Język XML w aplikacjach z bazami danych - po roku

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Język XML w aplikacjach z bazami danych - po roku"

Transkrypt

1 V Konferencja PLOUG Zakopane Październik 1999 Język XML w aplikacjach z bazami danych - po roku dr inż. Tomasz Traczyk Instytut Automatyki i Informatyki Stosowanej Politechniki Warszawskiej Streszczenie Referat jest kontynuacją prezentacji z zeszłorocznej konferencji PLOUG. Pokazano rozwój języka XML oraz języków i narzędzi mu towarzyszących. Omówiono nowe ważne składniki XML, jak przestrzenie nazw i schematy oraz języki związane z XML, np. XSL i XQL. Zaprezentowano przykłady zastosowań XML. Przedstawiono też nowe narzędzia umożliwiające wykorzystanie XML w aplikacjach z bazami danych, w szczególności narzędzia Oracle. Referat ilustrują przy-kłady dotyczące zastosowania XML w systemie wspomagającym zarządzanie dużym wydziałem wyższej uczelni.

2 Wprowadzenie W referacie zaprezentowanym na zeszłorocznej konferencji PLOUG [1] przedstawiono język XML oraz jego podstawowe składniki. Omówiono rolę DTD i arkuszy stylistycznych, porównano XML z powszechnie znanym HTML. Przedstawiono też potencjalne zastosowania XML, koncentrując się na zastosowaniach związanych z bazami danych. W tym referacie opisano rozwój XML i jego zastosowań, jaki nastąpił w ciągu minionego roku. Przedstawiono bardziej szczegółowo język XSL, omówiono nowe propozycje składników języka: przestrzenie nazw, XQL, schematy, DOM. Wymieniono nowe zastosowania XML. Przedstawiono też nowe narzędzia wspomagające zastosowanie XML, w tym narzędzia związane z bazami danych Oracle. W ciągu roku, który upłynął od poprzedniej konferencji PLOUG, zainteresowanie językiem XML wyraźnie wzrosło. Pojawiły się pierwsze powszechnie dostępne narzędzia i pierwsze zastosowania komercyjne. Na bazie XML zdefiniowano wiele specjalizowanych języków znakowania. Jak się wydaje, XML staje się już trwałym i ważnym składnikiem systemów informacyjnych. Standaryzacja i rozwój języka XML Standaryzacją języka XML i języków mu towarzyszących (np. XSL) zajmuje się organizacja World Wide Web Consortium (W3C). Zatwierdza ona zgłoszone propozycje standardów. Do organizacji tej zgłaszane są także wszelkie propozycje rozszerzeń języka. Obecnie specyfikacja języka XML, przestrzeni nazw oraz modelu DOM mają status W3C Recommendation, oznaczający ostatnią fazę przed uznaniem standardu. Mniej zaawansowane są prace nad specyfikacjami XSL, XLL i XPointer mają status W3C Working Draft. Inne propozycje, np. schematy, są w młodszej fazie W3C Note. XML przeżywa obecnie szybki rozwój. Należy się spodziewać, że obecne specyfikacje podlegać będą ewolucji. Pojawienie się na rynku pierwszych powszechnie dostępnych narzędzi tworzy jednak pewien standard de facto, do którego zapewne będą musiały być dostosowane formalne definicje. Przypomnienie co to jest XML XML jest metajęzykiem służącym do definiowania języków znakowania. Można w nim definiować języki opisu stron i/lub języki służące do zapisu danych wraz ze strukturą. XML jest nieco zmodyfikowanym podzbiorem SGML. Stąd też bierze się pozorne podobieństwo języka do HTML. Cele języków są jednak zgoła odmienne: HTML jest gotowym językiem opisu stron; istnieją też ważne różnice składniowe, np. obowiązek jawnego zamykania znaczników w XML. Dokument w XML składa się z elementów wyróżnionych znacznikami (tags). Każdy element może mieć atrybuty. Zawartość elementu stanowi tekst zawierający znaczniki, elementy mogą więc być zagnieżdżane. Dopuszczalne są elementy puste nie zawierające żadnego tekstu ale muszą one być specjalnie oznaczone. Struktura znaczników musi spełniać pewne wymagania, pozwalające na poprawną interpretację struktury dokumentu przez przeglądarki. Dokument spełniający takie wymagania nazywa się dobrze sformułowanym (well-formed). Strukturę dokumentu definiuje się za pomocą tzw. DTD (Document Type Definition). Dokument zgodny z DTD nazywa się prawidłowym (valid). Należy zwrócić uwagę, że ten stopień poprawności nie jest bezwzględnie wymagany przeglądarki pokazują prawidłowo dokumenty well-formed. Poprawność typu valid wymagana jest wówczas, gdy potrzebne jest pełne sprawdzenie poprawności struktury dokumentu np. przy przetwarzaniu danych zawartych w dokumencie. 2

3 Przykład Przedstawiony poniżej przykład dokumentu w XML pochodzi z systemu wspomagającego zarządzanie wydziałem wyższej uczelni [11]. Konspekty opisujące zawartość wykładów spływają do redaktora wydziałowego serwisu WWW, który przekształca je do postaci dokumentów XML. Dokumenty te są następnie wczytywane przez specjalny program do wydziałowej bazy danych, gdzie przechowywane są w postaci częściowo ustrukturalizowanej (patrz [1]). Oto przykładowy dokument: <?xml version="1.0" encoding="iso "?> <!DOCTYPE eres_konspekty SYSTEM "konspekty.dtd"> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="konspekty.xsl"?> <eres_konspekty> <przedmiot id= KBD2 wersja= 1 > <slowo_kluczowe>bazy danych</slowo_kluczowe> <slowo_kluczowe>oracle</slowo_kluczowe> <konspekt> <czesc_konspektu id= Streszczenie > <P> Monograficzny przedmiot poświęcony bazie danych i narzędziom Oracle. </P> </czesc_konspektu> <czesc_konspektu id= Treść przedmiotu > <P> Omawiane są podstawowe zagadnienia związane z wykorzystaniem RDBMS Oracle7 i <I>Oracle8</I> oraz administrowaniem nimi.</p> <P> Przedstawiane są także narzędzia do budowy aplikacji: </P> <UL> <LI> Oracle Forms, </LI> <LI> Oracle Reports. </LI> </UL> </czesc_konspektu> </konspekt> </przedmiot> </eres_konspekty> Znaczenie poszczególnych elementów dokumentu jest łatwe do zrozumienia dla każdego, kto zna podstawy HTML. Oto odpowiednia definicja typu dokumentu (DTD): <!ELEMENT eres_konspekty (przedmiot)+ > <!ELEMENT przedmiot ((slowo_kluczowe)*, konspekt) > <!ATTLIST przedmiot id ID #REQUIRED wersja CDATA #IMPLIED > <!ELEMENT slowo_kluczowe (#PCDATA) > <!ELEMENT konspekt (czesc_konspektu)+ > <!ELEMENT czesc_konspektu (P UL)+ > <!ATTLIST czesc_konspektu id ID #REQUIRED > <!ELEMENT P (#PCDATA I)* > <!ELEMENT I (#PCDATA) > <!ELEMENT UL (LI)+ > <!ELEMENT LI (#PCDATA) > Znaczenie składników DTD wyjaśniono szczegółowo w [1]. 3

