Wielka Brytania - Great Britain

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wielka Brytania - Great Britain"

Transkrypt

1 Wielka Brytania - Great Britain

2 1.Położenie Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) składa się z Anglii, Walii i Szkocji oraz Irlandii Północnej, położonej na północnej części Szmaragdowej Wyspy. Pozostałościami po dawnym imperium kolonialnym, jakim była Wielka Brytania, jest tak zwany Commonwealth, czyli zamorskie terytoria zależne od Korony - Gibraltar, Anguilla, Bermudy, Wyspy Dziewicze, Falklandy, Georgia Południowa (wyspa), Sandwich Północny, Kajmany, Montserrat, Turks, Caicos, Wyspa św. Heleny, Pitcairn. Polityczny podział Wielkiej Brytanii: Wielka Brytania jest wyspiarskim państwe położone w północno-zachodniej Europie.Zajmuje przeważającą część archipelagu Wysp Brytyjskich, który liczy łącznie ok wysp, z czego 140 zamieszkałych. Największe z nich to Wielka Brytania, Irlandia (w przeważającej części niezależna), Anglesey, Hebrydy, Szetlandy, Orkady. Znaczna część powierzchni kraju leży na głównej wyspie o powierzchni 229,8 tys. km2, oddzielonej od kontynentu europejskiego cieśninami La Manche i Kaletańską. Wybrzeże jest silnie rozczłonkowane, z licznymi zatokami. Na północy głównej wyspy znajdują się stare Góry Kaledońskie i Grampiany rozdzielone rowem tektonicznym. W środkowej części są Góry Pennińskie i Góry Kambryjskie. Najwyższy szczyt to Ben Nevis ( 1343 m n.p.m.). Wzgórza Cheviot stanowią naturalną granicę między Szkocją a Anglią. Północną Anglię zajmuje łańcuch Gór Pennińskich biegnący równolegle do wybrzeży. W północnozachodniej części Anglii znajdują się Góry Kumbryjskie oraz pojezierze Lake Districk, a na południowym zachodzie, na Półwyspie Kornwalijskim, dominują rozległe wzniesienia kopulaste. Środkowa i południowa Anglia to kraina nizinna poprzecinana licznymi pasmami wzgórz. Południowo-wschodnią część tej krainy zajmuje Basen Londyński zwany także Niziną Angielską, ograniczony wzgórzami kredowymi. Od zachodu z Anglią graniczy Walia, którą od północy oblewają wody Morza Irlandzkiego. W środkowej części kraju wznoszą się Góry Kambryjskie.

3 2.Rzeźba terenu Wybrzeża są przeważnie klifowe, strome, zwłaszcza po zachodniej stronie Półwyspu Kornwalijskiego, gdzie sięgają 200 m wysokości, podobnie w Szkocji i w północno-zachodniej Anglii. We wschodniej i południowej Anglii wybrzeża są płaskie, akumulacyjne. Ukształtowanie powierzchni jest zróżnicowane, w znacznym stopniu uformowane w orogenezie kaledońskiej i hercyńskiej, później podlegające ruchom tektonicznym orogenezy alpejskiej, denudacjom i kilkakrotnym zlodowaceniom. Liczne formy polodowcowe, m.in.: drumliny, ozy, głazy narzutowe i jeziora (największe Lough Neagh, Loch Lomond, Loch Ness, Monar). Morze Irlandzkie oraz Kanały: Św. Jerzego i Północny oddzielają wyspy Wielką Brytanię i Irlandię, której ok. 80% należy do samodzielnego państwa - Republiki Irlandii, pozostała część, na północnym wschodzie, do brytyjskiej prowincji - Irlandii Północnej. Największe góry Wielkiej Brytanii Szkocja : Ben Nevis (Nevis Range, 1,344 metry) Walia : Snowdon (Cambrian Mountains,1,085 metry) Anglia : Scafell Pike (Cumbrian Mountains,977 metry ) Irlandia Północna : Slieve Donard (Mourne Mountains, 852 metry ) Wzniesienia i wzgórza Wielkiej Brytanii zawierają: Szkocja : Cairngorms, Cheviot Hills, Scottish Highlands, Southern Uplands Walia : Brecon Beacons, Cambrian Mountains, Snowdonia Anglia: Chilterns, Cotswolds, Dartmoor, Exmoor, Lake District, Malvern Hills, Mendip Hills, North Downs, Peak District, Pennines, Salisbury Plain, South Downs, Shropshire Hills Irlandia Północna : Góry Mourne, Antrim Plateau, Sperrin Mountains. Najniżej położonym punktem w Wielkiej Brytanii jest Fens of East in - część położona 4m p.p.m. Rzeki i jeziora Najłuższą rzeką w Wielkiej Brytanii jest Severn (220 mil, 354 km) która przepływa przez Walie i Anglię. Najdłuższe rzeki w poszczególnych państwach Wielkiej Brytanii: Anglia : River Thames (215 miles, 346 km ) Szkocja : River Tay (117 miles, 188 km ) Irlandia Północna : River Bann (76 miles, 122 km ) Walia : River Towy (64 miles, 103 km ) Największe jeziora w Wielkiej Brytanii:: Irlandia Północna : Lough Neagh ( sq mi) Szkocja : Loch Lomond (27.46 sq mi) Anglia : Windermere (5.69 sq mi) Walia : Lake Vyrnwy (3.18 sq mi)

4 Najgłębsze jezioro w Wielkiej Brytanii - Loch Mortar z maksymalną głębokością 309m (Loch Ness jest drugie co do głębokości -228m). Najgłębsze jezioro w Anglii - Wastewater sięgający głębokości 79m ( 258 mill). Wielkią Brytanie tworzy 1098 małych wysp, kilka z nich wytworzyły się naturalnie, a inne poprzez ingerencję człowieka, a są nimi: -Lundy - Isles of Scilly - Isle of Wight - Farne Islands - Lindisfarne - Isle of Portland - Islands of Scotland - Orkney Islands - Shetland Islands - Inner Hebrides - Outer Hebrides - Rockall - Bass Rock - Fair Isle - Islands of Wales - Anglesey - Skomer Island - Skokholm Island - Ramsey Island - Bardsey Island - Holy Island - Islands of Northern Ireland - Rathlin Island 3.Klimat Klimat umiarkowany ciepły, morski. Łagodzący wpływ na klimat ma Prąd Zatokowy (Golfsztrom). W wyniku zetknięcia się ciepłego prądu z zimnym i wilgotnym powietrzem znad Islandii i obszarów arktycznych powstają silne wiatry i obfite opady deszczu. W górach zachodniej Szkocji występują duże opady śniegu, a w Irlandii Północnej opady śniegu są niewielkie. Klimat Walii charakteryzuje się chłodnymi latami i łagodnymi zimami. W południowej Anglii zimy bywają mroźne, za to lata najcieplejsze na wyspach. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 4 C i 54 mm, w lipcu 18 C i 57 mm. W górach suma roczna opadów wzrasta do 3000 mm..

