OCENA RYZYKA W UBEZPIECZENIACH NA ŻYCIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCENA RYZYKA W UBEZPIECZENIACH NA ŻYCIE"

Transkrypt

1 OCENA RYZYKA W UBEZPIECZENIACH NA ŻYCIE Aleksandra Wojnarowska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Streszczenie Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie procesu oceny ryzyka (underwritingu) w ubezpieczeniach na życie, stosowanego przez towarzystwa ubezpieczeniowe. Underwiting określa całość czynności wykonywanych w celu oszacowania, zaakceptowania na odpowiednich warunkach bądź odrzucenie ryzyka ubezpieczeniowego. Ocena ryzyka ubezpieczeniowego to podstawowy element zawierania umowy ubezpieczenia. Undewriting ma na celu przede wszystkim ograniczanie zjawiska antyselekcji (selekcji negatywnej) wnioskodawców. Wstęp Zdefiniowanie ryzyka jest niezwykle trudne, a podanie jego jednoznacznej definicji wręcz niemożliwe. Najogólniej ryzyko opisuje się jako niepewność co do nastąpienia określonego zdarzenia w warunkach istnienia dwóch lub większej liczby możliwości 1. W procesie zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowym można wyróżnić następujące etapy: - identyfikacja ryzyka ubezpieczeniowego, - ocena i pomiar ryzyka ubezpieczeniowego, - transfer ryzyka i ubezpieczenie, - finansowanie ryzyka i ubezpieczenie, - kontrola ryzyka ubezpieczeniowego 2. 1 W. Ronka-Chmielowiec, Ryzyko jako przedmiot ubezpieczenia, [w;] W. Ronka-Chmielowiec (red.), Ubezpieczenia. Rynek i ryzyko, PWE, Warszawa 2002, s ISSN , Nr 3 (15) 2013, s

2 Po identyfikacji i klasyfikacji ryzyka ubezpieczeniowego ważnym zagadaniem jest jego ocena oraz jego pomiar, które są przedmiotem niniejszego artykułu. Ocena ryzyka nazywana dziś underwritingiem jest jedną z najważniejszych funkcji realizowanych w towarzystwach ubezpieczeniowych. Jego znaczenie, wynika z tego że to właśnie na etapie undrwitingu następuje modelowanie podstawowych parametrów przebiegu ubezpieczenia w przyszłości. Stąd, akceptacja niewłaściwych ryzyk, czy ich błędna klasyfikacja wiąże się z pogorszeniem wyników finansowych ubezpieczenia. Niezwykle istotne znaczenie ma to w sektorze ubezpieczeń na życie, ponieważ mają one charakter długoterminowy. Zawarte niewłaściwe umowy ubezpieczeniowe nie mogą być jednostronnie wypowiedziane przez zakład ubezpieczeń oznacza to, iż mogą one przez długi okres czasu oddziaływać niekorzystnie na jego sytuację ekonomiczną. Należy podkreślić, że zagwarantowanie właściwego procesu oceny ryzyka tworzy warunki do osiągania korzystnych wyników działalności ubezpieczeniowej. Największą grupę zdarzeń objętych ubezpieczeniem na życie stanowi śmierć naturalna. Szacuje się je w sposób tradycyjny, czyli na podstawie tablic trwania życia, bądź zwanymi inaczej tablicami wymieralności. Zawiera się w nich dane dotyczące przeciętnego prawdopodobieństwa zgonu dla określonego kraju Pojęcie i przedmiot umowy ubezpieczenia na życie Zgodnie z art. 829 k.c. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) ubezpieczenie życiowe może dotyczyć śmierci osoby ubezpieczonej lub dożycia przez nią określonego wieku, bądź uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia, czy śmierci wskutek nieszczęśliwego wypadku. W Polsce wszystkie ubezpieczenia, w tym również ubezpieczenia na życie, dochodzą do skutku w momencie zawarcia umowy ubezpieczenia. Podstawowe regulacje dotyczące jej przedmiotu, zakresu, celu, stron czy praw i obowiązków zawarte są w obowiązującym kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 805 k.c. w zawartej umowie ubezpieczenia na życie zakład zobowiązuje się spełnić umówione świadczenie w postaci sumy pieniężnej, renty lub inne w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej, a ubezpieczający zobowiązuje się do zapłacenia składki. Wypadek musi posiadać pewne cechy, a za tym musi być to zdarzenie przyszłe, niepewne, niezależne od woli ubezpieczającego i prawne 4. 2 Tamże, s Tamże, s I. Kwiecień, Analiza kontraktu ubezpieczeniowego, [w:] W. Ronka-Chmielowiec (red.), Ubezpieczenia. Rynek, dz. cyt., s

3 Rysunek 1. Podmioty stosunku prawnego ubezpieczenia na życie. Źródło: J. Monkiewicz, Podstawy ubezpieczeń. Tom 2 Produkty., Wyd. Poltext, Warszawa 2001, s. 49 Stronami umowy ubezpieczenia na życie są zakład ubezpieczeń, tak więc ubezpieczyciel i ubezpieczający. W stosunku ubezpieczenia na życie występują również dwa podmioty tj. ubezpieczony i uposażony. Ubezpieczony to osoba fizyczna, której dobra osobiste są przedmiotem ochrony z tytułu umowy ubezpieczenia, natomiast uposażony to osoba, która ma prawo do otrzymania świadczenia na wypadek śmierci osoby ubezpieczonej 5. Zawarcie umowy ubezpieczenia na życie tworzy stosunek prawny ubezpieczenia na życie. W ubezpieczeniach na życie często występuje taka sytuacja, że ubezpieczający, ubezpieczony i uposażony to trzy różne osoby, albo sytuacja, gdzie występuje wiele osób uposażonych, czyli uprawnionych (rys. 1). Zawarcie umowy ubezpieczenia na życie regulują przepisy zawarte w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z nimi podstawą zawarcia umowy jest pisemny wniosek osoby, która zmierza zawrzeć ubezpieczenie. Dowodem na przyjęcie oferty przez ubezpieczyciela jest wystawienie przez niego polisy ubezpieczeniowej. W momencie kiedy ubezpieczający otrzyma dokument ubezpieczenia (polisę, bądź certyfikat) umowa ubezpieczenia staje się zawarta. Zawarcie umowy ubezpieczenia nie jest równoznaczne z rozpoczęciem się biegu odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, ponieważ zgodnie z art. 814 k.c. warunkiem powstania tej odpowiedzialności jest zapłacenie składki ubezpieczeniowej Cele i przedmiot procesu oceny ryzyka Ocena ryzyka jest jedną z podstawowych funkcji realizowanych w towarzystwie ubezpieczeniowym. To właśnie na etapie oceny ryzyka dokonuje się kształtowania podstawowych parametrów przebiegu ubezpieczenia w przyszłości. Błędna ich weryfikacja i akceptacja niewłaściwych ryzyk może prowadzić do pogorszenia wyników finansowych ubezpieczenia. Ocena ryzyka w ubezpieczeniach na życie zawiera zarówno czynniki ryzyka medyczne, jak i pozamedyczne (rys. 2). 5 Tamże, s J. Monkiewicz, Podstawy ubezpieczeń. Tom 2 Produkty, Wyd. Poltext, Warszawa 2001, s

4 Rysunek 2. Zarządzanie ryzykiem w ubezpieczeniach Źródło: Do czynników ryzyka pozamedycznych zalicza się ryzyka zawodowe, pozazawodowe i finansowe (rys. 3). Rysunek 3. Rodzaje ryzyka w ubezpieczeniach na życie Źródło: J. Monkiewicz, Podstawy ubezpieczeń. Tom 2 Produkty., Wyd. Poltext, Warszawa 2001, s. 66. Ryzyko medyczne jest związane ze zdrowiem ubezpieczonego i kształtowane jest wiele czynników, w tym również przez czynniki biologiczne tj. wiek, styl życia, czynniki genetyczne czy zachowania. Ryzyko zawodowe obejmuje elementy, które są związane ze zwiększeniem prawdopodobieństwa zgonu związanego z miejscem pracy czy rodzajem wykonywanej pracy. Występowanie tego ryzyka jest losowo rozłożone pośród rozmaitych zawodów. Do czynników wpływających na występowanie 82

