UNIWERSYTET TRZECIEJ GENERACJI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UNIWERSYTET TRZECIEJ GENERACJI"

Transkrypt

1 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego UNIWERSYTET TRZECIEJ GENERACJI STAN I PERSPEKTYWY ROZWOJU

2

3 UNIWERSYTET TRZECIEJ GENERACJI STAN I PERSPEKTYWY ROZWOJU pod redakcją Dariusza Burawskiego POZNAŃ 2013

4 Recenzent Prof. nadzw. dr hab. Mirosława Pluta-Olearnik Projekt okładki Mariusz Zakrzewski Skład i korekta Redakcja Publikacja bezpłatna Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Poznań 2013 ISBN (publikacja elektroniczna) Wydawca: Europejskie Centrum Wspierania Przedsiębiorczości Sp. z o.o. ul. Tadeusza Kościuszki 110/ Wrocław

5 SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 CZĘŚĆ I. KONCEPCJA UNIWERSYTETU TRZECIEJ GENERACJI Maciej Rosa, Leszek Wanat Paradoks uniwersytetu nowej generacji instytucja versus wspólnota akademicka? Filip Nowacki Aktywność przedsiębiorcza uniwersytetu trzeciej generacji uniwersytet czy przedsiębiorstwo? Sylwia Klus, Leszek Wanat Konkurencyjność uniwersytetu przyszłości Kamil Dyrtkowski, Magdalena Popek Uwagi o przedsiębiorczości uczelni w modelu uniwersytetu III generacji CZĘŚĆ II. Z UCZELNI DO GOSPODARKI PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Judyta Cabańska, Maria Sielicka Możliwości rozwoju przedsiębiorczości akademickiej na studiach trzeciego stopnia na przykładzie Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Marcin Kardas Rola uczelnianych centrów transferu technologii w procesie komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych Anna Sabat Świętokrzyski model funkcjonowania przedsiębiorczości akademickiej Anna Krzysztofek Przedsiębiorczość akademicka jako narzędzie kształtowania rozwoju uczelni

6 SPIS TREŚCI CZĘŚĆ III. WYZWANIA KSZTAŁCENIA W NOWYM MODELU UCZELNI WYŻSZEJ Jan Chudobiecki, Leszek Wanat Uniwersytet nowej generacji w modelu edukacji permanentnej Jarogniew Rykowski, Daniel Wilusz Studia interdyscyplinarne doświadczenia na bazie koordynacji kierunku "Techniczne Zastosowania Internetu" Sylwia Babiarczyk, Mateusz Hochman Wpływ praktyk studenckich na przyszłą karierę studenta Paweł Zbigniew Pawlicki Wielkopolskie uczelnie wyższe a podział studiujących i pracujących według płci Kamil Dyrtkowski, Magdalena Popek Doświadczenia niemieckiego systemu studiów dualnych opis i rekomendacje dla polskiego systemu kształcenia CZĘŚĆ IV. KORZYSTANIE Z TECHNOLOGII INFORMACYJNO-TELEKOMUNIKACYJNYCH W UCZELNIACH WYŻSZYCH Paweł Dąbrowski, Jakub Flotyński, Jarogniew Rykowski, Daniel Wilusz Platforma edukacyjna Moodle jako narzędzie wspomagające dydaktykę na uniwersytecie trzeciej generacji Agnieszka Faron Nauczanie na odległość jako element dydaktyki w uniwersytecie trzeciej generacji doświadczenia uczelni i odczucia studentów Karol Gaj, Krzysztof Zajączkowski Ocena wykorzystania e-learningu i elektronicznych materiałów dydaktycznych w procesie nauczania na przykładzie Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego Paweł Dąbrowski Jakub Flotyński, Daniel Wilusz Analiza porównawcza systemów zarządzania nauczaniem na uniwersytecie trzeciej generacji

7 SPIS TREŚCI Małgorzata Januszewska, Magdalena Kurzajczyk Elektroniczne formy badania jakości oferty edukacyjnej na przykładzie Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego CZĘŚĆ V. PRAWNE ASPEKTY ZMIAN ZACHODZĄCYCH W SYSTEMIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO Miłosz Węgrzyn, Tomasz Wiśliński Prawne aspekty rozpowszechniania elektronicznych materiałów dydaktycznych w świetle ewolucji technologicznej polskich uczelni wyższych Bartosz Jadam Pomoc publiczna dla szkół wyższych w obszarze badań i rozwoju Łukasz Sekunda Prawo do nauki rzeczywistość czy pusty slogan?

8

9 WSTĘP Współczesny uniwersytet został ufundowany przez dwie tradycje: średniowieczną i oświeceniową. Ukształtowały one model uniwersytetu, którego głównymi celami są kształcenie i badania naukowe. W dobie rozwoju społeczeństwa informacyjnego i gospodarki opartej na wiedzy model ten ulega przekształceniom. Według koncepcji profesora J.G. Wissemy, zmiany prowadzą do powstania nowego modelu uczelni wyższej, który nazywa uniwersytetem trzeciej generacji. Cechą charakterystyczną tego modelu jest trzeci cel uniwersytetu praktyczne wykorzystywanie know-how przez społeczność akademicką. Ten trzeci cel obejmuje współpracę dwu sfer: nauki i biznesu. W gospodarce opartej na wiedzy, do bycia którą aspiruje Wielkopolska 1, współpraca na styku nauka-biznes jest jednym z najistotniejszych czynników procesów innowacyjnych i wzrostu innowacyjności przedsiębiorstw. Wspieraniu tej współpracy służą fundusze unijne na lata , w tym Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2. W ramach tego programu zrealizowany i dofinansowany został projekt konferencji naukowej poświęconej zmianom zachodzącym w szkolnictwie wyższym. Konferencja odbyła się w dniach 5-6 kwietnia 2013 r. w Pałacu Wąsowo. Poniższa praca jest zbiorem artykułów naukowych zgłoszonych na konferencję i składa się z pięciu części. W pierwszej i drugiej autorzy skupiają się na istocie zmian charakterystycznych dla procesu przejścia do nowego modelu uczelni wyższej, tj. filozofii funkcjonowania uniwersytetu oraz zagadnieniu przedsiębiorczości akademickiej. W części trzeciej przedmiot rozważań autorów skupia się na wyzwaniach, przed jakimi w procesie zmian stoi uczelnia wyższa w zakresie kształcenia. Uzupełnieniem tych artykułów jest część czwarta, poświęcona wykorzystywaniu narzędzi teleinformatycznych w procesie zarządzania i nauczania. Ostatnia część zawiera teksty poświęcone zagadnieniom prawnym towarzyszącym zachodzącym zmianom w funkcjonowaniu uczelni wyższych. Jako inicjator konferencji oraz redaktor publikacji mam przyjemność przekazać czytelnikom pracę, która wpisuje się w proces zmian adaptacyjnych zachodzących w społeczności akademickiej nie tylko województwa wielkopolskiego, ale całego kraju. 1 Zob. Regionalna Strategia Innowacji dla Wielkopolski na lata W szczególności: Poddziałanie Wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw. 9