5 Lasy Lasy zajmują niewielką część powierzchni kraju (10%), większość to łąki i pastwiska. Wrzosowiska są charakterystyczne dla krajobrazu Szkocji, Irlandii Północnej, wyżyn północnej Anglii i Walii. Bardzo gęsta sieć rzek, z których największymi są: Tamiza, Severn, Trent, Mersey, Clyde. Świat zwierzęcy został znacznie przetrzebiony, na wolności pozostały m.in.: jelenie, lisy, borsuki, wydry, gronostaje oraz wiele gatunków ptaków i ryb. Naturalne środowisko chronione jest w 13 rezerwatach biosfery i kilku parkach narodowych, m.in. Lake District. 4.Historia w pigułce. Początki osadnictwa na Wyspach Brytyjskich datowane są na p.n.e. Po wysoce rozwiniętej kulturze neolitycznej pozostały liczne budowle megalityczne (Stonhenge). W 1. poł. I tysiąclecia p.n.e. do Brytanii dotarli pierwsi Celtowie proces ten zakończył się w I w. p.n.e. kiedy to także na wyspę dotarły legiony Juliusza Cezara. Systematycznego podboju Brytanii dokonał cesarz Klaudiusz i jego następcy (od 43 r. n.e.). Panowanie rzymskie trwało do ok. 410, nie obejmując tylko Szkocji, od której odgrodzono się Wałem Hadriana. W V VI w. nastąpił podbój obecnych ziem angielskich przez germańskich Anglów, Sasów i Jutów. Nowi panowie utworzyli siedem królestw (tzw. heptarchia), które uległy chrystianizacji poczynając od 597. Od końca VIII w. Brytania stała się celem najazdy wikingów, których ekspansję powstrzymali dopiero w X w. jednoczący Anglię królowie Wessexu. W 1. poł. następnego stulecia większa część Anglii znalazła się w obrębie monarchii Kanuta Wielkiego, króla Danii i Norwegii. W 1066 nastąpił podbój Anglii przez Normanów pod wodzą księcia Wilhelma I Zdobywcy, który zapoczątkował trwającą do dziś ciągłość dynastyczną i instytucjonalną monarchii angielskiej. Wstąpienie na tron Henryka II Plantageneta, prawnuka po kądzieli Wilhelma I, na trzy wieki połączyło historię państw po obu brzegach Kanału La Manche (1154). Do posiadanych przez Normanów Anglii i Normandii dodał własną Andegawenię i ogromny posag żony, Eleonory Akwitańskiej, dziedziczki 1/3 Francji (Poitou, Gaskonia). Kontynentalne włości Plantagenetów, wielokrotnie przewyższające domenę królów francuskich stanowiły zagrożenie dla pozycji Kapetyngów. Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli tej dynastii, Filip II August, zręcznie wykorzystał konflikty dynastyczne Plantagenetów, a zwłaszcza nieudolność Jana Bez Ziemi i ograniczył jego posiadłości do okolic Bordeaux (Gujenna). Kiedy sto lat później wygasła główna gałąź Kapetyngów, król Anglii Edward III, jako wnuk Filipa IV Pięknego, zgłosił swoje pretensje do tronu Francji. Zapoczątkowało to długotrwałą serię konfliktów zwanych wojną stuletnią ( ), zakończonych klęską Anglii i utratą wszystkich dóbr we Francji (z wyjątkiem Calais do 1558). Od XI w. trwał systematyczny podbój Walii, zakończony przez Edwarda I (1284), a od XII w. także Irlandii. Próba przyłączenia Szkocji na przełomie XIII i XIV w. zakończyła się nie powodzeniem, a na tronie w Edynburgu zasiadła dynastia Stuartów. Klęski militarne i upadek autorytetu monarchii w XIII w. ułatwiły przemiany ustrojowe wydanie Wielkiej Karty Swobód (1215) i powstanie parlamentu (1265), które dały początek brytyjskiemu systemowi przedstawicielskiemu. Po krwawej, wyniszczającej wojnie domowej pomiędzy gałęziami Plantagenetów Yorkami i Lancasterami (wojna dwóch róż), 1485 na tron wstąpiła dynastia Tudorów. Drugi z jej przedstawicieli, Henryk VIII ogłosił się głową Kościoła, zwanego odtąd anglikańskim i zerwał z Rzymem ( ). Mimo kilkukrotnych prób restauracji katolicyzmu (Maria I Tudor, Jakub II) i pogłębienia nurtu protestanckiego, anglikanizm pozostał dominującym wyznaniem do XXI w. Na panowanie ostatniej z Tudorów, Elżbiety I, przypadł złoty okres w kulturze angielskiej. Elżbietańska Anglia stała się także potęgą polityczną, skutecznie przeciwstawiając się ekspansji hiszpańskich Habsburgów, zarówno w Europie, jak i na morzu (zwycięstwo nad Wielką Armadą). Monarchini zainicjowała politykę kolonialną Anglii (Ameryka Północna).

6 W 1603 tron objęła dynastia Stuartów, co zapoczątkowało unię personalną Anglii ze Szkocją. Absolutystyczne dążenia Jakuba I i Karola I doprowadziły do oporu mieszczaństwa i części nowej szlachty (gentry). Wygrana przez siły parlamentu wojna domowa ( ), zakończyła się ścięciem króla Karola I i proklamowaniem republiki ( ), którą rządził autorytarnie jako lord protektor ( ) O. Cromwell. Po restauracji Stuartów parlament przyjął jeden z fundamentów brytyjskiego prawa Habeas Corpus Act, gwarantujący poddanym nietykalność osobistą. W wyniku tzw. wspaniałej rewolucji i obaleniu Jakuba II Anglia stała się monarchia parlamentarną. Za panowania ostatniej ze Stuartów, królowej Anny w 1707 nastąpiło zjednoczenie Anglii i Szkocji w Królestwo Wielkiej Brytanii. W 1714 tron przejęła niemiecka dynastia hanowerska. W połowie XVIII w. ukształtował się system rządów gabinetowych (stronnictwa wigów i torysów). Po zniszczeniu konkurencyjnego francuskiego imperium kolonialnego w Ameryce Północnej i Indiach (1763), próba wzmożenia eksploatacji kolonii amerykańskich doprowadziła do wybuchu w nich wojny o niepodległość ( ) i powstania Stanów Zjednoczonych Ameryki. Wielka Brytania była główną siłą wszystkich sześciu koalicji walczących z rewolucyjną i napoleońską Francją. Zapoczątkowana ok rewolucja przemysłowa uczyniła z Wielkiej Brytanii 1. gospodarczą potęga świata, dopiero w latach 70. XIX w. prześcigniętą przez amerykańską. Przemiany ekonomiczne wywołały także silne konflikty społeczne (ruch czartystów). Trwająca nieprzerwanie od końca XVI w. ekspansja kolonialna na wszystkich kontynentach znalazła swoją kulminację w XIX w., kiedy to wokół Zjednoczonego Królestwa powstało największe imperium światowe, obejmujące czwartą część zamieszkałych lądów (Indie od 1876 cesarstwo, Kanada, Antyle, Australia, Nowa Zelandia, 1/3 Afryki, głównie Wschodniej i Południowej, Malaje, Hongkong). Symbolem tej epoki stała się panująca królowa Wiktoria. Poważnym zagrożeniem dla jedności Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (powstałego formalnie 1800) były emancypacyjne dążenia katolickich Irlandczyków, żądających autonomii (home rule). Kwestia irlandzka przerodziła się w konflikt zbrojny (powstanie wielkanocne w Dublinie 1916) i doprowadziła do oderwania się większości Irlandii. Tradycyjny, większościowy system jednomandatowych okręgów wyborczych powodował istnienie dwóch rywalizujących sił politycznych Partii Konserwatywnej i Partią Liberalnej, którą od lat 20. XX w. zastąpiła socjaldemokratyczna Partia Pracy. Począwszy od Edwarda VII ( ), na tronie brytyjskim zasiada dynastia Koburgów, która 1917, zacierając niemieckie pochodzenie zmieniła nazwisko na Windsor. Od 2. połowy XIX w. postępował proces usamodzielniania się kolonii zamieszkałych przez europejskich osadników Kanada (1867), Australia (1901), Nowa Zelandia (1907), Południowa Afryka (1910), które uzyskiwały ograniczoną suwerenność państwową w ramach imperium jako tzw. dominia, z monarchą brytyjskim jako władcą. Wielka Brytania wzięła udział w I wojnie światowej jako członek zwycięskiej ententy, okupiwszy to stratą, głównie na froncie francuskim, miliona zabitych żołnierzy. Na mocy traktatu wersalskiego rozszerzyła swoje posiadłości kolonialne o poniemieckie i potureckie mandaty w Afryce (m.in. Tanganika i Afryka Południowo-Zachodnia), na Bliskim Wschodzie (Irak, Transjordania, Palestyna) i w Oceanii. W 1931 imperium brytyjskie zostało przekształcone w Brytyjską Wspólnotę Narodów (ob. Wspólnota Narodów). Od lat 20. narastały ruchy niepodległościowe w koloniach, zwłaszcza w Indiach (działalność M. Gandhiego). W okresie międzywojennym rządy w Wielkiej Brytanii sprawowały głównie gabinety koalicyjne (oparte przede wszystkim na konserwatystach).

