Ocena efektów fizykoterapii u chorych z zaburzeniami statyki narządu płciowego i nietrzymaniem moczu

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ocena efektów fizykoterapii u chorych z zaburzeniami statyki narządu płciowego i nietrzymaniem moczu"

Transkrypt

1 Krzysztof Cendrowski, Włodzimierz Sawicki, Beata Śpiewankiewicz, Jerzy Stelmachów Ocena efektów fizykoterapii u chorych z zaburzeniami statyki narządu płciowego i nietrzymaniem moczu Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii II Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie Kierownik: prof. dr hab. med. Jerzy Stelmachów Ćwiczenia mięśni dna miednicy są jedną z metod leczniczych prowadzących do poprawy funkcjonowania układu moczowo-płciowego, dzięki czemu znajdują zastosowanie w leczeniu zaburzeń statyki i nietrzymania moczu u kobiet. Jako pierwszy metodę aktywnych ćwiczeń wzmacniających mięśnie dna miednicy w nietrzymaniu moczu opisał Kegel w 1948 r., uzyskując u 80% pacjentek poprawę lub wyleczenie nietrzymania moczu (1). Ćwiczenia zawarte w programie rehabilitacji mają na celu wzmocnienie oraz uelastycznienie mięśni krocza i dna miednicy. Celem pracy była ocena wyników zachowawczego leczenia zaburzeń statyki narządu płciowego i nietrzymania moczu u kobiet, przy zastosowaniu ćwiczeń rehabilitacyjnych. Materiał i metody Badano 76 pacjentek leczonych zachowawczo w I Klinice Położnictwa i Ginekologii II Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie w latach z powodu zaburzeń statyki narządu płciowego i nietrzymania moczu. Pacjentki te nie wyrażały zgody na leczenie operacyjne lub miały do takiego leczenia przeciwwskazania. Wiek badanych wynosił od 38 do 70 lat, średnio 59 lat. Kobiety te rodziły od jednego do czworga dzieci, średnio 2,3 raza. Czas trwania choroby wynosił 2-11 lat, średnio 4 lata. U wszystkich pacjentek wykonywano próbę kaszlową oraz próbę Bonney-Marshalla, kompleksowe badania urodynamiczne (cystometrię, uroflowmetrię oraz profilometrię) aparatem firmy WIEST, UROCOMPACT 6000PLUS oraz badanie ultrasonograficzne przezpochwowe z oceną tylnego kąta cewkowo-pęcherzowego. Powyższe parametry urodynamiczne i ultrasonograficzne oceniano przed leczeniem oraz ponownie po 12 miesiącach. Zależności między wartościami sprzed leczenia i po leczeniu analizowano przy wykorzystaniu testu t-studenta. Porów- 169

2 nania efektywności leczenia oraz oceny zmiany parametrów sprzed i po leczeniu dokonano przy wykorzystaniu współczynnika chi kwadrat. Ćwiczenia pod kierunkiem rehabilitanta prowadzono 3 razy w tygodniu przez 3 miesiące, z zaleceniem wykonywania ich w domu codziennie przez 12 miesięcy. Zestaw zawiera ćwiczenia izometryczne i dynamiczne, przeplatane ćwiczeniami oddechowymi. W celu zwiększenia efektywności prowadzi się je w różnych płaszczyznach ruchu, od pozycji leżącej na plecach, na bokach, do pozycji klęczącej, siedzącej i stojącej. Wyniki W grupie 76 pacjentek u 55 (72%) uzyskano ustąpienie objawów wysiłkowego nietrzymania moczu. Statystycznie znamienne różnice w wartościach poszczególnych parametrów ocenianych przed i po leczeniu stwierdzono w zakresie tylko niektórych z nich. W badaniu cystometrycznym wartość pierwszego uczucia parcia F.S. wynosiła średnio 146 ml przed leczeniem, a po leczeniu 178 ml. Średnia wartość maksymalnej pojemności pęcherza moczowego B.C. wzrosła z 349 ml do 446 ml. Z ocenianych parametrów profilometrii niestresowej średnia wartość czynnościowej długości cewki moczowej F.U.L. wzrosła z 25 mm do 26 mm. Średnia wartość maksymalnego ciśnienia cewkowego M.U.P. wzrosła z 48 cm H 2 O do 49 cm H 2 O. Średnie maksymalne ciśnienie zamknięcia cewki M.U.C.P. wzrosło z 41 cm H 2 O przed leczeniem do 42 cm H 2 O po leczeniu. W profilometrii stresowej średnia wartość czynnościowej długości cewki moczowej wzrosła z 19 mm do 22 mm. Średnie maksymalne ciśnienie zamknięcia cewki w badaniu stresowym wzrosło z 25 cm H 2 O do 31 cm H 2 O. W badaniu uroflowmetrycznym średnia wartość maksymalnego przepływu cewkowego Qmax. zmniejszyła się z 33 ml/s do 25 ml/s. Ultrasonograficznie oceniana średnia wartość tylnego kąta cewkowo-pęcherzowego P.U.V.A. w spoczynku (bez parcia) zmniejszyła się ze 133 do 125 stopni. To samo badanie, lecz wykonywane przy próbie parcia wykazało, że tylny kąt cewkowo-pęcherzowy zmniejszył się średnio ze 138 do 128 stopni. Statystycznie znamienne różnice w wynikach badanych wartości poszczególnych parametrów przed i po leczeniu otrzymano w zakresie: pierwszego uczucia parcia i maksymalnej pojemności pęcherza moczowego, podatności pęcherza moczowego, maksymalnego ciśnienia zamknięcia cewki moczowej w profilometrii stresowej oraz maksymalnego przepływu cewkowego. Wartość tylnego kąta cewkowo-pęcherzowego nie uległa zmianie istotnej statystycznie. Ocenę efektów leczenia zachowawczego obrazuje rycina 1. W tabeli 1 przedstawiono średnie wartości parametrów urodynamicznych i ultrasonograficznych przed i po leczeniu, z zaznaczeniem zmian istotnych statystycznie 170

