numer 38/2012 Dodatek festiwalowy 5. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia 5-13 grudnia 2012

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "numer 38/2012 Dodatek festiwalowy 5. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia 5-13 grudnia 2012"

Transkrypt

1 numer 38/2012 Dodatek festiwalowy 5. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia 5-13 grudnia 2012

2 fot. Archiwum Teatru Polskiego w Bielsku-Białej Na poziomie ponadnarodowym? Za nami już piąta edycja Boskiej Komedii, jednego z nielicznych krakowskich festiwali teatralnych, który cieszy się dużą popularnością nie tylko w stolicy Małopolski. Powodzenie zarówno w środowisku, jak i wśród widzów (sporadycznie wkraczających w kolejne kręgi teatru) jest tym, na co organizatorzy pracowali przez tych kilka lat. Rezultat jest satysfakcjonujący tegoroczne wydarzenie nie tylko zgromadziło różnorodną publiczność (to również zasługa niższych niż w ubiegłych edycjach cen biletów!), ale także program festiwalu był na wysokim poziomie, chociaż wciąż jedynie o krajowym zasięgu. W trakcie krakowskiego święta sceny można było zobaczyć przedstawienia premierowe (m. in. Michała Zadary, Wiktora Rubina), z aktualnego repertuaru (m.in. Mai Kleczewskiej, Krzysztofa Garbaczewskiego, Krystiana Lupy, Remigiusza Brzyka, duetu Monika Strzępka i Paweł Demirski, Bartka Frąckowiaka, Piotra Cieplaka, Michała Borczucha), spektakle młodych twórców (niestety w naszym Dodatku festiwalowym zabrakło recenzji z niezwykle interesującego spektaklu Eweliny Marciniak Zbrodni), a nawet trailery (W pewien sierpniowy wieczór Radosława Rychcika). Mimo interesującego (polskiego) programu złośliwi podkreślają, że słowo międzynarodowy w odniesieniu do tego festiwalu jest pewnym nadużyciem zagraniczni goście to członkowie jury (dyrektorzy światowych festiwali teatralnych: Max Philip Aschenbrenner, Dario Loperfido, So Kwok Wan), zaproszeni wizytatorzy, ewentualnie grupy artystyczne, które prezentują spektakle jeszcze przed festiwalowym tygodniem (w tym roku mogliśmy oglądać występ zespołu La Tristura z Madrytu). Czy w przypadku tak dużych przedsięwzięć jak festiwal Boska Komedia podobne, sceptyczne opinie są uzasadnione? To jedno z wielu pytań, jakie stawiamy sobie w tym wydaniu Teatraliów. Organizatorzy Boskiej Komedii wyszli z założenia, że polskie spektakle nie reprezentują niższego, w stosunku do światowych produkcji, poziomu artystycznego i nie trzeba tłumaczyć się ze słowa-wytrychu w nazwie festiwalu. Mówiąc lapidarnie, język teatru jest uniwersalny i ponadnarodowy, więc polskie spektakle również nie są wyłącznie lokalne i niezrozumiałe dla zagranicznej publiczności. Międzynarodowe jury oceniło przecież spektakle z części konkursowej (cykl Inferno) w uzasadnieniu werdyktu nie ma mowy o hermetyczności scenicznego języka. Recenzenci Teatraliów uczestniczyli również w dwóch pozostałych blokach wydarzeń w ramach Purgatorio (prapremiery z cyklu Niedowiara, wykłady i Sceny Dantejskie, czyli spotkania z twórcami) i Paradiso (przedstawienia młodych reżyserów) które relacjonują w swoich tekstach. Tylko tam można znaleźć odpowiedź (lub wiele różnych odpowiedzi) na tytułowe pytanie o (ponadnarodowy?) charakter tegorocznego festiwalu Boska Komedia. Zapraszamy do lektury! Karolina Wycisk Redakcja naczelna Internetowego Magazynu Teatralia Spis treści Inferno Polski konkurs : Krakowska Nagroda Teatralna Piotr Gaszczyński: Teatralna neurochirurgia (Opowieści afrykańskie według Szekspira)... 4 Marcelina Nowakowska: Czekając na (Poczekalnia.0)... 6 Karolina Łodygowska: Burza zaburzeń (Burza)... 8 Kamila Bubrowiecka: Na pograniczu (Korzeniec) Katarzyna Dreszer: Noga się nie podwinęła, czyli dobro i (bardzo) dobrze w Wałbrzychu (O dobru) Marta Goławska: Filmowy labirynt (Iwona, księżniczka Burgunda) INFERNO nominowani, bez nagród Aleksandra Spilkowska: Lodowate serce (Królowa śniegu) Katarzyna Misiuk: O (nie)mocy (para)baśni (Królowa śniegu) Agnieszka Dziedzic: Opowiadaj, choćby skończył się świat (Nieskończona historia)...20 Magda Bałajewicz: Ława wściekłych psów (Dwunastu gniewnych ludzi)..23 Purgatorio Niedowiara Katarzyna Lemańska: Czy dowierzać niedowiarkom? (projekt Niedowiara)...28 Marcelina Nowakowska: Personal Jesus (Jezus Chrystus Zbawiciel) Marcelina Nowakowska: Nieciekawa apostazja (Niewierni)...34 Wydarzenia specjalne Magda Bałajewicz: You are my favourite drug (Nancy. Wywiad) Alicja Müller: Chodź, opowiem ci historię... (Mała narracja, Waiting) Alicja Müller: That s all right, mama (Matka Gyubala Wahazara wg Witkacego)...40 Paradiso Młodzi reżyserzy. Nowe przedstawienia Aleksandra Spilkowska: Co się stało z Marią K.? (Komornicka. Biografia pozorna)...42 Kaja Podleszańska: Młodości, dodaj mi pawich skrzydeł! (Paw królowej)...44

3 INFERNO: laureaci Polskiego Konkursu Teatralna neurochirurgia Opowieści afrykańskie według Szekspira to kilkugodzinna operacja przeprowadzona na żywej tkance szeroko rozumianej kultury współczesnej. Krzysztof Warlikowski bardzo zręcznie posługuje się reżyserskim skalpelem: odsłania pulsującą pod skórą krew oraz mięso i kości zastygłego społeczeństwa. Nagie elementy, do tej pory mocno zakorzenione w tradycji, poprawne politycznie, zostają wydobyte na pierwszy plan. Jak na ten zabieg zareagowała krakowska publiczność festiwalu Boska Komedia? Jak przystało na profesjonalną klinikę neurochirurgiczną, pacjentom zagwarantowano sterylne warunki pobytu. Widzowie oglądali aktorów w ruchomej, prostokątnej konstrukcji z metalu i pleksy. Co prawda niektóre sceny były grane poza murami kliniki, jednak zawsze w obrębie precyzyjnie wydzielonej przestrzeni terenu należącego do tego osobliwego szpitala. Precyzja i pewna ręka to dwa główne atrybuty świetnego chirurga. Mogą one być słowami-kluczami całego spektaklu. Punktem wyjścia dla ponad pięciogodzinnego seansu są trzy utwory angielskiej legendy nowożytnego dramatu: Kupiec wenecki, Otello i Król Lear. Początkowo mogło się wydawać, że próba wyostrzenia jedynie kilku wątków z tych tekstów odbije się negatywnie na całości przedstawienia. Na szczęście rezultat okazał się zupełnie inny. Wprawna ręka chirurga odnalazła mikroskopijne nerwy łączące poszczególne szekspirowskie historie. Przy użyciu odpowiednich narzędzi udało się wyodrębnić cząsteczki, z których można było zbudować spektakl. Wspólną nicią trzech historii okazał się bohater odszczepieniec egzystujący pomiędzy trzema sferami życia: seksualną, kulturową i polityczną. Shylock, Lear i Otello zostali włączeni w zupełnie nowe konteksty, co wpłynęło na zachowania aktorów wobec widzów i siebie nawzajem. Postacie skupiały się na sobie, zwracały się do siebie zamiast do rozmówcy. Każdy wiedział, że może stąpać jedynie po cieniutkim nerwie wyizolowanym przez reżysera. W efekcie cały rą retoryczną. U Warlikowskiego Maur mógłby być równie dobrze Cyganem bądź ortodoksyjnym muzułmaninem. Warlikowski, aby jeszcze bardziej wyodrębnić ekstrakt, posługuje się dodatkowymi tropami, które (o dziwo) nie rozmywają, ale właśnie zaostrzają zarysowane terytorium poznawcze spektaklu. Nawiązania do komiksu Maus Arta Spiegelmana uruchamiają dodatkową, polityczno-historyczną przestrzeń dla refleksji nad istotą bycia Żydem. Fragmenty z Coetzeego (a zwłaszcza z fenomenalnego W sercu kraju) mówiące o pociągu uznawanym za brudny i obrzydliwy seksualnym do własnej córki przenoszą w przestrzenie symboliczno-melancholijne. To właśnie kontrowersyjny zapis strumienia świadomości bohaterki książki noblisty każe patrzeć spektakl (scenografia, ruchy sceniczne, sposób na relację córka-ojciec z innej strony. Warlikow- artykułowania tekstu, muzyka) można określić ski dopuszcza pewne pierwotne pożądanie, pra- jako bardzo czysty. Używając tego określenia, gnienie zbliżenia się do ideału mężczyzny, któ- staram się oddać wrażenie, jakie wywołują u wi- rym niewątpliwie w pewnym okresie życia jest dza kolejne sceny. Poprzez klarowność obranej dla córki ojciec. tematyki spektaklu widz ma pełne spectrum wyeksponowanych problemów. Owe zabiegi, Kulturowo-seksualne wątki w Opowieściach których podjął się reżyser, można nazwać pew- afrykańskich mają częściowo charakter poli- nego rodzaju ekstraktem. W przypadku Shy- tyczny. Dążenia najważniejszego przedstawi- locka będzie to sedno, najgłębsza istota tego, co ciela warstwy panującej zawsze rzutują na spo- oznacza bycie Żydem. Jeśli chodzi o Leara, to do sób sprawowania władzy. Twarde stanowisko czynienia będziemy mieli z kwintesencją sek- Shylocka, domagającego się wyegzekwowania sualnego tabu, jakim jest fizyczna miłość ojca ustalonych zasad, przenosi nas na grunt Izraela fot. Magda Hueckel do córki (i odwrotnie). Z kolei Otello będzie uosabiał to, co najstraszniejsze i najgroźniejsze dla tubylca lęk przed obcą, nieznaną kulturą. Wydaje się, że w przypadku ostatniego bohatera fakt, że jest Murzynem, okazuje się tylko figu- walczącego o swoje prawa. Obawa przed Czarnym, oprócz zabawnej w gruncie rzeczy zazdrości o rozmiar genitaliów, sugeruje refleksję nad możliwością multikulturowej władzy w obrębie jednego państwa. 4 5

4 Ten świetny spektakl nie miałby prawa się udać, gdyby nie ogromny wkład pracy obsady. Aktorzy naprawdę osiągnęli wyżyny swoich możliwości. To dzięki nim cała operacja przebiegła pomyślnie. Zapętlając kolejne wątki i sceny spektaklu, nie pozwolili zaburzyć niepotrzebnymi elementami tej spójnej, czystej i klarownej konstrukcji teatralnej. Opowieści afrykańskie są niezbitym dowodem na to, że teatr wysokich lotów wciąż ma się bardzo dobrze. Piotr Gaszczyński Krakowska Nagroda Teatralna w kategorii Przedstawienie Opowieści afrykańskie według Szekspira Reżyseria: Krzysztof Warlikowski adaptacja: Krzysztof Warlikowski, Piotr Gruszczyński scenografia i kostiumy: Małgorzata Szczęśniak muzyka: Paweł Mykietyn dramaturgia: Piotr Gruszczyński reżyseria świateł: Felice Ross animacje: Kamil Polak choreografia: Claude Bardouil piosenki: Renate Jett obsada: Stanisława Celińska, Ewa Dałkowska, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, Maja Ostaszewska, Magdalena Popławska, Adam Ferency, Wojciech Kalarus, Marek Kalita, Zygmunt Malanowicz, Piotr Polak, Jacek Poniedziałek premiery: 5 października 2011 w Liege w Belgii, 2 grudnia 2011 w Warszawie Internetowy Magazyn Teatralia numer 38/2012 Czekając na Późna noc, ogromny dworzec sprawiający wrażenie zamkniętego, znajdujący się z dala od wielkiego świata. Światło pogłębiające znużenie, obskurna toaleta, wyjście na perony, zupełny brak informacji o przyjeździe następnego pociągu, nieobecność obsługi. W tę sytuację zostają wprowadzeni aktorzy Poczekalni. 0 w reżyserii Krystiana Lupy, którzy, dysponując jedynie szczątkowym zarysem swoich postaci, muszą odnaleźć się w przestrzeni, w kontakcie z partnerami pozostając w stanie zawieszenia. Co innego mogą robić, jeśli nie czekać? Każdy z nich robi to jednak na swój własny sposób. Ta bierność ich łączy, tworząc jakąś szczególną, tymczasową wspólnotę, którą można równie dobrze zaakceptować, jak i odrzucić. Aktorzy poddają się zawieszeniu, całkowitemu zatrzymaniu, przyjmując zupełnie różne postawy. Jedni starają się ignorować przymusowe towarzystwo zupełnie przypadkowych ludzi, drudzy w miarę spokojnie przetrwać do rana lub skorzystać z wymiany myśli, emocji, jeszcze inni prowokują, dobitnie manifestując odrębność swoich światopoglądów. Tę dosyć wybuchową mieszankę, łagodzi jednak wspólny cel oraz towarzysząca bohaterom wszechogarniająca apatia. Co tak naprawdę się dzieje? W pierwszej części spektaklu niewiele. Snujące się postaci prowokują mniej lub bardziej prywatne rozmowy, kłótnie. Grupę podróżnych dosyć szybko opuszczają dwie osoby, które odtąd z ukrycia obserwują pozostałych przy użyciu monitoringu. Aż INFERNO: laureaci Polskiego Konkursu do drugiej części przedstawienia ich aktywność w stu procentach oddzielić postawy prywatnej przejawia się jedynie w komentowaniu wybranych wydarzeń. Mimo to odnosi się wrażenie, że wana jest prawdziwym imieniem aktora, pod- od kreacji bohatera. Odgrywana postać nazy- postaci funkcjonują jak duchy w Śnie nocy letniej stawą do budowania roli staje się sytuacja, a jej generują rzeczywistość. Podobnie duszna atmosfera towarzyszy czekaniu, mając jednocze- i zapamiętane emocje. Nie wiem, czy aktor gubi ważnym elementem są własne doświadczenia śnie jącw sobie coś baśniowego sugeruje, że jest się w tym, ale widz na pewno nie ma pojęcia, czy to raczejjest to opowieść dla dorosłych, którzy słyszy prywatne wypowiedzi, czy kwestie wykreowanej postaci. To niestety bardzo mu nagle uświadamiają sobie obecność własnych nigdy niezaspokojonych pragnień. przeszkadza w odbiorze całości. Jednymen z ciekawszych elementów składowych Marcelina Nowakowska Poczekalni. 0 stanowisą improwizacje aktorów wyświetlane w trakcie przerwy na ekranach rozlokowanych w całym teatrze. Projekcje te demaskują największą słabość spektaklu aktorstwo. Odnoszę wrażenie, że wykonawcy mają duży problem z określeniem się wobec zadania, jakie przed nimi postawiono, ponieważ nie potrafią fot. Natalia Kabanow 6 7