4 Rozwój składników XML Rozwój zastosowań XML spowodował potrzebę uzupełnienia języka o dodatkowe składniki. Opisano tu kilka ważniejszych propozycji. Przestrzenie nazw Można się spodziewać, że po rozpowszechnieniu XML powstanie bardzo wiele systemów (słowników) znaczników, przeznaczonych do stosowania w swych specyficznych dziedzinach. Autor, budujący dokument z danej dziedziny, powinien korzystać z już istniejących systemów znaczników, ale może potrzebować znaczników z więcej niż jednego słownika, może także chcieć dołączyć swoje własne znakowanie. W takiej, bardzo przecież typowej, sytuacji może dojść do konfliktów nazw: nazwy znaczników i atrybutów zdefiniowane w różnych słownikach mogą się pokrywać. Aby zapobiec tego typu problemom, określono sposób wyznaczania i wykorzystania tzw. przestrzeni nazw (XML namespaces) [6]. Przestrzeń nazw jest jednoznacznie identyfikowana przez podanie URI (Uniform Resource Identifier, czyli adresu sieciowego) domeny, która zarządza daną przestrzenią nazw. Element XML odwołuje się do przestrzeni nazw przez podanie specjalnego atrybutu xmlns i zdefiniowanie prefiksu, który będzie służył do wyróżniania znaczników należących do danej przestrzeni nazw. W przypadku naszego przykładowego dokumentu można by zdefiniować specjalną przestrzeń nazw i zapisać dokument tak: <eres:konspekty xmlns:eres= > <eres:konspekty> <eres:slowo_kluczowe>... Zdefiniowano tu prefiks eres i przypisano go do przestrzeni nazw zarządzanej przez Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych PW, a następnie wykorzystano ten prefiks do wyróżnienia znaczników należących do powołanej przestrzeni nazw. Oczywiście w jednym dokumencie, a nawet w jednym elemencie, można powołać się na wiele przestrzeni nazw. Przyjmuje się przy tym, że pierwsza z deklaracji przestrzeni nazw ustanawia przestrzeń domyślną dla danego elementu i jego elementów podrzędnych. Dla znaczników należących do przestrzeni domyślnej prefiksy można pominąć. Schematy i typy danych DTD określa precyzyjnie składnię znaczników, ale nie daje pełnych możliwości potrzebnych przy reprezentowaniu w XML złożonych danych i ich automatycznym przetwarzaniu: DTD nie pozwala precyzyjnie określić typów danych zawartość liści w hierarchii elementów jest zawsze tekstowa; struktura dokumentu wyrażona przez DTD nie jest podatna na rozbudowę; DTD nie objaśnia znaczenia elementów; DTD nie pozwala na określenie ograniczeń i zależności między elementami innych niż hierarchia zawierania (np. nie można wyrazić w nim zależności referencyjnych). Problemy te starają się rozwiązać propozycje, wprowadzające zamiast DTD tzw. schematy (schema). Budowa dokumentów jest tu wyrażona z użyciem składni samego XML, bez konieczności odwoływania się do składni DTD. W podejściu tym struktura elementów dokumentu XML jest traktowana tak jak hierarchia klas obiektów. Schematy pozwalają na zdefiniowanie m.in.: 4

5 klas obiektów i ich hierarchii; typów danych; własności konceptualnych, np. opisów znaczenia klas i atrybutów; ograniczeń; związków, np. typu referencyjnego lub wyrażonych przez URI. Możliwy jest import do schematu fragmentów definicji innych schematów, co pozwala na sformalizowane rozbudowywanie definicji dokumentów. Propozycje sposobu definiowania schematów zawarte są w specyfikacjach XML-Data [7] oraz Document Content Description for XML (DCD). Prowadzone są także prace nad rozbudowaniem specyfikacji DTD tak, by możliwe było umieszczanie rozszerzonych informacji o danych w samym DTD. Zastosowanie schematów może pozwolić aplikacjom na szczegółowe nie ograniczające się jedynie do składni znaczników sprawdzanie poprawności zawartości dokumentów, w tym poprawności typów danych. Łączniki Dokument w XML może zawierać łączniki odwołania do innych dokumentów. Sposób tworzenia łączników w XML podano w dwóch specyfikacjach: XLL określa sposób definiowania łączników między dokumentami, XPointer określa sposób adresowania miejsc w dokumencie. Łączniki definiuje się w języku XLL (XML Linking Language) [3]. Zasadniczą część definicji łączników stanowią tzw. lokatory. Do definiowania lokatorów używa się adresów zwanych URI (Uniform Resource Identifier), stanowiących rozszerzenie URL. URI zawierać może adres sieciowy, pytanie (query, po znaku?) oraz identyfikator fragmentu (fragment identifier, po znaku #). Możliwości łączenia dokumentów są w XLL znacznie bogatsze od znanych z HTML, obejmując: łączniki proste (simple), jednokierunkowe, podobne do łączników A w HTML; łączniki złożone (extended), np. zawierające wiele lokatorów pełniących różne role. Łączniki mogą przejawiać różne zachowania (behavior), którymi sterują atrybuty show i actuate łącznika. Wskazywany przez łącznik dokument lub element może: zastępować element w tym samym kontekście, w ten sposób można np. połączyć alternatywne wersje jakiegoś fragmentu (show= replace ); być włączany do bieżącego dokumentu można tak włączyć np. fragment tekstu albo ilustrację (show= embed ); być prezentowany w nowym kontekście, np. w nowym oknie albo zamiast dotychczas prezentowanego dokumentu (show= new ). Odczyt tekstu wskazywanego przez łącznik może następować na żądanie (actuate= user ), albo automatycznie, np. gdy przeglądarka odczytuje sam łącznik (actuate= auto ). Aby nie ograniczać możliwości definiowania własnych łączników postanowiono, że nie będzie predefiniowany żaden specjalny element łącznikowy. Łączniki definiuje się zatem w DTD, tak jak inne elementy. Wyróżnia się je, wyposażając w atrybut o zastrzeżonej nazwie: każdy element mający atrybut o nazwie xml:link jest traktowany jak łącznik. Wartość tego atrybutu definiuje typ łącznika: simple prosty, extended złożony. 5

6 Sposób adresowania miejsc i fragmentów wewnątrz dokumentów określa specyfikacja XPointer (XML Pointer Language) [4]. Wskazanie fragmentu dokumentu może być bardziej skomplikowane niż w HTML i nie jest do tego niezbędne umieszczenie w tym dokumencie żadnego specjalnego oznaczenia. Adresowanie w języku XPointer opiera się na drzewie elementów na ich hierarchii i kolejności. Możliwe jest także użycie identyfikatorów elementów. Typowe adresy XPointer wskazują na określone wystąpienie konkretnego typu elementu w danym kontekście, np. można wskazać na trzeci element składowy drugiego elementu po podanym identyfikatorze. Do podawania tego typu zależności służą zdefiniowane w specyfikacji określenia położenia (location terms). Dla podanego wyżej przykładowego dokumentu: root().child(1,przedmiot) oznacza pierwszy element typu przedmiot elementu głównego, czyli przedmiot KBD2, id(kbd2).child(2,#element) wybiera drugi element podrzędny elementu o identyfikatorze KBD2, czyli element slowo_kluczowe. Jeśli adres URI wskazuje na wnętrze dokumentu w XML, to zawarty w URI identyfikator fragmentu powinien być sformułowany zgodnie ze specyfikacją XPointer. Przetwarzanie dokumentów w XML Dokumenty zapisywane są w XML po to, by mogły być efektywnie przetwarzane przez standardowe oprogramowanie. Najbardziej powszechną formą przetwarzania jest niewątpliwie prezentacja dokumentu na ekranie lub jego druk. Inne typowe rodzaje przetwarzania to wyszukiwanie danych w dokumencie lub zbiorze dokumentów i wykorzystanie danych z dokumentu w programach. Ponieważ te rodzaje przetwarzania są powszechne, opracowano standardy którym powinno podlegać oprogramowanie przeznaczone do współpracy z XML. Style-sheets i XSL Dokument w XML powinien być zbudowany na zasadzie znakowania znaczeniowego, a nie typograficznego. Cała informacja o sposobie formatowania dokumentu przez przeglądarkę musi być zatem sformułowana osobno. Do określenia wyglądu dokumentów służą tzw. arkusze stylistyczne (style-sheets). Określają one sposób prezentacji każdego z elementów. Zaawansowane są prace nad pierwszą wersją specyfikacji języka XSL (extensible Stylesheet Language) [5], który służy do definiowania arkuszy stylistycznych. Składnia XSL została w pełni zdefiniowana w XML, z użyciem przestrzeni nazw (namespaces). Podstawową ideą XSL jest przetwarzanie hierarchii znaczników na hierarchię tzw. flow objects, którym z kolei przypisuje się sposób prezentacji. Znaczniki XML są w tym procesie identyfikowane za pomocą wzorców (templates), które mogą w elastyczny sposób określać miejsce znacznika w hierarchii oraz atrybuty znacznika. Ponieważ przeglądarki, za pomocą których prezentowane są dokumenty XML, będą zapewne także przystosowane do prezentacji HTML, prostym sposobem formatowania dokumentów za pomocą XSL jest przetworzenie ich na HTML. Tak też skonstruowany został poniższy przykład. <xsl:stylesheet xmlns:xsl="http://www.w3.org/tr/wd-xsl"> <xsl:template match="/"> 6