3 Ryc. 1. Ocena efektów leczenia zachowawczego Tabela 1. Średnie wartości poszczególnych parametrów urodynamicznych i ultrasonograficznych przed leczeniem i 12 miesięcy po leczeniu zachowawczym Badany parametr Pierwsze uczucie parcia F.S. (ml) Maks. pojemność pęcherza moczowego B.C. (ml) Podatność pęcherza moczowego C (ml/cm H 2 Czynnościowa długość cewki moczowej F.U.L. (mm) - bez parcia Czynnościowa długość cewki moczowej F.U.L. (mm) - podczas parcia Maksymalne ciśnienie cewkowe M.U.P. (cm H 2 Maks. ciśnienie zamknięcia cewki M.U.C.P. (cm H 2 - bez parcia Maks. ciśnienie zamknięcia cewki M.U.C.P. (cm H 2 - podczas parcia Maks. przepływ cewkowy Qmax. (ml/s) Przed leczeniem 146,16 +/- 17,11 349,83 +/- 71,03 33,38 +/- 6,15 25,20 +/- 2,67 19,28 +/- 3,60 48,33 +/- 3,86 41,29 +/- 3,17 25,89 +/- 5,92 33,23 +/- 4,34 Po leczeniu 178,69 +/- 20,59** 446,33 +/- 72,88** 32,91 +/- 5,88 26,13 +/- 2,82 22,27 +/- 3,91** 49,27 +/- 3,21 42,02 +/- 3,95 31,35 +/- 5,22** 25,55 +/- 4,44** 171

4 Tylny kąt cewkowo-pęcherzowy P.U.V.A. (w stopniach) - bez parcia Tylny kąt cewkowo-pęcherzowy P.U.V.A. (w stopniach) - podczas parcia 133,55 +/- 12,11 138,30 +/- 11,96 125,43 +/- 11,72 128,26 +/- 11,37 ** - p < 0,001; p - współczynnik istotności liczony testem t-studenta dla par Dyskusja Mięśnie dna miednicy odgrywają niezwykle ważną rolę w mechanizmie utrzymywania moczu poprzez zwiększanie ciśnienia okołocewkowego. Do metod poprawiających ciśnienie zamknięcia cewki należą czynne ćwiczenia mięśni dna miednicy. Jednym z pierwszych praktyków tej metody, który dzięki dobrym wynikom leczenia ją rozpowszechnił, był Kegel (1). W swoim materiale u ok. 80% pacjentek z wysiłkowym nietrzymaniem moczu uzyskał poprawę lub wyleczenie. Podobne wyniki uzyskali w 1952 r. Jones i Kegel (2), a następnie Jones w 1963 r. (3). Efekty leczenia oceniano tylko na podstawie subiektywnych odczuć pacjentek. Dopiero w latach 80. przedstawiono obiektywizację wyników leczenia zachowawczego w porównaniu z wynikami innych stosowanych metod (4), wykorzystując do tego celu badania urodynamiczne. Klarskov (5) uzyskał wyleczenie w 42%, Burgio (6) w 51%, Wilson (7) w ok. 2/3 przypadków uzyskał poprawę lub wyleczenie. W pracach tych autorów subiektywne odczucia pacjentek zobiektywizowano, stosując badania urodynamiczne lub perineometr. Wielu autorów pozytywnie odnosi się do tej metody leczenia, ale tylko w sytuacji dyskwalifikacji do zabiegu operacyjnego ze względu na stan zdrowia lub wiek pacjentki. Efekty leczenia ćwiczeniami, według McClisha (8) i Hu (9), poza subiektywną poprawą nie wpływają na wyniki badań urodynamicznych, a jedynie są skutkiem dużego wpływu sfery psychicznej, zmiany nawyków i zachowań kobiet po odbytych ćwiczeniach. Zaprzeczeniem tego sądu są doniesienia innych autorów. Należy do nich m.in. Tapp (10), który uzyskał co prawda efekt wyleczenia tylko u 26% pacjentek, jednak znalazł w tej grupie zmiany statystycznie znamienne w profilometrii cewkowej w zakresie czynnościowej długości cewki moczowej i maksymalnego ciśnienia zamknięcia cewki moczowej. Odmienne wyniki leczenia ma Hagen (11), który uzyskał 60% wyleczeń, stosując intensywny trening mięśni w warunkach szpitalnych, i 17% wyleczeń po ćwiczeniach w warunkach domowych. W badanym materiale stwierdził znamienną statystycznie poprawę tylko w maksymalnym ciśnieniu cewki, nie uzyskując jej w pozostałych badanych parametrach badania urodynamicznego. Część autorów, jak Henalla (12) czy Klarskov (13), obiektywizowali efekty lecze- 172

5 nia za pomocą testu pad weight (ważenie przemoczonych podpasek). Bemelmans (14) uzyskał znamienną poprawę w zakresie maksymalnego ciśnienia zamknięcia cewki, długości czynnościowej cewki i objętości pęcherza, wspomagając jednak ćwiczenia elektrostymulacją przezodbytniczą. Efekty leczenia uzależnione są od wielu czynników, takich jak wiedzy rehabilitanta oraz umiejętności prowadzenia zajęć, a także od motywacji i współpracy pacjentek. Istotnym elementem, dzięki prawidłowo przeprowadzonej diagnostyce, jest także właściwy dobór pacjentek, czyli wykluczenie tych kobiet, u których nie rokuje się poprawy. Należy bardzo wnikliwie ocenić typ i nasilenie nietrzymania moczu, stan mięśni dna miednicy, stan hormonalny pacjentki, przebyte zabiegi operacyjne oraz stan neurologiczny (15, 16). Fizykoterapia ma na celu poprawę stanu mięśni dna miednicy oraz przywracanie funkcji fizjologicznych, szczególnie w zakresie oddawania moczu i stolca. Ćwiczenia mięśni dna miednicy są prostą i nieinwazyjną formą leczenia nietrzymania moczu, odgrywającą ważną rolę w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu i zaburzeń statyki narządu płciowego u kobiet. Wnioski 1. Ćwiczenia rehabilitacyjne w leczeniu nietrzymania moczu dzięki osiąganym dobrym wynikom stanowią postępowanie alternatywne wobec leczenia operacyjnego. 2. Zachowawcza metoda leczenia, mimo że nie prowadzi do zmiany (zmniejszenia) tylnego kąta cewkowo-pęcherzowego, dzięki poprawie niektórych parametrów urodynamicznych u 72% pacjentek daje efekt ustąpienia objawów nietrzymania moczu. Piśmiennictwo Kegel A.H.: Progressive resistance exercise in the functional restoration of the perineal muscles. Am. J. Obstet. Gynecol., 1948, 56, 238. Jones E.G., Kegel A.H.: Treatment of urinary stress incontinence. Surg. Gynecol. Obstet., 1952, 94,179. Jones E.G.: Nonoperative treatment of stress incontinence. Clin. Obstet. Gynecol., 1963, 6, 220. Kujansuu E.: Effect of pelvic floor exercises on urethral function in female stress urinary incontinence; a urodynamic study. Ann. Chir. Gynecol., 1983, 72, 28. Klarskov P., Belving D. i wsp.: Pelvic floor exercise versus surgery for female urinary stress incontinence. Urol. Int., 1986, 41, Burgio K.L. i wsp.: The role of biofeedback in Kegel exercise training for stress urinary incontinence. Am. J. Obstet. Gynecol., 1986, 154,