7 Po okresie polityki ustępstw (appeasementu) wobec III Rzeszy (premier N. Chamberlain w Monachium 1938), rząd brytyjski zdecydował się udzielić gwarancji bezpieczeństwa Polsce wiosną 1939, a 3 IX 1939 wypowiedział wojnę Niemcom, nie przystępując jednakże do działań zbrojnych. Po klęsce Francji wiosną 1940 Wielka Brytania pozostała najważniejszym, do czasu przystąpienia 1941 USA i ZSRR, członkiem koalicji antyhitlerowskiej (rząd W. Churchilla), dźwigając cały ciężar wojny (bitwa o Anglię, walki w Afryce i na Dalekim Wschodzie). Mimo uczestnictwa we wszystkich konferencjach koalicji (Teheran, Jałta, Poczdam) pozycja Wielkiej Brytanii w wyniku II wojny światowej bardzo osłabła. Podczas swoich rządów Partii Pracy przeprowadziła liczne reformy gospodarcze i socjalne (nacjonalizacje). Procesy te zahamowały ponowne rządy konserwatystów ( i ). W 1949 Zjednoczone Królestwo zostało członkiem NATO, EFTA, od 1973 EWG (od 1993 UE). Przyznanie niepodległości Indiom i Pakistanowi 1947 zapoczątkowało rozpad imperium kolonialnego (głównie ) wybuchł długotrwały i krwawy konflikt w Irlandii Północnej między protestancką większością i katolikami, zażegnany dopiero 1998 po podpisaniu porozumienia wielkanocnego. W latach 70. silny kryzys gospodarczy i społeczny wyniósł do władzy najpierw Partię Pracy, a następnie konserwatystów ( rządy M. Thatcher i J. Majora), którzy radykalne liberalne reformy gospodarcze przyniosły poprawę sytuacji ekonomicznej. W 1997 do władzy powróciła Partia Pracy (premier A. Blair). W 1999 weszły w życie postanowienia prawne o dewolucji czyli nadaniu samorządu Szkocji i Walii, w których powstały krajowe parlamenty i rządy. Od lat 80. coraz większe wpływy uzyskują jako trzecia siła polityczna centrowi Liberalni Demokraci. Kontynuując tzw. specjalne stosunki ze Stanami Zjednoczonymi, Wielka Brytania od 2001 uczestniczy w koalicji antyterrorystycznej (Afganistan, Irak). Od 1952 panuje królowa Elżbieta II. 5.Trochę polityki: Ustrój: dziedziczna monarchia konstytucyjna. Władza ustawodawcza Wielkiej Brytanii Należy do monarchy i dwuizbowego parlamentu złożonego z dwóch izb: - Izby Lordów ( House of Lords, Upper House),izby wyższej złożonej z 1222 członków (parów dziedzicznych, dożywotnich, 26 lordów duchownych, 26 lordów z powołania); - Izby Gmin (House of Common, Lower House) składającej się z 651 członków, wybieranych w wyborach powszechnych, równych, tajnych i bezpośrednich na 5 lat. Wyboru dokonują obywatele brytyjscy, którzy ukończyli 18 lat, będący stałymi mieszkańcami okręgu wyborczego. Władza wykonawcza Wielkiej Brytanii: Monarcha i rząd mianowany przez króla i odpowiedzialny przed parlamentem. Premierem rządu jest przywódca większości parlamentarnej. Największe partie Wielkiej Brytanii: - Partia Pracy; - Partia Konserwatywna; - Liberalni Demokraci; - Szkocka Partia Narodowa; - Walijska Partia Narodowa.

8 System gabinetowo parlamentarny jest charakterystyczny dla Wielkiej Brytanii i jest odmianą systemu parlamentarnego. W tym systemie wyraźnie zaznacza się przewaga gabinetu nad parlamentem.. Izba Lordów (House of Lords, Upper House) to izba wyższa, złożona z 1222 członków: - parów dziedzicznych; - parów dożywotnich; - 26 lordów duchownych; - 26 lordów z powołania. Posiedzeniom Izby Lordów przewodniczy Lord Kanclerz. Izba Gmin (House of Common, Lower House) to izba niższa, składa się z 651 członków, wybieranych w wyborach powszechnych, równych, tajnych i bezpośrednich na 5 lat (może zostać rozwiązana przed terminem). Wyboru dokonują obywatele brytyjscy z ukończonym 18 rokiem życia, i którzy są stałymi mieszkańcami w okręgu wyborczym. Kandydujący muszą mieć ukończony 21 rok życia, są zobowiązani do wpłacenia kaucji wyborczej w wysokości 1000 oraz przedłożyć 100 podpisów. Posiedzeniom izby przewodniczy Speaker, który nie bierze udziału w głosowaniach. Elżbieta II, z dynastii saskiej wywodzącej się od Wilhelma Zdobywcy, słynnego ze zwycięstwa pod Hastings w 1066 roku włada Wielka Brytanią od 1952 roku W kwestii dziedziczenia tronu to w Wielkiej Brytanii obowiązuje system kognatyczny. System polega na tym, że synowie suwerena i ich potomkowie mają pierwszeństwo dziedziczenia tronu. W przypadku braku męskiego potomka następstwo tronu przechodzi na córki, a nie na braci suwerena. Córka, która odziedziczyła tron, staje się panującą królową i przynależą jej uprawnienia do korony dokładnie takie same jak królowi. Natomiast jej małżonkowi nie przysługują żadne specjalne tytuły czy uprawnienia. Jednak w praktyce może być on obdarzony honorami nadanymi przez królową w imieniu korony oraz może on pełnić ważną i czynną rolę w życiu państwa. Monarcha formalnie stoi na czele władzy wykonawczej, jest również jednym z organów brytyjskiej legislatywy. Do jego uprawnień należy mianowanie po kolejnych wyborach parlamentarnych premiera, a na jego wniosek pozostałych członków gabinetu i rządu. Wszystkie sprawy państwowe są wykonywane bezpośrednio przez ministrów w imieniu monarchy, bądź przez monarchę, ale za zgodą i radą ministrów. W ten sposób realizowana jest zasada: The King the can not act alone - Król nie może działać sam. Uniezależnienie się zaś gabinetu od osoby monarchy sprowadza się w praktyce do zastosowania kolejnej zasady: Król panuje, ale nie rządzi. Od średniowiecza obowiązywała także reguła mówiąca, że król jest czynnikiem równorzędnym z parlamentem, ale nie jest przed nim odpowiedzialny. Stąd też stwierdzenie The king can not a wrong - Król nie może czynić źle. Tak jak i dziś stosuje się zasadę, że żaden akt prawny wychodzący z kancelarii królewskiej nie ma mocy prawnej, jeżeli nie jest zaopatrzony w podpis odpowiedniego ministra (tzw. kontrasygnatę), dzięki czemu ten ostatni brał za rozstrzygnięcie królewskie osobistą odpowiedzialność. Rząd Wielkiej Brytanii stanowi około 100 osób. Rząd Wielkiej Brytanii W skład Rządu brytyjskiego wchodzą: - ministrowie; - ministrowie niższej rangi; - ministrowie stanu; - podsekretarze stanu; - sekretarze parlamentarni

9 Rząd Wielkiej Brytanii nigdy nie zbiera się w pełnym składzie, ponosi jednak polityczną odpowiedzialność przed Izbą Gmin. Gabinet rządu stanowią premier i ministrowie. Na stanowisko premiera wyznaczany jest lider partii, która otrzymała absolutną większość mandatów w wyborach do Izby Gmin. Rząd ustępuje na skutek uchwalenia wotum nieufności, a premier może zaproponować monarsze rozwiązanie Izby Gmin. Wszystkie obrady Parlamentu z reguły dotyczą wniosków rządu, a więc rząd sprawuje faktyczną władzę. Monarchia pozostaje żywym symbolem ciągłości państwa. Rolę konstytucji w Wielkiej Brytanii stanowi prawo konstytucyjne obejmujące normy prawne takie jak: - prawo pisane Magna Charta (1215); Bill of Rights (1689); - ustawa o następstwie tronu (1701)); Case law (prawo precedensowe); Common law (konstytucyjne zwyczaje).