10 WSTĘP W moim przekonaniu rozważania i wnioski autorów artykułów są z jednej strony przejawem, a z drugiej strony zwiastunem większych zmian świadomościowo-kulturowych, które zachodzą na uniwersytetach. Zmiany te są niezbędne dla rozwoju systemu współpracy między uczelniami a przedsiębiorstwami. Serdeczne podziękowanie kieruję do Pani Recenzent, prof. nadzw. dr hab. Mirosławy Pluty-Olearnik, której uwagi i wskazówki pozytywnie wpłynęły na ostateczny kształt publikacji. Dariusz Burawski 10

11 Część I Koncepcja uniwersytetu trzeciej generacji

12

13 Maciej Rosa * Leszek Wanat ** PARADOKS UNIWERSYTETU NOWEJ GENERACJI INSTYTUCJA VERSUS WSPÓLNOTA AKADEMICKA? STRESZCZENIE: Promocja gospodarki opartej na wiedzy inspiruje nowoczesne uniwersytety do przyjęcia modelu uczelni opartej na wiedzy. Może pojawić się więc pytanie, na czym zatem wcześniej oparte było funkcjonowanie uniwersytetów (jeśli nie na wiedzy...)? Uczelnia podporządkowana wiedzy w sposób świadomy zarządza wiedzą i transferuje ją do otoczenia. Taki uniwersytet traktuje swoich członków (zwanych często interesariuszami) jako współtwórców oferty: edukacyjnej, badawczej oraz konsultingowej, kierując się ku komercjalizacji. Przedmiotem niniejszego artykułu jest próba polemiki z kierunkami identyfikacji celów strategicznych, jakie wyznacza się w nauce uniwersytetom nowej generacji. Kierunki te winny służyć budowie potencjału i pozycji konkurencyjnej szkół wyższych, sprzyjając wzrostowi gospodarczemu regionów czy obszarów funkcjonalnych, na których uczelnie działają. Jako punkt odniesienia dla analizy problemu przyjęto zaobserwowany w strukturach uniwersytetów konflikt pomiędzy narastającym instytucjonalizmem a służebnym przywództwem, stawiającym na elastyczność struktur oraz kreowanie kultury organizacyjnej. Wydaje się, że w toczącej się debacie naukowej te właśnie koncepcje rozwoju uczelni przyszłości znalazły się obecnie niejako na rozdrożu przedsiębiorczości. Słowa kluczowe: uniwersytet nowej generacji, przedsiębiorczość, gospodarka oparta na wiedzy, wspólnota akademicka Kod klasyfikacji JEL (Classification System for Journal Articles): A2 1. WPROWADZENIE 1.1. Uniwersytet w gospodarce opartej na wiedzy W 2003 r. Komisja Europejska włączyła się do dyskusji o przyszłości szkolnictwa wyższego, publikując komunikat Rola uniwersytetów w Europie opartej * Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu. ** Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Wydział Ekonomiczno-Społeczny, doktorant na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.

14 MACIEJ ROSA, LESZEK WANAT na wiedzy. Dokument ten przyznaje uniwersytetom kluczową rolę w procesie tworzenia i budowania Europy opartej na wiedzy. Zauważono, że środowisko, w którym działają współcześnie uczelnie wyższe, poddane jest stale rosnącej konkurencji. Jej celem, co podkreślała Komisja, powinno być przyciągnięcie i utrzymanie talentów. Jednocześnie przyjęto założenie, że istnieją realne możliwości konkurowania uczelni europejskich z najlepszymi uniwersytetami na świecie. Tymczasem, gdy chodzi zarówno o zasoby ludzkie, jak i środki finansowe, konkurowanie z uczelniami z krajów wysoko rozwiniętych, w tym choćby ze Stanów Zjednoczonych, wydaje się być poważnym, trudnym do osiągnięcia wyzwaniem 3. Warto zauważyć, że pojęcie gospodarki opartej na wiedzy nie może być stosowane w oderwaniu od zaakceptowania strategicznego znaczenia sektora badań i rozwoju (B+R). Ten czynnik uznawany jest bowiem za wyróżnik długookresowego wzrostu gospodarczego i podniesienia jakości życia. Komisja Europejska wskazała, że zarówno gospodarka oparta na wiedzy, jak i społeczeństwo wiedzy, mogą być budowane na fundamencie czterech niezależnych od siebie czynników 4 : tworzenia wiedzy (uzyskanych w wyniku prowadzenia badań naukowych konkretnych osiągnięć naukowych), przekazywania wiedzy (poprzez odpowiednie systemy edukacyjne, systemy kształcenia i szkolenia), popularyzacji wiedzy (wykorzystanie nowoczesnych technologii informacyjnych i elektronicznych platform edukacyjnych), zastosowania wiedzy (transfer wiedzy zmierzający do wdrażania innowacji i postępu technologicznego). Pojawia się pytanie, czy wspomniane czynniki stanowią jedyny możliwy punkt odniesienia? 1.2. Uniwersytet w społeczeństwie wiedzy Społeczeństwo wiedzy na tle innych identyfikowanych w historii społeczeństw charakteryzuje się, jak twierdzą J. Goćkowski i K.M. Machowska, takim poziomem edukacji i technologii, które świadczą o wysokiej społecznej kulturze opartej na nauce 5. Poszukiwanie dróg kształtowania takiej właśnie kultury staje się zatem jednym z istotnych wyzwań europejskiego uniwersytetu przyszłości. Nie można prze- 3 Komisja Europejska, Komunikat: Rola uniwersytetów w Europie opartej na wiedzy, COM 2003, 58 final, Bruksela, , s. 4-5, tekst w j. angielskim: Serv.do?uri=COM:2003:0058:FIN:EN:PDF [dostęp: ]. 4 Rola uniwersytetów w Europie wiedzy. Komunikat Komisji Europejskiej, Nauka i Szkolnictwo Wyższe 2004, nr 1 (23), s J. Goćkowski, K.M. Machowska, Wiedza i informacja w nowoczesnym społeczeństwie przyczynek do dyskusji o społeczeństwie wiedzy, Nauka i Szkolnictwo Wyższe 2003, nr 2 (22), s