7 <HTML> <HEAD><TITLE>Konspekty</TITLE></HEAD> <BODY> <H1>Konspekty przedmiotów</h1> <xsl:apply-templates select="eres_konspekty/przedmiot" </BODY> </HTML> <xsl:template match="przedmiot"> <H2><xsl:value-of (<xsl:value-of <H3>Słowa kluczowe</h3> <TABLE BORDER="1"> <xsl:for-each select="slowo_kluczowe" order-by="text()"> <TR><TD><xsl:value-of/></TD></TR> </xsl:for-each> </TABLE> <xsl:apply-templates/> <HR/> <xsl:template match="konspekt"> <H3>Konspekt</H3> <xsl:apply-templates/> <xsl:template match="czesc_konspektu"> <H4><xsl:value-of <xsl:apply-templates/> <xsl:template match="p"> <P><xsl:apply-templates/></P> <xsl:template match="i"> <I><xsl:apply-templates/></I> <xsl:template match="ul"> <UL><xsl:apply-templates/></UL> <xsl:template match="li"> <LI><xsl:apply-templates/></LI> <xsl:template match="text()"> <xsl:value-of/> </xsl:stylesheet> Istotę działania XSL stanowi rekurencyjne przetwarzanie znaczników. Fraza <xsl:applytemplates/> jest wywołaniem owej rekurencji. Klauzule select zawężają zakres działania do wybranych elementów dokumentu. Klauzule match podają wzorzec znacznika, który jest przetwarzany za pomocą danej frazy template. Frazy value-of powodują włączenie odpowiedniej części przetwarzanego dokumentu do dokumentu wynikowego. Nazwy poprzedzone oznaczają odwołanie do wartości atrybutu. Efekty formatowania przykładowego dokumentu za pomocą powyższego skryptu przedstawia Rysunek 1. 7

8 Rysunek 1. Wynik formatowania dokumentu XML za pomocą XSL Możliwości języka XSL wykraczają daleko poza zwykłe formatowanie. Za pomocą XSL można np. wykonywać zarówno proste konwersje (np. na HTML, jak powyżej), jak złożone przetwarzanie danych. Takiemu przetwarzaniu poświęcona jest część specyfikacji XSL, nazwana XSLT (XSL Transformations). Wielkie możliwości stwarza także wykorzystanie umieszczanych w XSL skryptów proceduralnych, napisanych w języku ECMAScript (ustandaryzowanej odmianie Java- Scriptu). XQL Typową operacją wykonywaną na dokumentach i danych jest wyszukiwanie. Potrzebny jest zatem standardowy sposób zadawania warunków wyszukania. Pojawiła się więc propozycja specjalnego języka zapytań XQL (XML Query Language) [8], czerpiącego inspirację z języka zapytań dla obiektowych baz danych OQL, zaś składniowo zbliżonego do języka wzorców z XSL. XQL ma umożliwiać wyszukiwanie danych w dokumencie lub kolekcji dokumentów (np. repozytorium). Oto kilka przykładowych zapytań w XQL, wyszukujących w wcześniej podanym dokumencie XML: eres_konspekty/przedmiot zwraca wszystkie elementy typu przedmiot, bezpośrednio zawarte w elemencie eres_konspekty, eres_konspekty//slowo_kluczowe zwraca wszystkie elementy typu slowo_kluczowe zawarte (na którymkolwiek poziomie hierarchii) w elemencie eres_konspekty, przedmiot?/slowo_kluczowe zwraca wszystkie elementy typu slowo_kluczowe, bezpośrednio zawarte w elemencie przedmiot, oraz zawierające je elementy typu przedmiot (ale bez innych elementów podrzędnych), Streszczenie ] zwraca wszystkie elementy typu czesc_konspektu o identyfikatorze różnym od podanego w warunku. Zapytanie w XQL ma bardzo prostą budowę i jest pozbawione ozdobnych słów kluczowych (typu select ), gdyż ma dawać użyć się jako fragment identifier w adresie URI. Bezpośrednim wynikiem zapytania w XQL jest zbiór elementów XML. Pożądaną cechą języków zapytań jest zgodność modelu danych wynikowych z modelem danych przeszukiwanych, 8

9 wynik zapytania w XQL powinien więc być poprawnym dokumentem XML. Aby to osiągnąć, zwrócone przez zapytanie elementy są opakowywane w element główny o nazwie xql:result. DOM Dane zawarte w dokumentach XML powinny dać się wygodnie przetwarzać w programach. Aby z zastosowania XML płynęła jakaś korzyść dla programistów tworzących takie programy, potrzebny jest standard dostępu do danych i uniwersalne narzędzia ułatwiające ten dostęp. Propozycją takiego standardu jest DOM (Document Object Model). Definiuje on obiektowy model dokumentu w XML oraz dostarcza zbioru klas i metod umożliwiających manipulowanie dokumentami XML z języków programowania Java, ECMAScript, VBScript i C++. API zgodne z DOM (np. wbudowane w przeglądarki WWW), umożliwiają wygodne manipulowanie dokumentami w typowych środowiskach programowania. Najbardziej znana implementacja DOM jest częścią MSIE 5.0. Pewną popularność zdobył także, spełniający podobne zadanie, model SAX (Simple API for XML), dla którego dostępne są darmowe parsery np. dla języka Java. Data Islands i DHTML W dokumentach HTML nie można przesyłać danych zapisanych w sposób sformalizowany, zdatnych do dalszego przetwarzania. Tymczasem takie dane są często potrzebne, np. by umożliwić łatwe wyszukanie dokumentu. Dotychczas stosowano sztuczki polegające na umieszczaniu sformalizowanych danych w komentarzach HTML. Obecnie pojawiła się nowa możliwość: w tekście HTML można umieszczać tzw. wyspy danych (data islands). Są to sformalizowane struktury zapisane w XML, a objęte specjalnym znacznikiem <XML> lub <SCRIPT language= XML >. Zawartość elementów takiej wyspy danych może być wykorzystana w skryptach DHTML (Dynamic HTML). Data island jest traktowana przez skrypty jak obiekt (XML Document Object) o nazwie wyznaczonej przez atrybut-identyfikator wyspy. Zastosowania XML W ciągu ostatniego roku język XML znacznie zyskał na popularności, pojawiło się bardzo wiele propozycji jego wykorzystania oraz sporo narzędzi wspomagających użycie XML. Podstawowe narzędzia Dostępne obecnie narzędzia dla XML to: parsery XML dla języków programowania, np. Java, C++; edytory do plików XML, ułatwiające manipulowanie strukturą danych; przeglądarki, umożliwiające bezpośrednie wyświetlanie dokumentów w XML. Najbardziej znanym produktem jest Microsoft Internet Explorer 5.0, zawierający obsługę modelu DOM oraz umożliwiający walidację dokumentów z użyciem DTD. MSIE potrafi prezentować dokumenty XML z wykorzystaniem arkuszy stylistycznych napisanych w językach XSL (co pokazuje Rysunek 1) oraz CSS. Wbudowano także generyczny styl do prezentacji dokumentów nie mających arkusza stylistycznego przykład pokazuje Rysunek 2. 9

10 Rysunek 2. Prezentacja dokumentu w XML bez arkusza stylistycznego Narzędziem towarzyszącym MSIE jest Microsoft XML Notepad prosty edytor ułatwiający manipulowanie strukturami dokumentów XML, zawierający walidację dokumentów. Wygląd ekranu tego edytora przedstawia Rysunek 3. Rysunek 3. Popularny edytor do XML Microsoft XML Notepad Wykorzystanie w programach powszechnego użytku XML uzyskał poparcie znaczących producentów oprogramowania i już jest używany w programach powszechnego użytku. Zapewne najbardziej znanym przykładem jest pakiet Microsoft Office W pakiecie tym umożliwiono zapis większości dokumentów (np. złożonych dokumentów tekstowych czy arkuszy kalkulacyjnych) w formacie HTML. Należało jednak zapewnić odwracalność zapisu, tzn. możliwość ponownego otworzenia przez programy MS Office tak zapisanego dokumentu bez utraty informacji. Możliwości HTML do tego nie wystarczają, zapis w HTML uzupełniono więc właśnie językiem XML. Zapisane w taki sposób dokumenty mogą być dystrybuowane w WWW, z zachowaniem możliwości ich pełnego odtworzenia do dalszej edycji. Dodatkowo rozwiązanie takie zapewnia możliwość wymiany dokumentów między różnymi wersjami oprogramowania dokumenty z przyszłych wersji MS Office będą mogły być prawidłowo czytane przez wersje wcześniejsze, a znaczniki niezrozumiałe dla starszych wersji będą po prostu ignorowane. 10

