ALEKSANDER SOŁŻENICYN

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ALEKSANDER SOŁŻENICYN"

Transkrypt

1 ALEKSANDER SOŁŻENICYN Część druga W porewolucyjnej Rosji tłumaczenie: Adolf Mayer, Natalia Krzyżanowska-Barwińska Wrocław

2 ROZDZIAŁ 13 PODCZAS REWOLUCJI LUTOWEJ

3 Trwająca sto dwadzieścia trzy* lata historia nierównoprawnego poddaństwa narodu żydowskiego w Rosji (licząc od ukazu Katarzyny II z 1791 roku) skończyła się wraz z rewolucją lutową. Warto przyjrzeć się atmosferze owych dni w jaki sposób społeczeństwo podeszło do tej emancypacji. W pierwszym tygodniu piotrogrodzkich wydarzeń rewolucyjnych gazety nie ukazywały się. А później odezwały się tubalnym głosem, najmniej przy tym rozważając czy szukając życiowych dróg dla państwa, spiesząc za to na wyścigi z lżeniem całej przeszłości. Kadecka Riecz wzywała: od teraz [ ] całe rosyjskie życie musi zostać przebudowane od korzeni 1. (Tysiącletnie życie! dlaczego od razu od korzeni?) А Birżewyje wiedomosti wystąpiły z programem działań: Wyrywać, wyrywać bez litości wszystkie zielska. Nie należy krępować się tym, że mogą być wśród nich także pożyteczne rośliny. Lepiej dokładniej wypielić [wraz] z nieuniknionymi ofiarami 2. (To marzec siedemnastego czy trzydziestego siódmego?) Ukłonił się nowy minister spraw zagranicznych Milukow: Do tej pory przychodziło nam rumienić się przed sojusznikami za nasz rząd [ ]. Rosja bardzo ciążyła sojusznikom 3. W tych pierwszych dniach rzadko można było usłyszeć poważne słowa o tym, co teraz w ogóle w Rosji trzeba robić. Ulice Piotrogrodu pogrążone w chaosie, setki policjantów pod kluczem, w mieście nieustająca bezładna strzelanina, lecz wszystko zalewa powszechne wiwatowanie, chociaż w każdej konkretnej sprawie zamęt myśli i opinii, różnica zdań. Cała prasa i społeczeństwo zgadzały się bodaj czy nie co do jednej tylko kwestii [potrzeby] niezwłocznego żydowskiego równouprawnienia. Wymownie pisał Fiodor Sołogub w Birżewych wiedomostiach : Najistotniejszym pierwiastkiem wolności obywatelskiej, bez którego nasza ziemia nie może być święta, naród nie może być bogobojny, ogólnonarodowy czyn nie stanie się pobożny [ ], jest usunięcie ograniczeń wyznaniowych i rasowych. Równouprawnienie Żydów postępowało, i to nawet bardzo szybko. 1 marca (według kalendarza juliańskiego), w przeddzień abdykacji cara, na kilka godzin przed słynnym Rozkazem numer 1, który zgubnie popchnął wojsko do udziału w rozgardiaszu, komisarze z Komitetu Dumy, W. Makłakow i М. Adżemow, wysłani do Ministerstwa Sprawiedliwości, wprowadzili nakaz przyjęcia wszystkich Żydów będących pomocnikami pełnomocników przysięgłych do stanu adwokatów przysięgłych. Już 3 marca [ ] przewodniczący Dumy Państwowej М. Rodzianko i przewodniczący Rządu Tymczasowego książę G. Lwow podpisali deklarację mówiącą, że jednym z głównych celów nowej władzy jest zniesienie wszystkich ograniczeń klasowych, wyznaniowych i narodowych 4. Następnie, 4 marca, minister wojny Guczkow złożył wniosek o otworzenie Żydom drogi do rangi oficera, a minister * Od ukazu Katarzyny do 1917 roku minęło sto dwadzieścia sześć lat. 1 Riecz 1917, 7 III, s Birżewyje wiedomosti 1917, 8 III, s Ibidem, 10 III, s KJE, t. 7, s. 377.

4 Rozdział 27. O ASYMILACJI 23 oświaty Manujłow postulował rezygnację z normy procentowej [przy wstępowaniu na uczelnie]. Oba wnioski przyjęto bez przeszkód. Dnia 6 marca minister handlu i przemysłu Konowałow zaczął znosić ograniczenia narodowe w prawodawstwie akcyjnym, co oznaczało anulowanie zakazu kupowania ziemi przez towarzystwa akcyjne mające Żydów w swych zarządach. Rozwiązania te szybko wprowadzano w życie. 8 marca w Moskwie przyjęto do grupy pełnomocników przysięgłych stu dziesięciu pomocników narodowości żydowskiej; 9 marca w Piotrogrodzie stu dwudziestu czterech 5 ; 8 marca w Odessie sześćdziesięciu 6. 9 marca kijowska rada miejska włączyła do swojego składu, uchwałą nadzwyczajną, nie czekając na kolejne wybory, pięciu Żydów 7. I oto [ ] 20 marca Rząd Tymczasowy przyjął uchwałę przygotowaną przez ministra sprawiedliwości А. Kierenskiego, przy współpracy członków biura politycznego tworzonego przez żydowskich deputowanych czwartej Dumy Państwowej [ ]. Owym aktem prawnym (opublikowanym 22 marca) znoszono wszelkie ograniczenia praw obywateli rosyjskich warunkowane przynależnością do tego albo innego wyznania, [głoszonymi] zasadami wiary albo narodowością. Był to w istocie pierwszy duży Akt ustawodawczy Rządu Tymczasowego. Na prośbę biura politycznego [żydowskich deputowanych] o Żydach w uchwale nie wspominano 8. Ale, by [ ] unieważnić wszystkie dotyczące Żydów restrykcje istniejące w całym naszym prawodawstwie, żeby wykorzenić [ ] całkowicie brak równouprawnienia [ ], wspomina G.B. Sliozberg, [ ] należało sporządzić kompletną listę wszelkich ograniczeń [ ]. Zestawienie unieważnianych praw ograniczających Żydów wymagało wielkiej ostrożności i doświadczenia (i za tę sprawę zabrali się Sliozberg i L.М. Bramson) 9. Izraelska encyklopedia [Mała encyklopedia] informuje, że do Aktu [ ] wszedł wykaz rosyjskich przepisów tracących swą moc z chwilą przyjęcia uchwały. Prawie wszystkie wymieniane w wykazie artykuły (a było ich około stu pięćdziesięciu) zawierały takie lub inne antyżydowskie obostrzenia. Znoszono, w szczególności, wszelkie zakazy związane z istnieniem strefy osiedlenia; tym samym ustawowo potwierdzono jej faktyczną likwidację, która nastąpiła w 1915 roku 10. Ograniczenia zdejmowano warstwa po warstwie, uwalniając przemieszczanie się, zamieszkanie, placówki edukacyjne, udział w samorządach lokalnych, prawo nabywania własności na terenie całego kraju, zawieranie umów, członkostwo w towarzystwach akcyjnych, prawo zatrudniania pomocników, robotników i subiektów innowierców, prawo zajmowania stanowisk w służbie państwowej oraz wojskowej, opiekuństwo oraz kuratelę. Pamiętając o sprawie zerwania umowy ze Stanami Zjednoczonymi, uchylono podobne ograniczenia także odnośnie do [ ] cudzoziemców pochodzących 5 Riecz 1917, 9 III, s. 4; 10 III, s. 5; i inne. 6 Birżewyje wiedomosti 1917, 9 III, s Ibidem, 10 III, s KJE, t. 7, s G.B. Sliozberg, Dieła minuwszych dniej. Zapiski russkogo jewrieja, t. 3, Paris , s KJE, t. 7, s. 377.

