Planowanie przedmiotu działalności 341[02].Z1.05

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Planowanie przedmiotu działalności 341[02].Z1.05"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO EDUKACJI i NAUKI Janina Rosiak Planowanie przedmiotu działalności 341[02].Z1.05 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom

2 Recenzenci: mgr inż. Aleksandra Grobelna mgr Violetta Witkowska Opracowanie redakcyjne: mgr inż. Katarzyna Maćkowska Konsultacja: mgr Andrzej Zych Korekta: mgr Joanna Fundowicz Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 341[02].Z1.05. Planowanie przedmiotu działalności zawartego w programie nauczania dla zawodu technik ekonomista. Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy, Radom

3 SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE 4 2. WYMAGANIA WSTĘPNE 6 3. CELE KSZTAŁCENIA 7 4. MATERIAŁ NAUCZANIA Istota planowania. Metody planowania Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 4.2. Zasady planowania Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 4.3. Rodzaje planowania Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 4.4. Rodzaje działalności gospodarczej i motywy jej podejmowania Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 4.5. Typy produkcji Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 4.6. Wybór formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorstwa. Przepisy prawne prowadzenia działalności gospodarczej Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 4.7. Procedura zakładania działalności gospodarczej Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 4.8. Zasoby przedsiębiorstwa Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 4.9. Koncesjonowanie działalności gospodarczej Materiał nauczania

4 Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Wady i zalety małych i średnich przedsiębiorstw Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów Biznesplan Materiał nauczania Pytania sprawdzające Ćwiczenia Sprawdzian postępów 5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ LITERATURA

5 1. WPROWADZENIE Poradnik ten będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy dotyczącej planowania działalności gospodarczej w przedsiębiorstwie oraz procedur uruchamiania działalności gospodarczej. W poradniku zamieszczono: wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć już ukształtowane, abyś bez problemów mógł korzystać z poradnika, cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem, materiał nauczania, pigułkę wiadomości teoretycznych niezbędnych do opanowania treści jednostki modułowej, zestaw pytań przydatny do sprawdzenia, czy już opanowałeś podane treści, ćwiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować umiejętności praktyczne, sprawdzian osiągnięć, przykładowy zestaw zadań i pytań. Pozytywny wynik sprawdzianu potwierdzi, że dobrze pracowałeś podczas lekcji i że nabrałeś wiedzy i umiejętności z zakresu tej jednostki modułowej, literaturę uzupełniającą. Znajdziesz w tym podręczniku podstawową wiedzę na temat planowania działalności gospodarczej, zasad i metod planowania, poznasz rodzaje planowania według różnych kryteriów, a także dowiesz się, dlaczego należy planować działalność gospodarczą w przedsiębiorstwie. Potrafisz już rozróżnić formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw, ich cechy charakterystyczne, wady i zalety, teraz poznasz rodzaje działalności gospodarczej, kryteria doboru formy do rodzaju działalności a także motywy, jakimi się kierują osoby podejmujące działalność gospodarczą na własny rachunek. Poznasz rodzaje i typy produkcji, które pozwolą Ci scharakteryzować i określić jej specyfikę, jako jedne z podstawowych rodzajów działalności gospodarczej. Znasz już źródła prawa gospodarczego, potrafisz je zidentyfikować, wyszukiwać niezbędne informacje, teraz poznasz podstawy prawne dotyczące podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Poznasz również procedurę uruchamiania nowej działalności gospodarczej, instytucje, do których należy się udać, aby założyć działalność gospodarczą oraz dokumenty zgłoszeniowe niezbędne przy rejestracji. Jednostka tematyczna Koncesjonowanie działalności gospodarczej pozwoli Ci poznać obszary działalności gospodarczej objętej ograniczeniami, tzw. reglamentacją. Poznasz pojęcia koncesja, licencja, zezwolenia oraz działalność regulowana. Zrozumiesz, dlaczego niektóre rodzaje działalności gospodarczej muszą być koncesjonowane. W materiale nauczania Zasoby przedsiębiorstwa nauczysz się określać zasoby niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej. Będziesz potrafił zaplanować niezbędne zasoby do uruchomienia małej działalności gospodarczej. Poznasz rodzaje przedsiębiorstw według kryterium wielkości, będziesz potrafił wskazać źródło prawa, w którym ten podział określono oraz do jakich celów dokonano tej klasyfikacji. Poznasz zalety i wady małych i średnich przedsiębiorstw oraz przyczyny niepowodzeń nowo powstałych firm. Cenną umiejętnością, jaką nabędziesz w tej jednostce modułowej, jest tworzenia biznesplanu dla małego przedsiębiorstwa. Przykładowe ćwiczenia pozwolą Ci zrozumieć i przyswoić wiedzę w praktyce. W razie wątpliwości zwróć się o pomoc do nauczyciela. 4

6 Na końcu każdego tematu znajdują się pytania sprawdzające. Pozwolą Ci one zweryfikować Twoją wiedzę. Jeżeli okaże się, że czegoś jeszcze nie pamiętasz lub nie rozumiesz, to zawsze możesz wrócić do rozdziału Materiał nauczania i tam znajdziesz odpowiedź na pytania, które sprawiły Ci kłopot. Przykładowy sprawdzian osiągnięć może okazać się świetnym treningiem przed zaplanowanym przez nauczyciela sprawdzianem, a część praktyczna pokaże Ci, że zdobyte przez Ciebie umiejętności faktycznie wykorzystuje się w prowadzeniu działalności gospodarczej. 5

7 2. WYMAGANIA WSTĘPNE Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: określać najważniejsze instytucje podstawowych gałęzi prawa, korzystać z różnych źródeł prawa, definiować podstawowe pojęcia prawne, podejmować decyzje o wykorzystaniu rzadkich zasobów, wymianie dóbr i poziomie konsumpcji, określać zasady gospodarowania zasobami rzeczowymi i finansowymi, określać wpływ działań marketingowych na funkcjonowanie jednostek organizacyjnych, obliczać i analizować podstawowe wielkości ekonomiczne, interpretować dane statystyczne, rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw według różnych kryteriów, charakteryzować poszczególne formy organizacyjno-prawne, określać kryteria doboru form organizacyjno-prawnych przedsiębiorstwa do rodzaju działalności, rozróżniać cele działania przedsiębiorstwa, określać kryteria doboru form organizacyjno-prawnych przedsiębiorstwa do celów działania, rozróżniać organy przedsiębiorstwa, charakteryzować rodzaje struktur organizacyjnych przedsiębiorstwa, sporządzać schemat struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa, określać funkcje przedsiębiorstwa, stosować technologię komputerową i informacyjną, wskazywać różne źródła informacji, pracować w zespole, rozwiązywać problemy w sposób twórczy. 6

8 3. CELE KSZTAŁCENIA W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: rozróżnić metody planowania, rozróżnić zasady planowania, scharakteryzować zasady planowania, scharakteryzować rodzaje planowania według różnych kryteriów, scharakteryzować planowanie operatywne, taktyczne, strategiczne, określić motywy podejmowania działalności gospodarczej, rozróżnić rodzaje działalności gospodarczej, rozróżnić typy produkcji, dokonać analizy czynników wpływających na wybór formy organizacyjno-prawnej podmiotu gospodarczego, zidentyfikować przepisy prawne dotyczące podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej, przedstawić procedurę postępowania przy uruchamianiu działalności gospodarczej, wskazać instytucje i urzędy związane z rejestracją działalności gospodarczej, wypełnić dokumenty związane z uruchomieniem działalności gospodarczej, rozróżnić zasoby niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, zaplanować zasoby przedsiębiorstwa niezbędne do uruchomienia działalności, zidentyfikować działalność gospodarczą wymagającą koncesji, wskazać kryteria prawne wyodrębniania małych przedsiębiorstw, scharakteryzować przedsiębiorców według kryterium wielkości, określić źródła niepowodzeń nowych przedsiębiorstw, przedstawić walory i problemy małych przedsiębiorstw, określić strukturę biznesplanu, opracować biznesplan małego przedsięwzięcia. 7