6 Wilson P.D., Al. Samarrai T. i wsp.: An objective assessment of physiotherapy for female genuine stress incontinence. Br. J. Obstet. Gynaecol., 1987, 94, McClish D.K., Fantl J.A. i wsp.: Bladder training in older women with urinary incontinence; relationship between outcome and changes in urodynamic observations. J. Obstet. Gynecol., 1991, 77, 281. Hu T.W., Irou J.F. i wsp.: A clinical trial of a behavioral therapy to reduce urinary incontinence in nursing homes. Outcome and implications. JAMA, 1989, 261, Tapp A.J.S., Cardozo L., Hills B., Barnick C.: Who benefits from physiotherapy? Neurourol. Urodyn., 1988, 7, 259. Hagen R. i wsp.: The effect of two different pelvic floor exercise programs in treatment of urinary stress incontinence women. Neurourol. Urodyn., 1989, 8, 355. Henalla S.M., Kirwan P. i wsp: The effect of pelvic floor exercise in the treatment of genuine stress incontinence in women at two hospitals. Br. J. Obstet. Gynecol., 1988, 95, Klarskov P., Nielsen K.K. i wsp.: Long-term results of pelvic floor training and surgery for female genuine stress incontinence. Int. Urogynecol. J., 1991, 2, Bemelmans B.L.H. i wsp.: Pelvic floor reeducational and body posture correction for treatment of female urinary incontinence. 21 st Annual Meeting of Internation Continence Society, Hannover 1991, 248. McGuire W.A.: Electrotherapy and exercises for stress incontinence and urinary frequenc. Physiotherapy, 1975, 61, Nielsen K.K. i wsp: The urethral plug. A new treatment modality for genuine urinary stress incontinence in women. J. Urol., 1990, 144,

Ocena efektów laparoskopowego podwieszenia macicy do powłoki brzusznej u pacjentek z zaburzeniami statyki narządu płciowego i nietrzymaniem moczu

Ocena efektów laparoskopowego podwieszenia macicy do powłoki brzusznej u pacjentek z zaburzeniami statyki narządu płciowego i nietrzymaniem moczu Krzysztof Cendrowski, Włodzimierz Sawicki, Beata Śpiewankiewicz, Jerzy Stelmachów Ocena efektów laparoskopowego podwieszenia macicy do powłoki brzusznej u pacjentek z zaburzeniami statyki narządu płciowego

Bardziej szczegółowo

Rejestracja przepływów w tętnicach pęcherzowych z zastosowaniem techniki dopplerowskiej u pacjentek z nietrzymaniem moczu

Rejestracja przepływów w tętnicach pęcherzowych z zastosowaniem techniki dopplerowskiej u pacjentek z nietrzymaniem moczu Krzysztof Cendrowski, Włodzimierz Sawicki, Beata Śpiewankiewicz, Jerzy Stelmachów Rejestracja przepływów w tętnicach pęcherzowych z zastosowaniem techniki dopplerowskiej u pacjentek z nietrzymaniem moczu

Bardziej szczegółowo

Ocena wybranych parametrów klinicznych u kobiet po operacji wysiłkowego nietrzymania moczu

Ocena wybranych parametrów klinicznych u kobiet po operacji wysiłkowego nietrzymania moczu Janusz Mirończuk, Andrzej Lenczewski, Sławomir Terlikowski, Marek Kulikowski Ocena wybranych parametrów klinicznych u kobiet po operacji wysiłkowego nietrzymania moczu Klinika Ginekologii i Położnictwa

Bardziej szczegółowo

Nietrzymanie moczu - możliwości leczenia chirurgicznego

Nietrzymanie moczu - możliwości leczenia chirurgicznego Nietrzymanie moczu - możliwości leczenia chirurgicznego Nietrzymanie moczu stanowi ważny problem kliniczny, socjalny i psychologiczny. W ciągu całego życia kobieta ma 50% szansę na wystąpienie u niej w

Bardziej szczegółowo

Wp³yw wczesnej diagnostyki urodynamicznej na wyniki leczenia nietrzymania moczu u kobiet

Wp³yw wczesnej diagnostyki urodynamicznej na wyniki leczenia nietrzymania moczu u kobiet Wp³yw wczesnej diagnostyki urodynamicznej na wyniki leczenia nietrzymania moczu u kobiet The influence of early urodynamic test on outcomes of treatment of female urinary incontinence Roman Łowicki, Marek

Bardziej szczegółowo

Wyniki operacyjnego leczenia ciężkich postaci wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet zmodyfikowaną operacją pętlową Aldridge a

Wyniki operacyjnego leczenia ciężkich postaci wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet zmodyfikowaną operacją pętlową Aldridge a Edward Kustra, Marek Maleńczyk, Danuta Zmyślona, Paweł Kozankiewicz Wyniki operacyjnego leczenia ciężkich postaci wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet zmodyfikowaną operacją pętlową Aldridge a Oddział

Bardziej szczegółowo

Anatomiczne podstawy operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet

Anatomiczne podstawy operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Wiktor Łotocki Anatomiczne podstawy operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Klinika Ginekologii i Położnictwa Septycznego AM w Białymstoku Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Marek

Bardziej szczegółowo

Operacje minimalnie inwazyjne w leczeniu WNM - minislingi

Operacje minimalnie inwazyjne w leczeniu WNM - minislingi Operacje minimalnie inwazyjne w leczeniu WNM - minislingi Włodzimierz Baranowski Klinika Ginekologii i Ginekologii Onkologicznej Wojskowy Instytut Medyczny MON Warszawa Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej

Bardziej szczegółowo

NTM - wysiłkowe po porodach, operacjach w obrębie miednicy małej, niepowodzeniach po operacjach wysiłkowego NTM.