15 PARADOKS UNIWERSYTETU NOWEJ GENERACJI INSTYTUCJA VERSUS WSPÓLNOTA AKADEMICKA? cież nie dostrzegać, że Stary Kontynent, który przez wieki był uznanym w świecie liderem postępu i rozwoju gospodarczego, wyraźnie utracił swoją pozycję na korzyść innych regionów. Dotyczy to w dużej mierze badań naukowych i innowacyjności. Tymczasem, jak zauważa Okoń-Horodyńska, potwierdza się hipoteza postawiona w Strategii Lizbońskiej, iż badania, innowacje i edukacja są sercem gospodarki opartej na wiedzy 6. Z hipotezy tej autorka wywodzi, że wzrost konkurencyjności gospodarek Europy może dokonać się wyłącznie przez badania, innowacje oraz inwestowanie w zasoby ludzkie. Podobnie uważa Kraśniewski, który podkreśla, że zrównoważony rozwój Europy winien opierać się przede wszystkim na wiedzy, skutkując m.in. harmonią społeczną i poprawą warunków zatrudnienia 7. W konsekwencji, jak podaje Szulc, słuszny wydaje się zamiar utworzenia wspólnej europejskiej przestrzeni naukowej i edukacyjnej. W tak zaprojektowanej przestrzeni autor ten proponuje budowę społeczeństwa wiedzy, opierając się w zakresie kształcenia na 8 : wzorcowym poziomie edukacji gwarantującym jakość i użyteczność, spójności systemu edukacji opierającego się na swobodzie wyboru ośrodka kształcenia i miejsca pracy, powszechności dostępu do edukacji na każdym poziomie, wzajemnego uznawania kwalifikacji naukowych i zawodowych w międzynarodowej przestrzeni edukacyjnej, dostępie do kształcenia ustawicznego przez całe życie, otwarciu edukacji europejskiej na inne regiony i kraje świata oraz jej umiędzynarodowieniu. W perspektywie gospodarki opartej na wiedzy znalazła swoje miejsce koncepcja uniwersytetu przedsiębiorczego. Punktem wyjścia dla tej idei stało się pytanie, jak w zmiennym i w trudnym do przewidzenia świecie powinny funkcjonować uczelnie wyższe, by odpowiedzieć na zapotrzebowanie nowoczesnych społeczeństw, rządów, podmiotów gospodarczych, organizacji pozarządowych itp. Tak postawiony problem rodzi kolejne pytania o ewolucję kultury europejskich uniwersytetów, o zasadność zmian, wreszcie o potrzebę i odwagę przejścia od kultury tradycyjnej do kultury przedsiębiorczej 9, a może do ukształtowania całkiem nowej kultury społecznej na miarę akademickiej wspólnoty przyszłości. 6 E. Okoń-Horodyńska, Strategia Lizbońska założenia i szanse w Unii Europejskiej (cz. I), Nauka i Szkolnictwo Wyższe 2003, nr 2 (22), s A. Kraśniewski, Proces Boloński: dokąd zmierza europejskie szkolnictwo wyższe?, MENiS, Warszawa, 2005, s T. Szulc, Dynamika przemian w szkolnictwie wyższym a realizacja procesu bolońskiego, Nauka i Szkolnictwo Wyższe 2004, nr 2 (24), s B. Clark, Creating Entrepreneurial University: Organizational pathways of transition, International Association of Universities, Paris 1998, s

16 MACIEJ ROSA, LESZEK WANAT 2. UNIWERSYTET NOWEJ GENERACJI 2.1 Uniwersytet w koncepcji tradycyjnej Ideę uniwersytetu zawdzięczamy szkołom łacińskim. Pojęcie klucz: universitas (dosłownie: całość) pochodzi z języka łacińskiego. Oznacza ono, podobnie jak corpus, consorcium, communito czy collegium związek, korporację czy stowarzyszenie, zawsze jednak akcentując wspólnotowy charakter organizacji uniwersytetu. Współcześnie na wzór łacińskiego communio używa się w stosunku do uniwersytetu określenia wspólnoty akademickiej (społeczności akademickiej). Składają się na nią nauczyciele akademiccy (czynni i emerytowani), pracownicy administracyjni, studenci (w tym doktoranci), a wreszcie absolwenci. Nawiązując do Wielkiej Karty Uniwersytetów, która została podpisana w 1998 roku w Bolonii, D. Antonowicz podaje, że uniwersytet to autonomiczna instytucja, która pełni zasadniczą funkcję w rozwoju społeczeństw 10. Uniwersytet tworzy, bada i przekazuje wiedzę, co więcej kulturę akademicką, czyniąc to w toku działalności dydaktycznej i naukowej. Celem istnienia uniwersytetu, jak zauważa E. Wnuk-Lipińska, jest pomnażanie, przechowywanie oraz przekazywanie wiedzy 11. Ma to miejsce niezależnie od głoszonych poglądów, zarówno tradycyjnych, jak i nowych, oryginalnych idei. 2.2 Ewolucja instytucji uniwersytetu Na historyczne współistnienie dwóch idei uniwersytetu zwraca uwagę Kobylarek, nazywając je starą i nową 12. Do Akademii Platona odwołuje się pierwsza z nich ( stara ), wskazując jako na podstawową zasadę działalności uniwersytetu poszukiwanie prawdy, zaś wiedzę ustanawiając dobrem nadrzędnym. W czasach nowożytnych nawiązuje do tej koncepcji liberalny uniwersytet Humboldtowski 13. Model niemiecki podkreśla wolność i niezależność badań oraz nauczania. Jednocześnie przyjmuje zasadę łączenia funkcji badawczej i dydaktycznej, gdzie podstawowym celem funkcjonowania uniwersytetu są badania naukowe, będące źródłem nowych 10 D. Antonowicz, Uniwersytet przyszłości. Wyzwania i modele polityki, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2005, s E. Wnuk-Lipińska, Uniwersytet dzisiaj idee, cele i zadania, Nauka i Szkolnictwo Wyższe 1996, nr 8, s A. Kobylarek, Uniwersytet zarys ewolucji idei podstawowej, Nauka i Szkolnictwo Wyższe 2002, nr 1 (19), s Nazwa stosowana dla uczelni zwanej "uniwersytetem oświecenia" lub uniwersytetem badawczym, choć powszechnie przyjęto stosowanie określenia uniwersytet humboldtowski od nazwiska Wilhelma von Humboldta pruskiego dyplomaty, twórcy współczesnej lingwistyki, filozofa oświecenia, ministra edukacji w postnapoleońskim rządzie pruskim i założyciela Uniwersytetu Berlińskiego, który później nazwano jego imieniem. 16