9 4. MATERIAŁ NAUCZANIA 4.1. Istota planowania. Metody planowania Materiał nauczania Istotą planowania jest rozpoznanie przyszłości i określenie w dokumencie nazywanym planem zadań oraz środków nieodzownych do realizacji przyszłych działań gospodarczych określonej jednostki. Plan łączy wszystkie zamierzenia związane z działalnością gospodarczą w jedną całość, aby w konkretnej sytuacji ekonomicznej osiągnąć w optymalnym stopniu założone cele przedsięwzięcia.[poz.4, cz.2, s.146] W przedsiębiorstwie istotą planowania jest opracowanie koncepcji funkcjonowania i rozwoju, na którą składają się: wybór kierunków działalności, określenie celów, wyznaczenie sposobów osiągania celów. Tak rozumiana koncepcja rozwoju może wystąpić w mniej lub bardziej sformalizowanym kształcie, ale zawsze w postaci odpowiedniego zapisu. Zapis ten może przyjąć formę najprostszą opisu wizji i dążeń kierownictwa firmy. Plan może mieć też formę rozbudowanego obszernego opracowania, wyznaczającego cele i zadania na dalszą i bliższą przyszłość. Koncepcja rozwoju może też być przedstawiona w całym systemie wzajemnie powiązanych planów. W przedsiębiorstwie szczególną rolę spełniają te plany, które: wyznaczają cele i zadania oraz określają środki niezbędne do ich wykonania, charakteryzują mocne i słabe strony przedsiębiorstwa oraz analizują szanse i zagrożenia, zawierają informacje i ustalenia niezbędne kierownictwu w procesach zarządzania przedsiębiorstwem oraz użyteczne w kontaktach z instytucjami otoczenia gospodarczego i administracyjnego. Planowanie odgrywa ważną rolę w procesie podejmowania decyzji, rozumianym jako opierający się na racjonalnych przesłankach, akt wyboru celu lub sposobu działania pożądany z punktu widzenia optymalizacji wyniku funkcjonowania jednostki gospodarczej.[poz.4, cz. 2, s.147] Metody planowania, nazywane też technikami planowania, są to sposoby ustalania wielkości wskaźników zawartych w planach. W praktyce nie stosuje się jednej uniwersalnej metody planowania. W zależności od rodzaju planu, od zagadnień objętych planem oraz od branży i wielkości przedsiębiorstwa sporządzającego plan, stosuje się różnorodne metody planowania (rys. 1). [poz.4, cz.2, s.151] Metoda planowania bilansowa proporcji simpleks analizy sieciowej Rys. 1. Metody planowania 8

10 Metoda bilansowa jest często stosowaną metodą służącą do uzgadniania zależnych od siebie wielkości planowych. Polega ona na zestawieniu w postaci bilansu przyszłego zapotrzebowania na dobra gospodarcze lub usługi i niezbędnych środków lub działań dla pokrycia tego zapotrzebowania oraz podjęcia koniecznych decyzji planistycznych w celu zrównoważenia porównywalnych wielkości. Metoda ta zapewnia powiązanie wszystkich procesów gospodarczych oraz przyczynia się do wykrycia rezerw lub ustalenia niedoborów. Znajduje ona zastosowanie na różnych szczeblach planowania w różnych okresach oraz w stosunku do różnych wielkości planistycznych. Stosuje się tę metodę na przykład przy ustalaniu zapotrzebowania i źródeł pokrycia w odniesieniu do zasobów pracy, materiałów i surowców, zdolności produkcyjnej, zdolności przewozowej.[poz.4, cz.2, s.152] Przykładem metody bilansowej może być zestawienie przedstawiające z jednej strony przewidywaną wielkość produkcji danego wyrobu w okresie planowanym, z drugiej zaś np. zapotrzebowanie na surowce i materiały niezbędne do produkcji. Metoda proporcji obejmuje dwie odmiany: ekstrapolacji oraz metodę proporcji stałych. Metoda ekstrapolacji polega na przyjęciu dotychczasowego trendu w rozwoju danej wielkości i zastosowaniu wskaźnika wyrażającego natężenie tego trendu w okresach planowych. Metoda proporcji stałych opiera się na założeniu, że dotychczasowy stosunek między dwiema wielkościami planistycznymi nie ulegnie zmianie i współczynnik obrazujący tę relację stosowany jest w obliczeniach dla okresu planowego. Przykładem zastosowania metody proporcji stałych jest np. współczynnik przewozowości używany w planowaniu transportu, określający stosunek ilości towaru podlegającego przewiezieniu do ogólnej ilości produkcji tego towaru.[poz.4, cz.2, s.152] Metoda simpleks, zaliczana do matematycznych metod planowania, służy do poszukiwania rozwiązania optymalnego dla określonych wielkości planowych, a więc na przykład takiej produkcji, która daje największy zysk lub najniższe zużycie czynników produkcji. W tym celu oblicza się kolejne rozwiązania, aż do znalezienia takiego, które w danych warunkach jest najlepsze. Poszukiwanie kolejnych lepszych rozwiązań nazywa się również metodą kolejnych przybliżeń lub iteracją.[poz.4, cz.2, s.153] Metoda analizy sieciowej (metoda sieciowa) pozwala zorganizować czynności w ten sposób, aby nakład czasu i środków był jak najmniejszy. Metoda ta jest szczególnie przydatna w planowaniu przedsięwzięć jednostkowych, zwłaszcza w przygotowaniu produkcji nowych wyrobów, programowaniu inwestycji, planowaniu remontów, modernizacji produkcji jednostkowej oraz w pracach budowlano-montażowych.[poz.4, cz.2, s.153] Metoda analizy sieciowej występuje w kilku odmianach znanych jako: analiza drogi krytycznej, metoda drogi krytycznej, planowanie i określenie minimalnych kosztów, planowanie wielu przedsięwzięć i podziału zasobów, technika oceny i kontroli planu najczęściej stosowana i najbardziej znana technika. Wspólną charakterystyczną cechą wszystkich odmian metody analizy sieciowej jest graficzna technika przedstawianych planowanych przedsięwzięć w postaci sieci powiązań (wykresu zależności poszczególnych czynności).[poz.4, cz.2, s.153] Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 1. Co jest istotą planowania? 2. Dlaczego należy planować działalność przedsiębiorstwa? 3. Jakie są metody planowania? 4. Czym charakteryzują się poszczególne metody planowania? 5. Jakie mają zastosowanie poszczególne metody planowania? 9