5 24 dwieście lat razem z mocarstw nieprowadzących z Rosją wojny [ ]; dotyczyło to przede wszystkim przyjeżdżających [do Rosji] amerykańskich Żydów. Ogłoszenie niniejszego Aktu wywołało mnóstwo emocjonalnych wystąpień. Deputowany Dumy Państwowej N. Fridman mówił: Przez ostatnie trzydzieści pięć lat rosyjska społeczność żydowska narażona była na prześladowania i poniżenia nawet w historii naszego umęczonego narodu niesłychane i niezwykłe [ ]. Stale [ ] padała ofiarą państwowego antysemityzmu 11. Adwokat О.О. Gruzenberg powiedział: [ ] Jeśli przedrewolucyjna rosyjska państwowość stanowiła przerażająco ogromne więzienie [ ], to najbardziej cuchnącą, okropną celę, katownię, przeznaczono dla nas, sześciomilionowego żydowskiego narodu [ ]. I po raz pierwszy lichwiarski termin procent żydowskie dziecko poznawało w... państwowej szkole [ ]. Niczym katorżników w drodze, wszystkich Żydów spętano jednym wspólnym łańcuchem pogardliwej obcości [ ]. Bryzgi krwi naszych ojców i matek, bryzgi krwi naszych sióstr i braci padły na naszą duszę, wzniecając w niej i rozpalając nieugaszalny rewolucyjny płomień 12. Żona Winawera Roza Gieorgijewna wspomina: Wydarzenie to zbiegło się ze świętem żydowskiej Paschy. Wydawało się, że było to drugie wyjście z Egiptu. Jaką przebyto długą, bardzo długą drogę cierpień i walki, i jak szybko wszystko się dokonało. Zwołano wielki żydowski wiec [ ], na którym wystąpił Milukow, mówiąc: Nareszcie zmyto z Rosji haniebną plamę i może ona teraz śmiało wstąpić w szeregi cywilizowanych narodów. А Winawer [ ] zaproponował zebranym, by na pamiątkę tego wydarzenia zbudować w Piotrogrodzie duży żydowski dom ludowy, który będzie się nazywać Domem Wolności 13. Trzej członkowie Dumy Państwowej: М. Bomasz, I. Guriewicz oraz N. Fridman wydali odezwę: Do narodu żydowskiego : obecnie [ ] nasze niepowodzenia na froncie stanowiłyby nieszczęście nie do naprawienia dla nieokrzepłej jeszcze wolnej Rosji [ ]. Wolni żydowscy żołnierze [ ] znajdą nowe siły do zaciętej walki, ze zwielokrotnioną energią przedłużając swój czyn bojowy. Pojawił się także oczywisty plan: [ ] naród żydowski przystąpi do natychmiastowego organizowania własnych sił. Dawno przeżyte formy naszego wspólnotowego życia należy odnowić [ ] w oparciu o swobodne, demokratyczne zasady 14. Pisarz i dziennikarz Dawid Ajzman zareagował na akt równouprawnienia wezwaniem: Nasz kraj! Nasza ojczyzna! Ona jest w nieszczęściu. Z pasją [ ] staniemy bronić naszej ziemi [ ]. Od czasu obrony Świątyni nie było dla nas tak świętego czynu. А oto wspomnienia Sliozberga: Szczęście dożycia momentu ogłoszenia emancypacji Żydów w Rosji i uwolnienia [ich] od bycia [narodem] pozbawionym praw z czym walczyłem, w miarę swych sił, przez trzy dziesiątki lat nie prze- 11 Riecz 1917, 25 III, s Ibidem. 13 R.G. Winawer, Wospominanija (Nju Jork, 1944) [w:] Chranienije Guwierskogo Instituta Wojny, Riewolucyi i Mira, Stanford, s. 92 [maszynopis]. 14 Russkaja wola 1917, 29 III, s. 5.

6 Rozdział 27. O ASYMILACJI 25 pełniło mnie naturalną w takiej sytuacji radością [ ], gdyż od razu rozpoczęło się niszczenie 15. I po siedemdziesięciu latach pewien żydowski autor wyraził nawet wątpliwość: Czy akt formalnoprawny zmienił rzeczywistą sytuację w kraju, w którym wszelkie normy prawne szybko traciły jakąkolwiek moc? 16 Odpowiemy: pomniejszać osiągnięć, i to z oddali, mimo wszystko nie można. W tamtym czasie Akt znacznie polepszył, wyraźnie zmienił sytuację Żydów [w Rosji]. А że zaraz potem cały kraj, z wszystkimi zamieszkującymi go narodami, poleciał w przepaść to już wszechogarniający powiew Historii. Najbardziej szybka i widoczna zmiana dokonała się w sądach. Jeżeli wcześniej łapówkarska komisja Batiuszyna prowadziła śledztwo przeciwko oczywistemu oszustowi D. Rubinsteinowi, to teraz na odwrót: sprawę Rubinsteina zarzucono, a on sam nawiedzał [urzędującą] w Pałacu Zimowym Nadzwyczajną Komisję Śledczą i z powodzeniem domagał się postawienia przed nią komisji Batiuszyna. I rzeczywiście, w marcu aresztowano generała Batiuszyna, pułkownika Riezanowa i innych jeszcze śledczych, a od kwietnia zaczęto prowadzić przeciwko nim dochodzenie. I okazało się, że wymuszanie przez nich łapówek od bankierów i producentów cukru było, najwidoczniej, niemałe. Następnie otworzono zapieczętowane przez generała sejfy banków: Wołżańsko-Kamskiego, Syberyjskiego i Junkera i placówkom tym zwrócono wszystkie papiery. (Nie tak dobrze ułożyły się sprawy Simanowicza i Manusa. Ten pierwszy, zatrzymany jako sekretarz Rasputina, proponował konwojentom piętnaście tysięcy rubli, jeżeli dadzą mu porozmawiać przez telefon; ci [ ] spełnienia prośby, oczywiście, odmówili 17. А Manus, podejrzany o zmowę z niemieckim agentem Kolyshko, strzelał przez drzwi do pracowników kontrwywiadu. Został aresztowany, później jednak uciekł za granicę). Sytuację Nadzwyczajnej Komisji Śledczej Rządu Tymczasowego można prześledzić na podstawie protokołów przesłuchań z końca marca. Protopopowa pytają o to, w jaki sposób mianowano go ministrem spraw wewnętrznych, a on w odpowiedzi przypomina o swoim okólniku, że [ ] znacznie rozszerzał prawo do pobytu Żydów [ ] w Moskwie. Jego główne zadania? [ ] po pierwsze, aprowizacja, [po niej] na porządku dziennym ruch postępowy: kwestia żydowska [ ]. Dyrektor Departamentu Policji А.Т. Wasiljew nie omieszkał zaznaczyć, że pomagał chronić cukrowników (Żydów): Gruzenberg zadzwonił do mnie rankiem do mieszkania i dziękował za wsparcie [ ]; Rozenberg [ ] przyszedł podziękować mi za moje starania 18. W taki sposób przesłuchiwani szukali dla siebie okoliczności łagodzących. Cechą szczególną marcowych tygodni stały się zdecydowane działania prowadzone przeciwko znanym czy osławionym judeofobom. Jako pierwszego 15 G.B. Sliozberg, Dieła minuwszych dniej, op. cit., t. 3, s B. Orłow, Rossija biez jewriejew, , 60, s Riecz 1917, 17 III, s Padienije carskogo rieżyma. Stienograficzeskije otczoty doprosow i pokazanij, dannych w 1917 g. w Czriezwyczajnoj Sledstwiennoj Komissii Wriemiennogo Prawitielstwa, t. 1, Leningrad: GIZ, 1924, s , 429.

7 26 dwieście lat razem aresztowano, 27 lutego, ministra sprawiedliwości Szczegłowitowa. Zarzucono mu, że to właśnie on polecił stronniczo prowadzić sprawę Bejlisa. W ciągu następnych dni zatrzymano oskarżycieli z owego procesu prokuratora Wippera oraz senatora Czaplinskiego. (Jednakże konkretnych zarzutów im nie przedstawiono i w maju 1917 roku Wipper został jedynie zwolniony ze stanowiska nadprokuratora karno-apelacyjnego departamentu Senatu; rozprawa czekała go później, za rządów bolszewików). Sędziemu śledczemu Maszkiewiczowi kazano podać się do dymisji z tego powodu, że w sprawie Bejlisa dopuścił, oprócz ekspertyzy przeciwko istnieniu rytualnego zabójstwa, także drugą, potwierdzającą je. Minister sprawiedliwości Kierenski zażądał od kijowskiego sądu okręgowego [przekazania] wszystkich materiałów z procesu 19 ; planował głośną rewizję, jednak w burzliwym 1917 roku nie doszło do niej. Aresztowany został również, razem ze swoim archiwum, doktor Dubrowin, przewodniczący Związku Narodu Rosyjskiego; zatrzymano wydawców skrajnie prawicowych gazet: Glinkę-Janczewskiego i Połubojarinową; księgarnie Związku Monarchistycznego po prostu spalono. Dwa tygodnie szukali, by ich zatrzymać (poza Petersburgiem przeprowadzając nocne rewizje w Kijowie i w Kursku) ukrywających się N. Markowa i Zamysłowskiego. Tego ostatniego za aktywny udział w sprawie Bejlisa, a Markowa, najwidoczniej, za mowy poselskie w Dumie Państwowej. Puriszkiewicza w tym czasie nie ruszano należy przypuszczać, że z powodu jego listopadowych rewolucyjnych przemówień w parlamencie oraz udział w zgładzeniu Rasputina. Pojawiła się też podła bajeczka, że w zabójstwie Jołłosa [Iołłosa] uczestniczył Stołypin, i w Krzemieńczuku właśnie ulicę Stołypina przemianowano na ulicę Jołłosa. W całej Rosji aresztowano setki osób za zajmowane przez nich wcześniej stanowiska albo za ich dawne nastroje. Trzeba zaznaczyć, że ogłoszenie żydowskiego równouprawnienia nie wywołało ani jednego pogromu. Warto to zauważyć nie tylko dla porównania z 1905 rokiem, ale także dlatego, że przez cały marzec i cały kwiecień, z głównych dzienników, w różnych gazetach, w różnorodnych wystąpieniach, rozbrzmiewało, że zanosi się, zanosi, że oto już gdzieś jakoby zaczęło się i dochodzi do antyżydowskich napaści. 5 marca pojawiły się pogłoski, że w guberni kijowskiej albo i w połtawskiej istnieje niebezpieczeństwo pogromu, a znów w Piotrogrodzie ktoś nalepił rękopiśmienną antysemicką ulotkę. W odpowiedzi na to Komitet Wykonawczy Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich (IK SRSD) stworzył specjalną [ ] zamiejscową komisję do spraw kontaktów z [poszczególnymi] rejonami [ ] [w składzie] Rafes, Aleksandrowicz, Suchanow. Jej zadaniem było [ ] wysyłanie komisarzy do różnych miast, w pierwszej kolejności na te tereny, gdzie czarna sotnia, służka starego reżimu, próbuje siać wśród ludności narodową niezgodę 20. W Izwiestijach SRSD ukazał się artykuł zatytułowany Pogromowa agitacja: [ ] Byłoby ogromnym 19 Russkaja wola 1917, 21 IV, s Izwiestija Pietrogradskogo Sowieta Raboczich i Sołdatskich Dieputatow [dalej: Izwiestija] 1917, 6 III, s. 4.

