Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową w projektach informatycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową w projektach informatycznych"

Transkrypt

1 Krzysztof Redlarski * Beata Basińska ** Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową w projektach informatycznych Wstęp W artykule przedstawiono analizę zależności pomiędzy udziałem użytkownika w projektach informatycznych, a jakością użytkową produktu końcowego. Podjęty problem badawczy wydaje się mieć istotne znaczenie dla zapewnienia skutecznej realizacji przedsięwzięć informatycznych, pozwalając na osiągniecie wspólnych korzyści wśród uczestników projektu. Udział projektów zakończonych całkowitym niepowodzeniem stale wzrasta, a wśród użytkowników obserwowalne jest niezadowolenie związane z akceptacją nowych produktów informatycznych. W związku z powyższym przeprowadzono badania ankietowe wśród uczestników projektów, które miały na celu ocenę związku pomiędzy obecnością użytkowników końcowych w projekcie IT, a stopniem spełnienia wymagań jakościowych produktów o różnym stopniu innowacyjności. Badania zostały przeprowadzone z użyciem elektronicznych kwestionariuszy ankietowych. W celu ilościowej weryfikacji zależności występujących pomiędzy wymienionymi zmiennymi posłużono się statystyką 2 (testem nieparametrycznym chi-kwadrat dla zmiennych nominalnych). 1. Problematyka zapewnienia jakości użytkowej produktów informatycznych 1.1. Skuteczność w realizacji projektów informatycznych W ostatnich latach obserwowalny jest dynamiczny wzrost zastosowań produktów informatycznych do wspomagania różnych form aktywności człowieka. Według danych zaprezentowanych przez Jayaswal i Patton [Jayaswal, Patton, 2008] na przestrzeni ostatnich 50 lat wydaj- * Mgr inż., Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu, Wydział Zarządzania i Ekonomii, Politechnika Gdańska, ** Dr, Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu, Wydział Zarządzania i Ekonomii, Politechnika Gdańska,

2 582 Krzysztof Redlarski, Beata Basińska ność sprzętu komputerowego wzrosła razy, a tempo programowania wzrosło około 500 razy. Z drugiej strony obserwowalny jest również wzrost świadomości społeczeństwa na temat nowych rozwiązań informatycznych [Bliźniuk, 2005]. Obecni użytkownicy produktów informatycznych oczekują od nowych rozwiązań nie tylko samej funkcjonalności, ale również wysokiej jakości użytkowej. Spełnienie wymagań i oczekiwań użytkowników jest trudne, czego dowodem są dane dotyczące analizy skuteczności realizacji kilkudziesięciu tysięcy projektów informatycznych przeprowadzone w latach przez Standish Group [Johnson, 2007], (patrz, rys. 1) oraz wyniki badań zebrane od ponad 300 respondentów z Polski, z których wynika, że statystycznie tylko 21% projektów informatycznych kończy się pełnym sukcesem [Frączkowski i inni, 2011]. Rysunek 1. Skuteczność realizacji projektów informatycznych w latach Źródło: Opracowani własne, na podstawie [Johnson, 2007], [Chmielarz, 2010]. Z danych przedstawionych na rysunku 1 wynika, że przedsiębiorstwa realizujące projekty informatyczne ciągle borykają się z problemami dotyczącymi skutecznej ich realizacji. Liczba projektów zakończonych całkowitym niepowodzeniem stale rośnie, a zmniejszaniu ulega współczynnik sukcesu projektów. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy może być niezapewnienie odpowiedniego poziomu jakości użytkowej dla tworzonego produktu i niezaakceptowanie produktu w środowisku użytkownika. Oznacza to, że w osiągnięciu sukcesu w realizacji projektów IT coraz ważniejszą rolę

3 Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową w projektach 583 odgrywa satysfakcja użytkownika końcowego. W związku z tym udział użytkownika w projekcie IT może wpłynąć pozytywnie na jakość produktu poprzez lepsze jego dopasowanie do potrzeb odbiorcy. Z drugiej strony zbędna obecność użytkownika może być niekorzystna dla projektu IT jako przedsięwzięcia. Obecność użytkownika może spowodować wzrost kosztów całego przedsięwzięcia, a tym samym może doprowadzić do obniżenie konkurencyjności produktu na rynku sprzedaży. Z tego względu istotne jest rozpoznanie, które typy projektów informatycznych odniosą korzyść z udziału uczestników. Przeprowadzona analiza rynku pokazuje, że projekty IT można podzielić zasadniczo na dwie kategorie: 1) innowacyjne, w których produkt budowany jest od podstaw, wyłącznie w oparciu o zdefiniowane potrzeby klienta, 2) klasyczne, w których produkt budowany jest na podstawie podobnego rozwiązania, które z powodzeniem zostało wdrożone u innego klienta Uczestnicy projektów informatycznych Z analizy literatury wynika, że głównymi udziałowcami w projektach informatycznych są [Sikorski, 2000], [Kisielnicki, Sroka, 2001], [Berkun, 2006]: 1) użytkownicy czyli grupa osób będących użytkownikami końcowymi finalnego produktu, 2) projektanci / dostawcy grupa osób odpowiedzialnych za opracowanie odpowiedniego rozwiązania projektowego, a często również za wdrożenie produktu, 3) menedżerowie / zleceniodawcy grupa osób odpowiedzialnych z ramienia inwestora za skuteczne wdrożenie określonego rozwiązania. Udział tych grup uczestników w projekcie jest szczególny, gdyż wymaga znalezienia optymalnego punktu równowagi wypracowanego dla różnorodnych perspektyw i oczekiwań wszystkich grup projektu. Jak wynika z literatury [Sikorski, 1996], opisany problem jest jedną z głównych przyczyn niepowodzeń w projektach informatycznych, która została określana mianem konfliktu interesów jakościowych. Konflikt ten polega na faworyzowaniu własnych rozwiązań: 1) projektant - dąży do wyboru technologii wytwarzania produktu, według posiadanych umiejętności,