NTM - wysiłkowe po porodach, operacjach w obrębie miednicy małej, niepowodzeniach po operacjach wysiłkowego NTM. UROTERAPIA - REHABILITACJA DNA MIEDNICY Leczymy: 1.Nietrzymanie moczu (NTM) NTM - wysiłkowe po porodach, operacjach w obrębie miednicy małej, niepowodzeniach po operacjach wysiłkowego NTM. NTM - wysiłkowe

Bardziej szczegółowo

Wskaźnik wyciekania nowy parametr urodynamiczny w ocenie wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet

Wskaźnik wyciekania nowy parametr urodynamiczny w ocenie wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Wskaźnik wyciekania nowy parametr urodynamiczny w ocenie wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Leaking index a new urodynamic parameter in the diagnosis of female stress urinary incontinence. Nowara

Bardziej szczegółowo

Leczenie zachowawcze kobiet po menopauzie z wysiłkowym nietrzymaniem moczu

Leczenie zachowawcze kobiet po menopauzie z wysiłkowym nietrzymaniem moczu Jausz Mirończuk, Artur Nowak, Marek Kulikowski Leczeie zachowawcze kobiet po meopauzie z wysiłkowym ietrzymaiem moczu Kliika Giekologii i Położictwa Septyczego Akademii Medyczej w Białymstoku Kierowik

Bardziej szczegółowo

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy.

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Marek Ciecierski, Zygmunt Mackiewicz, Arkadiusz Jawień Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Z Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej AM w Bydgoszczy Kierownik

Bardziej szczegółowo

Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie

Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora UR Nr 4/2012 z dnia 20.01.2012r. Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie Nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie ćwiczeń i elektrostymulacji w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet

Zastosowanie ćwiczeń i elektrostymulacji w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Ewa Strupińska 1, Andrzej Gomuła 2 Józef Chojnacki 2 Zastosowanie ćwiczeń i elektrostymulacji w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet 1 Zakład Medycyny Sportowej Akademii Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2016/2017

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2016/2017 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu WydziałLekarski i Nauk o Zdrowiu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2016/2017 Kierunek studiów: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna rehabilitacja urologiczna. Nietrzymanie moczu u pacjentow po operacjach prostaty. Radykalna prostatektomia i co dalej?

Nowoczesna rehabilitacja urologiczna. Nietrzymanie moczu u pacjentow po operacjach prostaty. Radykalna prostatektomia i co dalej? Nowoczesna rehabilitacja urologiczna. Nietrzymanie moczu u pacjentow po operacjach prostaty. Radykalna prostatektomia i co dalej? Urologia rehabilitacyjna/rehabilitacja urologiczna stanowi według wytycznych

Bardziej szczegółowo

Rozszerzona analiza profilu cewkowego u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu o nowe parametry doniesienie wstępne

Rozszerzona analiza profilu cewkowego u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu o nowe parametry doniesienie wstępne Rozszerzona analiza profilu cewkowego u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu o nowe parametry doniesienie wstępne Extended analysis of urethral profilometry in women with urinary stress incontinence

Bardziej szczegółowo

Ocena czynnościowa dolnych dróg moczowych. Prof.Andrzej Prajsner Kliniczny Oddział Urologii Śląski Uniwersytet Medyczny

Ocena czynnościowa dolnych dróg moczowych. Prof.Andrzej Prajsner Kliniczny Oddział Urologii Śląski Uniwersytet Medyczny Ocena czynnościowa dolnych dróg moczowych Prof.Andrzej Prajsner Kliniczny Oddział Urologii Śląski Uniwersytet Medyczny Katowice, 2015 Prawidłowo funkcjonujące dolne drogi moczowe zapewniają pełne trzymanie

Bardziej szczegółowo

Rola badań urodynamicznych w diagnostyce nietrzymania moczu u kobiet

Rola badań urodynamicznych w diagnostyce nietrzymania moczu u kobiet Andrzej Prajsner Rola badań urodynamicznych w diagnostyce nietrzymania moczu u kobiet I Katedra i Klinika Urologii Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach Kierownik Katedry i Kliniki: dr hab. med. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Analiza przyczyn wysiłkowego nietrzymania moczu i zastosowanie estriolu jako postępowanie okołooperacyjne u kobiet leczonych operacyjnie

Analiza przyczyn wysiłkowego nietrzymania moczu i zastosowanie estriolu jako postępowanie okołooperacyjne u kobiet leczonych operacyjnie Michał Powolny, Piotr Pietrzak, Krzysztof Szafranko, Wojciech Borucki Analiza przyczyn wysiłkowego nietrzymania moczu i zastosowanie estriolu jako postępowanie okołooperacyjne u kobiet leczonych operacyjnie

Bardziej szczegółowo

Elektrostymulacja miêœni dna miednicy w leczeniu nietrzymania moczu u kobiet

Elektrostymulacja miêœni dna miednicy w leczeniu nietrzymania moczu u kobiet Elektrostymulacja miêœni dna miednicy w leczeniu nietrzymania moczu u kobiet Electrical stimulation for the treatment of urinary incontinence in women Krzysztof Gałczyński 1, Katarzyna Romanek 1, Beata

Bardziej szczegółowo

Cystometria ciśnieniowo-przepływowa

Cystometria ciśnieniowo-przepływowa Cystometria ciśnieniowo-przepływowa rozdział 4 Wstęp W poprzednim rozdziale opisano kilka technik urodynamicznych, w tym rutynowo wykonywanych i ważnych, takich jak dzienniki mikcji, uroflowmetria, testy

Bardziej szczegółowo

PRZEGL D MENOPAUZALNY 5/2009

PRZEGL D MENOPAUZALNY 5/2009 Ocena wp³ywu operacji koryguj¹cej wypadanie przedniej œciany pochwy na funkcjê dolnych dróg moczowych u pacjentek bez objawów wysi³kowego nietrzymania moczu przed operacj¹ The evaluation of the influence

Bardziej szczegółowo

Kwalifikowanie chorych kobiet do operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu

Kwalifikowanie chorych kobiet do operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu Eugeniusz Miękoś, Zbigniew Trzepizur Kwalifikowanie chorych kobiet do operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu Klinika Urologii Instytutu Chirurgii Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi Kierownik

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja mięśni dna miednicy u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu

Rehabilitacja mięśni dna miednicy u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu Marek Kulikowski, Jausz Mirończuk, Katarzya Młodziaowska Rehabilitacja mięśi da miedicy u kobiet z wysiłkowym ietrzymaiem moczu Kliika Giekologii i Położictwa Septyczego Akademii Medyczej w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

Marek Brzeziński 1, Anna Żurawik-Pietrzak 1, Dariusz Ostrowski 1, Tadeusz Żurawik 1, Mirosław Wielgoś 2. Streszczenie. Summary

