Perspektywa historyczna Podstawy projektu Elementy systemu. Podsystemy środowiskowe System plików Interfejs programowy.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Perspektywa historyczna Podstawy projektu Elementy systemu. Podsystemy środowiskowe System plików Interfejs programowy."

Transkrypt

1 Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 1 System operacyjny Windows XP Perspektywa historyczna Podstawy projektu Elementy systemu Jądro Egzekutor Podsystemy środowiskowe System plików Interfejs programowy

2 Perspektywa historyczna Sierpień 1981: firma Microsoft wypuściła system operacyjny DOS 1.0 (4000 linii kodu asemblera, 8 KB pamięci) dla pierwszego komputera osobistego (PC) IBM, z mikroprocesorem Intel Przez kolejne lata DOS, pomimo pojawiania się kolejnych, ulepszonych wersji, pozostawał w tyle za rozwojem technologicznym sprzętu; np. kolejne procesory Intela: 80286, 80386, 80486, pomimo wielu istotnych jakościowo zmian, były traktowane przez DOS jedynie jako szybki We wczesnych latach 1980-tych Microsoft rozpoczął prace na graficznym interfejsem użytkownika (graphical user interface GUI) dla systemu DOS, który mógłby rywalizować z systemem Macintosh rezultatem tego był GUI o nazwie Windows 3.0 (przed 1990), dalsze wcielenia to Windows 95/98/Me. W połowie lat 1980-tych Microsoft i IBM rozpoczęły pracę nad wielozadaniowym systemem nowej generacji, o nazwie OS/2, który mógłby w pełni wykorzystać możliwości oferowane przez procesor Intel W roku 1988 Microsoft wycofał się z projektu OS/2 i rozpoczął pracę nad własnym systemem, wynajmując do tego Dave a Cutlera, konstruktora systemu operacyjnego VMS dla komputerów VAX firmy DEC. Pierwsza wersja nowego systemu o nazwie Windows NT ( new technology ) z numerem 3.1 została wypuszczona w roku 1993 (używała GUI Windows 3.1). Dalszym rozwinięciem systemu Windows NT był Windows 2000 (rok 2000). Windows XP jest uaktualnieniem Windows 2000 oraz zastępuje Windows 95/98. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 2

3 Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 3 Podstawy projektu Windows XP jest wielozadaniowym systemem operacyjnym z wywłaszczaniem, ma organizację 32- lub 64-bitową i jest przeznaczony dla procesorów Intel IA32/IA64, AMD K6/K7 i późniejszych. Stosuje model klient-serwer na podobieństwo systemu operacyjnego Mach. Jest systemem wielostanowiskowym (multiuser), realizującym jednoczesny dostęp za pośrednictwem usług rozproszonych lub wielu egzemplarzy GUI. Jest pierwszą wersją systemu Windows dostarczaną w postaci 64-bitowej. Istnieją dwie wersje biurkowe: Windows XP Professional oraz Windows XP Personal (Home Edition) bez bardziej zaawansowanych cech. Od roku 2002 istnieją wersje serwerowe XP o nazwie Windows.Net Server służą do obsługi farm serwerów WWW, serwerów druku i plików, klastrów systemów i wielkich maszyn w centrach danych (do 64 GB pamięci operacyjnej i do 32 procesorów IA32 lub do 128 GB i 64 procesorów IA64). Główne cele projektowe systemu: bezpieczeństwo, niezawodność, zgodność z aplikacjami Windows i POSIX, duża wydajność, rozszerzalność, przenośność, dostosowanie do wymogów międzynarodowych.

4 Podstawy projektu c.d. Bezpieczeństwo: Wymagania bezpieczeństwa przewyższyły standardy projektowe systemu Windows NT 4.0, który uzyskał poziom klasy bezpieczeństwa C2. Szeroko zakrojone przeglądanie i testowanie kodu połączono z użyciem automatycznych narzędzi analizy potencjalnie słabych punktów. Niezawodność: Dokonano dogłębnego przeglądu kodu metodami ręcznymi i automatycznymi. Windows XP dokładniej weryfikuje moduły sterujące. Posiada lepsze możliwości wychwytywania błędów oprogramowania w kodzie poziomu użytkownika. Aplikacje, moduły sterujące i urządzenia pochodzące z obcych źródeł poddaje procesowi surowego atestowania. Sprowadza (przez Internet) środki zaradzania problemom. Lepsze rozwiązania w graficznym interfejsie użytkownika (GUI). Zgodność z aplikacjami Windows i POSIX: Warstwa zgodności usytuowana między aplikacjami a API Win32 sprawia, że XP wygląda na w pełni zgodny z poprzednimi wersjami Windows. Dostępny jest podsystem POSIX o nazwie Interix umożliwia kompilowanie i wykonywanie popularnego oprogramowania zgodnego z systemem UNIX. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 4

5 Podstawy projektu c.d. Duża wydajność: Podsystemy XP mogą wydajnie komunikować się między sobą za pomocą lokalnego wywołania procedury (LPC) umożliwiającego wysoko wydajne przekazywanie komunikatów. Możliwość wywłaszczania wątków w podsystemach XP przez wątki o wyższym priorytecie pozwala szybko reagować na zdarzenia zewnętrzne. Windows XP zaprojektowano do wieloprzetwarzania symetrycznego (SMP) na komputerze wieloprocesorowym kilka wątków może działać równolegle. Windows XP stosuje różnorodne techniki zwiększania wydajności systemu: asynchroniczne wejście-wyjście, optymalizowane protokoły sieciowe, grafika oparte na kodzie jądra, wyrafinowane techniki przechowywania podręcznego danych systemu plików, lepsze algorytmy i procesorowe struktury danych itd. Przenośność (portability) możliwość przenoszenia z jednej architektury sprzętowej na inną ze stosunkowo niewielkimi zmianami. Większość systemu napisana w językach C i C++. Kod zależny od procesora jest wyizolowany w bibliotece dołączanej dynamicznie (DLL) zwanej warstwą abstrakcji sprzętu (hardware abstraction layer HAL) uniezależnienie reszty systemu od różnic sprzętowych (warstwa HAL działa bezpośrednio na sprzęcie; górne warstwy Windows XP zależą od warstwy HAL, a nie od znajdującego się pod nią sprzętu). Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 5

6 Podstawy projektu c.d. Rozszerzalność (extensibility) architektura warstwowa: Egzekutor (executive) Windows XP, działa w trybie jądra (chronionym) i dostarcza podstawowych usług systemowych. Powyżej egzekutora działa w trybie użytkownika kilka podsystemów usługowych, m.in. podsystemy środowiskowe emulujące różne systemy operacyjne (np. MS-DOS, MS-Windows, POSIX). Modularna struktura pozwala dodawać do systemu następne podsystemy środowiskowe bez naruszania egzekutora. Ładowalne moduły sterujące w systemie WE/WY umożliwiają dodawanie nowych systemów plików, nowych typów urządzeń WE/WY oraz nowych rodzajów sieci podczas działania systemu. Zaplecze międzynarodowe: Uwzględnia różne cechy lokalne poprzez interfejs API zaplecza języków narodowych (national language support NLS). Interfejs API NLS dostarcza specjalizowanych procedur formatowania daty, czasu, kwot pieniężnych itp. odpowiednio do lokalnych zwyczajów. Oryginalnym kodem znaków w Windows XP jest UNICODE (16-bitowy). Napisy systemowe przechowywane są w plikach zasobów, które można zastąpić w celu dostosowania systemu do różnych języków. Możliwe jest współbieżne korzystanie z wielu ustawień lokalnych. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 6