5 tego ryzyka zaliczyć można czynniki wpływające bezpośrednio na zdrowie człowieka (kurz, hałas), jak i oddziaływanie pośrednie (stres, pośpiech) 7. Ryzyko pozazawodowe wiąże się z czynnościami pozazawodowymi wykonywanymi przez ubezpieczonego w wolnym czasie. W ostatnim czasie warto zauważyć wzrost znaczenia tego typu ryzyka, co może wynikać z wydłużenia się czasu wolnego i popularyzacji czynnych form odpoczynku. Ryzyko finansowe w ubezpieczeniach na życie wiąże się z niebezpieczeństwem swojego rodzaju nadubezpieczenia. Nadubezpieczenie definiowane jest jako ubezpieczenie zbyt drogie w stosunku do dochodów rozporządzalnych ubezpieczającego, bądź nadmierne w stosunku do interesu ubezpieczeniowego 8. Ocena ryzyka w ubezpieczeniach na życie składa się z dwóch elementów składowych: - selekcji ryzyka, - klasyfikacji ryzyka. W ramach procesu selekcji ryzyka firma ubezpieczeniowa dokonuje oceny indywidualnych wniosków ubezpieczeniowych pod kątem reprezentowanego przez nich ryzyka w celu podjęcia decyzji o ich przyjęciu do ubezpieczenia bądź odrzucenia czy odroczenia. Odroczenie ma miejsce w sytuacji, gdy nie ma możliwości właściwej oceny ryzyka w rozpatrywanym momencie, a gdy możliwość taka może się pojawić w niedalekiej przyszłości. Podstawowym, a zarówno bezpośrednim celem procesu selekcji jest przeciwdziałanie procesowi niekorzystnej samoselekcji dokonywanej przez osoby chcące się ubezpieczyć. Drugim elementem składowym procesu oceny ryzyka jest klasyfikacja przyjętych wniosków ubezpieczeniowych do określonych klas ryzyka. Swoje bezpośrednie przełożenie ma to na zastosowanie taryfy składek. W trakcie klasyfikacji następuje przydział ubezpieczonego do grupy klientów reprezentujących zbliżone prawdopodobieństwo ryzyka 9. Bezpośrednim celem klasyfikacji ryzyka jest doprowadzenie do sytuacji, w której ubezpieczenie jest zawarte na warunkach i przy poziomie składki odzwierciedlającym stopień jego ryzyka. Początkowym etapem klasyfikacji klientów, a tym samym konstrukcji taryfy składek jest wyodrębnienie klasy (grupy) standardowej. Grupa ta będzie odzwierciedlała przeciętne ryzyko dla całego portfela ubezpieczonych, a osoby do niej zaliczone obciążone będą przeciętną składką. Grupa standardowa powinna być liczna i obejmować wystarczająco duży procent ubezpieczonych (ok. 90% ubezpieczonych). Wtedy zmniejszy się prawdopodobieństwo odchylenia od przeciętnego ryzyka oraz zmniejszą się koszty administracji portfelem ubezpieczeniowym 10. Obok klasy standardowej, niezbędne jest utworzenie klas substandardowych o podwyższonym ryzyku ubezpieczeniowym, jak również o podwyższonej składce ubezpieczeniowej. Konieczne jest, aby liczba tych klas gwarantowała zachowanie równowagi pomiędzy wymaganiami minimalnymi (wynikającymi 7 Tamże, s Tamże, s H. Jasiulewicz, Underwriting w ubezpieczeniach na życie, [w:] S. Ostatewicz (red.), Metody oceny i porządkowania ryzyka w ubezpieczeniach życiowych, Wyd. AE, Wrocław 2000, s Monkiewicz J., Podstawy ubezpieczeń, dz. cyt., s

6 z potrzeb technicznych) a maksymalną ich liczbą dla uniknięcia antyselekcji ryzyk oraz nadmiernych kosztów administracyjnych 11. Podsumowując, właściwa selekcja ryzyk przyjmowanych do ochrony jest podstawą efektywnej działalności ubezpieczeniowej. Ocena ryzyka, nazywana jest również underwriting. Zagadnienie procesu underwritingu wskazuje na fakt rozpatrywania jego przebiegu w postaci kolejnych faz (etapów) połączonych związkami przyczynowości (rys. 4). W każdej z faz underwritingu korzysta z różnych środków i metod. Rysunek 4. Narzędzia wspomagające w poszczególnych etapach underwritingu Źródło: P. Jedynak, Underwriting jako funkcja firmy ubezpieczeniowej, Wiadomości Ubezpieczeniowe, 2000, nr 3/4, s. 17. Chcąc zapewnić zgodność procesu oceny ryzyka z polityką underwritingową oraz audytowalność działań underwritera, towarzystwa ubezpieczeniowe wspierają ten proces poprzez wdrożenie rozwiązań informatycznych. Przykładem takiego systemu zaprojektowanego do obsługi ubezpieczeń na życie jest Comarch Underwriting Tamże, s

7 3. System oceny ryzyka System oceny ryzyka w ubezpieczeniach na życie kształtowany jest przez postęp wiedzy w trzech obszarach: - medycyny klinicznej, - medycyny ubezpieczeniowej, - statystyki medycznej 13. Współczesna praktyka oceny ryzyka bazuje na kompleksowych badaniach kliniczno-aktuarialnych (etap kliniczno-biostatyczny). Jej istotę stanowi szerokie wykorzystanie statystyki medycznej oraz kompleksowych badań klinicznych wypełniających szczegółowe punkty zachodzących relacji. Jest to niezbędne dla uniknięcia szybkiej erozji uzyskiwanych wyników. Badania medyczne prowadzone w przeszłości są dziś już często już nieprzydatne do aktualnych warunków. Wynika to przede wszystkim z dynamicznych zmian w zasadach leczenia. Zatem konieczne staje się wykorzystywanie w większym stopniu badań prospektywnych oraz statystyk gromadzonych w specjalistycznych szpitalach i klinikach Czynniki ryzyka Istnieje wiele czynników wpływających na ryzyko zgonu ubezpieczonego. Podstawowym zadaniem w procesie oceny ryzyka jest ich prawidłowa identyfikacja, a następnie kwantyfikacja. Zgodnie z koncepcją pól zdrowia M. Lalonda, stan zdrowia każdej osoby jest uzależniony od czterech głównych czynników (rys. 5). Rysunek 5. Koncepcja pół zdrowia M. Lalonda Źródło: 13 J. Monkiewicz, Podstawy ubezpieczeń, dz. cyt., s Tamże, s

8 Wśród indywidulanych czynników ryzyka w ubezpieczeniach na życie, należy zauważyć, iż szczególne znaczenie ma wiek ubezpieczonego. Oczekiwana umieralność jest ściśle związana z tym właśnie czynnikiem. Tak więc wraz ze wzrostem wieku rośnie zarówno ryzyko zachorowań jak i zgonów. Bowiem wiek ubezpieczonego odgrywa kluczową rolę przy ustalaniu taryfy. Warto podkreślić, że zazwyczaj nie stanowi on kryterium selekcji wniosków do ubezpieczenia. Jedynie pewne przedziały wieku (osoby bardzo młode bądź w zaawansowanym wieku) są z reguły zamknięte dla ubezpieczenia 15. Drugim, również bardzo ważnym czynnikiem ryzyka wpływającym na umieralność jest płeć ubezpieczonego. Podobnie jak wiek nie stanowi on kryterium selekcji tylko klasyfikacji. Trzecim czynnikiem ryzyka są czynniki medyczne, tutaj należy zaliczyć w szczególności: - warunki fizyczne (wzrost, waga, system trawienny, nerwowy), - obciążenia zdrowotne zainteresowanego (ogólny stan zdrowia), - uwarunkowania rodzinne (obciążenia chorobowe, dożywany wiek) 16. Do pozostałych czynników ryzyka należy zaliczyć: - sposób spędzania wolnego czasu, - rodzaj wykonywanego zawodu, - uprawiane sporty Środki i metody oceny ryzyka Środki i metody oceny ryzyka powinny być przede wszystkim podporządkowane realizacji strategii ryzyka firmy. Ponadto powinny zależeć od ryzyka ubezpieczeniowego, które wiążą się z sumą ubezpieczenia i wiekiem ubezpieczonego. Stosowane przez zakłady ubezpieczeń środki i metody oceny ryzyka powinny spełniać podstawowe warunki: - mierzyć wpływ każdego czynnika ryzyka, - szacować łączny wpływ wszystkich czynników, - określać sprawiedliwe wyniki, - być względnie proste i tanie w użyciu 18. Do podstawowych środków oceny ryzyka stosowanych przez towarzystwa ubezpieczeń na życie należą: - ankiety medyczne, 15 Tamże, s Tamże, s Tamże, s Tamże, s