11 Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Dobierz metodę planowania do zamierzonych działań planistycznych Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego Oskar metoda bilansowa metoda ekstrapolacji metoda proporcji stałych metoda simpleks analiza drogi krytycznej metoda drogi krytycznej technika oceny i kontroli planu planowanie i określenie minimalnych kosztów planowanie wielu przedsięwzięć i podziału zasobów 1. Należy zaplanować wielkość przewozu ziemniaków z wykorzystaniem transportu własnego zakładając, że wielkość zbiorów będzie się kształtowała na poziomie roku poprzedniego Należy zaplanować proces technologiczny produkcji nowego produktu Należy zaplanować proces produkcji, który będzie wymagał najniższego zużycia czynników produkcji. 4. Należy zaplanować wielkość sprzedaży produktów w celu pokrycia zapotrzebowania tego produktu na rynku Należy zaplanować wielkość sprzedaży na rok przyszły, wiedząc że będzie się kształtowała na poziomie lat ubiegłych.... Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 1) przeczytać dokładnie polecenie i treść zadania, 2) dobrać właściwą metodę planowania do przewidzianych działań planistycznych, 3) wpisać dobraną metodę w miejsce wyznaczone w ćwiczeniu. Wyposażenie stanowiska pracy: literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia. Ćwiczenie 2 Opisz czynniki powodujące konieczność planowania działalności przedsiębiorstwa. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 1) zdefiniować pojęcie planowania, 2) przemyśleć, jakie przesłanki decydują o konieczności planowania działalności gospodarczej w przedsiębiorstwie, 3) wpisać odpowiedź w miejsce do tego wyznaczone w ćwiczeniu. 10

12 Wyposażenie stanowiska pracy: literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia Sprawdzian postępów Czy potrafisz: 1) wyjaśnić istotę planowania? 2) przedstawić przesłanki decydujące o konieczności planowania? 3) wymienić metody planowania? 4) rozróżnić metody planowania? Tak Nie 4.2. Zasady planowania Materiał nauczania Zasady planowania to normy i reguły postępowania w tworzeniu planów oraz ich realizacji (rys. 2). Nie ma jednoznacznych, ściśle określonych i ograniczonych liczebnie zasad planowania dopuszczających jedną tylko możliwą interpretację. Zasady planowania realności planu wariantowych rozwiązań koncentracji gospodarności elastyczności planowania podstawowego ogniwa Rys. 2. Zasady planowania Zasada realności planu oznacza, że zadania zawarte w planie powinny być możliwe do wykonania przez jednostkę gospodarczą w istniejących warunkach. Nie mogą to być zadania ustalone na wyrost, których nawet przy najlepszej pracy podmiotu gospodarczego nie można osiągnąć. Na przykład zakłada się w planie wzrost sprzedaży wyrobów czy usług w wyniku rozszerzenia działalności przez pozyskanie kapitałów obcych (np. pożyczki, kredyty bankowe), lecz dotychczasowe wyniki jednostki gospodarczej lub sytuacja rynkowa (np. duża konkurencja) nie gwarantują terminowej spłaty kredytów, to jest to sprzeczne z zasadą realności planu.[poz.4, cz.2, s.150] Zasada wariantowych rozwiązań nazywana również zasadą alternatywnych rozwiązań przyjmuje, że do planowanych rezultatów można dojść różnymi drogami i przy angażowaniu różnych środków, dlatego też opracowuje się różne warianty planu, które to uwzględniają.[poz.4, cz.2, s.150] Na przykład: nieprzewidziane a znaczące zmiany cen paliwa, zmiany w popycie na dany towar czy usługę. Zasada koncentracji opiera się na zasadzie sprecyzowanej przez teorię organizacji, której istotą jest łączenie określonych zadań i czynności przez odpowiednio dobrane zespoły wykonawców. Koncentrując wysiłki oraz środki, którymi się dysponuje, uzyskuje się jak 11

13 najszybsze wykonanie założonych zadań, co ma na przykład zasadnicze znaczenie w budownictwie. Zasada koncentracji polega na tym, że nie należy przewidywać w planie rozproszenia środków na zbyt wiele zadań w nim określonych, lecz należy je koncentrować na te zadania, które pozwalają najszybciej osiągnąć spodziewane efekty[poz.4,cz.2,s.150], na przykład sezonowość sprzedaży produktu, na który jest zwiększone zapotrzebowanie. Zasada gospodarności polega na ustaleniu najlepszych w danych warunkach wyników działalności przy określonym zużyciu środków niezbędnych dla ich realizacji bądź na uzyskaniu określonych efektów kosztem najniższych nakładów związanych z ich wykonaniem. Przy stosowaniu tej zasady w decyzjach planistycznych, konieczne jest opieranie się na wynikach rachunku ekonomicznego, z którym zasada gospodarności jest nierozłącznie związana[poz.4, cz.2, s ], na przykład opracowanie kilku wariantów procesu produkcji i wybór najbardziej optymalnego (np. kosztów zużycia materiałów i surowców niezbędnych do produkcji). Zasada elastyczności planowania wskazuje na konieczność liczenia się z możliwością zmiany warunków gospodarowania i dostosowania planu do działania w warunkach częściowej niepewności. Nie można przewidzieć w planie wszystkich zjawisk, nawet w krótkim okresie, które mogą wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorstwa.[poz.4, cz.2, s.151] Plan powinien być na tyle elastyczny, że w wyniku nieprzewidzianych zdarzeń (np. wzrost inflacji) może być szybko zmodyfikowany. Zasada podstawowego ogniwa polega na określeniu w planie najważniejszych zadań decydujących o wynikach działania jednostki gospodarczej i zapewnieniu przede wszystkim środków na ich wykonanie. Zasada ta ma najczęściej zastosowanie w planowaniu strategicznym[poz.4, cz.2, s.151], na przykład jednoznaczne określenie priorytetów przedsiębiorstwa na dłuższy okres Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 1. Jakie zasady obowiązują w planowaniu działalności przedsiębiorstwa? 2. Czym charakteryzują się poszczególne zasady? 3. Dlaczego jest tak istotne przestrzeganie zasad w planowaniu działań przedsiębiorstwa? Ćwiczenia Ćwiczenie 1 Podaj po dwa przykłady zdarzeń gospodarczych, przy planowaniu których należy uwzględnić niżej wymienione zasady. Zasady planowania Zdarzenia gospodarcze Zasada realności planu Zasada wariantowych rozwiązań Zasada koncentracji Zasada gospodarności

14 Zasada elastyczności planowania Zasada podstawowego ogniwa Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 1) scharakteryzować zasady planowania w przedsiębiorstwie, 2) rozróżnić poszczególne zasady planowania, 3) zaproponować po dwa przykłady zdarzeń gospodarczych, przy planowaniu których, należy przestrzegać podane w ćwiczeniu zasady, 4) przyporządkować zaproponowane przykłady do zasad planowania, 5) wpisać przykłady w miejsca wyznaczone w tabeli. Wyposażenie stanowiska pracy: literatura zgodnie z punktem 6 Poradnika dla ucznia. Ćwiczenie 2 Przedsiębiorstwo X opracowało plan działania na okres 1 roku. Został on wdrożony do wykonania. Jednak pojawiły się nieprzewidziane zjawiska, takie jak: popyt na sprzedawane przez przedsiębiorstwo towary zwiększył się o 10%, oprocentowanie kredytu, jaki zaciągnęło przedsiębiorstwo, wzrosło o 5%, zwiększyła się inflacja o 0,5%. Odpowiedz na pytania, jakie działania muszą podjąć właściciele w zakresie planowania oraz jaką zasadę planowana należy uwzględnić w ich działaniach planistycznych. Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 1) przeczytać dokładnie treść zadania, 2) określić cechy charakterystyczne zasad planowania i warunki ich przestrzegania w planowaniu działalności przedsiębiorstwa, 3) odpowiedzieć na pytania zadane w ćwiczeniu, 4) uzasadnić swoją odpowiedź. Wyposażenie stanowiska: literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia Sprawdzian postępów Czy potrafisz: 1) wymienić zasady planowania? 2) scharakteryzować poszczególne zasady planowania? 3) rozróżnić zasady planowania? 4) przedstawić przykłady potwierdzające konieczność przestrzegania zasad w planowaniu działalności przedsiębiorstwa? Tak Nie 13