7 Elementy systemu Proces rejestracyjny Aplikacje systemu OS/2 Aplikacje Aplikacje Aplikacje Aplikacje systemu Win16 systemu Win32 systemu DOS systemu POSIX Podsystem bezpieczeństwa Pakiet uwierzytelniania Baza danych zarządcy bezpieczeństwa kont Zarządca WE/WY System plików Zarządca pamięci wirtualnej Moduły obsługi urządzeń Moduły obsługi sieci Podsystem OS/2 Zarządca obiektów Monitor bezpieczeństwa odniesień Win16 VDM Egzekutor Zarządca procesów Jądro Warstwa abstrakcji sprzętu (HAL) Sprzęt Podsystem Win32 Zarządca automatycznego instalowania Zarządca pamięci Tryb użytkownika wirtualnej MS-DOS VDM Udogodnienie wywoływania procedur lokalnych Tryb jądra Podsystem POSIX Zarządca okien Moduły sterujące urządzeń graficznych Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 7

8 Jądro Jądro (kernel) Windows XP stanowi podstawę egzekutora i podsystemów. Strony jądra nie są nigdy usuwane z pamięci, a jego działanie nie jest nigdy wywłaszczane. Jądro ma cztery główne obowiązki: planowanie procesów; obsługa przerwań i sytuacji wyjątkowych; synchronizacja procesora; podejmowanie działań naprawczych po awarii zasilania. Jądro jest obiektowe wykonuje zadania posługując się obiektami jądrowymi. Typ obiektu zdefiniowany w systemie typ danych mający zbiór atrybutów (wartości danych) i zbiór metod (np. funkcji lub operacji). Obiekt konkret typu obiektowego. Procesy i wątki: Proces dysponuje przestrzenią adresową i informacjami do inicjowania wątków, takimi jak podstawowy priorytet oraz przypisanie jednego lub większej liczby procesorów; każdy proces ma jeden lub więcej wątków. Wątek jest jednostką wykonywania zarządzaną przez jądro ma własny stan planowania, w tym priorytet, przypisanie do procesora i informacje rozliczeniowe; może się znajdować w jednym z sześciu stanów: gotowości (ready), pogotowia (standby) (bezpośrednio przed wykonaniem), aktywności (running), oczekiwania, przejściowym (transition) (oczekiwanie na niezbędne zasoby) i zakończenia. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 8

9 Jądro planowanie przydziału procesora Dyspozytor jądrowy (kernel dispatcher) korzysta z 32 priorytetów w celu ustalenia kolejności wątków dwie klasy: Klasa zmienna wątki o priorytetach 0 15; Klasa czasu rzeczywistego wątki o priorytetach z przedziału Z każdym priorytetem związana jest osobna kolejka. Charakterystyka strategii planowania priorytetowego: Tworzenie dobrych czasów odpowiedzi w wątkach interakcyjnych (korzystających z okien) oraz utrzymywanie urządzeń WE/WY w ruchu przez podwyższanie priorytetów procesów ograniczonych przez WE/WY. Umożliwienie wątkom ograniczonym przez procesor korzystanie z zaoszczędzonych cykli procesora w trybie drugoplanowym przez obniżanie ich priorytetów przy przerwaniach czasomierza. Planowanie przydziału procesora może zachodzić w następujących sytuacjach: gdy wątek przechodzi do stanu gotowości lub oczekiwania, gdy kończy działanie, kiedy aplikacja zmienia priorytet wątku lub przypisanie procesora. Wątki czasu rzeczywistego mają preferencyjny dostęp do procesora dzięki możliwości wywłaszczania; system Windows XP nie jest jednak rygorystycznym systemem czasu rzeczywistego. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 9

10 Jądro obsługa przerwań Dyspozytor jądrowy obsługuje pułapki (traps) powodowane wyjątkami i przerwaniami generowanymi przez sprzęt i oprogramowanie. Proste wyjątki mogą być obsługiwane przez procedurę obsługi pułapki; obsługa innych należy do dyspozytora wyjątków (exception dispatcher). Dyspozytor przerwań w jądrze obsługuje przerwania, wywołując procedurę obsługi przerwania (interrupt service routine ISR) zawartą w module sterującym urządzenia lub jądrową procedurę obsługi pułapki. Przerwanie jest reprezentowane przez obiekt przerwania, który zawiera wszystkie informacje potrzebne do obsługi przerwania. Przerwania mają priorytety i są obsługiwane w ich kolejności 32 poziomy przerwań (IRQL): 8 do użytku jądra, 24 dla warstwy HAL. Aby powiązać przerwanie dowolnego poziomu z procedurą obsługi, jądro korzysta z tablicy rozdzielczej przerwań (interrupt dispatch table). Dyspozytor jądrowy realizuje dwa rodzaje przerwań programowych: Asynchroniczne wywołanie procedury (asynchronous procedure call APC) przerywa wykonywanie wyjątku, po czym następuje wywołanie procedury; używane do rozpoczynania nowego wątku, kończenia procesów i zawiadamiania o zakończeniu asynchronicznego WE/WY; w wątkach tworzy się kolejki wywołań APC. Opóźniane wywołanie procedury (deferred procedure call DPC) używane do odraczania przetwarzania przerwań, np. opóźnianie przetwarzania przerwań od urządzeń, obsługa wyzerowanych czasomierzy, wywłaszczanie wątków po upływie zaplanowanych kwantów czasu; są ustawiane w kolejce, nie blokują innych ISR. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 10

11 Egzekutor (executive) zarządca obiektów Windows XP stosuje obiekty we wszystkich swoich usługach i fragmentach, np. obiekty: katalogowe, dowiązań symbolicznych, semaforów, zdarzeń, procesów, wątków, portów, plików. Zadaniem zarządcy obiektów (object manager), będącego składową egzekutora, jest nadzorowanie użytkowania wszystkich obiektów: Generuje uchwyt (handle) do obiektu w postaci unikalnej liczby całkowitej. Dba o bezpieczeństwo, np. sprawdza, czy proces ma prawo dostępu do obiektu. Śledzi, które procesy używają których obiektów każdy nagłówek obiektu zawiera licznik procesów posiadających uchwyty do danego obiektu. Utrzymuje licznik odwołań do obiektu przez system (który używa wskaźników). Działania na obiektach wykonywane są za pomocą standardowego zbioru metod (funkcji wirtualnych): create, open, close, delete, query name, parse i security. Operacja query name jest wywoływana, gdy wątek posiadający referencję do obiektu chce poznać jego nazwę. Operacja parse jest używana przez zarządcę obiektów w celu odnalezienia obiektu na podstawie jego nazwy. Operację security wywołuje się w celu zabezpieczenia operacji na wszystkich obiektach, np. gdy proces otwiera/zamyka obiekt lub zmienia tryb jego ochrony. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 11

12 Egzekutor nazywanie obiektów Egzekutor umożliwia nazwanie dowolnego obiektu; przestrzeń nazw jest globalna; nazwa może być trwała lub tymczasowa. Nazwy obiektów są strukturalne, jak ścieżki dostępu w systemach MS-DOS i UNIX. Katalogi są reprezentowane za pomocą obiektów katalogowych zawierających nazwy wszystkich obiektów w danym katalogu. Rozbudowa przestrzeni nazw obiektów następuje przez dodawanie obiektów urządzeń reprezentujących tomy (wolumeny) z systemami plików. Windows XP implementuje obiekt dowiązań symbolicznych (podobny do dowiązań symbolicznych systemu UNIX) pozwala na tworzenie wielu skrótów lub synonimów odnoszących się do tego samego pliku; używany w abstrakcyjnej przestrzeni nazw. Proces otrzymuje uchwyt do obiektu przez jego utworzenie, otwarcie istniejącego obiektu, uzyskanie kopii podwojonego uchwytu od innego procesu lub odziedziczenie go po procesie macierzystym. Wszystkie uchwyty pamiętane są w tablicy obiektów procesu. Każdy obiekt jest chroniony przez listę kontroli dostępów (accesscontrol list) każdy użytkownik posiada obiekt żetonu dostępu. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 12

