podlega stałym wahaniom. W konsekwencji szereg przedsiębiorstw odczuwa negatywne konsekwencje z tytułu ujemnych różnic kursowych istotnie wpływających na wzrost kosztów, a tym samym na spadek wyniku finansowego. Dotyczy to praktycznie wszystkich walut, w których przedsiębiorcy zaciągają zobowiązania, uznawanych nierzadko za waluty o wysokim poziomie stabilności. Typowa huśtawka nastrojów, jaka ma miejsce na rynku walutowym oraz światowa sytuacja gospodarcza i polityczna, jak również stałe naciski ze strony eksporterów polskich nakazują wręcz branie pod uwagę możliwości deprecjacji złotego, z czym wiąże się bezpośrednio ryzyko kursowe. Powoduje to bowiem zwiększenie wielkości rat kapitałowych oraz płatności odsetkowych od zaciągniętych kredytów. I tak na przykład, opierając się o dane historyczne, można potwierdzić, że koszty odsetkowe w przypadku kredytów zaciąganych w euro stanowiły nawet do 12% sumy wszystkich płatności. Wskazując na ryzyko kursowe, należy stale i mieć na uwadze, że przejawia się ono w trzech obszarach: przeliczeniowym, transakcyjnym i ekonomicznym. Ryzyko przeliczeniowe, dotyczące wykorzystania kredytów walutowych, polega głównie na tym, że wartość zobowiązań prezentowana w bilansie zależy w istotnym stopniu od wysokości kursu walutowego na dany moment sprawozdawczy. Rozbieżności wynikające z wyceny według metody przyjętej przez przedsiębiorstwo w trakcie roku obrotowego oraz wartości oszacowanej dla potrzeb bilansu według średniego kursu NBP oznaczają różnice kursowe, które wpływają na wynik finansowy jako koszt bądź przychód. Należy przy tym zauważyć, że różnice te z punktu widzenia prawa podatkowego nie mają znaczenia, zatem ryzyko przeliczenia nie powoduje konsekwencji podatkowych oraz nie ukazuje realnych zmian wartości składników majątku i nie wyznacza rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Istotne jest jednak, że większość podmiotów zewnętrznych oceniających kondycję finansową przedsiębiorstwa posługuje się wskaźnikami obrazującymi m.in. jego zdolność do obsługi zadłużenia. Wyniki takiej analizy mogą zatem zależeć w istotnym stopniu od ukształtowania się kursów walutowych w momencie jej przeprowadzania. Skala ryzyka kursowego w takiej sytuacji zależy również od tego, czy przedsiębiorstwo posiada inne pozycje bilansowe denominowane w walutach obcych, np. należności, papiery wartościowe, czy też środki pieniężne. Należy również pamiętać, że niekorzystny wpływ kursu walutowego na ocenę przedsiębiorstwa może wpłynąć na decyzję banku o konieczności ustanowienia przez jednostkę dodatkowych zabezpieczeń udzielonego wcześniej kredytu. Ryzyko transakcyjne wynika z konkretnych rozliczeń i znajduje odzwierciedlenie w rachunku wyników przedsiębiorstwa. W oszacowaniu tego ryzyka nieodzowna jest analiza (prognoza) przepływów pieniężnych, która musi uwzględniać m.in. ryzyko płynności finansowej. Wzrost kursu walutowego poprzedzający moment regulowania kolejnej raty kredytu może spowodować konieczność zaangażowania znacznie większych środków niż pierwotnie przewidywano. W skrajnej sytuacji może doprowadzić również do zagrożenia utraty płynności firmy. W przypadku ryzyka transakcyjnego dobrym sposobem na zabezpieczenie się przed niekorzystną zmiana kursu są tzw. metody naturalne. Mogą je wykorzystywać np. przedsiębiorstwa eksportujące na rynki zagraniczne, które wpływy z eksportu przeznaczają na

5 spłatę zaciągniętego kredytu. Trudno jest jednak mówić o całkowitym wyeliminowaniu ryzyka, ponieważ pozostaje problem niedopasowania czasowego tych przepływów. Dosyć trudno jest oszacować ryzyko ekonomiczne (zwane inaczej operacyjnym). Chodzi w tym wypadku o wrażliwość rynkową przedsiębiorstwa na zmiany kursów walut. Zależy to w istotnym stopniu od pozycji konkurencyjnej jednostki, umiejscowienia, terytorium, na którym działa, oraz rodzaju waluty, w której podejmuje zobowiązania. Trudności w ocenie ryzyka ekonomicznego przekładają się w konsekwencji na brak aktywności ze strony przedsiębiorstw w efektywnym zarządzaniu tego typu ekspozycją. Ryzyko kursowe ma jak widać wielowymiarowy charakter. Wszystkie wymienione rodzaje tego ryzyka są ze sobą powiązane i wynikają z wpływu nieprzewidywalnych zmian kursu walutowego na wartość aktywów i zobowiązań firmy oraz oczekiwanych przepływów pieniężnych. Warunkiem właściwego rozpoznania zagrożeń dla stabilności finansowej przedsiębiorstwa jest określenie zakresu występowania każdej z form ryzyka i określenia jego finansowych konsekwencji dla działalności gospodarczej. Rodzi się oczywiście pytanie na ile przedsiębiorstwa są w stanie rzetelnie przeprowadzić tego typu oceny? Jak się zabezpieczać przed ryzykiem walutowym? Praktyka gospodarcza potwierdza, że metody naturalne umożliwiające kompensowanie zobowiązań należnościami w danej walucie w wielu przypadkach nie są możliwe do zastosowania.2) Dotyczy to w szczególności właśnie firm zaciągających kredyty w walutach obcych, dla których istotne jest zagwarantowanie w umowie możliwości przewalutowania kredytu oraz sięgnięcie po instrumenty rynku terminowego. Głównym powodem podejmowania przez firmę decyzji o przewalutowaniu kredytu (czyli przeliczeniu pozostającej do spłaty części zadłużenia na inną walutę i prowadzeniu dalszych rozliczeń w tej właśnie walucie) są oczekiwania co do aprecjacji waluty, w której zaciągnięto pierwotnie kredyt. Wzrost kursu waluty zminimalizowałby bowiem korzyści wynikające z niższego oprocentowania i doprowadził do znacznego wzrostu kosztów spłaty zobowiązania. Skuteczne reagowanie na niekorzystne zmiany dotyczące kursów walutowych zależy jednak w istotnym stopniu od treści klauzuli przewalutowania zadłużenia w danym momencie podpisanej z bankiem. W wielu sytuacjach firma musi się liczyć z koniecznością zapłaty prowizji, która stanowić może znaczne obciążenie. Pewnym rozwiązaniem jest zaciąganie tzw. kredytów wielowalutowych, bowiem niekorzystna zmiana kursu danej waluty obciąży tylko część zobowiązania. W przypadku przewalutowania należy pamiętać, że wiąże się ono ze zmianą warunków kredytowania, co wymaga w banku określonego czasu. Jest to interesujące rozwiązanie dla mniejszych przedsiębiorstw, pozbawionych możliwości bardziej aktywnego ograniczania ryzyka przy wykorzystaniu np. instrumentów pochodnych. Rozpatrując możliwość przewalutowania kredytu, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii. Po pierwsze, banki nie zawsze godzą się na podpisanie tego typu klauzuli, np. przy kredytach średnio- i długoterminowych przewalutowanie możliwe jest nierzadko po pierwszym bądź drugim roku funkcjonowania umowy kredytowej.