9 - badania lekarskie, - testy medyczne. Ankieta medyczna jest jedną z najtańszych i najczęściej używanych środków w procesie oceny ryzyka. Składa się zwykle z trzech części: ogólnej, medycznej i końcowej. Ankiety ogólne przeznaczone są dla osób reprezentujących niskie ryzyko, zaś szczegółowe dla osób starszych. Badania lekarskie jako środek oceny ryzyka pojawiły się dość późno, bo dopiero na początku XX wieku. Wcześniej zamiast wizyty u lekarza stosowano wizytę w biurach towarzystw ubezpieczeniowych, gdzie pracownicy przeprowadzali wywiad z ubezpieczonymi. Testy medyczne są uzupełnieniem badań lekarskich i stosuje się je tylko wtedy gdy badania lekarskie nie dają jednoznacznej opinii na temat oceny ryzyka. Obejmują one badania np. analiz krwi, RTG klatki piersiowej, EKG itp. Informacje zgromadzone za pomocą różnych środków oceny podlegają przetworzeniu przy użyciu określonych metod. Do metod przetwarzania informacji na temat oceny ryzyka należą: 1. system numeryczny (pojawił się w praktyce ubezpieczeniowej w latach 20-tych bieżącego stulecia i opiera się on na trzech założeniach: - istnieje wiele czynników ryzyka wpływających na prawdopodobieństwa zgonu ubezpieczonego; - wpływ każdego z nich można ustalić statystycznie; - każdemu czynnikowi może być przypisana liczba mierząca jego wpływ na prawdopodobieństwo zgonu danej osoby); 2. metoda dodatku do wieku (ryzyko dodatkowego zgonu jest wyrażone jako stały dodatek do rzeczywistego wieku ubezpieczonego), 3. metoda dodatku do umieralności (oparta na podwyższeniu współczynnika śmiertelności o stałą wielkość dla ujęcia ryzyka dodatkowego) Proces oceny ryzyka i jego przebieg Proces oceny ryzyka odbywa się w trzech etapach: etap przedwstępny, wstępny i końcowy. Etap przedwstępny realizuje się przed otrzymaniem wniosku ubezpieczeniowego. Jego istotą jest określenie grupy klientów docelowych, którzy będą przedmiotem penetracji zakładu ubezpieczeń. Etap ten dokonuje się przy rynkowym pozycjonowaniu firmy. Etap wstępny to rzeczywisty moment rozpoczęcia procesu oceny. Dokonywany jest najpierw na etapie selekcji przez agenta, a następnie w trakcie spotkań z klientami. Stąd agenci odgrywają ważną role w procesie oceny ryzyka, bowiem muszą oni zadbać o poprawne wypełnienie ankiety przez potencjalnych klientów, a także o czytelne i wyczerpujące omówienie problemów zdrowotnych ubezpieczającego się. 19 Tamże, s

10 Końcowy etap, etap zasadniczy odbywa się z reguły w centrali towarzystwa ubezpieczeniowego. Polega on na sprawdzeniu ankiety oraz informacji uzyskanych od agenta, a następnie na wyszacowaniu ryzyka oraz ostatecznym ustaleniu składki ubezpieczeniowej. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości mogą być zlecone badania lekarskie, testy medyczne, bądź skorzystanie z dodatkowych źródeł informacji o stanie zdrowia potencjalnego klienta Ocena ryzyka w ubezpieczeniach grupowych, a ocena ryzyka w ubezpieczeniach zdrowotnych Ocena ryzyka w ubezpieczeniach grupowych przebiega w zupełnie innym stopniu niż ocena ryzyka w ubezpieczeniach indywidualnych. W przypadku ubezpieczeń indywidualnych przedmiotem oceny jest indywidulany wnioskodawca, natomiast w ubezpieczeniach grupowych przedmiotem oceny jest grupa. Ocena ryzyka nie będzie tu obejmować cech poszczególnych członków grupy, lecz punktem odniesienia będzie ryzyko całej grupy 21. Podstawowym celem oceny ryzyka w ubezpieczeniach grupowych jest zapewnienie, że ubezpieczona grupa lub ich suma odpowiada standardom ryzyka. Ocena ryzyka odbywa się na podstawie określonych środków, takich jak informacji dostarczanych przez pracodawcę oraz deklaracji członków grupy. Przy ocenie ryzyka należy brać pod uwagę takie elementy jak: - charakter grupy, - poziom uczestnictwa, - rozkład wieku w grupie, - poziom ochrony ubezpieczeniowej, - rozmiar grupy, - ryzyko zawodowe 22. Przy ocenie charakteru grupy szczególne znaczenia ma ustalenie czy nie stworzono jej celowo dla zakupu pakietu ubezpieczeniowego. Ponieważ w takim przypadku prawdopodobieństwo antyselekcji będzie dość wysokie. Poziom uczestnictwa jest niezbędny dla zmniejszenia antyselekcji. Istotne jest, aby w programie ubezpieczeniowym uczestniczyła znaczna procentowo część grupy. Warto zauważyć, że im mniejsza grupa, tym poziom partycypacji jest wyższy. Rozkład wieku w grupie jest ważnym czynnikiem określającym poziom ryzyka, ponieważ brak szans naboru nowych, młodych członków powoduje wzrost średniego wieku grupy, a także poziomu jej szkodowości. Niezbędne więc jest, aby tworzona grupa miała charakter dynamiczny. 20 E. Stroiński, Ubezpieczenia na życie. Teoria i praktyka, Poltex, Warszawa 2004, s Monkiewicz J., Podstawy ubezpieczeń, dz. cyt., s Tamże, s

11 Kolejną kwestią wpływającą na ryzyko ubezpieczeniowe grupy jest wyrównany poziom ochrony ubezpieczeniowej stosowany przez członków grupy. Stosowanie standardów o wyższym poziomie wśród niektórych członków grupy może w konsekwencji prowadzić do hazardu moralnego 23. W przypadku małych grup (poniżej 10 osób) mogą być zastosowane odmienne procedury postępowania. Może to dotyczyć np. podwyższenia wymaganego poziomu partycypacji. Innym rozwiązaniem jest dokonywanie indywidualnej oceny ryzyka dla członków grupy 24. Ryzyko zawodowe, jako kolejny element przy ocenie ryzyka staje się niebezpieczne w przypadku jego kumulacji. Wówczas może być potrzebna podwyżka składek. Dla zmniejszenia negatywnej selekcji ryzyka oraz zmniejszenia hazardu duchowego 25 stosuje się wiele rozwiązań zabezpieczających, obejmują one w szczególności: - minimalne rozmiary grupy, - stosowanie okresu karencji, - stosowanie minimalnego okresu zatrudnienia 26. Ocena ryzyka w ubezpieczeniach zdrowotnych przebiega w sposób zbliżony jak ocena ryzyka w ubezpieczeniach na życie. W obydwu przypadkach stosowane są te same metody i narzędzia. Jednakże są pewne wyjątki, na które należy zwrócić uwagę. Podstawowym instrumentem oceny ryzyka w ubezpieczeniach zdrowotnych są tablice zachorowalności, natomiast w ubezpieczeniach na życie stosuje się tablice wymieralności 27. W ubezpieczeniach zdrowotnych duże znaczenie wśród czynników ryzyka ma zawód ubezpieczonego oraz antyselekcja i hazard duchowy. Rodzaj wykonywanego zawodu może wpływać na ryzyko zdrowotne, a jego poziom określany jest zarówno poprzez ryzyko wypadków jak i choroby. Antyselekcja jest szczególnie groźnym zjawiskiem w ubezpieczeniach na życie. Bowiem może się okazać, że wiele osób nabędzie ubezpieczenie zdrowotne będąc świadomym istnienia pewnych faktów, które wpływają na intensywność korzystania z ochrony ubezpieczeniowej. Informacje te mogą być nieznane zakładowi ubezpieczeń. Wypadki ubezpieczeniowe związane z ubezpieczeniami zdrowotnymi są subiektywne, oznacza to, że występuje tutaj duże ryzyko wystąpienia hazardu duchowego, którego końcowym efektem jest nadmierne korzystanie ze świadczeń z zakresu ochrony zdrowia Hazard moralny stanowi zespół warunków podmiotowych danej osoby, wyrażających się w negatywnych tendencjach charakterologicznych czy osobowościowych, takich jak nieuczciwość lub skłonność do defraudacji. Hazard moralny jest bardzo trudny do rozpoznania. Może jednak być eliminowany przez pewne środki prawne i techniczno-ubezpieczeniowe, np. regres ubezpieczeniowy, kary w postaci wzrostu składki za spowodowanie wypadku, rozwiązanie umowy. 24 Monkiewicz J., Podstawy ubezpieczeń, dz. cyt., s Hazard duchowy jest związany z negatywną reakcją ubezpieczonego na fakt posiadania ochrony ubezpieczeniowej. 26 Monkiewicz J., Podstawy ubezpieczeń, dz. cyt., s Tamże, s Tamże. 89