13 Egzekutor zarządca pamięci wirtualnej Projekt zarządcy pamięci wirtualnej (VM) zakłada, że sprzęt obsługuje odwzorowania między pamięcią fizyczną a wirtualną, zapewnia stronicowanie, przezroczystą zgodność zawartości pamięci podręcznych w systemach wieloprocesorowych, odwzorowywania na tę samą ramkę wielu wpisów w tablicy stron. Zarządca VM używa stronicowanego schematu zarządzania pamięcią ze stronami rozmiaru 4 KB (8 KB) na procesorach 32 (64)-bitowych. Strony danych przydzielone do procesu, które nie znajdują się w pamięci fizycznej są przechowywane w pliku stronicowania na dysku albo odwzorowywane bezpośrednio w zwykłym pliku. Na procesorach IA32 zarządca VM stosuje adresy 32-bitowe przestrzeń adresowa każdego procesu ma 4 GB, z czego górne 2 GB są identyczne dla wszystkich procesów i są używane przez Windows XP w trybie jądra, a dolne 2 GB są specyficzne dla danego procesu i są dostępne zarówno w trybie użytkownika, jak i w trybie jądra. Zarządca VM przydziela pamięć dwustopniowo: W pierwszym kroku rezerwuje część wirtualnej przestrzeni adresowej procesu. W drugim kroku zatwierdza przydział przez wygospodarowanie miejsca w przestrzeni pamięci wirtualnej (w pamięci fizycznej lub plikach stronicowania). Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 13

14 Zarządca pamięci wirtualnej c.d. W tłumaczeniu adresu wirtualnego bierze udział wielopoziomowa tablica stron w procesorach zgodnych z IA32: Każdy proces ma katalog stron mieszczący 1024 wpisy po 4 B. Każdy wpis katalogu stron (page-directory entry PDE) wskazuje na tablicę stron zawierającą 1024 wpisy po 4 B(page-table entry PTE). Każdy wpis PTE wskazuje na 4 KB ramkę strony w pamięci fizycznej. Łączna wielkość wszystkich tablic procesu wynosi 4 MB. 32-bitowy adres pamięci wirtualnej rozbija się na trzy części: Najstarszych 10 bitów wskazuje jeden wpis w katalogu stron. Następnych 10 bitów służy do wybrania wpisu tablicy stron (PTE). Pozostałych 12 bitów wskazuje konkretny bajt od początku danej ramki. Wskaźnik do bajta pamięci fizycznej tworzy się łącząc 20 bitów wpisu PTE z 12 młodszymi bitami adresu wirtualnego. Pozostałych 12 bitów wpisu PTE używa się do opisu stanu strony: 3 bity zarezerwowane są na użytek systemu operacyjnego; Pozostałe bity określają: tryb dostępu, czy sięgano do zawartości strony, czy ją zapisywano, atrybuty przechowywania podręcznego itd. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 14

15 Schemat pamięci wirtualnej Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład Wpis nr 0 katalogu stron Katalog stron... Wpis nr 1023 katalogu stron Wpis nr 0 tablicy stron Tablica stron nr 0 Tablica stron nr 1023 Wpis nr Wpis nr 0 tablicy stron tablicy stron Wpis nr 1023 tablicy stron Strona wielkości 4 KB Strona wielkości 4 KB Strona wielkości 4 KB Strona wielkości 4 KB

16 Zarządca pamięci wirtualnej c.d. Strona może znajdować się w jednym z 6 stanów: ważna (poprawna) używana przez aktywny proces; wyzerowana zapełniona zerami i gotowa do użycia; wolna nie ma odniesienia w żadnej pozycji tablicy stron (PTE); w pogotowiu (standby) kopia informacji już przechowywanej na dysku; zmieniona zapisana przez proces, lecz jeszcze nie przekopiowana na dysk; zła bezużyteczna z powodu wykrycia błędu sprzętowego. Zarządca pamięci wirtualnej przechowuje informacje o wszystkich stronach pamięci fizycznej w bazie ramek stron. Każda ramka (strona fizyczna) ma jeden wpis w tej bazie. Wpis ten pokazuje na pozycję w tablicy stron (PTE), a ta pokazuje na ramkę. Ramki stron są powiązane w listy (np. stron wyzerowanych, stron wolnych). Jeśli pojawi się brak strony, to zarządca VM wprowadza brakującą stronę w pierwszą ramkę na liście stron wolnych ponieważ odwołania do pamięci zwykle mają cechę lokalności (locality), więc zarządca VM zakłada, że brak strony dotyczy również kilku sąsiednich stron i też je sprowadza. Jeśli na liście wolnych stron brakuje ramek, to do każdego procesu, który ma więcej stron niż wynosi jego minimalny zbiór roboczy stosowany jest algorytm FIFO odbierania stron. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 16

17 Egzekutor zarządca procesów Zarządca procesów (process manager) świadczy usługi tworzenia, usuwania i użytkowania wątków, procesów i zadań (jobs). Nie zawiera żadnych danych o związkach między rodzicami a ich potomkami ani o hierarchii procesów takie informacje należą do odpowiedniego podsystemu środowiskowego będącego właścicielem procesu. Procesy zawierają jeden lub wiele wątków, a same mogą być grupowane w jednostki zwane obiektami zadań (job objects) używane do kierowaniu wielkimi maszynami centrów danych. Przykład tworzenia procesu w środowisku podsystemu Win32: Po wywołaniu funkcji CreateProcess przez aplikację podsystemu Win32, do Win32 wysłany zostaje komunikat wywołujący interfejs API zarządcy procesów w celu utworzenia procesu. Zarządca procesów wywołuje zarządcę obiektów w celu utworzenia obiektu procesu, a następnie zwraca uchwyt do obiektu podsystemowi Win32. Podsystem Win32 jeszcze raz wywołuje zarządcę procesu, aby ten utworzył wątek danego procesu. Na koniec system Win32 zwraca uchwyty do nowego procesu i wątku. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 17

18 Egzekutor wywołanie procedury lokalnej Udogodnienia wywoływania procedur lokalnych (local procedure call LPC) używa się do przekazywania zamówień i wyników między procesami klienta i serwera na tej samej maszynie w szczególności przy zamawianiu usług różnych podsystemów XP. Proces serwer na prośbę klienta tworzy kanał komunikacyjny (złożony z pary portów: K S, S K) w obiekcie portu łączącego i zwraca klientowi uchwyt. Po utworzeniu kanału LPC należy określić jedną z trzech technik przekazywania komunikatów: Pierwsza jest odpowiednia dla małych komunikatów (do kilkuset bajtów); portowa kolejka komunikatów jest używana jako pamięć pośrednia, a komunikaty są kopiowane od jednego procesu do drugiego. Druga nadaje się do dłuższych komunikatów unika się kopiowania danych przez zastosowanie pamięci dzielonej; przesyłane komunikaty zawierają jedynie wskaźnik do obszaru pamięci dzielonej i informację o jego rozmiarze. Trzecia technika wykorzystuje interfejsy API do bezpośredniego czytania i pisania w przestrzeni adresowej procesu; LPC dostarcza funkcji i synchronizacji umożliwiających serwerowi dostęp do danych klienta. Zarządca okien (window manager) Win32 używa metody przekazywania komunikatów niezależnej od LPC na prośbę klienta serwer tworzy trzy obiekty: wątek usługowy wyłącznie do obsługi zamówień, 64-KB obiekt sekcji pamięci wspólnej i obiekt pary zdarzeń do synchronizacji przesyłania danych. Zalety dobra wydajność! Wady duże zużycie zasobów! Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 18