17 PARADOKS UNIWERSYTETU NOWEJ GENERACJI INSTYTUCJA VERSUS WSPÓLNOTA AKADEMICKA? idei. Z kolei koncepcja druga (Kobylarek nazywa ją ideą nową ) podkreśla pierwszoplanową rolę kształcenia. Wiedza staje się narzędziem kształcenia w obrębie trzech nurtów: zawodowego (celem jest przygotowanie do zawodu), kulturowego (przyswojenie wiedzy ogólnej, teoretycznej) i metodycznego (opanowane metod badawczych i pracy intelektualnej). Współcześnie do idei tej nawiązuje model funkcjonalny, zwany też modelem francuskim. Myślą przewodnią kształcenia jest w tym modelu pragmatyzm, a celem kształcenie urzędników państwowych lub nauczycieli w państwowych szkołach wyższych. Z kolei koncepcję pośrednią prezentuje model brytyjski (Newmanowski 14 ). Preferuje on kształtowanie osobowości oraz kształcenie umysłu, kładąc nacisk na edukację elit intelektualnych. Model brytyjski wyklucza łączenie pracy dydaktycznej z badawczą, twierdząc, że zdolności w obu tych kierunkach rzadko idą w parze. Jeszcze jedną nowoczesną ideę uniwersytetu amerykańskiego wskazuje Jóźwiak, określając uniwersytet miejscem, w którym dokonuje się transformacji teorii w narzędzie rozwoju cywilizacyjnego 15. Koncepcja ta zakłada ścisłe powiązanie badań naukowych i kształcenia. Wyraża bowiem przekonanie, że wystarczająco twórczy są jedynie ci nauczyciele akademiccy, którzy prowadzą badania naukowe. Jedynie oni mogą więc zapewnić właściwy intelektualny rozwój młodzieży, od których model amerykański oczekuje, by byli liderami postępu. 2.3 Generacje uniwersytetów W innych ujęciach wyróżnia się z kolei generacje (rodzaje) uniwersytetów. Uniwersytetem pierwszej generacji nazywa się uniwersytet średniowieczny (datowany zwykle do 1700 roku). Uniwersytet Boloński zwano uniwersytetem studenckim, w którym studenci zatrudniali profesorów. Uniwersytet Paryski określany był z kolei uniwersytetem profesorskim, w którym siłę dominującą stanowili nauczyciele. Za dwa archetypy uniwersytetu z okresu średniowiecza uważa się właśnie Bolonię i Paryż. Trzecim modelem, który pojawił się w XII wieku w Paryżu, było kolegium uniwersyteckie (zwane pierwotnie domus scholarium). Od roku 1850 do 1950 datuje się okres uniwersytetu drugiej generacji poprzedzony tzw. pierwszym okresem przejściowym ( ). Uniwersytet Humboldtowski (wzorcem Uniwersytet w Berlinie 1810) opierał się na nowoczesnej metodzie naukowej (wyciągania wniosków z obiektywnych, systematycznych i powtarzalnych eksperymentów). Wnioski te formułowano jako prawa pozwalające przewidywać zachowanie różnorodnych 14 Kardynał John Henry Newman zaproponował konstytutywne cechy uniwersytetu w zbiorze serii wykładów Idea uniwersytetu (pierwsze wydanie w roku 1852, kolejne zaś w 1858). Były one owocem doświadczeń kardynała z pracy na uniwersytecie w Oksfordzie oraz działań wokół inicjatywy utworzenia w Dublinie katolickiego uniwersytetu. 15 J. Jóźwiak, Model uczelni przedsiębiorczej a model tradycyjny doświadczenia polskie, Nauka i szkolnictwo Wyższe 2003, nr 1 (21), s