11 Ciekawym zastosowaniem XML, także związanym z MS Office, ale popieranym i przez innych producentów, jest język VML (Vector Markup Language). Służy on do definiowania i prezentowania grafiki wektorowej, a zapisywane są w nim m.in. rysunki OfficeArt wykonywane za pomocą programów pakietu MS Office. Przeglądarka MSIE 5.0 potrafi bezpośrednio wyświetlać takie rysunki. W3C prowadzi prace standaryzacyjne, mające na celu scalenie kilku istniejących propozycji specyfikacji grafiki wektorowej w jeden standard o nazwie Scalable Vector Graphics (SVG). Specjalizowane struktury danych Powstaje wiele języków specjalizowanych opartych na XML. Dotyczą one wielu bardzo różnych dziedzin. Kilka przykładów podano poniżej: zastosowania naukowe, np. MathML (Mathematical Markup Language), CML (Chemical Markup Language); modelowanie systemów, np. PIF-XML (Process Interchange Format XML), UXF (UML exchange Format), XMI (XML Metadata Interchange); różne projekty z dziedziny EDI (Electronic Data Interchange); finanse i bankowość, np. OFX/OFE (Open Financial Exchange), BIPS (Bank Internet Payment System); multimedia, np. SMIL (Synchronized Multimedia Integration Language), PGML (Precision Graphics Markup Language), czy wspomniany już VML. XML w systemach z bazami danych W zeszłorocznym referacie uskarżano się na brak wsparcia dla języka XML ze strony producentów narzędzi dla systemów z bazami danych, w szczególności Oracle. W ciągu roku sytuacja uległa znacznej zmianie: XML został przez producentów baz danych zauważony i jest włączany jako ważny element programów rozwoju. Pojawiły się też pierwsze narzędzia wspierające XML, a nawet specjalizowane serwery aplikacyjne. Oto przykłady: excelon firmy Object Design jest serwerem aplikacyjnym przetwarzającym dokumenty XML na struktury bazy danych (z możliwością wykorzystania języka zapytań XQL) oraz tworzącym dokumenty XML na podstawie zawartości bazy; Tamino firmy Software AG zawiera tzw. X-Machine składnicę danych w XML, zapisywanych w bazie danych bez konwersji na inną postać. XML a Oracle Firma Oracle zauważyła rosnącą rolę języka XML w budowaniu systemów informacyjnych, w szczególności systemów internetowych. Oracle bierze udział w pracach komitetów W3C przygotowujących standardy związane z XML (np. XML-Schema, XMI). Przygotowano też narzędzia wspierające wykorzystanie XML w aplikacjach z bazą danych Oracle. Pierwszym udostępnionym przez firmę narzędziem był pakiet PLSXML [9], zawierający trzy podstawowe składniki: DBXML narzędzie do generowania dokumentów XML na podstawie zapytań SQL; DBDOM API do manipulacji dokumentami XML z języka PL/SQL, zgodne z modelem DOM; DBXSL narzędzie do generowania arkuszy stylistycznych, prezentujących wyniki działania DBXML w postaci drzewa. Narzędzia te mogą być używane z bazami Oracle 7.3 i 8.0 i Oracle Web Application Server w wersji 3 lub nowszej. Wraz z pojawieniem się na rynku bazy Oracle8i powstała możliwość wykorzystania wbudowanej w DBMS maszyny wirtualnej języka Java (Oracle8i Java VM), procedur składowanych pisa- 11

12 nych w Javie i wydajnego interfejsu JDBC. Zbudowano zestaw narzędzi wspomagających wykorzystanie XML, nazwany Oracle Core XML Support [10]: Oracle XML Parser napisany w Javie parser zgodny ze standardami DOM i SAX, parser ten może być wykorzystywany przez programy w Javie działające we wszystkich warstwach architektury trójwarstwowej, także w składowanych w bazie procedurach w Javie; wsparcie dla XML w opcji ifs (Internet File System), pozwalające na automatyczną strukturalizację ładowanych do ifs dokumentów (zapis strukturalnych części dokumentów do tabel, przechowywanie części tekstowych w postaci tekstu); specjalne mechanizmy w opcji ConText, dostosowane do wyszukiwania w dokumentach w XML. Ponadto dostarczono szereg pomocniczych narzędzi ułatwiających tworzenie aplikacji wykorzystujących XML: parser XML dla języka PL/SQL, pozwalający na przetwarzanie dokumentów w XML za pomocą procedur napisanych w P/SQL; parsery XML dla języków C i C++; XML Class Generator for Java narzędzie pozwalające na podstawie DTD automatycznie wygenerować definicje klas służących do programowej manipulacji dokumentem; XML SQL Utility for Java zestaw gotowych klas służących do generowania dokumentów w XML na podstawie zapytań w SQL oraz do wczytywania dokumentów w XML do struktur bazy danych; Oracle XSQL Servlet przygotowana z wykorzystaniem XML SQL Utility aplikacja przeznaczona do wykonania na serwerze danych lub aplikacji (servlet), umożliwiająca wstawianie zapytań SQL wprost do dokumentów w XML i dynamiczne wykonywanie tych zapytań; pozwala także na dokonywanie przez serwer transformacji dokumentów w XML na podstawie skryptów w XSL. Podsumowanie Jak można się było spodziewać, język XML zdobywa coraz szersze uznanie i okazuje się przydatny w licznych zastosowaniach z wielu różnych dziedzin. Język zyskał poparcie wszystkich znaczących producentów oprogramowania. Jego specyfikacja jest nadal udoskonalana, dodawane są też nowe istotne komponenty. XML został zauważony także przez producentów baz danych. Pojawiły się narzędzia wspierające zastosowania XML w systemach z bazami danych. Także firma Oracle wyposażyła swe systemy zarządzania bazami danych w odpowiednie dodatki, ułatwiające wykorzystanie XML. XML staje się nowym, standardem przekazywania danych. Wydaje się atrakcyjny dla bardzo różnych grup użytkowników. Wykorzystanie XML stanie się zapewne już w najbliższych latach powszechne. Wpłynie to na pewno znacząco na rozwój technologii systemów informacyjnych, a w szczególnym stopniu na systemy internetowe i systemy z bazami danych. Literatura: [1] T.Traczyk, W.Macewicz: Język XML w aplikacjach z bazami danych możliwości zastosowania, pierwsze doświadczenia. Materiały IV Konferencji Developerów i użytkowników Oracle Ewolucja systemów informatycznych: dane, sprzęt, oprogramowanie i aplikacje, Zakopane [2] Extensible Markup Language (XML) 1.0. W3C Recommendation REC-XML [3] XML Linking Language (XLink). W3C Working Draft WD-xptr [4] XML Pointer Language (XPointer). W3C Working Draft WD-xlink [5] Extensible Stylesheet Language (XSL) 1.0. W3C Working Draft WD-xsl [6] Namespaces in XML. W3C Recommendation REC-xml-names [7] XML-Data. W3C Note, NOTE-XML-data

13 [8] J.Robbie: The Design of XQL. [9] PLMSQL Utilities and Demos. [10] XML Support in Oracle8i and Beyond. [11] T.Traczyk: Zastosowanie WWW w systemie wspomagającym zarządzanie dużym wydziałem wyższej uczelni. Materiały II szkoły PLOUG Rozproszone aplikacje baz danych, Zakopane

LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT

LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT 1. Wstęp XML (Extensible Markup Language Rozszerzalny Język Znaczników) to język formalny przeznaczony do reprezentowania danych

Bardziej szczegółowo

Plan dzisiejszego wykładu. Narzędzia informatyczne w językoznawstwie. XML - Definicja. Zalety XML