19 Egzekutor zarządca wejścia-wyjścia wyjścia Zarządca wejścia-wyjścia (I/O manager) jest odpowiedzialny za: systemy plików oraz za moduły sterujące urządzeń i sieci. Pamięta, które z modułów sterujących urządzeń, modułów filtrujących i systemów plików są załadowane oraz zarządza buforami zamówień WE/WY. Współpracuje z zarządcą pamięci wirtualnej (VM) przy odwzorowywaniu w pamięci wyników plikowych operacji WE/WY. Nadzoruje pracę zarządcy pamięci podręcznej, który zajmuje się przechowywaniem podręcznym dla całego systemu WE/WY. Umożliwia stosowanie zarówno operacji synchronicznych (przez czekanie na zakończenie WE/WY), jak i asynchronicznych. Zarządca WE/WY zamienia otrzymane zamówienia na standardową postać, zwaną pakietem zamówienia wejścia-wyjścia (I/O request packet IRP), po czym kieruje pakiety IRP do przetwarzania do modułów sterujących (ułożonych w stos dla każdego urządzenia). Moduły filtrujące (filter modules) moduły sterujące mające możliwość sprawdzania i modyfikowania każdej operacji WE/WY. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 19

20 Egzekutor zarządca pamięci podręcznej Windows XP stosuje scentralizowaną pamięć podręczną opartą na plikach. Proces WE/WY Zarządca pamięci podręcznej WE/WY z pamięci podręcznej System plików Zarządca pamięci wirtualnej Kopiowanie danych Brak strony Plikowe wejście-wyjście WE/WY z pominięciem pamięci podręcznej Moduł obsługi dysku Zarządca WE/WY Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 20

21 Egzekutor monitor bezpieczeństwa odniesień Obiektowa natura Windows XP umożliwia zastosowanie jednolitego mechanizmu bieżącego sprawdzania dostępu oraz doglądania w systemie wszystkich jednostek użytkownika. Kiedy tylko proces zgłasza się po uchwyt do obiektu, to monitor bezpieczeństwa odniesień (security reference monitor) sprawdza żeton bezpieczeństwa procesu i listę kontroli dostępu (ACL) obiektu, aby przekonać się, czy proces ma niezbędne uprawnienia. Egzekutor zarządca automatycznego instalowania Zarządca automatycznego instalowania (plug-and-play manager PnP) jest używany do rozpoznawania i dostosowywania systemu (także dynamicznie) do zmian w konfiguracji sprzętu. Po dodaniu nowego urządzenia (np. szyna PCI lub port USB), zarządca PnP ładuje odpowiedni moduł sterujący. Zarządca PnP sprawuje również nadzór nad zasobami używanymi przez każde urządzenie oraz zasobami, które mogą być użyte. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 21

22 Podsystemy środowiskowe Podsystemy środowiskowe (enviromental subsystems) są procesami trybu użytkownika, umieszczonymi w warstwie powyżej egzekutora, których zadaniem jest umożliwianie Windows XP wykonywania programów opracowanych dla innych systemów operacyjnych, np. 16-bitowy Windows, MS-DOS, POSIX. Każdy podsystem środowiskowy udostępnia jedno środowisko aplikacji. Windows XP korzysta z podsystemu Win32 jako głównego środowiska operacyjnego; podsystem ten jest używany do rozpoczynania wszystkich procesów, zapewnia także wszystkie funkcje klawiatury, myszy i ekranu graficznego. Gdy ma nastąpić wykonanie aplikacji, Win32 wywołuje zarządcę pamięci wirtualnej (VM) w celu załadowania wykonywalnego kodu aplikacji. Zarządca VM zwraca Win32 informację o rodzaju kodu wykonywalnego. Jeżeli nie jest to rdzenny kod wykonywalny Win32, to Win32 przekazuje sterowanie właściwemu podsystemowi środowiskowemu. Podsystem środowiskowy korzysta z LPC w celu udostępniania usług systemu operacyjnego procesom klientów. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 22

23 Podsystemy środowiskowe c.d. Środowisko systemu MS-DOS jest realizowane przez aplikację podsystemu Win32 zwaną maszyną wirtualną systemu DOS (virtual DOS machine VDM) jest to proces poziomu użytkownika, który podlega stronicowaniu i planowaniu jak każdy inny proces systemu Windows XP. Środowisko 16-bitowego systemu Windows jest dostarczane przez VDM i składa się z oprogramowania zwanego Windows on Windows (WOW) zawiera procedury jądra systemu Windows 3.1 oraz namiastki (stubs) procedur zarządcy okien i funkcji graficznego interfejsu urządzeń (graphical device interface GDI). 32-bitowe środowisko Windows na procesorze IA64 warstwa konwersji wywołań 32-bitowego podsystemu Win32 na wywołania 64-bitowe: WOW64. Podsystem POSIX został zaprojektowany po to, aby wykonywać aplikacje spełniające standard POSIX1, którego podstawą jest model systemu UNIX aplikacje te mają dostęp do dowolnego systemu plików w systemie Windows XP. Podsystemy rejestracji i bezpieczeństwa: Podsystem rejestracji uwierzytelnia użytkowników podczas logowania do systemu za pomocą usługi rejestracji (logon service) WINLOGON. W celu uwierzytelnienia użytkownik musi mieć w systemie konto i odpowiednie hasło. Podsystem bezpieczeństwa wywołuje pakiet uwierzytelniana w celu sprawdzenia tożsamości użytkownika za pomocą informacji pobranych z podsystemu rejestracji lub serwera sieciowego, a następnie generuje żeton dostępu służący do reprezentowania użytkownika w systemie żeton ten jest sprawdzany przez monitor bezpieczeństwa odniesień przy każdej próbie dostępu użytkownika do obiektu w systemie. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 23

24 System plików W systemie Windows XP istnieje możliwość korzystania z systemów plików FAT16 (MS-DOS, Windows 3.x) i FAT32 (Windows 95/98), ale podstawowym systemem plików jest NTFS. Podstawową jednostką systemu NTFS jest tom (volume). Tom jest tworzony przez program administrowania dyskiem systemu XP. Jest oparty o logiczny podział dysku. Może zajmować część dysku lub cały dysk, albo też obejmować kilka dysków. W systemie NTFS wszystkie metadane (metadata), takie jak informacje dotyczące tomu, są pamiętane w zwykłym pliku. Jako jednostek przydziału dyskowego NTFS używa klastrów (gron), tj. grup przyległych sektorów dyskowych. Liczba sektorów w klastrze jest potęgą liczby 2. Wielkość klastra jest ustalana podczas formatowania systemu NTFS w zależności od wielkości tomu może ona wynosić 0.5, 1, 2 lub 4 KB. Rozmiar klastrów jest znacznie mniejszy niż w 16-bitowym systemie FAT16 (32 KB), co redukuje wewnętrzną fragmentację. Np. dla dysku o pojemności 1.6 GB zawierającego plików, wewnętrzna fragmentacja w systemie FAT16 zużyłaby średnio 400 MB przestrzeni dyskowej, natomiast w systemie NTFS tylko 17 MB. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 24