Marek Brzeziński 1, Anna Żurawik-Pietrzak 1, Dariusz Ostrowski 1, Tadeusz Żurawik 1, Mirosław Wielgoś 2. Streszczenie. Summary DOI: 10.5114/pm.2013.36590 Przegl d menopauzalny 3/2013 Oko³ooperacyjna ocena anatomii pêcherza moczowego i cewki moczowej w badaniu ultrasonograficznym u pacjentek operowanych z powodu wysi³kowego nietrzymania

Bardziej szczegółowo

ęścią Centrasorb Nowoczesna technologia implantacji 3 różr óżnymi sposobami Małoinwazyjny dostęp Obniżony koszt zestawu

ęścią Centrasorb Nowoczesna technologia implantacji 3 różr óżnymi sposobami Małoinwazyjny dostęp Obniżony koszt zestawu Taśma T- Sling z częś ęścią Centrasorb Nowoczesna technologia Możliwość implantacji 3 różr óżnymi sposobami Małoinwazyjny dostęp Obniżony koszt zestawu Prezentujemy nowy T-Sling, nową taśmę dwuskładnikową

Bardziej szczegółowo

Ocena laparoskopowej operacji sposobem Burcha w wysiłkowym nietrzymaniu moczu u kobiet

Ocena laparoskopowej operacji sposobem Burcha w wysiłkowym nietrzymaniu moczu u kobiet Jacek Huk, Mieczysław Fryczkowski Ocena laparoskopowej operacji sposobem Burcha w wysiłkowym nietrzymaniu moczu u kobiet Katedra i Klinika Urologii Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu Kierownik Kliniki:

Bardziej szczegółowo

Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU

Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU Wiek populacji (lata) Występowanie OAB będzie stale rosnąć

Bardziej szczegółowo

Analiza objawów pêcherza nadreaktywnego po przerwaniu terapii solifenacyn¹

Analiza objawów pêcherza nadreaktywnego po przerwaniu terapii solifenacyn¹ DOI: 10.5114/pm.2013.36599 Analiza objawów pêcherza nadreaktywnego po przerwaniu terapii solifenacyn¹ Analysis of overactive bladder symptoms after ceasing solifenacin treatment Edyta Wlaźlak 1, Jacek

Bardziej szczegółowo

High pressure low flow - obstructed BOO. Qmax Pdet. Compliance 1. Uro - Voiding Cystometry#2. Vinfus 200 ml. 200 Pdet cmh2o 100. Pves. cmh2o.

High pressure low flow - obstructed BOO. Qmax Pdet. Compliance 1. Uro - Voiding Cystometry#2. Vinfus 200 ml. 200 Pdet cmh2o 100. Pves. cmh2o. High pressure low flow - obstructed BOO Uro - Voiding Cystometry#2 Vinfus 2 ml 2 Pdet 1 Compliance 1 162 251 31 31 114 31 95 Wykres p/q wg Schäfera p at Void Begin 17 Qura [ml/s] 18 16 14 12 1 8 W+ W-

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA PRAKTYCZNE EFEKTY KSZTAŁCENIA

ZAJĘCIA PRAKTYCZNE EFEKTY KSZTAŁCENIA ZAKŁAD PIELĘGNIARSTWA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE KATEDRY ZDROWIA KOBIETY Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach EFEKTY KSZTAŁCENIA Z PRZEDMIOTU GINEKOLOGIA I OPIEKA GINEKOLOGICZNA realizowane

Bardziej szczegółowo

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich dr n. med. Agata Korzeniecka - Kozerska Założenia TRUDNOŚCI Z USTALENIEM CZY

Bardziej szczegółowo

Ultrasonograficzna ocena mięśnia dźwigacza odbytu u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu

Ultrasonograficzna ocena mięśnia dźwigacza odbytu u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu Ultrasonograficzna ocena mięśnia dźwigacza odbytu u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu Sonographic evaluation of the levator ani muscle in women with stress urinary incontinence Stachowicz Norbert

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 236 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 236 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 236 SECTIO D 2003 Samodzielna Pracownia Umiejętności Położniczych Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Akademii

Bardziej szczegółowo

Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny

Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny Redakcja naukowa prof. dr hab. n. k. f. Zdzisława Wrzosek dr n. med. Janusz Bolanowski Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL Spis treści Wstęp - Zdzisława

Bardziej szczegółowo

Wiadomości Lekarskie

Wiadomości Lekarskie TOM LXV, 2012, Nr 4 ISSN 0043-5147 Wiadomości Lekarskie Czasopismo Polskiego Towarzystwa Lekarskiego Rok założenia 1928 cena 25 zł (w tym 5% vat) CZASOPISMO JEST INDEKSOWANE W INDEX MEDICUS (MEDLINE),

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z 5. 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Kardiologia

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z 5. 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Kardiologia KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Kardiologia 2. Kod modułu 23-CHW 3. Karta modułu ważna od roku akademickiego 213214 4. Wydział Wydział Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostycznoterapeutycznego. moczu i pęcherzem nadreaktywnym

Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostycznoterapeutycznego. moczu i pęcherzem nadreaktywnym Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostycznoterapeutycznego u kobiet z nietrzymaniem moczu i pęcherzem nadreaktywnym Piotr Radziszewski (Przewodniczący) Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne)

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Wyższa Szkoła Mazowiecka w Warszawie Wydział Nauk Medycznych Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Student studiów pierwszego stopnia (licencjat)

Bardziej szczegółowo

Wiedza studentek kierunków pielęgniarstwo i położnictwo na temat profilaktyki oraz leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet

Wiedza studentek kierunków pielęgniarstwo i położnictwo na temat profilaktyki oraz leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet PRACE ORYGINALNE ORIGINAL PAPERS Joanna WITKOŚ 1 Magdalena HARTMAN 2 Jan BUDZIOSZ 1 Karolina SIEROŃ-STOŁTNY 1 Barbara BŁOŃSKA-FAJFROWSKA 2 Wiedza studentek kierunków pielęgniarstwo i położnictwo na temat

Bardziej szczegółowo

Leczenie pęcherza nadreaktywnego

Leczenie pęcherza nadreaktywnego Leczenie pęcherza nadreaktywnego Trening pęcherza Leczenie zachowawcze stosowane w przypadku pęcherza nadreaktywnego cieszy się uznaniem lekarzy i pacjentów i stanowi zarówno alternatywę, jak i uzupełnienie

Bardziej szczegółowo

Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie

Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora UR Nr 4/2012 z dnia 20.01.2012r. Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie Nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

Magdalena Weber-Rajek, Irena Bułatowicz, Agnieszka Radzimińska, Katarzyna Strojek, Aleksander Goch, Walery Zukow

