Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie oceny zagrożenia i ryzyka zawodowego pracowników narażonych na benzen.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie oceny zagrożenia i ryzyka zawodowego pracowników narażonych na benzen."

Transkrypt

1 Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie oceny zagrożenia i ryzyka zawodowego pracowników narażonych na benzen. Monika Bobkiewicz Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu Podstawa działania: Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985 r. (tekst jednolity z dnia 31 sierpnia 2011r. Dz. U. Nr 212, poz. 1263) Zakres działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej: realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego poprzez sprawowanie zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego, prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, prowadzenie działalności oświatowo - zdrowotnej. prowadzenie nadzoru bieżącego nad warunkami higieny pracy w zakładach poprzez: kontrolę spełnienia przez pracodawców przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności kontrolę utrzymania należytego stanu higienicznego zakładów pracy, warunków zdrowotnych środowiska pracy celem zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy. Podstawa egzekwowania obowiązków: Ustawa Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 141 tekst jednolity z dnia 23 grudnia 1997 r.) Dział dziesiąty. Bezpieczeństwo i higiena pracy. Przepisy wykonawcze do Kodeksu Pracy: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. 2012, poz.890),rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy z dnia 2 lutego 2011 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 166),Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy z dnia 29 listopada 2002 r. (Dz. U. Nr 217, poz. 183 z późn. zmianami), Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych z dnia 30 grudnia 2004 r. (Dz. U. 2005, Nr 11, poz. 86). Występowanie zawodowego narażenia na benzen W zakładach wykorzystujących benzen w produkcji: w przemyśle chemicznym jako produkt wyjściowy w syntezie organicznej, w procesie ekstrakcji tłuszczów i olejów roślinnych. W zakładach produkujących benzen: w petrochemiach, w koksowniach. W zakładach stosujących związki chemiczne zanieczyszczone benzenem: w zakładach produkujących farby i lakiery,

2 w przemyśle tworzyw sztucznych, w przemyśle gumowym. W powyższych branżach benzen stanowi zanieczyszczenie rozcieńczalników do farb poliwinylowych i chlorokauczukowych, lakierów poliuretanowych, ftalowych i poliwinylowych, benzyny ekstrakcyjnej i toluenu technicznego. Narażenie zawodowe na benzen drogi wchłaniania wchłanianie poprzez układ oddechowy stanowi dominującą drogę narażenia (np. wchłanianie par benzenu w płucach wynosi 62 75%, gdy stężenie benzenu w powietrzu wynosi mg/m 3 ), mniejsze wchłanianie drogą przez skórę - 1% ilości wchłoniętej przez drogi oddechowe. Narażenia na duże stężenia benzenu występują w sytuacjach awaryjnych. Skutkiem takiego narażenia jest zatrucie ostre. Objawy zatrucia ostrego: początkowo euforia, pobudzenie psychoruchowe, drżenie mięśniowe, bóle i zawroty głowy, następnie zamroczenie, utrata świadomości, zaburzenia oddechu i krążenia (migotanie komór), uszkodzenie narządów wewnętrznych. Następstwa zatrucia ostrego: zaburzenia psychiczne, w cięższych przypadkach uszkodzenie OUN, zmiany w obrazie morfologicznym krwi obwodowej w następstwie uszkodzenia szpiku kostnego, śmierć w wyniku obrzęku płuc i mózgu lub zmian martwiczych w wątrobie i nerkach. Skutki zatrucia przewlekłego: uszkodzenie szpiku kostnego, skaza krwotoczna, zmniejszenie liczby białych krwinek (leukopenia), niedokrwistość, małopłytkowość, białaczka. Wyniki badań epidemiologicznych skutków narażenia zawodowego na benzen (wg IMP w Łodzi Wytyczne szacowania ryzyka zdrowotnego dla czynników rakotwórczych, zeszyt 12, 2001) U 8 z 35 obserwowanych pracowników, narażonych na benzen o stężeniu 6,4 mg/m 3, zaobserwowano niedokrwistość. U 27 obraz krwi był normalny. U 51 osób z 217 badanych, pracujących w narażeniu na benzen o poziomie mg/m 3 i okresowo 672 mg/m 3 zaobserwowano zaburzenia w obrazie krwi (małopłytkowość, leukopenię). Zmiany wystąpiły w okresie od 4 miesięcy do 17 lat trwania narażenia. Praca w narażeniu na benzen o poziomie mg/m 3 spowodowała u 6 na 33 narażonych pracowników zachorowanie na białaczkę szpikową. Zaobserwowano również małopłytkowość u 28 pracowników, anemię u 14. Obserwację prowadzono przez 15 lat. U 24 pracowników na 201 obserwowanych, narażonych średnio 9 lat na benzen o stężeniu mg/m 3 stwierdzono białaczki. U 107 na 147 osób obserwowanych przez ok. 10 lat, pracujących w narażeniu na benzen o poziomie ok.1280 mg/m 3, zaobserwowano zaburzenia w obrazie krwi obwodowej. Najczęściej była to małopłytkowość, obniżenie poziomu hemoglobiny i liczby leukocytów we krwi. Potwierdzono, że skutkiem przewlekłego narażenia na benzen są charakterystyczne zmiany we krwi.