25 Budowa wewnętrzna NTFS Jako adresów dyskowych NTFS używa logicznych numerów klastrów (logical cluster number LCN). Plik w NTFS nie jest zwykłym strumieniem bajtów, jak w systemach MS-DOS lub UNIX, ale jest obiektem strukturalnym złożonym z atrybutów. Każdy atrybut pliku jest niezależnym strumieniem bajtów, który podlega tworzeniu, usuwaniu, czytaniu i zapisywaniu. Niektóre atrybuty są standardowe dla wszystkich plików, np. nazwa(y) pliku, czas jego utworzenia, deskryptor bezpieczeństwa, inne są specyficzne dla określonych rodzajów plików, np. katalog ma atrybuty w postaci indeksów nazw zawartych w nim plików, zwykły plik ma atrybut danych itd.. Każdy plik jest opisany przez jeden lub więcej rekordów tablicy przechowywanej w specjalnym pliku o nazwie główna tablica plików (master file table MFT). Rozmiar rekordu tablicy MFT wynosi od 1 do 4 KB. Małe atrybuty przechowywane są w samym rekordzie MFT i zwane są atrybutami rezydentnymi. Wielkie atrybuty (np. dane) przechowywane są w jednym lub więcej ciągłych rozszerzeń na dysku, do których wskaźniki znajdują się w rekordzie MFT. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 25

26 Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład Budowa wewnętrzna NTFS c.d. Każdy plik w tomie systemu NTFS ma niepowtarzalny identyfikator zwany odsyłaczem do pliku (file reference). 64-bitowy odsyłacz składa się z 48-bitowego numeru pliku (numer rekordu w strukturze MFT) i 16-bitowego numeru kolejnego. Numer kolejny jest zwiększany przy każdym ponownym użyciu wpisu w tablicy MFT, co umożliwia systemowi NTFS wykonywanie wewnętrznej kontroli spójności (np. wychwycenie nieaktualnego odwołania do usuniętego pliku po użyciu wpisu MFT na nowy plik). Przestrzeń nazw zorganizowana jest w hierarchię katalogów: Każdy katalog używa struktury danych o nazwie B+-drzewa do zapamiętywania indeksu nazw swoich plików (B+-drzewo pozwala unikać kosztu reorganizacji drzewa oraz długość każdej drogi od korzenia drzewa do liścia jest taka sama). Korzeń indeksu katalogu zawiera górny poziom B+-drzewa. Każdy wpis w katalogu zawiera: nazwę pliku, odsyłacz do pliku, kopię znacznika czasu uaktualnienia i rozmiar pliku pobrane z atrybutów pliku rezydujących w tablicy MFT.

27 Budowa wewnętrzna NTFS c.d. Podstawowe pliki metadanych systemu NTFS: Tablica MFT oraz kopia jej pierwszych 16 pozycji (do działań naprawczych). Plik dziennika: do zapisywania wszystkich uaktualnień metadanych NTFS. Plik tomu: nazwa tomu, wersja systemu NTFS, bit uszkodzenia tomu. Tablica definicji atrybutów: typy atrybutów i dozwolone operacje na nich. Katalog główny: katalog najwyższego poziomu w hierarchii systemu plików. Plik mapy bitów: wskazuje przydzielone do plików oraz wolne klastry tomu. Plik rozruchowy: kod rozruchowy Windows XP, adres fizyczny tablicy MFT. Plik złych klastrów: przechowuje informacje o wadliwych obszarach tomu. Kopie-cienie tomów W systemie Windows XP istnieje możliwość doprowadzenia tomu do określonego stanu, a następnie utworzenia kopii-cienia (shadow copy). Jest do odmiana kopiowania przy zapisie, w którym oryginalna treść bloków zmienionych po utworzeniu kopii-cienia jest zachomikowana w kopii. Kopii-cienia można używać jako kopii zapasowej spójnego obrazu tomu. Serwerowa wersja Windows XP używa kopii-cieni do wydajnego utrzymywania starych wersji plików pamiętanych w serwerach plików. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 27

28 NTFS usuwanie skutków awarii Wszystkie uaktualnienia struktur danych NTFS odbywają się w ramach transakcji. Zanim nastąpi zmiana struktury danych, transakcja zapisuje w dzienniku działań (log) wszelkie informacje niezbędne do powtórzenia lub anulowania podjętych czynności. Po zmianie struktury danych, w dzienniku wpisywany jest rekord zatwierdzający, aby zaznaczyć, że transakcja zakończyła się pomyślnie. Po awarii system jest w stanie przywrócić struktury danych do stanu spójnego poprzez przetwarzanie zapisów dziennika. Okresowo (zwykle co 5 s) do dziennika zapisywany jest rekord zwany punktem kontrolnym (checkpoint) rekordy przed nim można usuwać. Schemat ten nie gwarantuje, że zawartość wszystkich plików użytkownika będzie poprawna po awarii; zapewnia tylko, że struktury danych systemu (pliki metadanych) będą nieuszkodzone i będą odzwierciedlać stan sprzed awarii. Dziennik jest przechowywany w trzecim pliku metadanych na początku tomu tworzony jest przy formatowaniu systemu plików. Czynności uaktualniania dziennika realizowane są przez obsługę dziennika (log-file service) systemu Windows XP. Wiesław Płaczek Systemy Operacyjne: Wykład 13 28

WINDOWS NT. Diagram warstw systemu Windows NT

WINDOWS NT. Diagram warstw systemu Windows NT WINDOWS NT Diagram warstw systemu Windows NT logon process OS/2 application Win16 application Win32 application MSDOS application POSIX application security subsystem OS/2 subsystem Win16 VDM MSDOS VDM

Bardziej szczegółowo

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku System plików Definicje: Plik jest logiczną jednostką magazynowania informacji w pamięci nieulotnej Plik jest nazwanym zbiorem powiązanych ze sobą informacji, zapisanym w pamięci pomocniczej Plik jest

Bardziej szczegółowo

Sektor. Systemy Operacyjne

Sektor. Systemy Operacyjne Sektor Sektor najmniejsza jednostka zapisu danych na dyskach twardych, dyskietkach i itp. Sektor jest zapisywany i czytany zawsze w całości. Ze względów historycznych wielkość sektora wynosi 512 bajtów.

Bardziej szczegółowo

16MB - 2GB 2MB - 128MB

16MB - 2GB 2MB - 128MB FAT Wprowadzenie Historia FAT jest jednym z najstarszych spośród obecnie jeszcze używanych systemów plików. Pierwsza wersja (FAT12) powstała w 1980 roku. Wraz z wzrostem rozmiaru dysków i nowymi wymaganiami

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora)

obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) Pamięć operacyjna (main memory) obszar bezpośrednio dostępny dla procesora rozkazy: load, store (PAO rejestr procesora) cykl rozkazowy: pobranie rozkazu z PAO do rejestru rozkazów dekodowanie realizacja

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną SOE Systemy Operacyjne Wykład 7 Zarządzanie pamięcią operacyjną dr inż. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW Hierarchia pamięci czas dostępu Rejestry Pamięć podręczna koszt

Bardziej szczegółowo

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS Systemy plików FAT, FAT32, NTFS SYSTEM PLIKÓW System plików to sposób zapisu informacji na dyskach komputera. System plików jest ogólną strukturą, w której pliki są nazywane, przechowywane i organizowane.