8 Rozdział 27. O ASYMILACJI 27 błędem, równym przestępstwu, zamykać oczy na nowe usiłowania obalonej dynastii [ ] to ona wszystko wszczyna... W guberniach kijowskiej i połtawskiej, wśród słabo rozwiniętych, zacofanych warstw ludności, prowadzona jest obecnie działalność propagandowa skierowana przeciwko Żydom [ ]. Obwinia się ich o klęskę naszej armii, o ruch rewolucyjny w Rosji i o upadek absolutyzmu [ ]. Stary chwyt [ ], tym niebezpieczniejszy, że stosowany właśnie teraz [ ]. Trzeba natychmiast przystąpić do zdecydowanych działań wymierzonych w tych agitatorów wzywających do pogromów 21. W tej sytuacji generał Chodorowicz, dowodzący Kijowskim Okręgiem Wojskowym, rozkazał wszystkim jednostkom, by przedsięwzięły wszelkie możliwe środki w celu zapobieżenia ewentualnym antyżydowskim rozruchom. Później długo jeszcze, nawet w kwietniu (z dwu-, trzydniowymi przerwami), w różnych gazetach pojawiały się nowe wieści o przygotowywaniu antyżydowskich pogromów 22 albo przynajmniej o przewożeniu koleją stosów nawołującej do przemocy literatury. А najbardziej natarczywie rozpowszechniano pogłoski o zbliżającej się akcji w Kiszyniowie pod koniec marca, akurat między żydowską i prawosławną Paschą, przez analogię do 1903 roku. I wiele jeszcze było alarmujących informacji (nawet, że pogrom przygotowują mohylewscy policjanci razem z Kwaterą Główną [Stawką]). I ani jedna nie potwierdziła się. Trzeba chociaż trochę zapoznać się z faktami dotyczącymi tych miesięcy, poczuć całą lutową atmosferę jak rozgromiono prawicowców, jak triumfowała lewica, w jakim oszołomieniu i w jakim pomieszaniu znajdował się prosty lud by móc z miejsca przyznać, że rzeczą najbardziej nieprawdopodobną były wtedy właśnie żydowskie pogromy. Lecz jak zwykły żydowski obywatel w Kijowie albo w Odessie mógł zapomnieć o tych przerażających dniach sprzed dwunastu lat? Zrozumiałe było jego wyczulenie, dziesięć westchnień naprzód, na każdy ruch w tę stronę. Inna sprawa to dobrze poinformowane gazety. Dzwonów bijących w prasie na trwogę, alarmu ogłaszanego przez światłych liderów obozu liberalnego oraz przez półinteligentów obozu socjalistycznego w żaden sposób nie można nazwać inaczej niż prowokacją polityczną. Prowokacją, która jednak, na szczęście, nie zadziałała. Jedyny realny epizod zdarzył się na besarabskim targu w Kijowie 28 kwietnia. Dziewczynka ukradła w żydowskim sklepie kawałek wstążki, i pobiegła. Subiekt dogonił ją i zaczął bić. Tłum rzucił się, by urządzić samosąd nad nim i nad właścicielką sklepu, jednak milicja obroniła ich. A jeszcze w powiecie rogaczowskim, w odpowiedzi na panującą drożyznę, ludzie ruszyli niszczyć po kolei wszystkie stragany i magazyny, a wiele z nich należało do Żydów. Kto i gdzie powitał żydowską wolność faktycznie nieprzyjaźnie? Oto nasza legendarnie rewolucyjna Finlandia oraz nasza potężna sojuszniczka Rumunia. W Finlandii (jak już widzieliśmy w rozdziale 10, u Żabotinskiego) także wcześniej 21 Ibidem, s Zob. Birżewyje wiedomosti 1917, 8 i 12 IV; Russkaja wola 1917, 9 IV; Izwiestija 1917, 15 i 28 IV et al.

9 28 dwieście lat razem Żydzi nie mieli prawa mieszkać na stałe, a od 1858 roku pozwalano na to jedynie [ ] potomkom służących tam [w czasie kampanii krymskiej ] żydowskich żołnierzy. [ ] Przepisy paszportowe z 1862 roku [ ] potwierdziły zakaz wjazdu Żydów do Finlandii [ ], a [ ] zgodę na pobyt czasowy uzależniono od decyzji miejscowego gubernatora. Żydzi nie mogli stać się fińskimi obywatelami; aby zawrzeć małżeństwo, musieli wyjeżdżać do Rosji; ograniczono też ich prawo do zeznawania w fińskich sądach. Kilka prób polepszenia tej sytuacji czy zniesienia nierówności nie powiodło się 23. А po nastaniu w Rosji żydowskiego równouprawnienia, Finlandia, która nie ogłosiła jeszcze wtedy pełnej niepodległości, nie wniosła do swego sejmu projektu odpowiedniej ustawy. Co więcej, wysiedlała Żydów nieposiadających pozwolenia na pobyt, i to nie w ciągu dwudziestu czterech godzin, lecz w godzinę, pierwszym odjeżdżającym pociągiem. (Przypadek z 16 marca wywołał duże poruszenie w rosyjskiej prasie). Ponieważ jednak przyjęte było zawsze wywyższać Finlandię za udzielanie pomocy rewolucjonistom, to koła liberalne i socjalistyczne straciły kontenans. Jedynie Bund w telegramie upomniał tamtejszych socjalistów (bardzo wpływowych), że do tej pory nie zniesiono zasad, [ ] które przetrwały w Finlandii od czasów Średniowiecza. Bund, [ ] partia żydowskiego proletariatu Rosji, wyraża swoje głębokie przekonanie, że zmyjecie tę haniebną plamę z wolnej Finlandii 24. Jednakże tak pewny Bund się pomylił. Wielkie podniecenie panowało też w polutowej prasie z powodu prześladowania Żydów w Rumunii. Pisano nawet, że w Jassach*, zarówno podczas zgromadzeń, jak i na ulicach, zabroniono posługiwania się językiem żydowskim. Oto wszechrosyjski studencki syjonistyczny zjazd [członków organizacji] Hechower postanowił [ ] gorąco zaprotestować przeciwko obraźliwemu dla światowego żydostwa i poniżającemu dla światowej demokracji pozbawieniu Żydów praw obywatelskich w sojuszniczej Rumunii i Finlandii 25. Rumunia, z powodu swoich wielkich wojennych klęsk, była w kryzysie. Premier Ion Brătianu usprawiedliwiał się w kwietniu, w Piotrogrodzie, [ ] że większość Żydów w Rumunii [ ] przeniosła się tam z Rosji [ ], i to [ ] skłaniało rumuński rząd do ograniczenia ich praw politycznych [ ] ale równouprawnienie obiecał 26. Jednakże w maju czytamy: [ ] niczego faktycznie w tym kierunku się nie robi 27. (Tamtejszy komunista Rakowski zawiadamiał wtedy: Nie do wytrzymania [ ] jest sytuacja Żydów [ ] w Rumunii, wini się ich za przegraną, za bratanie się z Niemcami w zajętej części kraju. Gdyby władze państwowe nie bały się [opinii sojuszników], to można by było obawiać się o życie [tych ludzi]) JE, t. 15, s Izwiestija 1917, 26 III, s. 2. * Jassy: miasto we wschodniej Rumunii; w czerwcu 1941 r. doszło tam do wymordowania ponad trzynastu tysięcy Żydów. 25 Russkaja wola 1917, 15 IV, s Birżewyje wiedomosti 1917, 23 IV, s Ibidem, 19 V, s Dien 1917, 10 V.