3 Udowodniono działanie rakotwórcze benzenu. Stwierdzono, że wywołuje białaczkę szpikową i limfatyczną. Ryzyko wystąpienia zmian w stanie zdrowia pracowników było tym wyższe im większy był pozom narażenia i dłuższy czas narażenia. Stwierdzono istnienie nadwyżki umieralności z powodu białaczki u pracowników narażonych na mieszaniny rozpuszczalników w przemyśle gumowym. Badania nie dostarczyły bezpośrednich dowodów pomiędzy stwierdzoną podwyższoną umieralnością z powodu nowotworów tkanki limfatycznej i układu krwiotwórczego a narażeniem na benzen wśród pracowników rafinerii i przetwórstwa ropy naftowej. Wykazano genotoksyczność benzenu u ludzi zawodowo narażonych, stwierdzano aberracje chromosomowe w limfocytach krwi obwodowej. Klasyfikacja benzenu zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin CLP Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia: H 225 Wysoce łatwopalna ciecz i pary. H 350 Może powodować raka (dowody opierają się na danych dotyczących ludzi) rakotwórczy kat.1a. H 340 Może powodować wady genetyczne - mutagenny kat.1 B. H 372 Powoduje uszkodzenie narządów poprzez długotrwałe lub powtarzane narażenie. Klasyfikacja benzenu zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin CLP H 304 Połknięcie i dostanie się przez drogi oddechowe może grozić śmiercią H 319 Działa drażniąco na oczy H 315 Działa drażniąco na skórę Dane epidemiologiczne dotyczące liczby narażonych pracowników Liczba narażonych pracowników w Polsce w 2010r. (dane z Centralnego Rejestru Czynników Rakotwórczych): W 2010r. zgłoszono 9861 osób narażonych na benzen, w tym 3413 kobiet. Zgłoszenia dokonało 789 zakładów pracy. Ponadto zgłoszono 2657 narażonych na benzynę zawierającą benzen, w tym 1000 kobiet. Zgłoszenia dokonało 315 zakładów pracy. Dane epidemiologiczne dotyczące liczby pracowników narażonych na benzen w woj. opolskim (Dane za 2011r. z rejestru prowadzonego przez WSSE w Opolu): W kontakcie z benzenem pracowało 775 osób, w tym 72 kobiety. Zgłoszenia dokonały 4 zakłady pracy. W kontakcie z benzyną zawierającą benzen pracowało 17 pracowników w 2 zakładach pracy. Najwyższe dopuszczalne stężenie benzenu na stanowiskach pracy Poziom obowiązującego normatywu ustala Międzyresortowa Komisja do Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla zdrowia w Środowisku Pracy.

4 W 2000 r. Komisja zaproponowała obniżenie normatywu higienicznego benzenu do poziomu 1,6 mg/m 3 (ryzyko wystąpienia białaczki po narażeniu na benzen o tym stężeniu jest zawarte w zakresie 6,6 x ,4 x 10-3 ). Poprzednio obowiązujący normatyw wynosił 10 mg/m 3 (ryzyko białaczki na poziomie wynosiło 1,47 x 10-2 co odpowiadało ok. 15 przypadkom białaczki wśród 1 tyś. narażonych zawodowo na poziomie NDS przez 40 lat). Obowiązujący NDS 1,6 mg/m 3 : najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w Kodeksie pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń. Ze względu na charakter efektu krytycznego nie ustala się wartości NDSCh. Dopuszczalne stężenie w materiale biologicznym Dopuszczalne stężenie w materiale biologicznym DSB jest to najwyższy dopuszczalny poziom określonego czynnika lub jego metabolitu w odpowiednim materiale biologicznym lub najwyższa dopuszczalna wartość odpowiedniego wskaźnika, określającego oddziaływanie czynnika chemicznego na organizm. Materiałem biologicznym są w szczególności krew i mocz pobrane od pracowników. Zgodnie z zaleceniami Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi za wartość DSB przyjęto dla benzenu poziom kwasu S-fenylomerkapturowego w moczu. Pobór materiału do oznaczania powinien następować po zakończeniu zmiany roboczej. Obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez benzen I. Ocena poziomu narażenia Przeprowadzanie pomiarów stężenia benzenu w środowisku pracy z częstotliwością określoną w przepisach prawnych, przez akredytowane laboratorium, określenie poziomu ryzyka zawodowego poprzez porównanie wyników badań z normatywem higienicznym, minimalizacja poziomu narażenia, a w przypadku przekroczenia wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia, niezwłoczne podjęcie działań celem zlikwidowania przekroczeń. II. Ocena ryzyka zawodowego tj. prawdopodobieństwa wystąpienia potencjalnej szkody zdrowotnej w wyniku narażenia zawodowego. Ocena ryzyka musi uwzględniać: informacje dotyczące zagrożenia czynnikiem chemicznym oraz zaleceń jego bezpiecznego stosowania, w szczególności zawarte w karcie charakterystyki, informacje o rodzaju i czasie trwania narażenia, informacje o poziomie stężenia substancji w środowisku pracy, wartości stężeń markerów narażenia w materiale biologicznym i wyniki oceny stanu zdrowia pracowników, informacje o warunkach pracy z uwzględnieniem ilości benzenu. III. Ograniczanie do minimum ryzyka zawodowego. ograniczenie ilości uwalnianego benzenu do środowiska pracy poprzez właściwe projektowanie procesów pracy i kontrolę techniczną szczelność instalacji, stosowanie urządzeń i sprzętu przystosowanego do pracy z benzenem i zapewniającego bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników,