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne Struktura dysku Dyski podstawowe i dynamiczne System Windows 2000 oferuje dwa rodzaje konfiguracji dysków: dysk podstawowy i dysk dynamiczny. Dysk podstawowy przypomina struktury dyskowe stosowane w systemie

Bardziej szczegółowo

Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 17 im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego Al. Politechniki 37 Windows Serwer 2003 Instalacja

Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 17 im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego Al. Politechniki 37 Windows Serwer 2003 Instalacja 7 Windows Serwer 2003 Instalacja Łódź, styczeń 2012r. SPIS TREŚCI Strona Wstęp... 3 INSTALOWANIE SYSTEMU WINDOWS SERWER 2003 Przygotowanie instalacji serwera..4 1.1. Minimalne wymagania sprzętowe......4

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym

Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Zarządzanie pamięcią w systemie operacyjnym Cele: przydział zasobów pamięciowych wykonywanym programom, zapewnienie bezpieczeństwa wykonywanych procesów (ochrona pamięci), efektywne wykorzystanie dostępnej

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne III

Systemy operacyjne III Systemy operacyjne III WYKŁAD Jan Kazimirski Pamięć wirtualna Stronicowanie Pamięć podzielona na niewielki bloki Bloki procesu to strony a bloki fizyczne to ramki System operacyjny przechowuje dla każdego

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików Jarosław Kuchta System plików Partycja a wolumin Partycja część dysku podstawowego (fizycznego) Wolumin część dysku dynamicznego (wirtualnego) System plików 2 Rodzaje dysków Dyski podstawowe partycjonowane

Bardziej szczegółowo

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com IdyllaOS www.idyllaos.org Prosty, alternatywny system operacyjny Autor: Grzegorz Gliński Kontakt: milyges@gmail.com Co to jest IdyllaOS? IdyllaOS jest to mały, prosty, uniksopodobny, wielozadaniowy oraz

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

Programowanie na poziomie sprzętu. Programowanie w Windows API

Programowanie na poziomie sprzętu. Programowanie w Windows API Programowanie w Windows API Windows API Windows Application Programming Interface (API) to zestaw funkcji systemu operacyjnego Windows, które umożliwiają aplikacjom korzystanie z wszystkich usług systemu.

Bardziej szczegółowo

Praca w sieci równorzędnej

Praca w sieci równorzędnej Praca w sieci równorzędnej 1. Architektura sieci równorzędnej i klient-serwer Serwer - komputer, który udostępnia zasoby lub usługi. Klient komputer lub urządzenie korzystające z udostępnionych przez serwer

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI

HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI Funkcja Partycjonowanie dysku Tworzenie nowej partycji Ekspresowe tworzenie partycji Formatowanie partycji Usuwanie partycji Przywracanie usuniętej partycji Przeniesienie/zmiana

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego

Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego Cel ćwiczenia: Celem zajęć jest zdobycie doświadczenia i umiejętności instalacji systemu operacyjnego z rodziny Unix bez wykorzystania

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

SMB jako rozproszony system plików Prezentacja na SO

SMB jako rozproszony system plików Prezentacja na SO SMB jako rozproszony system plików Prezentacja na SO Sławomir Zatorski 21 stycznia 2003 1 Spis treści 1 Pakiet Samba 3 2 Implementacje Microsoftu 3 3 Dostęp do plików na innym komputerze 3 4 Różnice w

Bardziej szczegółowo

Procesy, wątki i zasoby

Procesy, wątki i zasoby Procesy, wątki i zasoby Koncepcja procesu i zasobu, Obsługa procesów i zasobów, Cykl zmian stanów procesu i kolejkowanie, Klasyfikacja zasobów, Wątki, Procesy i wątki we współczesnych systemach operacyjnych.

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Jarosław Kuchta Administrowanie Systemami Komputerowymi. Internetowe Usługi Informacyjne

Jarosław Kuchta Administrowanie Systemami Komputerowymi. Internetowe Usługi Informacyjne Jarosław Kuchta Internetowe Usługi Informacyjne Komponenty IIS HTTP.SYS serwer HTTP zarządzanie połączeniami TCP/IP buforowanie odpowiedzi obsługa QoS (Quality of Service) obsługa plików dziennika IIS

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI

Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI Projektowanie oprogramowania systemów PROCESY I ZARZĄDZANIE PROCESAMI plan Cechy, właściwości procesów Multitasking Scheduling Fork czym jest proces? Działającą instancją programu Program jest kolekcją

Bardziej szczegółowo

MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION WIRTUALIZACJA OBSŁUGIWANE ANAGER 2010 C MANAGER 2010 CORPORATE: Funkcja. Korzyści.

MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION WIRTUALIZACJA OBSŁUGIWANE ANAGER 2010 C MANAGER 2010 CORPORATE: Funkcja. Korzyści. VIRTUALIZATION MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION MANAGER 2010 CORPORATE: ANAGER 2010 C Funkcja Opis Korzyści VM 2010 Professional VM 2010 Corporate WIRTUALIZACJA I MIGRACJE Funkcja Connect

Bardziej szczegółowo

Schematy zarzadzania pamięcia

Schematy zarzadzania pamięcia Schematy zarzadzania pamięcia Segmentacja podział obszaru pamięci procesu na logiczne jednostki segmenty o dowolnej długości. Postać adresu logicznego: [nr segmentu, przesunięcie]. Zwykle przechowywana

Bardziej szczegółowo

Q E M U. http://www.qemu.com/

Q E M U. http://www.qemu.com/ http://www.qemu.com/ Emulator procesora Autor: Fabrice Bellard Obsługiwane platformy: Windows, Solaris, Linux, FreeBSD, Mac OS X Aktualna wersja: 0.9.0 Większość programu oparta na licencji LGPL, a sama

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wolną przestrzenią

Zarządzanie wolną przestrzenią wydajność metody przydziału - różnice w zapotrzebowaniu na pamięć i czas dostępu do bloków danych przydział ciągły - pobranie danych wymaga 1 kontaktu z dyskiem ( dostęp sekwencyjny i swobodny) przydział

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Etapy uruchamiania systemu 010 2 Systemy operacyjne i sieci komputerowe. Część 010. I. Etapy uruchamiania systemu Windows

Bardziej szczegółowo

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7?

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? Temat. Architektura systemu Windows 7. 1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? 3) Do czego służy narzędzie BCD. Edit?

Bardziej szczegółowo

T: Wbudowane i predefiniowane domenowe grupy lokalne i globalne.

T: Wbudowane i predefiniowane domenowe grupy lokalne i globalne. T: Wbudowane i predefiniowane domenowe grupy lokalne i globalne. Zadanie1: Zapoznaj się z zawartością witryny http://technet.microsoft.com/pl-pl/library/cc756898%28ws.10%29.aspx. Grupy domyślne kontrolera

Bardziej szczegółowo

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią

Wykład 7. Zarządzanie pamięcią Wykład 7 Zarządzanie pamięcią -1- Świat idealny a świat rzeczywisty W idealnym świecie pamięć powinna Mieć bardzo dużą pojemność Mieć bardzo krótki czas dostępu Być nieulotna (zawartość nie jest tracona

Bardziej szczegółowo

Praca w sieci z serwerem

Praca w sieci z serwerem 11 Praca w sieci z serwerem Systemy Windows zostały zaprojektowane do pracy zarówno w sieci równoprawnej, jak i w sieci z serwerem. Sieć klient-serwer oznacza podłączenie pojedynczego użytkownika z pojedynczej

Bardziej szczegółowo

Programowanie Urządzeń Mobilnych. Część II: Android. Wykład 2

Programowanie Urządzeń Mobilnych. Część II: Android. Wykład 2 Programowanie Urządzeń Mobilnych Część II: Android Wykład 2 1 Aplikacje w systemie Android Aplikacje tworzone są w języku Java: Skompilowane pliki programów ( dex ) wraz z plikami danych umieszczane w

Bardziej szczegółowo

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS System Operacyjny DOS DOS (ang. Disc Operating System) jest to 16-bitowy jednozadaniowy system operacyjny. Głównym zadaniem systemu jest obsługa plików w systemie FAT (ang. File Allocation Table) i wsparcie

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZANIE MOŻLIWOŚCI...