4 584 Krzysztof Redlarski, Beata Basińska 2) kierownik - dąży do realizacji projektu według metody pozwalającej na maksymalizację zysków, 3) użytkownik - dąży do uzyskania produktu spełniającego jego oczekiwania, bez uwzględnienia problemów natury projektowej. Stale brakuje badań, które w ocenie jakości użytkowej produktu informatycznego uwzględniają opinię uczestników projektów informatycznych Chcąc podjąć próbę częściowego rozwiązania powyższego problemu przeprowadzone zostały badania ankietowe z uwzględnieniem wszystkich grup uczestników projektów IT. Polegały one na znalezieniu związku pomiędzy udziałem użytkownika w projekcie, a jakością użytkową produktu Jakość użytkowa produktu Szczególnie aktualnym terminem w odniesieniu do jakości produktów informatycznych jest użyteczność (ang. usability). W literaturze przedmiotu [Nielsen, 2011], [Sikorski, 2010b] spotkać możemy różne jej definicje. Według prekursora badań nad użytecznością Jacoba Nielsena, użyteczność została zdefiniowana jako atrybut jakości, który ocenia jak łatwy w użyciu jest interfejs produktu. Słowo użyteczność odnosi się również do metod doskonalenia produktu w trakcie procesu projektowania. Natomiast jakość użytkowa jest cechą produktu, która odpowiada za ogólną satysfakcję użytkownika podczas pracy z produktem, przy wykonywaniu zadań roboczych. Przyjęty termin pozwala wykluczyć możliwość mylnego tłumaczenia na j. polski słowa użyteczność (ang. usability). [Sikorski, 2010a] Według Nielsena jakość użytkową jest definiowana za pomocą pięciu podstawowych atrybutów, którymi są: [Nielsen, 1993] 1) łatwość nauki (ang. learnability), 2) skuteczność osiągania celów (ang. efficiency), 3) łatwość zapamiętywania (ang. memorability), 4) odporność na błędy (ang. errors), 5) satysfakcja użytkownika (ang. satisfaction). W prezentowanej pracy przyjęto, że jakość użytkowa rozumiana jest jako zbiór atrybutów produktu IT, który wyzwala satysfakcję w subiektywnym odczuciu użytkownika końcowego.

5 Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową w projektach Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową produktu badania ilościowe Celem przeprowadzonych badań ankietowych, w grupie składającej się z 30 uczestników projektów informatycznych, była ocena związku pomiędzy udziałem użytkownika w projekcie IT, a jakością użytkową produktu. Postawiono następujące hipotezy: H1: Udział użytkowników końcowych w projekcie IT zależy od jakości użytkowej produktu. H2: Udział użytkowników końcowych w projekcie IT zależy od typu produktu informatycznego związanego ze stopniem jego innowacyjności. Jakość użytkową mierzono z użyciem elektronicznego kwestionariusza ankietowego, w którym respondenci odpowiadali na pytanie: Jaka była Pani/Pana zadaniem jakość użytkowa produktu końcowego? Reprezentowali ją z użyciem 5-stopniowej skali jakości (bardzo słaba, słaba, przeciętna, dobra i bardzo dobra), gdzie 1 oznacza jakość bardzo słabą, a 5 oznacza jakość bardzo dobrą. Udział użytkowników oceniano na skali bimodalnej: projekty realizowane z udziałem i bez udziału użytkowników. Stopień innowacyjności projektów oceniano poprzez następujące pytanie zadane respondentom: Jaki rodzaj miał produkt, którego ankieta dotyczy? W pytaniu do wyboru były dwie odpowiedzi: odtwórczy (klasyczny) lub innowacyjny (kreatywny). Ostatecznie projekty informatyczne klasyfikowano jako odtwórcze i innowacyjne. Przeprowadzono analizę ilościową danych. Zastosowano nieparametryczny test χ 2 dla zmiennych nominalnych [Górniak, Wachnicki, 2010], który pozwolił na ocenę związku liniowego pomiędzy jakością użytkową produktu, a udziałem użytkownika. Z uwagi na liczebność grupy przyjęto wartość poziomu istotności α = 0,1. Dodatkowo do oceny siły związku pomiędzy zmiennymi jakościowymi obliczono: współczynnik φ. Wartość tego współczynnika wynosząca 0,1 świadczy o małej sile związku, a wartość 0,3 i 0,5 odpowiednio o umiarkowanej i dużej sile związku [King, Minium, 2009]. Do analizy danych wykorzystano oprogramowanie Statistica v. 10 dystrybuowanego na licencji firmy StatSoft. Na rys. 2. przedstawiono wykres interakcji analizowanych zmiennych, który pozwolił przedstawić sumarycznie liczebności udziału użytkownika w zależności od uzyskanego poziomu jakości (słaba, przeciętna, dobra, bardzo dobra).

6 586 Krzysztof Redlarski, Beata Basińska Rysunek 2. Interakcje zmiennych udział użytkownika i jakość użytkowa produktu 10 Wykres interakcji: JAKOŚĆ PRODUKTU - UDZIAŁ UŻYTKOWNIKA 8 6 Liczności Źródło: Opracowani własne. Słaba Przeciętna Dobra Bardzo dobra Jakość użytkowa produktu końcowego Brak użytkowników końcowych w projekcie IT Udział użytkowników końcowych w projekcie IT Z analizy wykresu wynika bowiem, że w przypadku projektów w których występował użytkownik końcowy, jakość użytkowa produktu rosła osiągając swoje maksimum przy określonej liczności zmiennej. Natomiast w projektach w których użytkownik nie brał bezpośredniego udziału, brak jest wyraźnej tendencji wzrostowej dla jakości użytkowej produktu. Wstępna analiza wyników zmiennej jakość użytkowa pokazała, że ankietowani nie wykorzystali wszystkich poziomów skali odpowiedzi. Przeważały oceny bardzo dobre (33%), a ani razu nie wybrano oceny bardzo słaba jakość użytkowa. Prawdopodobnie zadziałała tu potrzeba aprobaty społecznej, co mogło przyczynić się do zawyżania oceny jakości użytkowej projektu informatycznego. Zmienna aprobaty społecznej często powoduje zakłócenia w wynikach prowadzonych badan ankietowych [Randall, Fernandes, 1991]. Do dalszych analiz dokonano przekodowania tej zmiennej na dwie kategorie: 1) jakość bardzo dobra przypadki w którym produkty charakteryzujące się wyłącznie bardzo dobrą jakością najwyższą w przyjętej skali, 2) jakość akceptowalna przypadki w których produkty charakteryzowały się inną jakością niż bardzo dobra.