12 Zakończenie Ryzyko to zjawisko nierozerwalnie związane z każdą formą aktywności, stąd też jest dziś obecne w życiu każdego człowieka. Ryzyko jak już wspomniano to pojęcie bardzo szerokie. Jednakże można je zinterpretować jako niepewność, którą da się zmierzyć. Odgrywa ono szczególną rolę w ubezpieczeniach, które bez niego nie mogłyby funkcjonować. Ocena ryzyka jak już wspomniano to jedna z podstawowych funkcji realizowanych w towarzystwie ubezpieczeń. Środki i metody oceny ryzyka powinny być przede wszystkim podporządkowane realizacji strategii ryzyka firmy. Ponadto powinny zależeć od ryzyka ubezpieczeniowego, które wiążą się z sumą ubezpieczenia i wiekiem ubezpieczonego. Każde towarzystwo ubezpieczeniowe dokonuje oceny ryzyka przed zawarciem umowy ubezpieczenia. Im wyższe jest ryzyko, tym wyższa jest składka, czyli cena za udzielenie ochrony. Pod uwagę bierze się wiele czynników, tj. wiek czy np. stan zdrowia przyszłego Ubezpieczonego. Często przekazane informacje weryfikowane są np. poprzez przeprowadzenie dodatkowych badań lekarskich. Należy również zauważyć, że ocena ryzyka w ubezpieczeniach grupowych przebiega w zupełnie inny sposób niż ocena ryzyka w ubezpieczeniach indywidualnych, natomiast Ocena ryzyka w ubezpieczeniach zdrowotnych przebiega w sposób zbliżony jak ocena ryzyka w ubezpieczeniach na życie. Bibliografia Jasiulewicz H., Underwriting w ubezpieczeniach na życie, [w:] S. Ostatewicz (red.), Metody oceny i porządkowania ryzyka w ubezpieczeniach życiowych, Wyd. AE, Wrocław 2000, s Jedynak P., Underwriting jako funkcja firmy ubezpieczeniowej, Wiadomości Ubezpieczeniowe, 2000, nr 3/4 6. Kwiecień I., Analiza kontraktu ubezpieczeniowego, [w:] W. Ronka-Chmielowiec (red.), Ubezpieczenia. Rynek i ryzyko, PWE, Warszawa Monkiewicz J., Podstawy ubezpieczeń. Tom 2 Produkty, Wyd. Poltext, Warszawa Ronka-Chmielowiec W., Ryzyko jako przedmiot ubezpieczenia, [w;] W. Ronka-Chmielowiec (red.), Ubezpieczenia. Rynek i ryzyko, PWE, Warszawa Stroiński E., Ubezpieczenia na życie. Teoria i praktyka, Poltex, Warszawa

RISK MANAGEMENT W ZAKŁADZIE UBEZPIECZEŃ CZYLI JAK ZARZĄDZAĆ

RISK MANAGEMENT W ZAKŁADZIE UBEZPIECZEŃ CZYLI JAK ZARZĄDZAĆ RISK MANAGEMENT W ZAKŁADZIE UBEZPIECZEŃ CZYLI JAK ZARZĄDZAĆ I NIE RYZYKOWAĆ Aleksandra Wojnarowska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Streszczenie Risk management, czyli zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie CZĘŚĆ I Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie

Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie CZĘŚĆ I Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie Wykaz skrótów... 11 Wprowadzenie... 13 CZĘŚĆ I... 19 Rozdział 1. Podstawowe zasady ubezpieczeń na życie... 21 1.1. Pojęcie i klasyfikacje ubezpieczeń na życie... 21 1.2. Funkcje ubezpieczeń na życie...

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Ubezpieczenia życiowe Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy dla specjalności matematyka finansowa i ubezpieczeniowa Rodzaj zajęć: Wykład i seminarium Matematyka Poziom kwalifikacji:

Bardziej szczegółowo

Model równowagi na rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych

Model równowagi na rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Model równowagi na rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Agata de Sas Stupnicka Zagadnienia aktuarialne teoria i praktyka Wrocław, 6-8 września 2010 Plan prezentacji Wprowadzenie ubezpieczenia zdrowotne,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienie rozliczenia składki za okres karencji

Zagadnienie rozliczenia składki za okres karencji Zagadnienie rozliczenia składki za okres karencji MAGDALENA SZCZEPAŃSKA Zagadnienie rozliczenia składki za okres karencji Na wstępie należy podkreślić, że umowa ubezpieczenia ma skomplikowany charakter.

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE KALKULACJA SKŁADEK

UBEZPIECZENIE KALKULACJA SKŁADEK Ustalanie składek oraz świadczeń i odszkodowań. Składki, świadczenia i odszkodowania stanowią pozycje główne strumieni finansowych uruchamianych przez działalność ubezpieczeniową, główne pozycje rachunków

Bardziej szczegółowo

AEGON Bezpieczni Bliscy AEGON Bezpieczni Bliscy i Ja

AEGON Bezpieczni Bliscy AEGON Bezpieczni Bliscy i Ja Local knowledge. Global power. AEGON Bezpieczni Bliscy AEGON Bezpieczni Bliscy i Ja aspekty operacyjne Najważniejsze dokumenty Wniosek z Ankietą Zdrowia Skierowanie na badania Ogólne Warunki Ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE DODATKOWE NA WYPADEK TRWAŁEGO USZCZERBKU NA ZDROWIU W WYNIKU NIESZCZĘŚLIWEGO WYPADKU

UBEZPIECZENIE DODATKOWE NA WYPADEK TRWAŁEGO USZCZERBKU NA ZDROWIU W WYNIKU NIESZCZĘŚLIWEGO WYPADKU UMOWA GŁÓWNA 1. Czy możliwe jest opłacania składek dodatkowych w okresie zawieszenia opłacania składki regularnej? 2. Kiedy dojdzie do upadku polisy w wyniku zaległości w opłacaniu składki regularnej?

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA. Ubezpieczający: Ubezpieczony:

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA. Ubezpieczający: Ubezpieczony: Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. R-BEZPIECZNA SPŁATA Ubezpieczający: Osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD. Ubezpieczający: Ubezpieczony:

Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD. Ubezpieczający: Ubezpieczony: Karta Produktu UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA KREDYTOBIORCÓW RAIFFEISEN BANK POLSKA S.A. TWÓJ KREDYT - STANDARD Ubezpieczający: Osoba fizyczna, będąca klientem Banku, zawierająca Umowę Ubezpieczenia z Ubezpieczycielem,

Bardziej szczegółowo

OCHRONNE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE NORDEA MAX

OCHRONNE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE NORDEA MAX OCHRONNE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE NORDEA MAX PRZEDMIOT UBEZPIECZENIA Życie ubezpieczonego Umowa ubezpieczenia może być zawarta w dwóch wariantach: wariant I na jedno życie wariant II na dwa życia 2 ZAKRES

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 13. Część I. Wprowadzenie do ubezpieczeń... 15

Spis treści. Przedmowa... 13. Część I. Wprowadzenie do ubezpieczeń... 15 Spis treści Przedmowa... 13 Część I. Wprowadzenie do ubezpieczeń... 15 Rozdział 1. Podstawy prowadzenia działalności ubezpieczeniowej. Regulacje prawne (Stanisław Borkowski)... 17 1.1. Historia i rola

Bardziej szczegółowo

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka.