Plan dzisiejszego wykładu. Narzędzia informatyczne w językoznawstwie. XML - Definicja. Zalety XML Plan dzisiejszego wykładu Narzędzia informatyczne w językoznawstwie Perl - Wprowadzenie do XML Marcin Junczys-Dowmunt junczys@amu.edu.pl Zakład Logiki Stosowanej http://www.logic.amu.edu.pl 16. kwietnia

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do technologii XML

Wprowadzenie do technologii XML Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Łódź, 6 października 2005 roku 1 Informacje organizacyjne Omówienie przedmiotu 2 vs HTML Struktura 3 Struktura Informacje o przedmiocie Informacje organizacyjne

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do arkuszy stylistycznych XSL i transformacji XSLT

Wprowadzenie do arkuszy stylistycznych XSL i transformacji XSLT Wprowadzenie do arkuszy stylistycznych XSL i transformacji XSLT Marek Wojciechowski marek@cs.put.poznan.pl http://www.cs.put.poznan.pl/~marek/ Formatowanie dokumentów XML Język XML opisuje strukturę i

Bardziej szczegółowo

Słowem wstępu. Część rodziny języków XSL. Standard: W3C XSLT razem XPath 1.0 XSLT Trwają prace nad XSLT 3.0

Słowem wstępu. Część rodziny języków XSL. Standard: W3C XSLT razem XPath 1.0 XSLT Trwają prace nad XSLT 3.0 Słowem wstępu Część rodziny języków XSL Standard: W3C XSLT 1.0-1999 razem XPath 1.0 XSLT 2.0-2007 Trwają prace nad XSLT 3.0 Problem Zakładane przez XML usunięcie danych dotyczących prezentacji pociąga

Bardziej szczegółowo

extensible Markup Language, cz. 1 Marcin Gryszkalis, mg@fork.pl

extensible Markup Language, cz. 1 Marcin Gryszkalis, mg@fork.pl extensible Markup Language, cz. 1 Marcin Gryszkalis, mg@fork.pl Plan wykładu Wprowadzenie: historia rozwoju technik znakowania tekstu Motywacje dla prac nad XML-em Podstawowe koncepcje XML-a XML jako metajęzyk

Bardziej szczegółowo

Model semistrukturalny

Model semistrukturalny Model semistrukturalny standaryzacja danych z różnych źródeł realizacja złożonej struktury zależności, wielokrotne zagnieżdżania zobrazowane przez grafy skierowane model samoopisujący się wielkości i typy

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe laboratorium XML, DTD, XSL

Aplikacje internetowe laboratorium XML, DTD, XSL Aplikacje internetowe laboratorium XML, DTD, XSL Celem ćwiczenia jest stworzenie dokumentu XML, wyposażenie dokumentu w specyfikację struktury (przy użyciu DTD), oraz transformacja dokumentu XML do postaci

Bardziej szczegółowo

29. Poprawność składniowa i strukturalna dokumentu XML

29. Poprawność składniowa i strukturalna dokumentu XML 29. i strukturalna dokumentu XML 13 października 2015 1 2 Poprawny składniowo dokument XML powinien być tworzony zgodnie z poniżej przedstawionymi zasadami. Deklaracja XML Powinien zawierać deklarację

Bardziej szczegółowo

5.14 JSP - Przykład z obiektami sesji... 83 5.15 Podsumowanie... 84 5.16 Słownik... 85 5.17 Zadanie... 86

5.14 JSP - Przykład z obiektami sesji... 83 5.15 Podsumowanie... 84 5.16 Słownik... 85 5.17 Zadanie... 86 Spis treści 1 Wprowadzenie - architektura, protokoły, system WWW... 1 1.1 Wstęp.................................................. 1 1.2 Ważniejsze daty......................................... 2 1.3 Protokoły

Bardziej szczegółowo

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152

4 Web Forms i ASP.NET...149 Web Forms...150 Programowanie Web Forms...150 Możliwości Web Forms...151 Przetwarzanie Web Forms...152 Wstęp...xv 1 Rozpoczynamy...1 Co to jest ASP.NET?...3 W jaki sposób ASP.NET pasuje do.net Framework...4 Co to jest.net Framework?...4 Czym są Active Server Pages (ASP)?...5 Ustawienia dla ASP.NET...7 Systemy

Bardziej szczegółowo

Komunikacja i wymiana danych

Komunikacja i wymiana danych Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Wykład 10 Komunikacja i wymiana danych Metody wymiany danych Lokalne Pliki txt, csv, xls, xml Biblioteki LIB / DLL DDE, FastDDE OLE, COM, ActiveX

Bardziej szczegółowo

UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz

UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz Po zrealizowaniu materiału student będzie w stanie Prawidłowo zidentyfikować składowe dokumentu XML Utworzyć dokument XML Dokonać sprawdzenia poprawności składniowej (syntaktycznej) dokumentu 2 1 WWW Consortium,

Bardziej szczegółowo

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym 1 Wprowadzenie do środowiska Oracle APEX, obszary robocze, użytkownicy Wprowadzenie Plan Administracja obszarem roboczym 2 Wprowadzenie Co to jest APEX? Co to jest APEX? Architektura Środowisko Oracle

Bardziej szczegółowo

XML i nowoczesne technologie zarządzania treścią

XML i nowoczesne technologie zarządzania treścią XML i nowoczesne technologie zarządzania treścią Egzamin, 7 lutego 2014 r. Imię i nazwisko: Czas: 90 minut. Maksymalna suma punktów: 50. Pytania testowe są wielokrotnego wyboru, można przyjąć że co najmniej

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Przetwarzanie dokumentów XML i zaawansowane techniki WWW

KARTA KURSU. Przetwarzanie dokumentów XML i zaawansowane techniki WWW KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Przetwarzanie dokumentów XML i zaawansowane techniki WWW XML processing and advanced web technologies Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator dr Maria Zając Zespół dydaktyczny:

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: ZZIP IN-s Punkty ECTS: 2. Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: Informatyka w zarządzaniu

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: ZZIP IN-s Punkty ECTS: 2. Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: Informatyka w zarządzaniu Nazwa modułu: Elektroniczna wymiana danych w przemyśle Rok akademicki: 2013/2014 Kod: ZZIP-2-306-IN-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Zarządzania Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: Informatyka

Bardziej szczegółowo

METODY REPREZENTACJI INFORMACJI

METODY REPREZENTACJI INFORMACJI Politechnika Gdańska Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Magisterskie Studia Uzupełniające METODY REPREZENTACJI INFORMACJI Ćwiczenie 1: Budowa i rozbiór gramatyczny dokumentów XML Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Dariusz Brzeziński. Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki

Dariusz Brzeziński. Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki Dariusz Brzeziński Politechnika Poznańska, Instytut Informatyki Język programowania prosty bezpieczny zorientowany obiektowo wielowątkowy rozproszony przenaszalny interpretowany dynamiczny wydajny Platforma

Bardziej szczegółowo

GML w praktyce geodezyjnej

GML w praktyce geodezyjnej GML w praktyce geodezyjnej Adam Iwaniak Kon-Dor s.c. Konferencja GML w praktyce, 12 kwietnia 2013, Warszawa SWING Rok 1995, standard de jure Wymiany danych pomiędzy bazami danych systemów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Czym jest Java? Rozumiana jako środowisko do uruchamiania programów Platforma software owa

Czym jest Java? Rozumiana jako środowisko do uruchamiania programów Platforma software owa 1 Java Wprowadzenie 2 Czym jest Java? Język programowania prosty zorientowany obiektowo rozproszony interpretowany wydajny Platforma bezpieczny wielowątkowy przenaszalny dynamiczny Rozumiana jako środowisko

Bardziej szczegółowo

XML extensible Markup Language 3

XML extensible Markup Language 3 XML extensible Markup Language 3 XSL transformations (XSLT) XSLT (ang. extensible Stylesheet Language Transformations) jest opartym na XML językiem transformacji dokumentów XML XSLT umożliwia przetłumaczenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ Systemy baz danych 1. 2 Wstęp do baz danych 2. 2 Relacyjny model baz danych. 3. 2 Normalizacja baz danych. 4. 2 Cechy

Bardziej szczegółowo

Rola języka XML narzędziem

Rola języka XML narzędziem Wprowadzenie do XML dr inż. Adam Iwaniak Szkolenie w Luboradzy, ZCPWZ, 12-13.02.2009r. Rola języka XML narzędziem Pierwszą rewolucją internetową było dostarczenie ludziom informacji. Znajdujemy się teraz