7 Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową w projektach 587 Zastosowanie takiego podejścia było również konieczne z uwagi na niewystraczającą ilość obserwacji w poszczególnych komórkach (n < 5), niezbędnych do przeprowadzenia analiz. Jakość użytkową produktu informatycznego w zależności od udziału użytkowników końcowych w projekcie przedstawiono na rys. 3 za pomocą histogramu zagregowanych odpowiedzi uzyskanych od respondentów badania ankietowego. Rysunek 3. Odpowiedzi dla zmiennych udział użytkownika i jakość produktu Źródło: Opracowani własne. Najliczniejszy udział użytkowników wystąpił w projektach o bardzo dobrej jakości użytkowej. Szczegółowe dane przedstawiono w tablicy 1. Tablica 1. Kontyngencja jakości użytkowej produktu i udziału użytkownika w projekcie IT Udział Jakość użytkowa produktu Razem użytkownika Akceptowalna Bardzo dobra Nie Tak Razem Źródło: Opracowanie własne. Przeprowadzone obliczenia statystyczne nie pozwoliły na przyjęcie postawionej hipotezy, że jakość użytkowa produktu informatycznego zależy od udziału użytkowników końcowych. Wartość obliczonej staty-

8 588 Krzysztof Redlarski, Beata Basińska styki 2 = 0,48 była mniejsza od wartości statystyki testowej 2 = 2,71 (dla α = 0,10 oraz liczby stopni swobody df = 1) i nie osiągnęła poziomu istotności statystycznej (p = 0,488 ). W dalszej kolejności weryfikowano związek pomiędzy jakością użytkową projektu informatycznego, a stopniem innowacyjności tego produktu. Na rys. 4 przedstawiono histogramu zagregowanych odpowiedzi uzyskanych od respondentów badania ankietowego. Rysunek 4. Odpowiedzi dla zmiennych udziału użytkownika i typu produktu Źródło: Opracowani własne. Wynika z niego, że większość badanych projektów realizowana była z udziałem użytkowników końcowych. Tylko jeden przypadek przedstawiał innowacyjny produkt realizowany bez udziału użytkowników. Szczegółowe dane oceny jakości użytkowej projektu, w których uczestniczyli użytkownicy, w zależności od stopnia innowacyjności produktu zaprezentowano w tab. 2.

9 Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową w projektach 589 Tablica 2. Kontyngencja typu produktu i udziału użytkownika w projekcie IT Udział Typ produktu Razem Użytkownika Odtwórczy Innowacyjny Nie Tak Razem Źródło: Opracowani własne. Wartość obliczonej statystyki 2 = 3,46 była większa od wartości statystyki testowej 2 = 2,71 (dla α = 0,1 oraz liczby stopni swobody df = 1) i osiągnęła poziom istotności statystycznej (p = 0,056). Siła tego związku była przeciętna (φ = 0,34). Podsumowując wyniki badania, w analizowanej grupie nie potwierdzono, że jakość użytkowa projektu zależy od uczestnictwa użytkownika końcowego. Natomiast potwierdzono, że zaangażowanie uczestników końcowych pozostawała w związku ze stopniem innowacyjności produktu informatycznego. Zakończenie Przeprowadzona analiza korelacji zmiennych udziału użytkownika w projekcie i jakości użytkowej produktu końcowego pozwala na wyciągnięcie następujących wniosków końcowych: 1. Uzyskane wyniki świadczą o braku bezpośredniego związku liniowego pomiędzy jakością użytkową produktu, a udziałem użytkownika w projekcie IT. 2. Uzyskane wyniki świadczą o występowaniu bezpośredniego związku liniowego pomiędzy typem produktu, a udziałem użytkownika w projekcie IT. Zaprezentowane badanie ma pewne ograniczenia, do których należy zaliczyć liczebność próby, zastosowana metodę doboru (metoda kuli śnieżnej) oraz przyjęty sposób agregacji danych do dwóch kategorii jakości użytkowej produktu informatycznego. Ponadto, na jakość użytkową produktu mogą mieć wpływ inne zmienne pośredniczące, zarówno związane z atrybutami projektu informatycznego oraz zachowaniem uczestników, takimi jak potrzeba aprobaty społecznej. Interakcja na pięciu poziomach jakości użytkowej projektu informatycznego pokazała tendencję związku pomiędzy udziałem użytkownika w projekcie IT, a jakością użytkową produktu. Jednak udział użytkownika nie miał

10 590 Krzysztof Redlarski, Beata Basińska związku z jakością użytkową (przy przyjęciu dwóch kategorii jakości akceptowalnej i bardzo dobrej), ale typ produktu uwzględniający stopnień jego innowacyjności wymagał angażowania użytkowników końcowych w projekcie IT. Zaletą zaprezentowanej pracy są badania przeprowadzone na rzeczywistych projektach informatycznych. Uczestnikami badania były osoby zajmujące się zawodowo realizacją projektów IT, w różnych obszarach jej aktywności. Autorzy pracy chcieli przybliżyć przyczynę rosnącej liczby niepowodzeń w realizacji projektów IT. Dostępne są bowiem w literaturze przedmiotowej modele, metody i narzędzia prowadzące do skutecznego zarządzania projektami. Jednak z drugiej strony praktyka projektów IT pokazuje, że wciąż istniej potrzebne ich doskonalenia. Zarządzanie projektami informatycznymi ukierunkowanymi na zapewnienie wysokiego poziomu satysfakcji użytkowników należy niewątpliwie do szczególnych istotnych obszarów ryzyka projektów. W ramach kontynuacji prac zalecane jest przeprowadzenie dodatkowych badań z uwzględnieniem większej grupy projektów IT, zarówno klasycznych, jak i innowacyjnych, oraz z uwzględnieniem kilku poziomów zmiennych. Warto też podjąć próbę zidentyfikowania innych zmiennych pośredniczących, które mogą modyfikować zależność pomiędzy udziałem użytkowników w projektach IT a ich jakością użytkową. Literatura 1. Berkun S. (2006), Sztuka zarządzania projektami. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Helion, Gliwice. 2. Bliźniuk G. (2005), Społeczeństwo informacyjne 2005, Nowak Jerzy S. (red.), Wyd. Polskie Towarzystwo Informatyczne, Katowice. 3. Chmielarz W. (2010), Projektowanie systemów informatycznych, Informatyka gospodarcza Tom 1. Warszawa. 4. Frączkowski K., Dabiński A., Grzesiek M. (2011), Raport z polskiego badania projektów IT 2010, dostęp dnia Górniak J., Wachnicki J. (2010), Pierwsze kroki w analizie danych. SPSS for Windows, SPSS Polska, Kraków. 6. Jayaswal B. K., Patton P. C. (2008), Oprogramowanie godne zaufania. Metodologia, techniki i narzędzia projektowania, Helion.