5 INFERNO: laureaci Polskiego Konkursu Krakowska Nagroda Teatralna dla Krystiana Lupy za reżyserię; dla Haliny Rasiakówny za Pierwszoplanową Rolę Kobiecą Teatr Polski we Wrocławiu Poczekalnia.0 Krystian Lupa + kreacja zbiorowa reżyseria i scenografia: Krystian Lupa kostiumy: Piotr Skiba reżyseria wideo: Bartosz Nalazek montaż materiałów wideo: Konrad Styczeń światło: Kazimierz Blacharski obsada: Sylwia Boroń, Krzesisława Dubielówna, Anna Ilczuk, Dagmara Mrowiec, Halina Rasiakówna, Ewa Skibińska, Marta Zięba, Marcin Czarnik, Mirosław Haniszewski, Rafał Kronenberger, Marcin Pempuś, Adam Szczyszczaj, Wojciech Ziemiański Burza zaburzeń Maja Kleczewska rezygnuje z Szekspirowskiej pięknej, utopijnej wyspy, a zamiast tego wprowadza nas do zimnego, betonowego pokoju wypełnionego szarym piaskiem i szaleńczą mieszanką emocji. Wkraczamy do świata, w którym panuje krzyk, przemoc i agresja, a wszystko po to, aby przepracować rodzinne traumy. Trzeba wrócić do początku, chociaż akcja zaczyna się od końca od ślubu Mirandy i Fernanda, przez co cała historia wydaje się retrospektywą. W Burzy zostaje przedstawione zostaje małe, rodzinne piekiełko. Ojciec nie jest potężnym i sprawiedliwym magiem, tylko chodzącym w szlafroku, bezradnym furiatem. Siedzi bezczynnie lub rozwiązuje krzyżówki. U widzów wzbudza litość, a u bohaterów agresję. Jego hipnotyzujące i niepokojące duże, wirujące, prawie nagie ciało pojawia się kilkakrotnie na ekranie. Wyłania się obraz bezradnego, zagubionego ojca wychowującego samotnie córkę próbuje on kilkakrotnie założyć na dziewczynę za duże, męskie spodnie, innym razem całkowicie ignoruje dziecko lub tłumaczy jej, że to wszystko dla ciebie, wiesz, wiesz?. Kleczewska dokładnie uchwyciła stosunek córki do ojca nienawiść dziewczyny połączona jest z bezradnością, niesamodzielnością, podświadomym przejmowaniem opinii ojca. Gdy rozwścieczony Prospero przyłapuje córkę w niedwuznacznej sytuacji i zaczyna wyzywać amanta, Miranda zaraz powtarza jego słowa. Kaliban odgrywa rolę znudzonego syna, który gra na konsoli, nie zwracając uwagi na nic dookoła. Ariel jest gosposią i sponiewieraną służką, na której ojciec wyładowuje seksualnie napięcie. Wśród bohaterów rozpieszczona Miranda w stroju kąpielowym, rozwydrzona dziewczyna, która nie wie, czego chce, ale czegoś bardzo pragnie, rozpaczliwie szuka ucieczki, liczy na uwolnienie, ocalenie wysyła co jakiś czas sygnały przez SB radio, szukając kontaktu z innym światem. Widać też przemiany córki Prospera z rozkrzyczanego dziecka staje się żądną przygód nastolatką, na koniec wulgarną chłopką. W spektaklu pojawia się matka Mirandy, dopisana postać, wielka nieobecna, kochanka Fernanda, która przeprasza córkę za swoje odejście. Jest ona położona chyba najniżej w tej patologicznej hierarchii, sponiewierana nawet przez Kalibana. Kulminacyjna scena spektaklu to wybuch burzy piaskowej, będącej nie tyle ostatecznym oczyszczeniem, co pęknięciem granicy, na której aktorzy stali już długo. W tej scenie Miranda jest lustrzanym odbiciem matki, tylko za- miast prześcieradła ma na sobie suknię ślubną. Podobne do siebie, nieszczęśliwie kobiety walczą o przetrwanie podczas wichury. Na uwagę zasługuje świetna scenografia, która sprawia, że spektakl jest bardzo plastyczny i po prostu piękny. Surowe ściany w połączeniu z piaskiem stają się jednocześnie imitacją więzienia i piaskownicy, duży ekran nad sceną pozwala widzieć wszystko z innej perspektywy, dostrzegać szczegóły, a także nadbudowywać nowe rzeczywistości i znaczenia. Równie wspaniała jest gra świateł, dzięki której przestrzeń zdaje się rozżarzoną wyspą, aby już chwilę później pozostać tylko wyziębłym mrokiem. Ze światłem komponuje się też dobrze dobrana muzyka, która wspomaga grę na emocjach. Wielkie brawa dla zespołu aktorskiego z Bydgoszczy przekonujące improwizacje i realne zaangażowanie fot. Archiwum Teatru Polskiego im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy 8 9

6 przekładają się na odbiór spektaklu. Szczególnie przyciąga Michał Jarmicki (Prospero), Michał Czachor (Kaliban) i Marta Nieradkiewicz (Miranda). Krakowska Nagroda Teatralna dla Michała Czachora za Pierwszoplanową Rolę Męską Teatr Polski im. Hieronima Konieczki W Burzy co chwilę pojawia się motyw wody w Bydgoszczy wywołujący traumę (na ekranie przedstawiona Burza jest tonąca dziewczyna), wilgotność i obcość. To wg Williama Shakespeare a element oczyszczający, który tworzy z piaskiem reżyseria: Maja Kleczewska błotną papkę. I właśnie sporo jest tego babrania scenariusz (sceniczny): Maja Kleczewska i Łukasz Chotkowski się w błocie, mnóstwo krzyków, które starają się uwolnić napięcie, i dużo pragnień (świetna dramaturgia: Łukasz Chotkowski scena, podczas której Miranda zamiast całować muzyka: Piotr Bukowski pożera Fernanda). scenografia i kostiumy: Katarzyna Wszystko kończy się dość nagle, cisza po burzy Borkowska przychodzi dość szybko, wyzwalając widzów reżyseria światła i wideo: Bartosz i budując zaskakująco pozytywne zakończenie. Nalazek Każdy z bohaterów ze spokojem tłumaczy, czego obsada: Karolina Adamczyk, Marta Nieradkiewicz, się nauczył, wylicza cechy, które nabył podczas Małgorzata Witkowska, Michał Cza- pobytu na wyspie. Ten optymistyczny element chor, Mirosław Guzowski, Michał Jarmicki, przychodzi niespodziewanie, jakby niedograny, Artur Krajewski, Piotr Stramowski niewpasowany nie do końca daje ukojenie. premiera: 4 lutego 2012 Karolina Łodygowska fot. Maciej Stobierski fot. Maciej Stobierski Na pograniczu INFERNO: laureaci Polskiego Konkursu ją kwestie polityczne, społeczne ani kulturowe. Ciekawi ich tylko, kto zabił Alojzego Korzeńca i Nie ma wątpliwości, w jakiej kategorii znalazł się Korzeniec w ramach tegorocznej dlaczego jego głowę znaleziono daleko od reszty ciała. Brzyk ze Śpiewakiem uwypuklają także charakter emigracyjnego centrum Europy. Trójkąt Trzech Cesarzy stanowił bowiem bramę do edycji festiwalu Boskiej Komedii. Spektakl w reżyserii Remigiusza Brzyka, nagrodzony już wcześniej na festiwalu Rzeczywistość raju, przez którą setki tysięcy osób emigrowało do Ameryki w nadziei na lepsze jutro. Część z Przedstawiona, i tym razem stanął do konkursu, zajmując zaszczytne miejsce w sfe- trafiało mimo woli nie do tej Północnej, lecz do nich, i nieprzypadkowo były to młode kobiety, rze Inferno. Jego główny bohater Sosnowiec albo (jak mawiają niektórzy) Sosno- Janeiro, zamiast wymarzonej Statuy Wolności, Południowej, gdzie na przedmieściach Rio de wice nie znajduje się już w tak klarownej witały ich halki i biustonosze mające na zawsze sytuacji. Na nieszczęście dla jego niegdysiejszych mieszkańców, ale na szczęście dla uwięzić je w zawodzie prostytutki. Mimo że spektakl oparty jest na kanwie kryminalnej historii zabójstwa Alojzego Korzeń- samego przedstawienia, jego miejsce jest gdzieś na granicy. ca, to związana z nią historia miasta, w którym przyszło mu zginąć, widziana oczami Brzyka i W Korzeńcu wszyscy dokądś jadą, po coś biegną, gdzieś pędzą. Bez przerwy przekraczają Śpiewaka ma w sobie nutę patosu rodem z narodowej epopei. Podkreśla to niemal zagrzewająca do walki muzyka, a także metaforyczność granice. I chociaż, biorąc pod uwagę poczucie przynależności, swoje korzenie mają w Sosnowcu, nieustannie znajdują się gdzieś pomiędzy. wykorzystywanych środków wyrazu. Centralny element scenografii stanowi kilka par lejców, potrzebnych woźnicom, aby bezpiecznie Między Białą a Czarną Przemszą, między Imperium Rosyjskim, Cesarstwem Austrii a Cesarstwem Niemieckim, między rajem a piekłem, dowieźć podróżnych swoimi furmankami na granicę, (zawieszone są ponad głowami widzów czy wreszcie między dobrem a złem. Lawirują na całej długości publiczności). Dokumentalny między prawdą a kłamstwem, rzeczywistością charakter przedstawienia oddany jest natomiast a iluzją, a kierunek nadaje im zamiłowanie do nie w reporterski, lecz w poetycki sposób, gdyż sensacji i pragnienie przeżycia czegoś nadzwyczajnego. miastu z początku XX wieku, przyjrzeć się można dzięki wielkim archiwalnym widokówkom To właśnie pozycja istnienia na pograniczu jest przesuwanym w tyle sceny. Lekko oniryczny punktem wyjścia do stawianych przez Brzyka charakter całej realizacji dopełnia charakteryzacja. Przejmująca w swoich monologach Ester pytań o tożsamość oraz rolę faktów w kreacji rzeczywistości przez prasę. W przeddzień pierwszej wojny światowej Sosnowiczan nie interesuwałowym pióropuszu oraz Jadwiga Pławner (Edyta Ostojak) w ogromnym karna- Korzeniec 10 11

7 (Maria Bieńkowska) w sukni ślubnej z ledwo traktuje Sosnowiec sprzed wieku jako pretekst mieszczącym się na scenie welonem wydają się do mówienia o rzeczach dziś ważnych, wystrzegając monumentalne w swoich osobistych tragediach. się jednocześnie oczywistych odniesień do współczesności. Prostota i znakowość formalnych Wspomniane wcześniej szczęście z bycia na pograniczu, rozwiązań czyni jego propozycję teatralną przejawia się w byciu istotnym. Brzyk tym ciekawszą. nie odgrzewa ani nie upamiętnia historii, ale Kamila Bubrowiecka Krakowska Nagroda Teatralna za Muzykę karza, wiolenczelistka emigrująca do Nowego Oryginalną; za Drugoplanową Rolę Kobiecą Jorku dla Edyty Ostojak Edyta Ostojak PWST - Ester Pławner, Żydówka, Teatr Zagłębia w Sosnowcu służąca Korzeńców Korzeniec Michał Bałaga - Wilhelm, pruski celnik/ Andrzej na podstawie powieści Korzeniec Zbigniewa Siedlecki, artysta urodzony w Mysłowi- Białasa cach (Cesarstwo Niemieckie) reżyseria: Remigiusz Brzyk Aleksander Blitek - Szwarcownik 1 scenografia: Remigiusz Brzyk, Tomasz Śpiewak Piotr Bułka - Samuel Lubelski, prawa ręka muzyka: Jacek Grudzień Maxa Weichmanna/ Lesek Lech-Leszka, artysta kostiumy i współpraca scenograficzna: Iga / Szymon Kogut, kochanek Ester Pławner. Słupska (ASP), Dagmara Walkowicz (ASP), Przemysław Kania - Franz, celnik austriacki/ Szymon Szewczyk (ASP) Izaak Meyerhold, artysta urodzony w Jaworznie obsada: (Austro-Węgry) Agnieszka Bieńkowska - Antonina Zimorodzic, Krzysztof Korzeniowski - Mikołaj, celnik rosyjski/ matka Jadwigi Korzeniec, właścicielka interesu Emmanuel Appelbaum, artysta urodzony świńskiego/ Gołda Lapidus, zwyciężczyni konkursu w Starym Sosnowcu (Imperium Rosyjskie) na najpiękniejszą pocztówkę inspirowaną Grzegorz Kwas - Walerian Monsiorski, redak- motywem Drei Keiser Ecke tor Iskry A. Korzeniec, kafelkowy król Sosnowic Maria Bieńkowska - Jadwiga Korzeniec, z domu Zimorodzic, pseudonim Klandestyn Bizukont, Wojciech Leśniak - Aptekarz Kerszenblat/ Kolejarz wdowa i pisarka Ociepa/ Rzeźnik Goździk Ewa Kopczyńska - Artystka Izabela/ Pani Doktor Tomasz Muszyński - Szwarcownik 2/ Zecer Mojkowska Klaja Agnieszka Okońska - Emma Niukanen, fińska Jarosław Tyran - Kiepura, lat 12/ Zimorodzic, bona pracująca dla największego fabrykanta ojciec Jadwigi Korzeniec/ Carski Policjant w Sosnowicach/ Sara Kerszenblat, córka apte- premiera: 26 maja 2012 Noga się nie podwinęła, czyli dobro i (bardzo) dobrze w Wałbrzychu INFERNO: laureaci Polskiego Konkursu Spektakl tandemu Monika Strzępka Paweł Demirski udowadnia świetną formę artystyczną twórców, a także zespołu wałbrzyskiego teatru. Tym razem twórcy jako temat przedstawienia wybrali dobro. Jednak nie mogło się także obyć bez komentarzy dotyczących otaczającej nas polskiej rzeczywistości społeczno-politycznej. O dobru zaczyna się od wyjścia Agnieszki Kwietniewskiej przebranej za Amy Winehouse, która przeprasza widzów za to, że spektakl będzie słaby, ponieważ twórcy nie poświęcili wystarczająco dużo czasu na próby, a aktorzy sami dokończyli przygotowanie przedstawienia. Po spektaklu niektórzy będą zapewne odczuwać satysfakcję, że w końcu noga im się podwinęła. Po około pięciu minutach udawanego spektaklu aktorzy stwierdzają, że wmawiali nam nieprawdę, i po dodaniu sobie otuchy, przytulając się do widzów, rozpoczynają właściwy spektakl. Główną oś przedstawienia stanowi terapia w MOPS-ie w 2016 roku. Na spotkaniu grupowym psycholog rozmawia z osobami, które nie potrafią odnaleźć się w nowej rzeczywistości po rewolucji bankowej, na której ucierpieli bankierzyi po przejściu tajemniczego wirusa. W spotkaniu tym uczestniczą: była pracownica korporacji, działaczka społeczna, Amy Winehouse, reżyserka, a także dziennikarze, którzy zdemaskowali aferę Watergate: Woodward i Bernstein. Z tego wątku wezmą swój początek inne histo- fot. Bartek Sowa 12 13