10 Brytyjska Rodzina Królewska (ang. British Royal Family) - grupa ludzi, których łączą bezpośrednie relacje rodzinne z monarchą brytyjskim. Nie ma żadnych prawnych uregulowań co do przynależności do rodziny królewskiej, dlatego można spotkać się z różnymi listami osób, uważanych za jej członków. Osoby z tytułami Jego lub Jej Królewskiej Mości (ang. His/Her Majesty) i Jego lub Jej Królewskiej Wysokości (His/Her Royal Highness) są uważane niepodważalnie za członków rodziny królewskiej. Panuje niepisana zasada, że do rodziny królewskiej zalicza się: -monarchę brytyjskiego (król lub królowa), jego małżonkę/małżonka, owdowiałych małżonków - poprzednich monarchów (jak np. Elżbieta, królowa matka), -dzieci monarchy oraz wnuczęta monarchy w linii męskiej (książęta i księżniczki), -małżonki i owdowiałe małżonki synów monarchy oraz wnuków monarchy w linii męskiej (nie dotyczy małżonków monarszych córek lub wnuczek), -a przed rokiem 1917 także prawnuczęta monarchy w linii męskiej nosiły królewskie tytuły, zaliczano także małżonki tych książąt, jednak nie małżonków księżniczek (książę-monarszy prawnuk posiadał już stylizację Jego Wysokości-His Highness, a nie Jego Królewskiej Wysokości). Wiele tysięcy ludzi było/jest spokrewnionych z brytyjską rodziną królewską w różnym stopniu, mieli/mają oni prawo do wywodzenia swego królewskiego pochodzenia. Obecna brytyjska rodzina królewska jest przedstawicielem dynastii Windsorów (potomkowie Elżbiety II i Filipa Mountbattena, księcia Edynburga noszą formalnie nazwisko Mountbatten-Windsor; mimo iż najpewniej takie nazwisko będzie posiadał następca Elżbiety II oficjalna nazwa rodu nie będzie zmieniona).

11 Lista obecnych członków brytyjskiej rodziny królewskiej (na podstawie oficjalnej witryny internetowej monarchii brytyjskiej): -królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Elżbieta II -książę Edynburga, Filip (małżonek królowej) -książę Walii, Karol i księżna Kornwalii, Kamila (najstarszy syn królowej i jego małżonka) -książę Wilhelm i książę Henryk, zwany "Harry" (synowie księcia Walii i Diany, Księżnej Walii) -książę Yorku, Andrzej oraz księżniczki Beatrycze i Eugenia (syn królowej i jego córki) -hrabia Wessex, książę Edward i hrabina Wessex, księżna Zofia oraz James, wicehrabia Severn i - Lady Louise Windsor (najmłodszy syn królowej i jego małżonka oraz ich syn i córka) -księżniczka Królewska Anna (córka królowej) -książę Gloucesteru, Ryszard i księżna Gloucesteru, Brygida (wnuk Króla Jerzego V i jego małżonka) -książę Kentu, Edward i księżna Kentu, Katarzyna (wnuk króla Jerzego V i jego małżonka) -książę Michał z Kentu (of Kent) i Maria Krystyna, księżna Michael z Kentu (of Kent) (wnuk króla Jerzego V i jego małżonka) -Lady Ogilvy, księżna Aleksandra (wnuczka króla Jerzego V) Lista nieformalnych członków rodziny królewskiej- dalszej rodziny, lub pozbawionych królewskich godności, np. ze względu na pochodzenie w linii żeńskiej (jak dzieci księżniczki Anny). Lista jest niepełna, bo niemożliwa do jasnego określenia, gdyż wiele osób łączą z brytyjskimi monarchami więzi rodzinne. -kontradmirał Timothy Laurence (mąż księżniczki królewskiej, Anny) -Peter Phillips i Zara Phillips (syn i córka księżniczki królewskiej, wnukowie Elżbiety II) -wicehrabia Linley (syn księżniczki Małgorzaty, siostry królowej), jego żona i ich dzieci -lady Sarah Chatto (córka ks. Małgorzaty), jej mąż i dzieci -hrabia i hrabina Ulsteru (syn księcia Gloucesteru i jego żona) -lady Davina Lewis i Pan Gary Lewis (córka Ks. Gloucesteru i jej mąż) -lady Rose Windsor (córka Ks. Gloucesteru) -hrabia i hrabina St Andrews (syn księcia Kentu i jego żona) oraz ich dzieci -lady Helen Taylor (córka Ks. Kentu), jej mąż i dzieci -lord Nicholas Windsor (najmłodszy syn Ks. Kentu) -lord Frederick Windsor i The Lady Gabriella Windsor (syn i córka księcia Michaela z Kentu) -Pan and Pani James Ogilvy (syn księżniczki Alexandry i jego żona) i ich dzieci (Alexander Charles i Flora Alexandra) -Pani Marina Ogilvy (córka ks. Alexandry) i jej dzieci (Christian Mowatt i Zenouska Mowatt) Krewni ze starszych pokoleń rodu królewskiego (wybrani): -hrabia Harewood (wnuk króla Jerzego V przez jego córkę- Mary, księżniczkę królewską), jego - druga żona i jego dzieci oraz wnuki -książę Fife (The Duke of Fife) (prawnuk Edwarda VII w linii żenśkiej) oraz jego dzieci i wnuki -lady Saltoun (wdowa po Alexandrze Ramsayu of Mar, prawnuku w linii żeńskiej królowej Wiktorii), i jej dzieci oraz wnuki -markiz Milford Haven (wnuk George'a Mountbattena, 2. markiza Milford Haven, pierwszy kuzyn księcia Edynburga) i jego rodzina -hrabina Mountbatten of Burma (najstarsza córka Louisa Mountbattena, 1. hrabiego Mountbatten of Burma, najbliższa kuzynka księcia Edynburga) i jej rodzina Żadna z tych osób nie otrzymuje państwowych funduszy, ale królowa angażuje je do różnych rodzinnych funkcji i zaprasza na królewskie uroczystości, jak Złoty Jubileusz Królowej, lub państwowe pogrzeby.

12 Obecnie żyją 3 osoby byli małżonkowie brytyjskich książąt, tym samym byli członkowie rodziny królewskiej: -Sarah, księżna Yorku (The Duchess of York) (była żona księcia Andrzeja), -kapitan Mark Phillips (pierwszy mąż księżniczki królewskiej), i -Antony Armstrong-Jones, 1. hrabia Snowdon (był mężem księżniczki Małgorzaty). Niedawno zmarli członkowie rodziny: -Alice, księżna Gloucester (była synową króla Jerzego V) -księżniczka Małgorzata, hrabina Snowdon (siostra królowej) -Diana, księżna Walii (była żoną Karola, księcia Walii, zmarła jako była członkini rodziny królewskiej) -Elżbieta, królowa matka Drzewo genealogiczne Brytyjskiej Rodziny Królewskiej

13 6.Ciekawe miejsca: Projekt Eden Eden Project to ogród botaniczny w Wielkiej Brytanii, w hrabstwie Kornwalia, położony 3 km od St Austell największego miasta hrabstwa, stworzony w wyeksploatowanym wyrobisku kaolinu. Zgromadzono tu 18 tys. gatunków roślin z kilku stref klimatycznych świata. Obiekt odwiedza corocznie 1,2 mln osób. Budowa ogrodu Zasadniczą częścią jest budowla składająca się z przepuszczających światło kopuł, w której hodowane są rośliny ze wszystkich części świata. Całość podzielona jest na dwa środowiska: biom tropikalny wilgotny i biom tropikalny suchy. W obu panują warunki cieplne i wilgotnościowe sprzyjające rozwojowi roślin z ciepłych stref klimatycznych: podrównikowej i zwrotnikowej. Kopuły wykonane są z kilkuset sześciokątnych na wpół przezroczystych plastikowych plastrów mających zdolność przepuszczania wilgoci i powietrza. Autorem pomysłu jest Tim Smit, a projekt wykonał wybitny brytyjski architekt Nicholas Grimshaw. Projekt zrealizowano w dwa lata i 3 miesiące, a oddano do dyspozycji publicznej 17 marca 2001.