10 Rozdział 27. O ASYMILACJI 29 Światowa odpowiedź sprzymierzeńców na rewolucję lutową utrzymana była w tonie głębokiego zadowolenia, u wielu entuzjazmu, który jednak opierał się na krótkowzrocznej rachubie, że teraz Rosja stanie się niezłomnym uczestnikiem wojny. W Wielkiej Brytanii i w Stanach Zjednoczonych odbywały się masowe wiece popierające rewolucję oraz prawa rosyjskich Żydów. (Kilka tych odzewów przytoczyłem w Marcu Siedemnastego, w rozdziałach 510 i 621 [całość liczy 653 rozdziały przyp. red.]). Wkrótce zaproponowano Rosji przysłanie z Ameryki kopii Statuy Wolności. (Jednak sprawy rosyjskie poszły na ukos i do [dostarczenia] statuy nie doszło). W angielskim parlamencie, w Izbie Gmin, 9 marca, zapytano ministra spraw zagranicznych o Żydów w Rosji: czy ma on zamiar konsultować się z rosyjskim rządem co do zabezpieczenia ich na przyszłość oraz wynagrodzenia im za przeszłość? Odpowiedź wyrażała pełne zaufanie władz brytyjskich do nowych władz rosyjskich 29. Prezes Międzynarodowego Związku Żydowskiego wysłał z Paryża premierowi księciu Lwowowi gratulacje, a ten odpisał: Odtąd wolna Rosja potrafi szanować wiarę i zwyczaje wszystkich swoich narodów, na wieki zjednoczonych religią miłości do ojczyzny. Bierżowka, Riecz oraz inne gazety powiadamiały o aprobacie [wyrażonej przez] Jakuba Schiffa, [ ] znanego przywódcę nieprzyjaznych Rosji kół północnoamerykańskich [który powiedział]: [ ] Zawsze byłem wrogiem rosyjskiego samodzierżawia, bez litości prześladującego moich współwyznawców. Teraz pozwólcie mi powitać [ ] naród rosyjski z jego wielkim, cudownie dokonanym czynem 30. I oto Schiff [ ] zaprasza nową Rosję do przeprowadzenia szerokich operacji kredytowych w Ameryce 31. I rzeczywiście, [ ] w tym czasie wsparł on wysokim kredytem rząd Kierenskiego 32. Już na emigracji w prawicowej prasie rosyjskiej przeprowadzano śledztwa próbujące udowodnić, że bankier ten aktywnie finansował samą rewolucję. Nie jest wykluczone, iż podzielał on krótkowzroczne nadzieje kół zachodnich liczących na to, że rosyjski liberalny przewrót wzmocni Rosję [uczestniczącą] w wojnie. A zresztą znane i otwarte posunięcia Schiffa, zawsze wrogie wobec rosyjskiego samodzierżawia, miały większy nawet ciężar niż jakakolwiek ewentualna ukryta pomoc dla rewolucji. Sama zaś rewolucja lutowa często i świadomie apelowała o wsparcie dla Żydów jako dla zniewolonego narodu. I powszechne są świadectwa tego, że rosyjscy Żydzi powitali rewolucję lutową entuzjastycznie. Jednak istnieją też świadectwa przeciwne. Oto u socjalisty Grigorija Aronsona, który utworzył Radę Delegatów Robotniczych Witebska, i stanął na jej czele (później wszedł do niej także przyszły historyk Е.W. Tarle), czytamy: (pierwszego dnia, gdy wiadomość o przewrocie dotarła do Witebska, w dumie miejskiej obradowała nowo powstała Rada Bezpieczeństwa, i naraz wezwano stamtąd Aronsona 29 Birżewyje wiedomosti 1917, 11 III, s Ibidem, 10 III, s Riecz 1917, 10 III, s. З. 32 Encyclopaedia Judaica, vol. 14, Jerusalem: Keter Publishing House, 1971, s. 961.

11 30 dwieście lat razem na zebranie przedstawicieli wspólnoty żydowskiej rzecz jasna nie szeregowych, lecz cieszących się wielkim autorytetem) [ ] Najwyraźniej zaistniała potrzeba dogadania się ze mną, jako z przedstawicielem nowej nadchodzącej epoki, w sprawie tego, co dalej robić i jak to ma być [ ]. Poczułem obcość wobec tych ludzi, kręgu ich interesów i tej panującej na zebraniu atmosfery, powiedziałbym, dość napiętej. [ ] Miałem wrażenie, że ta wspólnota należy w większości do starego świata, odchodzącego gdzieś w przeszłość 33. [ ] Ostatecznie nie udało się nam usunąć pojawiającego się skądś wzajemnego chłodu. Na twarzach ludzi, z którymi wiązała mnie i praca, i stosunki osobiste, brakowało jakiegokolwiek uniesienia i wiary. Chwilami wydawało się nawet, że ci bezinteresowni działacze społeczni czują się w jakiejś mierze elementami poprzedniego ustroju 34. To wyraziste świadectwo. Takie zdumienie, ostrożność i wahanie opanowywały religijnych konserwatywnych Żydów nie w jednym tylko, ma się rozumieć, Witebsku. Rozsądne stare żydostwo, niosąc poczucie wielowiekowego doświadczenia ciężkich prób, było najwidoczniej zaskoczone nagłym obaleniem monarchii i karmiło się trwożnymi przeczuciami. Jednak, zgodnie z duchem całego XX wieku, dynamiczna masa każdego narodu, w tym i żydowskiego, była już zsekularyzowana, nieskrępowana tradycją, niepowstrzymanie rwała się, by budować nowy szczęśliwy świat. Mała encyklopedia odnotowuje, że [ ] gwałtowne nasilenie aktywności politycznej Żydów zwracało uwagę nawet na tle gwałtownego ożywienia społecznego, które ogarnęło Rosję po lutym 1917 roku 35. Ja sam, wiele lat zajmując się lutową prasą i wspomnieniami ludzi wówczas żyjących, nie mógłbym tego gwałtownego nasilenia, tego wietrznego naporu nie zauważyć. W materiałach pochodzących od najróżniejszych świadków i uczestników wydarzeń nazwiska żydowskie pojawiają się licznie, a temat żydowski jest uporczywy i wielogłosowy. Według wspomnień Rodzianki, naczelnika Bałki, generała Głobaczowa i wielu innych od pierwszych dni rewolucji w głębinie Pałacu Taurydzkiego [będącego siedzibą Rządu Tymczasowego oraz Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich przyp. red.] rzucała się w oczy wielka liczba Żydów: członków komendy, przesłuchujących komisji, sprzedawców broszur. Oto przychylny Żydom W.D. Nabokow pisał, że 2 marca, przy wejściu na skwer Taurydzki, przed budynkiem Dumy [ ] panował nieprawdopodobny ścisk, rozlegały się krzyki; przy bramie wejściowej jacyś młodzi ludzie o żydowskim wyglądzie przepytywali przechodniów 36. Według Bałka zaś tłum niszczący Astorię w nocy z 27 na 28 lutego składał się z [ ] uzbrojonych [ ] żołnierzy, marynarzy 33 G.J. Aronson, Interwju radiostacyi Swoboda [w:] Wospominanija o riewolucyi 1917 goda [wywiad nr 66], München 1966, s G.J. Aronson, Riewolucyonnaja junost. Wospominanija [w:] Inter-University Project on the History of the Menshevik Movement, Paper 6, New York 1961, s KJE, t. 7, s W. Nabokow, Wriemiennoje Prawitielstwo [w:] Archiw Russkoj Riewolucyi, izdawajemyj I.W. Hessenom, Berlin: Słowo, , s. 15.