8 rie, jak na przykład opowieść o ostatnich latach Po obejrzeniu tego spektaklu można uznać, że życia Amy Winehouse i śmierci jednego z amerykańskich rozpoznawalna formuła prezentacji została od- dziennikarzy. świeżona i ma się dobrze przedstawienie nie rozczarowało, miało parę ciekawych rozwiązań, W O dobru uważny widz śledzący teatralne poczynania jak na przykład proste, lecz zaskakujące zakoń- Strzępki i Demirskiego z pewnością czenie mające miejsce na zewnątrz budynku zauważy elementy nieodmiennie pojawiające się teatralnego, gdzie przy ognisku aktorzy razem w ich spektaklach, jak na przykład intrygująca z widzami, odśpiewali utwór You ll never walk scenografia Michała Korchowca, posługiwanie alone. Czyli nawiązując do początku przedstawienia się podobnymi środkami teatralnymi, świetny Wałbrzych się nie skończył, a wręcz tekst Pawła Demirskiego czy wyśmienici, czujący przeciwnie, ma się wyśmienicie. intencje reżysera aktorzy prowadzeni metodą Brechta. Jednak na szczególne uznanie zasługuje Katarzyna Dreszer Agnieszka Kwietniewska grająca Amy Wine- house czy może grającą siebie samą ucharakteryzowaną na brytyjską piosenkarkę. Krakowska Nagroda Teatralna dla Andrzeja Jednak to nie wszystko, co spektakl ma do zaoferowania (chociaż to i tak wiele). Uwagę zwraca Kłaka za Drugoplanową Rolę Męską O dobru przesłanie, skupiające się, jak już było powyżej tekst: Paweł Demirski wspomniane, na dobru i konsekwencjach, jakie reżyseria i światła: Monika Strzępka niesie jego brak. A są one poważne brak wiary scenografia i kostiumy: Michał Korchowiec we własne siły i możliwości, marazm, niemożność ruszenia do przodu itd. Nie mniej istot- muzyka: Jan Suświłło obsada: ny był także komentarz do kiepskiej sytuacji Małgorzata Białek finansowej teatrów prezentujących w swoim repertuarze spektakle ambitne. Nie bez znaczenia Angelika Cegielska Agnieszka Kwietniewska były też, serwowane zresztą w wielu ostatnich Rozalia Mierzicka spektaklach Strzępki, smaczki odnośniki Mirosława Żak do wydarzeń z życia tandemu, udanie wplątane Andrzej Kłak [g] w akcję sceniczną w tym przypadku między Filip Perkowski innymi nawiązanie do pamiętnego wywiadu premiera: 27 kwietnia 2012 w radiu TOK FM. Filmowy labirynt Cała scena jest tajemniczo zasnuta białymi, papierowymi parawanami. Widz może zastanawiać się, co reżyser postanowił za nimi ukryć. Okazuje się, że przesłony tworzą rodzaj labiryntu, w którym nic nie ma. Z drugiej strony można jednak stwierdzić, że za Iwoną, księżniczką Burgunda w reżyserii Krzysztofa Garbaczewskiego skrywa się niemal wszystko. Nad sceną zawieszono ekran, niemal jedyny łącznik widzów z aktorami. To na nim śledzimy właściwe przedstawienie. Publiczność jest świadkiem nagrywania filmu, którego akcja toczy się w labiryncie parawanów. Przepierzenia tworzą pomieszczenia przypominające pomieszczenia studia filmowego. Na ekranie pojawia się zabawna czołówka, na podstawie której widz poznaje wszystkich bohaterów przedstawienia. Zza parawanów rzadko kiedy można dostrzec aktorów, widoczne są za to wysięgniki kamer i cała niezbędna aparatura filmowa. Reżyser postanowił zapośredniczyć odbiór spektaklu za pomocą mediów. Poza scenami, w których akcja przenosi się na chwilę przed parawany, widz ogląda wyłącznie obrazy zarejestrowane przez kamerę. Od samego początku wiadomo, że Krzysztof Garbaczewski postanowił nie potraktować dosłownie dramatu Gombrowicza, a przestrzeni teatralnej tradycyjnie, gładko i grzecznie. Same nasuwają się pytania: kim jest postać Iwony? Dlaczego Iwona wiele mówi i jest tak frywolna? INFERNO: laureaci Polskiego Konkursu W centrum spektaklu reżyser postawił Filipa, a nie tytułową bohaterkę. Wszystko wydaje się fantazją mającą miejsce zepsutego księcia, któremu wszystko wolno. Jeżeli postanowi zastrzelić swoich rodziców, robi to bez wahania, ponieważ wie, że to tylko gra, film jeśli zapragnie, Małgorzata i Ignacy wstaną i zaczną dalej odgrywać fot. Archiwum Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu swoje role. Iwona może być zarówno mężczyzną, jak i kobietą zależnie od tego, jak ją sobie wyobrazi Filip. Wszystko jest możliwe, także śmierć przez udławienie się ością nadmuchiwa

9 nej ryby. Krzysztof Garbaczewski wykreował Krakowska Nagroda Teatralna za Scenografię sztuczny świat, w którym nawet śmiech pochodzi z nagranej taśmy jak w sitcomie. i Opracowanie Wizualne Przedstawienia Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu Reżyser doskonale bawi się percepcją widza. Nie Iwona, księżniczka Burgunda wiadomo, który obraz jest prawdziwszy ten, Witold Gombrowicz który można dostrzec bezpośrednio na scenie, reżyseria i scenografia: Krzysztof Garbaczewski czy ten widziany okiem kamery. Dzięki temu zabiegowi kostiumy: Julia Kornacka różnica pomiędzy dwoma perspektywa- dramaturgia i muzyka: Marcin Cecko mi staje się bardziej dostrzegalna. Zbliżenia, oddalenia, światła: Wojciech Puś sugestywny sposób prowadzenia kame- obsada: ry sprawiają, że ma ona przewagę nad ludzkim Kornelia Angowska Iza okiem. Reżyser może sugerować widzowi na co Aleksandra Cwen Iwona warto patrzeć, zwraca uwagę na detal, który zazwyczaj Grażyna Misiorowska Królowa jest niemożliwy do zauważenia z odda- Mirosław Bednarek Król lonej od sceny widowni. Adam Ciołek Cyryl Jacek Dzisiewicz Innocenty Marta Goławska Andrzej Jakubczyk Szambelan Waldemar Kotas Walenty Łukasz Schmidt Iwo Paweł Smagała Filip premiera: 15 kwietnia 2012 Lodowate serce INFERNO: nominowani do Polskiego Konkursu oczami widzów w śnieżnej zamieci. Jedynym rozsądnym wyjaśnieniem jest to, że uczestniczy- Odłamek lustra, który utkwił w sercu i oku my w kolejnym etapie wędrówki. Towarzyszymy Gerdzie na poziomie nie tylko fizycznym, ale też Kaja sprawiał, że rzeczy piękne i dobre artystycznym, przechodząc przez wszystkie lodowate kręgi piekła: złego aktorstwa, nudnych wydawały się głupie i brzydkie, natomiast te okropne przedstawiały się jako najpiękniejsze. Gdyby kawałek takiego szkła scen pełnych kiepskich żartów i pustych jak arktyczne krajobrazy dłużyzn. utkwił też w moim oku, powiedziałabym, że Królowa śniegu jest genialna, piękna Na odartym z bajkowej atmosfery szkielecie i dobra. Niestety tak nie było. nie powstaje nic interesującego. Fabuła została wykorzystana jako rama spektaklu i w tej jak Michał Borczuch twierdzi, że w swoim przedstawieniu nie chciał analizować baśni Andersena. mie wstawiona na scenę. Na zasadzie prostej gdyby niedokończonej i powykrzywianej for- Jego celem było sprawić, żebyśmy ją po prostu poczuli, odebrali na poziomie czysto emonej na Antarktydzie, więc gdzieś dookoła pałę- asocjacji myślowej akcja toczy się na stacji polarcjonalnym, w taki sposób w jaki dzieci widzą tają się polarnicy-szaleńcy, którzy poniewierają świat. Mimo to Kaj i Gerda są dorosłymi ludźmi Gerdą i przedstawiają nam swoje eksperymenty. Królowa Śniegu nie pojawia się na scenie, co z bardzo niedziecięcymi problemami. Jedyne, co widz czuje, oglądając tę historię, to ukłucia lodowatego powietrza wlatującego przez otwarte pierwowzoru (Królowa jest wówczas w każdym jest ciekawym przesunięciem w stosunku do drzwi, wychodzące wprost na zaśnieżone pole. z bohaterów), ale jednocześnie pozbawia spektaklu puenty. W pewnym momencie akcja niespo- Niestety, połączenia doznań widzów z inicjacyjną drogą Gerdy (wystawienie odbiorców na dziewanie się kończy. tę samą próbę mrozu) to chyba jedyne ciekawe rozwiązanie w spektaklu. Twórcy mieli pomysł na ten spektakl, ale w rozmył się on do pseudo-emocjonalnego poziomu. W spektaklu widać szczególne okrucieństwo Zamiast tego wszyscy biorący udział w przedstawieniu, zarówno aktorzy, jak i widzowie, naraże- w stosunku do aktorów najbardziej wystawionych na działanie mrozu. Ich półnagie ciało brodzi w świeżym śniegu. Jest to pozbawiowa śniegu to pomysł wylęgły w lodowatym sercu. ni zostali na śnieg, zimno, nudę i irytację. Królone wyraźnego sensu, nie buduje żadnego efektu teatralnego i choć zapewne związane jest z jakimś reżyserskim celem, to ten kryje się Aleksandra Spilkowska przed fot. Archiwum Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu 16 17

10 O (nie)mocy (para)baśni fot. Bartek Sowa Hans Christian Andersen mówił, że baśń to kolorowe pudełko, które dzieci oglądają ze wszystkich stron, a dorosły może zajrzeć do jego wnętrza. Trudno się z nim nie zgodzić zważywszy, że większość utworów najsłynniejszych bajkopisarzy wcale nie powstała z myślą o najmłodszych odbiorcach. Od dawna świat fantazji dawał odpowiedzi na wiele pytań rodzących się w głowie człowieka, który nie dysponował jeszcze różnymi naukowymi narzędziami do opisu rzeczywistości. Jego istnienie pozwalało snuć refleksje dotyczące kwestii, wobec których nauka jest bezradna: relacji międzyludzkich, uczuć i emocji. Kiedy jednak powszechna wiedza zaczęła wypierać ludową mądrość, baśniowy świat, dotąd bru- Internetowy Magazyn Teatralia numer 38/2012 talny i mroczny, coraz śmielej zaczął nabierać egzaltowana Ewelina Żak uosabia dziewczęcą Autorom spektaklu zależało na stworzeniu nowej niewinność. Jedynie wysokie, czerwone szpilki, jakości parabaśni, która ma być kompila- budzące skojarzenia ze sferą erotyki zdradzają, cją teatru dokumentalnego i chętnie uprawianej że nie ma już dziesięciu lat i to od dawna. dziś w kulturze masowej, baśni dla dorosłych. To Pragnie kochać się z Kajem nie jak automat, ale zadanie wyszło im średnio. Monologi opisujące z czułością. Oczekuje, że rozgrzeje on jej zmarznięte codzienność na stacji badawczej rażą sztuczno- dłonie, zrobi herbatę, przytuli. Kaj jednak ścią, poza tym i tak mało kto uwierzyłby w au- nie może dać jej nic więcej poza wyzutym z wyższych tentyczność podawanych informacji. Rafał Ko- uczuć aktem seksualnym. Emocje Gerdy sowski, lekko i dowcipnie odgrywający rozmowę go nie interesują fraktalna struktura płatków z rodziną za pośrednictwem skype a, stanowi tu śniegu jest przecież o wiele bardziej zajmująca. chlubny wyjątek, bo jako jedyny nie sili się na Zachowuje się tak, jakby w jego sercu i oku pseudonaukowy przekaz. Elementy baśni dla naprawdę tkwiły odłamki diabelskiego lustra. dorosłych także wypadają blado. U Borczucha choroba Kaja spowodowana jest raczej głodem świata. Drewniana antresola jest W spektaklu brakuje przede wszystkim pogłębionej przecież zbyt ciasna dla dwóch osób, ogranicza analizy psychologicznej dwojga głównych 18 i nie pozwala na rozwinięcie skrzydeł. Kaj od- bohaterów. Szkoda, bo pomysł pokazania roz- 19 INFERNO: nominowani do Polskiego Konkursu Północny, ze stacją badawczą zamiast lodowego chodzi, a rozgoryczona Gerda wyrusza na jego landrynkowego koloru. Prawdziwy sens tych pałacu. Postaci, które Gerda spotyka na swojej poszukiwanie, zupełnie jak u Andersena. opowieści stopniowo ginął wśród przeinaczeń, drodze, są u Borczucha i Grochulskiej polarnikami badającymi ożywioną i nieożywioną przy- Na tym podobieństwa do oryginału się kończą. uproszczeń i ozdobników. Dziś literaturoznawcy, psychologowie i artyści próbują odkryć go rodę tego fascynującego obszaru. Nie ma róż Co prawda z ust aktorów dosyć często padają Andersenowskie frazy, jednak tekst baśni został poszatkowany w dość nieoczywisty sposób. na nowo, niejednokrotnie dopisując do starych pnących się po okiennej ramie starego domu, nie wątków zupełnie nowe znaczenia. ma babci opowiadającej bajki, kwietnych ogrodów, mrocznych kniei zamieszkiwanych przez W toku akcji ścierają się ze sobą dwa moduły: W ten nurt doskonale wpisuje się Królowa Śniegu Michała Borczucha i Aśki Grochulskiej, zatowany jest przez grupę polarników, którzy realny i fantastyczny. Ten pierwszy reprezen- rozbójników ani starego renifera, niosącego na swoim grzbiecie małą Gerdę poprzez bezkresne prezentowana krakowskiej publiczności podczas w krótkich, improwizowanych scenkach pokazują trud codzienności na stacji badawczej. Ger- połacie dalekiej północy. Zamiast tego jest pustka wyzierająca z każdego kąta nowohuckiego festiwalu teatralnego Boska Komedia. Twórcy spektaklu przepisali starą, piękną i poetycką da przynależy do świata baśni (a może raczej do teatru Łaźnia Nowa, brudny piasek zastępujący baśń Andersena, odzierając ją z cudowności. świata uczuć, do natury nieskażonej przez kulturę?). Polarnicy nie chcą słuchać jej opowieści, śnieg i surowość nieheblowanych desek, z których zbudowano scenografię. To zupełnie tak, Kaj i Gerda (Krzysztof Zarzecki i Ewelina Żak) to już nie dwoje dzieci bawiących się beztrosko przerywając co chwilę niepotrzebnymi pytaniami. Nie interesują ich emocje, a jedynie fakty. jakby tajemniczy, baśniowy świat przejrzał się pośród skrzynek z różami, lecz para dorosłych w diabelskim lustrze, zamieniającym najpiękniejsze obrazy we własną karykaturę. ludzi uwikłanych w toksyczną relację, opartą Nawet kiedy wcielają się w postaci z kart utworu nie na uczuciu, lecz na mechanicznym seksie. Andersena, typy ludzkie w ich aktorskich interpretacjach przypominają przerażające szkielety Kraina Królowej Śniegu to geograficzny Biegun Postacią najbliższą Andersenowskiemu pierwowzorowi wydaje się Gerda. Delikatna i nieobciągnięte żadną tkanką uczuć czy emocji. chwilami