5 zmniejszanie do minimum liczby pracowników narażonych, redukcja czasu i poziomu narażenia, egzekwowanie przestrzegania przez pracowników instrukcji bezpiecznej pracy. IV. Ograniczeniu do minimum narażenia poprzez: systematyczne kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem organizacji procesów pracy, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych, ustalenie sposobów rejestracji nieprawidłowości i metod ich usuwania, stosowanie środków ochrony zbiorowej u źródła powstawania zagrożenia, takich jak na przykład odpowiednia wentylacja i odpowiednie działania organizacyjne, stosowanie środków ochrony indywidualnej. V. Dobór odpowiednich środków ochrony indywidualnej, uwzględniających: stężenia substancji na danym stanowisku pracy, czasu narażenia, czynności wykonywanych przez pracownika, zaleceń podanych przez producenta środka ochrony indywidualnej i ubrania robocze. VI. Zbieranie informacji o narażonych pracownikach. prowadzenie rejestru prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z czynnikiem rakotwórczym, prowadzenie rejestru pracowników narażonych na benzen. przekazywanie do Państwowej Inspekcji Sanitarnej informacji na temat liczby pracowników narażonych, stanowisk pracy, poziomu narażenia, podejmowanych działań ograniczających wielkość narażenia. VII. Szkolenie pracowników w zakresie: informowania o ryzyku dla zdrowia jakie wynika z oceny narażenia zawodowego, wymagań higienicznych, jakie powinny być spełnione w celu ograniczania narażenia, konieczności używania ochron indywidualnych i odzieży ochronnej, działań zapobiegających wypadkom i zachowania w sytuacjach awaryjnych. VIII. Badania lekarskie profilaktyczne. kierowanie na badania lekarskie profilaktyczne (wstępne, okresowe i kontrolne), przekazywanie lekarzowi sprawującemu profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami informacji na temat rodzaju i wielkości narażenia, biologiczne monitorowanie narażenia. IX. Inne działania informowanie pracowników o ryzyku zawodowym i o wynikach badań środowiskowych wyznaczanie obszarów zagrożenia i zaopatrzenie ich w znaki ostrzegawcze, zakaz palenia papierosów w miejscach pracy zapewnienie miejsc do spożywania posiłków potwierdzenie przez lekarza o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy W latach nie stwierdzono w woj. opolskim chorób zawodowych spowodowanych narażeniem na benzen. Monika Bobkiewicz

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 września 2016 r. Poz. 1488 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 9 września 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE PRAC W KONTAKCIE Z AZBESTEM

INFORMACJE DOTYCZĄCE PRAC W KONTAKCIE Z AZBESTEM PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W GRODZISKU MAZ. POWIATOWA STACJA SANITARNO - EPIDEMIOLOGICZNA W GRODZISKU MAZ. ul. Żwirki i Wigury 10, 05-825 Grodzisk Mazowiecki, e-mail: grodzisk@psse.waw.pl

Bardziej szczegółowo

SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA

SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA Szkoły Ponadgimnazjalne Moduł III Foliogram 41. KULTURA BEZPIECZEŃSTWA SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA Substancje chemiczne ze względu na zagrożenia dla zdrowia i/lub środowiska dzielimy na:

Bardziej szczegółowo

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników narażonych na występowanie szkodliwych czynników chemicznych Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Ryzyko zawodowe stwarzane

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim

Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim Kędzierzyn-Koźle, 20 września 2012 Wojciech Redelbach C6H6 + KK = CA? Benzen

Bardziej szczegółowo

Wioletta Buczak-Zeuschner. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie

Wioletta Buczak-Zeuschner. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie Choroby zawodowe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi w aspekcie zmian wykazów substancji, mieszanin, czynników i procesów technologicznych

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE BADAŃ I POMIARÓW CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY

INFORMACJE DOTYCZĄCE BADAŃ I POMIARÓW CZYNNIKÓW SZKODLIWYCH DLA ZDROWIA W ŚRODOWISKU PRACY PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W GRODZISKU MAZ. POWIATOWA STACJA SANITARNO - EPIDEMIOLOGICZNA W GRODZISKU MAZ. ul. Żwirki i Wigury 10, 05-825 Grodzisk Mazowiecki, e-mail: grodzisk@psse.waw.pl