11 Wpływ udziału użytkownika na jakość użytkową w projektach Johnson J. (2007), CHAOS Rising. Standish Group. The Standish Group Report, West Yarmouth. 8. King B. M., Minium E. W. (2009), Statystyka dla psychologów i pedagogów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. 9. Kisielnicki J., Sroka H. (2001), Systemy informacyjne dla biznesu. Informatyka dla zarządzania, Wydanie II. Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa. 10. Nielsen J. (1993), Usability Engineering, Morgan Kaufmann, San Francisco. 11. Nielsen J. (2011), Usability 101: Introduction to Usability. Jakob Nielsen's Alertbox, dostęp dnia Randall D. M., Fernandes M. F. (1991), The social desirability response bias in ethics research. Journal of Business Ethics, 10, Sikorski M. (1996), Quality Models in Usability Evaluation of Business Management Software, In: Proceedings of ECCE 8 - the 8th European Conference of Cognitive Ergonomics, Granada. 14. Sikorski M. (2000), Zarządzanie jakością użytkową w przedsięwzięciach informatycznych, Monografia Nr. 17, Wyd. Politechniki Gdańskiej. 15. Sikorski M. (2010a), Projektowanie interfejsu użytkownika, Informatyka gospodarcza Tom 1, Warszawa. 16. Sikorski M. (2010b), Interakcja człowiek-komputer, Wydawnictwo PJWSTK, Warszawa. 17. Zając K. (1982), Zarys metod statystycznych, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Wydanie III, Warszawa. Streszczenie Artykuł przedstawia wyniki badań przeprowadzonych wśród 30 uczestników projektów informatycznych, reprezentujących różnorodne przedsiębiorstwa. Uzyskane dane zostały poddane analizie ilościowej z wykorzystaniem metody 2, której zadaniem było ocena stopnia korelacji występującego pomiędzy udziałem użytkowników końcowych, a jakością użytkową produktu. Wyniki badań skupiają się wokół poszukiwań rozwiązania problemu określanego w literaturze przedmiotowej mianem konfliktu interesów jakościowych. Słowa kluczowe zarządzanie projektami IT, użyteczność, projektowanie

12 592 Krzysztof Redlarski, Beata Basińska Impact of User Participation on Usability in IT Projects (Summary) This article presents the results of research conducted among 30 participants in IT projects representing a variety of companies. The data were quantitative analyzed using 2 method. Task of this method was to assess the degree correlation existing between the end-user and the usability of the product. The results cluster around finding a solution of the problem known as a conflict of qualitative interest in the literature. Keywords IT project management, usability, design

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 Odpowiada na pytania: Jaka część projektów IT kończy się w Polsce sukcesem? Jak wiele projektów sponsorowanych jest przez instytucje publiczne? Czy kończą się

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady użyteczności i ich wpływ na biznes

Podstawowe zasady użyteczności i ich wpływ na biznes Podstawowe zasady użyteczności i ich wpływ na biznes Agenda: 1. Kim są Użyteczni.pl i czym się zajmują? 2. Składowe User Experience 3. Architektura informacji 4. Czym jest użyteczność 5. Podstawowe zasady

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście. Rozdział pochodzi z książki:

Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście. Rozdział pochodzi z książki: Rozdział pochodzi z książki: Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi. Tytuł rozdziału 6: Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście adaptacyjne

Bardziej szczegółowo

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami Politechnika Gdańska Wydział Zarządzania i Ekonomii Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu Zakład Zarządzania Technologiami Informatycznymi Model referencyjny Open Source dla dr hab. inż. Cezary

Bardziej szczegółowo

Maciej Oleksy Zenon Matuszyk

Maciej Oleksy Zenon Matuszyk Maciej Oleksy Zenon Matuszyk Jest to proces związany z wytwarzaniem oprogramowania. Jest on jednym z procesów kontroli jakości oprogramowania. Weryfikacja oprogramowania - testowanie zgodności systemu

Bardziej szczegółowo

Matematyka - Statystyka matematyczna Mathematical statistics 2, 2, 0, 0, 0

Matematyka - Statystyka matematyczna Mathematical statistics 2, 2, 0, 0, 0 Nazwa przedmiotu: Kierunek: Matematyka - Statystyka matematyczna Mathematical statistics Inżynieria materiałowa Materials Engineering Rodzaj przedmiotu: Poziom studiów: forma studiów: obowiązkowy studia

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym

Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym Wiesława MALSKA Politechnika Rzeszowska, Polska Anna KOZIOROWSKA Uniwersytet Rzeszowski, Polska Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym Wstęp Wnioskowanie statystyczne

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Ergonomia Narzędziem Innowacji

Ergonomia Narzędziem Innowacji Instytut Wzornictwa Przemysłowego V Międzynarodowa Konferencja Ergonomiczna Ergonomia Narzędziem Innowacji 8 grudnia 2009 r., Warszawa, Instytut Wzornictwa Przemysłowego Organizatorzy: Instytut Wzornictwa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami IT

Zarządzanie projektami IT Zarządzanie projektami IT Źródła Zarządzanie projektami, J. Betta, Politechnika Wrocławska, 2011 Zarządzanie projektami IT, P. Brzózka, CuCamp, styczeń 2011 Zarządzanie projektami IT w przedsiębiorstwie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami - wstęp. Paweł Rola

Zarządzanie projektami - wstęp. Paweł Rola Zarządzanie projektami - wstęp Paweł Rola dr inż. Jan Betta jan.betta@pwr.wroc.pl Budynek: B-4, p. 424 Materiały do wykładu i ćwiczeń: www.ioz.pwr.wroc.pl/pracownicy/betta/ Wprowadzenie Legenda: A. Używali

Bardziej szczegółowo

Projektowanie interakcji

Projektowanie interakcji Projektowanie interakcji K2 User Experience www.k2.pl/ux Tytuł dokumentu: k2-projektowanie_ux-oferta.pdf Data: 21 sierpnia 2009 Przygotowany przez: Maciej Lipiec Maciej Lipiec User Experience Director

Bardziej szczegółowo

Metody statystyczne w pedagogice Kod przedmiotu

Metody statystyczne w pedagogice Kod przedmiotu Metody statystyczne w pedagogice - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Metody statystyczne w pedagogice Kod przedmiotu 05.9-WP-PEDD-MS-L_pNadGen0DXUI Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) MULTIMEDIA I TECHNOLOGIE INTERNETOWE (nazwa specjalności)

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) MULTIMEDIA I TECHNOLOGIE INTERNETOWE (nazwa specjalności) KARTA KURSU (realizowanego w module ) MULTIMEDIA I TECHNOLOGIE INTERNETOWE (nazwa ) Nazwa Nazwa w j. ang. Badanie mediów z analizą danych statystycznych Media research and analysis of statistical data

Bardziej szczegółowo

Testy użyteczności w praktyce

Testy użyteczności w praktyce Testy użyteczności w praktyce PAWEŁ GUZ IMPAQ Sp. z o.o. Wiśniowy Business Park, ul. 1-go Sierpnia 6A, 02-134 Warszawa Wstęp Grupa Kompetencyjna Software Usability Group (SUG) powstała w 2004 roku w celu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Program Interwencja! Jak uratować zagrożony projekt e-learningowy? Iwona Wieczorek Dyrektor Zarządzająca e-learning.pl