15 4.3. Rodzaje planowania Materiał nauczania Każda działalność gospodarcza wymaga ustalenia z góry jej zakresu i spodziewanych wyników. Powinna uwzględniać możliwości, warunki, w jakich działa przedsiębiorstwo oraz jego interesy i potrzeby. Cały proces planistyczny jest oparty na mniej lub bardziej rozbudowanym systemie opracowań, które ustalają szereg zdarzeń mających nastąpić w bliższej lub dalszej przyszłości. Zdarzenia gospodarcze ujmowane są według trzech kryteriów: czasowego, przedmiotowego, szczebli zarządzania. W ujęciu czasowym opracowuje się: prognozy, programy, plany. Prognozy zawierają informacje o prawdopodobnym kształtowaniu się w przyszłości wielkości, które wywierają znaczący wpływ na działalność gospodarczą przedsiębiorstwa. Oparte są na zaobserwowanych tendencjach. Prognozy mogą dotyczyć różnych okresów (5, 10 lub więcej lat). W systemie planistycznym zajmują one istotne miejsce, stanowiąc podstawę do dalszego planowania. Programy, to opisy celów działania i środków ich realizacji, wynikają z wiedzy na temat zasobów, którymi możemy dysponować w przyszłości. Dokonują wyboru określonych działań, są więc narzędziem aktywnego kształtowania przyszłości. Nie zawierają jednak bezpośrednich decyzji dotyczących działania i nie zawsze mają kwantyfikowane cele. Plany dotyczą aktywnego, przyszłego działania gospodarczego. Zawierają akty świadomego wyboru celu działania i środków skutecznej jego realizacji. Są bezpośrednimi narzędziami wpływania na przyszłe działania i mają charakter ściśle decyzyjny. Ich ustalenia mają wyraz liczbowy, co nie eliminuje opisu tych zdarzeń w formie tekstów. Plany ustala się również na okres wykonywania konkretnego zadania. W ujęciu przedmiotowym treścią planowania są: zadania produkcyjne, handlowe, usługowe, środki, za pomocą których zadania te zostaną wykonane, czyli: środki pracy, przedmioty pracy, praca pracowników i środki finansowe, nakłady, które zostaną poniesione przy wykonywaniu zadań, efekty finansowe, jakie uzyska się po zrealizowaniu zadań. Stosując kryterium szczebla zarządzania w dużych przedsiębiorstwach rozróżnia się: planowanie operatywne, planowanie taktyczne, planowanie strategiczne. Podział planowania na planowanie operatywne, taktyczne i strategiczne jest często związany z planowaniem bieżącym oraz krótkoterminowym i długoterminowym. Chociaż podstawami planowania operatywnego, taktycznego, strategicznego są w głównej mierze problemy, które powinny być rozwiązywane w różnych przedziałach czasowych w podmiotach gospodarczych, to jednak tego podziału nie można utożsamiać wyłącznie z długością okresu obowiązywania danego rodzaju planu. Nie można więc tego podziału 14

16 planów klasyfikować tylko z punktu widzenia czasu, jaki dany plan obejmuje.[poz.4, cz.2, s.147] Planowanie operatywne jest podstawowym elementem organizacji pracy wewnątrz danej jednostki i wiąże wszystkie odcinki i ogniwa składające się na proces gospodarczy określonej jednostki organizacyjnej w jedną harmonijną całość, by zapewnić jej prawidłowe funkcjonowanie. Tego rodzaju planowanie obejmuje krótki czas (np. miesiąc, dekadę, dzień, a nawet jedną zmianę) i ustala bezpośrednio zadania dla wykonawców różnego szczebla, np. zakładu, wydziału, oddziału i innych mniejszych ogniw. Musi tu istnieć silna więź między planowaniem operatywnym a bieżącą organizacją przebiegu realizacji zadań gospodarczych. Plan operatywny wyznacza zadania wyrażone w jednostkach rzeczowych, niezbędne zasoby do ich realizacji oraz określa terminy ich wykonania, co jest warunkiem sprawnego kierowania i zarządzania jednostką gospodarczą.[poz.4, cz.2, s.148] Planowanie operatywne jest często nazywane planowaniem bieżącym lub wykonawczym. Planowanie taktyczne obejmuje szeroki zakres działań podmiotu gospodarczego i z reguły nie jest adresowane, jak planowanie operatywne, do szczegółowego wykonawcy, gdyż określa zadanie w formie ogólnej dla całej jednostki gospodarczej. Planowanie to dotyczy okresu dłuższego niż planowanie operatywne, zwykle około jednego roku. W planie taktycznym można wyodrębnić część techniczną, która określa czynniki rzeczowe biorące udział w działalności gospodarczej jednostki organizacyjnej oraz część finansową, określającą nakłady pieniężne i wynik finansowy działalności. Planowanie taktyczne, mające charakter problemowy, może częściowo wchodzić do planu funkcjonalnego jednostki prowadzącej działalność gospodarczą (np. w skład biznes planu) lub może stanowić podstawę jego sporządzenia lub uzasadnienia merytorycznego.[poz.4, cz.2, s.148] Planowanie strategiczne obejmuje problemy, które wymagają dłuższego okresu ich rozwiązania, zazwyczaj kilkuletniego, dlatego skutki działań podjętych w procesie planowania strategicznego mają charakter trwały i są trudne do odwrócenia. Planowanie strategiczne dotyczy istoty zmian w wielkości jednostki gospodarczej, jej działalności oraz strukturze i tym samym służy osiągnięciu długookresowych celów tej jednostki uwzględniających przewidywane zmiany otoczenia, w jakim jednostka gospodarcza funkcjonuje. Ten rodzaj planowania umożliwia przedsiębiorstwu prowadzenie działań wyprzedzających w stosunku do zmian sytuacji rynkowej lub w poziomie techniki, co umożliwia osiąganie dobrych wyników. Zakres planu strategicznego zależy głównie od wielkości, branży i układu organizacyjnego przedsiębiorstwa oraz od jej pozycji na rynku.[poz.4, cz.2, s.149] Każde przedsiębiorstwo, niezależnie od przedmiotu działalności i skali operacji gospodarczych, powinno wyznaczać sobie cele długookresowe (strategiczne) oraz zadania krótkookresowe (taktyczne). Planowanie długookresowe zazwyczaj określa misję, czyli przedmiot działalności, rodzaj zaspokajanych potrzeb oraz stosowane metody, wyznacza się miejsce przedsiębiorstwa na określonym segmencie rynku, wartości wyróżniające przedsiębiorstwo oraz jego cechy specyficzne. Wyznacza się również główne kierunki działania oraz ustala podstawowe cele do osiągnięcia w odpowiednio długim czasie. W planowaniu krótkookresowym nakreśla się zadania do realizacji w najbliższym okresie gospodarczym. Zadania planu krótkookresowego powinny być podporządkowane wykonaniu celów planu długookresowego, treść planowanych zadań krótkookresowych i stopień ich realizacji powinny być odpowiednio uwzględnione w procesach modyfikacji planów długookresowych. Planowanie krótkookresowe charakteryzuje: 15