6 Po drugie, jak uprzednio wspomniano, zgoda banku na przewalutowanie wiąże się z koniecznością zapłacenia przez firmę prowizji liczonej z reguły od wartości przewalutowanej kwoty. Szczególnie jest to dotkliwe, gdy banki żądają zapłaty prowizji od pełnej kwoty podanej w umowie kredytowej w momencie jej podpisywania (!). Po trzecie, banki wprowadzają nierzadko limity dotycząc liczby dokonywanych przewalutowań w czasie trwania umowy kredytowej. Uzupełniając powyższe uwagi, należy pamiętać, że przewalutowanie kredytu najczęściej nie eliminuje całkowicie ryzyka związanego ze zmianą parametrów wpływających na koszt zaciągniętego długu, przenosząc je jedynie z jednej strefy walutowej do drugiej. Nawet przy zmianie waluty kredytu na złote pozostaje wciąż ryzyko niekorzystnej zmiany stopy procentowej. Jest to istotne w świetle polityki kredytowej banków w Polsce, utrzymujących nadal wysokie stopy procentowe na kredyty złotowe, znacznie przekraczające poziom inflacji. Zmiana waluty kredytu może również nastąpić w mało korzystnym dla firmy momencie i pogorszyć jej kondycję finansową. Jest to związane ze słabą znajomością zasad funkcjonowania rynku walutowego i czynników wpływających na zmiany kursów walutowych. Nierzadko również przedsiębiorcy ulegają masowym opiniom i podejmują mało racjonalne decyzje, narażając się na straty finansowe. Ważnym sposobem ograniczania ryzyka wynikającego z wykorzystania kredytów walutowych może być skorzystanie z instrumentów rynku terminowego. Chodzi przede wszystkim o instrumenty pochodne, wśród których warto wyróżnić kontrakty typu futures, forwards, opcje i swapy, będące zarówno przedmiotem giełdowego, jak i pozagiełdowego obrotu. Rozwój tych instrumentów wiąże się ze wzrastającym (od połowy lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia) zagrożeniem ryzyka związanym ze zmianami cen różnorodnych instrumentów finansowych. Przyczyną ich wprowadzenia był wzrost zmienności kursów walutowych, stóp procentowych, cen akcji i cen towarów. Instrumenty te są również przedmiotem spekulacji coraz częściej wykorzystywanym przez inwestorów w Polsce. Jednym z najczęściej stosowanych instrumentów przez przedsiębiorstwa w Polsce jest transakcja zamiany (swaps). Umożliwia ona jednoczesne zabezpieczenie się przez ryzykiem walutowym i ryzykiem stóp procentowych przez stworzenie syntetycznego kredytu o określonych parametrach. Podstawowym celem tego typu transakcji jest zmniejszenie niedopasowania struktury walutowej oraz wrażliwości na zmiany stóp procentowych pomiędzy aktywami i pasywami. Jeżeli ich zabezpieczenie ma dotyczyć jedynie poziomu stóp procentowych lub ryzyka kursowego, zastosować można odpowiednio swap procentowy lub walutowy. Transakcją zabezpieczającą oba rodzaje ryzyka jest natomiast swap walutowoprocentowy (CIRS). Z punktu widzenia działalności przedsiębiorców podstawową zaletą tego typu transakcji jest jej elastyczność. Odzwierciedlają ją różne warianty swapów, w zależności od momentu rozpoczęcia umowy kontraktu (np. swapy rozpoczęte w momencie zawarcia umowy lub odłożone, obowiązujące w określonym terminie późniejszym), zakończenia kontraktu (np. z prawem wcześniejszego zamknięcia kontraktu przez jedną ze stron). Istotna jest również możliwość zastosowania różnorodnych form swapów w zależności od wielkości i zmienności kwoty podstawowej, na podstawie której kalkulowane są płatności. lastyczność transakcji swap pozwala na zabezpieczenie nawet najbardziej skomplikowanych strukturalnie kredytów walutowych. Można nimi również zabezpieczać wieloletnie zobowiązania, sięgające nawet 30 lat.