11 woju Gerdy, która ze spragnionej czułości, małej, zranionej dziewczynki przemienia się w silną kobietę witającą siarczystym policzkiem marnotrawnego Kaja, wydaje się bardzo interesujący. Kiedy bajka się skończy, będziemy wiedzieć więcej niż wiemy teraz słowa te otwierają opowieść Andersena. U Borczucha i Grochulskiej padają mniej więcej w środku spektaklu. Po wyjściu z teatru brzmią w uszach jak niespełniona obietnica. Katarzyna Misiuk Internetowy Magazyn Teatralia numer 38/2012 Opowiadaj, choćby skończył się świat Wystawiając Nieskończoną historię Piotr Cieplak znowu okazał się reżyserem nie takim, jak trzeba. A to za mało politycznie zaangażowany, a to niewierny wobec wielkiej i pięknej literatury (czyli takiej, w której się nie przeklina). Może nie całkiem na marginesie, ale jednak z dystansu, z niezmienną od lat wnikliwością analityka medycznego śledzi, bada, dziwi się i przede wszystkim zachwyca życiem. Tym młodym, niecierpliwym, i tym starym, u kresu wytrzymałości. A nawet tym psim. INFERNO: nominowani do Polskiego Konkursu Z głosów kobiecych i męskich, starych i młodych, i Maria Robaszkiewicz (jako Aniela Dąbek) nierównych, z widocznym (słyszalnym) ostatnie bastiony starego porządku: domowych trudem próbujących uformować się w jedność papci, pysznego sernika i kościelnej musztry. wyłania się świat, mikrokosmos kamienicy. Dynamicznie Zresztą, znaczna część fabuły koncentruje się funkcjonująca przestrzeń sceniczna, na wydarzeniach wokół śmierci Wiktorii Dwor- z całą masą krzeseł, które można dowolnie przestawiać niczkowej, tym bardziej, że kobieta pozostaje na i drzwi, z których ktoś wreszcie wyjdzie, scenie do końca spektaklu. Stąd też, zapewne skrywa zbiorowość tej przestrzeni. Galeria małych nieprzypadkowo, gdzieś u góry, niczym (niewilerza i wielkich obsesji. Postać Andrzeja Masztadzialna) strzelba Czechowa, wisi (przeczuwalna) (Pan od systemów), która decyzję o zakupie śmierć jedna z głównych bohaterek rozmów Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu Królowa Śniegu na motywach Królowej Śniegu H. Ch. Andersena w tłumaczeniu Bogusławy Sochańskiej tekst: Aśka Grochulska, Michał Borczuch reżyseria i scenografia: Michał Borczuch dramaturgia: Aśka Grochulska kostiumy i współpraca scenograficzna: Dorota Nawrot muzyka: Daniel Pigoński obsada: Małgorzata Białek, Agnieszka Kwietniewska, Małgorzata Łakomska, Marta Ojrzyńska, Irena Wójcik, Ewelina Żak, Rafał Kosowski, Krzysztof Zarzecki premiera: 30 czerwca 2012 Nieskończona historia rozpoczyna się od mitycznego dawno, dawno temu, odwołującego się do równie mitycznej figury do chóru. Już po pierwszych sekwencjach można zorientować się, że to głos będzie konstytuować kameralną wspólnotę niczym niewyróżniającej się kamienicy. Głos zatem traktowany zarówno jako narzędzie, jak i cel sam w sobie odpowiada za rozmieszczenie sensów, za rozwój akcji czy momenty dramatyzmu. Formalnie Nieskończonej historii najbliżej chyba do oratorium, choć pojawiają się też odstępstwa, przywodzące na myśl raz voice band, a kiedy indziej znowu klasyczny koncert z solistą. Ten ostatni typ modyfikacji w spektaklu powraca kilka razy jest nawet produktu uzależnia od wybranej danego dnia mieszkańców kamienicy. przez siebie cyfry lub liczby. Dalej natchniony W spektaklu nie brakuje scen, po których można zapowiadany przez narratora i nazywany arią. Cezary Kosiński jako nauczyciel rysunku technicznego, który nie może pojąć, dlaczego bezdy humor ociera się o sytuacje dobrze nam zna- cichutko zachichotać, ale też szczególnie, kie- Sam sposób wprowadzania wspomnianych arii przypomina trochę koślawo (choć bez wątpienia cenny epos o Gilgameszu kosztuje w antykwariacie tylko 19,90 zł! Na uwagę zasługują także śmiechem. Przyjemności dostarcza także ne z autopsji wybuchnąć niekontrolowanym celowo) przerysowane Brechtowskie songi. tekst Elżbieta Kępińska (jako Wiktoria Dworniczek) Artura Pałygi, właściciela pary uszu wrażliwych fot. Archiwum Festiwalu

12 na rytmy i melodie naszego współczesnego, niehomogenicznego języka. Bo z językiem jest trochę jak z oddychaniem w toku akcji brakuje miejsca na refleksje. I dopiero musi trafić się taki Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera Pałyga, aby pokazać, jak wulgaryzmy egzystują w Warszawie na co dzień obok słów modlitwy, przeplatając się Nieskończona historia przy okazji z błędami językowymi. Artur Pałyga reżyseria: Piotr Cieplak Niewątpliwie Cieplak stawia przed publicznością spektakl-lustro i zaprasza do przejrzenia scenografia: Andrzej Witkowski muzyka: Jan Duszyński się w nim. Jednak nie jest to lustro traum, lustro ruch sceniczny: Leszek Bzdyl (konsultacja) psychoanalityczne, lustro mrocznych zakamarków duszy itp. Wyzwanie Piotra Cieplaka na tle obsada: Eliza Borowska, Aleksandra Bożek, Elżbieta Kępińska, Maria Robaszkiewicz, propozycji innych reżyserów (tu każdy może Olga Sawicka, Karina Seweryn, Katarzyna wstawić własny przykład) brzmi może nawet Maria Zielińska, Mariusz Benoit, Cezary Kosiński, Andrzej Mastalerz, Michał Napiątek, banalnie: obejrzyj się w najzwyklejszym lustrze, które niczego nie zniekształca, ani też niczego Krzysztof Plewako Szczerbiński nie wydobywa na wierzch. Jedyny warunek premiera: 10 marca 2012 i w tym cały spryt, urok, ale i szczypta złośliwości reżysera nie oglądaj się sam, ale wśród ludzi, z którymi żyjesz. Tylko wtedy ta historia może trwać. Agnieszka Dziedzic Ława wściekłych psów Śmierć na krześle elektrycznym to kara, którą ponosi się w Stanach Zjednoczonych za morderstwo pierwszego stopnia. Jednak aby ten bezwzględny wyrok zapadł ostatecznie, niezbędna jest, jednogłośna decyzja ławy przysięgłych. Dwunastu wybrańców sędziego, niczym dwunastu Apostołów wyznaczonych przez Chrystusa, sprawiedliwych ludzi prawa i demokracji, decyduje o losie bliźniego. Czy jest jednak możliwe, aby człowiek, istota tak niedoskonała i skłonna do złego, była w stanie odnaleźć w sobie obiektywizm i chrześcijańskie poczucie sprawiedliwości? Czy w tym wypolerowanym, wyrafinowanym świecie prawa życie ludzkie nie stało się jedynie towarem? Może wszystko jest jedną wielką grą, efektownym spektaklem, karnawałem manipulacji, w którym sprawiedliwość, kultura i urzędowy ton są jedynie przykrywką, a przysięgli to raczej niepraktykujący chrześcijanie? Spektakl Radosława Rychcika nie sposób uznać za poważny. W swojej inscenizacji reżyser wyraźnie odbiega od filmowego pierwowzoru w reżyserii Sydneya Lumeta z 1956 roku zarówno w sposobie realizacji, jak i formie oraz atmosferze. Reinterpretując Dwunastu gniewnych ludzi, konstruuje przedstawienie bardzo współczesne, mocno zakorzenione w popkulturze. INFERNO: nominowani do Polskiego Konkursu Od początku spektaklu, po pojawieniu się aktorów na scenie i rozpoczęciu posiedzenia, wkraczamy w obszar gry. Seksowny, kobiecy głos płynący z głośników zapowiada przysięgłych, wprowadzając atmosferę intelektualnego flirtu. Reżyser, posługując się utartymi wzorami i obrazami popkultury, kreuje coś na wzór teleturnieju telewizyjnego. Proces zostaje potraktowany jako amerykańskie show, a sędziowie ubrani w smokingi wyglądają jak Frank Sinatra śpiewający New York. Jasne reflektory, dwanaście jednakowych, stylowych mikrofonów z lat 60, jednakowych krzeseł na drugim planie to nieco groteskowa i kiczowata przestrzeń, która silnie kontrastuje z tematem rozmów. Wraz z rozwojem akcji atmosfera się zagęszcza kroki mężczyzn stają się coraz szybsze, sprzeczki głośniejsze, a ruchy bardziej nerwowe. Ale przecież nie o sprawę tutaj chodzi. Sens tkwi w samej grze, której nie można odmówić błyskotliwości i dobrego poziomu wykonania. Towarzyszy jej pulsujący rytm świetnej muzyki Michała Lisa. Gdzie jest jednak powód, dla którego Rychcik sięga po ten materiał? Czy taki sposób ujęcia tematu nie zatraca przypadkiem tego, co w Dwunastu gniewnych ludziach najistotniejsze? Sprawa sądowa młodego chłopca oskarżonego o zabicie ojca staje się przedmiotem męskiej rywalizacji. Veto jednego z obradujących pociąga za sobą lawinę słownych potyczek i kłótni. Ujawnia się tym samym ciemna strona ludzkiej natury, gdzie lenistwo i wygoda biorą górę nad poczuciem obowiązku, kompleksy i prywatne frustracje domagają się wyjścia na światło dzienne, a złość, upokorzenie i zraniona duma wołają fot. Archiwum Teatru Powszechnego Zygmunta Hübnera w Warszawie 22 23

13 INFERNO: nominowani do Polskiego Konkursu o sprawiedliwość. Czy jednak cel uświęca środki?. Czy kluczem do poskromienia własnej próżności może być pozbawienie drugiego człowieka życia? Brzmi poważnie. Rychcik jest jednak daleki od moralizatorstwa. Narada przysięgłych przypomina absurdalne widowisko: głosowanie za winnym i niewinnym, przeradza się w kabaret stąd confetti rzucane przez mężczyzn jako wyraz prywatnego, chwilowego zresztą, triumfu. Komiczne postaci niektórych przysięgłych to jawna krytyka i wyśmianie systemu demokratycznego. W obliczu ludzkiej próżności i manipulacji okazuje się on nieskuteczny. Przysięgli to w końcu nie wysłannicy niebios. Nie są to też wściekłe psy rodem z Quentina Tarantino żądne krwi, śliniące się jak ogromny pies zawieszony nad sceną. To jedynie słabi, zdesperowani ludzie, bezsilni wobec własnych słabości, którzy w obliczu zagrożenia tylko na chwilę stają się takimi psami. Magda Bałajewicz fot. Bartek Sowa Teatr Nowy im. Tadeusza Łomnickiego w Poznaniu Dwunastu Gniewnych ludzi Reginald Rose reżyseria: Radosław Rychcik dramaturgia: Jan Czapliński scenografia i kostiumy: Anna Maria Karczmarska muzyka: Michał Lis choreografia: Michał Urbacki obsada: Janusz Andrzejewski, Wojciech Deneka, Tadeusz Drzewiecki, Grzegorz Gołaszewski, Zbigniew Grochal, Michał Kocurek, Andrzej Lajborek, Mateusz Ławrynowicz, Cezary Łukaszewicz, Tomasz Nosinski /gościnnie/, Mariusz Puchalski i Mariusz Zaniewski. premiera: 2 marca 2012 fot. Bartek Sowa 24 25

14 INFERNO: nominowani do Polskiego Konkursu Fot. Archiwum Festiwalu Opuściwszy piekło, Wergili i Dante wydostają się na wyspę, pośród której wznosi się góra czyśćcowa