17 mierzalność i konkretność wyznaczonych zadań (w planach długookresowych często operuje się wielkościami przybliżonymi), ściśle określony czas realizacji (zwykle rok lub inny cykl gospodarczy), zgodność zadań i możliwości, co można sprowadzić do prawidłowego wyznaczania krótkookresowych celów (zadań) i ich zharmonizowania z potrzebnymi zasobami, personalna odpowiedzialność za wykonanie konkretnych zadań (osób, komórek organizacyjnych). Planowanie długookresowe może dotyczyć następujących obszarów: przedmiotu działalności (produktu, usługi) i pozycji rynkowej, tj. poziomu i kierunku udziału sprzedaży w rynku, efektywności gospodarowania odpowiednimi zasobami, tj. poziomu i struktury kosztów, techniki i technologii, tj. opanowania nowych produktów i usług, stosowania nowych metod technologicznych, jakości działań, tj. zabezpieczenia wysokich standardów we wszystkich obszarach funkcjonowania przedsiębiorstwa, finansów, tj. zabezpieczenia odpowiedniej zyskowności zasobów i działań na rynkach kapitałowych, stosunków społecznych, tj. zapewnienia rozwoju zespołu pracowniczego, integracji pracowników. Ze względu na charakter i złożoność realizowanych celów, planowanie strategiczne obejmuje zwykle odpowiednio długi okres. Horyzont planu wyznacza cykl realizacji węzłowych zamierzeń. Może to być np.: czas niezbędny do restrukturyzacji profilu asortymentowego i opanowania produkcji nowych wyrobów, okres wdrażania strategii marketingowej, długość cyklu inwestycyjnego, czas potrzebny na rekonstrukcję zasobów osobowych, kapitałowych Pytania sprawdzające Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 1. Jakie są kryteria podziału planów? 2. Jakie rodzaje planów ujmuje się w ujęciu czasowym? 3. Jakie rodzaje planów występują w ujęciu przedmiotowym? 4. Jakie rodzaje planów rozróżnia się według kryterium szczebla zarządzania? 5. Czym charakteryzują się plany operatywne? 6. Czym charakteryzują się plany taktyczne? 7. Czym charakteryzują plany strategiczne? 8. Czym charakteryzuje się planowanie krótkookresowe? 9. Czym charakteryzuje się planowanie długookresowe? 10. Co jest przedmiotem planowania rzeczowego, a co finansowego? 11. Jakie są różnice pomiędzy poszczególnymi rodzajami planów? Ćwiczenia Ćwiczenie 1 W tabeli przedstawiono działania przedsiębiorstwa będące przedmiotem planowania. Określ rodzaj planu, w którym działania będą zawarte oraz długość okresu planowania, na jaki jest przewidziane wykonanie określonego działania. 16

18 Planowane działanie Rodzaj planowania Okres planowania (krótko-, długookresowe) Misja przedsiębiorstwa Wielkość produkcji na dany tydzień Biznesplan przedsiębiorstwa Zużycie dzienne surowców do produkcji Zmiana asortymentu produkowanych wyrobów Budowa nowej hali produkcyjnej Stan zatrudnienia na okres miesiąca Usprawnienie konstrukcji wyrobu Wynik finansowy z działalności Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 1) przeczytać uważnie polecenie zawarte w ćwiczeniu, 2) zanalizować rodzaje planowania według przedstawionych w materiale nauczania kryteriów planowania, 3) dobrać rodzaj planowania do zaproponowanych planowanych działań, 4) uzupełnić tabelkę, wpisując oczekiwane dane w miejsca do tego wyznaczone. Wyposażenie stanowiska pracy: literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia. Ćwiczenie 2 Przeczytaj uważnie poniższe stwierdzenia, przy tych, które uważasz za prawdziwe, wpisz literę P, natomiast te, które uważasz za fałszywe, oznacz literą F. Planowanie taktyczne skierowane jest do poszczególnych działów wykonawczych przedsiębiorstwa Planowanie strategiczne dotyczy istotnych zmian w wielkości jednostki gospodarczej Ustalenie zadań cząstkowych dla poszczególnych ogniw jednostki gospodarczej zawarte jest w planowaniu operatywnym Zamierzenia dotyczące weryfikacji zmian techniki i technologii wytwarzania dotyczą planowania strategicznego Reorganizację sprzedaży wyrobów lub usług poprzez działania marketingowe w przedsiębiorstwie ujmuje się w planowaniu strategicznym 17

19 Ustalenie konkretnych wykonawców danego działania, w danym okresie to planowanie taktyczne. Określenie niezbędnych nakładów pieniężnych oraz wynik finansowy przedsiębiorstwa ujmuje się w planowaniu taktycznym Organizację własnej sieci dystrybucji wyrobów ujmuje się w planowaniu strategicznym Planowanie na krótki czas (np. miesiąc, tydzień) zawiera się w planowaniu operatywnym Zadania wyrażone w jednostkach rzeczowych, niezbędne zasoby do ich realizacji są przedmiotem planowania taktycznego Sposób wykonania ćwiczenia Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 1) przeczytać uważnie podane w tablicy stwierdzenia, 2) dokonać charakterystyki planowania operatywnego, taktycznego i strategicznego, 3) wpisać w wyznaczone pola tabeli literę P bądź literę F, w zależności od prawdziwości stwierdzeń. Wyposażenie stanowiska pracy: literatura zgodna z punktem 6 Poradnika dla ucznia Sprawdzian postępów Czy potrafisz: 1) wymienić rodzaje planów według różnych kryteriów? 2) scharakteryzować poszczególne rodzaje planów w ujęciu czasowym? 3) scharakteryzować poszczególne rodzaje planowania w ujęciu przedmiotowym? 4) rozróżnić rodzaje planowania według szczebla zarządzania? 5) scharakteryzować planowanie operatywne, taktyczne i strategiczne? 6) przyporządkować określone działania przedsiębiorstwa do rodzaju planowania? Tak Nie 4.4. Rodzaje działalności gospodarczej i motywy jej podejmowania Materiał nauczania Działalnością gospodarczą w myśl ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zaspokajanie potrzeb ludzkich poprzez dobra i usługi doprowadziło do specjalizacji działalności, w szczególności o charakterze: przemysłowym, 18