Bardziej szczegółowo

Prezentacja i transformacja

Prezentacja i transformacja Prezentacja i transformacja Bartłomiej Świercz Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Łódź, 21 października 2005 roku 1 Prezentacja Przykładowa aplikacja CSS- Cascading Style Sheets CSS2aXML

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Bazy danych Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Wszechnica Poranna Trzy tematy: 1. Bazy danych - jak je ugryźć? 2. Język SQL podstawy zapytań. 3. Mechanizmy wewnętrzne baz danych czyli co

Bardziej szczegółowo

XPath XML Path Language. XPath. XSLT część 1. XPath data model. Wyrażenia XPath. Location paths. Osie (axes)

XPath XML Path Language. XPath. XSLT część 1. XPath data model. Wyrażenia XPath. Location paths. Osie (axes) XPath XML Path Language XPath. XSLT część 1. Problem: jednoznaczne adresowanie fragmentów struktury dokumentu XML. Rozwiązanie: drzewiasty model struktury dokumentu, normalizacja zawartości dokumentu (ten

Bardziej szczegółowo

Język XSLT. UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz. UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz

Język XSLT. UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz. UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz Język XSLT Po zrealizowaniu materiału student będzie w stanie Dokonać przekształcenia zawartości dokumentu XML do formatu HTML oraz TXT Realizować przetwarzanie warunkowe dokumentu XML Formatować wartości

Bardziej szczegółowo

Otwarte protokoły wymiany informacji w systemach ITS

Otwarte protokoły wymiany informacji w systemach ITS Otwarte protokoły wymiany informacji w systemach ITS Grzegorz Kawka PHU TELSAT Sesja nr 4: Interoperacyjność systemów ITS cz. I Podstawą działania systemów ITS jest wymiana informacji pomiędzy poszczególnymi

Bardziej szczegółowo

Kazienko P.: Rodzina języków XML. Software nr 6 (90) czerwiec 2002, s. 22-27. Rodzina języków XML. Przemysław Kazienko

Kazienko P.: Rodzina języków XML. Software nr 6 (90) czerwiec 2002, s. 22-27. Rodzina języków XML. Przemysław Kazienko Rodzina języków XML Przemysław Kazienko Rok 2001 przyniósł kilka ważnych wydarzeń związanych z językiem XML. Można powiedzieć, że ukończony został drugi etap jego rozwoju (pierwszym było opublikowanie

Bardziej szczegółowo

XML w bazach danych i bezpieczeństwie

XML w bazach danych i bezpieczeństwie XML w bazach danych i bezpieczeństwie Patryk Czarnik Instytut Informatyki UW XML i nowoczesne technologie zarzadzania treścia 2007/08 Klasyfikacja wsparcia dla XML-a w bazach danych (Relacyjna) baza danych

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis zamówienia:

Szczegółowy opis zamówienia: Szczegółowy opis zamówienia: Rok 2016 budowa stron w html5 (8h v + 4h ćw) 8 szt. html5 - zaawans. (7h v + 5h ćw) 8 szt. programowania w java script (9h v + 7h ćw) 8 szt. java script zaawans (8h v + 4h

Bardziej szczegółowo

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/11/2012 Załącznik nr 1a do SIWZ ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA I EKSPLORACJA DANYCH

INTEGRACJA I EKSPLORACJA DANYCH INTEGRACJA I EKSPLORACJA DANYCH mgr inż. Anna Pankowska aniap@amu.edu.pl Anna Pankowska - I&E 1 Plan wykładu Integracja danych - Dane semistrukturalne i język XML jako standard składowania i wymiany danych

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe Wykład 13 Marcin Młotkowski 27 maja 2015 Plan wykładu Trwałość obiektów 1 Trwałość obiektów 2 Marcin Młotkowski Programowanie obiektowe 2 / 29 Trwałość (persistence) Definicja Cecha

Bardziej szczegółowo

Relacyjne bazy danych a XML

Relacyjne bazy danych a XML Relacyjne bazy danych a XML Anna Pankowska aniap@amu.edu.pl Internet, SQLiXMLwbiznesie Internet nieoceniony sposób komunikacji z klientami, pracownikami i partnerami handlowymi przyspiesza transakcje finansowe

Bardziej szczegółowo

Część II. UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz. UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz

Część II. UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz. UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz Część II Po zrealizowaniu materiału student będzie w stanie posługiwać się taksonomiami XBRL wygenerować sprawozdanie finansowe w XBRL odczytać i zmodyfikować sprawozdanie finansowe zapisane w XBRL rozpoznawać

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe laboratorium XML, DTD, XML Schema, XSL

Aplikacje internetowe laboratorium XML, DTD, XML Schema, XSL Aplikacje internetowe laboratorium XML, DTD, XML Schema, XSL Celem ćwiczenia jest stworzenie dokumentu XML, wyposażenie dokumentu w specyfikację struktury (przy użyciu DTD i XML Schema), oraz transformacja

Bardziej szczegółowo

Po zakończeniu rozważań na temat World Wide Web, poznaniu zasad organizacji witryn WWW, przeczytaniu kilkudziesięciu stron i poznaniu wielu nowych

Po zakończeniu rozważań na temat World Wide Web, poznaniu zasad organizacji witryn WWW, przeczytaniu kilkudziesięciu stron i poznaniu wielu nowych rk Po zakończeniu rozważań na temat World Wide Web, poznaniu zasad organizacji witryn WWW, przeczytaniu kilkudziesięciu stron i poznaniu wielu nowych pojęć, prawdopodobnie zastanawiasz się, kiedy zaczniesz

Bardziej szczegółowo

UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz

UEK w Krakowie Janusz Stal & Grażyna Paliwoda-Pękosz Po zrealizowaniu materiału student będzie w stanie omówić korzyści dla firm wynikające ze stosowania EDI przedstawić dotychczasowe standardy EDI oraz zaprezentować nowe tendencje: XML i ebxml omówić tło

Bardziej szczegółowo

Dokument poprawnie sformułowany jest zgodny z ogólnymi zasadami składniowymi:

Dokument poprawnie sformułowany jest zgodny z ogólnymi zasadami składniowymi: DTD Document Type Definition Dokument poprawnie sformułowany (well-formed) Dokument poprawnie sformułowany jest zgodny z ogólnymi zasadami składniowymi: 1. KaŜdy znacznik musi posiadać zamknięcie (wyjątek

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

XML materiały dydaktyczne - Kurs Podstawowy XSL - wprowadzenie. XSL warstwa przekształcania (XSLT) oraz prezentacji informacji (XSL FO).

XML materiały dydaktyczne - Kurs Podstawowy XSL - wprowadzenie. XSL warstwa przekształcania (XSLT) oraz prezentacji informacji (XSL FO). XSL (XSLT) Transformacja dokumentów XML. XML warstwa przechowująca informacje XSL warstwa przekształcania (XSLT) oraz prezentacji informacji (XSL FO). Transformacja XSLT utworzenie nowego dokumentu wynikowego

Bardziej szczegółowo

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Małgorzata Barańska Wydział Informatyki i Zarządzania, Politechnika Wrocławska Beata Laszkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

Środowisko publikacyjne oparte na XML-u. Szymon Zioło 1 maja 2004

Środowisko publikacyjne oparte na XML-u. Szymon Zioło 1 maja 2004 Środowisko publikacyjne oparte na XML-u Szymon Zioło 1 maja 2004 Przygotowywanie serwisu internetowego Role biznesowe: redakcja treści (autor), styl, redakcja graficzna (grafik), organizacja witryny (redaktor).

Bardziej szczegółowo

XML w bazach danych i bezpieczeństwie

XML w bazach danych i bezpieczeństwie XML w bazach danych i bezpieczeństwie Patryk Czarnik Instytut Informatyki UW XML i nowoczesne technologie zarzadzania treścia 2007/08 Patryk Czarnik (MIMUW) 12 bazy danych, bezpieczeństwo XML 2007/08 1

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: TECHNOLOGIA INFORMACYJNA 2. Kod przedmiotu: Ot 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Informatyka

Bardziej szczegółowo

Języki formatowania dokumentów strukturalnych. XSL przekształcenia XML-a. XSL a XSLT. XSL części składowe. Zasada działania przekształcenia XSLT

Języki formatowania dokumentów strukturalnych. XSL przekształcenia XML-a. XSL a XSLT. XSL części składowe. Zasada działania przekształcenia XSLT Języki formatowania dokumentów strukturalnych XSL przekształcenia XML-a SGML: FOSI (Formatting Output Specification Instance): specyfikacja MIL-PRF-28001, zbyt małe możliwości dla ogólnych zastosowań.