Program Interwencja! Jak uratować zagrożony projekt e-learningowy? Iwona Wieczorek Dyrektor Zarządzająca e-learning.pl Program Interwencja! Jak uratować zagrożony projekt e-learningowy? Iwona Wieczorek Dyrektor Zarządzająca e-learning.pl Czy dotyczy Cię któraś z opisanych sytuacji? korzystasz z rozwiązań e-learningowych,

Bardziej szczegółowo

2. Analiza strategiczna otoczenia organizacji dla projektowania DSZ

2. Analiza strategiczna otoczenia organizacji dla projektowania DSZ Decyzyjne Systemy Zarządzania redakcja naukowa Jerzy Kisielnicki, Książka jest monografią napisaną przez autorów zajmujących się problematyką zarządzania z punktu widzenia zarówno teorii, jak i praktyki.

Bardziej szczegółowo

Nowe narzędzia zarządzania jakością

Nowe narzędzia zarządzania jakością Nowe narzędzia zarządzania jakością Agnieszka Michalak 106947 Piotr Michalak 106928 Filip Najdek 106946 Co to jest? Nowe narzędzia jakości - grupa siedmiu nowych narzędzi zarządzania jakością, które mają

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Seweryn SPAŁEK Streszczenie: Zarządzanie projektami staje się coraz bardziej powszechne w przedsiębiorstwach produkcyjnych, handlowych

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe. Badania marketingowe. Materiały do wykładu 120110-0186. Prowadzący: dr Krzysztof Hejduk Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Badania marketingowe. Badania marketingowe. Materiały do wykładu 120110-0186. Prowadzący: dr Krzysztof Hejduk Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Badania marketingowe Materiały do wykładu 120110-0186 Prowadzący: dr Krzysztof Hejduk Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Witam serdecznie: poznajmy się! Cel zajęć 1) Przedstawienie i analiza roli, funkcji,

Bardziej szczegółowo

Ergonomia Narzędziem Innowacji

Ergonomia Narzędziem Innowacji Instytut Wzornictwa Przemysłowego V Międzynarodowa Konferencja Ergonomiczna Ergonomia Narzędziem Innowacji 8 grudnia 2009 r., Warszawa, Instytut Wzornictwa Przemysłowego Organizatorzy: Instytut Wzornictwa

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem przedsięwzięcia z wykorzystaniem metod sieciowych PERT i CPM

Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem przedsięwzięcia z wykorzystaniem metod sieciowych PERT i CPM SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA w Warszawie STUDIUM MAGISTERSKIE Kierunek: Metody ilościowe w ekonomii i systemy informacyjne Karol Walędzik Nr albumu: 26353 Zastosowanie symulacji Monte Carlo do zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Profile dyplomowania na studiach I stopnia

Profile dyplomowania na studiach I stopnia 1 Profile dyplomowania na studiach I stopnia Trzy profile dyplomowania: Inżynieria systemów produkcji (ISP) Technologie informatyczne w zarządzaniu (TIwZ) Inżynieria środowiska pracy (ISRP) Zajęcia na

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Statystyka komputerowa Computer statistics Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: Fakultatywny - oferta Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH. Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne

Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH. Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Kierunek: Informatyka Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach specjalności:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w projektach informatycznych. Marcin Krysiński marcin@krysinski.eu

Zarządzanie ryzykiem w projektach informatycznych. Marcin Krysiński marcin@krysinski.eu Zarządzanie ryzykiem w projektach informatycznych Marcin Krysiński marcin@krysinski.eu O czym będziemy mówić? Zarządzanie ryzykiem Co to jest ryzyko Planowanie zarządzania ryzykiem Identyfikacja czynników

Bardziej szczegółowo

Co to jest usability?

Co to jest usability? Co to jest usability? Użyteczność produktów interaktywnych stron internetowych, programów komputerowych, telefonów komórkowych to odczuwana przez użytkowników prostota i wygoda, naturalność wykonywania

Bardziej szczegółowo

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2 kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów PODSTAWY STATYSTYKI 7 2 Kierunek Turystyka i Rekreacja Poziom kształcenia II stopień Rok/Semestr 1/2 Typ przedmiotu (obowiązkowy/fakultatywny) obowiązkowy y/ ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Koncepcja metody identyfikacji i analizy ryzyka w projektach informatycznych

Streszczenie pracy doktorskiej Koncepcja metody identyfikacji i analizy ryzyka w projektach informatycznych Uniwersytet Szczeciński Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania mgr inż. Aleksandra Radomska-Zalas Streszczenie pracy doktorskiej Koncepcja metody identyfikacji i analizy ryzyka w projektach informatycznych

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS Załącznik nr 5b do Uchwały nr 21/2013 Senatu KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek Profil kształcenia Nazwa jednostki realizującej moduł/przedmiot: Kontakt (tel./email): Osoba odpowiedzialna

Bardziej szczegółowo

166 Wstęp do statystyki matematycznej

166 Wstęp do statystyki matematycznej 166 Wstęp do statystyki matematycznej Etap trzeci realizacji procesu analizy danych statystycznych w zasadzie powinien rozwiązać nasz zasadniczy problem związany z identyfikacją cechy populacji generalnej

Bardziej szczegółowo

METODY ILOŚCIOWE W ZARZĄDZANIU

METODY ILOŚCIOWE W ZARZĄDZANIU 1.1.1 Metody ilościowe w zarządzaniu I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE METODY ILOŚCIOWE W ZARZĄDZANIU Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod przedmiotu: RiAF_PS5 Wydział Zamiejscowy

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań psychologicznych ze statystyką II - opis przedmiotu

Metodologia badań psychologicznych ze statystyką II - opis przedmiotu Metodologia badań psychologicznych ze statystyką II - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Metodologia badań psychologicznych ze statystyką II Kod przedmiotu 14.0-WP-PSChM-MBPzS2-W-S14_pNadGen3NDYY

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

Badania rynku turystycznego

Badania rynku turystycznego Badania rynku turystycznego Kontakt 2 Konsultacje: Środa 8.15 9.45 Czwartek 9.30 12.30 Miejsce: Rektorat UMCS, p. 506, tel. 81-537 51 55 E-mail: rmacik@hektor.umcs.lublin.pl Witryna z materiałami dydaktycznymi:

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE

S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE P R O G R A M Y K S Z T A Ł C E N I A S Y L A B U S - d l a s z k o l e ń REZULTAT O3 DZIAŁANIA: O3-A2 PROJEKTU E-GOVERNMENT 2.0 W PRAKTYCE KRAKÓW 2015 1 Spis treści NARZĘDZIA WEB 2.0 W SEKTORZE PUBLICZNYM

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji.