20 usługowym, handlowym. Działalność przemysłowa polega na wydobywaniu lub przetwarzaniu zasobów dostarczanych przez przyrodę na produkty, które zaspokajają pośrednio i lub bezpośrednio potrzeby konsumentów. Działalność usługowa to wszystkie usługi świadczone w procesie zaspokajania potrzeb. W szerokim zakresie należy do niej również działalność handlowa, której specyfika polega na pośredniczeniu w wymianie towarów między sprzedającymi a kupującymi. W działalności przemysłowej do elementów procesu gospodarczego należą: 1) zaopatrzenie, 2) produkcja wyrobów, 3) zbyt (sprzedaż). Podstawowym elementem w procesie gospodarczym działalności przemysłowej jest produkcja wyrobów. Produkcja wyrobów jest to działalność polegająca na wydobywaniu surowców mineralnych lub przetwarzaniu surowców i materiałów na produkty zaspokajające potrzeby. Istnieją dwie drogi otrzymywania wyrobów w przemyśle: wydobywanie (górnictwo) i przetwarzanie (przetwórstwo). Handel obejmuje całokształt czynności związanych z pośrednictwem między produkcją a konsumpcją, zajmuje się zakupem i odbiorem towarów od producentów, magazynowaniem, przygotowywaniem do sprzedaży i sprzedażą. Handel obejmuje też przedsiębiorstwa, które zajmują się dostarczaniem towarów konsumentom. Jest zatem działalnością gospodarczą, polegającą na organizowaniu obrotu towarowego między produkcją a konsumentami. Swoje zadania handel musi spełniać tak, aby nabywca mógł otrzymywać potrzebne towary w odpowiednim czasie i miejscu, w odpowiedniej ilości, jakości i rodzaju. Handel ze względu na szczebel obrotu towarowego dzieli się na hurtowy i detaliczny. Handel hurtowy polega na zakupie towarów w dużych ilościach od producentów lub z importu i zaopatrywaniu w nie handlu detalicznego, konsumentów zbiorowych oraz innych odbiorców dokonujących zakupu towarów w dużych partiach. Hurt spełnia rolę pośrednika pomiędzy przedsiębiorstwami produkcyjnymi a handlem detalicznym. Handel detaliczny polega na zakupie towarów celu ich dalszej sprzedaży bezpośrednim konsumentom. Podstawowym zadaniem handlu detalicznego jest nieprzerwane, pełne oraz maksymalnie sprawne i kulturalne zaopatrywanie odbiorców w potrzebne artykuły. Usługami są wszystkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarczych prowadzących działalność o charakterze produkcyjnym (usługi dla produkcji), na rzecz innych jednostek gospodarki narodowej oraz na rzecz ludności do celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej. Usługami są: czynności o charakterze naprawczym, remontowym i konserwacyjnym, czynności będące współdziałaniem w procesie produkcji, nie tworząc jednak bezpośrednio nowych dóbr, czynności z zakresu budownictwa, handlu, gastronomii, transportu i łączności, czynności z zakresu pośrednictwa finansowego, gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, informatyki i nauki, czynności zaspokajające potrzeby psychiczne i fizyczne człowieka w zakresie oświaty, ochrony zdrowia i opieki społecznej, kultury, wypoczynku i sportu, czynności zaspokajające potrzeby porządkowo organizacyjne społeczeństwa w zakresie administracji publicznej, obrony narodowej i wymiaru sprawiedliwości, 19

WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Ekonomika handlu KLASA: IV TH

WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Ekonomika handlu KLASA: IV TH WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Ekonomika handlu KLASA: IV TH DZIAŁ PROGRAMU NAUCZANIA Zarządzanie w przedsiębiorstwie Struktura organizacyjna przedsiębiorstwa handlowego Proces kierowania (zarządzania)

Bardziej szczegółowo

KONSPEKTY LEKCJI. do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów

KONSPEKTY LEKCJI. do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów KONSPEKTY LEKCJI do przedmiotu ekonomika i organizacja przedmiotów Zestaw konspektów do lekcji z przedmiotu ekonomika i organizacja przedsiębiorstw dotyczących działu Planowanie działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA. Plan dydaktyczny. Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Przewidywane osiągnięcia ucznia. Uwagi.

EKONOMIKA. Plan dydaktyczny. Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Przewidywane osiągnięcia ucznia. Uwagi. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń zna, wie, rozumie Uczeń potrafi Uwagi 1 DZIAŁALNOŚĆ PRODUKCYJNA,

Bardziej szczegółowo

JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU

JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU WPROWADZENIE DO PRZEDSIĘBIORCZOŚCI PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWNE POJĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr ZSK/PZS1/PG/2014 klasy 2ZSK l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr TŻ/PZS1/PG/2012 klasy 2TŻ1, 2TŻ2. l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

1 Lekcja organizacyjna

1 Lekcja organizacyjna NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu ekonomika rolnictwa na podstawie programu nr TA/PZS1/PG/2012 klasa 2TA l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia Zakres podstawowy

Bardziej szczegółowo

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania SPIS TREŚCI 1. Czym jest prawo gospodarcze i jakie jest jego miejsce w systemie prawa polskiego?... 15 2. Wyjaśnij istotę źródeł prawa gospodarczego.... 16 3. Wskaż i omów podstawowe zasady prawa gospodarczego....

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:.. Priorytet

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM Przedsiębiorczość puka do szkół

SEMINARIUM Przedsiębiorczość puka do szkół SEMINARIUM Przedsiębiorczość puka do szkół Cieszyn, 19.10.2012r. Kompetencje osoby przedsiębiorczej Człowiek przedsiębiorczy to osoba gotowa do podejmowania zadań, do rozpoczynania czegoś Przedsiębiorczym"

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ. Cel ogólny kształcenia: usystematyzowanie wiedzy i umiejętności z zakresu podstaw prawnych i form prawnych działalności gospodarczej.

KONSPEKT ZAJĘĆ. Cel ogólny kształcenia: usystematyzowanie wiedzy i umiejętności z zakresu podstaw prawnych i form prawnych działalności gospodarczej. KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Kryteria wyboru formy prawnej Cel ogólny kształcenia: usystematyzowanie wiedzy i umiejętności z zakresu podstaw prawnych i form prawnych działalności gospodarczej. Cele szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Forma własności. własność mieszana

Forma własności. własność mieszana Lekcja 39. Temat: Klasyfikowanie przedsiębiorstw Temat w podręczniku: Klasyfikacja przedsiębiorstw Podmiotem gospodarczym jest każdy, niezależnie od jego formy organizacyjnej, aktywny uczestnik procesów

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 4 Plan wykładu Pojęcie działalności gospodarczej i przedsiębiorcy Formy prawne przedsiębiorstw 2014-11-05 2 Działalność gospodarcza Zarobkowa działalność

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Załącznik nr 2 : Wzór biznesplanu na okres 3 lat działalności przedsiębiorstwa BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.1. Rozwój pracowników

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE Załącznik nr 8.6 Wzór biznes planu BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VI Działanie 6.2 Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Pojęcie działalności gospodarczej

Pojęcie działalności gospodarczej Pojęcie działalności gospodarczej Cechy: Działalność gospodarcza w orzecznictwie SN 1. Zawodowy charakter 2. Powtarzalność 3. Racjonalne gospodarowanie (zysk i opłacalność) 4. Uczestnictwo w obrocie gospodarczym

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. (wzór) NR WNIOSKU: /6.2/ /2010 IMIĘ I NAZWISKO: ADRES: NAZWA PRZEDSIĘBIORSTWA: Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu

BIZNES PLAN. (wzór) NR WNIOSKU: /6.2/ /2010 IMIĘ I NAZWISKO: ADRES: NAZWA PRZEDSIĘBIORSTWA: Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu BIZNES PLAN (wzór) Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

Ponadpodstawowy. Charakteryzuje poszczególne rodzaje rachunków bankowych

Ponadpodstawowy. Charakteryzuje poszczególne rodzaje rachunków bankowych EKONOMIKA PRZEDSIĘBIORSTW PROGRAM: 23 02/T-5, SP/MEN/1998.02.24 KLASA 4 TE1, 4 TE2 ROK SZKOLNY 2011/2012 ALEKSANDRA WOŁOSZYK L.p. Nazwa jednostki dydaktycznej Podstawowy Poziom wymagań Ponadpodstawowy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13

SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 SPIS TREŚCI WYKAZ SKRÓTÓW 11 WSTĘP 13 Rozdział I. PAŃSTWO A GOSPODARKA 15 1. Stosunki gospodarcze a funkcje państwa 15 2. Podstawowe typy zachowań państwa wobec gospodarki oraz wynikające z nich zadania...