14 Stonehenge Jest to jedna z najsłynniejszych europejskich budowli megalitycznych, pochodząca z epoki neolitu oraz brązu. Megalit położony jest w odległości 13 km od miasta Salisbury w hrabstwie Wiltshire w południowej Anglii. Najprawdopodobniej związany był z kultem księżyca i słońca. Księżyc mógł symbolizować tutaj kobietę (biorąc pod uwagę jej comiesięczną menstruację), słońce mężczyznę. Składa się z wałów ziemnych otaczających duży zespół stojących kamieni. Obiekt od 1986 jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO oraz znajduje się pod nadzorem angielskiego Scheduled Ancient Monument. Stonehenge należy do English Heritage, a Avebury i okoliczne tereny do organizacji National Trust. Stonehenge składa się z kolejnych elementów, ustawianych w dużych odstępach czasowych (sanktuarium powstawało stopniowo, przez ponad tysiąc lat). Aleja wiodąca do Stonehenge ciągnie się na długości około 3km i jest szeroka na 11m. Pierwotnie jej krawędzie ograniczał wał ziemny. Podobna konstrukcja okala całe stanowisko. Pierwszym elementem na drodze z alei do wnętrza kręgów jest Heel Stone, ustawiony około 2600 roku p.n.e. Mniej więcej w tym samym czasie, wewnątrz kredowych wałów pojawiają się również 4 Station Stones. Zewnętrznym, pierwszym kamiennym kręgiem, jest pierścień 30 kamieni (zwanych Sarsenami) o średnicy 40m, datowany na ok rok p.n.e. Wewnątrz niego znajduje się pierścień egzotycznie wyglądających, błękitnych kamieni (Bluestones). Do samego wnętrza Stonehenge prowadzi jeszcze monumentalna podkowa złożona z pięciu trylitów (o wysokości około 9m), oraz mała podkowa złożona z 30 Bluestones. Obydwie podkowy otwarte są w kierunku alei. W samym centrum Stonehenge znajduje się tzw. Altar Stone dziś przewrócony. Ponadto, wewnątrz kredowych wałów, archeologiczne badania wykazały istnienie tzw. Aubrey Holes, czyli 56 jam o średnicy 2m i głębokości około metra. G. Hawkins, w swoim artykule "A Neolithic Computer" (dla "Nature", 27 stycznia 1964), postawił tezę mówiącą, jakoby Aubrey Holes były używane jako specyficzny komputer do przewidywania zaćmień słońca i księżyca, lecz teoria ta w krótkim czasie została obalona. Jamy prawdopodobnie są śladem po dodatkowej, drewnianej konstrukcji otaczającej kamienne kręgi. Na obszarze stanowiska na zewnątrz pierścienia Sarsenów znaleziono również dwa pierścienie mniejszych jam, nazwanych kolejno X i Y, w liczbie 30 i 29. Zwraca uwagę to, że liczba otworów odpowiada średniej ilości dni w miesiącu synodycznym. Oś podkowy wyznacza kierunek, z którego wschodzi słońce w najdłuższym dniu w roku, podczas letniego przesilenia. Sanktuarium wzniesione jest z dwóch rodzajów kamienia. Największe, granitowe bloki pochodzą z okolic Marlborough Downs (około 30 km na północ od Stonehenge), natomiast mniejsze, błękitne skały z Pembrokeshire w Walii, położonego około 250 km od budowli.

15 Avebury Wieś w Wiltshire w Anglii. Znajduje się tam krąg neolityczny głazów otaczającego całą wieś, większy i starszy niż w pobliskim Stonehenge. Krąg Avebury obejmuje obszar ponad 11 ha, okolony jest dodatkowo rowem biegnącym pomiędzy dwoma wałami ziemnymi. Obwód zewnętrznego wału ziemnego przekracza 1 km. Na krąg pierwotnie składało się ok. 100 głazów, z których zachowały się jedynie 27. Wewnątrz znajdowały się dwa mniejsze kręgi, z których zachowały się tylko nieliczne głazy.

16 Glastonbury Niewielkie miasto w Wielkiej Brytanii, położone w angielskim hrabstwie Somerset, znajdujące się w suchej niecce regionu zwanego Somerset Levels u podnóża wzgórz Mendip, 50 kilometrów na południowy zachód od Bristolu. Według danych z roku 2002 miasto zamieszkiwało 8800 mieszkańców. Miasto jest znane ze swojego historycznego znaczenia, czego pozostałościami są Glastonbury Abbey (Opactwo Glastonbury) oraz Glastonbury Tor (Wzgórze Glastonbury). Miasteczko jest także znane z uwagi na Glastonbury Festival, który odbywa się w niedalekiej wiosce Pilton. Historia i mitologia[edytuj]miasto jest szczególnie związane z mitami dotyczącymi wzgórza Glastonbury Tor, które majestatycznie wznosi się wśród płaskiego krajobrazu Somerset Levels. Mity dotyczą zarówno Józefa z Arymatei oraz Świętego Graala, jak i Króla Artura i Rycerzy Okrągłego Stołu oraz, ostatnio, z pseudonaukowymi liniami mocy energetycznych (ang. ley lines), które według jej zwolenników tworzą Glastonbury, Stonehenge i Avebury. Józef z Arymatei Legenda o Józefie z Arymatei jest związana z ideą, że Glastonbury było miejscem narodzin chrześcijaństwa na Wyspach Brytyjskich oraz że pierwszy kościół, który miał być schronieniem dla Świętego Graala, został zbudowany właśnie w tym mieście. Legenda także mówi o tym, iż Józef odwiedził wcześniej Glastonbury z dzieciątkiem Jezus. William Blake napisał później książkę pt. Jerusalem o tej legendzie. Według podań Józef przybył do Glastonbury łodzią przez zalane powodzią Somerset Levels. Przy wysiadaniu z łodzi uderzył swoim kosturem w ziemię, która nagle cudownie zakwitła jako Glastonbury Thorn (Cierń z Glastonbury), co miałoby wytłumaczeniem na istnienie rodzaju ciernistego krzewu rosnącego wyłączenie w okolicach Glastonbury. Król Artur

17 W niektórych wersjach legendy o Królu Arturze domniemuje się, iż Glastonbury jest legendarną wyspą Avalon. Wczesne walijskie opowieści łączą Artura z glastonburskim wzgórzem w kontekście spotkania, które odbył tam z celtyckim królem, Melwasem, na temat porwania żony Artura, Ginewry. Jako pierwszy uznał Glastonbury za Avalon znany kronikarz, Godfryd z Monmouth w 1133 roku. W 1191 roku mnisi z Glastonbury ogłosili, że odnaleźli groby Króla Artura i Ginewry, co spowodowało przyjazd wielu ówczesnych historyków, między innymi Giraldusa Cambrensisa (Giralda z Walii). Domniemane szczątki zaginęły podczas okresu Reformacji w Anglii. Pewne wersje legendy twierdzą, iż Glastonbury było miejscem, w które udał się Lancelot po śmierci Artura. W dzisiejszych czasach Glastonbury jest centrum religijnym związanym nie tylko z chrześcijaństwem, ale także pogańskimi praktykami. Miasto od innych odróżnia duża ilość sklepów oferujących pogańskie lub też magiczne przedmioty. Ruiny opactwa są otwarte dla zwiedzających. Sam budynek został zniszczony podczas okresu Reformacji, natomiast resztki zostały w dużej części rozszabrowane jako materiał do budowy. Wejście na szczyt wzgórza Glastonbury Tor pozwala zobaczyć nie tylko ruiny starego kościoła, ale także pozwala na ogarnięcie wzrokiem dużej części hrabstwa Somerset.

18

19 Salisbury Miasto w Wielkiej Brytanii, w południowej Anglii, nad rzeką Avon, w hrabstwie Wiltshire. Wywodzi ono swoje początki z epoki żelaza. Powstało w pobliżu starożytnego rzymskiego Sorbiodunum, znanego od średniowiecza jako Old Sarum. Posiada gotyckie budowle sakralne i świeckie, a przede wszystkim katedra w Salisbury. Jednocześnie śródmieście miasta zostało znacznie zniszczone w trakcie "modernizacji" w II poł. XX wieku (znaczne wyburzenia poczynione w celu tworzenia placów parkingowych, poszerzania dróg itp.). W zbiorach katedry znajduje się jeden z nielicznych zachowanych egzemplarzy dokumentu Magna Charta Libertatum. W pobliżu miasta znajduje się budowla megalityczna Stonehenge.