Bardziej szczegółowo

W Z Ó R. lub. wpisać tylko tego adresata, do którego kierowane jest pismo, 2. pracodawca sam decyduje, czy pismu nadaje znak, 3

W Z Ó R. lub. wpisać tylko tego adresata, do którego kierowane jest pismo, 2. pracodawca sam decyduje, czy pismu nadaje znak, 3 W Z Ó R., dnia.. Miejscowość. Pieczęć nagłówkowa z nr Regon Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna ul. Mickiewicza 1 45-367 Opole lub Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Opolu

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy. Rozdział VI Profilaktyczna ochrona zdrowia

DZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy. Rozdział VI Profilaktyczna ochrona zdrowia Stan na 01.04.2015 DZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy Rozdział VI Profilaktyczna ochrona zdrowia Art. 226. [Dokumentacja i informacja o ryzyku zawodowym] Pracodawca: 1) ocenia i dokumentuje

Bardziej szczegółowo

Dz.U zm. Dz.U

Dz.U zm. Dz.U Dz.U.04.280.2771 2005.09.08 zm. Dz.U.05.160.1356 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE PRAC W NARAŻENIU / KONTAKCIE NA CZYNNIK RAKOTWÓRCZY I/LUB MUTAGENNY

INFORMACJE DOTYCZĄCE PRAC W NARAŻENIU / KONTAKCIE NA CZYNNIK RAKOTWÓRCZY I/LUB MUTAGENNY PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W GRODZISKU MAZ. POWIATOWA STACJA SANITARNO - EPIDEMIOLOGICZNA W GRODZISKU MAZ. ul. Żwirki i Wigury 10, 05-825 Grodzisk Mazowiecki, e-mail: grodzisk@psse.waw.pl

Bardziej szczegółowo

Ryzyko zawodowe i czynniki. szkodliwe dla zdrowia

Ryzyko zawodowe i czynniki. szkodliwe dla zdrowia Ryzyko zawodowe i czynniki szkodliwe dla zdrowia 1 Pomiary i badania czynników szkodliwych dla zdrowia 2 Najważniejsze definicje Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) (NDS może określać stężenia: pyłów.)

Bardziej szczegółowo

Zwrot Znaczenie R1 Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami

Zwrot Znaczenie R1 Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami Zwrot Znaczenie R1 Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami zapłonu. R3 Skrajne zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia,

Bardziej szczegółowo

Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i

Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i Studia Podyplomowe EFEKTYWNE UŻYTKOWANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ w ramach projektu Śląsko-Małopolskie Centrum Kompetencji Zarządzania Energią Bezpieczeństwo i higiena pracy w energetyce Cz. 3 Jacek Przędzik

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANIANACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANIANACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANIANACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM I. CZĘŚĆ OGÓLNA A. DANE IDENTYFIKACYJNE 1. Nazwa pracodawcy:

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka zawodowegoto proste! Copyright by Zdzisław Wiszniewski

Ocena ryzyka zawodowegoto proste! Copyright by Zdzisław Wiszniewski Ocena ryzyka zawodowegoto proste! 1. Ryzyko zawodowe narzędzie do poprawy warunków pracy Kodeks pracy: 1991 r. - art. 215 1996 r. - art. 226, 227, 237 11a Pracodawca: ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe

Bardziej szczegółowo

WZÓR INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

WZÓR INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM WZÓR INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM I CZĘŚĆ OGÓLNA A. DANE IDENTYFIKACYJNE 1. Nazwa pracodawcy:.........

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Sanitarna. Wrocław, 18 19 września 2014 roku

Państwowa Inspekcja Sanitarna. Wrocław, 18 19 września 2014 roku Państwowa Inspekcja Sanitarna Wrocław, 18 19 września 2014 roku Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 2 Kompetencje Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustawa z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej

Bardziej szczegółowo

Substancje i mieszaniny niebezpieczne w miejscu pracy

Substancje i mieszaniny niebezpieczne w miejscu pracy Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy Światowy Dzień Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych Substancje i mieszaniny niebezpieczne w miejscu pracy mgr inż. Anna Dynia Oddział Higieny

Bardziej szczegółowo

Występowanie szkodliwych czynników biologicznych w środowisku pracy

Występowanie szkodliwych czynników biologicznych w środowisku pracy Występowanie szkodliwych czynników biologicznych w środowisku pracy W środowisku pracy mogą występować niepożądane czynniki mające bezpośredni wpływ na zdrowie i życie pracowników zatrudnionych w pośrednim

Bardziej szczegółowo

Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r.

Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. Wymagania przepisów dotyczące stosowania czynników szkodliwych dla zdrowia (W10) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. Rodzaje czynników szkodliwych dla zdrowia Fizyczne: Hałas; Wibracja;

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza W Rzeszowie al. Powstańców Warszawy 6 WYDZIAŁ CHEMICZNY INSTRUKCJA BEZPIECZEŃSTWA

POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza W Rzeszowie al. Powstańców Warszawy 6 WYDZIAŁ CHEMICZNY INSTRUKCJA BEZPIECZEŃSTWA POLITECHNIKA RZESZOWSKA im. Ignacego Łukasiewicza W Rzeszowie al. Powstańców Warszawy 6 WYDZIAŁ CHEMICZNY INSTRUKCJA BEZPIECZEŃSTWA przy magazynowaniu i stosowaniu materiałów stwarzających zagrożenie do

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem Laboratorium 2. Analiza ryzyka zawodowego z wykorzystaniem metody trzypunktowej

Zarządzanie bezpieczeństwem Laboratorium 2. Analiza ryzyka zawodowego z wykorzystaniem metody trzypunktowej Zarządzanie bezpieczeństwem Laboratorium 2. Analiza ryzyka zawodowego z wykorzystaniem metody trzypunktowej Szczecin 2013 1 Wprowadzenie Ryzyko zawodowe: prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń

Bardziej szczegółowo

TARBONUS. 17. Ryzyko zawodowe, jego analiza i ocena

TARBONUS. 17. Ryzyko zawodowe, jego analiza i ocena 17. Ryzyko zawodowe, jego analiza i ocena 17.1. Wiadomości ogólne Ryzyko zawodowe (rozporządzenie MPiPS z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bhp Dz. U. z 2003 r. poz. 1650 ze zm.) to

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM Załącznik nr 2 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 01.12.2004r. (Dz. U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.) INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY AKTY PRAWNE SAKCJA HIGIENY PRACY PSSE W LIPSKU NAZWA NUMER ZMIANY PODSTAWY PRAWNE Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2015 r., poz. 1412). Rozporządzenie Ministra Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Podział i oznakowanie substancji rakotwórczych i mutagennych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 (CLP)

Podział i oznakowanie substancji rakotwórczych i mutagennych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 (CLP) Podział i oznakowanie substancji rakotwórczych i mutagennych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 (CLP) Materiał opracowany przez Oddział Higieny Pracy Działu Nadzoru Sanitarnego Wojewódzkiej Stacji

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 24 lipca 2012 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 24 lipca 2012 r. R120890 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO Identyfikacja przedsiębiorstwa: Zakłady Chemiczne ANSER Sp. z o.o. Siedziba: Ul. J. Conrada 7, 01-922 Warszawa tel.: (022) 663 70 73 fax.: (022) 669 01 22

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie. Rozdział 1 Definicje

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie. Rozdział 1 Definicje Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr /2006 z dnia 2006r. INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie Rozdział 1 Definicje 1.

Bardziej szczegółowo

(Dz. U. z dnia 31 października 2005 r.)

(Dz. U. z dnia 31 października 2005 r.) Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy 1) z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia

Bardziej szczegółowo

... (oznaczenie pracodawcy) SKIEROWANIE NA BADANIA LEKARSKIE (wstępne/okresowe/kontrolne* ) ) ...

... (oznaczenie pracodawcy) SKIEROWANIE NA BADANIA LEKARSKIE (wstępne/okresowe/kontrolne* ) ) ... Załącznik nr 3 do umowy (oznaczenie pracodawcy) SKIEROWANIE NA BADANIA LEKARSKIE (wstępne/okresowe/kontrolne* ) ) Działając na podstawie art. 229 4a ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY

SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY dr inż. Joanna Zembrzuska Instytut Chemii i Elektrochemii Technicznej Zakład Chemii Ogólnej i Analitycznej Tel. 665 20 15 Pok. 105A lub 0.009A Joanna.Zembrzuska@put.poznan.pl Oznaczenia

Bardziej szczegółowo

Pismo Okólne Nr 2/2015 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 21 kwietnia 2015 r.

Pismo Okólne Nr 2/2015 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 21 kwietnia 2015 r. Pismo Okólne Nr 2/2015 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników Uniwersytetu Wrocławskiego Na podstawie art. 229 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych Załącznik nr 5 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych w Urzędzie Miejskim

Bardziej szczegółowo

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Z 2007, Nr 89, 3 13.04.2007 poz. 589ze zmianami)

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Z 2007, Nr 89, 3 13.04.2007 poz. 589ze zmianami) WYKAZ PRZEPISÓW Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTAWA I HIGIENY PRACY ORAZ BEZPIECZEŃSTWA PPOŻ DLA URZĘDU MIASTA PŁOCKA L.p. Nazwa aktu prawnego Z dnia: Uwagi 1 Ustawa Kodeks pracy (tekst jednolity - Dz. U. z 1998,

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania 02.02.2010 Wydanie : 3 Strona 1/5 KARTA CHARAKTERYSTYKI 1. Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikacja preparatu Nazwa handlowa : 1.2. Zastosowanie preparatu

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY

GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY Sprawozdanie z kontroli warunków pracy pracowników zatrudnionych w narażeniu na kwas siarkowy, przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną w okresie od stycznia do

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO PRACY W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH W ŚWIETLE AKTUALNIE OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW

ŚRODOWISKO PRACY W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH W ŚWIETLE AKTUALNIE OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW Nr 113 Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej Nr 113 Studia i Materiały Nr 31 2005 Zbigniew NĘDZA bezpieczeństwo pracy, środowisko pracy ŚRODOWISKO PRACY W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH W ŚWIETLE

Bardziej szczegółowo

Jakie jest jego znaczenie? Przykładowe zwroty określające środki ostrożności Jakie jest jego znaczenie?