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. W statystyce stopień zależności między cechami można wyrazić wg następującej skali: Skala Guillforda Przedział Zależność Współczynnik [0,00±0,20)

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Wprowadzenie

Harmonogramowanie projektów Wprowadzenie Harmonogramowanie projektów Wprowadzenie TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU 2/42 Pojęcie projektu Istota projektu design Projekt project 3/42 4/42 Podstawy harmonogramowania projektów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami w NGO

Zarządzanie projektami w NGO Zarządzanie projektami w NGO Warsztaty dla Grupy Nowe Technologie Federacja Organizacji Służebnych MAZOWIA 4 września 2012 Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Six Sigma Black Belt. Program szkoleniowy

Six Sigma Black Belt. Program szkoleniowy Six Sigma Black Belt Program szkoleniowy Program Six Sigma Black Belt Etap procesu: Czas trwania [godz.] Define 32 Measure 24 Analyse 32 Improve 24 Control 32 Sesje przeglądu projektów 16 Obrona projektów

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia i plan studiów podyplomowych: Zarządzanie projektami

Program kształcenia i plan studiów podyplomowych: Zarządzanie projektami Program kształcenia i plan studiów podyplomowych: Zarządzanie projektami edycja 15 opracowany zgodnie z Zarządzeniami Wewnętrznymi PWr nr 1/2012 i 15/2012 organizowanego przez Wydział Informatyki i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium

Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: Kontroling Nazwa w języku angielskim: Controlling Kierunek studiów: Zarządzanie Specjalność: - Stopień studiów i forma: II stopień,

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE MEDIA DYDAKTYCZNE JAKO NARZĘDZIE PRACY NAUCZYCIELA FIZYKI SPRAWOZDANIE Z BADAŃ WŁASNYCH

KOMPUTEROWE MEDIA DYDAKTYCZNE JAKO NARZĘDZIE PRACY NAUCZYCIELA FIZYKI SPRAWOZDANIE Z BADAŃ WŁASNYCH Artur Bartoszewski Katedra Informatyki Politechnika Radomska Magdalena Gawor IX Liceum Ogólnokształcące przy Zespole Szkół Zawodowych im. Stanisława Staszica w Radomiu KOMPUTEROWE MEDIA DYDAKTYCZNE JAKO

Bardziej szczegółowo

Wsparcie narzędziowe zarządzania ryzykiem w projektach

Wsparcie narzędziowe zarządzania ryzykiem w projektach Wsparcie narzędziowe zarządzania ryzykiem w projektach Spotkanie 1 Zbigniew Misiak (BOC IT Consulting) Podyplomowe Studia Menedżerskie Zarządzanie projektami informatycznymi Czym się będziemy zajmować?

Bardziej szczegółowo

Nowa specjalność Zarządzanie badaniami i projektami Research and Projects Management

Nowa specjalność Zarządzanie badaniami i projektami Research and Projects Management Nowa specjalność Zarządzanie badaniami i projektami Research and Projects Management Kierunek: Informatyka i Ekonometria, WIiK Studia stacjonarne/niestacjonarne II stopnia Potrzeby kształcenia specjalistów

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA I. Informacje ogólne 1 Nazwa modułu kształcenia Inżynieria 2 Nazwa jednostki prowadzącej moduł Instytut Informatyki, Zakład Informatyki Stosowanej 3 Kod modułu (wypełnia koordynator

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA ZAKUPU I SPRZEDAZY NIERUCHOMOSCI ZA POŚREDNICTWEM INTERNETOWYCH SERWISOW AUKCYJNYCH

OCENA RYZYKA ZAKUPU I SPRZEDAZY NIERUCHOMOSCI ZA POŚREDNICTWEM INTERNETOWYCH SERWISOW AUKCYJNYCH Daniel Rodzeń OCENA RYZYKA ZAKUPU., I SPRZEDAZY NIERUCHOMOSCI ZA POŚREDNICTWEM INTERNETOWYCH, SERWISOW AUKCYJNYCH Przedstawiona w pierwszej części artykułu tematyka dotycząca zakupu, sprzedaży nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektem logistycznym w przedsiębiorstwie

Zarządzanie projektem logistycznym w przedsiębiorstwie Agnieszka Biernat-Jarka Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Zarządzanie projektem logistycznym w przedsiębiorstwie Wstęp Rosnąca w ostatnich latach złożoność projektów w ogóle, w tym projektów

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07 Statystyka dzieli się na trzy części: Przedmiot statystyki -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych (analiza danych);

Bardziej szczegółowo

Kilka uwag o testowaniu istotności współczynnika korelacji

Kilka uwag o testowaniu istotności współczynnika korelacji 341 Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Piotr Peternek Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Marek Kośny Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Kilka uwag o testowaniu istotności

Bardziej szczegółowo

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości

Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Rozwój Modelu Pomorskiej Nagrody Jakości Prof. ndzw. UG dr hab. Małgorzata Wiśniewska Przewodnicząca Kapituły Konkursu o Pomorską Nagrodę Jakości Gdańsk, 27.02.2015 Korzenie Pomorska Nagroda Jakości ma

Bardziej szczegółowo

Tegoroczna edycja badań przeprowadzana była na przełomie marca i kwietnia 2015.

Tegoroczna edycja badań przeprowadzana była na przełomie marca i kwietnia 2015. KONSUMENCKI LIDER JAKOŚCI 2015 to ogólnopolski, promocyjny program konsumencki, prowadzony przez Redakcję Strefy Gospodarki ogólnopolskiego, niezależnego dodatku dystrybuowanego wraz z Dziennikiem Gazetą

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systemu zarządzania jakością w dużym projekcie informatycznym zgodnie z normą ISO/IEC 9001:2008

Koncepcja systemu zarządzania jakością w dużym projekcie informatycznym zgodnie z normą ISO/IEC 9001:2008 Koncepcja systemu zarządzania jakością w dużym projekcie informatycznym zgodnie z normą ISO/IEC 9001:2008 Autor: Kinga Lewandowska Promotor: dr inż. Szymon Supernak Zakres pracy CZĘŚĆ TEORETYCZNA Przegląd

Bardziej szczegółowo

Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 2. Współczesny świat w erze turbulencji (Alojzy Z. Nowak) 3. Przedsiębiorczość (Beata Glinka)

Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 2. Współczesny świat w erze turbulencji (Alojzy Z. Nowak) 3. Przedsiębiorczość (Beata Glinka) Wstęp 1. Dwugłos o zarządzaniu 1.1. Ewolucja podejść do zarządzania (Włodzimierz Piotrowski) 1.1.1. Kierunek klasyczny 1.1.2. Kierunek human relations (szkoła stosunków międzyludzkich) 1.1.3. Podejście

Bardziej szczegółowo

WPŁYW METODY DOPASOWANIA NA WYNIKI POMIARÓW PIÓRA ŁOPATKI INFLUENCE OF BEST-FIT METHOD ON RESULTS OF COORDINATE MEASUREMENTS OF TURBINE BLADE

WPŁYW METODY DOPASOWANIA NA WYNIKI POMIARÓW PIÓRA ŁOPATKI INFLUENCE OF BEST-FIT METHOD ON RESULTS OF COORDINATE MEASUREMENTS OF TURBINE BLADE Dr hab. inż. Andrzej Kawalec, e-mail: ak@prz.edu.pl Dr inż. Marek Magdziak, e-mail: marekm@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji

Bardziej szczegółowo

Metody badań ilościowych ćwiczenia, gr. 1

Metody badań ilościowych ćwiczenia, gr. 1 mgr Agnieszka Szymańska agnieszka_szymanska@vp.pl dyżury: pn. 10.00-11.00, śr. 11.30-13.30, pokój 34 IS UAM Metody badań ilościowych ćwiczenia, gr. 1 II rok socjologii studia stacjonarne I stopnia semestr

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. RAMOWY PROGRAM ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. RAMOWY PROGRAM ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. RAMOWY PROGRAM ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI SESJA I. INICJOWANIE, DEFINIOWANIE I PLANOWANIE PROJEKTU SESJA II. ZARZĄDZANIE

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie testowaniem wspierane narzędziem HP Quality Center

Zarządzanie testowaniem wspierane narzędziem HP Quality Center Zarządzanie testowaniem wspierane narzędziem HP Quality Center studium przypadku Mirek Piotr Szydłowski Ślęzak Warszawa, 17.05.2011 2008.09.25 WWW.CORRSE.COM Firma CORRSE Nasze zainteresowania zawodowe

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań psychologicznych

Metodologia badań psychologicznych Metodologia badań psychologicznych Lucyna Golińska SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK Psychologia jako nauka empiryczna Wprowadzenie pojęć Wykład 5 Cele badań naukowych 1. Opis- (funkcja deskryptywna) procedura definiowania

Bardziej szczegółowo

Psychometria. Psychologia potoczna. Psychometria (z gr. psyche dusza, metria miara) Plan wykładów. Plan wykładów. Wprowadzenie w problematykę zajęć

Psychometria. Psychologia potoczna. Psychometria (z gr. psyche dusza, metria miara) Plan wykładów. Plan wykładów. Wprowadzenie w problematykę zajęć Psychometria Wprowadzenie w problematykę zajęć W 1 Psychologia potoczna potoczne przekonanie dotyczące natury ludzkiego zachowania wyrażające się w zdroworozsądkowych, intuicyjnych twierdzeniach. dr Łukasz

Bardziej szczegółowo

W1. Wprowadzenie. Statystyka opisowa

W1. Wprowadzenie. Statystyka opisowa W1. Wprowadzenie. Statystyka opisowa dr hab. Jerzy Nakielski Zakład Biofizyki i Morfogenezy Roślin Plan wykładu: 1. O co chodzi w statystyce 2. Etapy badania statystycznego 3. Zmienna losowa, rozkład

Bardziej szczegółowo

10/4/2015 CELE ZAJĘĆ PLAN ZAJĘĆ METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE

10/4/2015 CELE ZAJĘĆ PLAN ZAJĘĆ METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE METODY BADAŃ SPOŁECZNYCH WYKŁAD 1: ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE dr Agnieszka Kacprzak CELE ZAJĘĆ Jak w poprawnie metodologiczny sposób rozwiązywać problemy pojawiające się w nauce i w biznesie? Jak definiować

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Podniesienie poziomu wiedzy studentów z inżynierii oprogramowania w zakresie C.

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 201/2016 Kierunek studiów: Informatyka Stosowana Forma

Bardziej szczegółowo

Badanie zależności pomiędzy zmiennymi

Badanie zależności pomiędzy zmiennymi Badanie zależności pomiędzy zmiennymi Czy istnieje związek, a jeśli tak, to jak silny jest pomiędzy np. wykształceniem personelu a jakością świadczonych usług? Ogólnie szukamy miary zależności (współzależności),

Bardziej szczegółowo

I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE. Nie dotyczy. podstawowy i kierunkowy

I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE. Nie dotyczy. podstawowy i kierunkowy 1.1.1 Statystyka opisowa I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE STATYSTYKA OPISOWA Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod przedmiotu: P6 Wydział Zamiejscowy w Ostrowie Wielkopolskim

Bardziej szczegółowo

Plan zarządzania projektem

Plan zarządzania projektem Plan zarządzania projektem Opracował: Zatwierdził: Podpis: Podpis: Spis treści: 1. Wst p... 2 1.1 Cel... 2 1.2 Zakres... 2 1.3 Przeznaczenie dokumentu... 2 1.4 Organizacja dokumentu... 2 1.5 Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania projektami

Wprowadzenie do zarządzania projektami Wprowadzenie do zarządzania projektami Project Management dr Marek Wąsowicz Katedra Projektowania Systemów Zarządzania, UE Wrocław Wrocław, 23 października 2012 r. Zawartość modułu (4h): wskazanie możliwości

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW IV ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW IV ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW IV ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : BIOSTATYSTYKA 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Value management and risk on the example of a company engaged in the design and distribution

Bardziej szczegółowo

Analityk i współczesna analiza

Analityk i współczesna analiza Analityk i współczesna analiza 1. Motywacje 2. Analitycy w IBM RUP 3. Kompetencje analityka według IIBA BABOK Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura

Bardziej szczegółowo

Raport satysfakcji z wdrożonego ERP. Badanie opinii menedżerów przedsiębiorstw produkcyjnych średniej wielkości.