12 Rozdział 27. O ASYMILACJI 31 i Żydów 37. Dopuszczam tutaj późniejszą emigrancką drażliwość że niby to [ ] wszystko Żydzi skręcili. Lecz i postronny obserwator, pastor metodystów, doktor Simons, Amerykanin, wtedy już od dziesięciu lat mieszkający w Piotrogrodzie i dobrze znający to miasto, odpowiadał w 1919 roku komisji amerykańskiego Senatu: [ ] Niedługo po marcowej rewolucji 1917 roku wszędzie [w Piotrogrodzie] widziało się grupy Żydów stających na ławkach, skrzynkach po mydle i innych podwyższeniach, i perorujących [ ]. Istniały ograniczenia dotyczące zamieszkiwania przez nich w Piotrogrodzie, jednak po rewolucji zlecieli się oni całymi stadami i większość agitatorów okazywała się Żydami [ ]; [byli to] odstępcy od wiary 38. Do Kronsztadu przyjechał na kilka dni przed krwawą rozprawą z sześćdziesięcioma oficerami (według przygotowanej listy) i został inicjatorem oraz przewodniczącym kronsztadzkiego Komitetu Ruchu Rewolucyjnego, student Chanoch. (Rozkaz komitetów: wszystkich co do jednego oficerów aresztować i osądzić. Ktoś pieczołowicie rozpowszechniał fałszywą informację [ ] prowokującą represje: najpierw w Kronsztadzie, później w Sveaborgu*, przy [ ] całkowitej nieokreśloności sytuacji, w której każdy wymysł wydawał się rzeczywistym faktem) 39. Następnie krwawą kronsztadzką sztafetę przejął niedouczony jeszcze psychoneurolog, doktor Roszal. (S.G. Roszal po przewrocie październikowym został komendantem Gatczyny* *, w listopadzie mianowano go komisarzem całego frontu rumuńskiego; zabity zaraz po przybyciu na miejsce) 40. Utworzono milicję rewolucyjną Wyspy Wasiljewskiej i to w jej imieniu zabierali głos Sołomon i Kapłun (przyszły krwawy pomocnik Zinowjewa). Piotrogrodzka adwokatura powołała specjalną komisję sprawdzającą zasadność zatrzymania osób aresztowanych w czasie rewolucji (a takich były w Piotrogrodzie tysiące), czyli służącą temu, by pozasądowo decydować o ich losie oraz o losie wszystkich byłych żandarmów i policjantów. Na czele owej komisji stanął pełnomocnik przysięgły Goldsztejn. Jednakże w niezrównanej opowieści podoficera Timofieja Kirpicznikowa, który rozpoczął uliczne rozruchy rewolucyjne, zapisało się, w marcu 1917 roku, i zachowało dla nas, nazwisko dociekliwego Jakowa Markowicza Fiszmana. (Z wdzięcznością powołałem się na tę notatkę w Czerwonym kole***). 37 А. Wołk, Poslednije piat dniej carskogo Pietrograda (23-28 fiewrala 1917). Dniewnik posledniego Pietrogradskogo Gradonaczalnika [w:] Chranienije Guwierskogo Instituta Wojny, Riewolucyi i Mira, s. 16 [maszynopis]. 38 Oktiabr skaja riewolucyja pieried sudom amierikanskich senatorow. Oficyalnyj otczot оwermenskoj komissii Senatа, Moskwa-Leningrad: GIZ, 1927, s. 5. * Svaeborg (Suomenlinna): twierdza w Helsinkach. 39 D.O. Zasławskij, W.А. Kantorowicz, Chronika Fiewralskoj riewolucyi, t. 1, Pietrograd: Byłoje, 1924, s. 63, 65. ** Gatczyna miasto leżące ok. 50 km na południowy zachód od Petersburga. 40 RJE, t. 2, s *** Czerwone koło (Krasnoje Koleso): (nieukończona) epopeja, cykl powieściowy Sołżenicyna o Rosji, którego akcja, rozpoczęta w 1914 r., miała kończyć się w 1945 r.; utwór zaplanowany był na 20 części, każda po kilka tomów. Ostatecznie autor ukończył 4 części (16 tomów), jedna z nich to przywołany wcześniej Marzec siedemnastego.

13 32 dwieście lat razem I oto Krótka encyklopedia podsumowuje: [ ] Żydzi po raz pierwszy w historii Rosji zajmowali wysokie stanowiska w centralnej oraz lokalnej administracji 41. Na samym szczycie, w Komitecie Wykonawczym Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich, który w tamtych miesiącach niezauważenie kierował krajem, wyróżnili się dwaj jego liderzy: Stiekłow-Nachamkis i Suchanow-Gimmer. Oni to, w nocy z 1 na 2 marca, podyktowali zadowolonemu z siebie i ślepemu Rządowi Tymczasowemu program z góry unieważniający jego władzę w całym okresie funkcjonowania. Zastanawiając się nad tym, G.А. Landau tłumaczy przyłączanie się Żydów do rewolucji regułą powszechnego zagarnięcia: Nieszczęście Rosji i nieszczęście rosyjskiego żydostwa polegało w tym, że skutki pierwszej rewolucji nie zostały jeszcze przetrawione, nie ułożyły się w nową strukturę, nie zdążyło wyrosnąć nowe pokolenie a już zdarzyła się wielka i ponad siły wojna. I kiedy nastąpił czas rozkładu, to zastał generację, która od samego początku była, w pewnym sensie, oparem poprzedniego przewrotu, zastał inercję wykorzenionej duchowości, bez ścisłego związku z chwilą, pokolenie przykute, z powodu swego umysłowego skostnienia, do przeżytej dziesięć lat wcześniej epoki. I organiczna rewolucyjność początku dwudziestego wieki stała się mechaniczną permanentną rewolucyjnością czasu wojny 42. W mojej wieloletniej i drobiazgowej pracy przyszło mi wnikać w sens rewolucji lutowej, a jednocześnie też w żydowską w niej rolę. Wyciągnąłem wnioski dla siebie i mogę teraz powtórzyć: nie, tej rewolucji nie zrobili Rosjanom Żydzi Rosjanie uczynili ją, bez wątpienia, sami. Myślę, że wystarczająco wykazałem to w Czerwonym kole. Samodzielnie doprowadziliśmy do tej katastrofy: nasz car pomazaniec, kręgi dworskie, pozbawieni talentu generałowie, zaskorupiali administratorzy, razem z nimi ich przeciwnicy: doborowa inteligencja, oktiabryści*, ziemianie, kadeci, rewolucyjni demokraci, socjaliści i rewolucjoniści, a także bandycka część rezerwistów, z pogardą przetrzymywanych w petersburskich koszarach. I w tym właśnie szła do nas zagłada. Wśród inteligencji było już wielu Żydów, ale to w żaden sposób nie daje podstaw do nazwania rewolucji żydowską. Przewroty można klasyfikować według ich głównych sił napędowych, i wtedy rewolucję lutową trzeba uznać za rosyjską, a dokładniej nawet: ruską. Jeżeli natomiast oceniać w taki sposób, jaki przyjęli socjologowie materialiści, czyli rozstrzygać, kto dzięki niej zyskał najwięcej albo najszybciej, albo najtrwalej, na długo, to można by nazwać ją inaczej. (Żydowską? Ale czy w takim razie także niemiecką? Początkowo Wilhelm zdecydowanie wygrał). Cała pozostała ludność rosyjska niemal od pierwszych chwil ponosiła tylko straty i doświadczała jedynie zniszczeń, co jednak nie czyni rewolucji nie rosyjską. Społeczność żydowska w Rosji otrzymała w lutym wszystko, o co walczyła, i przewrót październikowy naprawdę nie był jej już potrzebny. Wyjątek stanowiła ta chuligańska część zeświecczonej 41 KJE, t. 7, s G.A. Landau, Riewolucyonnyje idiei w jewriejskoj obszczestwiennosti [w:] RiJ, s * Oktiabryści, pot. październikowcy : członkowie centroprawicowej rosyjskiej partii politycznej Związek 17 Października (Sojuz 17 oktiabria).

14 Rozdział 27. O ASYMILACJI 33 młodzieży, która wraz ze swymi rosyjskimi braćmi internacjonalistami zgromadziła ładunek nienawiści do rosyjskiego ustroju państwowego i rwała się do pogłębiania rewolucji. I jak, pojąwszy to, miałem przejść przez Marzec siedemnastego, a następnie przez Kwiecień [siedemnastego]? Opisując rewolucję dosłownie godzina po godzinie, co rusz napotykałem w źródłach mnóstwo epizodów, rozmów na tematy żydowskie. Ale czy słusznie bym zrobił, gdyby to wszystko popłynęło na stronice Marca? Opanowałaby i książkę, i czytelników który to już raz w historii łatwa ostra pokusa, by wszystko zrzucić na Żydów, na ich działania i idee, by zobaczyć w nich główny powód wydarzeń, a tym samym odstąpić od poszukiwania rzeczywiście najważniejszych przyczyn. I aby do tego samooszukiwania się Rosjan nie doszło, uparcie, przez całą opowieść, znacznie ściszałem w Czerwonym kole żydowski temat (w porównaniu z tym, jak dźwięczał on wtedy w prasie, w powietrzu). Rewolucji lutowej dokonano rosyjskimi rękami, rosyjską nierozumnością. W tymże czasie, w jego ideologii, istotną, dominującą rolę odegrało owo absolutne nieprzejednanie wobec rosyjskiej historycznej władzy, do którego to nieprzejednania Rosjanie wystarczającego powodu nie mieli, natomiast Żydzi owszem. I rosyjska inteligencja przejęła to spojrzenie (o tym była już mowa w rozdziale 11). Szczególnie gwałtownie wzrosła ta zawziętość po procesie Bejlisa, i później, po masowej eksmisji Żydów w 1915 roku. Nieprzejednanie pokonało umiarkowanie. Jednakże inaczej patrzył na sprawę Komitet Wykonawczy Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich, powstały w pierwszych godzinach rewolucji. Organ ów, surowy gabinet cieni, pozbawił liberalny Rząd Tymczasowy wszelkiej rzeczywistej władzy, lecz, co było karygodne, nie wziął jej wprost i otwarcie w swoje ręce. Rozkazem numer 1 wydarł władzę oficerom i oparł się na rozpadającym się garnizonie piotrogrodzkim. To właśnie Komitet Wykonawczy a nie pełnomocnicy przysięgli, nie przedsiębiorcy leśni i nie bankierzy poprowadził kraj najkrótszą drogą ku zagładzie. Latem 1917 roku członek Komitetu Iosif Goldenberg tłumaczył francuskiemu dyplomacie* Claude owi Аnetowi: Rozkaz numer 1 to nie błąd; to była konieczność [ ]. W dniu, w którym zrobiliśmy rewolucję, zrozumieliśmy, że jeżeli nie zlikwidujemy starego wojska, to ono ją zgniecie. Musieliśmy wybierać pomiędzy armią a rewolucją, i nie wahaliśmy się: wybraliśmy tę ostatnią [...] [i zadaliśmy], ośmielam się powiedzieć, genialny cios 43. Oto w ten sposób, całkowicie świadomie, Komitet Wykonawczy, w szczytowym okresie wojny, zdezorganizował wojsko. Czy dopuścimy pytanie: kim były te tak skuteczne i fatalne jednostki tworzące IK [KW]? Dopuścimy; chociażby w odniesieniu do tego czasu, kiedy działania liderów gwałtownie zamieniały bieg historii. Trzeba też powiedzieć, że skład Komitetu bardzo zajmował i ludzi, i gazety w 1917 roku kiedy to liczni * Claude Anet (wł. Jean Schopfer) ( ) nie był dyplomatą, lecz francuskim pisarzem, dziennikarzem i tenisistą pochodzenia szwajcarskiego, naocznym świadkiem rewolucji październikowej jako korespondent gazety Le Journal. 43 C. Anet, La revolution russe. Juin-Novembre 1917, Paris 1918, s. 61.