20

Stany Zjednoczone Ameryki

Stany Zjednoczone Ameryki Stany Zjednoczone Ameryki Podstawowe informacje Stolica Waszyngton Forma rządów republika Ustrój terytorialnoadministracyjny federacja System polityczny - prezydencki Podział władzy Konstytucja Stanów

Bardziej szczegółowo

Narodziny monarchii stanowej

Narodziny monarchii stanowej Narodziny monarchii stanowej 1. Przemiany społeczne Mimo władzy patrymonialne władca musiał liczyć się z możnymi Umowy lenne wiążą króla (seniora) z jego wasalami Wzajemna zależność i obowiązki X/XI w.

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

III 3 - Pytanie testowe WSPÓŁCZESNE SYSTEMY RZĄDÓW

III 3 - Pytanie testowe WSPÓŁCZESNE SYSTEMY RZĄDÓW III 3 - Pytanie testowe WSPÓŁCZESNE SYSTEMY RZĄDÓW T1: 1. Zasada incompatibilitas polega na: a) zakazie łączenia funkcji b) braku kompetencji do dokonania określonej czynności c) nakazie określonego zachowania

Bardziej szczegółowo

WYBRANE MODELE USTROJOWE WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH

WYBRANE MODELE USTROJOWE WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH WYBRANE MODELE USTROJOWE WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH USTRÓJ POLITYCZNY Ogół regulacji prawnych, które dotyczą organizacji, kompetencji a także wzajemnych powiązań organów władzy państwowej. Ustrój

Bardziej szczegółowo

OD STAROŻYTNOŚCI DO R.

OD STAROŻYTNOŚCI DO R. Spis treści WSTĘP 13 Rozdział 1 Dzieje CYPRU OD STAROŻYTNOŚCI DO 1878 R. 1.1. Historia Cypru do podboju tureckiego w 1571 r. 21 1.2. Cypr pod rządami Turków w latach 1571-1878 27 1.3. Sytuacja międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

MODELE USTROJOWE PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH

MODELE USTROJOWE PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH MODELE USTROJOWE PAŃSTW DEMOKRATYCZNYCH S. PREZYDENCKI Ogólna charakterystyka: Rozdzielczość i względna równość kompetencji władzy ustawodawczej i wykonawczej Władza wykonawcza prezydent Władza ustawodawcza

Bardziej szczegółowo

Stany Zjednoczone. (Z Wikipedii) The United States of America Stany Zjednoczone Ameryki. Dewiza: (angielski) In God We Trust 1 (Bogu ufamy)

Stany Zjednoczone. (Z Wikipedii) The United States of America Stany Zjednoczone Ameryki. Dewiza: (angielski) In God We Trust 1 (Bogu ufamy) Stany Zjednoczone (Z Wikipedii) The United States of America Stany Zjednoczone Ameryki Flaga Stanów Zjednoczonych Dewiza: (angielski) In God We Trust 1 (Bogu ufamy) Hymn: The Star-Spangled Banner (Gwiaździsty

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Słowo wstępne 11

SPIS TREŚCI. Słowo wstępne 11 SPIS TREŚCI Słowo wstępne 11 I. POJĘCIE EUROPY ORAZ PERIODYZACJA JEJ DZIEJÓW 13 1. Etymologia słowa Europa" 13 2. Europa jako pojęcie geograficzne 14 3. Europa jako pojęcie historyczne i kulturowe 15 4.

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH

DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej NAUKA I OŚWIATA: W Wielkiej Brytanii znajduje się duża liczba uniwersytetów, m.in.: University

Bardziej szczegółowo

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia Klasa I ZS Temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1 Program nauczania System oceniania Źródła wiedzy o przeszłości i teraźniejszości 2 Epoki historyczne Źródła historyczne Dziedzictwo antyku Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Wielka Brytania. wielokulturowy kraj Europy

Wielka Brytania. wielokulturowy kraj Europy Wielka Brytania wielokulturowy kraj Europy Położenie Wielkiej Brytanii Wielka Brytania leży w zachodniej Europie na wyspie o tej samej nazwie. Niewielka część Wielkiej Brytanii (Ulster) leży na wyspie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2012 BS/143/2012 KTO POWINIEN ZOSTAĆ PREZYDENTEM STANÓW ZJEDNOCZONYCH OPINIE MIESZKAŃCÓW 21 KRAJÓW

Warszawa, październik 2012 BS/143/2012 KTO POWINIEN ZOSTAĆ PREZYDENTEM STANÓW ZJEDNOCZONYCH OPINIE MIESZKAŃCÓW 21 KRAJÓW Warszawa, październik 2012 BS/143/2012 KTO POWINIEN ZOSTAĆ PREZYDENTEM STANÓW ZJEDNOCZONYCH OPINIE MIESZKAŃCÓW 21 KRAJÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia

Bardziej szczegółowo

Stany Zjednoczone w XIX wieku. Dobry Indianin to martwy Indianin Gen. Philip Sheridan

Stany Zjednoczone w XIX wieku. Dobry Indianin to martwy Indianin Gen. Philip Sheridan Stany Zjednoczone w XIX wieku Dobry Indianin to martwy Indianin Gen. Philip Sheridan 1. Stany Zjednoczone na początku wieku (s.58-62) W początkach XIX w. ukształtował się system dwu-partyjny Amerykanie

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

Edukacja w Wielkiej Brytanii

Edukacja w Wielkiej Brytanii http://pl.wikipedia.org/wiki/wielka_brytania[16.04.2010] Wielka Brytania Wielka Brytania Dziedziczna monarchia konstytucyjna i demokracja parlamentarna, Unia, którą tworzą: Anglia, Walia, Szkocja i Irlandia

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 2016/2017 dla klasy I a

Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 2016/2017 dla klasy I a Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 206/207 dla klasy I a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 2 Liczba godzin do wypracowania

Bardziej szczegółowo

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia podstawowe jednostki Europy; wymienić podstawowe

Bardziej szczegółowo

Prezentację przygotował Wojciech Drozda.

Prezentację przygotował Wojciech Drozda. Prezentację przygotował Wojciech Drozda. ANGLIA- -w przeszłości samodzielne królestwo,obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.Region

Bardziej szczegółowo

ekonomicznym. Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę stylu życia w mieście.

ekonomicznym. Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę stylu życia w mieście. proces koncentracji ludności w punktach przestrzeni geograficznej, głównie na obszarach miejskich, określający także wzrost liczby ludności miejskiej i jej udziału w liczbie ludności danego obszaru, dzięki

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders Azja w stosunkach międzynarodowych dr Andrzej Anders Japonia współczesna Japonia jest jednym z nielicznych krajów pozaeuropejskich, które uniknęły kolonizacji w XIX w. Wraz z wzrostem mocarstwowości Japonii

Bardziej szczegółowo

Konkurs Wiedzy o Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Irlandii

Konkurs Wiedzy o Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Irlandii Konkurs Wiedzy o Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Irlandii 1. Stolica Anglii. 2. Jak wygląda flaga Anglii? 3.Kto jest patronem Anglii? 4. Jaka jest jednostka podziału

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

Religia dominująca: anglikanizm

Religia dominująca: anglikanizm Powierzchnia: 244,8tys. km Liczba ludność: 61,1 mln Stolica: Londyn Język urzędowy: angielski Waluta: funt Religia dominująca: anglikanizm 2 Wielka Brytania, nazywana także Zjednoczonym Królestwem Wielkiej

Bardziej szczegółowo

Zestaw I. Co wiesz o brytyjskiej królowej?

Zestaw I. Co wiesz o brytyjskiej królowej? Zestaw I Co wiesz o brytyjskiej królowej? Zadanie 1. W Wielkiej Brytanii panuje królowa. Rozpoznaj jej fotografię na slajdzie i zamaluj odpowiednią literę: A B C D Zadanie 2. Królowa Elżbieta II pochodzi

Bardziej szczegółowo

Ciekawie o Somalii Somalia w Pigułce państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym Rogiem Afryki ). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

Wielka Brytania - Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej.