Jakie jest jego znaczenie? Przykładowe zwroty określające środki ostrożności Jakie jest jego znaczenie? Zawiera gaz pod ciśnieniem; ogrzanie grozi wybuchem. Zawiera schłodzony gaz; może spowodować oparzenia kriogeniczne lub obrażenia. Chronić przed światłem słonecznym Nosić rękawice izolujące od zimna/maski

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 3 sierpnia 2012 r. Poz. 890 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 24 lipca 2012 r.

Warszawa, dnia 3 sierpnia 2012 r. Poz. 890 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 24 lipca 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 3 sierpnia 2012 r. Poz. 890 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 83/2006 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 19 czerwca 2006 r.

ZARZĄDZENIE Nr 83/2006 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 19 czerwca 2006 r. ZARZĄDZENIE Nr 83/2006 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 19 czerwca 2006 r. w sprawie zasad przyznawania pracownikom Uniwersytetu Wrocławskiego dodatków za prace wykonywane w warunkach szkodliwych

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO

ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO ORGANIZACJA DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO Lista pytań kontrolnych dla specjalisty zewnętrznego ds. bhp lub oceniającego jego pracę pracodawcy Przedstawiona lista dotyczy podstawowych zagadnień

Bardziej szczegółowo

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego Podstawowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla użytkowników urządzeń wytwarzających pole i promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie częstotliwości 0-300 GHz. Podstawy prawne krajowe uregulowania

Bardziej szczegółowo

Halina Wojciechowska-Piskorska BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY PRZY PRZETWÓRSTWIE TWORZYW SZTUCZNYCH

Halina Wojciechowska-Piskorska BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY PRZY PRZETWÓRSTWIE TWORZYW SZTUCZNYCH Halina Wojciechowska-Piskorska BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY PRZY PRZETWÓRSTWIE TWORZYW SZTUCZNYCH Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2013 Spis treœci Wprowadzenie.......................................

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 lipca 2016 r. Poz OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 11 lipca 2016 r.

Warszawa, dnia 27 lipca 2016 r. Poz OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA. z dnia 11 lipca 2016 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 lipca 2016 r. Poz. 1117 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 lipca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy Światowy Dzień Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych

Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy Światowy Dzień Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych Światowy Dzień Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Pracy Światowy Dzień Ofiar Wypadków Przy Pracy i Chorób Zawodowych Narażenie na substancje chemiczne i ich mieszaniny w miejscu pracy omówienie wyników

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem Laboratorium 2. Analiza ryzyka zawodowego z wykorzystaniem metody trzypunktowej

Zarządzanie bezpieczeństwem Laboratorium 2. Analiza ryzyka zawodowego z wykorzystaniem metody trzypunktowej Zarządzanie bezpieczeństwem Laboratorium 2. Analiza ryzyka zawodowego z wykorzystaniem metody trzypunktowej Szczecin 2013 1 Wprowadzenie Ryzyko zawodowe: prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń

Bardziej szczegółowo

Zadania Organów Nadzoru w zakresie kontroli przestrzegania zapisów rozporządzenia REACH i przepisów krajowych

Zadania Organów Nadzoru w zakresie kontroli przestrzegania zapisów rozporządzenia REACH i przepisów krajowych Zadania Organów Nadzoru w zakresie kontroli przestrzegania zapisów rozporządzenia REACH i przepisów krajowych Anna Obuchowska Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Gdańsku Obowiązki wynikające

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu sanitarnego i sytuacji epidemiologicznej w powiecie świebodzińskim. Higiena Pracy 5. STAN ŚRODOWISKA PRACY

Ocena stanu sanitarnego i sytuacji epidemiologicznej w powiecie świebodzińskim. Higiena Pracy 5. STAN ŚRODOWISKA PRACY 5. STAN ŚRODOWISKA PRACY NADZÓR BIEŻĄCY NAD ZAKŁADAMI PRACY. W rejestrze PSSE w Świebodzinie znajduje się 122 zakłady zatrudniające 8 238 pracowników. W 2008 r. nadzorem bieżącym objęto 73 zakłady pracy,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) Dz.U.2011.33.166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) (Dz. U. z dnia 16 lutego 2011 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WZÓR 03 INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

WZÓR 03 INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM WZÓR 03 Jako przykład wybrano STOLARNIĘ. Firma zatrudnia łącznie 6 ludzi, wszyscy mają kontakt z czynnikiem rakotwórczym / mutagennym (6 panów). Są oni zatrudnieni na stanowisku pracy nazwanym STOLARZ

Bardziej szczegółowo

WZÓR 01. Patrz rozporządzenie 1272/2008 CLP tab. 3.1 https://clp.gov.pl/clp/pl/akty-prawne/