Magdalena Weber-Rajek, Irena Bułatowicz, Agnieszka Radzimińska, Katarzyna Strojek, Aleksander Goch, Walery Zukow Weber-Rajek Magdalena, Bułatowicz Irena, Radzimińska Agnieszka, Strojek Katarzyna, Goch Aleksander, Zukow Walery. Ocena skuteczności metod fizykalnych w leczeniu nietrzymania moczu u kobiet przegląd badań

Bardziej szczegółowo

BADANIA KLINICZNE Smart X ide 2 V 2 LR. Zastosowanie leczenia laserem CO2 w atrofii pochwy, rozluźnieniu pochwy oraz nietrzymaniu moczu

BADANIA KLINICZNE Smart X ide 2 V 2 LR. Zastosowanie leczenia laserem CO2 w atrofii pochwy, rozluźnieniu pochwy oraz nietrzymaniu moczu BADANIA KLINICZNE Smart X ide 2 V 2 LR Zastosowanie laserem CO2 w atrofii, rozluźnieniu oraz nietrzymaniu moczu Zastosowanie laserem CO2 w atrofii, rozluźnieniu oraz nietrzymaniu moczu. Dr. Stefano Salvatore

Bardziej szczegółowo

Porównanie wymiarów cewki moczowej u pacjentek z nietrzymaniem moczu w dynamicznym badaniu usg przezkroczowym i usg przezpochwowym

Porównanie wymiarów cewki moczowej u pacjentek z nietrzymaniem moczu w dynamicznym badaniu usg przezkroczowym i usg przezpochwowym Porównanie wymiarów cewki moczowej u pacjentek z nietrzymaniem moczu w dynamicznym badaniu usg przezkroczowym i usg przezpochwowym Comparison of accuracy of functional measurements in transperineal vs

Bardziej szczegółowo

Ocena kąta między mięśniami łonowo-odbytniczymi u kobiet z nietrzymaniem moczu i bez niego z zastosowaniem trójwymiarowej ultrasonografii

Ocena kąta między mięśniami łonowo-odbytniczymi u kobiet z nietrzymaniem moczu i bez niego z zastosowaniem trójwymiarowej ultrasonografii Aluna Wiadomości Lekarskie 2014, tom LXVII, nr 4 Ocena kąta między mięśniami łonowo-odbytniczymi u kobiet z nietrzymaniem moczu i bez niego z zastosowaniem trójwymiarowej ultrasonografii Assessment of

Bardziej szczegółowo

Magdalena Weber-Rajek, Irena Bułatowicz, Agnieszka Radzimińska, Katarzyna Strojek, Aleksander Goch, Walery Zukow

Magdalena Weber-Rajek, Irena Bułatowicz, Agnieszka Radzimińska, Katarzyna Strojek, Aleksander Goch, Walery Zukow Weber-Rajek Magdalena, Bułatowicz Irena, Radzimińska Agnieszka, Strojek Katarzyna, Goch Aleksander, Zukow Walery. Ocena skuteczności metod fizykalnych w leczeniu nietrzymania moczu u kobiet przegląd badań

Bardziej szczegółowo

MEDYCYNA SPORTOWA NA LEGII. Centrum Medyczne ENEL-MED: Partner Medyczny Legii Warszawa

MEDYCYNA SPORTOWA NA LEGII. Centrum Medyczne ENEL-MED: Partner Medyczny Legii Warszawa MEDYCYNA SPORTOWA NA LEGII Centrum Medyczne ENEL-MED: Partner Medyczny Legii Warszawa Rozwój ENEL-MED w latach 1993-2014 ENEL-MED: kompleksowy zakres usług Konsultacje lekarskie Diagnostyka Stomatologia

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet

Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet W badaniach, oceniających przydatność wywiadu w diagnostyce nietrzymania moczu stwierdzono, że dla wysiłkowego nietrzymania moczu czułość wywiadu wynosi 91%, ale

Bardziej szczegółowo

Wpływ operacji naprawczych zaburzeń statyki narządu rodnego na redukcję objawów zespołu pęcherza nadreaktywnego

Wpływ operacji naprawczych zaburzeń statyki narządu rodnego na redukcję objawów zespołu pęcherza nadreaktywnego Wpływ operacji naprawczych zaburzeń statyki narządu rodnego na redukcję objawów zespołu pęcherza nadreaktywnego The influence of mesh pelvic floor reconstructive surgery on OAB symptoms, Katarzyna Jankiewicz,

Bardziej szczegółowo

Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu

Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu Operacyjne sposoby leczenia nietrzymania moczu Dr n. med. Tomasz Tuchendler Kliniczny Oddział Urologiczny, IV Wojskowy Szpital Kliniczny

Bardziej szczegółowo

PRACA POGLĄDOWA. Małgorzata Dalewska 1, Anna-Kasicka-Jonderko 2, Krzysztof Jonderko 2, Henryk Augustyniak 3 ST R ES Z CZ E NI E

PRACA POGLĄDOWA. Małgorzata Dalewska 1, Anna-Kasicka-Jonderko 2, Krzysztof Jonderko 2, Henryk Augustyniak 3 ST R ES Z CZ E NI E PRACA POGLĄDOWA Wysiłek fizyczny lek bez recepty: znaczenie kinezyterapii w profilaktyce i leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet (w aneksie zestaw proponowanych ćwiczeń) Physical exercise a

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 5 1 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej Instytut Pielęgniarstwa Higher State Vocational School

Bardziej szczegółowo

Podstawy. kardiolosicznej. kompleksowej rehabilitacji PZWL. Zbigniew Nowak

Podstawy. kardiolosicznej. kompleksowej rehabilitacji PZWL. Zbigniew Nowak PATRONAT M ERYTO RYC ZNY K o m it e t R e h a b il it a c j i, K u l t u r y F iz y c z n e j i In t e g r a c j i S p o ł e c z n e j P A N Podstawy kompleksowej rehabilitacji kardiolosicznej Zbigniew

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z Karta modułu ważna od roku akademickiego Wydział Wydział Opieki Zdrowotnej

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z Karta modułu ważna od roku akademickiego Wydział Wydział Opieki Zdrowotnej KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Kardiologia 2. Kod modułu 23-CHW 3. Karta modułu ważna od roku akademickiego 213214 4. Wydział Wydział Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT

Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT Katarzyna Rutkowska Szpital Kliniczny Nr 1 w Zabrzu Wyniki leczenia (clinical outcome) śmiertelność (survival) sprawność funkcjonowania (functional outcome) jakość

