Tytuł oryginału: Eyewitnessing: The Uses of Images as Historical Evidence

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tytuł oryginału: Eyewitnessing: The Uses of Images as Historical Evidence"

Transkrypt

1

2

3

4

5 Seria: Historiai Recenzenci Redaktor naukowy dr hab. Ewa Domańska, prof. UAM prof. dr hab. Krzysztof Zamorski dr Piotr Witek Projekt okładki Jadwiga Burek Na okładce: Diego Rodriguez de Silva y Velazquez ( ), Panny dworskie, ok (olej na płótnie), Prado, Madrid, Spain/ Giraudon/ The Bridgeman Art Library Tytuł oryginału: Eyewitnessing: The Uses of Images as Historical Evidence Eyewitnessing: The Uses of Images as Historical Evidence by Peter Burke was first published by Reaktion Books, London, 2001 Copyright Peter Burke 2001 Peter Burke, Interrogating the Eyewitness, Cultural and Social History, Volume 7, Issue 4, pp , The Social History Society Published by Berg, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc Copyright for Polish Translation and Edition by Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2012 All rights reserved Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. Podręcznik akademicki dotowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , , fax Dystrybucja: tel , tel./fax tel. kom , Konto: PEKAO SA,

6 Pamięci Boba Scribnera

7

8 Spis treści Przedmowa i podziękowania... 9 Spis ilustracji Wprowadzenie do wydania polskiego: Przesłuchując naocznego świadka Wprowadzenie: świadectwo obrazów Fotografie i portrety Ikonografia i ikonologia Święte i nadprzyrodzone Władza i protest Kultura materialna przez pryzmat obrazów Wizerunki społeczeństwa Stereotypy Innego Narracje wizualne Od świadka do historyka Poza ikonografię? Historia kulturowa obrazów Przypisy Bibliografia Źródła fotografii Indeks

9

10 Przedmowa i podziękowania Pewien chiński malarz bambusów miał usłyszeć od swojego kolegi, że drzewo bambusowe powinno się studiować przez wiele dni, a malować przez kilka minut. Niniejszą książkę napisałem w stosunkowo krótkim czasie, lecz początki mojego zainteresowania prezentowanym w niej tematem sięgają przeszło 30 lat wstecz. Badając wówczas narodziny pojęcia anachronizmu w kulturze europejskiej, zdałem sobie sprawę, że o ile teksty nie muszą nasuwać pytania o to, czy przeszłość jest odległa w czasie, o tyle malarze owej kwestii nie mogli pominąć i musieli zdecydować, czy dajmy na to Aleksandra Wielkiego sportretować w stroju epoki sobie współczesnej, czy też inaczej. Niestety, seria, w której został wówczas opublikowany mój tekst, nie była opatrzona ilustracjami. Od owego czasu miałem wiele sposobności do wykorzystywania obrazów jako świadectwa historycznego, a nawet prowadziłem na ten temat wykłady dla studentów pierwszego roku Uniwersytetu w Cambridge. Z tych zajęć, opracowanych i prowadzonych we współpracy z nieodżałowanej pamięci Bobem Scribnerem, narodziła się niniejsza książka. Należy ona do serii, której Bob był współredaktorem. Mieliśmy nadzieję, że podobną pracę napiszemy wspólnie. Dziś dedykuję ją jego pamięci. Pragnę podziękować mojej żonie Marii Lúcii, która uzmysłowiła mi znaczenie określenia: mój najlepszy krytyk, Stephenowi Bannowi i Royowi Porterowi za konstruktywne komentarze do pierwszej wersji niniejszej książki, a także José Garcíi Gonzálezowi za zwrócenie mojej uwagi na rozważania Diega de Saavedra Fajarda o jeździeckiej metaforze polityki.

11

12 Spis ilustracji 1 Eugène Delacroix, szkic obrazu Kobiety algierskie, ok. 1832, akwarela ze śladami grafitu, Luwr, Paryż Constantin Guys, szkic akwarelowy przedstawiający sułtana udającego się do meczetu, 1854, kolekcja prywatna John White, Szkic wioski Secoton w stanie Wirginia, ok , British Museum, Londyn Robert Capa, Padający żołnierz, 1936, fotografia Timothy O Sullivan (negatyw) i Alexander Gardner (pozytyw), Żniwo śmierci, lipiec 1863, Gettysburg (A Harvest of Death, Gettysburg, July, 1863), plansza 36 ze Szkicownika Gardnera ze zdjęciami z wojny (Gardner s Photographic Sketch Book of the War), 2 tomy (Washington, DC ) Thomas Gainsborough, Pani Philip Thicknesse, z domu Anne Ford (Mrs. Philip Thicknesse, née Anne Ford), 1760, olej na płótnie, Cincinatti Art Museum Joshua Reynolds, Lord Heathfield, gubernator Gibraltaru (Lord Heathfield, Governor of Gibraltar), 1787, olej na płótnie, National Gallery, Londyn Joseph-Siffréde Duplessis, Ludwik XVI w szatach koronacyjnych (Louis XVI en costume de sacre), ok , olej na płótnie, Musée Carnavalet, Paryż François Girard, akwatinta według oficjalnego portretu Ludwika Filipa pędzla Louisa Hersenta (oryginał wystawiony w 1831 roku, zniszczony w 1848 roku), Bibliothèque Nationale de France, Paryż Detal ukazujący Merkurego i Gracje, Botticelli, Wiosna, ok. 1482, tempera na drewnie, Galleria degli Uffizi, Florencja Tycjan, Gwałt na Lukrecji, 1571, olej na płótnie, Fitzwilliam Museum, Cambridge Tycjan, Miłość niebiańska i miłość ziemska, 1514, olej na płótnie, Galleria Borghese, Rzym

13 Naoczność 13 Colin McCahon, Takaka dzień i noc, 1948, olej na płótnie naklejonym na desce, Auckland Art Gallery Toi o Tamaki, Nowa Zelandia Krucyfiks z Aaby, druga połowa XI wieku, powlekane miedzią, rzeźbione, drewniane zaplecze ołtarza, Nationalmuseet, Kopenhaga Krucyfiks, 1304, drewno, Kościół Najświętszej Marii Panny na Kapitolu, Kolonia Wotum w imieniu syna rzeźnika, 14 marca 1853, olej na płótnie, Notre-Dame de Consolation, Hyères Zdjęcie z Krzyża, XVI wiek, deska, San Giovanni Decollato, Rzym Lucas Cranach Starszy, para drzeworytów z Passional Christi und Antichristi (Wittenberga: J. Grunenberg, 1521) Hans Baldung Grien, Luter jako mnich z aureolą i gołębicą, detal z drzeworytu w: Acta et res gestae... in comitis principum Wormaciae (Strasbourg: J. Schott, 1521), British Library, Londyn Eugène Delacroix, Wolność wiodąca lud na barykady, , olej na płótnie, Luwr, Paryż Frédéric Auguste Bartholdi, Statua Wolności, Nowy Jork, Chińska statua bogini demokracji, 1989, gips, Plac Tiananmen, Pekin (zniszczona) Diego Rivera, Cukrownia (1923), z cyklu fresków Kosmografia współczesnego Meksyku, Ministerstwo Edukacji (Dziedziniec Pracy), Mexico City Posąg cesarza Oktawiana Augusta (63 p.n.e. 14 n.e), kamień, Museo Gregoriano Profano, Rzym Posąg cesarza Marka Aureliusza ( n.e.), brąz, Muzeum Kapitolińskie, Rzym Nicolas Arnoult, rycina przedstawiająca (niezachowany do dziś) posąg Ludwika XIV dłuta Martina Desjardins, ok. 1686, niegdyś stojący na Place des Victoires w Paryżu Jacques-Louis David, Cesarz Napoleon w swoim gabinecie w Tuileries, 1812, olej na płótnie, National Gallery of Art, Washington, DC Mussolini podczas biegu po plaży w Riccione, lata trzydzieste XX wieku, fotografia Władimir Sierow, Chłopi z prośbą u Lenina, 1950, olej na płótnie, Galeria Trietiakowska, Moskwa

14 Spis ilustracji 30 Hubert Lanziger, Chorąży, lata trzydzieste XX wieku (?), olej na płótnie, US Army Art Collection, Washington, DC Borys Karpow, Portret Stalina, 1949, olej na płótnie, lokalizacja nieznana Richard Westmacott, Charles James Fox, , brąz, Bloomsbury Square, Londyn Jean-Baptiste Debret, Petit Moulin à Sucre portative (prasa do wyciskania soku z trzciny cukrowej), akwatinta z Voyage pittoresque et historique au Brésil (Paryż, ) Rycina przedstawiająca zecernię w drukarni (Imprimerie), z Receuil des planches (1762), Encyclopédie (Paryż, ) Vittore Carpaccio, Cud Krzyża Świętego na moście Rialto, ok. 1496, olej na płótnie, Galleria dell Accademia, Wenecja Gerrit Adriaensz. Berckheyde, Zakole kanału Herengracht, Amsterdam, przed 1685 (?), rysunek lawowany tuszem chińskim, Gemeentearchief, Amsterdam Claude-Joseph Vernet, Port La Rochelle, 1763, olej na płótnie, Luwr, Paryż Pieter de Hooch, Podwórze domu w Delft, 1658, olej na płótnie, National Gallery, Londyn Jan Steen, Nieporządne domostwo, 1668, olej na płótnie, Apsley House (The Wellington Museum), Londyn Johannes De Witt, Szkic wnętrza teatru Swan, Londyn, ok. 1596, Biblioteka Uniwersytetu w Utrechcie I.P. Hofmann, rycina przedstawiająca laboratoium chemiczne Justusa von Liebiga w Giessen, w: Das Chemiche Laboratorium der Ludwigs-Universität zu Giessen (Heidelberg, 1842) Vittore Carpaccio, Święty Augustyn w swojej pracowni, , olej i tempera na płótnie, Scuola di S. Giorgio degli Schiavoni, Wenecja Albrecht Dürer, Święty Hieronim w swojej pracowni, 1514, sztych G.M. Kraus (?), rycina przedstawiająca szezlong z pulpitem do pisania do kompletu, w: Journal des Luxus und des Moden (1799) Włoska reklama mydła z lat pięćdziesiątych XX wieku Fritz von Dardel, Pobudka w Orsie, 1893, rysunek lawowany Nordiska Museet, Sztokholm Pieter Jansz. Saenredam, Wnętrze kościoła świętego Bawona w Haarlemie, 1648, olej na desce, National Gallery of Scotland, Edynburg

15 Naoczność 48 Widok wnętrza nowej i przestronnej księgarni John s. Jewett & Co., Washington Street, numer 17, Boston, rycina w: Gleason s Pictorial, 2 grudnia Giovanni Battista Bertoni, drzeworyt przedstawiający muzeum Francesca Calzolariego, w: Benedetto Cerutti, Andrea Chiocco, Musaeum Francesci Calceolari Iunioris Veronensis (Werona, 1622) J.H.W. Tischbein, szkic przedstawiający J.W. von Goethego pogrążonego w lekturze przy oknie swojego rzymskiego mieszkania podczas pierwszej podróży do Włoch, ok. 1787, Goethe-Nationalmuseum, Weimar Joseph Wright ( z Derby ), Sir Brooke Boothby czytający Rousseau, 1781, olej na płótnie, Tate Britain, Londyn William Hogarth, Dzieci Grahamów, 1742, olej na płótnie, National Gallery, Londyn Zhang Zeduan, detal scenki ulicznej w Kaifengu, w: Święto wiosny nad rzeką, ręczny zwój, początek XII wieku, tusz i kolor na jedwabiu, Muzeum Pałacowe, Pekin Torii Kiyomasu, Uliczna sprzedawczyni książek, ok. 1717, ręcznie barwiona odbitka drzeworytnicza Miniatura z dzieła Akbarnāma ukazująca budynek Fatehpur Sikri, XVI wiek, Victoria & Albert Museum, Londyn Płaskorzeźba marmurowa przedstawiająca kobietę sprzedającą warzywa, II/III wiek n.e., Museo Ostiense, Rzym Emmanuel de Witte, Sprzedawczyni drobiu na targu w Amsterdamie, olej na desce, Nationalmuseum, Sztokholm Greckie malowidło wazowe w stylu czerwonofigurowym autorstwa malarza z Bolonii (floruit p.n.e.), ukazujące dwie młode dziewczyny, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork Dzieci, bądźcie grzeczne! Nicponi bowiem czeka straszliwa śmierć!, drzeworyt z wiejskiej szkoły, w: Nicolas-Edmé Rétif de la Bretonne, La Vie de mon père (Neufchâtel, Paryż, 1779) Abraham Bosse, Le Mariage à la Ville ( Ślub w mieście ), 1633, drzeworyt, British Museum, Londyn Louis Le Nain, Le repas des paysans ( Chłopski posiłek ), 1642, olej na płótnie, Luwr, Paryż Mariamna Dawidowa, Piknik w lesie koło Kamienki, lata dwudzieste XX wieku, akwarela, lokalizacja nieznana Dorothea Lange, Ubodzy zbieracze grochu w Kalifornii. Matka siedmiorga dzieci. Wiek: 32 lata. Nipomo, Kalifornia. Luty,

16 Spis ilustracji 64 Drzeworyt ukazujący tybetańskiego posła z różańcem, w: Jan Nieuhof, L Ambassade de la Compagnie Orientale des Provinces Unies vers l Empereur de la Chine (Leiden: J. de Meurs, 1665) Wyspa i lud odkryte przez chrześcijańskiego króla Portugalii tudzież jego poddanych, niemiecki drzeworyt ukazujący brazylijskich kanibali, ok. 1505, Bayerische Staatsbibliothek Munich Jean-Auguste-Dominique Ingres, Wielka odaliska, 1814, olej na płótnie, Luwr, Paryż Alberto Pasini, Scenka uliczna, Damaszek, olej na płótnie, Philadelphia Museum of Art Drzeworyt przedstawiający potwora, w: Wu Renchen, Shan-Hai-Jing. Guang. Zhu Pojemnik na proch strzelniczy z japońskim wyobrażeniem Portugalczyków, XVI wiek, Museu Nacional de Arte Antiga, Lizbona Nigeryjska płyta brązowa wyobrażająca dwóch szesnastowiecznych Portugalczyków, zbiory prywatne John Tenniel, Dwie siły, karykatura z Puncha, 29 października Drzeworyt wyobrażający wiedźmę, początek XIX wieku Pieter Breughel Starszy, Wesele chłopskie, ok. 1566, olej na płótnie, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń William Edward Kilburn, Wielki wiec czartystów na Kennington Common, 10 kwietnia 1848, dagerotyp, Windsor Castle, Berks Gerard ter Borch, Złożenie przysięgi ratyfikacji pokoju westfalskiego 15 maja 1648 roku, 1648, olej na miedzi, National Gallery, Londyn Récit Memorable du Siège de la Bastille, drzeworyt barwny, Bibliothèque Nationale de France, Paryż Huỳnh Công Út, Atak napalmem, 1972, fotografia Detal ukazujący śmierć króla Harolda w bitwie pod Hastings, tkanina z Bayeux, ok. 1100, Musée de la Tapisserie, Bayeux Fotos z filmu Gilla Pontecorva Bitwa o Algier (1966) Plakat filmu Bernarda Bertolucciego Wiek XX (Novecento) (1976) Jacob Ochtervelt, Uliczni muzycy w progu domostwa, 1665, olej na płótnie, The Art Museum, St. Louis Art Museum Augusto Stahl, Rua da Floresta, Rio de Janeiro, ok. 1865, druk techniką białkową, kolekcja prywatna

17

18 Przypisy Wprowadzenie do wydania polskiego: Przesłuchując naocznego świadka 1 Niniejszy esej po raz pierwszy ukazał się w tłumaczeniu hiszpańskim: Cómo interrogar a los testimonios visuales, [w:] Joan Lluís Palos, Diana Carrió-Invernizzi (red.), La historia imaginada: construcciones visuales del passado en la Edad Moderna (Barcelona, CEEH 2008), s Wstępne wersje tekstu były prezentowane jako wykłady i prace seminaryjne w Barcelonie, na Uniwersytecie Cambridge (Gonville College i Caius College), w Krusenberg Herrgaard (Szwecja), w Londynie (Tate Britain), w College Park Uniwersytetu Stanu Maryland oraz na Uniwersytecie w Uppsali. 2 Jonathan Brown, John Elliott, A Palace for a King (New Haven, CT, London 1980). 3 Serge Gruzinski, La guerre des images (Paris 1990); Peter Burke, The Fabrication of Louis XIV (New Haven, CT, London 1992). 4 Ivan Gaskell, Visual History, [w:] Peter Burke (red.), New Perspectives on Historical Writing, wydanie drugie (Cambridge 2001), s Frederick J. Duparc, Carel Fabritius (The Hague 2004). 6 W ostatnim czasie w języku szwedzkim ukazały się dwa omówienia tego zagadnienia: Lars M. Andersson, Lars Berggren, Ulf Zander (red.), Mer än tusen ord: Bilden och de historiska vetenskaperna (Lund 2001); Reine Rydén, Hur skall vi använda bilder?, Historisk Tidskrift, 126 (2006), s James Elkins, Visual Culture: A Sceptical Introduction (London 2003); Richard Howells, Visual Culture (Cambridge 2003). 8 Adolfo Mignemi, Lo sguardo e l immagine: La fotografia come documento storico (Turin 2003); Christian Delage, Vincent Guigueno, L historien et le film (Paris 2004); Tommy Gustafsson, Filmen som historisk källa, Historisk Tidskrift, 126 (2006), s Christian Delage, L image comme prevue: L expérience du procès de Nuremberg, Vingtième Siècle, 72 (2000), s ; tenże, La vérité par l image: De Nuremberg au process Milošević (Paris 2006). 10 Estado de São Paulo opisał wideo z 21 marca 2006 roku ukazujące naczelnika więzienia przyjmującego 20 tysięcy reali (9 sierpnia 2006), s. C8. 11 Praca Piyel Haldar, Law and the Evidential Image, Law Culture and the Humanities, 4 (2008), s , omawia ten przykład, by zilustrować, jak prawnicy badają obrazy w sądzie. 12 Jennifer Tucker, Nature Exposed: Photography as Eyewitness in Victorian Science (Baltimore, MD 2006). 13 Boris Kossoy, Realidades e Ficções na trama fotográfica (São Paulo 1999), s. 29. Haldar, Law, opisuje, jak prawnicy mogą wykorzystywać stop-klatki z materiałów wideo. 14 Kossoy, Realidades, s. 54; por. Philippe Dubois, El acto fotográfico, de la representación a la recepción (Barcelona 1986). 15 Peter Burke, The Renaissance, Individualism and the Portrait, History of European Ideas, 21 (1995), s Peter Burke, The Sense of Anachronism from Petrarch to Poussin, [w:] Chris Humphrey, W.M. Ormrod (red.), Time in the Medieval World (Woodbridge, Wielka Brytania 2001), s

19 Naoczność 17 Cynthia Hahn, Interpictoriality in the Limoges Chasses, [w:] Colum Hourihane (red.), Image and Belief (Princeton, NJ 1999), s ; taż, Portrayed on the Heart (Berkeley, CA 2001); William Johnstone, Interpictoriality: The Lives of Moses and Jesus in the Murals of the Sistine Chapel, [w:] A.G. Hunter, P.R. Davies (red.), Sense and Sensitivity (Sheffield 2002), s Werner Busch, Nachahmung als bürgerliches Kunstprinzip: Ikonographische Zitate bei Hogarth (Hildesheim, New York 1977); M. Rohlmann, Zitate flämischer Landschaftmotive in Florentiner Quattrocentomalerei, [w:] J. Poeschke (red.), Italienische Frührenaissance und nordeuropäisches Spätmittelalter (Munich 1993), s Margaret A. Rose, Parodie, Intertextualität, Interbildlichkeit (Bielefeld 2006). 20 Michael Baxandall, Painting and Experience in Fifteenth-Century Italy (Oxford 1972); Jonathan Crary, Techniques of the Observer: On Vision and Modernity in the Nineteenth Century (Cambridge, MA 1991); James A.W. Hefferman, Cultivating Picturacy: Visual Art and Verbal Interventions (Waco 2006). W tym miejscu pragnę podziękować Fernandowi Maríasowi za zwrócenie mojej uwagi na pracę Crary ego o reżimach wizualnych. Tego terminu wcześniej używał Christian Metz, a nieco później Martin Jay, Downcast Eyes: The Denigration of Vision in Twentieth-Century French Thought (Berkeley, CA 1993). 21 Gruzinski, La guerre; James F. Cahill, The Compelling Image: Nature and Style in Seventeenth-Century Chinese Painting (Cambridge, MA 1982). 22 Delage, Guigueno, L historien, s. 139 i nast. 23 Sergiu Celac, tłumacz ustny, cyt. w: John Sweeney, The Life and Evil Times of Nicolae Ceauşescu (London 1991), s Zob. ogólne omówienie: Laurent Gervereau, Une siècle de manipulations par l image (Paris 2000). 24 Zob. doniesienia brytyjskiej prasy z maja 2004 roku. 25 Luis Diéz del Corral, Velázquez, la Monarchia y Italia (Madrid 1979), s Gianfranco Contini, Varianti e altra linguistica (Turin 1970). 27 Richard Kagan (red.), Spanish Cities of the Golden Age: The Views of Anton van den Wyngaerde (Berkeley, CA 1989); Richard Kagan, Urban Images of the Hispanic World (New Haven, CT, London 2000), s , Börje Magnusson, Sweden Illustrated: Erik Dahlbergh s Suecia Antiqua et Hodierna as a Manifestation of Imperial Ambition, [w:] Allan Ellenius (red.), Baroque Dreams: Art and Cultural and Social History Vision in the Era of Greatness (Uppsala 2003), s Cesare de Seta, Massimo Ferretti, Alberto Tenenti, Città d Europa: Iconografia e vedutismo dal xv al xix secolo (Naples 1996); Wolfgang Behringer, Bernd Roeck (red.), Das Bild der Stadt in der Neuzeit, (Munich 1999). 30 Gottfried Boehm, Bildnis und Individuum: Über den Ursprung der Porträtmalerei (Munich 1985); Peter Burke, The Renaissance, Individualism and the Portrait, History of European Ideas, 21 (1995), s Klaske Muizelaar, Derek L. Phillips, Picturing Men and Women in the Dutch Golden Age (New Haven, CT, London 2003), s. 54, Diego Gambetta, La mafia siciliana (Turin 1992). 33 Friedrich Katz, The Life and Times of Pancho Villa (Stanford, CA 1998), s Wprowadzenie: świadectwo obrazów 1 Gordon Fyfe, John Law, On the Invisibility of the Visual, [w:] tychże (red.), Picturing Power (London 1988), s. 1 14; Roy Porter, Seeing the Past, Past and Present, CXVIII (1988), s ; Hans Belting, Likeness and Presence (1990: przekład ang. London 1994), s. 3; Ivan Gaskell, Visual History, [w:] Peter Burke (red.), New Perspectives on Historical Writing (1991: wyd. drugie, Cambridge 2000), s ; Paul Binski, Medieval Death: Ritual and Representation (London 1996), s

20 Przypisy 2 Raphael Samuel, The Eye of History, [w:] tegoż, Theatres of Memory, tom I (London 1994), s David C. Douglas, G.W. Greenaway (red.), English Historical Documents, (London 1953), s Francis Haskell, History and its Images (New Haven 1993), s , ; krytyk ten został przywołany w: Léon Lagrange, Les Vernet et la peinture au 18e siècle (wyd. drugie, Paris 1864), s Haskell, History, s. 9, 309, , 475, ; Burckhardt cyt. w: Lionel Gossman, Basel in the Age of Burckhardt (Chicago 2000), s ; na temat Huizingi por. Christoph Strupp, Johan Huizinga: Geschichtswissenschaft als Kulturgeschichte (Göttingen 1999), szczególnie s , 116, Frances A. Yates, Shakespeare s Last Plays (London 1975), s. 4; por. tenże, Ideas and Ideals in the North European Renaissance (London 1984), s , Robert M. Levine, Images of History: 19 th and Early 20 th Century Latin American Photographs as Documents (Durham, NC 1989). 8 Philippe Ariès, Un historien de dimanche (Paris 1980), s. 122; por. Michel Vovelle (red.), Iconographie et histoire des mentalités (Aix 1979); Maurice Agulhon, Marianne into Battle: Republican Imagery and Symbolism in France, (1979: tłumaczenie ang. Cambridge 1981). 9 William J.T. Mitchell (red.), Art and the Public Sphere (Chicago 1992), wprowadzenie. 10 Robert I. Rotberg, Theodore K. Rabb (red.), Art and History: Images and their Meanings (Cambridge 1988). 11 Gustaaf J. Renier, History, its Purpose and Method (London 1950). 12 Haskell, History, s. 7; Stephen Bann, Face-to-Face with History, New Literary History, XXIX (1998), s John Tagg, The Burden of Representation: Essays on Photographies and Histories (Amherst 1988), s ; Alan Trachtenberg, Reading American Photographs: Images as History, Mathew Brady to Walker Evans (New York 1989), s Erwin Panofsky, Early Netherlandish Painting (2 tomy, Cambridge, MA 1953); por. Linda Seidel, Jan van Eyck s Arnolfini Portrait: Stories of an Icon (Cambridge 1993); Ernst H. Gombrich, The Image and the Eye (London 1982), s Patricia F. Brown, Venetian Narrative Painting in the Age of Carpaccio (New Haven 1988), s. 5, Na temat tekstów zob. Marshall McLuhan, The Gutenberg Galaxy (Toronto 1962); por. Elizabeth Eisenstein, The Printing Press as an Agent of Change (2 tomy, Cambridge 1979). Odnośnie do obrazów wizualnych zob. William H. Ivins, Jr, Prints and Visual Communication (Cambridge, MA 1953); por. David Landau, Peter Parshall, The Renaissance Print (New Haven 1994), s Walter Benjamin, The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction (1936: tłumaczenie ang. w: Illuminations [London 1968], s ; por. Michael Camille, The Très Riches Heures: An Illuminated Manuscript in the Age of Mechanical Reproduction, Critical Inquiry, XVII ( ), s Edward H. Carr, What is History? (Cambridge 1961), s. 17. Wyd. pol.: Historia czym jest? Wykłady im. George a Macaulaya Trevelyana wygłoszone na uniwersytecie w Cambridge styczeń marzec 1961, tłum. Piotr Kuś, Poznań Fotografie i portrety 1 Francis, cyt. w: James Borchert, Alley Life in Washington: Family, Community, Religion and Folklife in an American City (Urbana 1980), s. 271; Roland Barthes, The Reality Effect (1968: tłumaczenie ang. w: The Rustle of Language, Oxford 1986, s ). 219

21 Naoczność 2 Roy E. Stryker, Paul H. Johnstone, Documentary Photographs, [w:] Caroline Ware (red.), The Cultural Approach to History (New York 1940), s ; F. J. Hurley, Portrait of a Decade: Roy Stryker and the Development of Documentary Photography (London 1972); Maren Stange, Symbols of Social Life: Social Documentary Photography in America, (Cambridge 1989); Alan Trachtenberg, Reading American Photographs: Images as History, Mathew Brady to Walker Evans (New York 1989), s John Tagg, The Burden of Representation: Essays on Photographies and Histories (Amherst 1988), s ; Stange, Symbols, s. 2, 10, 14 15, 18 19; Sarah Graham-Brown, Palestinians and their Society, : A Photographic Essay (London 1980), s Siegfried Kracauer, History: The Last Things before the Last (New York 1969), s ; por. Dagmar Barnouw, Critical Realism: History, Photography and the Work of Siegfried Kracauer (Baltimore 1994); Stryker, Johnstone, Photographs. 5 Raphael Samuel, The Eye of History, [w:] tegoż, Theatres of Memory, tom I (London 1994), s , na s Trachtenberg, Reading, s , ; Caroline Brothers, War and Photography: A Cultural History (London 1997), s ; Michael Griffin, The Great War Photographs, [w:] B. Brennen, H. Hardt (red.), Picturing the Past (Urbana 1999), s , s ; Tagg, The Burden, s Paul Thompson, Gina Harkell, The Edwardians in Photographs (London 1979), s. 12; John Ruskin, The Cestus of Aglaia ( : wznowienie w: tegoż: Works, vol. XIX [London 1905], s. 150); M.D. Knowles, Air Photography and History, [w:] J.K.S.St. Joseph (red.), The Uses of Air Photography (Cambridge 1966), s David Smith, Courtesy and its Discontents, Oud-Holland C (1986), s. 2 34; Peter Burke, The Presentation of Self in the Renaissance Portrait, [w:] tegoż, Historical Anthropology of Early Modern Italy (Cambridge 1987), s ; Richard Brilliant, Portraiture (London 1991). 9 Erving Goffman, The Presentation of Self in Everyday Life (New York 1958); przykłady angielskie zaczerpnięto z: Desmond Shawe-Taylor, The Georgians: Eighteenth-Century Portraiture and Society (London 1990). 10 Julia Hirsch, Family Photographs: Content, Meaning and Effect (New York 1981), s Michael Marrinan, Painting Politics for Louis Philippe (New Haven 1988), s J. Brian Harley, Deconstructing the Map (1989: wznowienie w: T.J. Barnes, James Duncan (red.), Writing Worlds [London 1992], s ). Por. Jürgen Schulz, Jacopo Barbari s View of Venice: Map Making, City Views and Moralized Geography, Art Bulletin, LX (1978), s Ruth B. Yeazell, Harems of the Mind: Passages of Western Art and Literature (New Haven 2000). 14 Jan Bialostocki, The Image of the Defeated Leader in Romantic Art (1983: wznowienie w tegoż: The Message of Images (Vienna 1988), s [wyd. pol. Jan Białostocki Pokonany bohater w sztuce romantyzmu, Twórczość 1980, t. 36, nr 11 (przyp. tłum.)]; Arnold Hauser, The Social History of Art (2 tomy, London 1951) [wyd. pol. Arnold Hauser, Społeczna historia sztuki i literatury, tłum. Janina Ruszczycówna, posłowie Juliusz Starzyński, Warszawa 1974 (przyp. tłum.)]; por. krytykę autorstwa Ernesta H. Gombricha, The Social History of Art (1953; wznowienie w Meditations on a Hobby Horse [London 1963], s ). 15 Keith Thomas, Man and the Natural World (London 1983), s Carlo Ginzburg, Clues: Roots of an Evidential Paradigm (1978: wznowienie w tegoż: Myths, Emblems, Clues [London 1990], s ). 17 Ivan Lermolieff (Giovanni Morelli), Kunstkritische Studien über italienische Malerei (3 tomy, Leipzig ), szczególnie tom I, s ; por. Hauser, Social History, s , oraz Ginzburg, Clues, s ; Aby Warburg, The Renewal of Pagan Antiquity (1932: tłumaczenie ang. Los Angeles 1999). 18 Siegfried Kracauer, History of the German Film (1942: wznowienie w tegoż: Briefwechsel (red.) V. Breidecker [Berlin 1996], s ). 220

22 Przypisy 2. Ikonografia i ikonologia 1 Erwin Panofsky, Early Netherlandish Painting (2 tomy, Cambridge, MA 1953); Eddy de Jongh Realism and Seeming Realism in Seventeenth-Century Dutch Painting, (1971: tłumaczenie ang. w: Wayne Franits (red.), Looking at Seventeenth-Century Dutch Art: Realism Reconsidered [Cambridge 1997], s ); tenże, The Iconological Approach to Seventeenth-Century Dutch Painting, [w:] Franz Grijzenhout, Henk van Veen (red.), The Golden Age of Dutch Painting in Historical Perspective (1992: tłumaczenie ang. Cambridge 1999), s Erwin Panofsky, Studies in Iconology (New York 1939), s Ernest H. Gombrich, Aims and Limits of Iconology, [w:] tegoż, Symbolic Images (London 1972), s. 1 25, szczególnie s. 6; de Jongh, Approach. Por. Robert Klein, Considérations sur les fondements de l iconographie (1963: wznowienie w: La Forme et l intelligible [Paris 1970], s ). 4 Panofsky, Iconology, s ; Edgar Wind, Pagan Mysteries in the Renaissance (1958: wydanie drugie Oxford 1980), s Aby Warburg, The Renewal of Pagan Antiquity (1932: tłumaczenie ang. Los Angeles, 1999), s Charles Hope, Artists, Patrons and Advisers in the Italian Renaissance, [w:] Guy F. Lytle, Stephen Orgel (red.), Patronage in the Renaissance (Princeton 1981), s Ernest H. Gombrich, In Search of Cultural History (Oxford 1969); K. Bruce McFarlane, Hans Memling (Oxford 1971). 8 Ronald Paulson, Emblem and Expression (London 1975); Denis Cosgrove, Stephen Daniels (red.), The Iconography of Landscape (Cambridge 1988). 9 Simon Schama, Landscape and Memory (London 1995). 10 Barbara Novak, Nature and Culture: American Landscape and Painting (1980: wydanie poprawione, New York 1995). 11 R. Etlin (red.), Nationalism in the Visual Arts (London 1991); Jonas Frykman, Orvar Löfgren, Culture Builders: A Historical Anthropology of Middle-Class Life (1979: tłumaczenie ang. New Brunswick 1987), s ; Albert Boime, The Unveiling of the National Icons (Cambridge 1994). 12 David Matless, Landscape and Englishness (London 1998). 13 Hugh Prince, Art and Agrarian Change, , [w:] Cosgrove, Daniels, Iconography, s Keith Thomas, Man and the Natural World (London 1983); Ann Bermingham, Landscape and Ideology: The English Rustic Tradition, (London 1986). 15 Stephen Daniels, The Political Iconography of Landscape, [w:] Cosgrove, Daniels, Iconography, s ; Martin Warnke, Political Landscape: The Art History of Nature (1992: tłumaczenie ang. London 1994), s ; Schama, Landscape. 16 Novak, Nature, s. 189; Nicholas Thomas, Possessions: Indigenous Art and Colonial Culture (London 1999), s Święte i nadprzyrodzone 1 Jean Wirth, L image médiévale: Naissance et développement (Paris 1989); Françoise Dunand, Jean-Michel Spieser, Jean Wirth (red.), L image et la production du sacré (Paris 1991). 2 Jean-Claude Schmitt, Ghosts in the Middle Ages (1994: tłumaczenie ang. Chicago 1998), s. 241; Luther Link, The Devil: A Mask without a Face (London 1995); Robert Muchembled, Une histoire du diable (12 e 20 e siècles) (Paris 2000). 3 Gaby Vovelle, Michel Vovelle, Vision de la mort et de l au-delà en Provence (Paris 1970), s Heinrich Zimmer, Myths and Symbols in Indian Art and Civilisation (1946: wydanie drugie, New York 1962), s ; Partha Mitter, Much Maligned Monsters: History of European Reactions to Indian Art (Oxford 1977). 221

Spis treści. Przedmowa... 9. Czas przemiany 1861 1876

Spis treści. Przedmowa... 9. Czas przemiany 1861 1876 Recenzenci: prof. dr hab. Lucyna Aleksandrowicz prof. dr hab. Elżbieta Oleksy prof. dr hab. Izabella Rusinowa Redaktor prowadzący: Agnieszka Szopińska Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki:

Bardziej szczegółowo

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989

The Lights of Chartres Eustachy Kossakowski, 1983-1989 Eustachy Kossakowski, 1983-1989 dimensions: 40 x 29 cm technique: 12 color prints on Hahnemuhle Photo Rag 308 g/m² paper made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN

Bardziej szczegółowo

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS

MATEUSZ SZCZYPIŃSKI EDUCATION SOLO EXHIBITIONS SELECTED GROUP EXHIBITIONS ART FAIRS ACHIEVEMENTS Mateusz Szczypiński / bio MATEUSZ SZCZYPIŃSKI Born in 1984 in Piekary Śląskie, lives ans works in Cracow. Mateusz Szczypiński, author of collages and oil paintings, serves anew the patterns that have already

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA/OBRAZY/PLAKATY (ATh S)

GRAFIKA/OBRAZY/PLAKATY (ATh S) GRAFIKA/OBRAZY/PLAKATY (ATh S) Brecht Bertold, L Opera de quat sous / Bertold Brecht; Marionetteatem de Stockholm; jeudi 26, mars 20; Thonon Maison des Arts & Loisirs Plakat spektaklu teatralnego - dwubarwny,

Bardziej szczegółowo

UMCS, English Institute, BA Courses 2015-16

UMCS, English Institute, BA Courses 2015-16 UMCS, English Institute, BA Courses 2015-16 Course title in English Course title in Polish Year of studies Grammar Grammar Vocabulary Practice and Text Analysis Vocabulary Practice and Text Analysis Vocabulary

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI LICEUM PLASTYCZNE W.. PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 180 minut STYCZEŃ ROK 2012 Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz zawiera 13 stron (zadania 1 12).

Bardziej szczegółowo

510 Contributors. of Cracow, Poland.

510 Contributors. of Cracow, Poland. Autorzy tomu BŁASZCZYK Piotr, dr hab., profesor Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, kierownik Katedry Dydaktyki i Podstaw Matematyki, Instytut Matematyki UP. E-mail: pb@up.krakow.pl BOŻEK Hubert, doktorant

Bardziej szczegółowo

W imieniu Polski Walczącej

W imieniu Polski Walczącej Pisarski i publicystyczny dorobek Korbońskiego otwiera trylogia, W imieniu Kremla i W imieniu Polski Walczącej. Tom po raz pierwszy opublikował w ramach Biblioteki Kultury Instytut Literacki w Paryżu w

Bardziej szczegółowo

Formularz cenowy. Cena jednostkowa. Wydawnictwo. Lp. Ilość Cena netto. Cena. 1. A. Davies, The handbook of applied linguistics BLACKWELL 2

Formularz cenowy. Cena jednostkowa. Wydawnictwo. Lp. Ilość Cena netto. Cena. 1. A. Davies, The handbook of applied linguistics BLACKWELL 2 DA/MB/-232 232-40/14 Załącznik nr 3 Formularz cenowy Lp. Autor Tytuł Wydawnictwo Cena jednostkowa Ilość Cena netto 1. A. Davies, The handbook of applied linguistics BLACKWELL 2 C. Elder 2. J. Holmes, The

Bardziej szczegółowo

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru 1.Jakiego koloru szatę miał na sobie Stefan Batory w obrazie Marcina Kobera pt.,,portret Stefana Batorego? a)

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Historia literatury brytyjskiej. 2. KIERUNEK: filologia, specjalność filologia angielska

Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Historia literatury brytyjskiej. 2. KIERUNEK: filologia, specjalność filologia angielska Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Historia literatury brytyjskiej 2. KIERUNEK: filologia, specjalność filologia angielska 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR

Bardziej szczegółowo

KONTAKTY I WYJAZDY ZAGRANICZNE PROF. HELENY WIĘCKOWSKIEJ

KONTAKTY I WYJAZDY ZAGRANICZNE PROF. HELENY WIĘCKOWSKIEJ Aleksandra Brzozowska KONTAKTY I WYJAZDY ZAGRANICZNE PROF. HELENY WIĘCKOWSKIEJ "Helena Więckowska - kobieta polska w nauce Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego 10.IV.2014 Poszerzało to nasze horyzonty Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

PRZELICZ TO NA PIENIĄDZE. Darmowy fragment www.bezkartek.pl

PRZELICZ TO NA PIENIĄDZE. Darmowy fragment www.bezkartek.pl PRZELICZ TO NA PIENIĄDZE W serii Recepta na biznes Jeffrey J. Fox napisał następujące książki: 1. Jak zostać mistrzem marketingu, czyli o zasadach, dzięki którym dzwoni kasa 2. Jak zarobić duże pieniądze

Bardziej szczegółowo

Poised between two cultures and enjoying every minute of it... Kohena Mercer

Poised between two cultures and enjoying every minute of it... Kohena Mercer Yinka Shonibare page 3 Urodził się w Londynie, w 1962 roku. W wieku 3 lat przeprowadził się do Lagos w Nigerii. Powrót do Londynu związany był z podjęciem studiów artystycznych najpierw na Byam Shaw College

Bardziej szczegółowo

2. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych (jeśli obowiązują):

2. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych (jeśli obowiązują): WYŻSZA SZKOŁA UMIEJĘTNOŚCI SPOŁECZNYCH SYLABUS PRZEDMIOTU I. Informacje ogólne 1. Nazwa przedmiotu: Historia sztuki 2. Rodzaj przedmiotu obowiązkowy. 3. Poziom i kierunek studiów: st. niestacjonarne I

Bardziej szczegółowo

WYMIANA STUDENCKA - PROGRAM LLP ERASMUS 2011/2012 LISTA UCZELNI PARTNERSKICH KIERUNEK ARCHITEKTURA I URBANISTYKA

WYMIANA STUDENCKA - PROGRAM LLP ERASMUS 2011/2012 LISTA UCZELNI PARTNERSKICH KIERUNEK ARCHITEKTURA I URBANISTYKA WYMIANA STUDENCKA - PROGRAM LLP ERASMUS 2011/2012 LISTA UCZELNI PARTNERSKICH KIERUNEK ARCHITEKTURA I URBANISTYKA Amsterdam, Holandia UCZELNIA: Hogeschool van Amsterdam, ILOŚĆ MIEJSC: 5 Uwaga! Koszty utrzymania

Bardziej szczegółowo

Przedmiot Etap Poziom Wariant Uwagi

Przedmiot Etap Poziom Wariant Uwagi Podręcznik Autorzy Wydawca Przedmiot Etap Poziom Wariant Uwagi Ciekawa biologia Część 2 Podręcznik Kłos Ewa, Kofta Wawrzyniec, Kukier-Wyrwicka Mariola ISBN: 9788302122897 EAN: 9788302122897 nr dopuszczenia

Bardziej szczegółowo

2. Tezeusz wyzwalający dzieci Ateny (Pompeje), Neapol, Museo Archeologico

2. Tezeusz wyzwalający dzieci Ateny (Pompeje), Neapol, Museo Archeologico 1. Tezeusz wyzwalający dzieci Ateny (Herkulanum), Neapol, Museo Archeologico Nazionale (fot. za: R. Bianchi Bandinelli, Rome, le centre du pouvoir, Gallimard, Paris 1969). 2. Tezeusz wyzwalający dzieci

Bardziej szczegółowo

Program IDEAS czyli POMYSŁY

Program IDEAS czyli POMYSŁY Collegium Civitas Warszawa, 21.04.2013 Program IDEAS czyli POMYSŁY Wiesław Studencki Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk

Bardziej szczegółowo

Sztuka. Rozrywki. Sport

Sztuka. Rozrywki. Sport Sztuka. Rozrywki. Sport 1. 20th Century = XX wiek = 20. století = 20. század / [text and picture research Violetta Farina ; Pol. text Paweł Cichawa]. - Warszawa : Solis - Andrzej Koper [etc.], cop. 2009.

Bardziej szczegółowo

Kiriwina Malinowskiego. Wprowadzenie (fragmety) (przełożył Sławomir Sikora)

Kiriwina Malinowskiego. Wprowadzenie (fragmety) (przełożył Sławomir Sikora) ZOFIA GOŁUBIEW *** 11 ZBIGNIEW BENEDYKTOWICZ Od redakcji. Świadectwo fotografii pomiędzy i poza nauką i sztuką 13 "Cienie rzeczywistości rzucone na ekran zjawisk": Malinowski, Witkacy i fotografia (przełożyła

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo WAM Wyższa Szkoła Filozoficzno Pedagogiczna Ignatianum

Wydawnictwo WAM Wyższa Szkoła Filozoficzno Pedagogiczna Ignatianum 3 Stanisław Litak Historia wychowania Tom 1. Do Wielkiej Rewolucji Francuskiej Wydane III poszerzone i uzupełnione Wydawnictwo WAM Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum Kraków 2009 Wydanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 Introduction... 11

Spis treści. Wstęp... 9 Introduction... 11 Spis treści Wstęp... 9 Introduction... 11 CZĘŚĆ I Obszar filozoficzno-antropologiczny... 13 Zuzana Chanasová Antropologické výzvy súčasného pedagóga primárneho vzdelávania........ 15 Grzegorz Hołub Od

Bardziej szczegółowo

POMIJANE RODZAJNIKI ROZPOCZYNAJĄCE TYTUŁ

POMIJANE RODZAJNIKI ROZPOCZYNAJĄCE TYTUŁ POMIJANE RODZAJNIKI ROZPOCZYNAJĄCE TYTUŁ Rodzajniki, rozpoczynające tytuł, które mają być opuszczane przez systemy podczas wyszukiwania, pomijamy w sposób następujący: wskazując wskaźnikiem liczbę znaków

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: Historia literatury angielskiej i amerykańskiej 2. Kod przedmiotu: FA-3 3. Okres ważności karty: 2015-2018 4. Forma kształcenia:

Bardziej szczegółowo

AVANT, Special Issue, Vol. IV, No. 3/2013 www.avant.edu.pl/en

AVANT, Special Issue, Vol. IV, No. 3/2013 www.avant.edu.pl/en AVANT, Special Issue, Vol. IV, No. 3/2013 www.avant.edu.pl/en 355 AVANT, Special Issue, Vol. IV, No. 3/2013 www.avant.edu.pl/en AVANT, wol. IV, nr 3/2013 ISSN: 2082-6710 avant.edu.pl Wybrane najnowsze

Bardziej szczegółowo

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s dimensions: 38.5 x 28.5 cm technique: 12 black and white silver gelatin fiber prints made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN Each portfolio is numbered and signed

Bardziej szczegółowo

SZYMPANSY Z AZYLU FAUNA

SZYMPANSY Z AZYLU FAUNA Andrew Westoll SZYMPANSY Z AZYLU FAUNA O PRZETRWANIU I WOLI ŻYCIA Andrew Westoll Szympansy z azylu Fauna O przetrwaniu i woli życia Przełożyła Maria Zawadzka Wszelkie powielanie lub wykorzystanie niniejszego

Bardziej szczegółowo

2010 Doctoral (PhD) student, Academy of Fine Arts in Cracow 2004 09 MA degree in Painting, Academy of Fine Arts in Gdańsk

2010 Doctoral (PhD) student, Academy of Fine Arts in Cracow 2004 09 MA degree in Painting, Academy of Fine Arts in Gdańsk Ewa Juszkiewicz / bio EWA JUSZKIEWICZ Born on 3 September 1984 in Gdańsk. Lives and works in Cracow. Engaged in painting, drawing and animation art. Co-founder of vj-collective AAA Tanie Wizualki. Education

Bardziej szczegółowo

Encyklopedia Katolicka T. VI, VII, VIII, IX, X, XI cena: 50,00 zł/tom

Encyklopedia Katolicka T. VI, VII, VIII, IX, X, XI cena: 50,00 zł/tom Encyklopedia Katolicka T. VI, VII, VIII, IX, X, XI cena: 50,00 zł/tom 1. Graczyk Roman Konstytucja dla Polski Seria: Demokracja. Filozofia i Praktyka Kraków : Znak, 1997 Warszawa : Fundacja im. Stefana

Bardziej szczegółowo

STUDIA MEDIOZNAWCZE MEDIA STUDIES. Vol. 4 (39) 2009. Nr 4 (39) 2009. Warsaw 2009. Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego

STUDIA MEDIOZNAWCZE MEDIA STUDIES. Vol. 4 (39) 2009. Nr 4 (39) 2009. Warsaw 2009. Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego The Institute of Journalism of Warsaw University Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego MEDIA STUDIES STUDIA MEDIOZNAWCZE Vol. 4 (39) 2009 Nr 4 (39) 2009 Warsaw 2009 Warszawa 2009 SPIS TREŒCI

Bardziej szczegółowo

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA Elementy składowe sylabusu Opis Nazwa przedmiotu/modułu Teoria teatru lalek Kod przedmiotu PKA27 Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Sztuki Lalkarskiej

Bardziej szczegółowo

SQL i podstawy technologii relacyjnych baz danych Zadania dodatkowe

SQL i podstawy technologii relacyjnych baz danych Zadania dodatkowe SQL i podstawy technologii relacyjnych baz danych Zadania dodatkowe Baza danych Dane do zadań Ze strony www.testcoast.com pobierz plik rating.sql zawierający wyeksportowane dane bazy danych SQL w formacie

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY DYDAKTYCZNEJ DO ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH z języka angielskiego dla uczniów klasy V SP na rok szkolny 2014/2015

PLAN PRACY DYDAKTYCZNEJ DO ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH z języka angielskiego dla uczniów klasy V SP na rok szkolny 2014/2015 PLAN PRACY DYDAKTYCZNEJ DO ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH z języka angielskiego dla uczniów klasy V SP na rok szkolny 2014/2015 nauczyciel: mgr Romana Danak PROGRAM NAUCZANIA: Program nauczania języka angielskiego.

Bardziej szczegółowo

BAZY W DOSTĘPIE TESTOWYM W BIBLIOTECE UNIWERSYTECKIEJ KUL DO 3 LIPCA 2015 R.

BAZY W DOSTĘPIE TESTOWYM W BIBLIOTECE UNIWERSYTECKIEJ KUL DO 3 LIPCA 2015 R. BAZY W DOSTĘPIE TESTOWYM W BIBLIOTECE UNIWERSYTECKIEJ KUL DO 3 LIPCA 2015 R. Literary Reference Center Plus to obszerna pełnotekstowa baza literacka, zawiera szerokie spektrum informacji z prac encyklopedycznych,

Bardziej szczegółowo

B. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji Zdany egzamin wstępny na kierunek: grafika, specjalność: multimedia

B. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji Zdany egzamin wstępny na kierunek: grafika, specjalność: multimedia A. Informacje ogólne nazwa kursu prowadzący Historia i teoria sztuki Akademia Sztuki w Szczecinie Wydział Wydział Malarstwa i Nowych Mediów kierunek: grafika specjalność: multimedia poziom: 1. stopnia

Bardziej szczegółowo

MARZENA JAGIEŁŁO. hermeneutyka chleba powszedniego

MARZENA JAGIEŁŁO. hermeneutyka chleba powszedniego MARZENA JAGIEŁŁO hermeneutyka chleba powszedniego 1 MARZENA JAGIEŁŁO kom. 728 881 188 mjawa@o2.pl www.behance.net/mjawa Urodzona w Starachowicach. Ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. J. Szermentowskiego

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTECA NACIONAL DE ESPAÑA (Coleccion Digital) HISZPAŃSKA BIBLIOTEKA NARODOWA (Zbiory w wersji elektronicznej)

BIBLIOTECA NACIONAL DE ESPAÑA (Coleccion Digital) HISZPAŃSKA BIBLIOTEKA NARODOWA (Zbiory w wersji elektronicznej) BIBLIOTECA NACIONAL DE ESPAÑA (Coleccion Digital) HISZPAŃSKA BIBLIOTEKA NARODOWA (Zbiory w wersji elektronicznej) http://www.bne.es/eng/catalogues/coleccionesdigitales.htm Zawartość: Repozytorium uniwersalne

Bardziej szczegółowo

POLSKIE TOWARZYSTWO AFRYKANISTYCZNE

POLSKIE TOWARZYSTWO AFRYKANISTYCZNE POLSKIE TOWARZYSTWO AFRYKANISTYCZNE NR 39/2014 WARSZAWA SPIS TREŚCI In memoriam Profesor Władysław Filipowiak (1926 2014) Słowo o historii szczecińskiej afrykanistyki Jacek Łapott...............................................9

Bardziej szczegółowo

Lesson 1. Czytanka i s³ownictwo

Lesson 1. Czytanka i s³ownictwo Lesson 1 Czytanka i s³ownictwo The Parkers John Parker is forty-four. His wife Susan is forty. His son Bob is seventeen. His daughter Alice is fourteen and his daughter Mary is ten. John Parker ma czterdzieœci

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ W ROKU SZKOLNYM 2007/2008

REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ W ROKU SZKOLNYM 2007/2008 REGULAMIN WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA MŁODZIEŻY GIMNAZJALNEJ W ROKU SZKOLNYM 2007/2008 I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE 1. Konkurs przeznaczony jest dla uczniów gimnazjów kontynuujących naukę języka

Bardziej szczegółowo

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA Elementy składowe sylabusu Opis Nazwa przedmiotu/modułu Język angielski Kod przedmiotu PPA33 Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Sztuki Lalkarskiej Kierunek

Bardziej szczegółowo

realne, wirtualne - gra światów

realne, wirtualne - gra światów realne, wirtualne - gra światów przenikanie idei przestrzennych obrazów cyfrowych do świata realnego Małgorzata Stroka seminarium: Humanistyka i grafika komputerowa prof. J. Miziołek 2011/12 obrazy przestrzenne

Bardziej szczegółowo

KONKURS STYPENDIALNY ROK 2015/2016. Informacje: www.aps.edu.pl

KONKURS STYPENDIALNY ROK 2015/2016. Informacje: www.aps.edu.pl KONKURS STYPENDIALNY ROK 2015/2016 WYMAGANIA: BARDZO DOBRA ZNAJOMOŚĆ JĘZYKA ŚREDNIA OCEN Z OSTATNIEGO ROKU - co najmniej 4,0 CURRICULUM VITAE, LIST MOTYWACYJNY MILE WIDZIANE Potwierdzone informacje o osiągnięciach:

Bardziej szczegółowo

NAUKA JĘZYKÓW OBCYCH. JĘZYKOZNAWSTWO

NAUKA JĘZYKÓW OBCYCH. JĘZYKOZNAWSTWO NAUKA JĘZYKÓW OBCYCH. JĘZYKOZNAWSTWO WZ 007644-WZ BEC VANTAGE BEC Vantage Masterclass Upper Intermediate : Workbook with key / Ed. Nick Brieger Oxford : University Press, 2009. - 96 s. ; 30 cm. + CD ISBN

Bardziej szczegółowo

K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla uczniów gimnazjów - etap szkolny

K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla uczniów gimnazjów - etap szkolny kod pracy ucznia... pieczątka nagłówkowa szkoły K O N K U R S H I S T O R Y C Z N Y dla uczniów gimnazjów - etap szkolny Przemiany społeczno-gospodarcze, kulturowe, ideologiczne i polityczne w Polsce (Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2011. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50. Miejsce na naklejkę z kodem

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2011. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50. Miejsce na naklejkę z kodem Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY

Bardziej szczegółowo

Fra F n ra cja cj Andrzej Felski

Fra F n ra cja cj Andrzej Felski Francja Andrzej Felski Flaga i godło Informacje ogólne: Stolica: Paryż, Język urzędowy: francuski, Ustrój polityczny: demokracja, Waluta: euro, Liczba ludności: 65 586 000 osób Głowa państwa: prezydent

Bardziej szczegółowo

Reforma prawa autorskiego dla bibliotek. Raport z prac. Postulowane kierunki zmian ważne dla bibliotek cyfrowych

Reforma prawa autorskiego dla bibliotek. Raport z prac. Postulowane kierunki zmian ważne dla bibliotek cyfrowych Reforma prawa autorskiego dla bibliotek. Raport z prac. Postulowane kierunki zmian ważne dla bibliotek cyfrowych Barbara Szczepańska kwiecień 2013 Konferencja i3 2013 Kontekst ACTA i Kongres Wolności w

Bardziej szczegółowo

Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w

Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w Impresjonizm Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w atelier fotograficznym Nadara w 1874 roku. Prezentowane

Bardziej szczegółowo

TERMIN NADSYŁANIA ZGŁOSZEŃ/ ABSTRAKTÓW WIĘCEJ INFORMACJI NA: TERMIN KONFERENCJI KONTAKT ORGANIZATOR NAZWA

TERMIN NADSYŁANIA ZGŁOSZEŃ/ ABSTRAKTÓW WIĘCEJ INFORMACJI NA: TERMIN KONFERENCJI KONTAKT ORGANIZATOR NAZWA NAZWA Lingwokulturologia jako nowy paradygmat lingwistyki Linguistics Beyond And Within 2014 International Linguistics Conference in Lublin (LingBaW 2014) Idee i wartości w języku, historii i kulturze

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Obraz powielony - grafika w komunikacji wizualnej Rok akademicki: 2015/2016 Kod: HKL-2-205-KW-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Humanistyczny Kierunek: Kulturoznawstwo Specjalność: Komunikacja wizualna

Bardziej szczegółowo

Muzeum Pałac w Wilanowie - czerwona kamionka böttgerowska (wszystkie obiekty)

Muzeum Pałac w Wilanowie - czerwona kamionka böttgerowska (wszystkie obiekty) Muzeum Pałac w Wilanowie - czerwona kamionka böttgerowska (wszystkie obiekty) 1. Czarka - filiżanka Wil.336 1710-1715 (1708-1710?) 4,5 x 13,1 x 9,9 Warszawa 1980, s.45, gabl.16, poz.2, il.46 (oprac. E.