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka. Podstawowe pojęcia ubezpieczeniowe. Klasyfikacja ubezpieczeń Ubezpieczenia dzielimy na: Społeczne, Gospodarcze. Ubezpieczenia społeczne naleŝą do sektora publicznego, są ściśle związane z pracownikiem

Bardziej szczegółowo

OPTYMALNA OCHRONA Indywidualne ubezpieczenie na życie

OPTYMALNA OCHRONA Indywidualne ubezpieczenie na życie OPTYMALNA OCHRONA Indywidualne ubezpieczenie na życie 1 Optymalna Ochrona Optymalna py Ochrona w pg pigułce CZAS TRWANIA UMOWY Każda umowa zawierana na rok, automatycznie t przedłużana ż na kolejne roczne

Bardziej szczegółowo

AEGON Bezpieczni Bliscy

AEGON Bezpieczni Bliscy AEGON Bezpieczni Bliscy Przedmiot i zakres ubezpieczenia Przedmiot ubezpieczenia jest: Życie Ubezpieczonego Zakres ubezpieczenia jest: Śmierć Ubezpieczonego Ubezpieczony i Ubezpieczający Ubezpieczony =

Bardziej szczegółowo

AXA LIDER BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO NA ŚWIECIE PARASOL ZASADY FUNKCJONOWANIA

AXA LIDER BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO NA ŚWIECIE PARASOL ZASADY FUNKCJONOWANIA AXA LIDER BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO NA ŚWIECIE PARASOL ZASADY FUNKCJONOWANIA 1 Zawartość prezentacji 1. Informacje ogólne Konstrukcja produktu Klient docelowy 2. Umowa podstawowa 3. Cecha zaleta 4. Zasady

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego Warunki zaliczenia Egzamin pisemny: 22 stycznia 2012 r. Godz. 11.05-12.40 w Sali RA3. UBEZPIECZENIA Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Katedra Makroekonomii pokój A 109, tel. (17) 866 11 34 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl

Bardziej szczegółowo

4. Ubezpieczenie Życiowe

4. Ubezpieczenie Życiowe 4. Ubezpieczenie Życiowe Składka ubezpieczeniowa musi brać pod uwagę następujące czynniki: 1. Kwotę wypłaconą przy śmierci ubezpieczonego oraz jej wartość aktualną. 2. Rozkład czasu do śmierci ubezpieczonego

Bardziej szczegółowo

dr Hubert Wiśniewski 1

dr Hubert Wiśniewski 1 dr Hubert Wiśniewski 1 Agenda: 1. Istota gospodarki finansowej. 2. Cechy charakterystyczne gospodarki finansowej zakładów ubezpieczeń. 3. Wybrane elementy sprawozdawczości finansowej zakładów ubezpieczeniowych:

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej śmierci wskutek Nieszczęśliwego Wypadku. nr OWU/ADR4/1/2015

Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej śmierci wskutek Nieszczęśliwego Wypadku. nr OWU/ADR4/1/2015 Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej śmierci wskutek Nieszczęśliwego Wypadku nr OWU/ADR4/1/2015 Spis treści Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej śmierci wskutek Nieszczęśliwego Wypadku nr OWU/ADR4/1/2015...4

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu. Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ

Karta Produktu. Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ Klient: Jan Kowalski Karta Produktu Ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ Ubezpieczyciel: Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie ABC S.A. Agent ubezpieczeniowy: Zbigniew Nowak Karta

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej rekonwalescencji ubezpieczonego CDB14

Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej rekonwalescencji ubezpieczonego CDB14 Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej rekonwalescencji ubezpieczonego CDB14 Spis treści Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej rekonwalescencji ubezpieczonego CDB14... 4 Art. 1 Definicje... 4

Bardziej szczegółowo

Ubez piecz enie ersalne saln D am a en e t n ow o a a S t S rat ra eg e i g a

Ubez piecz enie ersalne saln D am a en e t n ow o a a S t S rat ra eg e i g a Ubezpieczenie Uniwersalne Diamentowa Strategia 17 październik 2012 Diamentowa Strategia pozwoli Ci zabezpieczyć finansowo rodzinę przed utratą głównych dochodów w przypadku: inwalidztwa, poważnego zachorowania,

Bardziej szczegółowo

SPOKOJNY KREDYT PRODUKT W PIGUŁCE

SPOKOJNY KREDYT PRODUKT W PIGUŁCE SPOKOJNY KREDYT PRODUKT W PIGUŁCE 1.Spokojny kredyt Może być zabezpieczeniem spłaty kredytu gotówkowego Klienta w trudnych sytuacjach życiowych takich jak: Do dnia wcześniejszej spłaty kredytu w Pierwotnym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17

Spis treści. Notki o autorach Założenia i cele naukowe Wstęp... 17 Notki o autorach................................................... 11 Założenia i cele naukowe............................................ 15 Wstęp............................................................

Bardziej szczegółowo

Listopad 2011. Nowa Perspektywa II subskrypcja produktu

Listopad 2011. Nowa Perspektywa II subskrypcja produktu Listopad 2011 Nowa Perspektywa II subskrypcja produktu Nowa Perspektywa - charakterystyka produktu Ubezpieczenie z elementami inwestycji Nowa Perspektywa to ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu dla ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Nowa Czysta Energia Zysku

Karta Produktu dla ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Nowa Czysta Energia Zysku Niniejszy dokument stanowi przykład Karty Produktu przygotowanej w związku z VI subskrypcją ubezpieczenia na życie i dożycie z UFK Nowa Czysta Energia Zysku, uwzględniający kwotę w wysokości 10 tys. zł.

Bardziej szczegółowo

Karta produktu Indywidualne Ubezpieczenie Uniwersalne DIAMENTOWA STRATEGIA

Karta produktu Indywidualne Ubezpieczenie Uniwersalne DIAMENTOWA STRATEGIA Karta produktu Indywidualne Ubezpieczenie Uniwersalne DIAMENTOWA STRATEGIA 1. Opis i charakter produktu Ubezpieczenie bezterminowe o charakterze ochronno-inwestycyjnym łączące szeroki zakres ochrony ubezpieczeniowej

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu. Indywidualne Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków - SPOKOJNY SEN dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A.

Karta Produktu. Indywidualne Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków - SPOKOJNY SEN dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A. Karta Produktu Indywidualne Ubezpieczenie Następstw Nieszczęśliwych Wypadków - SPOKOJNY SEN dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A. Ubezpieczający : osoba fizyczna, która zawarła z Bankiem umowę o Produkt

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE Spis treści Wykaz skrótów......................................................... 8 Wstęp................................................................. 9 CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE 1. RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Umowa ubezpieczenia. Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r.