15 PURGATORIO: Niedowiara dowiarków, ale niewiernych, buntujących się przeciw spektakl kończy się Imagine Lenona, przypościninie. poprawności mówienia o Kościele i religijnominając widzom, że piosenkarz zginie w strzela- W śmiertelną pułapkę złapani są nie tylko Cykl zapoczątkowała premiera Niewiernych w reżyserii bohaterowie, ale także publiczność. Widzowie Piotra Ratajczaka. Aktorzy Teatru Łaźnia siedzą na poduszkach na podłodze, dookoła nich Nowa przedstawili spektakl o apostazji. Ciekawy symultanicznie rozgrywa się akcja. Aktorzy często temat został jednak potraktowany przez reżysera wchodzą z odbiorcami w interakcje: zabierają bardzo trywialnie. Akcja ma miejsce w betonowym, ich prywatne rzeczy, przytulają się do nich, śpie- pustym kościele (jednym z tych wielkich, wają o pokoju i wolności. Nie wszystkich jednak pustych gmachów, stojących na zlaicyzowanym przekonuje ten hymn miłości. Widzowie różnie osiedlu wielkiego miasta). Siedmioro bohaterów odpowiadają na te zaczepki i kuksańce: odwracają (m. in. dziewczyna z próbówki in vitro, ksiądz-homoseksualista, się od artystów, śmieją się, starają nie zwracać na gwiazda tabloidów) snuje opowie- nich uwagi, a w ostateczności reagują agresją (jak ści o wypisaniu się z instytucji Kościoła. Przedstawienie podczas premierowego występu). Jak się okazuje, nuży banalnymi watkami fabularnymi nie tylko lata 70. były niebezpieczne. i rozwlekłą akcją. Reżyser nie rezygnuje z moralizatorskich konkluzji ten, kto chce otrzymać apostazję, Wiktor Rubin także zaproponował spektakl nastawiony musi wytrwale przeciwstawiać się nie tylko na interakcję z publicznością. We współpracy kościelnej biurokracji, ale także presji społecznej. z Jolantą Janiczak artysta wyreżyserował Ka- Tymczasem Niewierni nikogo nie bulwersują ani rzeł, down i inne żywioły. Na prawosławną postać nie zachwycają. jurodiwego twórcy nakładają postać złośliwego Entuzjastycznie został przyjęty za to spektakl karła. Bohaterem Lennym, kierują nieokiełznane fot. Archiwum Teatru Studio Studio im. St. I. Witkiewicza w Warszawie Radosława Rychcika W pewien sierpniowy wieczór. żywioły, które rozbijają strukturę przedstawie- Z powodów finansowych na festiwalu za- W ramach cyklu Purgatorio odbyły się premiery Czy dowierzać niedowiarkom? nia. Rubin likwiduje granice między sceną a widownią (krzesła, na których zasiada publiczność, spektakli koprodukowanych przez Festiwal Boska prezentowano jedynie trailer przedstawienia na W projekcie Niedowiara przedstawiono Komedia. Projekt Niedowiara inspirowany jest podstawie tekstu Jana Czaplińskiego. Jednak nawet ustawione są z czterech stron sali). Aktorzy grają sześć premierowych przedstawień. Łączy Vattimowskim terminem religijności słabej. Dyrektor w tej okrojonej formie (nie jestem pewna, czy wśród widzów: czyszczą im buty, szepczą im coś artystyczny Festiwalu i jednocześnie pomy- spektakl wymaga rozwinięcia, wydaje się spójnie je niekonwencjonalne podejście do tematu do ucha. W zakończeniu okazuje się, że spektakl słodawca cyklu premier, Bartosz Szydłowski, zaprosił do udziału w tym religijnym eksperymencie cić klimat lat 70., których bohaterami okazują się zaplanowaną całością) udało się twórcom uchwy- toczy się niezależnie od odbiorców: bohaterowie wiary, religijności i teologii codzienności. znajdują się w zapętlonej czasoprzestrzeni, w której odliczanie upływających lat staje się motorem Reżyserzy korzystali zarówno z tekstów reżyserów niekoniecznie kojarzonych z teatrem postacie tragiczne. Dlatego u Rychcika krew leje literackich, jak i własnych scenariuszy. podejmującym tematy wiary. Było to widać podczas się gęsto (pierwsza scena zaczyna się od malo- ich działań. W ostatniej scenie aktorzy liczą dni Projekt został pozytywnie przyjęty przez debaty na temat duchowości w teatrze, otwiewania na ścianie czerwonych smug). Obok ikony i lata, zapominając o obecności widzów. Niestety widzów chociaż nie wszystkie spektakle rającej cały Festiwal i stanowiącej wprowadzenie muzyki, Johna Lenona, w przedstawieniu występują Rubin nie osiągnął zamierzonego celu publiczność, prezentowały jednakowo dobry poziom do tegorocznego cyklu premierowego. Znamienne, Roman Polański (Tomasz Nosiński), Sharon nieprzyzwyczajona do otwartego zakończe- że na spotkanie nie zostali zaproszeni wszyscy Tate (Jaśmina Polak) i Charles Manson (Wojciech ponieważ dotyka drażliwych, niewygodnych tematów, pomijanych w dyskursie nia i braku oklasków, niezmordowanie siedziała reżyserzy współpracujący w tym projekcie. Może Niemczyk) oraz grupa roześmianych hipisek. Jedna zbrodnia (w pierwszych sekwencjach widzimy na widowni. jest to związane z faktem, że większość spektakli społecznym. Po sześcioletniej przerwie Zenon Fajfer ponownie wystawia Pietę (pierwsza premiera odbyła się powstała nie z perspektywy bezkrytycznych nie- śmierć ciężarnej Sharon) pociąga za sobą kolejne 28 29

16 PURGATORIO: Niedowiara w 2006 roku, w wersji rozszerzonej rok później). Matka Boska nie jest tu ikoną Matki rozpaczającej, litościwej, ale kobiety pełnej wątpliwości, zbuntowanej. Beata Schimscheiner w tytułowej roli i Tomasz Schimscheiner jako Obcy i Apostoł tworzą zgrany duet sceniczny. To dzięki nim spektakl nabiera osobistego charakteru. Na Boskiej Komedii mogliśmy po raz pierwszy poznać cały tekst Fajfera. Także Michał Zadara zaprezentował nieznany dotąd w Polsce scenariusz Klausa Kinskiego Jezus Chrystus Zbawiciel. W 1971 roku autor osobiście zaprezentował swój monolog w wykonaniu Judasza. U Zadary tekst, podawany na przemian w formie niby-slamu poetyckiego i punkowego koncertu, mówi kobieta Barbara Wysocka ( Jezus jest przeciwnikiem patriarchatu dopowiada Zadara). Akompaniują jej perkusista Leszek Lorent i gi- fot. Archiwum Teatru Łaźnia Nowa w Krakowie tarzysta Bartek Tyciński. Narratorka przedstawia jednak o wierze w UFO, ale za pomocą opowieści stylizowanych na prawdziwe wywiady mówi Jezusa jako pierwszego hipisa, członka kontrkultury, anarchistę. Niebezpieczny odszczepieniec o wierze w samego człowieka. W prosty i dosadny zostaje obdarty z boskiej chwały. Twórcy przypominają, że Chrystus był misjonarzem pokoju, wnętrznej harmonii. To na niej powinna opierać sposób twórcy zachęcają nas do osiągnięcia we- nie stał za żadną instytucją (założył Kościół jako się dzisiejsza, świecka religijność. Spektakl jest wspólnotę, którą zinstytucjonalizował dopiero św. bardzo sentymentalny i uczuciowy (Wyrypajew Piotr) i nie opowiadał się za żadną władzą. Wniosek Kinskiego i Zadary jest prosty: Jezus nie przykończeniu twórcy dystansują się wobec ckliwych umiejętnie operuje formą melodramatu), ale w zastawał do tamtych czasów, dlatego musiał zginąć. historyjek, wyraźnie podkreślając, że od początku Podobnie musiałby umrzeć i dzisiaj. jesteśmy w teatrze. Kto o tym zapomniał i dał się ponieść metafizycznemu nastrojowi przedstawienia, zostaje brutalnie ściągnięty na ziemię. Teatr Na tle cyklu Niedowiara ciekawe było przedstawienie UFO. Kontakt w reżyserii Iwana Wyrypajewa zaprezentowane na specjalne zaproszenie jest miejscem snucia opowieści, na przemianę ducha musimy zapracować samemu. organizatorów. Kanwą przedstawienia są opowieści dziesięciu osób, które przeżyły kontakt z poza- Projekt Niedowiara okazał się przedsięwzięciem heterogenicznym. Nie we wszystkich spektaklach ziemską cywilizacją. Aktorzy oddają im swój głos można doszukać się związków z Kościołem i katolicyzmem. Krytyka Niewiernych sięga głębiej w minimonologach. Wyrypajew nie opowiada dekonstruuje dyskurs społeczny, używając do tego popkulturowych narzędzi. Poza drobnymi wyjątkami cykl uznać można za bardzo udany. Katarzyna Lemańska Niewierni reżyseria: Piotr Ratajczak scenariusz: Piotr Rowicki scenografia: Grupa Mixer opracowanie Muzyczne: Piotr Ratajczak obsada: Przemysław Chojęta, Dariusz Fodczuk, Izabela Gwizdak, Joanna Król, Barbara Kurzaj, Paweł Pabisiak, Tomasz Pisarek producent: Teatr Łaźnia Nowa premiera: 8 listopada 2012 UFO. Kontakt Przekład Agnieszka Lubomira Piotrowska Tekst i Reżyseria Iwan Wyrypajew Scenografia i Kostiumy Marta Zając Aranżacja Muzyczna Ygor Przebindowski Joga Piotr Künstler Projekcje Franek Przybylski Występują: Łukasz Kabus, Maria Kania, Wiktoria Kulaszewska, Jaśmina Polak, Julia Sobiesiak, Adrian Wajda, Radosław Walenda, Michał Wanio, Jakub Wróblewski, Mikołaj Dróżdż premiera: 25 października 2012 Karzeł, Down i inne żywioły Jolanta Janiczak reżyseria Wiktor Rubin scenografia Małgorzata Szydłowska kostiumy Dorota Nawrot reżyseria światła Bartosz Nalazek producenci Festiwal Boska Komedia / Teatr Nowy w Łodzi im. Kazimierza Dejmka / Teatr Łaźnia Nowa występuja: Beata Kolak, Mirosława Olbińska, Aleksandra Padzikowska (gościnnie), Katarzyna Żuk, Michał Bieliński, Daniel Chryc (gościnnie), Mateusz Janicki, Sławomir Sulej, Piotr Trojan premiera: 5 grudnia 2012 Pieta reżyseria, tekst i scenografia Zenon Fajfer producenci Festiwal Boska Komedia / Teatr Łaźnia Nowa Występują: Beata i Tomasz Schimscheiner premiera: 6 grudnia 2012 Jezus Chrystus Zbawiciel Klaus Kinski Reżyseria: Michał Zadara Perkusista: Leszek Lorent, Gitarzysta: Bartłomiej Tyciński obsada: Barbara Wysocka producenci Festiwal Boska Komedia / Teatr Dramatyczny M.St. Warszawy Im. Gustawa Holoubka premiera:7 grudnia 2012 W pewien sierpniowy wieczór. Ttrailer przedstawienia Jan Czapliński reżyseria Radosław Rychcik scenografia, kostiumy Katarzyna Borkowska muzyka Michał i Piotr Lis producent Festiwal Boska Komedia występują: Dominika Biernat, Natalia Kalita, Jaśmina Polak, Karolina Porcari, Ewelina Żak, Sebastian Łach, Wojciech Niemczyk, Tomasz Nosiński, Paweł Smagała

17 Personal Jesus Internetowy Magazyn Teatralia numer 38/2012 ścianie między psem a gorylem wyświetlane PURGATORIO: Niedowiara są klisze, na których widnieją głównie bezdomni, blokowiska, współczesne ulice. Mimo że za Dokąd zmierza świat? Jak bardzo rozwinął się od czasów Chrystusa? Czego Jezus nauczył chwilę na scenie pojawi się Barbara Wysocka, ludzi? Kim byłby dziś, gdyby nagle pojawił aby wykonać tekst przed laty wygłoszony przez się na ulicy wielkiego miasta? Czy byłby zadowolony z tego, co widzi? Czy odnalazłby się dujemy się w rzeczywistości tu-i-teraz. Aktorka Klausa Kinskiego, jesteśmy świadomi, że znaj- w dzisiejszej rzeczywistości? pojawia się przed mikrofonem, po czym odczytuje list gończy rozesłanym za Jezusem, zwanym I tym razem w przestrzeni klubu Fabryka na Zabłociu charakteryzującego się namalowanymi nieznanego pochodzenia, zadaje się z margine- też Zbawicielem: poszukiwany przez policję jest na ścianach psem i gorylem oraz kojarzonego sem społecznym, ofiarami przestępstw, także przede wszystkim z imprezami muzycznymi kryminalistami. Potem dochodzi do transformacji Wysocka przejmuje tożsamość Jezusa odbywa się koncert. Nietypowy, ale jednak koncert. Na scenie znajdują się perkusja oraz gitara, na samym środku mikrofon ze statywem zumienia dla wygłaszanych przez Nazarejczyka i opowiada historię o powszechnym braku zro- i podstawka pod nuty. W czterech miejscach na nauk, nadinterpretacji dokonywanej przez władzę, przywiązania ludzi do spraw doczesnych, i wiemy już, że po ponad dwóch tysiącach lat jesteśmy nadal w tym samym miejscu, tak samo którzy powinni koncentrować się na dzieleniu miłością ze wszystkimi ludźmi. grzeszni, wystawieni na pokusy, robiący wszystko na pokaz, łasi na dobra materialne, niezdolni Przez chwilę aktorce udaje się utrzymać nasze do bezinteresowności. Tylko czy nie wiedzieliśmy tego przed przyjazdem do Fabryki? maksymalne skupienie w jednej krótkiej chwili znowu wszystko wydaje się proste, łatwe do zrealizowania. Przez kilka sekund rozumiemy, Marcelina Nowakowska gdzie popełniliśmy błąd. Uzmysławiamy sobie, że się zgubiliśmy i wiemy, jak to naprawić. Rozumiemy, że wcale nie musimy wyznawać określonej religii, żeby być dobrymi, wiernymi samym Teatr Dramatyczny m. st. Warszawy im. Gustawa Holoubka sobie i ludziom. Chwila ta jednak mija równie Jezus Chrystus Zbawiciel szybko, jak się pojawia. Od momentu, w którym Klaus Kinski / Michał Zadara Wysocka opowiada już w trzeciej osobie historię reżyseria: Michał Zadara pojmania i ukrzyżowania Jezusa, nie można doczekać się końca spektaklu. Niczego nowego się perkusista: Leszek Lorent gitarzysta: Bartłomiej Tyciński nie dowiemy, ta opowieść jest wszystkim dobrze obsada: Barbara Wysocka znana. Z długiego fragmentu o ostatnich chwilach Zbawiciela dowiadujemy się jedynie, że ci, koprodukcja: Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, Festiwal Boska którzy najbardziej przyczynili się do jego umęczenia, są jego ulubieńcami: to ludzie skrzyw- Komedia premiera: 7 grudnia 2012 dzeni, odrzuceni, ubodzy, głodni, wyrzuceni poza nawias. W ten sposób historia zatacza koło fot. Grzegorz Ziemiański fot. Grzegorz Ziemiański 32 33