15 34 dwieście lat razem jego członkowie występowali pod pseudonimami i przez dwa miesiące ukrywali się przed publicznością. Rządzili Rosją nie wiadomo kto. Potem okazało się, że było w nim dziesięciu żołnierzy, całkowicie pokazowych i głupkowatych, trzymanych na uboczu. Z trzydziestu pozostałych osób, faktycznie działających, ponad połowę stanowili Żydzi socjaliści. Byli tam też Rosjanie i mieszkańcy Kaukazu, i Łotysze, i Polacy. Rosjan mniej niż jedna czwarta. Umiarkowany socjalista W.B. Stankiewicz, zauważył, że [ ] zadziwiającą cechę składu osobowego Komitetu [stanowiła] ilość pierwiastka mniejszościowego [ ], zupełnie nieproporcjonalna do jego wielkości zarówno w Piotrogrodzie, jak i w kraju [ ]. Pytał: [ ] Czy to były szumowiny rosyjskiego społeczeństwa [ ]? Czy to następstwo grzechów starego reżimu, który siłą odrzucał elementy obconarodowe do partii lewicowych? A może po prostu rezultat wolnej konkurencji [ ]? I w takim razie [ ] otwarte pozostaje pytanie, kto bardziej winny ci obcy, którzy tam byli, czy też ci Rosjanie, których tam nie było, chociaż być mogli 44. Dla socjalisty może to stanowić w i n ę. А tak z życzliwości: w ogóle nie powinniśmy wpadać do tego rwącego i brudnego potoku ani my, ani wy, ani oni. 44 W.B. Stankiewicz, Wospominanija , Berlin: Izd-wo I.P. Ładyżnikowa, 1920, s. 86.

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski SSN Romualda Spyt (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) Sygn. akt III SW 49/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 czerwca 2014 r. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski SSN Romualda Spyt (sprawozdawca) w sprawie z protestu

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce

Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce Ocena Demokracji i Rządów Prawa w Polsce dla Wyniki badania Metodologia i cele badania Badanie zostało przeprowadzone w dniach 24.05-3.06.2013 metodą internetowych zestandaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl 13 LAT PO 13 GRUDNIA

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl 13 LAT PO 13 GRUDNIA CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ

Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O DZIAŁANIACH WOJENNYCH W AFGANISTANIE I LISTACH ZAWIERAJĄCYCH RZEKOME BAKTERIE WĄGLIKA BS/172/2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O DZIAŁANIACH WOJENNYCH W AFGANISTANIE I LISTACH ZAWIERAJĄCYCH RZEKOME BAKTERIE WĄGLIKA BS/172/2001 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Antony Polonsky. Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika

Antony Polonsky. Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika Antony Polonsky Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika Antony Polonsky Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje

Bardziej szczegółowo

Życie i działalność Józefa Piłsudskiego. Życie i działalność Józefa Piłsudskiego

Życie i działalność Józefa Piłsudskiego. Życie i działalność Józefa Piłsudskiego Życie i działalność Józefa Piłsudskiego Życie i działalność Józefa Piłsudskiego -5.12.1867 na świat przychodzi w Zułowie (Wileńszczyzna ) Józef Klemens Piłsudski. - Był jednym z dwunastu dzieci Józefa

Bardziej szczegółowo

Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok.

Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok. Dziś jeszcze cieplej Za kołem podbiegunowym. O 12UTC notowano 30.5 C w Kevo (69 45 N), 29.7 C w Tanabru (70 12 N), 29.2 C było w Karasjok. Ponownie padły rekordy ciepła m.in. w Tromsø, gdzie temperatura

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 http://www.cbos.pl sekretariat@cbos.pl SEKRETARIAT 629-35 - 69, 628-37

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn Sygn. akt III SW 54/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 czerwca 2014 r. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn w sprawie z protestu wyborczego

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI GRUDZIEŃ 2011 Numer zadania 1. 2.

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji

USTAWA z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1118 USTAWA z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji Uznając, że powinnością Państwa Polskiego jest umożliwienie repatriacji Polakom, którzy pozostali na Wschodzie, a zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki człowieka

Prawa i obowiązki człowieka Prawa i obowiązki człowieka Prawa oraz wolności obywatelskie zgodnie z polską konstytucją Zgodnie z naszą konstytucją wyróżniamy trzy grupy praw i wolności obywatelskich. Są to: Prawa i wolności osobiste

Bardziej szczegółowo

Państwa Strony zobowiązują się ponadto przyznać Podkomitetowi do spraw prewencji nieograniczony dostęp do wszystkich informacji dotyczących:

Państwa Strony zobowiązują się ponadto przyznać Podkomitetowi do spraw prewencji nieograniczony dostęp do wszystkich informacji dotyczących: UZASADNIENIE Protokół Fakultatywny do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania został przyjęty w dniu 18 grudnia 2002 r.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi. Załącznik Nr 2 do Statutu

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi. Załącznik Nr 2 do Statutu REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi Załącznik Nr 2 do Statutu Słowo wstępne Samorządności nie tworzą władze - nie polega ona na tym, by kilkoro wybranych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

JAK ZAŁOŻYĆ STOWARZYSZENIE? Poradnik krok po kroku

JAK ZAŁOŻYĆ STOWARZYSZENIE? Poradnik krok po kroku JAK ZAŁOŻYĆ STOWARZYSZENIE? Poradnik krok po kroku Stowarzyszenie jest zakładane na zebraniu założycielskim przez co najmniej 15 osób, które stają się członkami założycielami stowarzyszenia. Kto może założyć

Bardziej szczegółowo

Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze.

Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze. Prawo tworzenia stowarzyszeń, członkowstwo, władze. 1. Komu przysługuje prawo tworzenia. Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje: obywatelom polskim, mającym pełną zdolność do czynności prawnych, którzy

Bardziej szczegółowo

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne.

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne. ID Testu: 53M1LI5 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. B. powszechne. C. przyrodzone. D. niezbywalne. 2. Do praw pierwszej generacji

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos

Bardziej szczegółowo

Działalność Czerwonego Krzyża w Polsce i na świecie

Działalność Czerwonego Krzyża w Polsce i na świecie Działalność Czerwonego Krzyża w Polsce i na świecie Spis Treści: 1. Misja Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca 2. Podstawowe Zasady Czerwonego Krzyża Humanitaryzm Bezstronność Neutralność Niezależność

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI TECZKI >

SPIS ZAWARTOŚCI TECZKI > 1 SPIS ZAWARTOŚCI TECZKI >. Q ^ :. U 0 ^ ę ^,... I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora 1./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora *'»» "II. Materiały uzupełniające relację III./l.

Bardziej szczegółowo

Kwartet Czterech Kultur Łódź Berlin Tel Awiw Sankt Petersburg

Kwartet Czterech Kultur Łódź Berlin Tel Awiw Sankt Petersburg Kwartet Czterech Kultur Łódź Berlin Tel Awiw Sankt Petersburg ORGANIZATOR: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina Kwartet Czterech Kultur koncert premierowy ARTYŚCI

Bardziej szczegółowo

Jak uniknąć stania się ofiarą handlu ludźmi w związku z podjęciem pracy poza granicami kraju

Jak uniknąć stania się ofiarą handlu ludźmi w związku z podjęciem pracy poza granicami kraju Jak uniknąć stania się ofiarą handlu ludźmi w związku z podjęciem pracy poza granicami kraju dopełnić formalności, zgromadzić pozwolenia, zaświadczenia o kwalifikacjach zawodowych, ubezpieczyć się od następstw

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Termin Wydarzenie 2 września2013 r. Rozpoczęcie roku szkolnego 2i 3 stycznia 2013 r. Dzień wolny po odpracowaniu w dniu 14 i 28 września 2013r. Grudzień 2013 Próbne egzaminy

Bardziej szczegółowo

PROJEKT UCHWAŁY NADWYCZAJNEGO WALNEGO ZGROMADZENIA SPÓŁKI GLOBE TRADE CENTRE SPÓŁKA AKCYJNA W DNIU 13 PAŹDZIERNIKA 2014 R.