Umowa ubezpieczenia. Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r. Umowa ubezpieczenia Główne źródła opracowania prezentacji: 1. Kidyba, Prawo handlowe, C.H.Beck 2016 r. 1 Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2. Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ

WYKŁAD 2. Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ WYKŁAD 2 Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ 1. Istota, pojęcie i podstawy tworzenia rezerw Rezerwy w rachunkowości to potencjalne

Bardziej szczegółowo

specjalnościowy obowiązkowy polski letni wykład ćwiczenia laboratorium projekt inne C.EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

specjalnościowy obowiązkowy polski letni wykład ćwiczenia laboratorium projekt inne C.EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-689 Nazwa modułu Ubezpieczenia i ryzyko w działalności gospodarczej Nazwa modułu w języku angielskim Insurance and Risk in Business Obowiązuje od roku

Bardziej szczegółowo

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji

6 Metody badania i modele rozwoju organizacji Spis treści Przedmowa 11 1. Kreowanie systemu zarządzania wiedzą w organizacji 13 1.1. Istota systemu zarządzania wiedzą 13 1.2. Cechy dobrego systemu zarządzania wiedzą 16 1.3. Czynniki determinujące

Bardziej szczegółowo

Altkom Group Insurance Platform Kompleksowe narzędzie wspierające grupowe ubezpieczenia na życie

Altkom Group Insurance Platform Kompleksowe narzędzie wspierające grupowe ubezpieczenia na życie www.asc.altkom.pl Zobaczyć inaczej Altkom Group Insurance Platform Kompleksowe narzędzie wspierające grupowe ubezpieczenia na życie Warszawa 00-867, ul. Chłodna 51 telefon: 22 460 99 99 e-mail: ubezpieczenia@altkom.pl

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej pobytu ubezpieczonego w sanatorium SSB14

Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej pobytu ubezpieczonego w sanatorium SSB14 Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej pobytu ubezpieczonego w sanatorium SSB14 Spis treści Ogólne warunki Umowy dodatkowej dotyczącej pobytu ubezpieczonego w sanatorium SSB14... 4 Art. 1 Definicje...

Bardziej szczegółowo

Toruń dnia 01-09-2014

Toruń dnia 01-09-2014 Toruń dnia 01-09-2014 Odpowiedzi na pytania Wykonawców w postępowaniu na wykonanie usługi GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE PRACOWNIKÓW ICH WSPÓŁMAŁŻONKÓW, PARTNERÓW ŻYCIOWYCH ORAZ PEŁNOLETNICH DZIECI SAMODZIELNEGO

Bardziej szczegółowo

DANE AGENTA UBEZPIECZENIOWEGO

DANE AGENTA UBEZPIECZENIOWEGO WNIOSKO-POLISA NR Wniosek o zawarcie Umowy Ubezpieczenia na życie Polisa do Ubezpieczenia na Życie Pożyczkobiorców posiadających Pożyczki Gotówkowe w PKO BP SA wariant rozszerzony WARUNKI UBEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. 1409 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie zakresu informacji zawartych w rocznym raporcie o stanie portfela ubezpieczeń i reasekuracji zakładu ubezpieczeń Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu. zgodna z Rekomendacją PIU. dla ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ

Karta Produktu. zgodna z Rekomendacją PIU. dla ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ Karta Produktu zgodna z Rekomendacją PIU dla ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym XYZ Ubezpieczony Klient: Jan Kowalski Ubezpieczyciel: Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie ABC S.A.

Bardziej szczegółowo

Otwarte Ubezpieczenie na Życie z Opcją Funduszy SUPER GRUPA

Otwarte Ubezpieczenie na Życie z Opcją Funduszy SUPER GRUPA Otwarte Ubezpieczenie na Życie z Opcją Funduszy 1. Dla kogo jest ta polisa grupowa? 2. Co to jest program? 3. Korzyści dla Ubezpieczonego 4. Cechy Programu 5. Składki i suma ubezpieczenia tel 58 775 04

Bardziej szczegółowo

zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze

zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze ubezpieczenia zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze Optymalny Wybór AXA Dla Twoich dzieci. Na wszelki wypadek grupowe ubezpieczenie na życie Optymalny Wybór AXA Czy masz pewność, że jeśli

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym jako forma długoterminowego oszczędzania

Ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym jako forma długoterminowego oszczędzania Ubezpieczenie na życie z funduszem kapitałowym jako forma długoterminowego oszczędzania Ewa Wierzbicka Instytut Zarządzania Wartością, SGH w Warszawie Konferencja 20 21.06. 2016r. Ubezpieczenie na życie

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia typowe (zgodne z art. 12a ustawy o działalności ubezpieczeniowej)

I. Postanowienia typowe (zgodne z art. 12a ustawy o działalności ubezpieczeniowej) Ogólne Warunki Ubezpieczenia na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ze Składką Jednorazową Multiportfel Asas/Multiportfel Protekt Skandia Życie TU S.A. data wejścia w życie - 10 sierpnia 2007

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia majątkowe

Ubezpieczenia majątkowe Wprowadzenie do ubezpieczeń Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych 2016/2017 Literatura N. L. Bowers i inni, Actuarial Mathematics, The Society of Actuaries, Itasca,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu: PLPILA02-IEEKO-L-5s13-2012ZMISPS Pozycja planu: D13

Kod przedmiotu: PLPILA02-IEEKO-L-5s13-2012ZMISPS Pozycja planu: D13 Kod przedmiotu: PLPILA02-IEEKO-L-5s1-2012ZMIP Pozycja planu: D1 C1 C2 C INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Ubezpieczenia i ryzyko gospodarcze 2 Rodzaj przedmiotu pecjalnościowy/obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

ISTOTA UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE

ISTOTA UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE ISTOTA UBEZPIECZEŃ NA ŻYCIE Paula Malina Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Streszczenie Celem niniejszego artykułu jest omówienie dostępnych na polskim rynku ubezpieczeń na życie. Na

Bardziej szczegółowo

Pozdrawiam i życzę sukcesów w realizacji postawionych sobie celów.

Pozdrawiam i życzę sukcesów w realizacji postawionych sobie celów. Szanowni Państwo! Dziękuje za zaufanie i wybranie ubezpieczenia NNW swojej działalności. Poniżej przedstawiam najważniejsze informacje wyciągnięte z Ogólnych warunków Ubezpieczenia. W razie jakichkolwiek

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA

KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA Przewodnik po ubezpieczeniach dostępnych dla członków Izb Adwokackich w ramach umowy Generalnej NRA - PZU SA, TUiR Warta SA Umowa Generalna w sprawie programu ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD topp 5²

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD topp 5² Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD topp 5² to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia Wydział: Zarządzanie i Finanse Nazwa kierunku kształcenia: Finanse i Rachunkowość Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Opiekun: prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA

POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA (redystrybucja dochodów) Aspekt redystrybucyjny redystrybucja horyzontalna redystrybucja wertykalna Aspekt redystrybucyjny redystrybucja

Bardziej szczegółowo

Terminowe Ubezpieczenie na Życie MONO

Terminowe Ubezpieczenie na Życie MONO Terminowe Ubezpieczenie na Życie MONO 1. Dla kogo jest ta polisa indywidualna? 2. Co to jest ubezpieczenie terminowe MONO? 3. Korzyści dla Ubezpieczonego 4. Cechy ubezpieczenia 5. Suma ubezpieczenia i

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 28 listopada 2003 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 28 listopada 2003 r. Dz.U.03.211.2060 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 28 listopada 2003 r. w sprawie sposobu wyliczenia wysokości marginesu wypłacalności oraz minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego dla działów

Bardziej szczegółowo

Ogólne warunki ubezpieczenia dodatkowego na wypadek śmierci (ALC/1/2013) 3. Ogólne warunki ubezpieczenia dodatkowego na wypadek śmierci (ALC/1/2014) 5

Ogólne warunki ubezpieczenia dodatkowego na wypadek śmierci (ALC/1/2013) 3. Ogólne warunki ubezpieczenia dodatkowego na wypadek śmierci (ALC/1/2014) 5 Spis treści Ogólne warunki ubezpieczenia dodatkowego na wypadek śmierci (ALC/1/2013) 3 Ogólne warunki ubezpieczenia dodatkowego na wypadek śmierci (ALC/1/2014) 5 Ogólne warunki ubezpieczenia dodatkowego

Bardziej szczegółowo

Proces underwritingu ubezpieczeń na życie

Proces underwritingu ubezpieczeń na życie Mariola Wołkiewicz Proces underwritingu ubezpieczeń na życie Spis treści 1. Wstęp... 2 2. Rozwój systemu oceny ryzyka... 2 3. Podstawowe zasady underwritingu... 3 4. Czynniki ryzyka... 6 5. Środki oceny

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYPŁATĘ ŚWIADCZENIA. Umowa ubezpieczenia HILIFE oraz OCHRONA PLUS