Bardziej szczegółowo

Uszkodzenie pęcherza moczowego w trakcie operacji slingowej w leczeniu nietrzymania moczu przegląd literatury i opis przypadku

Uszkodzenie pęcherza moczowego w trakcie operacji slingowej w leczeniu nietrzymania moczu przegląd literatury i opis przypadku Uszkodzenie pęcherza moczowego w trakcie operacji slingowej w leczeniu nietrzymania moczu przegląd literatury i opis przypadku Bladder injury during sling operation in the treatment of SUI review of literature

Bardziej szczegółowo

Wyniki własne leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet metodą urethero-cerwiko-cystopeksji z zastosowaniem kleju fibrynowego

Wyniki własne leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet metodą urethero-cerwiko-cystopeksji z zastosowaniem kleju fibrynowego Alojzy Witeska, Sławomir Dutkiewicz, Robert Jarema Wyniki własne leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet metodą urethero-cerwiko-cystopeksji z zastosowaniem kleju fibrynowego Klinika Urologii

Bardziej szczegółowo

Ocena wyników operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu (WNM) z uwzględnieniem nowych metod operacyjnych

Ocena wyników operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu (WNM) z uwzględnieniem nowych metod operacyjnych Zofia Krauze-Balwińska, Mieczysław Fryczkowski, Andrzej Paradysz Ocena wyników operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu () z uwzględnieniem nowych metod operacyjnych Katedra i Klinika Urologii

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz

Spis treści. 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz Spis treści 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz 1.1. Wstęp.... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej 1.2. Znaczenie rehabilitacji w chirurgii...

Bardziej szczegółowo

Metody fizjoterapeutyczne w leczeniu nietrzymania moczu

Metody fizjoterapeutyczne w leczeniu nietrzymania moczu Gerontologia Polska PRACA POGLĄDOWA tom 18, nr 3, 114 119 ISSN 1425 4956 Adrianna Maria Borowicz 1, 2, Katarzyna Wieczorowska-Tobis 1 1 Katedra i Zakład Patofizjologii, Zakład Geriatrii i Gerontologii

Bardziej szczegółowo

Patofizjologiczne podstawy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet

Patofizjologiczne podstawy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Włodzimierz Baranowski Patofizjologiczne podstawy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Klinika Ginekologii Operacyjnej II Katedry Położnictwa i Ginekologii Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik Kliniki:

Bardziej szczegółowo

Leczenie zachowawcze powikłań po leczeniu raka stercza. Dr n. med. Roman Sosnowski Centrum Onkologii Instytut, Warszawa

Leczenie zachowawcze powikłań po leczeniu raka stercza. Dr n. med. Roman Sosnowski Centrum Onkologii Instytut, Warszawa Leczenie zachowawcze powikłań po leczeniu raka stercza Dr n. med. Roman Sosnowski Centrum Onkologii Instytut, Warszawa (1987-1995) - 90% of patients stage T3-4 Hoffman RM et all, Patient satisfaction with

Bardziej szczegółowo

Nietrzymanie moczu (NM)

Nietrzymanie moczu (NM) Nietrzymanie moczu (NM) Sławomir Dutkiewicz Zakład Profilaktyki i Epidemiologii Onkologicznej Instytutu Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego

Bardziej szczegółowo

SEMINARIA. Fizjoterapia w położnictwie 5. Fizjoterapia w ginekologii 5. Odniesienie do efektów kształcenia dla przedmiotu

SEMINARIA. Fizjoterapia w położnictwie 5. Fizjoterapia w ginekologii 5. Odniesienie do efektów kształcenia dla przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w chorobach narządów wewnętrznych: Ginekologia i Położnictwo dla studentów III ROKU Kierunku: Fizjoterapia- studia I stopnia licencjackie semestry VI, rok akad. 2013-2014 l.p. SEMINARIA

Bardziej szczegółowo

Urinary incontinence etiology and diagnosis

Urinary incontinence etiology and diagnosis Akademia Medycyny ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Wpłynęło: 02.03.2009 Poprawiono: 21.03.2009 Zaakceptowano: 23.03.2009 Nietrzymanie moczu etiologia i patogeneza Urinary incontinence etiology and diagnosis

Bardziej szczegółowo

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ginekologia i położnictwo Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-GiPoł Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil

Bardziej szczegółowo

Ocena uroginekologiczna zaburzeń statyki narządu rodnego

Ocena uroginekologiczna zaburzeń statyki narządu rodnego Helena Lenkiewicz-Muszyńska, Jadwiga Kuczyńska-Sicińska Ocena uroginekologiczna zaburzeń statyki narządu rodnego II Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Akademii Medycznej w Warszawie. Kierownik:

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty)

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Załącznik nr 4 do Uchwały Senatu nr 430/01/2015 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2014-2017 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Kod przedmiotu/ modułu*

Bardziej szczegółowo

Nawrót nietrzymania moczu

Nawrót nietrzymania moczu Jan Kotarski Nawrót nietrzymania moczu I Katedra i Klinika Ginekologii Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. med. Jan Kotarski Uwagi ogólne Patogeneza nietrzymania moczu

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w chorobach

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy mniejszej u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu

Ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy mniejszej u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu Otwarte forum Open Forum Zeszyty Naukowe WSKFiT 11:21-28, 2016 www.wskfit.pl/zeszyty-naukowe Ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy mniejszej u kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu Exercises strenghtening

Bardziej szczegółowo

w GERIATRII ATLAS ĆWICZEŃ PATR ON AT MER YTOR YCZNY Komitet Rehabilitacji, Kultuiy Fizycznej i Integracji Społecznej PAN

w GERIATRII ATLAS ĆWICZEŃ PATR ON AT MER YTOR YCZNY Komitet Rehabilitacji, Kultuiy Fizycznej i Integracji Społecznej PAN PATR ON AT MER YTOR YCZNY Komitet Rehabilitacji, Kultuiy Fizycznej i Integracji Społecznej PAN F iz jo t e r a p ia w GERIATRII ATLAS ĆWICZEŃ A d r ia n n a M aria Bo r o w ic z Katarzyna W ieczorow ska-tobis

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do wniosku o przeprowadzenie postepowania habilitacyjnego dr n. med. Pawła Miotły. Autoreferat. 1. Imię i nazwisko: Paweł Miotła