7 Walutowe kontrakty swap są dobrym narzędziem do zabezpieczania płynności w walutach, tj. do zabezpieczania ryzyka niedopasowania wpływów z wydatkami. Jeżeli w jednym miesiącu wydatki w walucie znacznie przekraczają wpływy, cześć płatności musiałaby zostać zrealizowana ze środków uzyskanych w drodze przewalutowania, z czym wiąże się powstanie ryzyka kursowego. W przypadku jednak, gdy przedsiębiorstwo oczekuje wpływów w kolejnych miesiącach, może je wykorzystać do zapłaty pełnej kwoty przez zawarcie odpowiedniej transakcji z bankiem. Jej warunki mogą być idealnie dopasowane do konkretnej sytuacji.3) Innym instrumentem wykorzystywanym do zabezpieczania się przed ryzykiem walutowym są transakcje opcyjne. Są to instrumenty o charakterze niesymetrycznym, tzn. w zależności od rodzaju mogą przynosić nieograniczony zysk przy określonym koszcie początkowym albo nieograniczoną stratę przy założonej wielkości dochodu początkowego. Opcje przypominają umowy ubezpieczenia, dają bowiem ich nabywcy prawo, ale nie obowiązek dokonania określonej transakcji w przyszłości. Przedsiębiorstwo może zatem wystąpić w roli ubezpieczonego poprzez nabycie opcji, jak również ubezpieczającego, gdy przyjmuje na siebie ryzyko niekorzystnych zmian kursów w przyszłości, licząc na utrzymanie dochodu (premii) otrzymywanego przy zakupie instrumentu. Celem przedsiębiorstwa nie jest jednak przejmowanie na siebie dodatkowego ryzyka, dlatego też najczęściej firmy dokonują jedynie zakupu opcji. Stosowane są także różnego rodzaju strategie opcyjnie, wśród których dużą popularnością cieszą się tzw. strategie zerokosztowe. W tym przypadku transakcja jest konstruowana w taki sposób, aby premia płacona i otrzymywana były sobie równe. Pomimo dynamicznego rozwoju rynku instrumentów pochodnych najczęściej wykorzystywanym narzędziem pozostają najprostsze w swej konstrukcji transakcje terminowe forward, oznaczające ustalenie przyszłego kursu kupna lub sprzedaży określonej ilości waluty. Wobec walut, których oprocentowanie jest niższe niż oprocentowanie krajowej waluty, kurs terminowy jest wyższy niż kurs kasowy. W takiej sytuacji sprzedaż na rynku terminowym waluty co do której oczekujemy deprecjacji jej wartości pozwala na osiągnięcie wyższego poziomu wymiany. Taka sytuacja jest korzystna przy przewalutowaniu środków pochodzących z kredytu. Odwrotna zasada działa w odniesieniu do zakupu na termin określonej ilości waluty. Kurs terminowy oparty jest na różnicy stóp procentowych. Zawierając transakcję swap bez początkowej wymiany kwot bazowych, przedsiębiorstwo już na samym początku zyskuje lub traci na różnicy kursów obu transakcji: sprzedaży waluty oraz zabezpieczenia kursów jej spłaty. W sytuacji dużych wahań na rynku walutowym warto wykorzystać sprzyjające tendencje rynkowe, pamiętając jednak, że pozostawienie otwartej pozycji walutowej zawsze naraża firmę na ryzyko i jest do pewnego stopnia formą spekulacji. W przeciwieństwie do opcji transakcje forward są instrumentami oznaczającymi zobowiązanie, a nie jedynie prawo do zakupu lub sprzedaży waluty. Bez względu na to, jak ukształtują się określone wielkości w przyszłości, przedsiębiorstwo realizuje transakcję po ustalonym wcześniej kursie. Porównując podstawowe rodzaje instrumentów pochodnych, możliwość wykorzystania każdego z nich można przyporządkować konkretnej sytuacji. Kiedy firma ma ustalony termin płatności i spodziewa się określonej negatywnej tendencji kształtowania się kursu walutowego, najkorzystniejsze wydaje się zawarcie transakcji forward. Jeżeli natomiast

8 przedsiębiorstwo wyznaczy próg rentowności i uzna, że najważniejsze jest, aby jego koszty ukształtowały się na określonym poziomie (nawet za ceną zapłaty wysokiej premii), z pozostawieniem jednocześnie możliwości korzystania z pozytywnych tendencji rynkowych, najodpowiedniejszy jest zakup opcji kupna. Może również zdarzyć się, że satysfakcjonujące będzie określenie jedynie przedziału kształtowania się kursu zadowalającego dla firmy. W takiej sytuacji można zabezpieczyć się poprzez zastosowanie strategii zerokosztowej, jednak możliwość wykorzystania pozytywnych tendencji rynkowych jest w tym wypadku ograniczona. Generalnie, opcje wykorzystywane są dla przepływów, których realizacja nie jest pewna, ale może wiązać się z wysokim ryzykiem, albo gdy przedsiębiorstwo nie ma pewności co do przyszłych tendencji rynkowych. Podsumowując, najczęściej transakcje forward i opcje wykorzystywane do zabezpieczania zobowiązań o krótkim horyzoncie czasowym, natomiast swapy są raczej elementem zarządzania długoterminowego (mogą bowiem syntetycznie odzwierciedlać schemat przepływów dotyczących całego okresu kredytowania). Podział ten jednak stopniowo zanika, ponieważ stale tworzone są nowe struktury o różnym horyzoncie czasowym. Swapy mogą być na przykład z powodzeniem stosowane do zarządzania krótkoterminową pozycją przedsiębiorstwa. Postrzeganie ryzyka walutowego przez przedsiębiorstwa w Polsce Upłynnienie kursu złotego równoczesne z liberalizacją przepływów kapitałowych doprowadziło w Polsce do istotnego wzrostu ryzyka kursowego, w efekcie czego przedsiębiorstwa zaczęły coraz częściej wykorzystywać metody zabezpieczające przed tym ryzykiem, w tym instrumenty pochodne. Spółki, w których duża część pozycji bilansowych uzależniona jest od kursu walutowego, posiadające wielomilionowe należności lub zobowiązania w walutach obcych, jako pierwsze zaczęły wprowadzać zintegrowaną politykę zarządzania ryzykiem, jej zasady zaś prezentowały w sprawozdaniach finansowych. Przykładem takiej spółki jest Polska Telefonia Cyfrowa, która w ciągu 2001 roku wprowadziła istotne zmiany w stosowanych przez siebie zadach rachunkowości i przyjęła zasady polityki księgowej zgodnie z regulacjami Międzynarodowych Standardów Rachunkowości. Identyfikując negatywne skutki ryzyka walutowego, przedsiębiorcy podają najczęściej zmniejszenie przychodów związane z niekorzystnym kształtowaniem się kursów walutowych, zwiększenie kosztów pozyskania surowców, spadek opłacalności eksportu, wzrost konkurencji ze strony towarów importowanych oraz zwiększenie kosztów finansowych. Wskazując z kolei na sposoby ograniczania tego ryzyka, firmy podkreślają fakt wykorzystywania zarówno metod naturalnych, jak też instrumentów pochodnych. Ilustruje to rysunek 3.

9 Rysunek 3. Sposoby ograniczania przez przedsiębiorstwa ryzyka walutowego Największą popularnością cieszą się walutowe transakcje terminowe forward, co wynika prawdopodobnie z ich prostej konstrukcji oraz dużej elastyczności. Należy jednak zwrócić uwagę, że dotyczy to przede wszystkim dużych przedsiębiorstw, które mogą pozwolić sobie na korzystanie z kosztownych instrumentów pochodnych. Mniejsze wykorzystanie opcji walutowych i transakcji typu swap wynika zapewne z konieczności posiadania specjalistycznej wiedzy oraz wysokich kosztów. Można przypuszczać również, że słabe zainteresowanie kontraktami futures związane jest z ich niską płynnością. Wśród trudności związanych z wykorzystaniem walutowych instrumentów pochodnych przedsiębiorcy wskazują przede wszystkim na brak jednoznacznych przepisów dotyczących opodatkowania tych instrumentów oraz kłopoty związane z ich księgowaniem. Kłopoty z jasną interpretacja obowiązujących przepisów oraz niedobór praktycznych rozwiązań rachunkowych istotnie negatywnie wpływają na aktywność przedsiębiorstw na rynku derywatów. Co więcej, na rynku pojawiają się nowe instrumenty, za którymi również nie nadążają uregulowania prawne. Ich zastosowanie wymaga fachowej wiedzy, której brakuje często nie tylko zarządzającym, ale również organom skarbowym i audytorom. Dlatego też bez względu na to, jaką decyzję podejmie przedsiębiorstwo wobec własnego ryzyka, coraz istotniejszego znaczenia nabiera stworzenie jasnych i spójnych zasad polityki zarządzania tym ryzykiem. Jest to ważne właśnie w sytuacji braku jednoznacznych uregulowań prawnych i rozbieżności w interpretacji istniejących przepisów. Jasno udokumentowany cel wykorzystania derywatów umożliwia przedsiębiorstwu zastosowanie szczególnych zasad rachunkowości, zwanych rachunkowością instrumentów zabezpieczających, oraz skorzystanie z dogodnych dla danego podmiotu rozwiązań księgowych i podatkowych. Wiedza na ten temat jest zdecydowanie niewystarczająca w mniejszych przedsiębiorstwach, gdzie wykorzystanie instrumentów pochodnych ma nierzadko charakter jedynie sporadyczny. Ciekawe wnioski nasuwają się przy analizie przyczyn, dla których przedsiębiorcy nie wykorzystują ofert instytucji finansowych z zakresu zarządzania ryzykiem walutowym (rysunek 4).