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

NOWE HORYZONTY BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu

NOWE HORYZONTY BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu...... Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Poddziałanie 8.1.2 Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa

Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: Ocena dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 4

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 4 Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 4 Działalność gospodarcza zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż,

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A I. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródło informacji o firmie Sporządzania i czytania bilansu, wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. Poddziałanie 8.1.2. Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie SEKCJA A DANE WNIOSKODAWCY...

BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. Poddziałanie 8.1.2. Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie SEKCJA A DANE WNIOSKODAWCY... BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.1. Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie Poddziałanie 8.1.2. Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienia treści SIWZ. dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012)

Wyjaśnienia treści SIWZ. dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012) Wyjaśnienia treści SIWZ dotyczy: przetargu nieograniczonego: na udzielenie kredytu bankowego długoterminowego (Identyfikator sprawy U/3/2012) Na podstawie art. 38 ust. 1a ustawy z dnia 29 stycznia 2004r.

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Załącznik nr 7 BIZNES PLAN Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.0.00-30-036/ JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

MINIMALNY ZAKRES BIZNES PLAN (WZÓR) NR WNIOSKU:.. Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia.

MINIMALNY ZAKRES BIZNES PLAN (WZÓR) NR WNIOSKU:.. Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia. Załącznik nr : Wzór biznesplanu MINIMALNY ZAKRES BIZNES PLAN (WZÓR) NR WNIOSKU:.. Priorytet VI Rynek Pracy Otwarty dla wszystkich. Działanie 6. Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia.

Bardziej szczegółowo

Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie...

Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie... SPIS TREŚCI 3 SPIS TREŚCI Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie.... 15 I. Repetytorium. Kwalifikacja A.35.

Bardziej szczegółowo

Załącznik 3. Uszczegółowione efekty kształcenia dla zawodu technik (fragment dotyczący przedmiotu realizującego efekty PDG)

Załącznik 3. Uszczegółowione efekty kształcenia dla zawodu technik (fragment dotyczący przedmiotu realizującego efekty PDG) Załącznik 3. Uszczegółowione efekty kształcenia dla zawodu technik (fragment dotyczący przedmiotu realizującego efekty PDG) Efekty kształcenia z podstawy programowej Uczeń: Działalność gospodarcza w. PDG(1)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Biznesplan NR WNIOSKU:.. SPIS TREŚCI SEKCJA A DANE WNIOSKODAWCY...2. A-1 Dane przedsiębiorstwa...2. A-2 Życiorys zawodowy wnioskodawcy...

Biznesplan NR WNIOSKU:.. SPIS TREŚCI SEKCJA A DANE WNIOSKODAWCY...2. A-1 Dane przedsiębiorstwa...2. A-2 Życiorys zawodowy wnioskodawcy... Załącznik nr 3 Biznesplan W ramach Projektu: Rozwój i kwalifikacje - program adaptacji zawodowej pracowników instytucji sektora oświaty z województwa pomorskiego, realizowanego przez Województwo Pomorskie

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce Szczegółowe wymagania edukacyjne Przedmiot: Ekonomia w praktyce ocena dopuszczająca uczeń ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra wyszukuje informacje niezbędne i dodatkowe dotyczące działalności

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku BIZNES PLAN Załóż własną firmę, POKL.06.02.00-30-146/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

2. Zakładanie własnej firmy

2. Zakładanie własnej firmy 1. 2. Zakładanie własnej firmy Uczeń zna: a. 1. Cele lekcji pojęcie biznesplanu, i. a) Wiadomości procedurę zakładania firmy, Uczeń potrafi: ii. b) Umiejętności przeprowadzić analizę SWOT, zastosować procedurę

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania środków finansowych i uczestnictwa w projekcie

Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania środków finansowych i uczestnictwa w projekcie Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania środków finansowych i uczestnictwa w projekcie PLAN ZAŁOŻENIA I DZIAŁALNOŚCI SPÓŁDZIELNI SOCJALNEJ - BIZNESPLAN Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI

BIZNES PLAN PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Załącznik nr 1 do Wniosku o udzielenie wsparcia finansowego w ramach projektu Nowe perspektywy! BIZNES PLAN Projekt Nowe perspektywy! Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA OCENY. PRZEDMIOT: DZIAŁALNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA Zawód: Technik ekonomista PROPOZYCJE POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

WYMAGANIA NA OCENY. PRZEDMIOT: DZIAŁALNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA Zawód: Technik ekonomista PROPOZYCJE POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIA WYMAGANIA NA OCENY PRZEDMIOT: DZIAŁALNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA Zawód: Technik ekonomista PROPOZYCJE POMIARU OSIĄGNIĘĆ UCZNIA Na lekcjach stosowane będą różne formy kontroli i oceny: - wypowiedzi ustne na określony

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Człowiek najlepsza inwestycja

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Człowiek najlepsza inwestycja Załącznik nr 1 do Wniosku o przyznanie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości Biznesplan Dla Uczestników/czek Projektu Młodzi zdolni z własną firmą w ramach Działania 6.2 ubiegających się o bezzwrotne

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 23 października 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks spółek handlowych (druk nr 319 )

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 23 października 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks spółek handlowych (druk nr 319 ) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 23 października 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks spółek handlowych (druk nr 319 ) USTAWA z dnia 15 września 2000 r. KODEKS

Bardziej szczegółowo

NOVA PROGRAM WSPARCIA PROCESÓW ADAPTACYJNYCH I MODERNIZACYJNYCH NA SUWALSZCZYŹNIE (WND-POKL.08.01.02-20-004/12)

NOVA PROGRAM WSPARCIA PROCESÓW ADAPTACYJNYCH I MODERNIZACYJNYCH NA SUWALSZCZYŹNIE (WND-POKL.08.01.02-20-004/12) NOVA PROGRAM WSPARCIA PROCESÓW ADAPTACYJNYCH I MODERNIZACYJNYCH NA SUWALSZCZYŹNIE (WND-POKL.08.01.02-20-004/12) Data i miejsce wpłynięcia wniosku Nr wniosku Imię i nazwisko osoby przyjmującej wniosek /8.1.2/DRR/2013

Bardziej szczegółowo

Standard usługi doradczej - asysta w rozpoczynaniu działalności gospodarczej

Standard usługi doradczej - asysta w rozpoczynaniu działalności gospodarczej Załącznik nr 2c do umowy o udzielnie wsparcia Standard usługi doradczej - asysta w rozpoczynaniu działalności gospodarczej Wsparcie na prowadzenie punktu konsultacyjnego jest przeznaczone na finansowanie

Bardziej szczegółowo

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści Reforma programowa kształcenia ogólnego Projekt zmian podstawy programowej z Podstaw przedsiębiorczości. MoŜliwości nauczania ekonomii w praktyce. (wrzesień 2008) Kielce listopad 2008 Nowy układ podstawy

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. Załącznik 1a. Biznesplan. Program: PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

BIZNESPLAN. Załącznik 1a. Biznesplan. Program: PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Załącznik 1a. Biznesplan BIZNESPLAN Program: PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2013 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2012 roku W badaniu uczestniczyło 125 przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Biznes plan dla. projektu Własna firma przepustką do świata biznesu