18 MACIEJ ROSA, LESZEK WANAT systemów czy układów. Choć nie odnotowano zakończenia tzw. drugiego okresu przejściowego ( ), to od roku 2000 mówi się w literaturze o okresie uniwersytetu trzeciej generacji. Dwa lata wcześniej Clark pisze o uniwersytecie przedsiębiorczym jako o instytucji dążącej do dywersyfikacji źródeł własnych przychodów poprzez szczegółową analizę potrzeb swoich interesariuszy 16. Ten nowoczesny uniwersytet ma redukować zależność od rządu, swobodnie rozwijać zarówno bazę naukową, jak i ofertę dydaktyczną, doskonalić proces zarządzania, racjonalizować strukturę organizacyjną. Wizja uniwersytetu przyszłości zdaje się zmierzać ku jego instytucjonalizacji. Wissema twierdzi, że wprawdzie nadal kluczowe znaczenie w edukacyjnej działalności uczelni ma wysoki poziom kształcenia i prowadzenia badań naukowych, jednakże rozwój uniwersytetów zależeć będzie od ich zdolności do tworzenia lub przekształcania się w międzynarodowe centra transferu technologii 17. Centra te, zwane karuzelą know-how, opierają się zwykle na tradycyjnym uczelnianym ośrodku badawczo-rozwojowym, ale zarazem na jednostkach badawczych przedsiębiorstw współpracujących, wyspecjalizowanych, niezależnych ośrodkach badawczych, inkubatorach przedsiębiorczości, różnorodnych instytucjach finansowych oraz wielu usługodawcach branżowych (księgowość, konsulting, zarządzanie, marketing, specjaliści ds. własności intelektualnej itp.). Koncepcję nowoczesnej szkoły wyższej w interesujący sposób rozwija Pawłowski, Prezydent Wyższej Szkoły Biznesu z Nowego Sącza, podkreślając, że tradycyjnie rozumiane pojęcie uniwersytetu przedsiębiorczego oznacza uczelnię, która ma wprawdzie ożywione kontakty z otoczeniem, jednak ich celem jest wewnętrzny rozwój uczelni. Proponuje więc model idący jeszcze dalej. Formułuje przykład młodej uczelni, która chcąc przyspieszyć swój rozwój, próbuje, realizując inicjatywy zewnętrzne, zmienić swoje otoczenie. Zmianę tę programuje przy tym w taki sposób, by współdziałając ze zmieniającym się otoczeniem konsekwentnie zmieniać także samą uczelnię. Model ten Pawłowski nazywa uniwersytetem czwartej generacji 18. Kreśląc misję tej uczelni, jako istotne zadanie wskazuje kreowanie swojego otoczenia. Jest oczywiste, że uniwersytety drugiej i trzeciej generacji również kreują swoje otoczenie. Tym razem jednak to wpływanie na zmianę otoczenia, co więcej, jego całkowite przeobrażenie, zgodne z potrzebami gospodarki opartej na wiedzy, staje się zasadniczym celem uniwersytetu przyszłości. 16 B. Clark B., Creating, op. cit., s J.G. Wissema, Technostarterzy dlaczego i jak?, PARP, Warszawa 2005, s K. Pawłowski, Uczelnia IV generacji jako kreator rozwoju lokalnego i regionalnego, [w:] Ekonomia - Zarządzanie - Marketing: Tryptyk sądecki: Księga jubileuszowa dedykowana profesorowi Jerzemu Dietlowi w 80. rocznicę urodzin, red. nauk. J.W. Wiktor, Wyższa Szkoła Biznesu National-Louis University, Nowy Sącz 2007, s

19 PARADOKS UNIWERSYTETU NOWEJ GENERACJI INSTYTUCJA VERSUS WSPÓLNOTA AKADEMICKA? Proces ścierania się koncepcji nowoczesnej uczelni trwa, znajdując wyraz w zróżnicowaniu narodowych systemów szkolnictwa wyższego w różnych krajach i kształtując idee uniwersytetów nowej generacji. 2.4 Paradoks uniwersytetu przyszłości W jakim kierunku zmierza więc koncepcja zarządzania szkołą wyższą? Czy będzie to, jak pisze Zeller, zarządzanie 19 : uniwersytetem przedsiębiorczym, marketingowe, na podstawie TQM (Total Quality Management kompleksowego zarządzania jakością), przez pryzmat zarządzania wiedzą, inne? Wydaje się, że nie można lekceważyć analizy studiów przypadków Clarka, w której zwraca on uwagę na 20 : dywersyfikację źródeł finansowania (The Diversified Fundind Base), przywództwo i umacnianie zarządzania uczelnią (The Strengthened Steering Core), rozszerzanie przestrzeni rozwoju (The Expended Development Periphery), wspieranie ducha przedsiębiorczości akademickiej (The Stimulated Academic Heartland), integrację kultury przedsiębiorczości (The Integrated Enterpreneurial Culture). W szczególności Clark sygnalizuje konieczność przenikania się wartości akademickich i menedżerskich. Są one jego zdaniem obecne u samych źródeł idei uniwersytetu w postaci ducha przedsiębiorczości (Academic Heartland). Mniej więcej w tym samym czasie, co Clark, inny autor przypomina zasady i wartości uniwersyteckie, bez których definicja i tożsamość uniwersytetu byłaby niepełna. Woźnicki wymienia wśród nich następujące zasady 21 : twórczość (obejmującą zarówno badania naukowe, jak i nauczanie); etykę i wartości moralne (poszukiwanie prawdy i dostarczanie wzorców moralnych); 19 P. Zeller, Dorobek teoretyczny w zakresie zarządzania szkołami wyższymi w Polsce i na świecie, [w:] Model projektowania i wdrażania strategii rozwoju w publicznych szkołach wyższych w Polsce, red. nauk. C. Kochalski, Wyd. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań 2011, s B. Clark, Creating, op. cit., s J. Woźnicki, Założenia ustrojowe publicznej instytucji akademickiej, [w:] Model zarządzania publiczną instytucją akademicką, (red.) J. Woźnicki, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 1999, s