10 Rysunek 4. Przyczyny nieskorzystania z ofert banków i instytucji finansowych z zakresu zarządzania ryzykiem walutowym Potwierdza się, że w wielu przypadkach przedsiębiorstwa nadal nie rozumieją problemów kursowych i jeśli na przykład kupują kontrakt terminowy zabezpieczający przed ryzykiem wzrostu kursu, a ten spadnie, to uważają, że poniosły stratę. Nie dostrzegają przy tym, że taki kontrakt stwarza możliwość stabilnego planowania działalności i skutecznego sterowania płynnością, poprzez min. prognozowanie wydatków i wpływów. Istotną barierą są koszty transakcji narzucane przez banki. Chodzi przede wszystkim o opłaty w postaci marży pobieranej w wysokości zależnej od wartości transakcji. Problemem jest również wymagane zabezpieczenie składane w formie depozytu w wysokości kilku procent planowej transakcji, który uwalniany jest dopiero po jej rozliczeniu. Jest to szczególnie dotkliwe, gdy przedsiębiorstwo chce zawrzeć kilka kontraktów. Poza tym minimalna kwota, dla której można negocjować kurs, musi przekraczać z reguły 10 tysięcy euro, co stanowi poważną barierę, zwłaszcza dla przedsiębiorstw o mniejszych obrotach. Wnioski Rosnące zadłużenie zagraniczne przedsiębiorstw w Polsce, w których istotną cześć zajmują kredyty walutowe, dowodzi, że problem ryzyka walutowego musi być stale brany pod uwagę wśród istotnych zagrożeń, na które narażone są jednostki. Przedsiębiorcy w różny sposób podchodzą do tej problematyki. Jednym z rozwiązań stosowanych przez eksporterów jest zaciąganie zobowiązań w walucie, w której realizowane (lub denominowane) są wpływy z eksportu. Stosunkowo prostym rozwiązaniem wydaje się również zapisanie w umowie kredytowej klauzuli pozwalającej na przewalutowanie kredytu w dowolnym momencie. Nie jest to jednak metoda pozwalająca na całkowite wyeliminowanie ryzyka, a jedynie na jego ograniczenie w określonych sytuacjach. W dalszym ciągu założenia opierają się na prognozach, co doprowadzić może do niekorzystnego wzrostu kosztów kredytowych. Bardziej skomplikowanie w swej konstrukcji są instrumenty pochodne, wykorzystywane przede wszystkim przez duże firmy posiadające wyspecjalizowane służby finansowe. Podsumowując, problem ryzyka walutowego występującego w przedsiębiorstwie wymaga uwzględnienia kilku kwestii.

11 Po pierwsze, niższa stopa procentowa kredytów walutowych w stosunku do złotowych nie może być jedynym kryterium uwzględnianym przez firmę przy zaciąganiu kredytu w walutach obcych. Nawet spadkowa tendencja kursu danej waluty obserwowana w dłuższym okresie nie eliminuje ryzyka kursowego, zwłaszcza że wszelkie analizy kursów potwierdzają ciągłe ich wahania przynoszące ujemne różnice kursowe. Po drugie, wprawdzie coraz więcej przedsiębiorstw w Polsce potwierdza potrzebę zarządzania ryzykiem związanym z zaciąganiem zobowiązań walutowych, dotyczy to jednak głównie dużych jednostek. Po trzecie, poziom wiedzy na temat zarządzania ryzykiem kursowym w przedsiębiorstwach wykorzystujących kredyty walutowe nadal jest stosunkowo niski. Dotyczy to przede wszystkim mniejszych firm, wśród których jedynie niewielki odsetek dysponuje wyspecjalizowaną kadrą odpowiedzialną za pion finansowy. Po czwarte, w dalszym ciągu wiele przedsiębiorstw ma kłopoty z księgowaniem operacji na instrumentach pochodnych, obawia się przy tym negatywnej opinii na temat stosowanych przez siebie rozwiązań ze strony audytorów zewnętrznych oraz urzędów skarbowych. Skoro tego typu problemy pojawiają się w największych firmach, nie trudno domyślić się, jaki jest stan wiedzy na ten temat w małych i średnich przedsiębiorstwach. Po piąte, analiza ofert i rozwiązań stosowanych przez instytucje finansowe, głównie zaś banki, świadczących przedsiębiorstwom usługi w zakresie wykorzystywania instrumentów pochodnych potwierdza, że są one zbyt kosztowne dla wielu firm. Taka postawa banków słusznie zasługuje na miano zbyt asekuracyjnej i wynika, niestety, z dążenia tych instytucji do zabezpieczenia własnego ryzyka poprzez politykę wysokich marż. Brak ucywilizowania ich poziomu nadal będzie skuteczną barierą zniechęcającą przedsiębiorców do stosowania derywatów, mogących istotnie wpłynąć na ograniczenia podejmowanego ryzyka. Literatura 1. Badania ankietowe IG WSIiZ oraz Katedry Finansów i Bankowości WSIiZ, Rzeszów Leszczyńska E., Rynek kontraktów swap w Polsce, Narodowy Bank Polski, Publikacje, Mazur M., Groźne dewizy, Bank 12/ /2005

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

TRANSAKCJE KASOWE. Sekcja I (produkty inwestycyjne)

TRANSAKCJE KASOWE. Sekcja I (produkty inwestycyjne) Kwestionariusz oceny odpowiedniości w odniesieniu do transakcji skarbowych Zgodnie z Dyrektywą MIFID, Alior Bank SA, świadcząc usługi nabywania i zbywania instrumentów finansowych na własny rachunek, jest

Bardziej szczegółowo

1) jednostka posiada wystarczające środki aby zakupić walutę w dniu podpisania kontraktu

1) jednostka posiada wystarczające środki aby zakupić walutę w dniu podpisania kontraktu Przykład 1 Przedsiębiorca będący importerem podpisał kontrakt na zakup materiałów (surowców) o wartości 1 000 000 euro z datą płatności za 3 miesiące. Bieżący kurs 3,7750. Pozostałe koszty produkcji (wynagrodzenia,

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH

NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH NEGOCJOWANA TERMINOWA TRANSAKCJA WYMIANY WALUT WYMIENIALNYCH WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH Jeden z najbardziej popularnych instrumentów zabezpieczających Pełne zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego *connectedthinking Aktualności MSSF Wyjaśnienie działań IASB* MSSF 7 - dodatek l MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego Potencjalny wpływ ryzyk rynkowych jest jednym z ważniejszych problemów, na jakie

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

NEGOCJOWANA TRANSAKCJA FX SWAP

NEGOCJOWANA TRANSAKCJA FX SWAP Jeden z najbardziej popularnych instrumentów służący przesuwaniu terminów rozliczenia przepływów walutowych Obowiązek rozliczenia transakcji po ustalonych kursach Negocjowana transakcja FX swap polega

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW. Anna Chmielewska, SGH Warunki zaliczenia

MIĘDZYNARODOWE FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW. Anna Chmielewska, SGH Warunki zaliczenia MIĘDZYNARODOWE FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW Anna Chmielewska Warunki zaliczenia 40 pkt praca samodzielna (szczegóły na kolejnym wykładzie) 60 pkt egzamin (forma testowa) 14 punktów obecności W przypadku braku

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 8 Wykład 8. Ryzyko bankowe Pojęcie ryzyka bankowego i jego rodzaje. Ryzyko zagrożenie nieosiągniecia zamierzonych celów Przyczyny wzrostu ryzyka w działalności bankowej. Gospodarcze : wzrost, inflacja, budżet,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz schematów. Wstęp. Rozdział I Wprowadzenie

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz schematów. Wstęp. Rozdział I Wprowadzenie Spis treści Wykaz skrótów Wykaz schematów Wstęp Rozdział I Wprowadzenie Rozdział II Pochodny instrument finansowy jako przedmiot opodatkowania w podatku na tle różnych dziedzin prawa 1. Przedmiot i podstawa

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz oceny odpowiedniości w odniesieniu do transakcji skarbowych

Kwestionariusz oceny odpowiedniości w odniesieniu do transakcji skarbowych Kwestionariusz oceny odpowiedniości w odniesieniu do transakcji skarbowych Zgodnie z Dyrektywą MIFID, Bank BPH S.A., świadcząc usługi nabywania i zbywania instrumentów finansowych na własny rachunek, jest

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ 2 Różnice kursowe

CZĘŚĆ 2 Różnice kursowe CZĘŚĆ 2 Różnice kursowe 1 1. Metody ustalania różnic kursowych od 01.01.2007: wprowadza się dwie opcjonalne metody: w oparciu o nowe regulacje w ustawie podatkowej, w oparciu o przepisy o rachunkowości.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ 1 DEFINICJA RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ Ryzyko stopy procentowej to niebezpieczeństwo negatywnego wpływu zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową banku

Bardziej szczegółowo

Opis szkolenia. Dane o szkoleniu. Program. BDO - informacje o szkoleniu

Opis szkolenia. Dane o szkoleniu. Program. BDO - informacje o szkoleniu Opis szkolenia Dane o szkoleniu Kod szkolenia: 8810 Temat: Instrumenty finansowe w praktyce - warsztaty 2-12 Marzec Warszawa, Centrum miasta lub siedziba BDO, Kod szkolenia: 8810 Koszt szkolenia: 1890.00

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH STATUTU SFIO AGRO Kapitał na Rozwój. I. Poniższe zmiany Statutu wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH STATUTU SFIO AGRO Kapitał na Rozwój. I. Poniższe zmiany Statutu wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. Warszawa, 25 czerwca 2012 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH STATUTU SFIO AGRO Kapitał na Rozwój Niniejszym Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych AGRO Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie ogłasza poniższe zmiany

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane www.pwcacademy.pl Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane Jan Domanik Instrumenty pochodne ogólne zasady ujmowania i wyceny 2 Instrument pochodny definicja. to instrument finansowy: którego wartość

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Produkty skarbowe dla firm PRODUKTY ALIOR BANKU W RAMACH DZIAŁALNOŚCI PRZEJĘTEJ Z BANKU BPH DOSTĘPNE W PLACÓWKACH OZNAKOWANYCH LOGO BANKU BPH

Produkty skarbowe dla firm PRODUKTY ALIOR BANKU W RAMACH DZIAŁALNOŚCI PRZEJĘTEJ Z BANKU BPH DOSTĘPNE W PLACÓWKACH OZNAKOWANYCH LOGO BANKU BPH Produkty skarbowe dla firm PRODUKTY ALIOR BANKU W RAMACH DZIAŁALNOŚCI PRZEJĘTEJ Z BANKU BPH DOSTĘPNE W PLACÓWKACH OZNAKOWANYCH LOGO BANKU BPH 2 OFERUJEMY KOMPLEKSOWE ROZWIĄZANIA ZAPEWNIAJĄCE PROFESJONALNE

Bardziej szczegółowo

Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci

Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci 1 Miejsce zarządzania ryzykiem w zarządzaniu bankiem Wykład trzeci 2 Triada celów w wersji tradycyjnej Rentowność Bezpieczeństwo/Ryzyko Płynność Bank nie może osiągać równocześnie więcej niż jednego celu

Bardziej szczegółowo

Autor: Agata Świderska

Autor: Agata Świderska Autor: Agata Świderska Optymalizacja wielokryterialna polega na znalezieniu optymalnego rozwiązania, które jest akceptowalne z punktu widzenia każdego kryterium Kryterium optymalizacyjne jest podstawowym

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29. Sporządziła: A. Maciejowska

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29. Sporządziła: A. Maciejowska Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 29 Sporządziła: A. Maciejowska 1.Wstęp Każde przedsiębiorstwo musi zmagać się z ryzykiem, nawet jeśli nie do końca jest

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Część pierwsza. Rynek walutowy i pieniężny. Rozdział 1. Geneza rynku walutowego i pieniężnego

Wstęp. Część pierwsza. Rynek walutowy i pieniężny. Rozdział 1. Geneza rynku walutowego i pieniężnego Wstęp Część pierwsza. Rynek walutowy i pieniężny Rozdział 1. Geneza rynku walutowego i pieniężnego Rynki natychmiastowe Rynek pieniężny Transakcje na rynku pieniężnym Rynek walutowy Geneza rynku walutowego