Wielka Brytania - Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. Wielka Brytania - Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia, Szkocja i Irlandia Północna.

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca wymienić charakterystyczne Afryki.

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne Wielka Brytania jest krajem wyspiarskim. Leży w północno-zachodniej Europie. Składa się z Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej. Jej flaga to połączone chorągwie Anglii, Szkocji

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

Krzywa wieża w Pizie Wielki Sfinks w Gizie

Krzywa wieża w Pizie Wielki Sfinks w Gizie Krzywa wieża w Pizie to jedna z najbardziej znanych budowli świata. Krzywa Wieża w istocie jest kampanilą, czyli dzwonnicą przykatedralną, częścią zespołu złożonego z katedry, dzwonnicy, baptysterium i

Bardziej szczegółowo

Typy strefy równikowej:

Typy strefy równikowej: Strefa równikowa: Duży dopływ energii słonecznej w ciągu roku, strefa bardzo wilgotna spowodowana znacznym parowaniem. W powietrzu występują warunki do powstawania procesów konwekcyjnych. Przykładem mogą

Bardziej szczegółowo

Ireland. Wykonali : Tomek Skowron Sebastian Stróżewski Miłosz Lubocha

Ireland. Wykonali : Tomek Skowron Sebastian Stróżewski Miłosz Lubocha Ireland Wykonali : Tomek Skowron Sebastian Stróżewski Miłosz Lubocha Rudy kolor włosów jest charakterystyczny dla ludzi pochodzenia celtyckiego. Jak to było (As it was ) Najstarsze ślady obecności ludzi

Bardziej szczegółowo

Ekspansja kolonialna

Ekspansja kolonialna Ekspansja kolonialna 1. Początki kolonizacji Nowego Świata Celem podróży prócz bogactw była też chęć kolonizacji Podróżnicy płynęli z myślą o pozostaniu na nowych terenach Zakładano kolonie, a Indian traktowano

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania 1 Przedmiotowy system oceniania 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia wskazać na mapie

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca ZAĆMIENIA Zaćmienia Słońca 1. Obrączkowe zaćmienie Słońca 26 lutego 2017 Pas fazy obrączkowej zaćmienia rozpocznie się 26 lutego 2017 o godzinie 13 h 15 m na Pacyfiku, w punkcie o współrzędnych ϕ = 43

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Etymologia. Istnieją co najmniej dwie teorie dotyczące pochodzenia nazwy kontynentu :

Etymologia. Istnieją co najmniej dwie teorie dotyczące pochodzenia nazwy kontynentu : Afryka Afryka drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0, obydwa zwrotniki

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Temat: Konstytucja marcowa i ustrój II Rzeczypospolitej

Temat: Konstytucja marcowa i ustrój II Rzeczypospolitej Temat: Konstytucja marcowa i ustrój II Rzeczypospolitej 1. Wybory do sejmu ustawodawczego (1919r.) 26 stycznia 1919 r. przeprowadzono wybory w dawnym Królestwie i Galicji Zachodnie, w czerwcu 1919 dołączyli

Bardziej szczegółowo

Współczesne systemy polityczne

Współczesne systemy polityczne Jarosław Zieliński Współczesne systemy polityczne System polityczny może być rozumiany jako podstawowe struktury władz państwowych oraz główne zasady polityczne i prawne; jako ogół instytucji, za pośrednictwem

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY 2012

PROJEKT EDUKACYJNY 2012 PROJEKT EDUKACYJNY 2012 ZESPÓŁ SZKÓŁ W ŚCINAWIE MAŁEJ Bardzo serdecznie zapraszamy wszystkich w podróż po krajach anglojęzycznych. W niniejszym albumie chcemy wam zaprezentować następujące państwa: Mamy

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Konstytucja 3 maja 1791 roku

Konstytucja 3 maja 1791 roku Konstytucja 3 maja 1791 roku 3 maja, jak co roku, będziemy świętować uchwalenie konstytucji. Choć od tego wydarzenia minęło 226 lat, Polacy wciąż o nim pamiętają. Dlaczego jest ono tak istotne? Jaki wpływ

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian 2. Rozdziały

Sprawdzian 2. Rozdziały Sprawdzian 2. Rozdziały 11. 20. Grupa B Imię i nazwisko Klasa Ocena Nr zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów Liczba punktów Zadanie 1. (2 pkt) Oceń, czy zdania dotyczące Indii i Chin w okresie kolonializmu

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI ARKUSZ GH-H1-125, GH-H4-125, GH-H5-125,

Bardziej szczegółowo

WOJNA O NIEPODLEGŁOŚĆ STANÓW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI

WOJNA O NIEPODLEGŁOŚĆ STANÓW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI WOJNA O NIEPODLEGŁOŚĆ STANÓW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI KOLONIZACJA KONTYNENTU Po pierwszych odkryciach Kolumba, rozpoczęła się kolonizacja kontynentu amerykańskiego. Pierwszymi byli konkwistadorzy hiszpańscy.

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

Świat po wielkiej wojnie

Świat po wielkiej wojnie Świat po wielkiej wojnie 1. Konferencja pokojowa w Paryżu Początek to styczeń 1919r. Obradami kierowała Rada Najwyższa; złożona z przedstawicieli 5 zwycięskich mocarstw: 1. USA (prez. Wilson), 2. Wielka

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53

Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53 Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53 Rozkład materiału nauczania w podziale na poszczególne jednostki lekcyjne (tematy) przy 2 godzinach geografii w tygodniu w klasie drugiej gimnazjum. Nr lekcji

Bardziej szczegółowo

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca ZAĆMIENIA Zaćmienia Słońca 1. Całkowite zaćmienie Słońca 20 marca 2015. Pas fazy całkowitej zaćmienia rozpocznie się 20 marca 2015 o godzinie 9 h 10 m na północnym Atlantyku, prawie 500 km na południe

Bardziej szczegółowo

Kultura i zabytki Perú

Kultura i zabytki Perú Kultura i zabytki Perú Perú Perú to państwo w Ameryce Południowej, położone nad Oceanem Spokojnym, składające się z trzech malowniczych krain geograficznych - wybrzeża, łańcuchów And i Montany, w peruwiańskich

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do historii w klasie III A

Rozkład materiału do historii w klasie III A Rozkład materiału do historii w klasie III A 1. Rządy Jana III Sobieskiego. S 1. Źródła kryzysu monarchii polskiej w II połowie XVII wieku - przypomnienie materiału z kl. II 2. Elekcja Jana III Sobieskiego

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ:

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: Zadanie 1. (0 1) Oceń, które z poniższych zdań odnoszących się do skutków przemian w życiu człowieka jest prawdziwe. Zaznacz P przy zdaniu prawdziwym. 2. W wyniku przemian, które opisano

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 3 Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

SERDECZNIE WITAMY W FINALE IV EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO

SERDECZNIE WITAMY W FINALE IV EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO SERDECZNIE WITAMY W FINALE IV EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO REGULAMIN KONKURSU PYTANIA BĘDĄ WYŚWIETLANE NA EKRANIE PROSIMY O ZAPISYWANIE ODPOWIEDZI NA KARTCE CZAS NA PODANIE ODPOWIEDZI TO 20

Bardziej szczegółowo

Historia administracji

Historia administracji Historia administracji Administracja państwa federalnego na przykładzie USA dr Karol Dąbrowski podłoże doktrynalne konstytucjonalizmu - krytyka absolutyzmu - prawo oporu wobec władcy - humanizm, racjonalizm,

Bardziej szczegółowo

Część II. OD OKRĄGŁEGO STOŁU W POCZDAMIE (1945) DO OKRĄGŁEGO STOŁU W WARSZAWIE (1989) Konferencja poczdamska 423 Transfer aktywów 427 Granica

Część II. OD OKRĄGŁEGO STOŁU W POCZDAMIE (1945) DO OKRĄGŁEGO STOŁU W WARSZAWIE (1989) Konferencja poczdamska 423 Transfer aktywów 427 Granica Część II. OD OKRĄGŁEGO STOŁU W POCZDAMIE (1945) DO OKRĄGŁEGO STOŁU W WARSZAWIE (1989) 421 11. Konferencja poczdamska 423 Transfer aktywów 427 Granica zachodnia 430 Delegacja polska w Poczdamie 433 Propozycje

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca ZAĆMIENIA Zaćmienia Słońca 1. Obrączkowe zaćmienie Słońca 10 maja 2013. Pas fazy obrączkowej zaćmienia rozpocznie się 10 maja 2013 o godzinie 22 h 31 m w zachodniej Australii, w punkcie o współrzędnych

Bardziej szczegółowo

Zakres wiedzy obowiązującej podczas Konkursu o Wielkiej Brytanii (dla dzieci 6-8 lat) The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland

Zakres wiedzy obowiązującej podczas Konkursu o Wielkiej Brytanii (dla dzieci 6-8 lat) The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland Zakres wiedzy obowiązującej podczas Konkursu o Wielkiej Brytanii (dla dzieci 6-8 lat) The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland Jest to państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej.