Raport satysfakcji z wdrożonego ERP. Badanie opinii menedżerów przedsiębiorstw produkcyjnych średniej wielkości. Strona 1 Spis treści Spis treści... 2 Wprowadzenie... 3 O badaniu... 5 Grupa docelowa... 5 Ankieta... 5 Uzyskana próba... 5 Przyjęte zasady interpretacji wyników... 7 Podsumowanie wyników... 8 Wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe 2013_2. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski

Badania marketingowe 2013_2. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Badania marketingowe 2013_2 Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Ramowy program konwersatorium 1. System informacji rynkowej i jego składowe 2. Istota oraz klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS Wydział Nauk o Zdrowiu Załącznik nr 5b do Uchwały senatu UMB nr 61/2016 z dnia 30.05.2016 Kierunek Profil kształcenia Nazwa jednostki realizującej moduł/przedmiot: Kontakt (tel./email):

Bardziej szczegółowo

Sposoby prezentacji problemów w statystyce

Sposoby prezentacji problemów w statystyce S t r o n a 1 Dr Anna Rybak Instytut Informatyki Uniwersytet w Białymstoku Sposoby prezentacji problemów w statystyce Wprowadzenie W artykule zostaną zaprezentowane podstawowe zagadnienia z zakresu statystyki

Bardziej szczegółowo

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan Spis treści Przedmowa Część I. Wprowadzenie 1. Kluczowe czynniki sukcesu lub niepowodzenia nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe 2016_12. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski

Badania marketingowe 2016_12. Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Badania marketingowe 2016_12 Krzysztof Cybulski Katedra Marketingu Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski Ramowy program konwersatorium 1. Formułowanie oraz wyjaśnianie tematyki badań 2. Identyfikacja

Bardziej szczegółowo

Z-ZIPN1-004 Statystyka. Zarządzanie i Inżynieria Produkcji I stopień Ogólnoakademicki Niestacjonarne Wszystkie Katedra Matematyki dr Zdzisław Piasta

Z-ZIPN1-004 Statystyka. Zarządzanie i Inżynieria Produkcji I stopień Ogólnoakademicki Niestacjonarne Wszystkie Katedra Matematyki dr Zdzisław Piasta KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Z-ZIPN-004 Statystyka Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Statistics Obowiązuje od roku akademickiego 0/04 A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE STUDIÓW

Bardziej szczegółowo

Case Study. Rozwiązania dla branży metalowej

Case Study. Rozwiązania dla branży metalowej Case Study Rozwiązania dla branży metalowej Charakterystyka klienta Firma produkująca wyroby ze stali czarnej, aluminium, stali nierdzewnej oraz elementy konstrukcji i konstrukcje metalowe. W palecie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 8

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 8 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 8 Regresja wielokrotna Regresja wielokrotna jest metodą statystyczną, w której oceniamy wpływ wielu zmiennych niezależnych (X 1, X 2, X 3,...) na zmienną zależną (Y).

Bardziej szczegółowo

Zbiór zadań. Makroekonomia II ćwiczenia KONSUMPCJA

Zbiór zadań. Makroekonomia II ćwiczenia KONSUMPCJA Zbiór zadań. Makroekonomia II ćwiczenia KONSUMPCJA Zadanie 1. Konsument żyje przez 4 okresy. W pierwszym i drugim okresie jego dochód jest równy 100; w trzecim rośnie do 300, a w czwartym spada do zera.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Metody i narzędzia doskonalenia jakości Methods and Techniques of Quality Management Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy dla studentów kierunku mechatronika Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE ILOŚCIOWE BADANIA MARKETINGOWE KLUCZEM DO SKUTECZNYCH DECYZJI MARKETINGOWYCH

SZKOLENIE ILOŚCIOWE BADANIA MARKETINGOWE KLUCZEM DO SKUTECZNYCH DECYZJI MARKETINGOWYCH SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW ILOŚCIOWE BADANIA MARKETINGOWE KLUCZEM DO SKUTECZNYCH DECYZJI MARKETINGOWYCH TRENER Violetta Rutkowska Badacz rynku, doradca,

Bardziej szczegółowo

1.INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane

1.INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Kod przedmiotu:. Pozycja planu: B.1., B.1a 1.INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane Nazwa przedmiotu Metody badań na zwierzętach Kierunek studiów Poziom studiów Profil studiów Forma studiów Specjalność

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji projektów informatycznych

Zasady organizacji projektów informatycznych Zasady organizacji projektów informatycznych Systemy informatyczne w zarządzaniu dr hab. inż. Joanna Józefowska, prof. PP Plan Definicja projektu informatycznego Fazy realizacji projektów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Część I - Załącznik nr 7 do SIWZ. Warszawa. 2011r. (dane Wykonawcy) WYKAZ OSÓB, KTÓRYMI BĘDZIE DYSPONOWAŁ WYKONAWCA DO REALIZACJI ZAMÓWIENIA

Część I - Załącznik nr 7 do SIWZ. Warszawa. 2011r. (dane Wykonawcy) WYKAZ OSÓB, KTÓRYMI BĘDZIE DYSPONOWAŁ WYKONAWCA DO REALIZACJI ZAMÓWIENIA CSIOZ-WZP.65.48.20 Część I - Załącznik nr 7 do SIWZ Warszawa. 20r. (dane Wykonawcy) WYKAZ OSÓB, KTÓRYMI BĘDZIE DYSPONOWAŁ WYKONAWCA DO REALIZACJI ZAMÓWIENIA Wykonawca oświadcza, że do realizacji zamówienia

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS. Zakład Statystyki i Informatyki Medycznej. tel./fax (85) dr Robert Milewski

KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS. Zakład Statystyki i Informatyki Medycznej. tel./fax (85) dr Robert Milewski Załącznik nr 5b do Uchwały nr 21/2013 Senatu KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek Profil kształcenia Nazwa jednostki realizującej moduł/przedmiot: Kontakt (tel./email): Osoba odpowiedzialna

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz Czynniki sukcesu w e-biznesie dr Mirosław Moroz Plan wystąpienia Sukces niejedno ma imię Czynniki sukcesu w e-biznesie ujęcie modelowe Składowe modelu Podsumowanie Sukces niejedno ma imię Tym, co wiąże

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biologia, poziom drugi Sylabus modułu: Metody statystyczne w naukach przyrodniczych

Kierunek i poziom studiów: Biologia, poziom drugi Sylabus modułu: Metody statystyczne w naukach przyrodniczych Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biologia, poziom drugi Sylabus modułu: Metody statystyczne w naukach przyrodniczych kod modułu: 2BL_02 1. Informacje ogólne koordynator

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów)

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów) Karta (sylabus) modułu/przedmiotu...pedagogika... (Nazwa kierunku studiów) Studia pierwszego stopnia/profil ogólnoakademicki Przedmiot: Wprowadzenie do metodologii badań Kod przedmiotu: Przedmiot w języku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych.

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. dr Mariusz Grządziel 23 lutego 2009 Przedmiot statystyki Statystyka dzieli się na trzy części: -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych

Bardziej szczegółowo