20 MACIEJ ROSA, LESZEK WANAT wolności akademickie (zasadę autonomii, elekcji, kooptacji, korporacjonizm); wartości uniwersyteckie (zasadę wspólnoty, powszechności ponadnarodowej, relację mistrz uczeń); powszechności nauk (różnorodności i wielości dyscyplin); Bardzo istotną rolę odgrywa tu autonomia, rozumiana nie tylko jako swoboda prowadzenia badań i nauczania, ale jednoznacznie podkreślająca wolność akademicką, w której zawiera się zewnętrzna i wewnętrzna wolność instytucjonalna, o jakiej pisze Dąbrowa Szefler 22. Niekiedy autonomiczne uniwersytety bywają organizacjami pasywnymi, satysfakcjonując się tym, co już osiągnęły i nie chcąc już niczego więcej 23. Nawet jednak w takich sytuacjach byłoby błędem zrezygnować z autonomii uczelni, w tym także z autonomii indywidualnej każdego z podmiotów społeczności uniwersyteckiej, choć pokusa pójścia na łatwiznę z pewnością istnieje. Kto winien czuwać nad ochroną autonomii i swobód akademickich? Wydaje się, że jedynym strażnikiem tych wartości powinna być wspólnota akademicka. Określenie to zostało zdefiniowane wcześniej. Warto za Jóźwiakiem zauważyć, że można mówić również o szerszej zbiorowości tworzącej zarówno wspólnotę akademicką, jak i pracodawców, przedstawicieli otoczenia społecznego i gospodarczego uczelni 24. Ta sieć wzajemnych powiązań składa się na społeczność akademicką. Jednym z paradoksów wizji uniwersytetu nowej generacji jest założenie, by w procesie zarządzania szkoła wyższą, uwzględnić konieczność rozdziału środowiska akademickiego i uczelni jako instytucji. Zasada wydaje się być słuszna, lecz jej literalne stosowanie prowadzić może do wyłącznego kształtowania koncepcji zarządzania przez instytucjonalne organy uczelni. Tymczasem, zarówno uczelnia jako instytucja, jak i każdy z reprezentantów środowiska akademickiego w rzeczywistości kształtują relacje zewnętrzne samodzielnie. Na ile są one zgodne z misją i strategią uczelni, zależy od stopnia identyfikacji każdego z reprezentantów z autentyczną wspólnotą akademicką. Z kolei Sowa wskazuje, że członkowie wspólnoty akademickiej nie powinni być anonimową zbiorowością interesariuszy 25 (grup nastawionych na interes własny). Przeciwnie, powinni inicjować i prowadzić możliwie ścisłą współpracę w dążeniu do wspólnie wyznaczonych celów. W tradycyjnym ujęciu głównymi zadaniami wspólnoty akademickiej jest ochrona swobód akademickich i autonomii uczelni, a także odpowiedzialność za prowadzenie badań naukowych i ja- 22 M. Dąbrowa-Szefler, System nauki i szkolnictwa wyższego. Funkcjonowanie i elementy zarządzania, Centrum Badań Polityki i Szkolnictwa Wyższego, Warszawa 2003, s P. Dominiak, K. Leja, Czy uniwersytet potrzebuje strategii, Nauka i Szkolnictwo Wyższe 2000, nr 2 (16), s J. Jóźwiak, Model, op. cit., s K.Z. Sowa, Społeczne funkcje szkolnictwa i elitotwórcza funkcja uniwersytetu. Uwagi socjologa, [w:] Społeczna odpowiedzialność uczelni, (red.) K. Leja, Wyd. Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 2008, s. 41 i

21 PARADOKS UNIWERSYTETU NOWEJ GENERACJI INSTYTUCJA VERSUS WSPÓLNOTA AKADEMICKA? kość kształcenia. Zadania te powinny być realizowane przez samorząd akademicki (wybieralne organy jednoosobowe i kolegialne). Sowa podkreśla zarazem, że zapewnienie rozwoju uczelni, pojmowanej jako przedsiębiorstwo znajduje się w kompetencjach instytucji zarządu szkoły wyższej 26. Mowa o zarządzaniu własnością i infrastrukturą, pozyskiwaniu środków finansowych, realizacji budżetu, bieżącym administrowaniu, trosce o ekonomiczną efektywność uczelni. Jeżeli możliwa jest kompilacja z różnorodnych modeli przejściowych takiej koncepcji uniwersytetu przyszłości, która poradzi sobie z paradoksem zrównoważonego rozwoju uczelni jako przedsiębiorczej instytucji oraz innowacyjnej wspólnoty akademickiej, będzie to kolejny krok w stronę budowania uniwersytetu nowej generacji. Kierunkowe zmiany modelu zarządzania uczelnią wyższą wyznacza proponowany przez Wissemę trend uniwersytetu trzeciej generacji 27 : wprowadzenie komercjalizacji badań i technologii (jako trzeciego celu działalności uniwersytetu, obok badań i dydaktyki); tworzenie międzynarodowych centrów transferu technologii, wdrażających zasadę karuzeli know-how; organizowanie wysoko wyspecjalizowanych zespołów interdyscyplinarnych opierających się na współpracy różnych organizacji i instytucji; prowadzenie kolegiów uniwersyteckich dla najlepszych i najbardziej uzdolnionych studentów obok masowego kształcenia; posługiwanie się podstawowym językiem komunikacji język angielski; ocena jakości badań opierająca się na systemie apelacji; Wydaje się jednak, że to nie wystarczy. Konieczne staje się również odpowiednie ukształtowanie co najmniej dwóch obecnie postępujących procesów zmian: struktury organizacyjnej uczelni oraz reorganizacji sposobów finansowania uniwersytetów. Można zarazem sądzić, że prawdziwym wyzwaniem dla nowej generacji uniwersytetów będzie kształtowanie nowego człowieka dojrzałego do budowania społeczeństwa przyszłości. 3. ZAKOŃCZENIE Nie znamy przyszłości stąd tak ogromna waga przedsiębiorczości jako wyglądania ku jutru, wychylania się w przyszłość, jako wizja tego, co ma nastąpić pisze Kadłubek 28. Próbując umiejscowić w przestrzeni nauk przedsiębiorczość akademic- 26 Tamże, s J.G. Wissema, Technostarterzy, op. cit., s Z. Kadłubek, Dwie przedsiębiorczości, [w:] strona internetowa projektu Akademicki Przedsiębiorca, [dostęp: ]. Autor jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. 21

Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu

Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu Krzysztof Pawłowski Rektor WSB-NLU w Nowym Sączu Konferencja Polityka regionalna doświadczenia i perspektywy Kraków, 19-20 czerwca

Bardziej szczegółowo

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Agnieszka Piotrowska-Piątek Urząd Statystyczny w Kielcach Rola szkół wyższych w rozwoju

Bardziej szczegółowo

UCZELNIE KOLEBKĄ BIZNESU

UCZELNIE KOLEBKĄ BIZNESU UCZELNIE KOLEBKĄ BIZNESU O szansach i możliwościach śląskiej przedsiębiorczości akademickiej z Małgorzatą Sołtyńską Rąb z Ośrodka Badań i Doskonalenia Dydaktyki Biura Karier Studenckich Politechniki Śląskiej

Bardziej szczegółowo

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13 Spis treści Słowo wstępne (Marek Matejun).................................................. 11 Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami.................................