ROZSZERZANIE MOŻLIWOŚCI... SPIS TREŚCI: Od Autora... 11 ROZSZERZANIE MOŻLIWOŚCI... 13 PROGRAMY PREFERENCYJNE... 15 Czcionki systemowe... 15 Tła okien... 18 Tryb wyświetlania... 22 Zegar i data systemowa... 24 Urządzenia wejścia

Bardziej szczegółowo

Cryptobox Aplikacja do synchronizacji danych użytkownika w systemie KMD2

Cryptobox Aplikacja do synchronizacji danych użytkownika w systemie KMD2 Cryptobox Aplikacja do synchronizacji danych użytkownika w systemie KMD2 Instrukcja obsługi 1 Spis treści 1. Opis aplikacji... 3 2. Kompatybilność... 4 3. Uruchomienie i konfiguracja... 5 Opis głównego

Bardziej szczegółowo

System operacyjny Amoeba

System operacyjny Amoeba Architektura systemu System operacyjny Amoeba Processor Pula Pool Workstations procesorów Stacje robocze X-terminale Gateway Brama WAN WAN Specialized servers Specjalizowane serwery Zbigniew Suski 1 Zbigniew

Bardziej szczegółowo

1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1

1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1 Spis treści Przedmowa... ix Podziękowania... x Wstęp... xiii Historia serii Inside Microsoft SQL Server... xiii 1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1 Wymagania SQL Server 2005...

Bardziej szczegółowo

Program dla praktyki lekarskiej. Instalacja programu dreryk

Program dla praktyki lekarskiej. Instalacja programu dreryk Program dla praktyki lekarskiej Instalacja programu dreryk Copyright Ericpol Telecom sp. z o.o. 2008 Copyright Ericpol Telecom sp. z o.o. 1 Spis treści 1. Wymagania Systemowe 2. Pobranie instalatora systemu

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center

Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center Konfiguracja programu MS Outlook 2007 dla poczty w hostingu Sprint Data Center Spis treści Konfiguracja Microsoft Outlook 2007... 3 Konfiguracja dla POP3... 7 Konfiguracja dla IMAP... 11 Sprawdzenie poprawności

Bardziej szczegółowo

Opis komunikacji na potrzeby integracji z systemem klienta (12 kwiecień, 2007)

Opis komunikacji na potrzeby integracji z systemem klienta (12 kwiecień, 2007) Opis komunikacji na potrzeby integracji z systemem klienta (12 kwiecień, 2007) Copyright 2004 Anica System S.A., Lublin, Poland Poniższy dokument, jak również informacje w nim zawarte są całkowitą własnością

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy systemu

Wybrane elementy systemu Wybrane elementy systemu Cechy główne zarządzanie serwerem active Directory bezpieczeństwo pamięci masowe i systemy plików sieci i komunikacja usługi aplikacyjne symetryczna wieloprocesorowość (smp) interfejs

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Systemy operacyjne Rok akademicki: 2012/2013 Kod: MEI-1-701-s Punkty ECTS: 5 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność:

Bardziej szczegółowo

PC0060. ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji. Instrukcja obsługi

PC0060. ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji. Instrukcja obsługi PC0060 ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji Instrukcja obsługi Rozdział 1 Produkt 1.1 Instrukcja Produkt PC0060 to najlepsze rozwiązanie w zakresie przesyłania danych.

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV Piotr Jarosik, Kamil Jaworski, Dominik Olędzki, Anna Stępień Dokumentacja wstępna TIN Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV 1. Wstęp Celem projektu jest zaimplementowanie rozproszonego repozytorium

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 Zasoby: PROCES wykonujący się program ; instancja programu

Bardziej szczegółowo

BACKUP BAZ DANYCH FIREBIRD

BACKUP BAZ DANYCH FIREBIRD BACKUP BAZ DANYCH FIREBIRD SPIS TREŚCI Informacje ogólne... 2 Tworzenie projektu... 2 Krok 1: Informacje podstawowe... 2 Krok 2: Dane... 3 Backup bazy umieszczonej na serwerze... 3 Bezpośredni backup pliku

Bardziej szczegółowo

Policealne Studium Zawodowe w Grudziądzu. Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE. Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep

Policealne Studium Zawodowe w Grudziądzu. Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE. Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep Technik Informatyk SYSTEMY I SIECI KOMPUTEROWE Windows XP klonowanie instalacji z wykorzystaniem sysprep Grudziądz, 2011 Wojciech Boruciński Pojęcia: SID Przygotowanie systemu do klonowania Wykonanie obrazu

Bardziej szczegółowo

SO2 - Procesy, wątki, zadania

SO2 - Procesy, wątki, zadania SO2 - Procesy, wątki, zadania Procesy, wątki, zadania Program to statyczna sekwencja instrukcji zapisana w pliku dyskowym zamieniająca się w instancję programu w momencie załadowania do pamięci operacyjnej

Bardziej szczegółowo

Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web

Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web Internetowy serwis Era mail Aplikacja sieci Web (www.login.eramail.pl) INSTRUKCJA OBSŁUGI Spis treści Internetowy serwis Era mail dostępny przez komputer z podłączeniem do Internetu (aplikacja sieci Web)

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Spis treści Rozdział 1. Przegląd......... 1 Wstęp................. 1 Wdrażanie technologii Data Access........ 1 Źródła danych

Bardziej szczegółowo

Produkty. MKS Produkty

Produkty. MKS Produkty Produkty MKS Produkty czerwiec 2006 COPYRIGHT ArkaNET KATOWICE CZERWIEC 2006 KOPIOWANIE I ROZPOWSZECHNIANIE ZABRONIONE MKS Produkty czerwiec 2006 Wersja dokumentu W dokumencie użyto obrazków zaczerpniętych

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest system operacyjny

1. Co to jest system operacyjny II Systemy operacyjne Dariusz Skibicki Wydział Inżynierii Mechanicznej Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy dariusz.skibicki(at)utp.edu.pl 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Warstwy systemu Windows 2000

Warstwy systemu Windows 2000 Warstwy systemu Windows 2000 Tryb użytkownika (User Mode) Tryb jądra (Kernel Mode) Tryb użytkownika (User Mode) Zarządzanie pamięcią wirtualną Cechy charakterystyczne systemu Windows XP: system bardzo

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne System plików

Systemy operacyjne System plików Systemy operacyjne System plików Dr inż. Dariusz Caban mailto:dariusz.caban@pwr.wroc.pl tel.: (071)320-2823 Pamięci o bezpośrednim dostępie powierzchnia/głowica sektor cylinder/ścieżka Przykłady: HDD,

Bardziej szczegółowo

dziennik Instrukcja obsługi

dziennik Instrukcja obsługi Ham Radio Deluxe dziennik Instrukcja obsługi Wg. Simon Brown, HB9DRV Tłumaczenie SP4JEU grudzień 22, 2008 Zawartość 3 Wprowadzenie 5 Po co... 5 Główne cechy... 5 baza danych 7 ODBC... 7 Który produkt

Bardziej szczegółowo

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Instalacja roli kontrolera domeny, Aby zainstalować rolę kontrolera domeny, należy uruchomić Zarządzenie tym serwerem, po czym wybrać przycisk

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu dreryk

Instalacja programu dreryk Program dla praktyki lekarskiej Instalacja programu dreryk Kontakt: serwis@dreryk.pl +48-42-2912121 www.dreryk.pl Copyright Ericpol Telecom sp. z o.o. 2006 Copyright Ericpol Telecom sp. z o.o. 1 System

Bardziej szczegółowo

Programowanie współbieżne i rozproszone

Programowanie współbieżne i rozproszone Programowanie współbieżne i rozproszone WYKŁAD 1 dr inż. Literatura ogólna Ben-Ari, M.: Podstawy programowania współbieżnego i rozproszonego. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa, 2009. Czech, Z.J:

Bardziej szczegółowo

Konfigurowanie Windows 8

Konfigurowanie Windows 8 Mike Halsey Andrew Bettany Egzamin 70-687 Konfigurowanie Windows 8 Przekład: Janusz Machowski APN Promise, Warszawa 2013 Spis treści Wprowadzenie.......................................................

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zasobami pamięci

Zarządzanie zasobami pamięci Zarządzanie zasobami pamięci System operacyjny wykonuje programy umieszczone w pamięci operacyjnej. W pamięci operacyjnej przechowywany jest obecnie wykonywany program (proces) oraz niezbędne dane. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA ADMINISTRATORA SYSTEMU INFORMATYCZNEGO POLSKI FADN

DOKUMENTACJA ADMINISTRATORA SYSTEMU INFORMATYCZNEGO POLSKI FADN Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - Państwowy Instytut Badawczy ul. Świętokrzyska 20 00 950 Warszawa 1 Skr. pocztowa 984 tel./faks: (48 22) 826 93 22, (48 22) 826 61 58 email: rachrol@fadn.pl

Bardziej szczegółowo

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania i zarządzania dyskami Odpowiedni podział dysku pozytywnie wpływa na działanie systemu. Prezentujemy 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania

Bardziej szczegółowo

Systemy GIS Systemy baz danych

Systemy GIS Systemy baz danych Systemy GIS Systemy baz danych Wykład nr 5 System baz danych Skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki Użytkownik ma do dyspozycji narzędzia do wykonywania różnych

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC Kancelaria Prawna.WEB - POMOC I Kancelaria Prawna.WEB Spis treści Część I Wprowadzenie 1 Część II Wymagania systemowe 1 Część III Instalacja KP.WEB 9 1 Konfiguracja... dostępu do dokumentów 11 Część IV

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o systemach plików.

Podstawowe wiadomości o systemach plików. Podstawowe wiadomości o systemach plików. Komputery mogą przechowywać informacje w kilku różnych postaciach fizycznych na różnych nośnikach i urządzeniach np. w postaci zapisów na dysku twardym, płytce

Bardziej szczegółowo

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22

3 Literatura. c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) ASK SP.06 Rok akad. 2011/2012 2 / 22 ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH struktury procesorów ASK SP.06 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 Maszyny wirtualne 2 3 Literatura c Dr inż. Ignacy

Bardziej szczegółowo

Struktury systemów operacyjnych

Struktury systemów operacyjnych Struktury systemów operacyjnych Składowe systemu. Usługi systemu operacyjnego. Wywołania systemowe. Programy systemowe. Struktura systemu. Maszyny wirtualne. Projektowanie i implementacja systemu. Generowanie

Bardziej szczegółowo

NIS/YP co to takiego?

NIS/YP co to takiego? NIS/YP co to takiego? NIS/YP Network Information System/Yellow Pages System centralizujący administrowanie systemami UNIX'owymi, bazujący na technologii RPC (Remote Procedure Call) i technologii klient/serwer,

Bardziej szczegółowo

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji Program Płatnik 10.01.001 Instrukcja instalacji S P I S T R E Ś C I 1. Wymagania sprzętowe programu Płatnik... 3 2. Wymagania systemowe programu... 3 3. Instalacja programu - bez serwera SQL... 4 4. Instalacja

Bardziej szczegółowo

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym

Plan. Wprowadzenie. Co to jest APEX? Wprowadzenie. Administracja obszarem roboczym 1 Wprowadzenie do środowiska Oracle APEX, obszary robocze, użytkownicy Wprowadzenie Plan Administracja obszarem roboczym 2 Wprowadzenie Co to jest APEX? Co to jest APEX? Architektura Środowisko Oracle

Bardziej szczegółowo

Instalacja aplikacji

Instalacja aplikacji 1 Instalacja aplikacji SERTUM... 2 1.1 Pobranie programu z Internetu... 2 1.2 Instalacja programu... 2 1.3 Logowanie... 3 2 Instalacja aplikacji RaportNet... 4 2.1 Pobranie programu z Internetu... 4 2.2

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dzień 1. I Wprowadzenie (wersja 0906) II Dostęp do danych bieżących specyfikacja OPC Data Access (wersja 0906) Kurs OPC S7

Spis treści. Dzień 1. I Wprowadzenie (wersja 0906) II Dostęp do danych bieżących specyfikacja OPC Data Access (wersja 0906) Kurs OPC S7 I Wprowadzenie (wersja 0906) Kurs OPC S7 Spis treści Dzień 1 I-3 O czym będziemy mówić? I-4 Typowe sytuacje I-5 Klasyczne podejście do komunikacji z urządzeniami automatyki I-6 Cechy podejścia dedykowanego

Bardziej szczegółowo

Produkcja by CTI. Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja

Produkcja by CTI. Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja Produkcja by CTI Proces instalacji, ważne informacje oraz konfiguracja Spis treści 1. Ważne informacje przed instalacją...3 2. Instalacja programu...4 3. Nawiązanie połączenia z serwerem SQL oraz z programem

Bardziej szczegółowo

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services Spis treści Podziękowania... xi Wprowadzenie... xiii Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services 1 Wprowadzenie do usług Reporting Services... 3 Platforma raportowania... 3 Cykl życia raportu...

Bardziej szczegółowo

Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle

Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle Serwery LDAP w środowisku produktów w Oracle 1 Mariusz Przybyszewski Uwierzytelnianie i autoryzacja Uwierzytelnienie to proces potwierdzania tożsamości, np. przez: Użytkownik/hasło certyfikat SSL inne

Bardziej szczegółowo

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Grzegorz Trześniewski kl 1Tia 26.05.08r. Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Prof. Artur Rudnicki Uruchamiianiie ii zamykaniie Należy monitorować oprogramowanie ładowane podczas uruchamiania

Bardziej szczegółowo

Na chwilę obecną biblioteka ElzabObsluga.dll współpracuje tylko ze sprawdzarkami RSowymi.

Na chwilę obecną biblioteka ElzabObsluga.dll współpracuje tylko ze sprawdzarkami RSowymi. Instrucja wdrożenia biblioteki ElzabObsluga.dll Wymagane wersje: ihurt 6.3 ElzabObsluga.dll 6.1.0.0 KhAutomat 6.3.0.0 Schemat blokowy: Na chwilę obecną biblioteka ElzabObsluga.dll współpracuje tylko ze

Bardziej szczegółowo

ActiveXperts SMS Messaging Server

ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server to oprogramowanie typu framework dedykowane wysyłaniu, odbieraniu oraz przetwarzaniu wiadomości SMS i e-mail, a także tworzeniu własnych

Bardziej szczegółowo

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Organizacja ISO opracowała Model Referencyjny Połączonych Systemów Otwartych (model OSI RM - Open System Interconection Reference Model) w celu ułatwienia realizacji otwartych

Bardziej szczegółowo

Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional

Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional Aby edytować atrybuty dostępu do plikow/ katalogow w systemie plików NTFS wpierw sprawdź czy jest Wyłączone proste udostępnianie czyli przejdź

Bardziej szczegółowo

Wstęp... ix. 1 Omówienie systemu Microsoft Windows Small Business Server 2008... 1

Wstęp... ix. 1 Omówienie systemu Microsoft Windows Small Business Server 2008... 1 Spis treści Wstęp... ix 1 Omówienie systemu Microsoft Windows Small Business Server 2008... 1 Składniki systemu Windows SBS 2008... 1 Windows Server 2008 Standard... 2 Exchange Server 2007 Standard...

Bardziej szczegółowo

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu Wprowadzenie Memeo Instant Backup pozwala w łatwy sposób chronić dane przed zagrożeniami cyfrowego świata. Aplikacja regularnie i automatycznie tworzy kopie zapasowe ważnych plików znajdujących się na

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja

Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja SZARP http://www.szarp.org Synchronizator plików (SSC) - dokumentacja Wersja pliku: $Id: ssc.sgml 4420 2007-09-18 11:19:02Z schylek$ > 1. Witamy w programie SSC Synchronizator plików (SZARP Sync Client,

Bardziej szczegółowo