Załącznik nr 2 do wniosku o przeprowadzenie postepowania habilitacyjnego dr n. med. Pawła Miotły. Autoreferat. 1. Imię i nazwisko: Paweł Miotła Załącznik nr 2 do wniosku o przeprowadzenie postepowania habilitacyjnego dr n. med. Pawła Miotły Autoreferat 1. Imię i nazwisko: Paweł Miotła 2. Posiadane dyplomy i stopnie naukowe: -Dyplom lekarza medycyny,

Bardziej szczegółowo

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu

Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Ginekologia i położnictwo - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ginekologia i położnictwo Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-GiP Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil

Bardziej szczegółowo

lek. Piotr Morasiewicz

lek. Piotr Morasiewicz lek. Piotr Morasiewicz Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu UM we Wrocławiu Korekcja złożonych zniekształceń okołokolanowych metodą Ilizarowa badania kliniczne i doświadczalne Rozprawa

Bardziej szczegółowo

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Świerblewski M. 1, Kopacz A. 1, Jastrzębski T. 1 1 Katedra i

Bardziej szczegółowo

Cykl kształcenia

Cykl kształcenia 014-017 SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Porównanie skuteczności operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu metodami slingowymi (TOT i TVT) na podstawie kwestionariusza Gaudenza

Porównanie skuteczności operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu metodami slingowymi (TOT i TVT) na podstawie kwestionariusza Gaudenza Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 4, 206-212, 2011 Porówna skuteczności operacyjnego leczenia wysiłkowego trzymania moczu metodami slingowymi ( i ) na podstawie kwestionariusza Gaudenza

Bardziej szczegółowo

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników.

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Sytuacja hormonalna przed i po menopauzie Względny hyperestrogenizm - zmiany przerostowe (polipy, mięśniaki, przerost śluzówki macicy, mastopatia) Hypoestrogenizm

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne

SYLABUS. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w ginekologii i położnictwie Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ REHABILITACJI KIERUNEK FIZJOTERAPIA studia II stopnia DZIENNIK PRAKTYK STUDENCKICH Imię i nazwisko studenta Nr albumu 1 CELE KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 4, 185-191, 2011. Streszczenie

Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 4, 185-191, 2011. Streszczenie Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 4, 185-191, 2011 Porówna skuteczności operacyjnego leczenia wysiłkowego trzymania moczu metodami slingowymi oraz sposobem a z wykorzystam kwestionariusza

Bardziej szczegółowo

Wpływ ćwiczeń mięśni dna miednicy z udziałem i bez udziału mięśni synergistycznych na jakość życia kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu*

Wpływ ćwiczeń mięśni dna miednicy z udziałem i bez udziału mięśni synergistycznych na jakość życia kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu* Pomeranian J Life Sci 2017;63(2):49-55 Wpływ ćwiczeń mięśni dna miednicy z udziałem i bez udziału mięśni synergistycznych na jakość życia kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu* The impact of pelvic floor

Bardziej szczegółowo

S³owa kluczowe: nietrzymanie moczu (NM), badanie urodynamiczne (UDS) (Przegl¹d Menopauzalny 2004; 5: 36 42)

S³owa kluczowe: nietrzymanie moczu (NM), badanie urodynamiczne (UDS) (Przegl¹d Menopauzalny 2004; 5: 36 42) Rola badania urodynamicznego w diagnostyce nietrzymania moczu u kobiet The role of urodynamic study in the diagnostic of urinary incontinence in women Roman owicki, Cezary Zydek Nietrzymanie moczu jest

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u kobiet z nietrzymaniem moczu i pęcherzem nadreaktywnym

Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u kobiet z nietrzymaniem moczu i pęcherzem nadreaktywnym Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u kobiet z nietrzymaniem moczu i pęcherzem nadreaktywnym Expert panel recommendations on therapeutic and diagnostic management

Bardziej szczegółowo

Nietrzymanie moczu zadanie dla fizjoterapeuty. Część II

Nietrzymanie moczu zadanie dla fizjoterapeuty. Część II prace poglądowe Piel. Zdr. Publ. 2012, 2, 2, 145 152 ISSN 2082-9876 Copyright by Wroclaw Medical University Iwona Klisowska 1, Anna Dąbek 2, Iwona Zborowska 2, Bartosz Kapkowski 3, Martyna Kowalik 3 Nietrzymanie

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Badanie efektywności wibroakustycznej metody leczenia w kompleksowej terapii chorych na przerost gruczołu krokowego

Badanie efektywności wibroakustycznej metody leczenia w kompleksowej terapii chorych na przerost gruczołu krokowego Wojskowa Akademia Medyczna im. S.M. Kirowa, Sankt Petersburg, Rosja prof. dr n. med. Siergiej Borysowicz Pietrow, dr n. med. Nikołaj Siemionowicz Lewkowskij, dr n. med. Anatolij Iwanowicz Kurtow, dr n.

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja nietrzymania moczu i sposoby leczenia

Klasyfikacja nietrzymania moczu i sposoby leczenia Klasyfikacja nietrzymania moczu i sposoby leczenia Paweł Dębiński Tadeusz Niezgoda artykuł ukazał się w Przeglądzie Urologicznym 2014/5 (87) Streszczenie Nietrzymanie moczu (NTM) to według definicji niezależny

Bardziej szczegółowo

ZAANGAŻOWANIE W PRZEBIEG LECZENIA U CHORYCH ZE SCHIZOFRENIĄ PODDANYCH TERAPII PRZECIWPSYCHOTYCZNEJ

ZAANGAŻOWANIE W PRZEBIEG LECZENIA U CHORYCH ZE SCHIZOFRENIĄ PODDANYCH TERAPII PRZECIWPSYCHOTYCZNEJ ZAANGAŻOWANIE W PRZEBIEG LECZENIA U CHORYCH ZE SCHIZOFRENIĄ PODDANYCH TERAPII PRZECIWPSYCHOTYCZNEJ Raport z Programu Edukacyjno-Badawczego Październik 2017 Założenia programu Małe zaangażowanie w przebieg

Bardziej szczegółowo

Endometrioza Gdańsk 2010

Endometrioza Gdańsk 2010 Endometrioza Gdańsk 2010 Redaktor prowadzący: Magdalena Czarnecka Seria wydawnicza rekomendowana przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Copyright Via Medica ul. Świętokrzyska 73, 80 180 Gdańsk tel.:

Bardziej szczegółowo

Problemy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet w klinicznej uroginekologii regionu

Problemy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet w klinicznej uroginekologii regionu Wiktor Łotocki Problemy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet w klinicznej uroginekologii regionu Klinika Ginekologii i Położnictwa Septycznego AM w Białymstoku Kierownik Kliniki: prof. dr hab. Marek

Bardziej szczegółowo