Bardziej szczegółowo

Kongres wiedeński. Kongres się nie posuwa, on tańczy

Kongres wiedeński. Kongres się nie posuwa, on tańczy Kongres wiedeński Kongres się nie posuwa, on tańczy 1. Zwołanie kongresu w Wiedniu Wiosna 1814 r. armie VI koalicji wchodzą do Paryża i detronizują Napoleona Królem został Ludwik XVIII, Bonaparte na Elbie

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Kryteria oceniania historia kl. I Ocena dopuszczająca. Poziom wymagań konieczny. - zna pojęcia źródło historyczne, era, zlokalizuje na

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład I Podstawowe pojęcia i formy integracji Integracja ekonomiczna Stopniowe i dobrowolne eliminowanie granic ekonomicznych między niepodległymi państwami,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin licencjacki z tematyki europejskiej

Zagadnienia na egzamin licencjacki z tematyki europejskiej Zagadnienia na egzamin licencjacki z tematyki europejskiej 1. Greckie, chrześcijańskie i rzymskie źródła zjednoczonej Europy. 2. Porównaj projekt Unii Paneuropejskiej Richarda Coudenhove-Kalergiego i Unii

Bardziej szczegółowo

3. Uzupełnij luki w zdaniach. Średnia gęstość zaludnienia Europy wynosi (1)... Najmniejsza...

3. Uzupełnij luki w zdaniach. Średnia gęstość zaludnienia Europy wynosi (1)... Najmniejsza... ID Testu: 9D285I3 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Które miejsce pod względem wielkości wśród kontynentów zajmuje Europa? A. 2 B. 6 C. 7 D. 4 2. Które miejsce, pod względem liczby ludności, zajmuje

Bardziej szczegółowo

Dzieje USA w perspektywie porównawczej konwersatorium (2012/2013)

Dzieje USA w perspektywie porównawczej konwersatorium (2012/2013) dr Marcin Fatalski Dzieje USA w perspektywie porównawczej konwersatorium (2012/2013) 1. Okres kolonialny a. Powstanie kolonii w Ameryce Północnej b. Purytanie geneza i główne założenia doktryny c. Wpływ

Bardziej szczegółowo

OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH

OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH Oceany światowe: Ocean Arktyczny Ocean Indyjski Ocean Atlantycki Ocean Spokojny Ocean Arktyczny Ocean Arktyczny jest bardzo ściśle monitorować na skutki zmian klimatycznych.

Bardziej szczegółowo

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III część pisemna czas trwania części pisemnej egzaminu: 60 minut Zadanie 1 ( 0-2) Uzupełnij zdania podanymi terminami (jest ich więcej): Atlantycki,

Bardziej szczegółowo

BBC WORLD SERVICE GLOBESCAN INCORPORATED PIPA - THE PROGRAM ON INTERNATIONAL POLICY ATTITUDES CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

BBC WORLD SERVICE GLOBESCAN INCORPORATED PIPA - THE PROGRAM ON INTERNATIONAL POLICY ATTITUDES CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ BBC WORLD SERVICE GLOBESCAN INCORPORATED PIPA - THE PROGRAM ON INTERNATIONAL POLICY ATTITUDES CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 629-35-69; 628-37-04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT. 24 OŚRODEK INFORMACJI

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Prezydent

Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Prezydent Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Prezydent Przedmiot 1 Władza wykonawcza Prezydent, ogólnie 2 Kadencja i wybory 3 Kadencja sytuacje szczególne 4 Zadania i kompetencje 2 Władza wykonawcza - Prezydent

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

Książę William & Księżna Kate

Książę William & Księżna Kate 1 Książę William & Księżna Kate case study 2 ONA Dziewczyna pochodząca z klasy robotniczej zwykle nie ma dużych szans, by wspiąć się wyżej na drabinie społecznej. Ambicja rodziców Kate, aby żyć jak najlepiej

Bardziej szczegółowo

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy.

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Moduł dział - temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1. -

Bardziej szczegółowo

Jerzy Zdanowski WPROWADZENIE

Jerzy Zdanowski WPROWADZENIE X: 2013 nr 3 Jerzy Zdanowski WPROWADZENIE W latach 60. wybitny amerykański politolog Malcolm Kerr, znawca problematyki bliskowschodniej, wprowadził do obiegu naukowego termin arabska zimna wojna. W tym

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ II. ŚREDNIOWIECZE

Spis treści CZĘŚĆ II. ŚREDNIOWIECZE Spis treści CZĘŚĆ I STAROŻYTNOŚĆ Najdawniejsze dzieje ludzkości 9 Mezopotamia, Babilonia, Asyria 11 Egipt starożytny 12 Imperium perskie 14 Despotie wschodnie 15 Izrael. Początki judaizmu 16 Od Krety i

Bardziej szczegółowo

Pierwsze konstytucje

Pierwsze konstytucje KONSTYTUCJA Konstytucja to akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie. W skład materii konstytucyjnej mogą wchodzić różne

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Adam Grzesiak Mateusz Przybyła kl. IIgc kl. IIgc SPIS TREŚCI Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Rekordy Klimatyczne Najwyższa temperatura powietrza na Ziemi

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 KWIECIEŃ 2016 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Termin Wydarzenie 2 września2013 r. Rozpoczęcie roku szkolnego 2i 3 stycznia 2013 r. Dzień wolny po odpracowaniu w dniu 14 i 28 września 2013r. Grudzień 2013 Próbne egzaminy

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WOS-u DLA KLAS DRUGICH

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WOS-u DLA KLAS DRUGICH ROZKŁAD MATERIAŁU Z WOS-u DLA KLAS DRUGICH Rok szk. 2015/2016 5 godzin tygodniowo SEMESTR I Profil rozszerzony WRZESIEŃ/PAŹDZIERNIK I. SPOŁECZEŃSTWO. /37 godz./ 1. Życie zbiorowe i jego reguły. (Czym jest

Bardziej szczegółowo

Semestr: zimowy. Zaliczenie: Praca pisemna Test końcowy Aktywność na zajęciach

Semestr: zimowy. Zaliczenie: Praca pisemna Test końcowy Aktywność na zajęciach Nazwa przedmiotu: EPOKA POLITYCZNYCH I KULTUROWYCH PRZEŁOMÓW - EUROPA W XX- XXI WIEKU Kod przedmiotu: Forma zajęć: Seminarium Język: polski Rok: III 2013/201 4 Semestr: zimowy Zaliczenie: Praca pisemna

Bardziej szczegółowo

Państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz

Państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz WIELKA BRYTANIA Państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel Dział programu I. Afryka Materiał nauczania Afryki Ukształtowanie powierzchni i budowa geologiczna Rowy tektoniczne Klimat Strefy klimatycznoroślinne

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Strona internetowa książki... 14. Uwagi na temat statystyk migracyjnych... 15. Rozdział 1. Wprowadzenie...

Spis treści. Przedmowa... 11. Strona internetowa książki... 14. Uwagi na temat statystyk migracyjnych... 15. Rozdział 1. Wprowadzenie... Spis treści Przedmowa.............................................................. 11 Strona internetowa książki................................................. 14 Uwagi na temat statystyk migracyjnych......................................

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo