Nowe spojrzenia na motywację w dydaktyce języków obcych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowe spojrzenia na motywację w dydaktyce języków obcych"

Transkrypt

1 Nowe spojrzenia na motywację w dydaktyce języków obcych

2 Philologica Wratislaviensia: Acta et Studia Edited by Zdzisław Wąsik Advisory Board Janusz Arabski (Katowice) Jerzy Bańczerowski (Poznań) Andrzej Ciuk (Opole) Piotr Chruszczewski (Wrocław) Anna Duszak (Warszawa) Jacek Fisiak (Poznań) Krzysztof Janikowski (Wrocław) Norbert Morciniec (Wrocław) Tadeusz Piotrowski (Wrocław) Michał Post (Wrocław) Stanisław Prędota (Wrocław) Stanisław Puppel (Poznań) Teresa Siek-Piskozub (Poznań) Liliana Sikorska (Poznań) Anna Stroka (Wrocław) Aleksander Szwedek (Poznań) Jerzy Wełna (Warszawa) Ryszard Wolny (Opole) Vol. 2.2 PHILOLOGICAL SCHOOL OF HIGHER EDUCATION IN WROCŁAW PUBLISHING

3 Anna Michońska-Stadnik Zdzisław Wąsik (red.) Nowe spojrzenia na motywację w dydaktyce języków obcych Tom 2 WYDAWNICTWO WYŻSZEJ SZKOŁY FILOLOGICZNEJ WE WROCŁAWIU

4 Publikacja sfinansowana przez Instytut Filologii Angielskiej Uniwersytetu Wrocławskiego i WyŜszą Szkołę Filologiczną we Wrocławiu Recenzenci Prof. dr hab. Weronika Wilczyńska Prof. dr hab. Teresa Siek-Piskozub Copyright by WyŜsza Szkoła Filologiczna we Wrocławiu, Wrocław 2008 Skład, łamanie i opracowanie tekstu: Zdzisław Wąsik Korekta wydawnicza: Sylwia Rudzińska Projekt okładki: Beata Opala ISBN WYśSZA SZKOŁA FILOLOGICZNA WE WROCŁAWIU ul. Sienkiewicza 32, Wrocław tel. (0 71) , fax. (0 71) , Wydanie I. Nakład 200 egz. Ark. wyd. 18. Ark. druk. 16

5 Spis treści tomu 2 Część 1. Motywowanie poprzez klasyczne formy i zakresy nauczania języków... 9 Bieszczanin Małgorzata, Przyswajanie słownictwa języka obcego a motywacja Czwartos Barbara, Motywująca rola strategii antycypacji na lekcji języka obcego Jędrzejowska Izabela, Tłumaczenie jako element motywujący w dydaktyce języków obcych Mihułka Krystyna, Wpływ treści kulturo- i krajoznawczych na wzmocnienie motywacji u studentów filologii obcych Sradomska Katarzyna, Powracające i utrwalające się błędy, syndrom średniozaawansowania o rozbudzaniu motywacji do osiągania postępów w grupowym uczeniu się języka przez młodzieŝ i dorosłych Szymankiewicz Krystyna, Motywowanie do nauki języka obcego poprzez otwarcie na wielojęzyczność i wielokulturowość Zając Jolanta, Wypowiedzi pisemne w języku obcym: dociekania nad źródłami motywacji Część 2. Motywująca rola nowych technologii i autonomizujących form pracy w nauczaniu języków obcych Górecka Joanna, Podcast jako przykład wykorzystania nowych technologii w dydaktyce języków obcych: motywowanie uczących się poprzez tworzenie spójnego i otwartego środowiska uczenia się Kurek Małgorzata, Aspekt motywacyjny i kompetencyjny wykorzystania narzędzi elektronicznych w samokształceniu językowym Lankiewicz Hadrian, Wykorzystanie materiałów przygotowywanych przez studentów jako czynnika motywującego podczas zajęć językowych Łyp-Bielecka Aleksandra, Czy wykorzystanie technologii informacyjnej na lekcji języka obcego moŝe zwiększyć motywację uczniów? RóŜewska Julia Magdalena, Motywowanie uczestników zagranicznych kursów językowych poprzez program turystyczno-rekreacyjny Siek-Piskozub Teresa, Aleksandra Wach, Motywująca funkcja muzyki i piosenki w nauczaniu języka obcego Sobkowiak Paweł, Negocjowanie programu nauczania w klasie jako czynnik motywujący do uczenia się języka obcego Część 3. Motywująca rola oceniania i samooceny w warunkach klasowych Czura Anna, Jak oceniać i motywować uczniów: stosowanie metod oceniania ciągłego w klasie

6 Łęska Krystyna, Uczniowska samoocena i samopostrzeganie w oparciu o wyniki testów z języka obcego Pawłowska Agnieszka, Rola błędu językowego w rozwijaniu samooceny i motywacja uczących się Pytlarz Anita, Motywująca rola europejskiego portfolio językowego doświadczenia studentów filologii romańskiej w poznawaniu języków i kultur Część 4. Motywacja uczniów we wczesnoszkolnym nauczaniu języków obcych Andrzejewska Ewa, Motywacja dzieci do nauki języków obcych Jaroszewska Anna, Motywacja we wczesnoszkolnym nauczaniu języków obcych Rokoszewska Katarzyna, Motywacja uczniów w wieku wczesnoszkolnym Część 5. Motywacja uczniów z dysfunkcjami mowy, wzroku i słuchu Bajorek Angela, Ewa Górbiel, Beata Ingram, Dziecko niewidzące na lekcji języka niemieckiego o tyfloglottodydaktyce w praktyce Karpińska-Szaj Katarzyna, Motywacja jako konsekwencja działań dydaktycznych (na przykładzie pracy z uczniem z dysfunkcją mowy na lekcji języka obcego) Kowal Justyna, Głusi i ich języki obce a motywacja do nauki Szczęśniak Dorota, Aspekty tyfloglottodydaktyczne w nauczaniu języków obcych Zawartość tomu 1 Przedmowa... 9 Część 1. Pojęcie motywacji w uczeniu się róŝnych języków obcych, jej uwarunkowania psychologiczne i społeczne Baran-Łucarz Małgorzata, Teoria atrybucji w odniesieniu do uczenia się wymowy języka obcego Biedroń Adriana, Koncepcja zdolności językowej a atrybucyjna teoria motywacji i emocji Bernarda Weinera Chłopek Zofia, Motywacja uczniów opanowujących pierwszy, drugi i kolejny język obcy Dąbrowska Anna, Dlaczego cudzoziemcy uczą się języka polskiego? Stare i nowe w nauczaniu JPJO Janicka Monika, Wpływ środowiska społecznego i szkolnego na motywację do uczenia się języka niemieckiego (na przykładzie szkół gimnazjalnych na terenie województwa lubelskiego) Kubiczek Agnieszka, Wpływ motywacji na proces nauki języka obcego według modelu przetwarzania informacji językowych... 75

7 Kucharczyk Radosław, Motywacja a interakcja. W poszukiwaniu związków przyczynowo-skutkowych (na przykładzie języka francuskiego jako obcego) Michalik Maria, Motywacje i motywowanie uczniów klas dwujęzycznych gimnazjum i liceum z językiem francuskim Michońska-Stadnik Anna, Pojęcie motywacji wczoraj, dziś i jutro Rozenberg Magdalena, Motywacja w dydaktyce języków obcych z perspektywy teorii konstruktywizmu Smuk Maciej, Autentyczność w motywacji do nauki języków obcych Stanulewicz Danuta, Dlaczego Polacy uczą się języka japońskiego? Między fascynacją a praktycyzmem Strzemeski Krzysztof, Strugielska Ariadna, Zmiany w postawach autonomicznych studentów pierwszego roku filologii angielskiej Wilczyńska Weronika, Motywy wyboru języka obcego w szkole a unijny postulat rozwijania wielojęzyczności Część 2. Metody badania motywacji w nauczaniu i przyswajaniu języków obcych Pawlak, Mirosław, Motywacja jako proces: teoria, implikacje dydaktyczne i perspektywy badawcze Stosor Beata, Metoda pobierania próbek doświadczeń jako narzędzie do pomiaru optymalnego uczucia motywacji w nauce języka obcego według teorii przepływu Zabor Lech, Metody pomiaru motywacji w teorii nauczania i przyswajania języków obcych Część 3. Motywacja nauczycieli a problem wypalenia zawodowego Derenowski Marek, Rozwijanie refleksyjności nauczycielskiej jako efektywny sposób zwiększania motywacji i zapobiegania problemowi wypalenia zawodowego Skiba Anna, Nauczyciel zmotywowany nowe wyzwanie w nauczaniu języków obcych Targońska Joanna, Nauczyciel jako czynnik motywujący? Wysocka Maria, Samoobserwacja, autorefleksja i samoocena jako czynniki (de)motywujące do pracy nauczycieli języków obcych Zawadzka-Bartnik ElŜbieta, Problem zaniku motywacji w pracy nauczyciela

8

9 CZĘŚĆ 1 MOTYWOWANIE POPRZEZ KLASYCZNE FORMY I ZAKRESY NAUCZANIA JĘZYKÓW

10

11 Małgorzata Bieszczanin UNIWERSYTET WROCŁAWSKI WYśSZA SZKOŁA FILOLOGICZNA WE WROCŁAWIU Przyswajanie słownictwa języka obcego a motywacja 1. O pojęciu i warunkach istnienia motywacji Definicja motywacji moŝe brzmieć róŝnie w zaleŝności od dziedziny wiedzy, na potrzeby której jest formułowana, na przykład psychologii, socjologii, czy językoznawstwa. Zoltán Dörnyei i István Ottó, badacze motywacji w nauczaniu języków obcych, definiują motywację uczenia się drugiego języka jako dynamicznie zmienne skumulowane pobudzenie danej osoby, które inicjuje, kieruje, koordynuje, wzmacnia, doprowadza do końca i ocenia procesy kognitywne i motoryczne i dzięki któremu początkowe Ŝyczenia i pragnienia są poddawane selekcji, porządkowane według waŝności, przygotowywane do realizacji i (z większym lub mniejszym sukcesem) urzeczywistniane (1998: 64 [tłumaczenie własne: MB]). PoniewaŜ, według artykułu Simona Veenmana z 1984 roku (jak podaje Dörnyei 2001: 117) motywowanie uczniów w klasie językowej jest drugim po dyscyplinie najczęściej zgłaszanym problemem początkujących nauczycieli, a apatia i brak zaangaŝowania uczniów urasta do rangi najwaŝniejszej przeszkody w efektywnym nauczaniu, od początku lat 90-tych badacze zajęli się technikami i strategiami motywowania uczniów na lekcji języka obcego. Według Dörnyeia (2001: 120), zanim nauczyciel zacznie motywować uczniów poprzez organizowanie pracy, w klasie powinny zostać spełnione trzy podstawowe warunki: Pierwszy warunek spełnia odpowiednie zachowanie nauczyciela i dobre relacje z uczniami, drugi przyjazna, wspierająca ucznia atmosfera, trzeci zwarta grupa uczących się o jasno określonych normach grupowych. Jeśli tak się stanie, nauczyciel moŝe zastosować motywujące strategie i techniki na poziomie zadań wykonywanych przez uczniów, wdraŝając odpowiednio wyselekcjonowany i zorganizowany materiał. Zarówno program nauczania, jak i strategie i techniki nauczycielskie mają pozytywny wpływ zwrotny na podstawowe warunki motywacji. Na przykład odpowiednio zaprojektowane i przeprowadzone ćwiczenia w grupach tworzą więzi wspólnotowe, poprawiając poczucie bezpieczeństwa. W nauczaniu słownictwa motywowanie uczniów jest szczególnie waŝne. W procesie nabywania języka obcego muszą oni bowiem poznać i przyswoić tysiące słów. Od tego, jak dobrze przyswoją oni te słowa, będzie w duŝym stopniu zaleŝeć ich sukces w opanowaniu języka. Aby nauczanie słownictwa PHILOLOGICA WRATISLAVIENSIA: ACTA ET STUDIA NO 2.2

12 12 Małgorzata Bieszczanin było efektywne, naleŝy je starannie przygotować. Z punktu widzenia motywacji istotne jest zarówno przygotowanie odpowiedniego materiału leksykalnego i jego właściwe zorganizowanie, jak i sposoby wprowadzania nowego słownictwa i utrwalania słownictwa juŝ wprowadzonego. Zagadnienia te zostaną omówione w kolejnych podrozdziałach. 2. Selekcja słownictwa na potrzeby nauczania Czynnik motywacji powinien być brany pod uwagę juŝ na poziomie selekcji i organizacji słownictwa przeznaczonego dla uczniów. Michael McCarthy (1990) wyróŝnia następujące cztery kryteria selekcji słownictwa: (1) częstość występowania, (2) zasięg, (3) wyuczalność, (4) potrzeby uczniów. Ruth Gairns i Stuart Redman (1986: 61) dołączają do nich jeszcze względy praktyczne i czynniki kulturowe. Częstość występowania słów wydaje się najbardziej logicznym kryterium selekcji i rzeczywiście podręczniki dla początkujących zawierają najwięcej często występujących słów. Biorąc jednak pod uwagę, Ŝe najczęstszymi słowami w języku angielskim są przedimki, przyimki i zaimki, dochodzimy do wniosku, Ŝe niemoŝliwe jest uŝywanie tylko takich słów, opisanych przez McCarthy ego jako puste informacyjnie, zwanych słowami gramatycznymi lub funkcjonalnymi (1990: 82), choć niektórzy językoznawcy (na przykład Paul Nation, Paul Meara) proponują nauczenie 2000 najczęstszych słów na początku kursu językowego, przywołując, jak podaje Norbert Schmitt (2000: 143), ideę opublikowanej w 1953 r. Powszechnej Listy Angielskich Słów (A General Service List of English Words) efektu pracy grupy językoznawców pod kierunkiem Michaela Westa i Harolda Palmera. Lista ta równieŝ miała za zadanie usystematyzowanie nauczania słownictwa z uwzględnieniem częstotliwości i uŝyteczności nauczanych słów. Była wielokrotnie wykorzystywana do przygotowania programów nauczania i materiałów do czytania o stopniowo wzrastającej trudności (a malejącej częstotliwości uŝywanych słów). Jednak w przypadku nauczania słów z podobnej listy bez kontekstu przez 10 miesięcy kursu językowego, trudno byłoby sobie wyobrazić motywowanie uczniów i jakąkolwiek wewnętrzną przyjemność uczenia się. Aby uŝywać słów funkcjonalnie, uczniowie muszą równieŝ poznać słowa rzadsze, ale posiadające wartość semantyczną, a więc równieŝ bardziej dla nich interesujące. Słowa o podobnej częstotliwości mogą występować w zupełnie róŝnych tekstach, na przykład w gazetach codziennych, ulotkach reklamowych, czy powieściach, a słowa rzadsze na przykład w tekstach naukowych czy poradnikach specjalistycznych. NaleŜy więc wziąć pod uwagę zasięg, czyli występowanie danego słowa w wielu róŝnych tekstach. Wysoki zasięg oznacza większą uniwersalność danego słowa, a większa uniwersalność pomoŝe przekonać uczniów

13 Przyswajanie słownictwa języka obcego a motywacja 13 o konieczności nauczenia się tych słów. Z drugiej strony, zarówno rzadsze, jak i bardziej specyficzne słowa mogą być przydatne uczniom o szczególnych potrzebach, uczącym się języka potrzebnego w szczególnej dziedzinie, na przykład w medycynie czy biznesie. W takim przypadku wzięcie pod uwagę Ŝyczeń uczniów (raczej dorosłych i wewnętrznie lub instrumentalnie zmotywowanych) spowoduje u nich zwiększenie motywacji. Potrzeby uczniów w zakresie słownictwa powinny być zresztą brane pod uwagę w czasie przygotowywania kaŝdego kursu, programu nauczania, czy podręcznika. Wyuczalność, czyli wewnętrzna trudność danego słowa, według Ronalda Cartera i Michaela McCarthy'ego moŝe być spowodowana... relacjami, w jakie słowo wchodzi z innymi słowami, zarówno w języku ojczystym, jak i docelowym, produktywnym lub receptywnym przyswajaniem danego słowa, polisemią, skojarzeniami, łatwością wymowy, przydatnością w technice słowaklucza, jak równieŝ, w przypadku zaawansowanych uczniów, naturą kontekstu w jakim jest spotykane (1988: 13 [tłumaczenie własne: MB]). Jako czynniki utrudniające nauczenie się słowa Schmitt (2000: 148) wymienia ponadto ograniczenia rejestru uŝycia słowa i jego idiomatyczność, a McCarthy (1990: 86) dodaje pisownię, właściwości składniowe słowa i bariery kulturowe. Wszystkie te czynniki mogą utrudniać przyswajanie i zniechęcać uczniów. Jednak w czasie selekcji nie naleŝy specjalnie unikać trudnych, słów, pamiętając, Ŝe aby zapobiec demotywacji (Dörnyei 2001: 142), trzeba zastosować odpowiednie techniki wprowadzające i utrwalające słownictwo. Będzie o nich mowa w dalszej części artykułu. Autorzy podręczników i programów nauczania często kierują się zasadą uŝyteczności, mając na względzie potrzeby uczniów, nauczyciele nierzadko bowiem uczą swych uczniów słów, które od początku będą potrzebne w klasie. Gairns i Redman (1986: 61) zwracają uwagę na dwa rodzaje takich wyraŝeń: terminy gramatyczne i słowa związane z organizacją pracy w klasie. Nauczanie terminów gramatycznych z punktu widzenia motywacji wydaje się dyskusyjne. Terminy te mogą wprowadzać nauczyciele otwarcie uczący gramatyki u nastolatków, którzy posługują się juŝ myśleniem abstrakcyjnym oraz u analitycznie nastawionych osób dorosłych. Natomiast wyraŝenia uŝywane w klasie, takie jak: tablica, mazak, czytać, słuchać, czy formuły Nie rozumiem lub Co to znaczy? są od razu kwalifikowane przez uczniów jako przydatne, poniewaŝ promują autentyczność komunikacji w klasie, toteŝ motywacja do ich zapamiętania jest dosyć wysoka. Łatwo i trwale są teŝ przyswajane. Pozostają do omówienia wpływające na selekcję słownictwa czynniki kulturowe. Gairns i Redman (1986: 59) wskazują na fakt, Ŝe obliczenia częstotliwości oparte są na korpusach, które uŝywają tekstów rodzimych uŝytkowników języka, a więc mogą nie spełniać potrzeb uczniów z innych kultur. Słowa dotyczące pewnych tematów mogą nie interesować niektórych uczniów, powaŝnie

14 14 Małgorzata Bieszczanin obniŝając ich motywację. RównieŜ zestawy słów związane z zagadnieniami stanowiącymi kulturowe tabu zostaną odrzucone. Z drugiej strony twórca programu nauczania będący rodzimym uŝytkownikiem języka moŝe nie przewidzieć jakiejś kulturowej potrzeby uczniów w zakresie słownictwa. Czynnik kulturowy moŝna uczynić atutem w motywowaniu uczniów, wplatając w program zajęcia o kulturze krajów języka docelowego z odpowiednim słownictwem, na przykład zajęcia geograficzne z mapami, zajęcia związane z okolicznościami sezonowymi, BoŜego Narodzenia, Wielkanocy, wigilii Dnia Wszystkich Świętych (Halloween) czy Święta Dziękczynienia (Thanksgiving Day). NaleŜy jednak pamiętać, Ŝe takie zajęcia powinny być starannie przygotowane, a słownictwo dostosowane do poziomu uczniów. 3. Organizacja słownictwa na potrzeby nauczania Słownictwo na potrzeby nauczania moŝe być organizowane według róŝnych zasad. Gairns i Redman (1986: 69 71) wyróŝniają między innymi następujące sposoby grupowania słów i wyraŝeń: (1) Słowa powiązane tematycznie, na przykład rodzaje owoców. (2) Słowa o podobnym znaczeniu zestawy prawie idealnych synonimów, na przykład walk, amble, stroll ( iść, spacerować ). (3) Słowa tworzące pary synonimiczne, słowa kontrastowe, przeciwieństwa, na przykład lend, borrow ( poŝyczać komuś, poŝyczać od kogoś ). (4) Słowa tworzące skalę lub kontinuum, które pokazują róŝnice natęŝenia zjawisk, na przykład excellent, very good, good, satisfactory, week ( znakomity, bardzo dobry, dobry, satysfakcjonujący, mierny ). (5) Słowa tworzące rodziny wyrazów, czyli zbiory jednostek leksykalnych o tym samym rdzeniu, na przykład photograph, photography, photographer ( fotografia jako zdjęcie, fotografia jako sztuka, fotograf ). (6) Słowa stanowiące zestawy idiomów lub czasowników złoŝonych. (7) Słowa zestawione według stylu neutralne, kolokwialne i formalne wersje tej samej jednostki znaczeniowej, na przykład offspring, child, kid ( potomstwo, dziecko, dzieciak ). Chciałabym zwrócić szczególną uwagę na trzy sposoby zestawiania słów: tematyczne, tworzące rodziny i formalne. Najczęstszym sposobem grupowania słów jest grupowanie tematyczne. Najlepiej nadają się do tego rzeczowniki konkretne, które w połączeniu z materiałem wizualnym zachęcają uczniów, szczególnie w młodszych klasach, do zapamiętywania. Łatwo jest je teŝ przedstawiać uczniom. W takich zestawach rzadko występują czasowniki, choć uczniom bardziej zaawansowanym moŝna z powodzeniem przedstawić czasowniki oznaczające podobne czynności, na przykład róŝne sposoby jedzenia i picia,

15 Przyswajanie słownictwa języka obcego a motywacja 15 czasowniki dotyczące przygotowywania potraw, czy pracy w ogrodzie. W tematycznym nauczaniu słownictwa pomocą słuŝą leksykony i słowniki obrazkowe, dostosowane do potrzeb uczniów z róŝnych grup wiekowych. Atrakcyjne i kolorowe, materiały te motywują nawet najmłodsze dzieci do zabawy ze słownictwem, a dojrzalszym uczniom podają w przystępny sposób bardziej szczegółowe informacje. W przypadku słów zgrupowanych w rodziny (na przykład indestructible, destruction, destructive) uczniowie mają szersze spojrzenie na słownictwo, powiązania między słowami i słowotwórstwo, co moŝe być motywujące dla osób zorientowanych analitycznie. U zaawansowanych studentów moŝna wyrobić nawyk wypisywania całej rodziny danego słowa za kaŝdym razem, gdy sprawdzają oni nowe słowo w słowniku. Odkrywanie pokrewieństwa między słowami moŝe być dla nich wyzwaniem intelektualnym, szczególnie w przypadku, gdy nie jest ono od razu widoczne. Najtrudniej jest motywować do nauki słów zestawionych formalnie, a nie semantycznie (na przykład zestawów czasowników nieregularnych). Motywowanie w takim przypadku powinno polegać na nadaniu tym słowom bardziej osobistego znaczenia, co będzie omówione w dalszej części referatu. 4. Wprowadzanie nowego słownictwa Ze wszystkich problemów motywacji, w gestii nauczyciela pozostaje jedna z najwaŝniejszych, według Dörnyeia, kwestii, mianowicie zwiększenie wewnętrznej przyjemności uczestniczenia w zadaniu uczenia się (2001: 129 [tłumaczenie własne: MB]). W dziedzinie nauczania słownictwa nauczyciel moŝe tego dokonać poprzez róŝne sposoby wprowadzania i utrwalania nowych słów. Nowe słownictwo moŝe być nabywane przypadkowo, poprzez ekspozycję na język lub systematycznie nauczane w klasie. Przypadkowe nauczanie moŝe być efektywne, jak twierdzi Schmitt (2000: 149), jeśli uczniowie będą mieli duŝo kontaktu z językiem, a więc idealnie w środowisku naturalnego uŝywania języka. Jeśli uczymy języka poza środowiskiem jego występowania, autor proponuje praktykę masowego czytania (book flooding), aby zmaksymalizować przypadkową akwizycję słownictwa. Odpowiedni dobór literatury moŝe uczynić tę technikę bardzo satysfakcjonującą dla uczniów; na przykład czytanie Harry ego Pottera (serii ksiąŝek fantastycznych autorstwa brytyjskiej pisarki Joanne Kathleen Rowling) w grupie zaawansowanej z pewnością spotka się z uznaniem. Jednak napotykanie niezrozumiałych słów w tekstach moŝe frustrować uczniów i zniechęcać ich do samodzielnego czytania. Aby temu zapobiec naleŝy zwiększyć szanse uczniów na odgadnięcie znaczeń słów z kontekstu a w dalszej perspektywie na ich przyswojenie. Pozyskanie znaczenia słowa z kontekstu

16 16 Małgorzata Bieszczanin wymaga znajomości odpowiednich strategii, które tak przedstawiają Paul Nation i James Coady (1988: ): (1) Ustalenie, jaką częścią mowy jest nieznane słowo. (2) Skoncentrowanie się na bezpośrednim kontekście nieznanego słowa i uproszczenie kontekstu w razie potrzeby. (3) Przyjrzenie się szerszemu kontekstowi nieznanego słowa. Oznacza to spojrzenie na związek między członem zdania zawierającym nieznane słowo a otaczającymi go członami zdań i zdaniami. (4) Odgadnięcie znaczenia nieznanego słowa. (5) Sprawdzenie poprawności hipotezy. Nauczyciel powinien przećwiczyć z uczniami stosowanie tych strategii. Natomiast przedstawianie nowego słownictwa w klasie moŝe przybierać róŝne formy. Gairns i Redman (1986: 73-76) wymieniają następujące techniki prezentacji: (1) Techniki wizualne przykuwają uwagę i zapadają w pamięć. Stosuje się je przede wszystkim u dzieci, biorąc pod uwagę ich konkretny sposób postrzegania. Prowadzą do wzrostu zainteresowania danym słownictwem. Są to: stymulacja wzrokowa (na przykład karty, zdjęcia, rysunki, tabele, przedmioty codziennego uŝytku), mimika i gestykulacja (na przykład prezentowanie nastrojów, czynności). (2) Techniki werbalne stosowane są u starszych uczniów, szczególnie w przypadku słów abstrakcyjnych. Są to: wykorzystanie przykładowych sytuacji tworzących szerszy kontekst do zaprezentowania danego wyraŝenia, wykorzystanie synonimów (częściej dla początkujących) i definicji (zilustrowanych przykładami w kontekście), kontrasty i przeciwieństwa, na przykład good/bad ( dobry / zły ), skale powtarzanie i wzbogacanie antonimów stopniowanych, przykłady danego typu równieŝ często stosowane u młodszych dzieci. (3) Tłumaczenie dogodne do szybkiego zastosowania w klasie jednojęzycznej, czasami niezbędne (na przykład w przypadku trudnych do wyjaśnienia nazw gatunkowych roślin i zwierząt). MoŜe zapobiegać demotywacji, kiedy wyjaśnianie danego słowa za pomocą innych sposobów zawodzi i powoduje frustrację i zniecierpliwienie uczniów. 5. Utrwalanie słownictwa Utrwalanie słownictwa odbywa się zarówno pod kierunkiem nauczyciela, jak i samodzielnie. Im większa odpowiedzialność za utrwalenie słownictwa

17 Przyswajanie słownictwa języka obcego a motywacja 17 spoczywa na uczniach, tym lepiej. Dörnyei utrzymuje, Ŝe autonomia ucznia jest bardzo poŝądana, poniewaŝ prowadzi do zwiększenia motywacji (2001: 131). Zadaniem nauczyciela jest przygotowanie zestawu strategii ułatwiających zapamiętywanie i nauczenie uczniów świadomego z nich korzystania. Niektóre z nich uczniowie stosują intuicyjnie (na przykład kognitywną strategię notowania słów). Według Schmitta (2000: ) strategie utrwalania słownictwa moŝna podzielić na 4 grupy: (1) Strategie społeczne (na przykład omawianie przez uczniów słów w grupach, ćwiczenie słów z rodzimymi uŝytkownikami języka), (2) Strategie pamięciowe, czyli inaczej mnemotechnika oznaczająca powiązanie nowej wiedzy o słowie z juŝ posiadaną wiedzą lub doświadczeniem, uŝywanie skojarzeń i wyobraŝeń, np. mapy semantyczne, technika słowaklucza, technika miejsc, personalizacja, wykonywanie fizycznych czynności w trakcie uczenia się słów), (3) Strategie kognitywne (na przykład prowadzenie zeszytu do słówek, listy słów, przyklejanie nalepek nazywających przedmioty w domu), (4) Strategie metakognitywne (na przykład korzystanie z mediów, planowanie nauki słów). Zanim zostaną omówione niektóre strategie mnemotechniczne, naleŝałoby wyjaśnić podstawową zasadę działania strategii pamięciowych. Jak czytamy w artykule Jamesa Nattingera (1988: 67), Fergus I. M. Craik i Robert S. Lockhart w swojej pracy z 1972 roku twierdzą, Ŝe jednym z warunków zapamiętania danego słowa i przechowania go w pamięci jest głębokość analizy kognitywnej przetwarzania tego słowa. Oznacza to, Ŝe im aktywniej pracujemy nad rozwiązaniem problemu, tym większe jest prawdopodobieństwo permanentnego zachowania informacji (Nattinger 1988: 65 [tłumaczenie własne: MB]). Dlatego warto zająć się słowem na wiele sposobów, zwracając uwagę uczniów na poszczególne elementy wiedzy o słowie od najpłytszych (pisownia lub wymowa) do głębszych. Według Schmitta (2000: 5) pełna wiedza o słowie obejmuje: znaczenie (znaczenia) słowa, formę pisaną słowa, formę mówioną słowa, właściwości gramatyczne słowa, kolokacje ze słowem, rejestr słowa, skojarzenia ze słowem, częstość występowania słowa.

18 18 Małgorzata Bieszczanin Im więcej elementów wiedzy o słowie będzie przedmiotem analizy, tym pełniej i trwalej uczniowie przyswoją sobie dane słowo. Techniki mnemoniczne pomagają zapamiętać słowa poza kontekstem. Najstarszą z nich, jak podaje Nattinger (1988: 65), są miejsca (loci). Opierają się one na zasadzie łączenia informacji znanej i nieznanej na przykład na umieszczaniu elementów do zapamiętania w róŝnych punktach drogi do szkoły, własnego pokoju ucznia lub na jego ciele. Są one przydatne w nauczaniu sekwencji wyrazów, na przykład rodzin kręgowców: ryby, płazy, gady, ptaki, ssaki. W technice tej odwołujemy się do wyobraźni i skojarzeń, które ułatwiają zapamiętanie suchych faktów. WyobraŜeniami posługuje się równieŝ wspomniana przez McCarthy ego (1990: 118) technika słowa-klucza (keyword technique), w której słowo z języka obcego naleŝy skojarzyć z podobnie brzmiącym lub pisanym słowem z języka rodzimego i wyobrazić sobie wizualnie połączenie tych słów. W języku polskim znajduje się sporo homonimów angielskich słów, które mogą być wykorzystane w tej technice. Skojarzenia powinny być Ŝywe, ostre, absurdalne, nawet szokujące. Jak podaje Michael Gruneberg, nazwy zwierząt są bardzo wdzięcznym celem skojarzeń (1987: 7), ale technice tej moŝe być poddany praktycznie kaŝdy zestaw słów. Oto kilka angielskich przykładów: BABY ( niemowlę ) Wyobraźmy sobie grupę kobiet cmokających nad wózkiem dziecięcym. PAN ( patelnia ) Wyobraźmy sobie elegancko ubranego pana siedzącego na patelni. PET ( zwierzątko, przyjaciel ) Wyobraźmy sobie ślicznego kotka z papierosem. POT ( garnek ) Wyobraźmy sobie garnek potu (skojarzenie szokujące, a więc potencjalnie skuteczne). PLUM ( śliwka ) Wyobraźmy sobie śliwkę wpadającą do stawu z pluskiem. MOLE ( kret ) Wyobraźmy sobie starego kreta z futrem zjedzonym przez mole. Aby odtworzyć słowo, które jest nam w danej chwili potrzebne, trzeba przywołać z pamięci obraz, który łączył oba słowa. Nattinger (1988: 66) twierdzi, Ŝe ta niepowaŝna technika, niezupełnie zgodna z teoriami akwizycji języka, jest zadziwiająco skuteczna. Stosując ją w praktyce zauwaŝyłam, Ŝe uczniowie między czternastym i szesnastoletnim rokiem Ŝycia bardzo chętnie tworzą skojarzenia, a młodsze dzieci z przyjemnością rysują odpowiadające im obrazki. Absurdalność skojarzeń rozbawia uczniów i ich relaksuje, a technika rysowania dodatkowo podnosi motywację. Podobnie jest w przypadku personalizacji, czyli nadawania słowom osobistego znaczenia. Wrócę tu do wspomnianej listy czasowników nieregularnych języka angielskiego. Jeśli uczniowie mają wybrać z listy 10 czasowników i określić, które czynności ich ulubiony czy najbardziej nielubiany nauczyciel bardzo chętnie by wykonał, a których wykonania kategorycznie by odmówił, to tworzenie zdań z tymi czasownikami przestanie być nudnym drylem. MoŜna teŝ zaprosić ich do stworzenia w grupach najbardziej nieprawdopodobnej historii z udziałem uczniów i nauczycieli, na przykład o tym, jak UFO wylądowało na podwórku

19 Przyswajanie słownictwa języka obcego a motywacja 19 ich szkoły. Technika personalizacji nadaje się do ćwiczenia kaŝdego typu słów (a takŝe struktur gramatycznych). 6. Peryferyjne przyswajanie słownictwa z piosenek Techniki ludyczne, szczególnie te związane z muzyką, mogą być cenną pomocą dydaktyczną w nauczaniu słownictwa szczególnie u dorastającej młodzieŝy, która, jak wykazują badania, poświęca wiele czasu na słuchanie muzyki popularnej, w tym piosenek anglojęzycznych. Niestety, wielu nauczycieli obawia się uŝywania piosenek na lekcjach ze względu na ich niepowaŝny charakter, niewłaściwe treści, czy teŝ niestandardowy, lub wręcz wulgarny język. Według Teresy Siek-Piskozub (2002) właściwa selekcja i przygotowanie piosenek do pracy w klasie moŝe pomóc pokonać te przeszkody i uatrakcyjnić zajęcia, podnosząc jednocześnie motywację zarówno uczniów, jak i nauczycieli. Biorąc te załoŝenia pod rozwagę, chciałabym tu opisać badania eksperymentalne, dotyczące wpływu peryferyjnego słuchania obcojęzycznych piosenek na nauczanie słownictwa języka obcego, jakie przeprowadziły niezaleŝnie magistrantki, Anna Mamys (w 1996 roku), Alicja Zdzienicka i Anna Chlebosz (w 2007), pod kierunkiem Teresy Siek-Piskozub na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Badania róŝniły się nieco narzędziami badawczymi: rodzajami testów na słownictwo i ankietami. W badaniu wzięli udział uczniowie liceum między czternastym a siedemnastym rokiem Ŝycia na poziomie średnio zaawansowanym. W kaŝdym przypadku były to dwie kilkunastoosobowe grupy uczniów, u których za pomocą testu wstępnego ustalono podobną początkową znajomość słownictwa pochodzącego z piosenek, będącego przedmiotem badania. W grupie eksperymentalnej na zajęciach języka angielskiego uczniowie przez 2 miesiące słuchali tej samej 45-minutowej kasety z nagraniem popularnych piosenek w języku angielskim z aktualnych list przebojów (Chlebosz dodatkowo przeprowadziła ankietę wstępną w celu ustalenia preferencji muzycznych uczniów). Piosenki brzmiały w tle normalnych zajęć językowych, a uczniowie wiedzieli tylko, Ŝe nie mają się na nich specjalnie skupiać, tylko słuchać ich dla przyjemności. Grupa kontrolna uczyła się u tego samego nauczyciela z tego samego podręcznika (te same rozdziały), ale uczniowie nie słuchali muzyki w tle. Po dwóch miesiącach przeprowadzone zostały testy sprawdzające znajomość słownictwa z piosenek w zakresie znaczenia i pisowni. Zdzienicka i Chlebosz dodatkowo przeprowadziły analizę podręcznika, aby wykluczyć wpływ dodatkowej ekspozycji uczniów na wybrane słowa. Wszystkie trzy osoby przeprowadziły na zakończenie eksperymentu ankiety badające postawy uczniów wobec

20 20 Małgorzata Bieszczanin języka, muzyki, piosenek i ich wykorzystania w eksperymencie i w nauczaniu języka w ogóle. Wszystkie badaczki uzyskały wyniki potwierdzające, Ŝe peryferyjne słuchanie piosenek moŝe być skutecznym narzędziem akwizycji słownictwa. W kaŝdym badaniu grupa eksperymentalna uzyskała statystycznie znacząco wyŝszy wynik w testach znajomości słów. Średnia wyników podstawowych wskazuje na przeciętnie 10-procentowy wzrost znajomości badanego słownictwa w grupach eksperymentalnych w stosunku do grup kontrolnych. Tabela 1. Przyrost znajomości znaczenia słów OSOBA PROWADZĄCA BADANIE GRUPA EKSPERYMENTALNA GRUPA KONTROLNA Mamys 1997: 47 13,0% -1,0% Zdzienicka 2007: ,3% 0,5% Chlebosz 2007: 55 14,0% 4,0% Średnio 11,4% 1,2% Interesujące są równieŝ wyniki ankiet dotyczących oceny słuchania piosenek na lekcjach przez uczniów. Uczniowie bardzo pozytywnie odnieśli się do eksperymentu. Przeciętnie 91% uczniów deklarowało swoje poparcie dla słuchania piosenek w tle. Wyjaśniali, Ŝe dzięki temu są bardziej zrelaksowani, weselsi, twórczy. Niektórych uczniów słuchanie na lekcji zainspirowało do większego kontaktu z piosenką angielskojęzyczną równieŝ w domu, a nawet, w kilku przypadkach, do poszukiwania tekstu. Motywująca rola piosenki jest tutaj wyraźna. Tabela 2. Poparcie dla słuchania piosenek w tle na lekcjach OSOBA PROWADZĄCA BADANIE GRUPA EKSPERYMENTALNA Mamys 1997: 51 92% Zdzienicka 2007: % Chlebosz 2007: 63 82% Średnio 91% Zamierzam przeprowadzić replikę opisanego eksperymentu ze słuchaniem w tle w gimnazjum i liceum, rozszerzając go o słuchanie piosenek na lekcjach jednego innego wybranego przedmiotu, aby dokładnie zbadać, czemu naleŝy przypisać przyrost znajomości słownictwa. Chciałabym ponadto dodać, Ŝe aby zmotywować uczniów do zgłębiania słownictwa języka obcego, potrzeba wiele twórczego wysiłku autorów programów, podręczników i pomocy szkolnych, oraz nauczycieli, ale jeśli tylko te osoby będą miały odpowiednią motywację do pracy, będzie to wysiłek satysfakcjonujący.

Środki dydaktyczne wykorzystywane w nauczaniu dzieci. zabaw językowych w procesie nauczania Motywowanie dzieci do nauki języka obcego

Środki dydaktyczne wykorzystywane w nauczaniu dzieci. zabaw językowych w procesie nauczania Motywowanie dzieci do nauki języka obcego Nauczyciele języków obcych szkół podstawowych Nauczanie języka obcego w edukacji wczesnoszkolnej TREŚCI: Psychorozwojowe uwarunkowania wczesnej edukacji językowej Rozwój sprawności receptywnych i produktywnych

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKA METODYCZNA STUDENTÓW PWSZ W. http://www.interankiety.pl/interankieta/7ea21269635a75f04cb054cfe43f2599.xml ANKIETA

PRAKTYKA METODYCZNA STUDENTÓW PWSZ W. http://www.interankiety.pl/interankieta/7ea21269635a75f04cb054cfe43f2599.xml ANKIETA PRAKTYKA METODYCZNA STUDENTÓW PWSZ W http://www.interankiety.pl/interankieta/7ea21269635a75f04cb054cfe43f2599.xml ANKIETA Ankieta jest skierowana do opiekunów praktyk metodycznych i ma charakter anonimowy.

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i dialog. Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu

Projekt: Współpraca i dialog. Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu Projekt: Współpraca i dialog Opis szkoleń językowych planowanych do realizacji w ramach projektu Gdańsk, wrzesień 2013 Spis Treści SPIS TREŚCI...2 SZKOLENIA JĘZYKOWE...3 JĘZYK ANGIELSKI...4 Szkolenia językowe

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I-III 1 I. Cele nauczania przedmiotu Nadrzędnym celem nauczania w klasach 1-3 jest opanowanie przez uczniów podstaw języka angielskiego w stopniu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE i PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ZGODNY Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ DLA KLAS 1 3 GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE i PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ZGODNY Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ DLA KLAS 1 3 GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE i PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ZGODNY Z NOWĄ PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ DLA KLAS 1 3 GIMNAZJUM Przedmioty: Język angielski Język niemiecki PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA OKREŚLA: 1. Cele

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego. Test język obcy nowożytny język angielski (poziom podstawowy) Test GA-P1-122

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego. Test język obcy nowożytny język angielski (poziom podstawowy) Test GA-P1-122 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego Test język obcy nowożytny język angielski (poziom podstawowy) Test GA-P1-122 Zestaw egzaminacyjny z zakresu języka angielskiego składał się z jedenastu zadań zamkniętych,

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE KSZTAŁTUJĄCE

OCENIANIE KSZTAŁTUJĄCE OCENIANIE KSZTAŁTUJĄCE Co to jest ocenianie kształtujące? Ocenianie jest integralną częścią procesu edukacyjnego. Najczęściej mamy do czynienia z ocenianiem podsumowującym, które dzięki testom i egzaminom,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE Opracowała: Anna Ropicka Danuta Walicht-Wiśniewska 20.09.2013r.

Bardziej szczegółowo

języków obcych Mirosław Pawlak Zakład Filologii Angielskiej, UAM Kalisz

języków obcych Mirosław Pawlak Zakład Filologii Angielskiej, UAM Kalisz Konferencja Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego Niezwykły uczeń indywidualne potrzeby edukacyjne w dydaktyce języków obcych Lublin, 6-8 września 2010 Rozwijanie autonomii ucznia w pracy z uczniem niezwykłym

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Wiedzy REALIZOWANEGO W RAMACH PROJEKTU AKTYWIZACJA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO I ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH TERAZ SZKOŁA

Laboratorium Wiedzy REALIZOWANEGO W RAMACH PROJEKTU AKTYWIZACJA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO I ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH TERAZ SZKOŁA Laboratorium Wiedzy REALIZOWANEGO W RAMACH PROJEKTU AKTYWIZACJA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO I ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH TERAZ SZKOŁA Prowadzący: Piotr Urbaniak 1. CELE PROGRAMU Myślą przewodnią

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE

PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE PRZEDMIOTOWE ZSADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W GIMNAZJUM NR 7 PRZY ZSO NR 7 W CHEŁMIE Chełm 2015r. 1 Zakres ocenianych wiadomości i umiejętności jest zgodny z wymaganiami zawartymi w podstawie programowej

Bardziej szczegółowo

Czym jest nauczanie dwujęzyczne?

Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Języka obcego nauczymy się lepiej kiedy będzie nam on służył do przyswojenia sobie czegoś więcej niż tylko jego samego Jean Duverger Czym jest nauczanie dwujęzyczne? Od pewnego czasu można zauważyć wzrost

Bardziej szczegółowo

II. Kontrola i ocena pracy ucznia.

II. Kontrola i ocena pracy ucznia. II. Kontrola i ocena pracy ucznia. Formy kontroli I Liceum Ogólnokształcące 1. Kontrola bieżąca (w formie oceny udziału w lekcji, odpowiedzi ustnych, niezapowiedzianych kartkówek i innych form testów osiągnięć

Bardziej szczegółowo

Dwujęzyczna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Przedszkolnymi Smart School w Zamościu. www.smartschool.edu.pl

Dwujęzyczna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Przedszkolnymi Smart School w Zamościu. www.smartschool.edu.pl Dwujęzyczna Szkoła Podstawowa z Oddziałami Przedszkolnymi Smart School w Zamościu www.smartschool.edu.pl EDUKACJA DWUJĘZYCZNA CLIL (Content and Language Integrated Learning Zintegrowane Kształcenie Przedmiotowo-Językowe)

Bardziej szczegółowo

e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika

e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika e-book Jak się uczyć? Poradnik Użytkownika Copyright Edgard, Warszawa 2010 Audio Kurs O serii Audio Kursy to kursy językowe wydawnictwa Edgard składające się z książki oraz płyt audio CD lub z nagraniami

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ Podręcznik: Sarah M Howell i Lisa Kester-DodgsonTreetops 1, Oxford Univeristy Press. Nr dopuszczenia MEN:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ I GIMNAZJUM Przedmiotowy system oceniania z języków obcych jest zgodny ze Statutem Zespołu

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA KIERUNKÓW POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA REALIZACJA KIERUNKÓW POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA

REALIZACJA KIERUNKÓW POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA REALIZACJA KIERUNKÓW POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA Językii obce REALIZACJA KIERUNKÓW POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA Praca z dziećmi na lekcjach języka angielskiego integrowanie umiejętności językowych TREŚCI: Wykorzystanie gier i zabaw językowych w procesie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Języka Angielskiego w Zespole Szkół w Wysokiem Szkoła Podstawowa dla klas IV-VI

Przedmiotowy System Oceniania z Języka Angielskiego w Zespole Szkół w Wysokiem Szkoła Podstawowa dla klas IV-VI Przedmiotowy System Oceniania z Języka Angielskiego w Zespole Szkół w Wysokiem Szkoła Podstawowa dla klas IV-VI Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego opracowano na podstawie Wewnątrzszkolnego

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu MSzW w Brzesku MAŁOPOLSKA SZKOŁA WYŻSZA W BRZESKU. Wydział Nauk Stosowanych w Tarnowie

Sylabus przedmiotu MSzW w Brzesku MAŁOPOLSKA SZKOŁA WYŻSZA W BRZESKU. Wydział Nauk Stosowanych w Tarnowie JEDNOSTKA MAŁOPOLSKA SZKOŁA WYŻSZA W BRZESKU WYDZIAŁ Wydział Nauk Stosowanych w Tarnowie KIERUNEK Pedagogika specjalna, I rok, studia niestacjonarne STOPIEŃ (TYTUŁ) NAUKOWY mgr IMIĘ I NAZWISKO Izabela

Bardziej szczegółowo

PLAN METODYCZNY LEKCJI JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE IV C

PLAN METODYCZNY LEKCJI JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE IV C PLAN METODYCZNY LEKCJI JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE IV C DATA: 27.12.2013 NAUCZYCIEL PROWADZĄCY: Martyna Szala KLASA: IV c CZAS ZAJĘĆ: 45 min TEMAT LEKCJI: Animals opisywanie zwierząt, czytanie i słuchanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM ZAJĘĆ DYDAKTYCZNO- WYRÓWNAWCZYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO I JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KL. V I VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ R. SZK. 2013/2014 Opracowała i realizuje Aneta Topczewska nauczyciel języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO ZSP NR 5 W JAWORZNIE ROK SZKOLNY 2013/2014

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO ZSP NR 5 W JAWORZNIE ROK SZKOLNY 2013/2014 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO ZSP NR 5 W JAWORZNIE ROK SZKOLNY 2013/2014 1. CO PODLEGA OCENIE Z JĘZYKA OBCEGO NOWOŻYTNEGO: Prace pisemne praca klasowa, kartkówka, wypracowanie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Zasady Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI w Szkole Podstawowej im. Janusza Korczaka w Biedaszkach.

Przedmiotowe Zasady Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI w Szkole Podstawowej im. Janusza Korczaka w Biedaszkach. Przedmiotowe Zasady Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI w Szkole Podstawowej im. Janusza Korczaka w Biedaszkach. Podstawa prawna: Rozporządzenie MENiS z dnia 7 września 2004 roku w sprawie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego. Szkoła Podstawowa nr 4 im. Mikołaja Kopernika w Tarnobrzegu

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego. Szkoła Podstawowa nr 4 im. Mikołaja Kopernika w Tarnobrzegu Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego Szkoła Podstawowa nr 4 im. Mikołaja Kopernika w Tarnobrzegu I etap edukacyjny: klasy I-III Co będziemy sprawdzać? Czy uczeń 1) rozumie proste polecenia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA I KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLAS I III. obowiązujące od roku szkolnego 2015/2016

WYMAGANIA I KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLAS I III. obowiązujące od roku szkolnego 2015/2016 WYMAGANIA I KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLAS I III obowiązujące od roku szkolnego 2015/2016 Wymagania konieczne* : - zna i rozumie najbardziej podstawowe pojęcia, - reaguje na proste komunikaty

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z historii dla uczniów Gimnazjum.

Przedmiotowy system oceniania z historii dla uczniów Gimnazjum. Przedmiotowy system oceniania z historii dla uczniów Gimnazjum. 1. Przedmiotowy System Oceniania został opracowany na podstawie Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania (WSO) zgodnego z Rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Założenia ogólne PZO PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w GIMNAZJUM 24 oceny odpowiadające poszczególnym poziomom oraz wymagania na poszczególne oceny, sposoby oceniania i techniki kontroli,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka angielskiego dla klas VI szkoły podstawowej. 1. Skala ocen : GRAMATYKA I SŁOWNICTWO 6 Uczeń bardzo swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W OZIMKU

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W OZIMKU PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKÓW OBCYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W OZIMKU OPRACOWANIE ANNA MAZUR EWA KWIATKOWSKA OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIA PODLEGAJĄCE OCENIE I ICH KRYTERIA Nauka języków obcych

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE SPOSOBY UCZENIA SIĘ

EFEKTYWNE SPOSOBY UCZENIA SIĘ EFEKTYWNE SPOSOBY UCZENIA SIĘ Wielu rodziców znajduje się w sytuacji, gdy ich dziecko poświęca dużo czasu na naukę, natomiast jego wyniki szkolne nie są zadawalające. Wielokrotnie dzieci opowiadają, że

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AUTORSKI ZAJĘĆ DODATKOWYCH NAUKA SŁÓW PRZEZ ZABAWĘ. w grupie uczniów w Publicznym Gimnazjum im. Mariana

PROGRAM AUTORSKI ZAJĘĆ DODATKOWYCH NAUKA SŁÓW PRZEZ ZABAWĘ. w grupie uczniów w Publicznym Gimnazjum im. Mariana PROGRAM AUTORSKI ZAJĘĆ DODATKOWYCH Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO NAUKA SŁÓW PRZEZ ZABAWĘ w grupie uczniów w Publicznym Gimnazjum im. Mariana Rejewskiego w Białych Błotach w roku szkolnym 2014/2015 REALIZOWANY

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH: ZINTEGROWANE NAUCZANIE PRZEDMIOTOWO-JĘZYKOWE (JĘZYK ANGIELSKI)

PROGRAM KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH: ZINTEGROWANE NAUCZANIE PRZEDMIOTOWO-JĘZYKOWE (JĘZYK ANGIELSKI) PROGRAM KSZTAŁCENIA DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH: ZINTEGROWANE NAUCZANIE PRZEDMIOTOWO-JĘZYKOWE (JĘZYK ANGIELSKI) Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych: Po ukończeniu studiów ich absolwent: 1. swobodnie

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I, II, III I ETAP EDUKACYJNY

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I, II, III I ETAP EDUKACYJNY PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY I, II, III I ETAP EDUKACYJNY 1 Zespół Szkół w Cmolasie Szkoła Podstawowa im. prof. Jana Czekanowskiego I. Cele nauczania przedmiotu Nadrzędnym

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania

Przedmiotowy System Oceniania Przedmiotowy System Oceniania PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO GIMNAZJUM NR 2 W GOLENIOWIE ROK SZKOLNY 2013/2014 Podstawa prawna do opracowania Przedmiotowego Systemu Oceniania: 1. Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo

II. Kontrola i ocena pracy ucznia.

II. Kontrola i ocena pracy ucznia. II. Kontrola i ocena pracy ucznia. Formy kontroli A. Kontrola bieżąca (sprawdza postępy uczniów, zachęcając ich do dalszej systematycznej pracy, pozwala na uzupełnienie braków w wiedzy i skorygować błędy).

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - JĘZYK POLSKI KLASY I - III GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - JĘZYK POLSKI KLASY I - III GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - JĘZYK POLSKI KLASY I - III GIMNAZJUM Cele oceniania w przedmiocie: diagnozowanie umiejętności ucznia, dostarczanie informacji o wynikach nauczania rodzicom, motywowanie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI Ocena celująca: uczeń swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi w rozkładzie materiału z łatwością buduje spójne zdania proste i

Bardziej szczegółowo

BUILDING CULTURAL AWARENESS AND ENGLISH TO CHILDREN COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE

BUILDING CULTURAL AWARENESS AND ENGLISH TO CHILDREN COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE KOŁO JĘZYKOWO TEATRALNE THE MASK TYTUŁ PROGRAMU: BUILDING CULTURAL AWARENESS AND COMMUNICATION ABILITIES IN TEACHING ENGLISH TO CHILDREN Przedmiot: Pozalekcyjne Koło Zainteresowań Języka Angielskiego Program

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV-VI SZKOŁA PODSTAWOWA W CHORZEWIE. Spis treści

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV-VI SZKOŁA PODSTAWOWA W CHORZEWIE. Spis treści PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV-VI SZKOŁA PODSTAWOWA W CHORZEWIE Spis treści I. Główne założenia PSO... 1 II. Obszary aktywności podlegające ocenie... 1-2 III. Sposoby sprawdzania

Bardziej szczegółowo

CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM. Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie

CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM. Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM CZYTAJMY RAZEM Program Czytajmy razem realizowany jest w naszej szkole na etapie nauczania zintegrowanego. Jego głównym celem jest rozwijanie aktywności czytelniczej naszych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI)

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI) Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego w Szkole Podstawowej nr 18 im. Jana Matejki w Koszalinie ( klasy IV-VI) 1. Cele oceniania Systematyczna obserwacja postępów ucznia Uświadomienie uczniowi

Bardziej szczegółowo

do nauki języka obcego w różnych grupach wiekowych.

do nauki języka obcego w różnych grupach wiekowych. Jak motywować uczniów do nauki języka obcego? referat przygotowany przez Małgorzatę Wolak na podstawie szkolenia: Jak motywować uczniów do nauki języka obcego w różnych grupach wiekowych. Zadaniem nauczyciela

Bardziej szczegółowo

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego INNOWACJA PEDAGOGICZNA w nauczaniu języka angielskiego na poziomie szkoły podstawowej Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego 1. AUTOR Nauczyciel kontraktowy

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka obcego nowożytnego w roku szkolnym 2013/2014 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego z języka angielskiego na poziomie podstawowym Arkusz składał się z 40

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBLINIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBLINIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBLINIE I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Przedmiotowy system oceniania jest zgodny z Wewnątrzszkolnym

Bardziej szczegółowo

System oceniania z języka angielskiego w klasach 1-3 szkoły podstawowej

System oceniania z języka angielskiego w klasach 1-3 szkoły podstawowej System oceniania z języka angielskiego w klasach 1-3 szkoły podstawowej W klasach 1-3 praca uczniów na lekcjach języka angielskiego jest oceniana opisowo. Za wykonane zadania pisemne i ustne uczeń otrzymuje

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ Opracowany na podstawie: -Rozporządzenia MEN z dnia 19.04.1999r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów.

Bardziej szczegółowo

The world around us. przygotowany w ramach projektu Coaching i tutoring- w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej.

The world around us. przygotowany w ramach projektu Coaching i tutoring- w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej. Program nauczania języka angielskiego The world around us przygotowany w ramach projektu Coaching i tutoring- w stronę nowoczesnej pracy dydaktycznej. Anna Popiela 1. Charakterystyka programu oraz jego

Bardziej szczegółowo

PSO z języka niemieckiego w klasach IV-VI

PSO z języka niemieckiego w klasach IV-VI PSO z języka niemieckiego w klasach IV-VI FORMY PRACY CZĘSTOTLIWOŚĆ OCENA 1.Odpowiedź ustna na bieżąco,,+,,,- lub ocena 2. Kartkówka kilka razy w semestrze wg skali procentowej 100% - 97% - celujący 96%

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI W NAUCZANIU ZINTEGROWANYM W KLASACH I-III I POSTANOWIENIA OGÓLNE System oceniania jest zgodny z rozporządzeniem MEN, w sprawie oceniania, klasyfikacji i promowania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO Podstawa prawna: *Rozporządzenie z 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy z późn.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3.

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów klas 1 3. KLASA I W klasach I na ocenę celującą uczeń powinien: - pracować systematycznie oraz z dużym zaangażowaniem na każdej lekcji i w domu, -

Bardziej szczegółowo

Klub Przyjaciół Bratka. Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze i świetlicowe realizowane w oparciu o Program Edukacyjno-Terapeutyczny ORTOGRAFFITI z BRATKIEM

Klub Przyjaciół Bratka. Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze i świetlicowe realizowane w oparciu o Program Edukacyjno-Terapeutyczny ORTOGRAFFITI z BRATKIEM Klub Przyjaciół Bratka Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze i świetlicowe realizowane w oparciu o Program Edukacyjno-Terapeutyczny ORTOGRAFFITI z BRATKIEM Opracowała: BoŜena Zawistowska Zespół Szkolno-Przedszkolny

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z języka angielskiego dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej

Przedmiotowe zasady oceniania z języka angielskiego dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej Zespół Szkół w Szubinie Szkoła Podstawowa nr 2 w Szubinie Ul. Tysiąclecia 1 Przedmiotowe zasady oceniania z języka angielskiego dla uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej (drugi etap edukacyjny) Ewa Strzyżewska

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI NA CO ZWRACAMY UWAGĘ OCENIAJĄC : 1.UMIEJĘTNOŚĆ WYPOWIEDZI USTNEJ:

JĘZYK ANGIELSKI NA CO ZWRACAMY UWAGĘ OCENIAJĄC : 1.UMIEJĘTNOŚĆ WYPOWIEDZI USTNEJ: JĘZYK ANGIELSKI NA CO ZWRACAMY UWAGĘ OCENIAJĄC : 1.UMIEJĘTNOŚĆ WYPOWIEDZI USTNEJ: zgodność z tematem wkład pracy, przygotowanie poprawność gramatyczna wymowa - poprawność fonetyczna zasób słownictwa i

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania - Język angielski i niemiecki

Przedmiotowy System Oceniania - Język angielski i niemiecki Przedmiotowy System Oceniania - Język angielski i niemiecki Na początku roku szkolnego uczniowie zostają poinformowani przez nauczyciela przedmiotu o zakresie wymagań na określoną ocenę oraz sposobie i

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI klasy I - III Opracowanie: Katarzyna Drożdżal Przedmiotowe zasady oceniania z języka angielskiego opracowano na podstawie: Statutu Szkoły Podstawowej im. Karola

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z j. angielskiego. Klasy I-III. Klasa I

Kryteria oceniania z j. angielskiego. Klasy I-III. Klasa I Kryteria oceniania z j. angielskiego Klasy I-III Klasa I W klasie I uczeń nabywa sprawności mówienia i rozumienia ze słuchu. 1) rozumienie prostych poleceń a) celujący : rozumie wszystkie polecenia używane

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01.

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01. Mołodiatycze, 22.06.2012 PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości nr. POKL.09.01.02-06-090/11 Opracował: Zygmunt Krawiec 1 W ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego Klasy IV-VI Szkoła Podstawowa w Młodzawach

Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego Klasy IV-VI Szkoła Podstawowa w Młodzawach Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego Klasy IV-VI Szkoła Podstawowa w Młodzawach I. Zasady ogólne Przedmiotowy system nauczania ma na celu: 1) Bieżące i systematyczne obserwowanie postępów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum

Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum Wymagania edukacyjne JĘZYK FRANCUSKI- klasy I-III gimnazjum PODSTAWOWE ZASADY OCENIANIA 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie formy aktywności ucznia.

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY I. Ogólna charakterystyka Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ustce. II. Opis ważniejszych przedsięwzięć. 1. Projekty unijne: a) Twój rozwój, twoja

Bardziej szczegółowo

Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy.

Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy. Planowanie zajęć dydaktycznych stanowi roboczą syntezę treści nauczania, logiczne dopełnienie wcześniej przeprowadzonej analizy. PROCES PLANOWANIA ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH MOŻE BYĆ ROZDZIELONY NA TRZY ETAPY:

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo

Założenia programowe

Założenia programowe Założenia programowe Nauczanie języków obcych w szkole jest ograniczone czasowo (wymiarem godzin lekcyjnych) i tematycznie (programem nauczania) i z przyczyn oczywistych skupia się często na zagadnieniach

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III w Szkole Podstawowej nr 2. im. Jana Pawła II w Twardogórze ZASADY OCENIANIA 1. Nauczyciele w pierwszym tygodniu każdego roku informują uczniów o wymaganiach edukacyjnych,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W GIMNAZJUM IM. ZIEMI ŚLĄSKIEJ W PIECACH

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W GIMNAZJUM IM. ZIEMI ŚLĄSKIEJ W PIECACH PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W GIMNAZJUM IM. ZIEMI ŚLĄSKIEJ W PIECACH POSTANOWIENIA OGÓLNE: Przedmiotowy System Oceniania z Języka Angielskiego jest zbiorem szczegółowych zasad dotyczących

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. WyŜsza Szkoła Prawa i Administracji w Przemyślu Zamiejscowy Wydział Prawa i Administracji w Rzeszowie

SYLABUS. WyŜsza Szkoła Prawa i Administracji w Przemyślu Zamiejscowy Wydział Prawa i Administracji w Rzeszowie 1. Kierunek: ADMINISTRACJA, Rok akademicki: 2008/2009 2. Nazwa przedmiotu: Język angielski 3. Rok studiów I semestr: II. Ćwiczenia (liczba godzin): 30 godzin 7. Cele dydaktyczne: Celem programu jest rozwinięcie

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEPROWADZONEJ W ZESPOLE SZKOLNO PRZEDSZKOLNYM W NOWEJ WSI EŁCKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEPROWADZONEJ W ZESPOLE SZKOLNO PRZEDSZKOLNYM W NOWEJ WSI EŁCKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEPROWADZONEJ W ZESPOLE SZKOLNO PRZEDSZKOLNYM W NOWEJ WSI EŁCKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 Obszar: 1. EFEKTY DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ, WYCHOWAWCZEJ I OPIEKUŃCZEJ ORAZ

Bardziej szczegółowo

Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe

Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe Czym jest PBL? mgr Alina Stryjak Nauczanie problemowe (Problem Based Learning, PBL) To nauczanie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. W. SIEMIONA W KRUSZEWIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. W. SIEMIONA W KRUSZEWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W PUBLICZNYM GIMNAZJUM IM. W. SIEMIONA W KRUSZEWIE I. Kontrakt z uczniami: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie

Bardziej szczegółowo

Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego. w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum

Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego. w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum Innowacja pedagogiczna w nauczaniu języka angielskiego w wersji rozszerzonej na poziomie gimnazjum 1) Tytuł innowacji: ENGLISH the way to success. 2) Rodzaj innowacji: Programowa 3) Miejsce realizacji:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO w roku szkolnym 2015/2016

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO w roku szkolnym 2015/2016 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO w roku szkolnym 2015/2016 1. Podstawa prawna: Rozporządzenie MENiS z 7. września 2004r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania

Bardziej szczegółowo

Program koła informatycznego

Program koła informatycznego Program koła informatycznego dla uczniów gimnazjum do realizacji na zajęciach pozalekcyjnych w klasach I III Autorzy: Beata Matias-Smęt Piotr Urbaniak 1. CELE EDUKACYJNE podnoszenie poziomu kultury technicznej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZEDMIOTU ELEMENTY PSYCHOLOGII W LICEUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZEDMIOTU ELEMENTY PSYCHOLOGII W LICEUM Zespół Szkół Nr 4 w Wałbrzychu PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZEDMIOTU ELEMENTY PSYCHOLOGII W LICEUM Rok szkolny 2015/2016 Opracowała: mgr Justyna Oleksy Wałbrzych, 1 września 2015r. Przedmiotowy System

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z matematyki dla klasy I gimnazjum z wykorzystaniem programu edurom Matematyka G1

Scenariusz zajęć z matematyki dla klasy I gimnazjum z wykorzystaniem programu edurom Matematyka G1 Scenariusz zajęć z matematyki dla klasy I gimnazjum z wykorzystaniem programu edurom Matematyka G1 Rozdział V: Równania i nierówności I stopnia z jedną niewiadomą Temat: Ćwiczenia utrwalające przekształcanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6. Język angielski

SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6. Język angielski SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6 Język angielski Nauczanie języka angielskiego II etap edukacyjny w Szkole Podstawowej nr 2 w Twardogórze odbywa się wg programu DKW -404-59/99 dla podręczników Project 2,

Bardziej szczegółowo

Słownictwo: umiejętność radzenia sobie w codziennych sytuacjach, odpowiedni dobór słownictwa, odpowiedni zakres słownictwa.

Słownictwo: umiejętność radzenia sobie w codziennych sytuacjach, odpowiedni dobór słownictwa, odpowiedni zakres słownictwa. język francuski, klasy: 4 6 Zgodnie z WZO, śródroczne i roczne oceny z języka francuskiego w klasach IV VI wyrażone są stopniem w następującej skali: stopień celujący 6, stopień bardzo dobry 5, stopień

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. w kl. IV-VI Szkoły Podstawowej Nr 1 w Ząbkach

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. w kl. IV-VI Szkoły Podstawowej Nr 1 w Ząbkach PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w kl. IV-VI Szkoły Podstawowej Nr 1 w Ząbkach Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego opracowano w oparciu o program nauczania dla klas IV

Bardziej szczegółowo

MNEMOTECHNIKI jako jedna z metod ułatwiających nabywanie przez dziecko umiejętności czytania i pisania

MNEMOTECHNIKI jako jedna z metod ułatwiających nabywanie przez dziecko umiejętności czytania i pisania MNEMOTECHNIKI jako jedna z metod ułatwiających nabywanie przez dziecko umiejętności czytania i pisania dr Joanna Skibska Akademia Techniczno-Humanistyczna Bielsko-Biała Wiek a zdolności uczenia się dziecka

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO W GIMNAZJUM NR 4 W ŚWIDNICY

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO W GIMNAZJUM NR 4 W ŚWIDNICY PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO W GIMNAZJUM NR 4 W ŚWIDNICY I. ZASADY OGÓLNE 1. Przedmiotowy System Oceniania z języka niemieckiego jest zgodny z Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV - VI

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV - VI PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASY IV - VI Ocenie podlegają umiejętności i wiadomości ujęte w planie metodycznym nauczyciela. Wykaz umiejętności podany jest do wiadomości uczniów na bieżąco

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI. I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z FIZYKI I Liceum Ogólnokształcące w Jeleniej Górze Gimnazjum w ZSO nr 1 w Jeleniej Górze Przedmiotowy system oceniania z fizyki w ZSO nr 1 sporządzono w oparciu o : 1. Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo

Sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych uczniów

Sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych uczniów 1 Sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych uczniów Dla uczniów zainteresowanych przygotowywane są ćwiczenia trudniejsze, aby mogli wykazać się swoimi umiejętnościami i wiedzą. Uczniom mającym trudności

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania język angielski Zespół Szkół w Myśliwcu - gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania język angielski Zespół Szkół w Myśliwcu - gimnazjum Przedmiotowy system oceniania język angielski Zespół Szkół w Myśliwcu - gimnazjum 1. Oceniane formy aktywności Praca klasowa Odpowiedź ustna Sprawdzian Aktywność Referat Projekt Udział w konkursie przedmiotowym

Bardziej szczegółowo

Angielski dla leniwych prosta i skuteczna metoda nauki angielskiego oraz multimedialne kursy, które pozwalają ją stosować

Angielski dla leniwych prosta i skuteczna metoda nauki angielskiego oraz multimedialne kursy, które pozwalają ją stosować ADL Publishing Elżbieta Żółtak ul. Świeża 79 54-060 Wrocław tel. (71) 354 24 88 tel. kom. +48 889 460 797 www.angielskidlaleniwych.pl info@angielskidlaleniwych.pl Angielski dla leniwych prosta i skuteczna

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZKOŁA PODSTAWOWA NR 28 W BYDGOSZCZY

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZKOŁA PODSTAWOWA NR 28 W BYDGOSZCZY PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZKOŁA PODSTAWOWA NR 28 W BYDGOSZCZY OBSZAR JĘZYKOWY PODLEGAJĄCY OCENIE Ocenie nauczyciela języka obcego podlegają: 1. Cztery sprawności językowe: słuchanie,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Kowalach Oleckich opracował zespół w składzie: Jadwiga Lizanowicz Mirosław Mularczyk Teresa Truchan Urszula Kołodzińska Kluczem

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność 1 RAPORT Z BADANIA Badanie potrzeb w zakresie rozwoju kompetencji wychowawczych wśród studentów kierunków nauczycielskich Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność http://fundacja-rea.org/ Fundacja REA

Bardziej szczegółowo

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Plan prezentacji pytania: - Jak dzieci uczą się języka obcego? - Jak rodzic może uczyć języka obcego swoje dziecko? - Jak sprawić, aby dziecko polubiło

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe przygotowanie do egzaminu

Kompleksowe przygotowanie do egzaminu Kompleksowe przygotowanie do egzaminu Ćwiczenia wprowadzające Trening egzaminacyjny Zadanie egzaminacyjne Follow-up Tu uczniowie znajdą ćwiczenia rozgrzewkowe, ciekawe tematy do wstępnej dyskusji oraz

Bardziej szczegółowo

ROLA MUZYKI I PIOSENEK W NAUCZANIU JĘZYKA ANGIELSKIEGO

ROLA MUZYKI I PIOSENEK W NAUCZANIU JĘZYKA ANGIELSKIEGO ROLA MUZYKI I PIOSENEK W NAUCZANIU JĘZYKA ANGIELSKIEGO Celem mojego referatu jest przede wszystkim przypomnienie nauczycielom o wielorakich zaletach oraz moŝliwościach wykorzystania piosenek i muzyki w

Bardziej szczegółowo