18 Nieciekawa apostazja Apostazja to kontrowersyjne, świetnie nadające się na temat spektaklu, choć rzadko dyskutowane tabu. To zjawisko łączące w sobie problematykę porzucenia wiary, poszukiwania tożsamości, odnalezienia się w religii, przystosowania sposobu myślenia człowieka współczesnego do obowiązujących dogmatów. I wiele, wiele innych. Punkt wyjścia są wypowiedzi osób, które wystąpiły z Kościoła katolickiego oraz pomysł na interesujące przedstawienie zgromadzonych materiałów, co umożliwia zrobienie spektaklu nowatorskiego, zmuszającego do zastanowienia się nad własną duchowością czy też funkcjonowaniem jednostki religijnej w polskiej rzeczywistości. Niestety, w spektaklu Niewierni na planach się skończyło. Sposób realizacji przedstawienia jest niezwykle prosty, wręcz banalny. W drewnianych ławkach Internetowy Magazyn Teatralia numer 38/2012 media. Czego tu nie znajdziemy! Nerwica spowodowana uczestniczeniem we mszy świętej, dziewczyna poczęta metodą in vitro i wyklęta z tego powodu przez Kościół, ksiądz zakochany w mężczyźnie, pani onkolog pracująca z umierającymi dziećmi wszystko to stanowi zbiór religijnych nieszczęść. Niestety, żadna z opowieści nie ekscytuje widza, a narratorzy nie budzą większych emocji. Nawet można stwierdzić, że te wynurzenia mało kogo obchodzą, ponieważ ich wypowiedzi, zarówno w formie, jak i treści, niewiele różnią się od łzawych artykułów zamieszczanych w kolorowych tygodnikach. Co więcej, w większości przypadków gra aktorska także nie zachwyca. W konsekwencji przechodzi się obok naprawdę nieogranego tematu, jakim jest apostazja obojętnie lub nawet z uśmiechem na ustach, gdy scena ma charakter wybitnie komediowy. Po wyjściu ze spektaklu nie wywiązuje się dyskusja, nie rodzi się refleksja. Pozostaje niesmak, ale i on ulatnia się zdecydowanie zbyt szybko. You are my favourite drug Dwa splecione w miłosnym uścisku ciała. Kobieta i mężczyzna. Siła i słabość. Przemoc i czułość. Narkotyki i trans. Muzyka i cisza. Miłość i śmierć dwojga młodych, zagubionych ludzi aż do utraty tchu! Burzliwe love story wczesnych gwiazd punkrocka, basisty zespołu Sex Pistols Sida Vinciousa i jego kochanki byłej prostytutki Nancy Spungen, uczyniło tę parę mocnymi symbolami ery wyzwolonych lat 80., czasu sex drugs & rock n roll. Jako ikony popkultury o poruszającej tłumy historii stali się równocześnie barwnym, masowym produktem ożywającym na łamach gazet i srebrnym ekranie, papierowymi stereotypami młodych gniewnych. Konfrontację z tym wizerunkiem podejmuje francuski tancerz, choreograf i reżyser, Calude Bardouil w produkcji Nancy: wywiad. ustawionych na scenie, w scenografii imitującej Marcelina Nowakowska wnętrze współczesnego osiedlowego kościoła Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie z szarymi, betonowymi ścianami i długim dywanem, siedzą tytułowi niewierni. Przy uzyciu Niewierni scenariusz: Piotr Rowicki rozmaitych rekwizytów opowiadają swoje historie wypisania się z Kościoła. Gdy jedna osoba reżyseria: Piotr Ratajczak scenografia: Grupa Mixer mówi, pozostałe stają się ruchomym tłem jej wypowiedzi. Przejściom pomiędzy poszczególny- opracowanie muzyczne: Piotr Ratajczak mi opowieściami towarzyszą piosenki, głownie obsada: Przemysław Chojęta, Dariusz Fodczuk, Izabela Gwizdak, dawne rockowe przeboje lub utwory grane na modłę kościelną. Joanna Król, Barbara Kurzaj, Paweł Nie lepiej prezentuje się warstwa merytoryczna. Pabisiak, Tomasz Pisarek Każda historia związana jest z innym problemem, producent: Festiwal Boska Ko- mniej lub bardziej nagłaśnianym przez media 34 premiera: 8 listopada 2012 fot. Magda Hueckel 35 PURGATORIO: Wydarzenia specjalne Wraz z partnerującą mu na scenie Magdaleną Popławską tworzy poruszającą, intymną opowieść o kochankach, bliższą raczej klasycznym dramatom miłosnym niż rockowemu widowisku. Ten niezwykle wysmakowany estetycznie muzyczno-taneczny spektakl jest nie tylko spotkaniem twórców z legendą Sex Pistols, ich muzyką i historią, ale mówi przede wszystkim o spotkaniu dwojga niezależnych artystów. Rekonstruując i reinterpretując historię Sida i Nancy tworzą mocną, osobistą i ponadczasową opowieść o miłości i namiętności, w której muzyka, przemoc, narkotyki, seks przeplatają się z subtelnością i niewinnością pierwszego dotyku. Spotkanie dwojga przeznaczonych sobie ludzi zmienia się stopniowo w uzależnienie. Bo miłość jest jak heroina. Minimalistyczna scenografia połączenie pokoju hotelowego, studia filmowego ze stadionem

19 PURGATORIO: Niedowiara cie gitary są według mnie jednymi z najpiękniejszych elementów w całym spektaklu, pełne metafizyki i miłości. Sceny te, zestawione z brufot. K. Bieliński muzycznym w wersji mini ożywiana jest i dynamizowana przez grę świateł i cieni, muzykę rami Sex Pistols, scenami awantur i,,heroinotalnością i ekspresją God save the Queen, utwo- i działania postaci. Ciekawym rozwiązaniem wych ciągów, brutalnego seksu i wieńczącym jest obecność kamery śledzącej kochanków: spektakl pożegnalnym My way w wykonaniu spektakl przypomina projekcję filmową, zaciera się granica między fikcją a prawdą. Może jest symbolicznego. Nancy: wywiad jest tym samym roztrzęsionej Nancy, nabierają znaczenia niemal to jedynie symulacja rzeczywistości i nic, co się współczesną wersją Tristana i Izoldy czy Romeo wydarza na scenie, w istocie nie ma miejsca? Mimowolnie stajemy się jednak uczestnikami gry, i Julii (jak przyznaje w wywiadach sam reżyser). podglądaczami, częścią rozszalałego tłumu fanów lub partnerami, z którymi rozmowę prowa- Nancy: wywiad to opowieść o ludziach żyjących zbyt szybko i kochających zbyt mocno. Chęć dzi Popławska. Ten miłosny performans skupia wchłonięcia, nasycenia, stopienia się z kimś się właśnie na postaci Nancy wywiad staje się w jednym ciele, które staje się własną pożywką. intymną wypowiedzią kobiety zdominowanej Organizam, świadomy nadchodzącego końca, przez mężczyznę, niedoskonałej, osamotnionej, której życie jest niekończącym się, narkoty- powoli, boleśnie sam się zabija. Spektakl Bardouila i Popławskiej jest wspomnieniem punku i lat 80., życia (poniekąd zmarnowanego kowym letargiem. Nic nie jest powiedziane do końca, padają jedynie nieme pytania. i przegranego) dwojga młodych buntowników, Vinciousa i Spungen. Przede wszystkim jest to Wszystko zdaje się jednak pulsować i płynąć jednak opowieść o ludziach ł a k n ą c y c h miłości nawet jeśli prowadzi ona do autodestrukcji. w jakimś nieokreślonym rytmie dźwięków gitary, oddechów i westchnień, pojedynczych słów raz po raz atakując ostrością brzmienia i gestu, Magda Bałajewicz aby zaraz wyciszać się, uspokajać i wzruszać. Taneczne sekwencje Sida i Nancy oparte na jazzie, Nowy Teatr w Warszawie elementach jogi i modern, idealnie korespondują Nancy: wywiad z muzyką na żywo, pozostawiając szerokie pole reżyseria: Claude Bardouil do improwizacji. Idealna linia ciała, rzeźba i rytmiczność Bardouila, sceniczna charyzma i pew- wykonanie: Magdalena Popławska, Claude Bardouil ność, z jaką prowadzi partnerkę są imponujące. scenografia: Nicolas Grospierre Tożsamość obu postaci zostaje skonkretyzowana, a ich relacje jeszcze bardziej fascynujące. Po- muzyka: Paweł Andryszczyk, Adam Walicki ezja i piękno rozgrywanych przy białej ścianie reżyseria światła: Katarzyna Łuszczyk scen miłosnych, przenikanie się ruchów, gestów, premiera 20 kwietnia 2012 stapianie się ciał w jedno przy akompaniamen- Chodź, opowiem ci historię... Wszędzie tam, dokąd docieramy, ciągniemy za sobą cień nieopowiedzianych, niewyjaśnionych historii. Im dalej uciekamy, tym bardziej ten cień krępuje ruchy, spowalnia kroki. Pamięć, a za nią ciało, stają się przestrzenią konfliktu między obecnością a jej brakiem, utopijnym fantazmatem całościowej tożsamości a kuszącą perspektywą fragmentaryczności, niedookreśloności. I nawet jeśli jak chciał Makbet życie jest tylko pełną wrzasku i wściekłości, nic-nieznaczącą opowieścią idioty, warto ratować to nic przed milczącą ciemnością. Teatralna scena bywa miejscem owego rytuału ocalania. Tam prawdę lepi się ze słowa i ciała albo raczej próbę prawdy. Stamtąd mówi Wojtek Ziemilski i tam tańczy Mikołaj Mikołajczyk. Opowieść Ziemilskiego zaczyna się od problemu imienia polski Wojtek i portugalski Vvoitek co od razu, prosto i sugestywnie, wprowadza nas w świat wymakającej się definicjom tożsamości. Dalej tylko pogłębia się dekonstrukcja pewności. Fabularnym spoiwem spektaklu, który kompozycją przypomina performatywny collage, jest rozbierana na części pierwsze pamięć o dziadku Wojciechu Dzieduszyckim. W tę na wskroś intymną historię wplatają się inne: francuskiego choreografa Jérôme go Bela, portugalskiego performera João Fiadeiro a. Tak ekshibicjonizmem podszyty wykład kurczy się, a może rozrasta, do jednego pytania: kim jesteś? Ziemilski w Małej narracji redukuje wszelkie środki, eliminuje mimesis. Zaczarowuje scenę paradoksem zawartym w bezpośredniości; w gniewnej ironii i silnej sugestywności słów, które podaje w monotonnym rytmie, pozbawio-

20 nego teatralnej mocy intonacji, odczytu. Uwodzi Opowieść Mikołajczyka zaczyna się od muzyki i uwiedzionych widzów wiedzie tam, gdzie niewidzialnego kontrabasu to ona ogarnia wszelkie wybujałe ja unicestwia, obnażona najprostszymi przestrzeń i zdaje się abstrakcyjnym przedłuże- pytaniami o tożsamość, niepewność. niem ciała tancerza (przecież to jej niegdyś nie- Jego tekst oscyluje na granicy prozy intymnej odwołalnie powierzył własne życie). Autor autobiograficznego odcisnęło się na nim piętno ściśle indywidualnego Waiting tańczy w potencjalnie doświadczenia, a widz staje się świadkiem niekończącym się, nieomal psychodelicznym cyklu duchowej podróży autora-bohatera-narratora. obnażania i odkrywania trywialności ludz- Opowieść przeistacza się w historyczną, ale także kiego ciała. Widać, że bardzo wiele jest w nim egzystencjalną prowokację, rani i koi nieomal czegoś zniszczonego, cierpiącego. Ratuje to, co równocześnie. jeszcze się ostało. Nad kształtem przeszłości Ziemilskiego ciąży U Mikołajczyka metafory mieszkają właśnie absolutna niepewność, która nakłada się na teraźniejszość. w powtórzeniach, w całych sekwencjach. Nie ma Artysta mówi niejako z wnętrza la- tu miejsca dla gestów na wolności, ponieważ biryntu labirynt staje się przestrzenią egzystencjalną: balet jest formą zniewolenia. Tkwi w nim demo- w wielości motywów i kontekstów zanika niczne piękno, które zmusza tancerza do istnie- ciągłość, przeszłość przenika teraźniejszość, nia na granicy fizycznego bólu nie bez przyczyny co ostatecznie przekreśla złudzenie linearności. w pewnym momencie muzykę zastępuje Staje się przez to jednością z ogółem rzeczy przyspieszone, głośne bicie serca. Dzieje się rzecz istniejących i tych, które istniały kiedyś mała przedziwna pośród harmonijnych ruchów, wypracowanych narracja ociera się o transcendentną wielkość, form, czyniąc z własnej cielesności łączy życie jednostki z nacechowaną swoistym medium, czysto i niespiesznie Mikołajczyk odczarowuje uniwersalizmem szerszą opowieścią. taniec. Artysta od samego początku PURGATORIO: Wydarzenia specjalne występuje nago, ale nie po to, by zachwycać ujmującym bec wymogu doskonałości świat doskonały pięknem męskiej doskonałości ani po jest światem niemożliwym, a przez to bliskim to, żeby oburzać perwersyjnym bezwstydem. śmierci. Dlatego, w obecności widzów, goli głowę Czyni to, ponieważ pragnie obdarzyć głosem zdziera maszynką idealność formy, dlatego ciało prawdziwego człowieka, a zarazem ośmieszyć staje przed mikrofonem i chociaż nie umie śpie- idealistyczną wizję człowieka-boga. Jego wać ani nie zna tekstu, wykrzykuje słowa pio- ciało mówi poprzez zmęczenie, urywany oddech, senki o ciągle-ciągle-tej samej historii. Nade- strugi potu. Mówi za Mikołajczyka o jego szła pora prób odkupienia znudzonej duszy, wysenki wściekłości, o bólu, o rozpaczy, ale mówi też kupienia ciała z przepaści. Długo na to czekał. za wszystkie odpersonalizowane ciała. Bardzo *** konkretna tożsamość staje się alegorią każdego Opowiadanie jest jedną ze zdolności poznawczych klasycznego tancerza. Czas materializuje się człowieka. Opowiadają zwykli ludzie ob- możemy go zobaczyć w powtarzanych z upiorną darzeni metafizycznym niepokojem istnienia. uporczywością baletowych ćwiczeniach oraz Zarówno Ziemilski, jak i Mikołajczyk wędrują w coraz bardziej zmęczonym ciele performera. przez swoje opowieści tak, jakby tworzyły one Męczy się ciało, ale męczy się także duch. W połowie jedyną dostępną realność. Bez cienia pretensji do gestu albo między gestami Mikołajczyk sugerowania światu, że oto wszystko zrozumieli, zmienia intonację stara się zagłuszyć zniewalający, wypowiedzieli, wyśpiewali, że się w końcu do- onieśmielający głos klasycznej harmonii czekali. i wprowadza do układu elementy tańca nowoczesnego. Teraz tańczy w geście sprzeciwu wo- Alicja Müller Teatr Studio imienia Stanisława Ignacego Witkiewicza w Warszawie Mała narracja scenariusz, reżyseria i wykonanie: Wojtek Ziemilski premiera: 20 marca 2010 Stary Browar w Poznaniu Waiting pomysł, choreografia, wykonanie: Mikołaj Mikołajczyk premiera: Stary Browar w Poznaniu, 26 czerwca fot. Janusz Szymański, spektakl Karzeł, Down i inne żywioły

numer 38/2012 Dodatek festiwalowy 5. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia 5-13 grudnia 2012

numer 38/2012 Dodatek festiwalowy 5. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia 5-13 grudnia 2012 numer 38/2012 Dodatek festiwalowy 5. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia 5-13 grudnia 2012 fot. Archiwum Teatru Polskiego w Bielsku-Białej Na poziomie ponadnarodowym? Za nami już piąta edycja

Bardziej szczegółowo

Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile

Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile KRYSTYNA S. KRYSTYNA C. EDWARD F. KAROLINA C. WOJCIECH T. JANINA F. FRANCISZKA G. HENRYK H. MIROSŁAW W. JULI BARBARA H. CELINA Ł. STANISŁAW K. HELENA S.

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

POP TEATR: Związki teatru z kulturą popularną

POP TEATR: Związki teatru z kulturą popularną Program Ogólnopolskiej Studencko Doktoranckiej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej POP TEATR: Związki teatru z kulturą popularną organizowanej przez Koło Naukowe Teatrologów UJ PIĄTEK, 30 MAJA 10.45

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

MAŁA AKADEMIA TEATRALNA

MAŁA AKADEMIA TEATRALNA program edukacji kulturalnej dla dzieci z klas IV - VI MAŁA AKADEMIA TEATRALNA Proszę wyobrazić sobie 70-tkę dzieci, które przez dwie godziny bawią się w teatr: słuchają opowieści o historii teatru, oglądają

Bardziej szczegółowo

/listopad 2015. oferta specjalna. 40% rabatu. www.teatrpolski.wroc.pl. Adam Mickiewicz

/listopad 2015. oferta specjalna. 40% rabatu. www.teatrpolski.wroc.pl. Adam Mickiewicz Adam Mickiewicz dziadów część III Reżyseria Michał Zadara 3 listopada 2015, godz. 18:00 Scena im. J. Grzegorzewskiego 30 zł (I strefa), 24 zł (II strefa) Monika Bolly, Sylwia Boroń, Małgorzata Gorol, Anna

Bardziej szczegółowo

Wokół filmu ćwiczenia różne opracowała mgr Wiesława Giercarz

Wokół filmu ćwiczenia różne opracowała mgr Wiesława Giercarz Wokół filmu ćwiczenia różne opracowała mgr Wiesława Giercarz 1.Jak powstaje film? Ustal właściwą kolejność. Etapy powstawania filmu Montaż i udźwiękowienie 1. Pomysł, projekt 2. Scenopis 3. Zaprojektowanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI I. GOMBROWICZ I KONTEKSTY

SPIS TREŚCI I. GOMBROWICZ I KONTEKSTY SPIS TREŚCI Od Redakcji I. GOMBROWICZ I KONTEKSTY 1. Piotr M i l l a t i, Aktor Gombrowicz 2. Zbigniew M a j c h r o w s k i, Zasłona wzniosła się... 3. Radosław P a c z o c h a, O Gombrowiczu w londyńskich

Bardziej szczegółowo

TEATR BLIŻEJ DZIECKA

TEATR BLIŻEJ DZIECKA TEATR BLIŻEJ DZIECKA Wiemy nie od dziś, że dziecko uczy się kontaktu ze sztuką już od wczesnego dzieciństwa. Wrodzona wrażliwość pozwala mu żywo reagować na melodyjność głosu matki i śpiewane przez nią

Bardziej szczegółowo

Kalina. 5 i 6 maja (wtorek i środa) godz. 19:30

Kalina. 5 i 6 maja (wtorek i środa) godz. 19:30 OFERTA NA MAJ Kalina 5 i 6 maja (wtorek i środa) godz. 19:30 Małgorzata Głuchowska, Justyna Lipko-Konieczna Kalina reżyseria: Małgorzata Głuchowska występuje: Katarzyna Figura Jaką cenę płaci kobieta za

Bardziej szczegółowo

wyniki oglądalności -15,3% +17,4% +7,5% 0,98 0,83 0,83 0,77 1,0% 0,5% 0% 2012 2013 2014 2015

wyniki oglądalności -15,3% +17,4% +7,5% 0,98 0,83 0,83 0,77 1,0% 0,5% 0% 2012 2013 2014 2015 jesień2015 Polsat News Polsat News od początku nadawania jest najdynamiczniej rozwijającym się kanałem informacyjnym w Polsce. Wystarczyło 6 lat, aby Polsat News zapewnił sobie stałe miejsce w gronie najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne. OfERTA EDUKACyJnA

RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne. OfERTA EDUKACyJnA RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne OfERTA EDUKACyJnA Zapraszamy dzieci do wspaniałego teatru ukazującego polską historię i działanie Opatrzności Bożej w dziejach naszego

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

,,Lublin w sieci życzliwości 2011 życzliwe inicjatywy grupy Samorządu Uczniowskiego Gimnazjum nr 3 w Lublinie

,,Lublin w sieci życzliwości 2011 życzliwe inicjatywy grupy Samorządu Uczniowskiego Gimnazjum nr 3 w Lublinie ,,Lublin w sieci życzliwości 2011 życzliwe inicjatywy grupy Samorządu Uczniowskiego Gimnazjum nr 3 w Lublinie Jak to się zaczęło? 26 września 2011r. do naszej szkoły przyjechały dwie panie trenerki z Fundacji

Bardziej szczegółowo

4 7 LIPCA. WARSZAWA / PATIO BUDYNKU PAST-y, ul. Zielna 39 (Metro Świętokrzyska) KLUB FESTIWALOWY HerbaBerba, budynek PAST-y (poziom -1)

4 7 LIPCA. WARSZAWA / PATIO BUDYNKU PAST-y, ul. Zielna 39 (Metro Świętokrzyska) KLUB FESTIWALOWY HerbaBerba, budynek PAST-y (poziom -1) 4 7 LIPCA WARSZAWA / PATIO BUDYNKU PAST-y, ul. Zielna 39 (Metro Świętokrzyska) Artystyczne wrzenie w Warszawie. INFORMACJA PRASOWA Już 4 lipca na patio budynku PAST-y przy Metrze Świętokrzyska startuje

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film. Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas II lub III gimnazjum na podstawie filmu pod tytułem

Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film. Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas II lub III gimnazjum na podstawie filmu pod tytułem 1 Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas II lub III gimnazjum na podstawie filmu pod tytułem Sen nocy nie tylko letniej Temat: Gdy teksty rozmawiają

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa im. Jakuba Szelesta w Dębskiej Woli BEZPIECZNA +

Szkoła Podstawowa im. Jakuba Szelesta w Dębskiej Woli BEZPIECZNA + Szkoła Podstawowa im. Jakuba Szelesta w Dębskiej Woli BEZPIECZNA + Rządowy program wspomagania w latach 2015 2018 organów prowadzących szkoły w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki

Bardziej szczegółowo

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Żył w latach 1805 1875; Prozaik, poeta, dramaturg i baśniopisarz duński; W wieku 14 lat, po śmierci ojca, we wrześniu

Bardziej szczegółowo

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska Nasza ziemia jest zdegenerowana, dzieci przestały być posłuszne rodzicom Tekst przypisywany egipskiemu kapłanowi

Bardziej szczegółowo

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot Opowieści nocy reż. Michel Ocelot 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Jak powstaje film? 2. Karta pracy. (str. 5) MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI SPIS TREŚCI SCENARIUSZ LEKCJI Opracowała: Paulina

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

LISTA ZWYCIĘZCÓW W LOSOWANIU Z DNIA 28.08 NAGRODY II STOPNIA

LISTA ZWYCIĘZCÓW W LOSOWANIU Z DNIA 28.08 NAGRODY II STOPNIA 1. Artur A., Warszawa 2. Tadeusz C., Warszawa 3. Bohdan R., Warszawa 4. Donata W., Rakoniewice 5. Grzegorz C., Sopot 6. Sylwia S., Katowice 7. Mieczysław K., Warszawa 8. Ewa K., Wojcieszów 9. Sybilla J.,

Bardziej szczegółowo

Opracował: Rafał Górniak Gra symulacyjna Budujemy wiatraki

Opracował: Rafał Górniak Gra symulacyjna Budujemy wiatraki Gra symulacyjna Budujemy wiatraki Cele gry - poznanie interesów różnych grup społecznych, których dotyczy budowa farmy wiatrowej - poznanie/ lepsze zrozumienie zalet i wad elektrowni wiatrowych - rozwój

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Diva For Rent. Recenzje. Twórcy i wykonawcy. Alicja Węgorzewska. mezzosopran

Diva For Rent. Recenzje. Twórcy i wykonawcy. Alicja Węgorzewska. mezzosopran Recenzje Twórcy i wykonawcy Alicja Węgorzewska mezzosopran Piotr Matuszczyk/Maciej Tomaszewski Fortepian Bogdan Kierejsza skrzypce Jerzy Snakowski pomysł i tekst Jerzy Bończak reżyseria Rafał Olbiński

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT refresz ODŚWIEŻ SWÓJ BLOK!

PROJEKT refresz ODŚWIEŻ SWÓJ BLOK! PROJEKT refresz ODŚWIEŻ SWÓJ BLOK! OFERTA WSPÓŁPRACY DLA ZARZĄDCÓW BLOKÓW I SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWYCH Miejsce: KRAKÓW Pragniemy zaprosić Państwa do udziału w konkursie realizowanym w ramach Grolsch ArtBoom

Bardziej szczegółowo

Szyfry kody - scenariusz działania

Szyfry kody - scenariusz działania Szyfry kody - scenariusz działania Adresaci: dzieci od 6 roku życia Czas trwania ćwiczenia: ok 1,5 godz. Materiały: Specjalnie przygotowane arkusze grubego papieru, o wyraźnie wydłużonym kształcie 15x40

Bardziej szczegółowo

Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia )

Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia ) Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia ) 1. W filmie Emilio Esteveza Droga życia reżyser wykorzystuje retrospekcję. W jaki sposób to robi i czemu ten

Bardziej szczegółowo

przy Szkole Podstawowej nr 2 w Tuszynie

przy Szkole Podstawowej nr 2 w Tuszynie przy Szkole Podstawowej nr 2 w Tuszynie Rola teatru: Teatr dziecięcy to jedna z form pozalekcyjnych zajęć szkolnych, polegająca na wystawianiu sztuk teatralnych z udziałem uczniów. Posiada duże znaczenie

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE

PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE I LO IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU KLASA MEDICUS-2 Wychowawca klasy: mgr Renata Mikołajczyk-Szwaczkowska POZNAŃ 2013/2014 25 października 2013r. - w naszej szkole

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. MODUŁU KSZTAŁCENIA rok akademicki 2012/2013. Dramaturgia / Dramaturgy. Dramaturg teatru. Reżyseria teatru muzycznego

S Y L A B U S. MODUŁU KSZTAŁCENIA rok akademicki 2012/2013. Dramaturgia / Dramaturgy. Dramaturg teatru. Reżyseria teatru muzycznego S Y L A B U S MODUŁU KSZTAŁCENIA rok akademicki 2012/2013 1. NAZWA PRZEDMIOTU polska/angielska 2. KOD PRZEDMIOTU Dramaturgia / Dramaturgy 3. KIERUNEK Reżyseria dramatu WYDZIAŁ 4. SPECJALNOŚĆ Reżyseria

Bardziej szczegółowo

Almanach sceny polskiej

Almanach sceny polskiej INSTYTUT SZTUKI POLSKA AKADEMIA NAUK Almanach sceny polskiej 2002/03 Pod redakcją ANNY CHOJNACKIEJ XLIV Warszawa 2008 SPIS TREŚCI Od redakcji............................................ 5 Teatry i sceny

Bardziej szczegółowo

fale kolorów, mix i coś jeszcze

fale kolorów, mix i coś jeszcze Kuba Ryniewicz RGB fale kolorów, mix i coś jeszcze Czasami wybieramy zakład fotograficzny, gdzie wywołujemy negatywy, ze względu na jakość. Nie raz zderzyliśmy się ze stwierdzeniem - że dany lab robi lepsze,

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

Propozycja dla III i IV etapu edukacji

Propozycja dla III i IV etapu edukacji Propozycja dla III i IV etapu edukacji Tytuł lekcji multimedialnej: Adaptacja filmowa 5D Nazwa organizatora wraz Stowarzyszenie Dolnośląski Instytut Doradczy z adresem jego siedziby: ul. Perkusyjna 25A/3,

Bardziej szczegółowo

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc.

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Dnia 16.12.10 odbyła się wycieczka do Domu Opieki Społecznej w

Bardziej szczegółowo

Regulamin II edycji Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej Klasyka Żywa

Regulamin II edycji Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej Klasyka Żywa Regulamin II edycji Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej Klasyka Żywa I. Cel Konkursu 1. Celem Konkursu jest intensyfikacja obecności polskich tekstów klasycznych w repertuarach współczesnych

Bardziej szczegółowo

Depresja komika. 4, 21 i 22 września (piątek, poniedziałek i wtorek) godz. 19:30

Depresja komika. 4, 21 i 22 września (piątek, poniedziałek i wtorek) godz. 19:30 OFERTA NA WRZESIEŃ Depresja komika 4, 21 i 22 września (piątek, poniedziałek i wtorek) godz. 19:30 Michał Walczak Depresja komika reżyseria: Michał Walczak występują: Rafał Rutkowski i Adam Woronowicz

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY.

PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY. PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY. DRODZY PIĄTOKLASIŚCI! Palić, czy nie palić - oto jest pytanie, na które uczniowie będą mieli okazję odpowiedzieć już w środę 3 listopada

Bardziej szczegółowo

Teatr Wielkie Koło OFERTA

Teatr Wielkie Koło OFERTA Teatr Wielkie Koło OFERTA wielkie koło- teatr im. Jacka Łabacza Sznurkowe Skrzaty scen. i reż.: J. Łabacz muzyka: Paweł Wlazło, Paweł Pelczar czas trwania 60 min. Sznurkowe skrzaty - to gwarancja interaktywnej

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014

Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014 Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA 1. Motyw śmierci w literaturze średniowiecza i baroku. Omów temat

Bardziej szczegółowo

Uwagi LITERATURA. ... data i podpis dyrektora. Nr tematu

Uwagi LITERATURA. ... data i podpis dyrektora. Nr tematu Lista tematów z języka polskiego na część wewnętrzną egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2014/2015 w Technikum Nr 1 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Jana Szczepanika w Krośnie Nr tematu LITERATURA

Bardziej szczegółowo

temat lekcji: ciemna strona Internetu, czyli zagrożenia w sieci Kłamacz. Scenariusz zajęć na temat bezpieczeństwa dzieci w Internecie.

temat lekcji: ciemna strona Internetu, czyli zagrożenia w sieci Kłamacz. Scenariusz zajęć na temat bezpieczeństwa dzieci w Internecie. temat lekcji: ciemna strona Internetu, czyli zagrożenia w sieci Kłamacz. Scenariusz zajęć na temat bezpieczeństwa dzieci w Internecie. kl. I-VI SP 90 minut (2 x 4) cele zajęć Zajęcia mają na celu poszerzenie

Bardziej szczegółowo

zapraszają na Film Cezarego Ibera

zapraszają na Film Cezarego Ibera Page1 zapraszają na Film Cezarego Ibera Od 14 stycznia 2011 Page2 Od piątku, 14 stycznia 2011 DIALOG będzie wyświetlany na regularnych pokazach w KinoLAB w Warszawie. W ten sposób zostanie zainaugurowany

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I. Wprowadzenie... 13. Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19

Spis treści. Rozdział I. Wprowadzenie... 13. Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19 Spis treści Wprowadzenie... 13 Rozdział I Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19 1.1. Biblioteka jako audytorium... 22 1.1.1. Biblioteka publiczna... 23 1.1.1.1. Typy czytelników...