Bardziej szczegółowo

Modele bancassurance na wybranych rynkach europejskich na podstawie analizy Polskiej Izby Ubezpieczeń

Modele bancassurance na wybranych rynkach europejskich na podstawie analizy Polskiej Izby Ubezpieczeń Modele bancassurance na wybranych rynkach europejskich na podstawie analizy Polskiej Izby Ubezpieczeń Anna Tarasiuk-Flodrowska, radca prawny, Counsel październik 2012 r. Departament Instytucji Finansowych

Bardziej szczegółowo

Z DZIEJÓW KARTOGRAFII Tom XIX CZTERDZIESTOLECIE ZESPOŁU HISTORII KARTOGRAFII PRZY INSTYTUCIE HISTORII NAUKI POLSKIEJ AKADEMII NAUK

Z DZIEJÓW KARTOGRAFII Tom XIX CZTERDZIESTOLECIE ZESPOŁU HISTORII KARTOGRAFII PRZY INSTYTUCIE HISTORII NAUKI POLSKIEJ AKADEMII NAUK Z DZIEJÓW KARTOGRAFII Tom XIX CZTERDZIESTOLECIE ZESPOŁU HISTORII KARTOGRAFII PRZY INSTYTUCIE HISTORII NAUKI POLSKIEJ AKADEMII NAUK Polish Academy of Sciences Institute of the History of Science Team for

Bardziej szczegółowo

Mianem postimpresjonizmu określa się kierunek w sztuce na przełomie wieku XIX i XX wieku objawiający się głównie we Francji. Dokładne ramy czasowe

Mianem postimpresjonizmu określa się kierunek w sztuce na przełomie wieku XIX i XX wieku objawiający się głównie we Francji. Dokładne ramy czasowe Postimpresjonizm Mianem postimpresjonizmu określa się kierunek w sztuce na przełomie wieku XIX i XX wieku objawiający się głównie we Francji. Dokładne ramy czasowe ustanawiają dwa przełomowe wydarzenia

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT HISTORII SZTUKI MAREK ZGORNIAK. MATEJKO w PARYŻU OPINIE KRYTYKÓW FRANCUSKICH. z LAT 1865-1870

INSTYTUT HISTORII SZTUKI MAREK ZGORNIAK. MATEJKO w PARYŻU OPINIE KRYTYKÓW FRANCUSKICH. z LAT 1865-1870 INSTYTUT HISTORII SZTUKI UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO MAREK ZGORNIAK MATEJKO w PARYŻU OPINIE KRYTYKÓW FRANCUSKICH z LAT 1865-1870 KRAKÓW 1998 SPIS TREŚCI Wprowadzenie I. Wystawy paryskie w XIX wieku II.

Bardziej szczegółowo

Microsoft Official Academic Course. Linda Silva. Microsoft Word 2010. Egzamin 77-881

Microsoft Official Academic Course. Linda Silva. Microsoft Word 2010. Egzamin 77-881 Microsoft Official Academic Course Linda Silva Microsoft Word 2010 Egzamin 77-881 APN Promise Warszawa 2012 Microsoft Official Academic Course: Microsoft Word 2010 Egzamin 77-881 Original English language

Bardziej szczegółowo

Paweł Hamera. Nazwa kursu: Praktyczna Nauka Języka Angielskiego Rodzaj studiów: studia 1st. stacjonarne Semestr: zimowy

Paweł Hamera. Nazwa kursu: Praktyczna Nauka Języka Angielskiego Rodzaj studiów: studia 1st. stacjonarne Semestr: zimowy Paweł Hamera Rozprawa doktorska Temat rozprawy: Obraz Irlandii i Irlandczyków na łamach "The Times", "The Illustrated London News" i "Punch, Or the London Charivari" w okresie Wielkiego Głodu Irlandzkiego

Bardziej szczegółowo

First year of studies - Sculpture... 2. Second year of studies- Sculpture... 3. Third year of studies- Sculpture... 4

First year of studies - Sculpture... 2. Second year of studies- Sculpture... 3. Third year of studies- Sculpture... 4 Academic year 2014/2015 Academy of Fine Arts in Gdańsk Faculty of Sculpture and Intermedia Long-cycle Master s degree studies (5 years) The Faculty of Sculpture is divided into two fields of study: Sculpture

Bardziej szczegółowo

OPEN ACCESS LIBRARY. Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. Jarosław Konieczny. Volume 4 (22) 2013

OPEN ACCESS LIBRARY. Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. Jarosław Konieczny. Volume 4 (22) 2013 OPEN ACCESS LIBRARY SOWA Scientific International Journal of the World Academy of Materials and Manufacturing Engineering publishing scientific monographs in Polish or in English only Published since 1998

Bardziej szczegółowo

LISTA PODRĘCZNIKÓW - KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN COLLEGE 2015/2016. AUTOR (AUTHOR) M.Chmiel E.Kostrzewa

LISTA PODRĘCZNIKÓW - KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN COLLEGE 2015/2016. AUTOR (AUTHOR) M.Chmiel E.Kostrzewa LISTA PODRĘCZNIKÓW - KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN COLLEGE 2015/2016 KLASA I LO PRE-IB PRZEDMIOT JĘZYK NIEMIECKI (GERMAN) JĘZYK FRANCUSKI (FRENCH) M.Chmiel E.Kostrzewa Regine Boutegege, Magdalena

Bardziej szczegółowo

OPIS BIBLIOGRAFICZNY. Ważne!:

OPIS BIBLIOGRAFICZNY. Ważne!: OPIS BIBLIOGRAFICZNY Bibliografia - spis utworów opisanych zgodnie z zasadami opisu bibliograficznego. Na potrzeby prezentacji maturalnej wystarczy tzw. skrócony opis bibliograficzny. Literatura podmiotu

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę MHS-R1_1P-092 EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI MAJ ROK 2009 POZIOM ROZSZERZONY Instrukcja dla zdającego

Bardziej szczegółowo

Implementacja Iconclass jako standardowego słownika. dr Tomasz Zaucha Muzeum Narodowe w Krakowie

Implementacja Iconclass jako standardowego słownika. dr Tomasz Zaucha Muzeum Narodowe w Krakowie Implementacja Iconclass jako standardowego słownika dr Tomasz Zaucha Muzeum Narodowe w Krakowie Iconclass informacje podstawowe twórca słownika Iconclass: Prof. Henry van de Waal (1910-1972) Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Virginia Evans Jenny Dooley

Spis treści. Virginia Evans Jenny Dooley pis treści chool... p. y things... p. ports... p. y home... p. 8 y family... p. 0 nimals... p. Free-time activities... p. 8 Food... p. Virginia vans Jenny ooley łownictwo ZZW chool like aths and nglish

Bardziej szczegółowo

Co łączy te rzeczy? Wskazówka 1 Wskazówka 2 Wskazówka 3 Isaac Newton ur. 1643 zm. 1727 angielski fizyk, matematyk, astronom, filozof, historyk, badacz Biblii i alchemik. Wskazówka 1 Wskazówka 2 Wskazówka

Bardziej szczegółowo

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH. PORTRETY i SYTUACJE

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH. PORTRETY i SYTUACJE BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH PORTRETY i SYTUACJE PAPIEROSY. ZMĘCZONE TWARZE akryl na płótnie, 150 x 120 cm WAŻNIEJSZE WYSTAWY INDYWIDUALNE: 2012 Figuracja malarstwo. Galeria Ether, Warszawa. 2010

Bardziej szczegółowo

Studenci Students. w tym of which. kobiety

Studenci Students. w tym of which. kobiety STUDIÓW STUDIES OGÓ EM TOTAL 1995/96... 41020 23699 13176 4804 3144 2000/01... 81139 44901 24090 11851 8019... 93931 51724 24148 14620 9689 UNIWERSYTET ÓDZKI UNIVERSITY OF ÓD RAZEM...1995/96 Administracja...