PROJEKT UCHWAŁY NADWYCZAJNEGO WALNEGO ZGROMADZENIA SPÓŁKI GLOBE TRADE CENTRE SPÓŁKA AKCYJNA W DNIU 13 PAŹDZIERNIKA 2014 R. PROJEKT UCHWAŁY NADWYCZAJNEGO WALNEGO ZGROMADZENIA SPÓŁKI GLOBE TRADE CENTRE SPÓŁKA AKCYJNA W DNIU 13 PAŹDZIERNIKA 2014 R. Projekt uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Globe Trade Centre Spółka

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny

KLUCZ ODPOWIEDZI. K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny KLUCZ ODPOWIEDZI K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla gimnazjów etap szkolny Zadanie 1. max. 7 p. Wiosna Ludów na ziemiach polskich Zaznacz w tabeli (wpisując w odpowiednią rubrykę literę ), czy poniższe

Bardziej szczegółowo

Polskie organizacje bezpieczeństwa podczas I wojny światowej

Polskie organizacje bezpieczeństwa podczas I wojny światowej Historia bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce Polskie organizacje bezpieczeństwa podczas I wojny światowej mgr Hubert Mielnik Katedra Historii Państwa i Prawa UMCS Przemiany ustrojowe w Polsce w czasie

Bardziej szczegółowo

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ

BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ BOśE NAKAZY - DZIESIĘĆ PRZYKAZAŃ W Biblii znajdujemy nakazy i Ŝądania. Zawierają one to, co wierzący nazywają wolą BoŜą. Najbardziej znanym ich zbiorem jest Dziesięć przykazań (Wj 34, 28). Znajdujemy go

Bardziej szczegółowo

z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym 1)

z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego w postępowaniu karnym 1) Wstępny projekt z dnia 5 czerwca 2014 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A S P R AW I E D L I W O Ś C I z dnia.. w sprawie określenia wzoru pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach pokrzywdzonego

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy podlegające obowiązkowi zgłoszenia

Wypadki przy pracy podlegające obowiązkowi zgłoszenia Inspekcja Pracy Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Wypadki przy pracy podlegające obowiązkowi zgłoszenia Zgłaszaj je Inspekcji Pracy [fotografia] 1 Wypadki przy pracy podlegające obowiązkowi zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego w trudnym czasie I wojny światowej

Mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego w trudnym czasie I wojny światowej 1. Mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego Przypomnij okoliczności wybuchu I wojny światowej. Jakie stanowisko wobec tego faktu (ze szczególnym uwzględnieniem kwestii udziału Polaków) zajęli czołowi politycy polscy

Bardziej szczegółowo

Rok Obywatela prawa każdego obywatela w UE. Natalia Krzyżan WIR Poznań 05.03.2013 r.

Rok Obywatela prawa każdego obywatela w UE. Natalia Krzyżan WIR Poznań 05.03.2013 r. Rok Obywatela prawa każdego obywatela w UE Natalia Krzyżan WIR Poznań 05.03.2013 r. Europejski Rok Praw Obywateli 2013 Obywatelstwo Unii Europejskiej Każda osoba posiadająca obywatelstwo państwa członkowskiego

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz.

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz. Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania Dz.U. Nr 254, poz. 1700 Ustawa implementuje dyrektywy: dyrektywę Rady 86/613/EWG z dnia

Bardziej szczegółowo

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Warszawa, 09.11.2015 Szanowna Pani Elżbieta Bieńkowska Unijna Komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług, przemysłu oraz małych i średnich przedsiębiorstw. PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Działając w imieniu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r.

Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r. Warszawa, dnia 22 listopada 2001 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku do Trybunału Konstytucyjnego - sygn. akt P.10/01. Sąd Okręgowy

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

CZY POSIADANIE BRONI ZAPEWNIA POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA?

CZY POSIADANIE BRONI ZAPEWNIA POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA? CZY POSIADANIE BRONI ZAPEWNIA POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA? Warszawa, maj 2001 roku Zdecydowana większość respondentów (97%) nie ma broni palnej. Zaledwie co setny Polak przyznaje, że posiada pistolet. Co pięćdziesiąty

Bardziej szczegółowo

Ja mam prawo, ty masz prawo, on/ona ma prawo

Ja mam prawo, ty masz prawo, on/ona ma prawo Ja mam prawo, ty masz prawo, on/ona ma prawo Wprowadzenie do praw dziecka Wszyscy mamy prawa. Ponadto jako dziewczyna czy chłopiec w wieku poniżej 18 lat masz pewne szczególne prawa. Konwencja Narodów

Bardziej szczegółowo

Fundacja im. Izabeli Jarugi-Nowackiej pyta o atak na mieszkańców squotu 14 listopada 2012

Fundacja im. Izabeli Jarugi-Nowackiej pyta o atak na mieszkańców squotu 14 listopada 2012 Fundacja imienia Izabeli Jarugi-Nowackiej wystosowała list otwarty do premiera Donalda Tuska w sprawie napadu i pobicia mieszkańców wrocławskiego squotu Wagenburg przez zamaskowanych sprawców będących

Bardziej szczegółowo

Medytacja chrześcijańska

Medytacja chrześcijańska Z TRADYCJI MNISZEJ 5 John Main OSB Medytacja chrześcijańska John Main OSB Medytacja chrześcijańska Konferencje z Gethsemani przekład Teresa Lubowiecka Spis treści Wstęp...7 Pierwsza Konferencja...9 Druga

Bardziej szczegółowo

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Rok 2005 został ogłoszony przez Radę Europy Europejskim Rokiem Edukacji Obywatelskiej. Ma to zwrócić uwagę na znaczenie edukacji dla wspierania

Bardziej szczegółowo

Maraton Pisania Listów 2011

Maraton Pisania Listów 2011 Maraton Pisania Listów 2011 Warszawa, 19.11.2011r. Natalia Olchawa Maraton Pisania Listów 2011 Start: 10.12.2011r. godzina 12:00; Koniec: 11.12.2011r. godzina 12:00; Piszemy całą dobę; Szkoły mogą pisać

Bardziej szczegółowo

1) Otwarcie Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia. -----------------------------------------------------

1) Otwarcie Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia. ----------------------------------------------------- PROTOKÓŁ Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki Grupa SATERNUS Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w Chorzowie I. 1. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

Kim jest Rzecznik Praw Dziecka?

Kim jest Rzecznik Praw Dziecka? Kim jest Rzecznik Praw Dziecka? Prace nad utworzeniem instytucji Rzecznika Praw Dziecka w Polsce zainicjowane zostały przez organizacje pozarządowe i środowiska działające na rzecz praw dzieci. W rezultacie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Nadzorczej Jupitera Narodowego Funduszu Inwestycyjnego Spółka Akcyjna

Regulamin Rady Nadzorczej Jupitera Narodowego Funduszu Inwestycyjnego Spółka Akcyjna Regulamin Rady Nadzorczej Jupitera Narodowego Funduszu Inwestycyjnego Spółka Akcyjna 1. Regulamin określa tryb pracy Rady Nadzorczej, zwanej dalej Radą, która jest stałym organem nadzoru Jupitera Narodowego

Bardziej szczegółowo

Jak zadbać o bezpieczeństwo na Osiedlu

Jak zadbać o bezpieczeństwo na Osiedlu Jak zadbać o bezpieczeństwo na Osiedlu Członkowie wspólnot mieszkaniowych coraz częściej decydują się na działania zmierzające do zapewniania bezpieczeństwa na obszarach należących do wspólnoty. W tym

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

22 maj Dzień Praw Zwierząt

22 maj Dzień Praw Zwierząt 22 maj Dzień Praw Zwierząt Prawa zwierząt opierają się na twierdzeniu, że zwierzęta są istotami czującymi, zdolnymi docenić wartość swojego życia i z tego względu należą im się prawa, które chroniłyby

Bardziej szczegółowo

AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW

AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW Warszawa, luty 2004 r. W sondażu OBOP z 5-8 lutego 2004 r. okazało się, że: 80%. badanych uznało sprawę amerykańskich wiz dla Polaków za sprawę ważną dla Polski, zaś 39% -

Bardziej szczegółowo

Proszę zapamiętać swoje prawa:

Proszę zapamiętać swoje prawa: Zgodnie z prawem obowiązującym w Anglii i Walii, w ramach Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, przysługują Państwu niżej wymienione prawa. Proszę zapamiętać swoje prawa: 1. Należy poinformować policję,

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Środowiska (33.) oraz Komisji Rodziny i Polityki Społecznej (47.) w dniu 12 grudnia 2012 r.