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

MoŜliwości powstawania firm odpryskowych wywodzących się z wyŝszych uczelni

MoŜliwości powstawania firm odpryskowych wywodzących się z wyŝszych uczelni MoŜliwości powstawania firm odpryskowych wywodzących się z wyŝszych uczelni Prof. zw. dr hab. inŝ. Jan Koch POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WROCŁAWSKIE CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII Plan prezentacji Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Część I Funkcjonowanie szkół wyższych w otoczeniu społeczno-gospodarczym. Relacje i zależności

Część I Funkcjonowanie szkół wyższych w otoczeniu społeczno-gospodarczym. Relacje i zależności Wprowadzenie 11 Część I Funkcjonowanie szkół wyższych w otoczeniu społeczno-gospodarczym. Relacje i zależności 1. Rola szkół wyższych w realizacji strategii rozwoju regionu - Anna Berezka 15 1.1. Strategia

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem)

Ogólnoakademicki. Umiejscowienie kierunku w obszarze (obszarach) kształcenia (wraz z uzasadnieniem) Efekty kształcenia dla kierunku STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział prowadzący kierunek studiów: Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych Kierunek studiów: Stosunki międzynarodowe Poziom

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem

Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem dr, Katedra Zarządzania Innowacjami jakub.brdulak@gmail.com WARSZAWA 2013.10.15 Agenda prezentacji Główne wyzwania w polskim

Bardziej szczegółowo

MISTRZ I UCZEŃ - model kształcenia praktycznego

MISTRZ I UCZEŃ - model kształcenia praktycznego Spotkanie branżowe dla studentów i pracodawców Kierunek: INFORMATYKA NOWOCZESNE PLATFORMY INFORMATYCZNE COLLEGIUM MAZOVIA Innowacyjna Szkoła Wyższa realizuje projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka PROGRAM WYBORCZY Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka MIJAJĄCA KADENCJA 2008-2012 2/38 MIJAJĄCA KADENCJA LICZBA STUDENTÓW I DOKTORANTÓW [tys.] STUDENCI RAZEM: 46,8 RAZEM: 48,4 DOKTORANCI

Bardziej szczegółowo

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia: kierunek administracja jest przypisany

Bardziej szczegółowo

Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego

Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego 2011 Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Dokument zatwierdzony przez Radę Wydziału Fizyki UW w dniu 29 listopada 2011r. Warszawa, 2011-11-29 Misja i Strategia Rozwoju Wydziału

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2010/2011 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1 / Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Zwięzły opis Studia są odpowiedzią na zapotrzebowanie istniejące na rynku pracowników sektora administracyjnego na poszerzanie

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Prof. ndzw. UG dr hab. Małgorzata Wiśniewska Przewodnicząca Kapituły Konkursu o Pomorską Nagrodę Jakości Gdańsk, 27.02.2015 Korzenie Pomorska Nagroda Jakości ma

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU) Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Piotr Żabicki Koordynator Zespołu ds. Promocji i Edukacji

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany.

Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny, planowane zmiany. Ul. Szkolna 3, 77-400 Złotów, tel. (067) 265 01 85, fax.(67) 265 01 90 Małgorzata Chołodowska NKJO w Złotowie Funkcjonowanie kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów języków obcych. Stan obecny,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wacław Jarmołowicz Dawid Piątek ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wprowadzenie Celem opracowania jest ogólna charakterystyka przemian w tym przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PROJEKTU. Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG

PREZENTACJA PROJEKTU. Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG 1 PREZENTACJA PROJEKTU Grzegorz Grześkiewicz - PTE Robert Lauks - WSG 2 Projekt Przedsiębiorczość akademicka skuteczny transfer wiedzy Realizowany przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Bydgoszczy w partnerstwie

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Załącznik nr 1 do uchwały Nr 24/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 roku Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Badanie potrzeb dotyczących inicjatyw promujących postawy przedsiębiorcze i wspierających rozwój przedsiębiorczości

Badanie potrzeb dotyczących inicjatyw promujących postawy przedsiębiorcze i wspierających rozwój przedsiębiorczości 2010 Badanie potrzeb dotyczących inicjatyw promujących postawy przedsiębiorcze i wspierających rozwój przedsiębiorczości STRESZCZENIE Zamawiający: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ul. Pańska 81/83

Bardziej szczegółowo

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Katowice 2006 Spis treści Wstęp 9 Rozdział I Rola i pozycja kobiet na rynku

Bardziej szczegółowo

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE I. MISJA 1. Wydział Zarządzania WSEiZ w Warszawie kieruje ofertę kształcenia do osób, pragnących

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013

Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013 Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013 Spotkanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

7. Kierunkowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów obszarowych. Kierunkowe efekty kształcenia

7. Kierunkowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów obszarowych. Kierunkowe efekty kształcenia 1. Nazwa kierunku: SOCJOLOGIA 2. Stopień studiów: pierwszy 3. Profil: ogólnoakademicki 4. Obszar: nauki społeczne 5. Sylwetka absolwenta Absolwent posiada ogólną wiedzę o rodzajach struktur, więzi i instytucji

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR R - 0000 17/14. SENATU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 24 kwietnia 2014 r.

UCHWAŁA NR R - 0000 17/14. SENATU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 24 kwietnia 2014 r. UCHWAŁA NR R - 0000 17/14 SENATU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie zatwierdzenia efektów kształcenia dla kierunku studiów Logistyka (drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO

REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO Załącznik do uchwały nr 463 Senatu UZ z 29.04.2015r. REGULAMIN CENTRUM PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I TRANSFERU TECHNOLOGII UNIWERSYTETU ZIELONOGÓRSKIEGO 1. Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF.

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Gdańsk This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Dlaczego przemysły kreatywne są ważne? Sektory kreatywne mają wymierny wpływ na poziom rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

FORMOWANIE POSTAW PRZEDSIĘBIORCZYCH W SYSTEMIE KSZTAŁCENIA

FORMOWANIE POSTAW PRZEDSIĘBIORCZYCH W SYSTEMIE KSZTAŁCENIA FORMOWANIE POSTAW PRZEDSIĘBIORCZYCH W SYSTEMIE KSZTAŁCENIA dr Krzysztof Pawłowski Wyższa Szkoła Biznesu-NLU w Nowym Sączu Katowice 19.06.2007 Jak zapewnić najwyższy poziom studentów kończących uczelnię?