WNIOSEK O WYPŁATĘ ŚWIADCZENIA. Umowa ubezpieczenia HILIFE oraz OCHRONA PLUS WNIOSEK O WYPŁATĘ ŚWIADCZENIA Umowa ubezpieczenia HILIFE oraz OCHRONA PLUS Wniosek o wypłatę świadczenia należy przesłać na następujący adres: Raiffeisen-Leasing Polska S.A. ul. Prosta 51 00-838 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące podmodułu ryzyka katastroficznego w ubezpieczeniach zdrowotnych

Wytyczne dotyczące podmodułu ryzyka katastroficznego w ubezpieczeniach zdrowotnych EIOPA-BoS-14/176 PL Wytyczne dotyczące podmodułu ryzyka katastroficznego w ubezpieczeniach zdrowotnych EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49

Bardziej szczegółowo

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat

Polscy Giganci BIS. Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: Euro Bank S.A. Okres Odpowiedzialności: Wiek: Zwrot kapitału: 18-77 lat produkt strukturyzowany Polscy Giganci BIS Forma prawna Agent: Ubezpieczyciel: indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Euro Bank S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. Okres Odpowiedzialności:

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące granic umów

Wytyczne dotyczące granic umów EIOPA-BoS-14/165 PL Wytyczne dotyczące granic umów EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu site: https://eiopa.europa.eu/

Bardziej szczegółowo

Ostrowiec Św., dn.: r.

Ostrowiec Św., dn.: r. Ostrowiec Św., dn.: 15.04.2016 r. Dotyczy: odpowiedzi na zapytania Wykonawców w postępowaniu na Ubezpieczenie grupowe na życie pracowników, współmałżonków oraz pełnoletnich dzieci pracowników Miejskich

Bardziej szczegółowo

Oferujemy bardzo szeroki zakres ochrony, wraz z świadczeniami opiekuńczymi dla Ciebie i Twojej rodziny przez 24 godziny na dobę.

Oferujemy bardzo szeroki zakres ochrony, wraz z świadczeniami opiekuńczymi dla Ciebie i Twojej rodziny przez 24 godziny na dobę. - Oferujemy bardzo szeroki zakres ochrony, wraz z świadczeniami opiekuńczymi dla Ciebie i Twojej rodziny przez 24 godziny na dobę. - Dostosowujemy składkę do Twoich możliwości finansowych. - Umożliwiamy

Bardziej szczegółowo

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka 1 Przepisy prawa ustawa z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej art. 18. 1. Wysokość składek ubezpieczeniowych

Bardziej szczegółowo

ZMIANY DO SIWZ NR 344/29/11/2012/N/WROCŁAW

ZMIANY DO SIWZ NR 344/29/11/2012/N/WROCŁAW SUPRA BROKERS Strona 1 z 5 F178 Wrocław, 17.12.2012 roku Do uczestników przetargu nieograniczonego na usługę grupowego ubezpieczenia na życie i zdrowie pracowników oraz członków rodzin pracowników Prokuraturze

Bardziej szczegółowo

Karta Produktu db Elita Funduszy XIII_3 Wariant 100 Indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie

Karta Produktu db Elita Funduszy XIII_3 Wariant 100 Indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Karta Produktu db Elita Funduszy XIII_3 Wariant 100 Indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Ubezpieczający/Ubezpieczony:. Ubezpieczyciel: Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie WARTA S.A. Agent: Deutsche

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych Spis treści Wstęp... 9 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce... 11 1.1. Charakterystyka i regulacje prawne rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Europie... 11 1.2.

Bardziej szczegółowo

Terminowe Ubezpieczenie na Życie "MONO PLUS"

Terminowe Ubezpieczenie na Życie MONO PLUS Terminowe Ubezpieczenie na Życie "MONO PLUS" 1. Dla kogo jest ta polisa indywidualna? 2. Co to jest ubezpieczenie terminowe Mono Plus 3. Korzyści dla Ubezpieczonego 4. Cechy ubezpieczenia 5. Suma ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Postanowienia szczególne Grupowego Ubezpieczenia na Życie VIP:

Postanowienia szczególne Grupowego Ubezpieczenia na Życie VIP: Postanowienia szczególne Grupowego Ubezpieczenia na Życie VIP: 1. Art. II pkt 4 OWU otrzymuje brzmienie: data przystąpienia do Grupy Otwartej - pierwsza data nawiązania stosunku prawnego pomiędzy Członkiem

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA MEDYCZNA PRZY ZAWARCIU UBEZPIECZENIA NA BARDZO WYSOKĄ SUMĘ

INFORMACJA MEDYCZNA PRZY ZAWARCIU UBEZPIECZENIA NA BARDZO WYSOKĄ SUMĘ Dokumentacja i informacja medyczna - istotny problem medyczny, prawny, finansowy INFORMACJA MEDYCZNA PRZY ZAWARCIU UBEZPIECZENIA NA BARDZO WYSOKĄ SUMĘ INFORMACJE O UBEZPIECZENIU mężczyzna, 48 lat ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

TARYFA OPŁAT UBEZPIECZENIA VISION (VISP 1.3)

TARYFA OPŁAT UBEZPIECZENIA VISION (VISP 1.3) TARYFA OPŁAT UBEZPIECZENIA VISION (VISP 1.3) Niniejsza taryfa opłat za ubezpieczenie Vision (VISP 1.3) zawiera wysokość opłat, obowiązujących w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia oraz wysokość (wartość)

Bardziej szczegółowo

zaliczenie na ocenę 0.5 0.5

zaliczenie na ocenę 0.5 0.5 WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: Rynkowy system finansowy - ubezpieczenia Nazwa w języku angielskim: Market financial system - insurance

Bardziej szczegółowo

DANE AGENTA UBEZPIECZENIOWEGO

DANE AGENTA UBEZPIECZENIOWEGO WNIOSKO-POLISA NR Wniosek o zawarcie Umowy Ubezpieczenia na życie Polisa do Ubezpieczenia na Życie Pożyczkobiorców posiadających Pożyczki Gotówkowe w PKO BP SA wariant podstawowy WARUNKI UBEZPIECZENIA:

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja U. (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r.

Rekomendacja U. (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r. Rekomendacja U (R)ewolucja na rynku Bancassurance. 25 listopada 2014r. 2 3 Rekomendacja 7.1 Bank jako ubezpieczający w danej umowie ubezpieczenia nie powinien jednocześnie przy tej samej umowie występować

Bardziej szczegółowo

KLAUZULA UBEZPIECZENIA KOSZTÓW POBYTU OSOBY TOWARZYSZĄCEJ ZAGRANICA

KLAUZULA UBEZPIECZENIA KOSZTÓW POBYTU OSOBY TOWARZYSZĄCEJ ZAGRANICA KLAUZULA UBEZPIECZENIA KOSZTÓW POBYTU OSOBY TOWARZYSZĄCEJ ZAGRANICA 1 1. Ta klauzula rozszerza umowę ubezpieczenia zawartą na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Niezbędnik podróżnika - zagranica

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O PRODUKCIE MetLife MultiOchrona

INFORMACJA O PRODUKCIE MetLife MultiOchrona INFORMACJA O PRODUKCIE MetLife MultiOchrona Kompleksowy Pakiet Ubezpieczeniowy NW I. OPIS MARKETINGOWY / POTRZEBA UBEZPIECZENIOWA Pakiet korzyści dla Ciebie i Twoich bliskich. Bierzesz na siebie odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Proces zarządzania zasobami ludzkimi

Proces zarządzania zasobami ludzkimi Marek Angowski Proces zarządzania zasobami ludzkimi Część 1 Etapy procesy zarządzania zasobami ludzkimi Planowanie zasobów ludzkich Rekrutacja Selekcja i dobór kandydatów Szkolenia i doskonalenie zawodowe

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA Dla Wariantu 2 określonego w Zał. nr 2 Umowy Grupowego Ubezpieczenia na Życie Kredytobiorców Ubezpieczenie Spłaty Zadłużenia nr 9956 1. Definicje 1. Klient / Kredytobiorca

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE NA PRZYKŁADZIE OC I AC

UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE NA PRZYKŁADZIE OC I AC UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE NA PRZYKŁADZIE OC I AC Paula Malina Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Streszczenie Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie polskiego rynku ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S )