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Środowiska (33.) oraz Komisji Rodziny i Polityki Społecznej (47.) w dniu 12 grudnia 2012 r. ZAPIS STENOGRAFICZNY Wspólne posiedzenie Komisji Środowiska (33.) oraz Komisji Rodziny i Polityki Społecznej (47.) w dniu 12 grudnia 2012 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie ustawy o zmianie

Bardziej szczegółowo

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013

Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Obcokrajowcy i imigranci a język polski. Polacy a języki obce. Na podstawie Polskiego Sondażu Uprzedzeń 2013 Karolina Hansen Marta Witkowska Warszawa, 2014 Polski Sondaż Uprzedzeń 2013 został sfinansowany

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych

Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych Biuro Kolegium ds. Służb Specjalnych, KPRM Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych Na podstawie art. 180a i 180c ustawy Prawo telekomunikacyjne operatorzy telekomunikacyjni

Bardziej szczegółowo

Temat: Zróbmy sobie flash mob!

Temat: Zróbmy sobie flash mob! Temat: Zróbmy sobie flash mob! Jak wykorzystać globalnej sieci do korzystania z prawa do zgromadzeń? ZWIĄZEK Z PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ Podstawa programowa przedmiotu wiedza o społeczeństwie, IV etap edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi.

Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi. Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi. I. Józef Poniatowski... II. Ignacy Krasicki... A. sekretarz Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ FLUID S.A. z siedzibą w Krakowie

REGULAMIN RADY NADZORCZEJ FLUID S.A. z siedzibą w Krakowie REGULAMIN RADY NADZORCZEJ FLUID S.A. z siedzibą w Krakowie 1 Ilekroć w Regulaminie jest mowa o: 1. Spółce - należy przez to rozumieć FLUID Spółkę Akcyjną z siedzibą w Krakowie, 2. Statucie - należy przez

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE

POSTANOWIENIE. pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Sygn. akt III SW 31/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 czerwca 2014 r. SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie

Bardziej szczegółowo

Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688. USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli

Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688. USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688 USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Art. 1. Ustawa reguluje tryb postępowania w sprawie wykonywania

Bardziej szczegółowo

Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15

Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15 Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15 2 Działania Rosji na Ukrainie osłabiły bezpieczeństwo Litwinów. Na Litwie, będącej członkiem NATO, nie powinien się powtórzyć ukraiński

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych

Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych ul. Szpitalna 5/5, 00-031 Warszawa, tel. (022) 828 91 28 wew. 135 fax. (022) 828 91 29 Społeczeństwo obywatelskie w Parlamencie RP V kadencji (2005-2009) Projekt badawczy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Warszawa, dnia 1 października 2015 r. Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji w sprawie tajemnicy zawodowej w związku z żądaniem komornika w trybie art. 761 KPC 1. Komornik wystąpił do Kancelarii

Bardziej szczegółowo

EUROBAROMETR UE28 PARLAMENT EUROPEJSKI W ODBIORZE SPOŁECZNYM W POLSCE REGIONY W KRAJU ANALIZA MIĘDZYREGIONALNA WYNIKI DLA POLSKI

EUROBAROMETR UE28 PARLAMENT EUROPEJSKI W ODBIORZE SPOŁECZNYM W POLSCE REGIONY W KRAJU ANALIZA MIĘDZYREGIONALNA WYNIKI DLA POLSKI REGIONY W KRAJU 1 ZAŁĄCZNIK DOTYCZĄCY METODOLOGII: ANALIZA WYNIKÓW EUROBAROMETRU Z ROZBICIEM NA REGIONY Poniższa analiza regionalna jest oparta na badaniach Eurobarometru zleconych przez Parlament Europejski.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Poważny krok w kierunku normalności

Poważny krok w kierunku normalności Poważny krok w kierunku normalności Dwadzieścia lat po podpisaniu polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy : wyniki raportu Instytutu Allensbach na temat relacji polskoniemieckich

Bardziej szczegółowo

Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie!

Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Gospodarki Narodowej oraz Komisji Ustawodawczej o uchwalonej przez Sejm

Bardziej szczegółowo

Polska po II wojnie światowej

Polska po II wojnie światowej Polska po II wojnie światowej w latach 1945-1947 Rafał Nowicki źródła - Internet, (http://historia-polski.klp.pl/a-6269.html) obrazki - Wikipedia TERYTORIUM GRANICE - LUDNOŚĆ Obszar Polski po II wojnie

Bardziej szczegółowo

AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1

AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1 AKT USTANAWIAJĄCY EUROPEJSKO-LATYNOAMERYKAŃSKIEGO ZGROMADZENIA PARLAMENTARNEGO 1 PREAMBUŁA Zebrani w Brukseli w dniu 8 listopada 2006 r., przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Parlamentu Andyjskiego,

Bardziej szczegółowo

Obrona przed pornografią

Obrona przed pornografią 254 CEL OGÓLNY Ukazanie negatywnych skutków pornografii CELE OPERACYJNE Po zajęciach uczeń powinien: wiedzieć, czym jest pornografia, rozumieć szkodliwość rozpowszechniania treści pornograficznych, wiedzieć,

Bardziej szczegółowo

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO Raport opracowała: Małgorzata Osiak WARSZAWA, LIPIEC 2000 DEMOSKOP dla Fundacji Batorego strona 2 SPIS TREŚCI NOTA

Bardziej szczegółowo

POLACY W GUBERNI TOMSKIEJ. KRONIKA ŻYCIA SPOŁECZNEGO I KULTURALNEGO (1893-1919)

POLACY W GUBERNI TOMSKIEJ. KRONIKA ŻYCIA SPOŁECZNEGO I KULTURALNEGO (1893-1919) LARYSA A. KUTIŁOWA, IRAIDA W. NAM, NATALIA I. NAUMOWA, WŁODZIMIERZ A. SAFONOW POLACY W GUBERNI TOMSKIEJ. KRONIKA ŻYCIA SPOŁECZNEGO I KULTURALNEGO (1893-1919) Ludność polska Syberii na początku XX wieku

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Nadzorczej spółki VIGO System S.A.

Regulamin Rady Nadzorczej spółki VIGO System S.A. Regulamin Rady Nadzorczej spółki VIGO System S.A. 1. Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady funkcjonowania Rady Nadzorczej spółki VIGO System S.A. 2. Rada Nadzorcza działa na podstawie:

Bardziej szczegółowo

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA październik 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 9 Rozdział III - Liderzy partii politycznych...

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie udziału społecznego Przykłady z Berlina i Pragi. Christian Kölling. Europejska Sieć Mobilności i Lokalna Agenda 21

Wdrażanie udziału społecznego Przykłady z Berlina i Pragi. Christian Kölling. Europejska Sieć Mobilności i Lokalna Agenda 21 Wdrażanie udziału społecznego Przykłady z Berlina i Pragi Christian Kölling Europejska Sieć Mobilności i Lokalna Agenda 21 Przewodni Projekt Berlińskiej Agendy 21 Udział społeczny - Wrocław 9.12.2005 Wdrażanie

Bardziej szczegółowo

Statut Fundacji imienia Krzysztofa Skubiszewskiego

Statut Fundacji imienia Krzysztofa Skubiszewskiego Statut Fundacji imienia Krzysztofa Skubiszewskiego Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą "Fundacja imienia Krzysztofa Skubiszewskiego", zwana dalej "Fundacją", została ustanowiona przez Piotra Skubiszewskiego

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 3 Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

AKT NOTARIALNY P R O T O K Ó Ł

AKT NOTARIALNY P R O T O K Ó Ł REPERTORIUM A nr 2148/2011 AKT NOTARIALNY Dnia piętnastego czerwca roku dwa tysiące jedenastego (15.06.2011) przede mną Anną Wypiorczyk notariuszem w Łodzi, prowadzącą Kancelarię Notarialną przy ulicy

Bardziej szczegółowo

3. Stwierdzenie prawidłowości zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia oraz jego zdolności do podejmowania uchwał.

3. Stwierdzenie prawidłowości zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia oraz jego zdolności do podejmowania uchwał. Zarząd Cyfrowy Polsat Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, przy ul. Łubinowej 4a, 03-878 Warszawa, wpisanej przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru

Bardziej szczegółowo

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę z okazji Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka obchodzonego 20 listopada Chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa i obowiązki?! A do tego wygrać nagrodę? Nic prostszego!

Bardziej szczegółowo

25 lat ustawy o Policji

25 lat ustawy o Policji Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Niedziela, 22 listopada 2015, 03:39 Strona znajduje się w archiwum. Czwartek, 23 kwietnia 2015 25 lat ustawy o Policji - Na początku transformacji wydawało się,

Bardziej szczegółowo