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej Programy motywacyjne oparte na płatnościach akcjami MSSF 2 Instrumenty finansowe wg Ustawy o Rachunkowości lub MSSF Ujawnienia na temat instrumentów finansowych MSSF 7 Aktualności MSR/MSSF Niektóre spółki

Bardziej szczegółowo

Różnorodność swapów i ich zastosowań, przyczyny popularności swapów w porównaniu z pozostałymi grupami instrumentów pochodnych

Różnorodność swapów i ich zastosowań, przyczyny popularności swapów w porównaniu z pozostałymi grupami instrumentów pochodnych Różnorodność swapów i ich zastosowań, przyczyny popularności swapów w porównaniu z pozostałymi grupami instrumentów pochodnych Monika Michalak Klaudia Michrowska Swap polega na zawarciu dwóch umów natychmiastowej

Bardziej szczegółowo

Analiza instrumentów pochodnych

Analiza instrumentów pochodnych Analiza instrumentów pochodnych Dr Wioletta Nowak Wykład 2-3 Kontrakt forward na przyszłą stopę procentową Kontrakty futures na długoterminowe instrumenty procentowe Swapy procentowe Przykład 1 Inwestor

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ 1 OPODATKOWANIE INSTRUMENTÓW POCHODNYCH W PRAKTYCE PODATKOWEJ

CZĘŚĆ 1 OPODATKOWANIE INSTRUMENTÓW POCHODNYCH W PRAKTYCE PODATKOWEJ CZĘŚĆ 1 OPODATKOWANIE INSTRUMENTÓW POCHODNYCH W PRAKTYCE PODATKOWEJ 1 PRZEPISY O RACHUNKOWOŚCI DEFINICJA INSTRMENTÓW POCHODNYCH Pochodne instrumenty finansowe Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12

Bardziej szczegółowo

- w art. 8 ust. 3 Statutu otrzymuje nowe, następujące brzmienie:

- w art. 8 ust. 3 Statutu otrzymuje nowe, następujące brzmienie: KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające, jako organ KBC Alfa Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego, uprzejmie informuje o dokonaniu zmian statutu dotyczących polityki inwestycyjnej

Bardziej szczegółowo

WALUTOWA TRANSAKCJA ZAMIANY STÓP PROCENTOWYCH CIRS SPRZEDAŻ CIRS PRZEZ KLIENTA

WALUTOWA TRANSAKCJA ZAMIANY STÓP PROCENTOWYCH CIRS SPRZEDAŻ CIRS PRZEZ KLIENTA Zamiana płatności odsetkowych i kapitałowych w jednej walucie na inną walutę Rodzaj i harmonogram płatności odsetkowych i kapitałowych dostosowany do indywidualnych potrzeb Klienta Walutowa transakcja

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY

LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY Agenda Definicja i podstawowe cechy produktu Funkcjonowanie produktu Analiza przykładowego rozwiązania Korzyści dla Państwa Firmy Warunki niezbędne do skorzystania z produktu

Bardziej szczegółowo

WALUTOWA TRANSAKCJA ZAMIANY STÓP PROCENTOWYCH CIRS SPRZEDAŻ CIRS PRZEZ KLIENTA

WALUTOWA TRANSAKCJA ZAMIANY STÓP PROCENTOWYCH CIRS SPRZEDAŻ CIRS PRZEZ KLIENTA WALUTOWA TRANSAKCJA ZAMIANY STÓP PROCENTOWYCH CIRS SPRZEDAŻ CIRS PRZEZ KLIENTA Walutowa transakcja zamiany stóp procentowych CIRS może być wykorzystywana przez Klienta do zamiany waluty finansowania, z

Bardziej szczegółowo

LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY

LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY LIMIT KREDYTOWY WIELOCELOWY Konin, 24.02.2015r. Regionalne Centrum Korporacyjne w Kaliszu Agenda Definicja i podstawowe cechy produktu Funkcjonowanie produktu Analiza przykładowego rozwiązania Korzyści

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

dr hab. Marcin Jędrzejczyk

dr hab. Marcin Jędrzejczyk dr hab. Marcin Jędrzejczyk Przez inwestycje należy rozumieć aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych, wynikających z przyrostu wartości tych zasobów, uzyskania z nich przychodów w postaci

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Katedra Rynków Kapitałowych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Jacek Tomaszewski ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Rynek kapitałowy, a koniunktura gospodarcza Łódź, 3 4 grudnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 46/2008. Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 16 października 2008 r. w sprawie ogólnych warunków transakcji walutowych typu swap

UCHWAŁA NR 46/2008. Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 16 października 2008 r. w sprawie ogólnych warunków transakcji walutowych typu swap 21 UCHWAŁA NR 46/2008 Zarządu Narodowego Banku Polskiego z dnia 16 października 2008 r. w sprawie ogólnych warunków transakcji walutowych typu swap Na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA OPCYJNA KORYTARZ WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH

STRATEGIA OPCYJNA KORYTARZ WYKORZYSTYWANA JAKO ZABEZPIECZENIE PRZED WZROSTEM KURSÓW WALUTOWYCH Zabezpieczenie przed wzrostem kursu walutowego Możliwość korzystania ze spadku kursów ograniczona do określonego poziomu Brak kosztów związanych z zawarciem transakcji Strategia opcyjna KORYTARZ, wykorzystywana

Bardziej szczegółowo

TRANSAKCJE SWAP: - PROCENTOWE - WALUTOWE - WALUTOWO-PROCENTOWE - KREDYTOWE

TRANSAKCJE SWAP: - PROCENTOWE - WALUTOWE - WALUTOWO-PROCENTOWE - KREDYTOWE TRANSAKCJE SWAP: - PROCENTOWE - WALUTOWE - WALUTOWO-PROCENTOWE - KREDYTOWE 1 SWAP - fixed-to-floating rate IRS - swap procentowy jest umową, w której dwie strony uzgadniają, że będą w ustalonych terminach

Bardziej szczegółowo

echo W jaki sposób interpretować aktywa i rezerwy na podatek odroczony Rzeczpospolita z

echo W jaki sposób interpretować aktywa i rezerwy na podatek odroczony Rzeczpospolita z echo www.roedl.pl Rzeczpospolita z 6.05.2015 W jaki sposób interpretować aktywa i rezerwy na podatek odroczony Przepisy o rachunkowości i o CIT rządzą się swoimi zasadami ustalania momentu uzyskania przychodu

Bardziej szczegółowo

Roczne Sprawozdanie Finansowe SKOK Fundusz Inwestycyjny Otwarty Obligacji za okres od 21 maja 2007 do 31 grudnia 2007 roku.