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów Programy Unijne w Turystyce i Rekreacji 6 5

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów Programy Unijne w Turystyce i Rekreacji 6 5 kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów Programy Unijne w Turystyce i Rekreacji 6 5 Kierunek Turystyka i Rekreacja Poziom kształcenia II stopień Rok/Semestr I/1 Typ przedmiotu (obowiązkowy/fakultatywny)

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programowej Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Public Disclosure of Student Learning Form

Public Disclosure of Student Learning Form International Assembly for Collegiate Business Education Public Disclosure of Student Learning Form Institution: Academic Business Unit: WYŻSZA SZKOŁA BANKOWA W POZNANIU WYDZIAŁ FINANSÓW I BANKOWOŚCI Academic

Bardziej szczegółowo

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA)

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) wiemy, jak połączyć naukę z biznesem PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) Wielkopolska Platforma Innowacyjna (WPI) Kontekst

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim dr Michał Klepka Współpraca - formy Nieformalne spotkania Praktyki studenckie Zamawiane prace

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 ZAKRES NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Maria Tomaszewska Akademia Leona Koźmińskiego 16 grudnia 2010 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na studiach wyższych. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ

Program kształcenia na studiach wyższych. Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ Program kształcenia na studiach wyższych Nazwa Wydziału Nazwa kierunku studiów Określenie obszaru kształcenia/obszarów kształcenia, z których został wyodrębniony kierunek studiów, dla którego tworzony

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH

PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH PROGRAM KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU STUDIÓW WYŻSZYCH NAZWA WYDZIAŁU: ZARZĄDZANIA I EKONOMII NAZWA KIERUNKU: EUROPEISTYKA POZIOM KSZTAŁCENIA: studia pierwszego stopnia (studia pierwszego stopnia, studia drugiego

Bardziej szczegółowo

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3 Od wstępnej koncepcji do biznesplanu Blok 3 1 Od wstępnej koncepcji do biznes planu Agenda - zakres pojęcia biznes plan Definicje - co to jest biznes plan Funkcje - zastosowania i odbiorcy biznes planu

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku Uchwała Nr 69 /2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 31 maja 2012 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunku zarządzanie na poziomie drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ. nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne

PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ. nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów /semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r.

Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów pierwszego stopnia na kierunku finanse i rachunkowość prowadzonych na

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego NOWOCZESNY UNIWERSYTET - kompleksowy program wsparcia dla doktorantów i kadry dydaktycznej Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego,

Bardziej szczegółowo

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników

Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników 2010 Inteligentne organizacje zarządzanie wiedzą i kompetencjami pracowników Paulina Zadura-Lichota Zespół Przedsiębiorczości Warszawa, styczeń 2010 r. Pojęcie inteligentnej organizacji Organizacja inteligentna

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2014/2015

Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2014/2015 Program kształcenia na Studiach Doktoranckich Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w roku 201/2015 Wydział Zarządzania UW posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dwóch dyscyplinach:

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/16 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny Studia

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

www.forumrynkupracy.com.pl.

www.forumrynkupracy.com.pl. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. www.forumrynkupracy.com.pl. Konferencja 22.09.11, Wrocław imię, nazwisko prelegenta: Zenon Matuszko

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. OKLADKA Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To

Bardziej szczegółowo

ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM

ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM ZREFORMOWANY SYSTEM NAUCZANIA JĘZYKÓW OBCYCH NA LEKTORATACH NA UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM Rok akademicki 2002/2003 jest drugim rokiem reformy nauczania języków obcych na lektoratach na Uniwersytecie Warszawskim.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Screening i ranking technologii

Screening i ranking technologii Screening i ranking technologii Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Screening i ranking Selekcja idei, technologii, opcji, możliwości, rynków, Na wczesnych etapach rozwoju przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA I PROCESY INWESTOWANIA

ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA I PROCESY INWESTOWANIA 1.1.1 Rozwój przedsiębiorstwa i procesy inwestowania I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA I PROCESY INWESTOWANIA Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju i finansowania nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce

Strategia rozwoju i finansowania nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce Materiał przygotowany przez KSN NSZZ Solidarność na WZD Katowice 14 16.06.2012 Propozycja do dyskusji opracowana pod kier. M. Sapor Strategia rozwoju i finansowania nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2

II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2 II. Różne rodzaje przedsiębiorczości CZĘŚĆ. 2 Przedsiębiorczość dynamiczna i innowacyjna 2 Przedsiębiorczość innowacyjna 3 Przedsiębiorczość high-tech Sektory czy firmy high-tech? Poziom innowacyjności.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz

Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją. dr Violetta Florkiewicz Strategia EUROPA 2020 i wyzwania stojące przed edukacją dr Violetta Florkiewicz Strategia Europa 2020 Jest to unijna strategia wzrostu do 2020 roku. Jej celem jest osiągnięcie wzrostu gospodarczego, który

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU NA LATA 2012-2020

STRATEGIA ROZWOJU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU NA LATA 2012-2020 Załącznik do Uchwały Nr 106/12 Senatu PWSZ we Włocławku z dnia 26.06.2012r. STRATEGIA ROZWOJU PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ WE WŁOCŁAWKU NA LATA 2012-2020 1 Wizja Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa

Bardziej szczegółowo

Dostrzec i aktywizować możliwości, energię, talenty realizacja projektu DiAMEnT jako systemu opieki nad uczniem zdolnym w województwie małopolskim

Dostrzec i aktywizować możliwości, energię, talenty realizacja projektu DiAMEnT jako systemu opieki nad uczniem zdolnym w województwie małopolskim Dostrzec i aktywizować możliwości, energię, talenty realizacja projektu DiAMEnT jako systemu opieki nad uczniem zdolnym w województwie małopolskim dr Krzysztof Głuc Wyższa Szkoła Biznesu National-Louis

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA. Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości!

INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA. Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości! Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Wartość dla uczelni - - wiedza dla przedsiębiorczości! (dokument do konsultacji) Warszawa 2008 W nowoczesnym społeczeństwie

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy wyzwania, potrzeby, możliwości

Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy wyzwania, potrzeby, możliwości Panel Edukacja Jak dostosować szkolnictwo zawodowe do oczekiwań i wymagań rynku pracy? Szkolnictwo zawodowe a rynek pracy wyzwania, potrzeby, możliwości Ireneusz Jabłoński Centrum im. Adama Smitha Warszawa,

Bardziej szczegółowo