K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S ) K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S ) Kod UTHRad/E/A/HES / Nazwa w języku polskim: Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w języku angielskim: Motor Third

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ V Istotne dla Stron Postanowienia Umowy - Umowa Generalna na Zadanie A+B. Nr sprawy 122-9/14

ROZDZIAŁ V Istotne dla Stron Postanowienia Umowy - Umowa Generalna na Zadanie A+B. Nr sprawy 122-9/14 ROZDZIAŁ V Istotne dla Stron Postanowienia Umowy - Umowa Generalna na Zadanie A+B Nr sprawy 122-9/14 UMOWA GENERALNA NR.../.../.../... Zawarta w dniu... w... przez Miejskie Wodociągi i Kanalizacja w Kędzierzynie

Bardziej szczegółowo

Dobrze wiedzieć, że jest SIGNAL IDUNA. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Dodatkowego NA WYPADEK ŚMIERCI W WYNIKU NIESZCZĘŚLIWEGO WYPADKU

Dobrze wiedzieć, że jest SIGNAL IDUNA. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Dodatkowego NA WYPADEK ŚMIERCI W WYNIKU NIESZCZĘŚLIWEGO WYPADKU Dobrze wiedzieć, że jest SIGNAL IDUNA. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Dodatkowego NA WYPADEK ŚMIERCI W WYNIKU NIESZCZĘŚLIWEGO WYPADKU Ogólne Warunki Ubezpieczenia Dodatkowego NA WYPADEK ŚMIERCI W WYNIKU

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD 5 stars

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD 5 stars Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD 5 stars to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela Amplico Life Pierwsze Amerykańsko-Polskie

Bardziej szczegółowo

Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych

Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych Prof. dr hab. Marcin Orlicki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Poznań, 11 stycznia 2015 r. Uwagi do projektu nowelizacji kodeksu cywilnego odnoszącej się do ubezpieczeń grupowych 1. Art. 805¹

Bardziej szczegółowo

Inwestycje portfelowe. Indywidualne ubezpieczenie inwestycyjne

Inwestycje portfelowe. Indywidualne ubezpieczenie inwestycyjne Inwestycje portfelowe Indywidualne ubezpieczenie inwestycyjne 1 Korzyści dla Ciebie 1 Kompleksowość Pełna oferta inwestycyjna dostępna w jednym miejscu, oparta na bezpośrednim inwestowaniu w instrumenty

Bardziej szczegółowo

I. OŚWIADCZENIE KREDYTOBIORCY / POŻYCZKOBIORCY DOTYCZĄCE ZASTRZEŻENIA NA JEGO RZECZ OCHRONY UBEZPIECZENIOWEJ (OBJĘCIA OCHRONĄ UBEZPIECZENIOWĄ):

I. OŚWIADCZENIE KREDYTOBIORCY / POŻYCZKOBIORCY DOTYCZĄCE ZASTRZEŻENIA NA JEGO RZECZ OCHRONY UBEZPIECZENIOWEJ (OBJĘCIA OCHRONĄ UBEZPIECZENIOWĄ): WNIOSEK O PRZYSTĄPIENIE DO UMOWY UBEZPIECZENIA GRUPOWE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW LUB POŻYCZKOBIORCÓW BEZPIECZNY KREDYT SANTANDER CONSUMER BANK I. OŚWIADCZENIE KREDYTOBIORCY / POŻYCZKOBIORCY

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej

Podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Stanowisko UKNF w sprawie dobrych praktyk w zakresie walutowych transakcji pochodnych - podstawowe zagadnienia opracowane na podstawie wniosków z analizy nadzorczej Zgromadzony w toku czynności nadzorczych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Pani Dorota Karczewska Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Plac Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa W odpowiedzi na pismo z dnia 5.09.2014 r. (znak:

Bardziej szczegółowo

WNIOSKO-POLISA NR WARIANT PODSTAWOWY

WNIOSKO-POLISA NR WARIANT PODSTAWOWY WNIOSKO-POLISA NR WARIANT PODSTAWOWY Niniejszy dokument Wniosko-Polisy stanowi wniosek o zawarcie, oraz po złożeniu zgodnych oświadczeń Ubezpieczyciela i Ubezpieczającego stanowi potwierdzenie zawarcia,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczna rola ubezpieczeń. Doświadczenia Polski na tle wybranych krajów europejskich

Ekonomiczna rola ubezpieczeń. Doświadczenia Polski na tle wybranych krajów europejskich RYSZARD BOCIONG, FRANCISZEK HUTTEN-CZAPSKI Ekonomiczna rola ubezpieczeń. Doświadczenia Polski na tle wybranych krajów europejskich Wielkość rynku ubezpieczeń w Polsce mierzona jako procent PKB rośnie bardzo

Bardziej szczegółowo

Serdecznie witamy w gronie Klientów LUX MED Ubezpieczenia.

Serdecznie witamy w gronie Klientów LUX MED Ubezpieczenia. Przewodnik Ubezpieczonego Serdecznie witamy w gronie Klientów LUX MED Ubezpieczenia. Zapewniamy, że dołożymy wszelkich starań, aby spełnić Państwa oczekiwania. W specjalnie przygotowanym Przewodniku Ubezpieczonego

Bardziej szczegółowo

WARTA DLA CIEBIE I RODZINY

WARTA DLA CIEBIE I RODZINY WARTA DLA CIEBIE I RODZINY 11.03.2014 aktualizacja listopad 2014 WARTA DLA CIEBIE I RODZINY DLACZEGO WARTO? MOŻESZ ZAROBIĆ DODATKOWE PIENIĄDZE!!! PODNIEŚĆ STANDARD ŻYCIA! REALIZOWAĆ MARZENIA! UMACNIAĆ

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 23 maja 2011 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 23 maja 2011 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego Dziennik Ustaw Nr 115 6974 Elektronicznie podpisany przez Jaroslaw Deminet Data: 2011.06.07 14:45:36 +02'00' Poz. 666 666 w. rcl.go v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW1) z dnia 23 maja 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia

Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia Funkcje ubezpieczenia OC wykonawcy zamówienia publicznego w postępowaniach o udzielenie zamówienia oraz w trakcie realizacji zamówienia JACEK ZĘBALA DEPARTAMENT KONTROLI DORAŹNEJ URZĄD ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Pod Opieką AEGON. Taryfy stawek oraz zasady wyliczania Składek

Pod Opieką AEGON. Taryfy stawek oraz zasady wyliczania Składek Pod Opieką AEGON Taryfy stawek oraz zasady wyliczania Składek Pod Opieką AEGON Taryfy stawek oraz zasady wyliczania Składek Pod Opieką AEGON Pakiet ubezpieczeń dodatkowych Pod Opieką AEGON to: 1. dodatkowa

Bardziej szczegółowo

Bancassurance reaktywacja z uwzględnieniem interesów konsumentów

Bancassurance reaktywacja z uwzględnieniem interesów konsumentów Bancassurance reaktywacja z uwzględnieniem interesów konsumentów Anna Dąbrowska Warszawa, 8 października 2015 r. PROBLEMY odmowa spełnienia i zaniżanie wysokościświadczeń; problem zwrotu składek ubezpieczeniowych

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie na życie Moje Zdrowie Plus

Ubezpieczenie na życie Moje Zdrowie Plus Ubezpieczenie na życie Moje Zdrowie Plus ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ (UBEZPIECZYCIEL): AGENT UBEZPIECZENIOWY: Nationale-Nederlanden Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. ING Bank Śląski S.A. WŁAŚCICIEL POLISY/

Bardziej szczegółowo

Karta produktu Indywidualne Ubezpieczenie Inwestycyjne ZŁOTA STRATEGIA

Karta produktu Indywidualne Ubezpieczenie Inwestycyjne ZŁOTA STRATEGIA Karta produktu Indywidualne Ubezpieczenie Inwestycyjne ZŁOTA STRATEGIA 1. Opis i charakter produktu Produkt ma przede wszystkim charakter inwestycyjny, a ponadto może być także ofertą o charakterze młodzieżowym

Bardziej szczegółowo