Roczne Sprawozdanie Finansowe SKOK Fundusz Inwestycyjny Otwarty Obligacji za okres od 21 maja 2007 do 31 grudnia 2007 roku. Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Funduszy Sprawozdanie finansowe Funduszu na dzień 31 grudnia 2007 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa Jak ocenić pozycję finansową firmy? dr Grażyna Michalczuk Uniwersytet w Białymstoku 9 maja 2013 r. Co to jest analiza To metoda poznanie

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Problem walutowych instrumentów pochodnych

Problem walutowych instrumentów pochodnych Problem walutowych instrumentów pochodnych (diagnoza, terapia, rekonwalescencja) Dr Andrzej Stopczyński Dyrektor Zrządzający Pionem Nadzoru Bankowego w UKNF 1. Fowardy, swapy, opcje,...? 2. Dlaczego zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat)

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) "Kredyt nie droższy niż to nowa usługa Banku, wprowadzająca wartość maksymalną stawki referencyjnej WIBOR 3M służącej do ustalania wysokości zmiennej stopy

Bardziej szczegółowo

SpiS treści Wstęp Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera Rozdział drugi Rodzaje zagranicznego ryzyka eksportera

SpiS treści Wstęp Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera Rozdział drugi Rodzaje zagranicznego ryzyka eksportera Spis treści Wstęp...11 Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera...13 1. Wprowadzenie...13 2. Źródła ryzyka w transakcjach eksportowych...16 3. Rodzaje ryzyka krajowego eksportera...16 3.1. Ryzyko związane

Bardziej szczegółowo

Różnice kursowe. Prowadzący: dr Gyöngyvér Takáts

Różnice kursowe. Prowadzący: dr Gyöngyvér Takáts Różnice kursowe Prowadzący: dr Gyöngyvér Takáts Różnice kursowe Różnice kursowe to różnice wynikające ze zmiany (zwiększenia lub zmniejszenia) kursów walut obcych w stosunku do złotego, występujące między

Bardziej szczegółowo

5.4. Wycena instrumentów finansowych na dzieñ bilansowy

5.4. Wycena instrumentów finansowych na dzieñ bilansowy 5.4. Wycena instrumentów finansowych na dzieñ bilansowy Aktywa finansowe, w tym zaliczone do aktywów instrumenty pochodne, wycenia się nie później niż na koniec okresu sprawozdawczego, w wiarygodnie ustalonej

Bardziej szczegółowo

Różnice kursowe po 1 stycznia 2012 r.

Różnice kursowe po 1 stycznia 2012 r. Różnice kursowe po 1 stycznia 2012 r. Pytanie podatnika: Czy z uwzględnieniem art. 15a ust. 4 ustawy o CIT w brzmieniu nadanym nowelizacją ustawy, Wnioskodawca prawidłowo uznaje, że właściwe będzie stosowanie

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 05 lipca 2016 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 05 lipca 2016 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 05 lipca 2016 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

A. Sposób przeprowadzania rachunku zabezpieczenia listów zastawnych, testu równowagi pokrycia oraz testu płynności

A. Sposób przeprowadzania rachunku zabezpieczenia listów zastawnych, testu równowagi pokrycia oraz testu płynności Załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. (poz. 2360) A. Sposób przeprowadzania rachunku zabezpieczenia listów zastawnych, testu równowagi pokrycia oraz testu płynności Rachunek

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. OPCJE Opcja jest prawem do kupna lub sprzedaży określonego towaru po określonej cenie oraz w z góry określonym terminie. Stanowią formę zabezpieczenia ekonomicznego dotyczącego ryzyka niekorzystnej zmiany

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r.

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. 0 Spis treści I. Postanowienia ogólne.... 2 II. Podstawowe zasady kredytu inwestycyjnego...2

Bardziej szczegółowo

Regulamin Transakcji Swap Procentowy

Regulamin Transakcji Swap Procentowy Regulamin Transakcji Swap Procentowy 1. 1. Regulamin Transakcji Swap Procentowy zwany dalej Regulaminem SP określa szczegółowe zasady i tryb zawierania oraz rozliczania Transakcji Swap Procentowy na podstawie

Bardziej szczegółowo

OPIS RYZYK ZWIĄZANYCH Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI OFEROWANYMI W SEGMENCIE BIZNES I BANKOWOŚCI PRZEDSIEBIORSTW

OPIS RYZYK ZWIĄZANYCH Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI OFEROWANYMI W SEGMENCIE BIZNES I BANKOWOŚCI PRZEDSIEBIORSTW OPIS RYZYK ZWIĄZANYCH Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI OFEROWANYMI W SEGMENCIE BIZNES I BANKOWOŚCI PRZEDSIEBIORSTW W BANKU MILLENNIUM S.A. Niniejszy opis ryzyk składa się z: opisu ryzyk związanych

Bardziej szczegółowo

Czy kursem faktycznym przy spłacie rat takiego kredytu jest kurs sprzedaży czy kurs kupna banku obsługującego jednostkę?

Czy kursem faktycznym przy spłacie rat takiego kredytu jest kurs sprzedaży czy kurs kupna banku obsługującego jednostkę? Czy kursem faktycznym przy spłacie rat takiego kredytu jest kurs sprzedaży czy kurs kupna banku obsługującego jednostkę? Pytanie Czy kursem faktycznym przy spłacie rat kredytu walutowego jest kurs sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Legg Mason Akcji Skoncentrowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Raport kwartalny za okres od 1 października 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku

Legg Mason Akcji Skoncentrowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Raport kwartalny za okres od 1 października 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku Nota nr 1 - Polityka rachunkowości Funduszu Uwagi ogólne Fundusz stosuje przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe GK REDAN za pierwszy kwartał 2014 roku

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe GK REDAN za pierwszy kwartał 2014 roku SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 DO 31 MARCA 2014 [WARIANT PORÓWNAWCZY] Działalność kontynuowana Przychody ze sprzedaży 103 657 468 315 97 649 Pozostałe przychody operacyjne

Bardziej szczegółowo

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym Jeśli wystarcza nam kapitału, aby wybrać spłatę w ratach malejących, to koszt obsługi kredytu będzie niższy niż w przypadku spłaty kredytu w ratach równych. 8.1. Kredyt - definicja Jak stanowi art. 69

Bardziej szczegółowo

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej.

Banki komercyjne utrzymują rezerwę obowiązkową na rachunkach bieżących w NBP albo na specjalnych rachunkach rezerwy obowiązkowej. Rezerwa obowiązkowa Rezerwa obowiązkowa stanowi odsetek bilansowych zwrotnych zobowiązań (bieżących i terminowych) banków wobec sektora niefinansowego, która podlega odprowadzeniu i utrzymaniu w postaci

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym

Zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym Instytut Interwencji Gospodarczych BCC we współpracy z ekspertami prezentuje cykl porad z zakresu przedsiębiorczości i inwestowania. Doświadczeni eksperci, na łamach Biuletynu Specjalnego BCC oraz w portalu

Bardziej szczegółowo

W takich sytuacjach podatnicy mają wiele problemów z ustaleniem podatkowych różnic kursowych.