Bardziej szczegółowo

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody Obiektowy PHP Czym jest obiekt? W programowaniu obiektem można nazwać każdy abstrakcyjny byt, który programista utworzy w pamięci komputera. Jeszcze bardziej upraszczając to zagadnienie, można powiedzieć,

Bardziej szczegółowo

Wybrane działy Informatyki Stosowanej

Wybrane działy Informatyki Stosowanej Wybrane działy Informatyki Stosowanej Java Enterprise Edition. WebServices. Język XML. Serwer aplikacji GlassFish. Dr inż. Andrzej Czerepicki a.czerepicki@wt.pw.edu.pl http://www2.wt.pw.edu.pl/~a.czerepicki

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: TECHNOLOGIA INFORMACYJNA 2. Kod przedmiotu: Ot 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Elektroautomatyka

Bardziej szczegółowo

CENTRUM PROJEKTÓW INFORMATYCZNYCH MINISTERSTWA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

CENTRUM PROJEKTÓW INFORMATYCZNYCH MINISTERSTWA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI CENTRUM PROJEKTÓW INFORMATYCZNYCH MINISTERSTWA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI Instrukcja użytkownika Narzędzie do modelowania procesów BPEL Warszawa, lipiec 2009 r. UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią Tomasz Grześ Systemy zarządzania treścią Co to jest CMS? CMS (ang. Content Management System System Zarządzania Treścią) CMS definicje TREŚĆ Dowolny rodzaj informacji cyfrowej. Może to być np. tekst, obraz,

Bardziej szczegółowo

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu Instalacja SQL Server Express Logowanie na stronie Microsoftu Wybór wersji do pobrania Pobieranie startuje, przechodzimy do strony z poradami. Wypakowujemy pobrany plik. Otwiera się okno instalacji. Wybieramy

Bardziej szczegółowo

Extensible Markup Language III

Extensible Markup Language III KIiMK 2010 Plan XSLT-transformacje dokumentów 1 XSLT-transformacjedokumentów Informacje o XSLT Przykład transformacji 2 3 Informacje o XSLT Przykład transformacji Informacje o XSLT Przykład transformacji

Bardziej szczegółowo

Typy przetwarzania. Przetwarzanie zcentralizowane. Przetwarzanie rozproszone

Typy przetwarzania. Przetwarzanie zcentralizowane. Przetwarzanie rozproszone Typy przetwarzania Przetwarzanie zcentralizowane Systemy typu mainfame Przetwarzanie rozproszone Architektura klient serwer Architektura jednowarstwowa Architektura dwuwarstwowa Architektura trójwarstwowa

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

egroupware czy phpgroupware jest też mniej stabilny.

egroupware czy phpgroupware jest też mniej stabilny. Opengroupware to projekt udostępniający kompletny serwer aplikacji oparty na systemie Linux. Dostępny na licencji GNU GPL, strona domowa: http://www.opengroupware.org/ Jego cechy to wysoka stabilność,

Bardziej szczegółowo

XML DTD XML Schema CSS

XML DTD XML Schema CSS XML XML czyli Extensible Markup Language (rozszerzalny język znaczników) można traktować jak stosunkowo prosty i elastyczny format tekstowy wywodzący się z SGML. Pierwotnie został zaprojektowany aby umożliwiać

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna

NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI. asix. Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6. Pomoc techniczna NIEZAWODNE ROZWIĄZANIA SYSTEMÓW AUTOMATYKI asix Aktualizacja pakietu asix 4 do wersji 5 lub 6 Pomoc techniczna Dok. Nr PLP0016 Wersja:08-12-2010 ASKOM i asix to zastrzeżony znak firmy ASKOM Sp. z o. o.,

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas

Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017 Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas Jacek Marciniak Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytet im. Adama Mickiewicza 1 Plan wykładu 1. Projektowy

Bardziej szczegółowo

c TP: anything: 13 listopada 2004 roku 1

c TP: anything: 13 listopada 2004 roku 1 SGML/XML SGML: International Standard (ISO 8879). Information Processing Text and Office Systems Standardized Generalized Markup Language. Znakowanie powinno opisywać strukturę dokumentu (...) a nie określać

Bardziej szczegółowo

Podstawy JavaScript ćwiczenia

Podstawy JavaScript ćwiczenia Podstawy JavaScript ćwiczenia Kontekst:

Bardziej szczegółowo

XQTav - reprezentacja diagramów przepływu prac w formacie SCUFL przy pomocy XQuery

XQTav - reprezentacja diagramów przepływu prac w formacie SCUFL przy pomocy XQuery http://xqtav.sourceforge.net XQTav - reprezentacja diagramów przepływu prac w formacie SCUFL przy pomocy XQuery dr hab. Jerzy Tyszkiewicz dr Andrzej Kierzek mgr Jacek Sroka Grzegorz Kaczor praca mgr pod

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ),

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ), PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ), Program 351203 Opracowanie: Grzegorz Majda Tematyka zajęć 1. Wprowadzenie do aplikacji internetowych

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy

INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy 1. Wyjaśnić pojęcia problem, algorytm. 2. Podać definicję złożoności czasowej. 3. Podać definicję złożoności pamięciowej. 4. Typy danych w języku C. 5. Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Semistrukturalne bazy danych Wykład dla studentów matematyki

Semistrukturalne bazy danych Wykład dla studentów matematyki Semistrukturalne bazy danych Wykład dla studentów matematyki 30 maja 2015 Dane semistrukturalne Dzięki WWW i Internetowi łatwo umieszczać informacje w sieci tak, żeby były powszechnie dostępne. Chęć wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Propozycja standaryzacji usługi lokalizacji adresu

Propozycja standaryzacji usługi lokalizacji adresu dr inż. Waldemar Izdebski 1,2 mgr inż. Andrzej Bielasty 2 Propozycja standaryzacji usługi lokalizacji adresu Numery adresowe są jednym z najprostszych elementów danych przestrzennych. Niemniej jednak są

Bardziej szczegółowo

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych Deduplikacja danych Zarządzanie jakością danych podstawowych normalizacja i standaryzacja adresów standaryzacja i walidacja identyfikatorów podstawowa standaryzacja nazw firm deduplikacja danych Deduplication

Bardziej szczegółowo

Zasady Nazewnictwa. Dokumentów XML 2007-11-08. Strona 1 z 9

Zasady Nazewnictwa. Dokumentów XML 2007-11-08. Strona 1 z 9 Zasady Nazewnictwa Dokumentów 2007-11-08 Strona 1 z 9 Spis treści I. Wstęp... 3 II. Znaczenie spójnych zasady nazewnictwa... 3 III. Zasady nazewnictwa wybrane zagadnienia... 3 1. Język oraz forma nazewnictwa...

Bardziej szczegółowo

Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania. Laboratorium 4. Metody wymiany danych w systemach automatyki DDE

Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania. Laboratorium 4. Metody wymiany danych w systemach automatyki DDE Budowa i oprogramowanie komputerowych systemów sterowania Laboratorium 4 Metody wymiany danych w systemach automatyki DDE 1 Wprowadzenie do DDE DDE (ang. Dynamic Data Exchange) - protokół wprowadzony w

Bardziej szczegółowo

Front-end: solidne podstawy. Wszystko, co warto wiedzieć o HTML, CSS, JavaScript i Bootstrap.

Front-end: solidne podstawy. Wszystko, co warto wiedzieć o HTML, CSS, JavaScript i Bootstrap. Kod szkolenia: Tytuł szkolenia: FRONT-END Front-end: solidne podstawy. Wszystko, co warto wiedzieć o HTML, CSS, JavaScript i Bootstrap. Dni: 5 Opis: Adresaci szkolenia Kurs przeznaczony jest zarówno dla

Bardziej szczegółowo

World Wide Web? rkijanka

World Wide Web? rkijanka World Wide Web? rkijanka World Wide Web? globalny, interaktywny, dynamiczny, wieloplatformowy, rozproszony, graficzny, hipertekstowy - system informacyjny, działający na bazie Internetu. 1.Sieć WWW jest

Bardziej szczegółowo

Pojęcie systemu baz danych

Pojęcie systemu baz danych Pojęcie systemu baz danych System baz danych- skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki. Składa się z zasadniczych elementów: 1) Danych 2) Sprzętu 3) Programów 4)

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Technologie zarządzania treścią

Technologie zarządzania treścią Technologie zarządzania treścią dr inż. Robert Perliński rperlinski@icis.pcz.pl Politechnika Częstochowska Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Technologie zarządzania treścią 2/43 Technologie

Bardziej szczegółowo

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9

Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Wstęp 7 Rozdział 1. OpenOffice.ux.pl Writer środowisko pracy 9 Uruchamianie edytora OpenOffice.ux.pl Writer 9 Dostosowywanie środowiska pracy 11 Menu Widok 14 Ustawienia dokumentu 16 Rozdział 2. OpenOffice

Bardziej szczegółowo

O stronach www, html itp..

O stronach www, html itp.. O stronach www, html itp.. Prosty wstęp do podstawowych technik spotykanych w internecie 09.01.2015 M. Rad Plan wykładu Html Przykład Strona www Xhtml Css Php Js HTML HTML - (ang. HyperText Markup Language)

Bardziej szczegółowo

2 Podstawy tworzenia stron internetowych

2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2.1. HTML5 i struktura dokumentu Podstawą działania wszystkich stron internetowych jest język HTML (Hypertext Markup Language) hipertekstowy język znaczników. Dokument

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW

Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW V Konferencja PLOUG Zakopane Październik 1999 Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW Grzegorz Bliźniuk gbliz@isi.wat.waw.pl. Roman Wantoch-Rekowski rekowski@isi.wat.waw.pl.

Bardziej szczegółowo

Microsoft Office 2016 Krok po kroku

Microsoft Office 2016 Krok po kroku Joan Lambert Curtis Frye Microsoft Office 2016 Krok po kroku Przekład: Leszek Biolik, Krzysztof Kapustka, Marek Włodarz APN Promise, Warszawa 2016 Spis treści Wprowadzenie.........................................................ix

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do multimedialnych baz danych. Opracował: dr inż. Piotr Suchomski

Wprowadzenie do multimedialnych baz danych. Opracował: dr inż. Piotr Suchomski Wprowadzenie do multimedialnych baz danych Opracował: dr inż. Piotr Suchomski Wprowadzenie bazy danych Multimedialne bazy danych to takie bazy danych, w których danymi mogą być tekst, zdjęcia, grafika,

Bardziej szczegółowo

Schematy XML. Tomasz Traczyk. ttraczyk@ia.pw.edu.pl http://www.ia.pw.edu.pl/~ttraczyk/

Schematy XML. Tomasz Traczyk. ttraczyk@ia.pw.edu.pl http://www.ia.pw.edu.pl/~ttraczyk/ Schematy XML Tomasz Traczyk ttraczyk@ia.pw.edu.pl http://www.ia.pw.edu.pl/~ttraczyk/ Plan prezentacji Dlaczego schematy? Przykład schematu XML Schema nieco szczegółów Rola schematów XML Problemy z DTD

Bardziej szczegółowo

STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała

STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała 1 STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała STRONY INTERNETOWE Rodzaje stron internetowych statyczne (statyczny HTML + CSS) dynamiczne (PHP, ASP, technologie Flash) 2 JĘZYKI STRON WWW HTML (ang. HyperText

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ),

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ), PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH KL IV TI 6 godziny tygodniowo (6x15 tygodni =90 godzin ), Program 351203 Opracowanie: Grzegorz Majda Tematyka zajęć 2. Przygotowanie środowiska pracy

Bardziej szczegółowo

DSL w środowisku Eclipse. Grzegorz Białek Architekt techniczny, Sygnity S.A.

DSL w środowisku Eclipse. Grzegorz Białek Architekt techniczny, Sygnity S.A. DSL w środowisku Eclipse Grzegorz Białek Architekt techniczny, Sygnity S.A. Agenda Wstęp do tematu (10 min) Sens tworzenia języków biznesowych UML jako język biznesu? Zintegrowane środowisko deweloperskie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38 Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem zajęcia 1 dr Jakub Boratyński pok. A38 Program zajęć Bazy danych jako podstawowy element systemów informatycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym. Gimnazjum nr 1 w Miechowie

Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym. Gimnazjum nr 1 w Miechowie Wymagania dla cyklu dwugodzinnego w ujęciu tabelarycznym Gimnazjum nr 1 w Miechowie Informatyka Lp. Uczeń: 1. Zna regulamin i przepisy BHP w pracowni komputerowej 2. Wie, na czym polega bezpieczna praca

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych - przegląd technologii

Hurtownie danych - przegląd technologii Hurtownie danych - przegląd technologii Problematyka zasilania hurtowni danych - Oracle Data Integrator Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Robert.Wrembel@cs.put.poznan.pl www.cs.put.poznan.pl/rwrembel

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Laboratorium z przedmiotu Programowanie obiektowe - zestaw 02 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z praktycznymi aspektami projektowania oraz implementacji klas i obiektów z wykorzystaniem dziedziczenia.

Bardziej szczegółowo

E.14.1 Tworzenie stron internetowych / Krzysztof T. Czarkowski, Ilona Nowosad. Warszawa, Spis treści

E.14.1 Tworzenie stron internetowych / Krzysztof T. Czarkowski, Ilona Nowosad. Warszawa, Spis treści E.14.1 Tworzenie stron internetowych / Krzysztof T. Czarkowski, Ilona Nowosad. Warszawa, 2014 Spis treści Przewodnik po podręczniku 8 Wstęp 10 1. Hipertekstowe języki znaczników 1.1. Elementy i znaczniki

Bardziej szczegółowo

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services Spis treści Podziękowania... xi Wprowadzenie... xiii Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services 1 Wprowadzenie do usług Reporting Services... 3 Platforma raportowania... 3 Cykl życia raportu...

Bardziej szczegółowo

XQuery. XQuery. Przykład. dokument XML. XQuery (XML Query Language) XQuery 1.0: An XML Query Language. W3C Recommendation http://www.w3.

XQuery. XQuery. Przykład. dokument XML. XQuery (XML Query Language) XQuery 1.0: An XML Query Language. W3C Recommendation http://www.w3. XQuery XQuery XQuery (XML Query Language) XQuery 1.0: An XML Query Language. W3C Recommendation http://www.w3.org/tr/xquery/ Język programowania funkcyjnego (podobnie jak Lisp) Język zapytań do danych

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania uczniów z informatyki w klasie II gimnazjum

Kryteria oceniania uczniów z informatyki w klasie II gimnazjum Kryteria oceniania uczniów z informatyki w klasie II gimnazjum 1) Obliczenia w arkuszu kalkulacyjnym - wprowadza dane do arkusza i z pomocą wpisuje formuły, - z pomocą rozwiązuje proste zadania w arkuszu,

Bardziej szczegółowo

Ekspert MS SQL Server Oferta nr 00/08

Ekspert MS SQL Server Oferta nr 00/08 Ekspert MS SQL Server NAZWA STANOWISKA Ekspert Lokalizacja/ Jednostka organ.: Pion Informatyki, Biuro Hurtowni Danych i Aplikacji Wspierających, Zespół Jakości Oprogramowania i Utrzymania Aplikacji Szczecin,

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Modele danych

Baza danych. Modele danych Rola baz danych Systemy informatyczne stosowane w obsłudze działalności gospodarczej pełnią funkcję polegającą na gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Typowe operacje wykonywane na danych w systemach ewidencyjno-sprawozdawczych

Bardziej szczegółowo

Rodzaje przetwarzania XSLT (1)

Rodzaje przetwarzania XSLT (1) XSLT część 2 Rodzaje przetwarzania XSLT (1) Przetwarzanie sterowane strukturą dokumentu źródłowego (ang. push): przechodzimy po strukturze dokumentu źródłowego, generujemy fragmenty struktury dokumentu

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle EFEKTY KSZTAŁCENIA Wiedza Absolwent tej specjalności

Bardziej szczegółowo