Bardziej szczegółowo

TEATR ZGODA AUTYZM MIEJSKI. ZGODA W POSZUKIWANIU ABSURDU

TEATR ZGODA AUTYZM MIEJSKI. ZGODA W POSZUKIWANIU ABSURDU TEATR ZGODA AUTYZM MIEJSKI. ZGODA W POSZUKIWANIU ABSURDU -oferta spektaklu- REŻYSERIA: AGATA ADAMEK MUZYKA: ZBYSZEK GOZDECKI OBSADA: Bożena Borkowska Ewa Jankowska Anna Wolska Marek Wolski Kamil Podogrodzki

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Jarosław Figura ur. 08.09.1968 r. w Ciepielowie (OBECNIE WOJ. MAZOWIECKIE )

Jarosław Figura ur. 08.09.1968 r. w Ciepielowie (OBECNIE WOJ. MAZOWIECKIE ) Jarosław Figura ur. 08.09.1968 r. w Ciepielowie (OBECNIE WOJ. MAZOWIECKIE ) - polonista, aktor, scenograf i reżyser fot. Kamil Witaszak Absolwent filologii polskiej Uniwersytetu Marii Curie - Skłodowskiej

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie

WPROWADZENIE. Tworzyć nowe w sobie i świecie WPROWADZENIE D zień dobry, Przyjaciele. Pragnę powitać tych wszystkich, któ rzy kroczą drogą dalszego energoinformacyjnego rozwoju oraz tych, którzy stawiają na niej dopiero pierwsze kroki. Czy gotowi

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum Program zajęć artystycznych klasa II gimnazjum Moduł I. Zajęcia teatralne i literackie. Moduł II. Zajęcia muzyczno - ruchowe. Moduł III. Zajęcia plastyczne. Opracowała : Beata Sikora Sztuka jest wieczną

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI Ocena celująca: uczeń swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi w rozkładzie materiału z łatwością buduje spójne zdania proste i

Bardziej szczegółowo

Klaps! 50 twarzy Greya. 2 stycznia (sobota), godz. 19:30

Klaps! 50 twarzy Greya. 2 stycznia (sobota), godz. 19:30 OFERTA NA STYCZEŃ Klaps! 50 twarzy Greya 2 stycznia (sobota), godz. 19:30 J. S. Blair, I. M. MacIntyre, J. A. Millan, S. A. Moran, C. J. Munch, A.M. Scheffler, I.P. Whalen Klaps! 50 twarzy Greya reżyseria:

Bardziej szczegółowo

1 15.04.2011 Warszawskie Spotkania Teatralne [30]/31 Warszawskie Spotkania Teatralne małych Warszawskich Spotkań Teatralnych

1 15.04.2011 Warszawskie Spotkania Teatralne [30]/31 Warszawskie Spotkania Teatralne małych Warszawskich Spotkań Teatralnych 1 15.04.2011 Warszawskie Spotkania Teatralne są jednym z najstarszych festiwali teatralnych w Polsce, organizowanym od 1965 roku. Reaktywowane po ośmioletniej przerwie w 2008 roku, stały się na powrótwielkimświętempolskiejkulturyizyskałyogromneuznaniepubliczności.

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Wyspa skazańców. Nadzieja 25.09.2012. 23.10.2012. Reżyseria: Marius Holst. Reżyseria: Stanisław Mucha

Wyspa skazańców. Nadzieja 25.09.2012. 23.10.2012. Reżyseria: Marius Holst. Reżyseria: Stanisław Mucha Klub Filmowy w PARNASIE Kalendarium Spotkań z X Muzą 25.09.2012. Wyspa skazańców Reżyseria: Marius Holst Produkcja: Norwegia, Polska, Francja, Szwecja 2010 Norwegia, początek XX wieku. Odizolowana od świata

Bardziej szczegółowo

Polskie kino w opinii Internautów. wyniki badań bezpośrednich

Polskie kino w opinii Internautów. wyniki badań bezpośrednich Polskie kino w opinii Internautów wyniki badań bezpośrednich Zakres i częstotliwość oglądania polskich filmów Badani są bardzo aktywnymi uczestnikami życia kulturalnego. Niemal 60% badanych było w ciągu

Bardziej szczegółowo

Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie

Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie Seminarium dla nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej ZCDN, 4 października 2014 r. Maria Twardowska Czy

Bardziej szczegółowo

LAUREACI - KONKURSY PRZEDMIOTOWE

LAUREACI - KONKURSY PRZEDMIOTOWE LAUREACI - KONKURSY PRZEDMIOTOWE 1 G 1 Monika Ryszka Laureat Wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z matematyki 2 G 1 Aleksandra Romanek Laureat Wojewódzkiego Konkursu I m. w Międzygimnazjalnym 3 G 1 Magdalena

Bardziej szczegółowo

KOBIECOŚĆ A NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ

KOBIECOŚĆ A NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ LUBLIN, 12 MAJA 2015 Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II KOMITET NAUKOWY Przewodniczący Ks. prof. KUL dr hab. Witold Janocha Członkowie Prof. dr. hab. Janusz Kirenko Prof. dr hab. Małgorzata Kościelska

Bardziej szczegółowo

I n f o r m a t o r J e s i e ń 2 0 1 3 / Z i m a 2 0 1 4

I n f o r m a t o r J e s i e ń 2 0 1 3 / Z i m a 2 0 1 4 Warszawa PRACA Z CIAŁEM, GODZ. 11:00 Medytacja Miednicy 28 WRZEŚNIA 2013 "Jak coachować dzieci?" MIEJSCE: Gabinet terapii, ul. Szwoleżerów 2a m16 PROWADZĄCY: Dorota Biały ZAPISY: spotkaniazesoba@onet.pl,

Bardziej szczegółowo

[FILM] Rock Opole - dobra rozgrzewka przed festiwalem

[FILM] Rock Opole - dobra rozgrzewka przed festiwalem [FILM] Rock Opole - dobra rozgrzewka przed festiwalem Na początek reggae, a później polski rock - na błoniach Politechniki Opolskiej trwa koncert Rock Opole, zorganizowany w ramach imprez towarzyszących

Bardziej szczegółowo

Ewa Warta-Śmietana artystka śpiewaczka, prezes fundacji

Ewa Warta-Śmietana artystka śpiewaczka, prezes fundacji 1 Ewa Warta-Śmietana artystka śpiewaczka, prezes fundacji To wielkie szczęście, kiedy człowiek wykonuje swój zawód i nazywa to swoim hobby, miłością, pasją czy radością. Można to stwierdzenie odnieść do

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI 2/POKL/9.5/2009

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI 2/POKL/9.5/2009 PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI 2/POKL/9.5/2009 W roku szkolnym 2009/2010 i 2010/11 realizowany był w szkole projekt w ramach Kapitału Ludzkiego Człowiek w teatrze Ŝycia. W ramach projektu zrealizowano

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY II GIMNAZJUM Temat : Kto ma rację w wierszu Edwarda Stachury pt. Życie to nie teatr? - Edukacja filozoficzna : człowiek jako istota wolna, szukająca prawdy,

Bardziej szczegółowo

DZIEN 1 CZERWCA 2015 PONIEDZIAŁEK PEPUSIOWY

DZIEN 1 CZERWCA 2015 PONIEDZIAŁEK PEPUSIOWY PEPUSIOWY DZIEN DZIECKA 1 CZERWCA 2015 PONIEDZIAŁEK KOCHANI RODZICE PĘPUSIÓW! W ZWIĄZKU Z CAŁODNIOWĄ ORGANIZACJĄ DNIA DZIECKA W NASZYM PRZEDSZKOLU PROSZĘ O PRZYGOTOWANIE NA DZIEŃ 1 CZERWCA 2015 R, PONIEDZIAŁEK

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

III Międzynarodowy Festiwal Improwizacji Scenicznej ImproFest

III Międzynarodowy Festiwal Improwizacji Scenicznej ImproFest 1) Wersja oficjalna, średnio długa III Międzynarodowy Festiwal Improwizacji Scenicznej ImproFest ImproFest to jeden z pierwszych w Polsce festiwali, na którym prezentują się najstarsze i najlepsze grupy

Bardziej szczegółowo

wyniki oglądalności -8,9% -10,6% +12,9% 0,12 0,11 0,10 0,11 0,16% 0,08% 0% 2012 2013 2014 2015

wyniki oglądalności -8,9% -10,6% +12,9% 0,12 0,11 0,10 0,11 0,16% 0,08% 0% 2012 2013 2014 2015 jesień2015 CI Polsat CI Polsat to kanał, który zabiera widzów w poruszającą podróż do świata zbrodni, intryg i tajemnic. Próbujemy zrozumieć motywy i emocje, które popchnęły ludzi do popełnienia przestępstwa.

Bardziej szczegółowo

GRY Z DRESZCZYKIEM EMOCJI

GRY Z DRESZCZYKIEM EMOCJI SALON GIER Dokument ten nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu prawa, a jedynie wstęp do negocjacji. Treść niniejszego dokumentu jest własnością intelektualną firmy Sigma Event i jako taka podlega pełnej

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Jubileuszowo w Garwolinie

Jubileuszowo w Garwolinie Jubileuszowo w Garwolinie V Powiatowy Przegląd Artystycznej Twórczości Profilaktycznej 30 marca 2012 roku coroczny Powiatowy Przegląd Artystycznej Twórczości Profilaktycznej tym razem pod hasłem Szkoda

Bardziej szczegółowo

Patyk się żeni reż. Martin Lund

Patyk się żeni reż. Martin Lund Patyk się żeni reż. Martin Lund MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI SPIS TREŚCI 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Co to jest scenografia i czego się dzięki niej dowiadujemy? stowarzyszenie nowe horyzonty

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej Klasyka Żywa

Regulamin Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej Klasyka Żywa Regulamin Konkursu na Inscenizację Dawnych Dzieł Literatury Polskiej Klasyka Żywa Jubileusz 250-lecia istnienia teatru publicznego w Polsce I. Organizator Konkursu 1. Nadzór nad Konkursem sprawuje Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

PIK-owy Laur. Konkurs dla dziennikarzy promujących książki i czytelnictwo. 9. edycja. Warszawa, 15 maja 2015 r.

PIK-owy Laur. Konkurs dla dziennikarzy promujących książki i czytelnictwo. 9. edycja. Warszawa, 15 maja 2015 r. PIK-owy Laur Konkurs dla dziennikarzy promujących książki i czytelnictwo 9. edycja Podstawowe informacje o konkursie PIK-owy Laur Organizatorem konkursu jest Polska Izba Książki, której członkowie już

Bardziej szczegółowo

Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl

Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko www.zysko.pl Pojęcie i cechy kultury masowej Wzory socjokulturowe cielesności i sprawności fizycznej Wzory lansowane przez mass media a wzory realizowane Kultura masowa

Bardziej szczegółowo

Przedszkolaki z książką za pan brat

Przedszkolaki z książką za pan brat Justyna Stefaniak- Boruch Marcin Bukalski Paulina Klejman Przedszkolaki z książką za pan brat W dniu 23. 01. 2013 roku studenci z Uniwersytetu Technologiczno- Humanistycznego, kierunku pedagogika, specjalności

Bardziej szczegółowo

GRUPA 1 - POZIOM A1 GRUPA 2 - POZIOM A1

GRUPA 1 - POZIOM A1 GRUPA 2 - POZIOM A1 GRUPA 1 - POZIOM A1 TRYB: poniedziałek, środa 18:15-19:45 1 Jarosław P. 29 2 Justyna T. 37 3 Domicela Arycja K. 47 4 Ryszard Tomasz N. 51 5 Hanna G. 61 GRUPA 2 - POZIOM A1 TERMIN PIERWSZYCH ZAJĘĆ: 19.04.2013r.

Bardziej szczegółowo

Kim jesteśmy...3. Co gwarantujemy?...3. Roczny plan spotkań w EPIONKOWIE...4. Opis proponowanych spektakli i zabaw w EPIONKOWIE...

Kim jesteśmy...3. Co gwarantujemy?...3. Roczny plan spotkań w EPIONKOWIE...4. Opis proponowanych spektakli i zabaw w EPIONKOWIE... Kim jesteśmy...3 Co gwarantujemy?...3 Roczny plan spotkań w EPIONKOWIE...4 Opis proponowanych spektakli i zabaw w EPIONKOWIE...5 Agencja Kreatywnej Zabawy ZEBRA powstała z myślą o dzieciach. To dziecko,

Bardziej szczegółowo

Jak moje dziecko może nauczyć się koncentracji

Jak moje dziecko może nauczyć się koncentracji Jak moje dziecko może nauczyć się koncentracji Uta Reimann-Höhn Jak moje dziecko może nauczyć się koncentracji Zawiera praktyczne testy O książce Umiejętność koncentracji to potencjał, który jest ogromnie

Bardziej szczegółowo

III Międzynarodowy Festiwal Improwizacji Scenicznej ImproFest

III Międzynarodowy Festiwal Improwizacji Scenicznej ImproFest III Międzynarodowy Festiwal Improwizacji Scenicznej ImproFest ImproFest to jeden z pierwszych w Polsce festiwali, na którym prezentują się najstarsze i najlepsze grupy improwizatorów z całego kraju oraz

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci.

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci. Program Przyjaciele Zippiego to międzynarodowy program promocji zdrowia psychicznego dla dzieci w wieku 5-8 lat, który kształtuje i rozwija umiejętności psychospołeczne u małych dzieci. Uczy różnych sposobów

Bardziej szczegółowo

Anna Kowalska i Adam Nowak. Anna Kowalska i Adam Nowak

Anna Kowalska i Adam Nowak. Anna Kowalska i Adam Nowak T1 Anna Kowalska i Adam Nowak wraz z Rodzicami serdecznie zapraszają na uroczystość Zaślubin, która odbędzie się15 sierpnia 2015 roku o godzinie 17.00 w Kościele pw. Św. Trójcy przy ul. Krzyckiej 42 we

Bardziej szczegółowo

Warsztaty z tworzenia filmów animowanych metodą poklatkową.

Warsztaty z tworzenia filmów animowanych metodą poklatkową. Klub Otwartej Kultury w ramach projektu Patriotyzm Jutra Warsztaty z tworzenia filmów animowanych metodą poklatkową. 1. Gatunki filmu animowanego. rysunkowy lalkowy wycinankowy plastelinowy animacja 3D

Bardziej szczegółowo

Sprawcy i ofiary. Psychodynamika rozszczepienia sprawca-ofiara. Warszawa 13 lipca 2012. www.franz-ruppert.de

Sprawcy i ofiary. Psychodynamika rozszczepienia sprawca-ofiara. Warszawa 13 lipca 2012. www.franz-ruppert.de Sprawcy i ofiary Psychodynamika rozszczepienia sprawca-ofiara Warszawa 13 lipca 2012 Tłumaczenie z oryginału niemieckiego: Zenon Mazurczak www.franz-ruppert.de (c) Prof. Dr. Franz Ruppert 1 Sprawca i ofiara

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKOWANIE SIĘ sztuka i umiejętność

KOMUNIKOWANIE SIĘ sztuka i umiejętność KOMUNIKOWANIE SIĘ sztuka i umiejętność 1. ISTOTA I ZNACZENIE KOMUNIKOWANIA SIĘ 2. PROCES KOMUNIKOWANIA SIĘ 3. STYLE KOMUNIKOWANIA SIĘ 4. PRZESZKODY W KOMUNIKOWANIU SIĘ 1.ISTOTA I ZNACZENIE KOMUNIKOWANIA

Bardziej szczegółowo