W takich sytuacjach podatnicy mają wiele problemów z ustaleniem podatkowych różnic kursowych. W takich sytuacjach podatnicy mają wiele problemów z ustaleniem podatkowych różnic kursowych. Wiele problemów nastręcza podatnikom ustalenie podatkowych różnic kursowych w przypadku regulowania swoich

Bardziej szczegółowo

Market wizards. Kontrakty na stopę procentową IRS, CCIRS. Piotrek Chabrowski 2005

Market wizards. Kontrakty na stopę procentową IRS, CCIRS. Piotrek Chabrowski 2005 Market wizards Kontrakty na stopę procentową IRS, CCIRS Piotrek Chabrowski 2005 Transakcje SWAP w dzisiejszych czasach Służą do zabezpieczania się nie tylko przed zmianami stóp procentowych i kursów walutowych

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej?

W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej? W jaki sposób dokonać tej wyceny zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej? Wycena jednostki działającej za granicą w sprawozdaniu finansowym jednostki sporządzonym zgodnie z MSSF

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych

Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych Wykład 5 Kurs walutowy parytet stóp procentowych dr Leszek Wincenciak WNUW 2/30 Plan wykładu: Kurs walutowy i stopy procentowe Kursy walutowe i dochody z aktywów Rynek pieniężny i rynek walutowy fektywność

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 1 Czynniki Ryzyka i Zagrożenia Jednym z najważniejszych czynników ryzyka, wpływających na zdolność

Bardziej szczegółowo

Porównanie opłacalności kredytu w PLN i kredytu denominowanego w EUR Przykładowa analiza

Porównanie opłacalności kredytu w PLN i kredytu denominowanego w EUR Przykładowa analiza Porównanie opłacalności kredytu w PLN i kredytu denominowanego w EUR Przykładowa analiza Opracowanie: kwiecień 2016r. www.strattek.pl strona 1 Spis 1. Parametry kredytu w PLN 2 2. Parametry kredytu denominowanego

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ZAJĘCIA II

RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ZAJĘCIA II RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ZAJĘCIA II PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Przepływy pieniężne są wpływami lub wypływami środków pieniężnych oraz ekwiwalentów środków pieniężnych. Podstawowe wpływy: przychody ze sprzedaży

Bardziej szczegółowo

OPIS RYZYK ZWIĄZANYCH Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI OFEROWANYMI W SEGMENCIE BIZNES I BANKOWOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW W BANKU MILLENNIUM S.A.

OPIS RYZYK ZWIĄZANYCH Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI OFEROWANYMI W SEGMENCIE BIZNES I BANKOWOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW W BANKU MILLENNIUM S.A. OPIS RYZYK ZWIĄZANYCH Z INSTRUMENTAMI I PRODUKTAMI FINANSOWYMI OFEROWANYMI W SEGMENCIE BIZNES I BANKOWOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW W BANKU MILLENNIUM S.A. Niniejszy opis ryzyk składa się z: opisu ryzyk związanych

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Do przeliczenia wybranych danych finansowych dotyczących rachunku wyników oraz rachunku przepływów przyjęto średnią arytmetyczną średnich kursów EURO z tabel NBP na ostatni dzień miesiąca w okresie od

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. Niniejszym Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o.

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Niniejszy dokument stanowi podsumowanie raportu z wyceny wartości Spółki Hubstyle Sp. z o.o. na 9 kwietnia 2014 roku. Podsumowanie przedstawia

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Wrocław, 22.09.2010 CZYNNIKI MAKROEKONOMICZNE Tekst [24 pkt.] [RGB 0; 0;

Bardziej szczegółowo

Raport roczny za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r.

Raport roczny za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. PKO Finance AB (publ) Raport roczny za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. (Numer identyfikacyjny: 556693-7461) 1 Sprawozdanie Zarządu Spółka jest jednostką zależną w całości należącą do

Bardziej szczegółowo

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA

[AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA [AMARA GALBARCZYK JOANNA ŚWIDERSKA :Y Podręcznik akademicki Spis treś«wprowadzenie 11 Rozdział 1 System bankowy w Polsce 13 1.1. Organizacja i funkcjonowanie systemu bankowego 13 1.2. Instytucje centralne

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU. Działalność

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU. Działalność SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Spółka jest jednostką zależną, w całości należącą do Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej ("Bank PKO ). Spółka nie zatrudnia pracowników. Działalność Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) 1 Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 1 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia

Bardziej szczegółowo

Finansowanie współpracy z Chinami - skutecznie i bezpiecznie. Warszawa 5.09.2014

Finansowanie współpracy z Chinami - skutecznie i bezpiecznie. Warszawa 5.09.2014 Finansowanie współpracy z Chinami - skutecznie i bezpiecznie Warszawa 5.09.2014 1 HANDEL ZAGRANICZNY SKUTECZNIE I BEZPIECZNIE Ryzyko handlowe Ryzyko polityczne Ryzyko walutowe Ryzyko kredytowe Ryzyko stopy

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH

INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH Praktyczne zestawienie polskich i międzynarodowych regulacji z przykładami księgowań BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA Instrumenty finansowe w spółkach Praktyczne zestawienie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO

SPRAWOZDANIE FINANSOWE DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPORZĄDZONE DLA FUNDACJI DRUŻYNA CHRYSTUSA DAR ŚRODOWISKA PIŁKARSKIEGO ZA ROK 2015 Kraków 2016 Zawartość sprawozdania : I. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego II. Bilans III.

Bardziej szczegółowo

8. Zarządzanie portfelem inwestycyjnym za pomocą instrumentów pochodnych Zabezpieczenie Spekulacja Arbitraż 9. Charakterystyka i teoria wyceny

8. Zarządzanie portfelem inwestycyjnym za pomocą instrumentów pochodnych Zabezpieczenie Spekulacja Arbitraż 9. Charakterystyka i teoria wyceny 8. Zarządzanie portfelem inwestycyjnym za pomocą instrumentów pochodnych Zabezpieczenie Spekulacja Arbitraż 9. Charakterystyka i teoria wyceny kontraktów terminowych Kontrakty forward FRA 1 Zadanie 1 Profil

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania Kredytu inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od r.

Regulamin udzielania Kredytu inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od r. Regulamin udzielania Kredytu inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 01.07.2015r. 0 Spis treści I. Postanowienia ogólne.... 2 II. Podstawowe zasady kredytu inwestycyjnego...2

Bardziej szczegółowo