Bardziej szczegółowo

Lista wniosków zakwalifikowanych do realizacji

Lista wniosków zakwalifikowanych do realizacji Lista wniosków zakwalifikowanych do realizacji Numer wniosku Muzeum wnioskodawca Kraj stażu Muzeum goszczące stażystę 36/AZM/2011 Muzeum Lotnictwa Polskiego USA The Smithsonian Air and Space Museum, Washington

Bardziej szczegółowo

Mgr Kinga Studzińska-Pasieka

Mgr Kinga Studzińska-Pasieka Mgr Kinga Studzińska-Pasieka Centrum Nauczania Języków Obcych uniwersytetu medycznego w Łodzi 90-647 Łódź, pl. Hallera 1 tel./fax (0 42) 639 33 61; 639 33 63 e-mail:cnjo@op.pl Studium Języków Obcych powstało

Bardziej szczegółowo

mgr Shah Ahmed mgr Lesław Smutek mgr Grzegorz Nawrocki 1-1 mgr Marta Pałucka ** mgr Dobromiła Jagiełła

mgr Shah Ahmed mgr Lesław Smutek mgr Grzegorz Nawrocki 1-1 mgr Marta Pałucka ** mgr Dobromiła Jagiełła studia: stacjonarne rok: I rok akademicki: 2013/2014 Przedmiot Listening Comprehension PNJA-Fonetyka Phonetics Wstęp do literaturoznawstwa Introduction to literary studies Wstęp do literaturoznawstwa Introduction

Bardziej szczegółowo

NOWOŚCI POLSKIE luty 2015

NOWOŚCI POLSKIE luty 2015 NOWOŚCI POLSKIE luty 2015 Przewodnik do ćwiczeń z gleboznawstwa dla studentów I roku geografii Maria Fajer. Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014. (Podręczniki i Skrypty Uniwersytetu Śląskiego

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest 1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest znakomitym pedagogiem związanym z podkowiańską szkołą, gdzie

Bardziej szczegółowo

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M United States Holocaust Memorial Museum Archive 100 Raoul Wallenberg Place SW Washington, DC 20024 2126 Tel. (202) 479 9717 Email:

Bardziej szczegółowo

Architektura renesansu

Architektura renesansu RENESANS Kultura Renesansu: Humanizm główny prąd umysłowy odrodzenia, głoszący troskę o pełny rozwój człowieka, jego szczęście i godność Terencjusz jestem człowiekiem i nic co ludzkie nie jest mi obce

Bardziej szczegółowo

numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013

numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013 numer 4 (55) 2013 Warszawa 2013 Spis treści TO SAMOŒÆ NAUK O MEDIACH MICHA DRO D Etyczne aspekty mediów integraln¹ czêœci¹ nauk o mediach.......11 JERZY OLÊDZKI Public relations i marketing medialny: zarz¹dzanie

Bardziej szczegółowo

Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej?

Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej? Jak poprawnie sporządzić opis bibliograficzny w bibliografii załącznikowej? Wszystkie pozycje, które są wykorzystane podczas prezentacji muszą zostać wymienione w ramowym planie prezentacji jako literatura

Bardziej szczegółowo

LISTA PODRĘCZNIKÓW KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN COLLEGE 2013-2014 KLASA 1 GIMNAZJUM AUTOR TYTUŁ ( AUTHOR ) Wyd.

LISTA PODRĘCZNIKÓW KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN COLLEGE 2013-2014 KLASA 1 GIMNAZJUM AUTOR TYTUŁ ( AUTHOR ) Wyd. JĘZYK HISZPAOSKI RELIGIA ( RELIGION ) ETYKA ( ETHICS ) INFORMATYKA ( INFORMATION TECHNOLOGY ) EDUKACJA DLA BEZPIECZEOSTWA (EDUCATION FOR SAFETY ) LISTA PODRĘCZNIKÓW KOLEGIUM EUROPEJSKIE LIST OF BOOKS EUROPEAN

Bardziej szczegółowo

V MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE PASTELI NOWY SĄCZ 2010 THE 5 TH INTERNATIONAL BIENNIAL PASTEL EXHIBITION NOWY SĄCZ 2010

V MIĘDZYNARODOWEGO BIENNALE PASTELI NOWY SĄCZ 2010 THE 5 TH INTERNATIONAL BIENNIAL PASTEL EXHIBITION NOWY SĄCZ 2010 organizator_organiser Oddział Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu Branch of SOKÓŁ Małopolska Culture Centre współorganizator_co-organiser Stowarzyszenie Pastelistów Polskich The Association

Bardziej szczegółowo

Instrukcja posługiwania się szablonem

Instrukcja posługiwania się szablonem Instrukcja posługiwania się szablonem formatowania artykułu do publikacji Przyjęte do publikacji artykuły ukażą się w formie kilkutomowej monografii. Jeden z jej tomów będzie książką "profesorską". Zgłaszane

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w

Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w Impresjonizm Impresjonizm to jeden z najpopularniejszych nurtów w malarstwie. Za początek impresjonizmu uznaje się I wystawę grupy artystów zorganizowaną w atelier fotograficznym Nadara w 1874 roku. Prezentowane

Bardziej szczegółowo

Godzina Impreza Moderator (organizator) Lokalizacja. 22 maja, czwartek. Prezentacja stoiska narodowego Federacji Rosyjskiej. Obiad à la fourchette.

Godzina Impreza Moderator (organizator) Lokalizacja. 22 maja, czwartek. Prezentacja stoiska narodowego Federacji Rosyjskiej. Obiad à la fourchette. Program imprez stoiska narodowego Federacji Rosyjskiej w ramach 5 Warszawskich Targów Książki (22-25 maja 2014 roku) Lokalizacja: Stadion Narodowy w Warszawie Godzina Impreza Moderator (organizator) Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Bibliografia załącznikowa. Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014

Bibliografia załącznikowa. Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014 Bibliografia załącznikowa Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014 OPIS BIBLIOGRAFICZNY Uporządkowany zespół danych o książce lub innym dokumencie służących do

Bardziej szczegółowo

Wybrane projekty IBM w zagranicznych instytucjach kultury

Wybrane projekty IBM w zagranicznych instytucjach kultury Wybrane projekty IBM w zagranicznych instytucjach kultury Marek Raczyński Document number O czym będzie ta prezentacja? Przypomnienie znanych projektów IBM Nowe projekty - The Metropolitan Museum of Art

Bardziej szczegółowo

RODZINA PRZEOBRAŻENIA PROBLEMY POMOC. Redakcja naukowa Iwona Maria Kijowska, Małgorzata Przybysz-Zaremba

RODZINA PRZEOBRAŻENIA PROBLEMY POMOC. Redakcja naukowa Iwona Maria Kijowska, Małgorzata Przybysz-Zaremba RODZINA PRZEOBRAŻENIA PROBLEMY POMOC Redakcja naukowa Iwona Maria Kijowska, Elbląg 2013 PRZEWODNICZĄCY KOMITETU REDAKCYJNEGO WYDAWNICTWA PWSZ W ELBLĄGU dr hab. inż. Jerzy Łabanowski, prof. PWSZ w Elblągu

Bardziej szczegółowo

NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 13 lipca 2012 r. pokazuje

NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 13 lipca 2012 r. pokazuje W roku 2013 osiągnięcia naukowe pracowników Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza przeliczano na punkty według zasad zawartych w dokumentach: 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD NARODOWY im. OSSOLIŃSKICH

ZAKŁAD NARODOWY im. OSSOLIŃSKICH ZAKŁAD NARODOWY im. OSSOLIŃSKICH ul. Szewska 37, 50-139 Wrocław, tel. 071 344-44-71, fax 071 344-85-61, NIP 897-10-82-476, www.oss.wroc.pl Informacja o zmianie treści siwz Wrocław, dnia 05.10.2011 r. Wykonawcy,

Bardziej szczegółowo

II.Zadaj pytania z czasownikiem to be i udziel krótkiej odpowiedzi według wzoru: Peter is English.--- Is Peter English? Yes, he is / No, he isn t

II.Zadaj pytania z czasownikiem to be i udziel krótkiej odpowiedzi według wzoru: Peter is English.--- Is Peter English? Yes, he is / No, he isn t Język angielski - zjazd 4-5.10 Revision-powtórzenie I.Wstaw odpowiednią formę czasownika być - to be: 1.He...an actor (+) 2.They.good students (+) 3.I..from Poland (+) 4.They..from Germany (-) 5.Philip.Spanish

Bardziej szczegółowo

Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Socjologii

Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Socjologii Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Socjologii RECENZENT prof. UAM dr hab. Anna Michalska PROJEKT OKŁADKI Jadwiga Burek Copyright by Krzysztof Frysztacki & Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Główni dystrybutorzy Czasopisma Ekonomia i Zarządzanie

Główni dystrybutorzy Czasopisma Ekonomia i Zarządzanie REKLAMA PRASOWA ADS Główni dystrybutorzy Czasopisma Ekonomia i Zarządzanie Uniwersytet Śląski Biblioteka Uniwersytecka w Kielcach Biblioteka Uniwersytecka Mikołaja Kopernika w Toruniu BIBLIOTAKA UNIWERSYTECKA

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Zarębie

Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Zarębie Szkoła nie prowadzi pośrednictwa pomiędzy rodzicami a księgarniami i wydawnictwami przy zakupie podręczników. Rodzice dokonują osobiście zakupu podręczników. L.p. Przedmiot Tytuł serii Poz. w serii Tytuł

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MHS-R1A1P-052 EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut ARKUSZ II MAJ ROK 2005 Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz

Bardziej szczegółowo

Kurs dotyczy teorii wizualności w kontekście zjawisk literackich (tekstowych). Poszczególne tematy wykładów i spotkań seminaryjnych to:

Kurs dotyczy teorii wizualności w kontekście zjawisk literackich (tekstowych). Poszczególne tematy wykładów i spotkań seminaryjnych to: Kurs dotyczy teorii wizualności w kontekście zjawisk literackich (tekstowych). Poszczególne tematy wykładów i spotkań seminaryjnych to: wizualność zakres i znaczenie terminu (Svetlana Alpers, Hal Foster);

Bardziej szczegółowo

Samopublikowanie i jego rola w życiu naukowym

Samopublikowanie i jego rola w życiu naukowym Samopublikowanie i jego rola w życiu naukowym Krzysztof Gajewski Instytut Badań Literackich Polska Akademia Nauk Białystok, 26 września 2014 1 / 15 Spis treści Samopublikowanie w świecie kultury uczestnictwa

Bardziej szczegółowo