Biznes plan dla. projektu Własna firma przepustką do świata biznesu Załącznik nr 2 do Regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w ramach projektu: NR WNIOSKU:.. (wypełnia realizator projektu) Biznes plan dla projektu Priorytet VI Rynek pracy

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie biznes planu. Autor: mgr inż. Halina Duraj, mgr Ewelina Holesz, mgr Urszula Sawa

Przygotowanie biznes planu. Autor: mgr inż. Halina Duraj, mgr Ewelina Holesz, mgr Urszula Sawa Autor: mgr inż. Halina Duraj, mgr Ewelina Holesz, mgr Urszula Sawa Cele lekcji Cel ogólny uczeń potrafi założyć własną firmę w oparciu o przygotowany biznes plan. Cele szczegółowe Uczeń potrafi przedstawić

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2014 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku Badaniem objęte zostały 123 przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1.4 do Regulaminu

Załącznik 1.4 do Regulaminu Załącznik 1.4 do Regulaminu BIZNES PLAN w ramach projektu Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej w subregionie kaliskim nr POKL.07.02.02-30-004/12 realizowanego przez Fundację im. Królowej Polski św. Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Rozdział 2. Czynniki sukcesu i przyczyny porażek w zarządzaniu własną firmą Mirosław Haffer

Rozdział 2. Czynniki sukcesu i przyczyny porażek w zarządzaniu własną firmą Mirosław Haffer Założyć firmę i nie zbankrutować. Aspekty zarządcze. redakcja naukowa Sławomir Sojak Czytelnik przyszły przedsiębiorca znajdzie w książce omówienie najważniejszych aspektów zakładania i zarządzania rmą

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

adanie własnej asnej firmy multimedialne materiały y pomocnicze Zakładanie ponadgimnazjalnych Plan prezentacji 1

adanie własnej asnej firmy multimedialne materiały y pomocnicze Zakładanie ponadgimnazjalnych Plan prezentacji 1 Zakładanie adanie własnej asnej firmy multimedialne materiały y pomocnicze dla uczniów w szkół ponadgimnazjalnych 1 Wstęp Podstawy prawne podejmowania działalności gospodarczej Rodzaje działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2012 Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 12 0 0 0 0

niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 12 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Prawo gospodarcze stacjonarne IDD505 niestacjonarne IZD6105 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 15 0 0 0 0

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PUNKT KONSULTACYJNY KSU kompleksowe usługi informacyjne oraz doradcze

REGIONALNY PUNKT KONSULTACYJNY KSU kompleksowe usługi informacyjne oraz doradcze REGIONALNY PUNKT KONSULTACYJNY KSU kompleksowe usługi informacyjne oraz doradcze Potrzebujesz wsparcia eksperckiego w pierwszym okresie funkcjonowania firmy? Chciałbyś rozwiać wątpliwości dotyczące prawa,

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą.

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorca- osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną,

Bardziej szczegółowo

WZÓR BIZNES PLANU. (wzór 1 ) NR WNIOSKU:.. Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia

WZÓR BIZNES PLANU. (wzór 1 ) NR WNIOSKU:.. Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Załącznik nr 2 WZÓR BIZNES PLANU WZÓR BIZNES PLANU (wzór 1 ) NR WNIOSKU:.. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia SPIS

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN WNIOSKODAWCY

BIZNES PLAN WNIOSKODAWCY Załącznik nr 2 do Regulaminu DAIP BIZNES PLAN WNIOSKODAWCY SPIS TREŚCI 1. ŻYCIORYS ZAWODOWY.....2 2. OPIS PLANOWANEJ DZIAŁALNOŚCI 3 3. PLAN MARKETINGOWY...4 3.1 Opis produktu/usługi...4 3.2 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS Na bazie symulacji EASY BUSINESS może być prowadzone szkolenie lub cykl szkoleń z tematyki

Bardziej szczegółowo

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH 5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH Praktyka działania udowadnia, że funkcjonowanie organizacji w sektorze publicznym, jak i poza nim, oparte jest o jej zasoby. Logistyka organizacji wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ:

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ: SZKOLNY KLUB PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Spotkania w ramach SKP mają na celu przygotować ucznia do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu gospodarczym, pobudzić w nim ducha przedsiębiorczości, kształcić postawy

Bardziej szczegółowo

Projekt Pożyczki na start realizowany na podstawie Umowy nr UDA-POKL.06.02.00-18-109/12-00 BIZNES PLAN. 7. Płatnik VAT. Będę / nie będę płatnikiem VAT

Projekt Pożyczki na start realizowany na podstawie Umowy nr UDA-POKL.06.02.00-18-109/12-00 BIZNES PLAN. 7. Płatnik VAT. Będę / nie będę płatnikiem VAT Załącznik nr 1 do Wniosku o przyznanie preferencyjnej pożyczki Projekt Pożyczki na start realizowany na podstawie Umowy nr UDA-POKL.06.02.00-18-109/12-00 BIZNES PLAN A. DANE WNIOSKODAWCY A-1 Dane przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z TECHNIKI W KLASACH IV-VI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z TECHNIKI W KLASACH IV-VI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z TECHNIKI W KLASACH IV-VI SP 2 w Sobótce w Roku Szkolnym 2014/2015 Podstawa prawna: 1.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół im. Bartosza Głowackiego w Proszowicach PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIURO RACHUNKOWE KLASA IV

Zespół Szkół im. Bartosza Głowackiego w Proszowicach PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIURO RACHUNKOWE KLASA IV Zespół Szkół im. Bartosza Głowackiego w Proszowicach PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIURO RACHUNKOWE KLASA IV Zawód: technik ekonomista nr programu nauczania: 331403_P Opracowanie: mgr Małgorzata Chudeusz

Bardziej szczegółowo

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r.

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Warszawa, 31.10.2014 r. Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Wartość aktywów badanych podmiotów 1) na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniosła 2562,2 mld zł (o 5,3% więcej niż na koniec

Bardziej szczegółowo

NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY Z PLANEM WYNIKOWYM DLA PRZEDMIOTU EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY Z PLANEM WYNIKOWYM DLA PRZEDMIOTU EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY Z PLANEM WYNIKOWYM DLA PRZEDMIOTU EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE PROGRAM: 321[05]T-4, TU, SP/MENiS/2005.02.03 KLASA 1 TR ROK SZKOLNY 2011/2012 ALEKSANDRA

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

Z-EKO-011 Prawo gospodarcze Business Law. Ekonomia I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Z-EKO-011 Prawo gospodarcze Business Law. Ekonomia I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Z-EKO-011 Prawo gospodarcze Business Law Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE Załącznik nr 4 do Wniosku o przyznanie bezzwrotnej dotacji BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE Imię i Nazwisko Wnioskodawcy:.. Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Agnieszka Świętek Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 5.7 Temat zajęć: Struktura biznesplanu 1. Cele lekcji: Uczeń: zna pojęcie biznesplan, rozumie potrzebę pisania biznesplanu dla celów wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Terenów Wiejskich GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Terenów Wiejskich GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Terenów Wiejskich GRUPY PRODUCENTÓW ROLNYCH Podstawę prawną tworzenia grup stanowi ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE Beata Biedrzycka Przedmiotowe zasady oceniania z przedmiotu został opracowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 30.IV.2007

Bardziej szczegółowo