WZÓR 01. Patrz rozporządzenie 1272/2008 CLP tab. 3.1 https://clp.gov.pl/clp/pl/akty-prawne/ WZÓR 01 Jako przykład wybrano Galwanizernię. Firma zatrudnia łącznie 10 ludzi, ale kontakt z czynnikiem rakotwórczym / mutagennym ma tylko 2 pracowników (2 panów). Są oni zatrudnieni na stanowiskach pracy

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i oznakowanie zgodne z rozporządzeniem 1272/2008/WE (CLP) zagrożenia dla zdrowia

Klasyfikacja i oznakowanie zgodne z rozporządzeniem 1272/2008/WE (CLP) zagrożenia dla zdrowia Klasyfikacja i oznakowanie zgodne z rozporządzeniem 1272/2008/WE (CLP) zagrożenia dla zdrowia Dr inż. Dorota Dominiak Sosnowiec, 17 listopada 2010 r. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)

Bardziej szczegółowo

Strona 1/6 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. Clear Dry HD

Strona 1/6 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. Clear Dry HD Strona 1/6 Producent: Ecolab N.V. Havenlaan 4 Ravenshout Bed. 4 210 B-3980 Tessenderlo Tel: ++32/13670511 Tel. Awaryjny: ++32/70245245 Importer: ECOLAB Sp.zo.o. ul. Kalwaryjska 69 30-504 Kraków tel: 12/2616100

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE WSTĘPNE BHP

SZKOLENIE WSTĘPNE BHP SZKOLENIE WSTĘPNE BHP Spis treści Prawo pracy i BHP, obowiązki, odpowiedzialność Ochrona przed zagrożeniami Pierwsza pomoc przedmedyczna Zagrożenia pożarowe, zasady obsługi środków gaśniczych, ewakuacja

Bardziej szczegółowo

Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy.

Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy, System prawny ochrony pracy, System organizacyjny ochrony pracy. Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP) to zespół warunków oraz czynników (organizacyjnych, technicznych,

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny Sposób postępowania w przypadku stwierdzenia, że w protokołach pomiarów środowiska pracy przeprowadzonych przez laboratorium akredytowane występują błędy;

Bardziej szczegółowo

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480 Zwroty R R1 - Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 - Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami zapłonu. R3 - Skrajne zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia,

Bardziej szczegółowo

Wykaz aktów prawnych w zakresie nadzoru higieny pracy

Wykaz aktów prawnych w zakresie nadzoru higieny pracy Wykaz aktów prawnych w zakresie nadzoru higieny pracy I. PRZEPISY O INSPEKCJI SANITARNEJ 1. Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM Wzór druku INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM A. DANE IDENTYFIKACYJNE 1. Nazwa jednostki organizacyjnej:... 4. Adres

Bardziej szczegółowo

Laboratorium LAKMA SAT Sp. z o.o. Silikon L do luster KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU

Laboratorium LAKMA SAT Sp. z o.o. Silikon L do luster KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Data sporządzenia: 20.11.2000 Data aktualizacji: 21.11.2008 1.IDENTYFIKACJA PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Nazwa wyrobu: Zastosowanie: Preparat do klejenia luster

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: LOGISTYKA W PROCESACH PRODUKCJI. Klasa 1 TLS. Opracował: Dariusz Troka. Kościerzyna rok szkolny 2015/2016. L.p. Moduł-dział.

Przedmiot: LOGISTYKA W PROCESACH PRODUKCJI. Klasa 1 TLS. Opracował: Dariusz Troka. Kościerzyna rok szkolny 2015/2016. L.p. Moduł-dział. Przedmiot: LOGISTYKA W PROCESACH PRODUKCJI Klasa TLS Opracował: Dariusz Troka Kościerzyna rok szkolny 205/206 L.p. Moduł-dział Lp. godz. Zakres treści Moduł I Lekcja organizacyjna Zapoznanie z programem

Bardziej szczegółowo

KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU

KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU Data aktualizacji : 30-04-2004 wersja 2 1. IDENTYFIKACJA WYROBU Nazwa produktu: AG 705 - grunt pod tynki akrylowe. Producent: Farby KABE Polska Sp. z o.o., ul.śląska 88, 40-742

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWEM I HIGIENĄ PRACY

BEZPIECZEŃSTWEM I HIGIENĄ PRACY Wykład 12. ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM I HIGIENĄ PRACY 1 1. Podstawy prawne zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy: Podstawą regulacji w UE jest Dyrektywa Ramowa o ochronie pracowników przed szkodliwym

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 24 lipca 2012 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 24 lipca 2012 r. Dz.U.2012.890 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym

Bardziej szczegółowo

13. Profilaktyczne badania lekarskie

13. Profilaktyczne badania lekarskie 13. Profilaktyczne badania lekarskie 13.1. Informacje ogólne 13.2. Zakres i częstotliwość badań profilaktycznych 13.3. Zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej 13.4. Upoważnienie do badań profilaktycznych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr /2005 Z dnia 2005 r. INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie 1. DEFINICJE. 1) RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje: LexPolonica nr 2461011. Stan prawny 2014-01-12 Dz.U.2011.33.166 (R) Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji przeprowadzania badań lekarskich pracowników oraz osób przyjmowanych do pracy w PK w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej

Zasady organizacji przeprowadzania badań lekarskich pracowników oraz osób przyjmowanych do pracy w PK w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej Załącznik do Zarządzenia nr 19 Rektora PK z dnia 16 kwietnia 2015 r. Zasady organizacji przeprowadzania badań lekarskich pracowników oraz osób przyjmowanych do pracy w PK w ramach profilaktycznej opieki

Bardziej szczegółowo

P R O T O K Ó Ł kontroli sanitarnej

P R O T O K Ó Ł kontroli sanitarnej PAŃSTWOWY INSPEKTOR SANITARNY MSWiA na obszarze woj. zachodniopomorskiego 70-215 Szczecin ul. 3-go Maja 25/27 Wałcz, dnia 25 kwietnia 2012 r. tel./fax. 091 43 40 Znak sprawy: ZPM 1943 / 34 S /31 / JDz

Bardziej szczegółowo

PILWAR S. Strona 1 z 5. Edycja 1 Data aktualizacji: - Data sporządzenia: 16.03.2009. 1. Identyfikacja preparatu. Identyfikacja producenta.

PILWAR S. Strona 1 z 5. Edycja 1 Data aktualizacji: - Data sporządzenia: 16.03.2009. 1. Identyfikacja preparatu. Identyfikacja producenta. Strona 1 z 5 1. Identyfikacja preparatu. Identyfikacja producenta. 1.1. Identyfikacja preparatu 1.2. Zastosowanie preparatu Emulsja antyadhezyjna, wodoodporna, stosowana w produkcji płyt pilśniowych twardych,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY

DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY DZIAŁ DZIESIĄTY BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy Art. 207. 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. 2. Pracodawca

Bardziej szczegółowo

ORZECZENIE LEKARSKIE nr.../(rok) wydane na podstawie skierowania na badania lekarskie z dnia.

ORZECZENIE LEKARSKIE nr.../(rok) wydane na podstawie skierowania na badania lekarskie z dnia. Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2015 r. (poz..) Załącznik nr 1 Wzór... (oznaczenie podmiotu przeprowadzającego badanie lekarskie) Rodzaj badania lekarskiego wstępne/okresowe/kontrolne

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Gryficach działa na podstawie:

Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Gryficach działa na podstawie: Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Gryficach działa na podstawie: Ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. Nr 212, poz. 1263 z póź. zm.) wraz z aktami

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH Lp. 1. Temat szkolenia Regulacje prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy: a) aktualne przepisy (z uwzględnieniem zmian),

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy

Szkolenie okresowe - OSP. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy Istota bezpieczeństwa i higieny pracy 1 BEZPIECZEŃSTWO stan niezagrożenia lub spokoju To stan powodujący zarówno poczucie braku zagrożenia jak i jego rzeczywisty brak. Bezpieczeństwo i higiena pracy ma

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO. dr inż. Zofia Pawłowska

OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO. dr inż. Zofia Pawłowska OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO dr inż. Zofia Pawłowska 1. Wymagania dotyczące oceny ryzyka zawodowego 2. Podstawowe zasady skutecznej oceny i ograniczania ryzyka zawodowego 3. Podstawowe problemy przy wdrażaniu

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO EMOLAK

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO EMOLAK STRONA 1 z 6 1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Nazwa i adres producenta: Invest Park HAJDUKI Sp. z o.o.,, Tel: 032/245-00/77 Fax: 032/ 245-00-77 Nazwa handlowa: Zastosowanie:

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 1 Zranienia i zakłucia przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia na stanowisku pracy i dobór środków ochrony indywidualnej ochrona oczu (cz. 1)

Zagrożenia na stanowisku pracy i dobór środków ochrony indywidualnej ochrona oczu (cz. 1) Zagrożenia na stanowisku pracy i dobór środków ochrony indywidualnej ochrona oczu (cz. 1) Źródła i rodzaje zagrożeń oczu Najczęstsze źródła i rodzaje zagrożeń oczu, które występują na stanowisku pracy.

Bardziej szczegółowo

4. Zadania wymienione w ust. 1, Rektor realizuje przy pomocy Prorektora do spraw Ogólnych, Dziekanów i Kanclerza.

4. Zadania wymienione w ust. 1, Rektor realizuje przy pomocy Prorektora do spraw Ogólnych, Dziekanów i Kanclerza. ROZDZIAŁ VIII BEZPIECZEŃSTWO I HIGIENA PRACY 61 1. Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego zapewnia pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY ZARZĄDZANIA PRODUKTEM ISOPA. Walk the Talk. Dichlorometan

PROGRAMY ZARZĄDZANIA PRODUKTEM ISOPA. Walk the Talk. Dichlorometan PROGRAMY ZARZĄDZANIA PRODUKTEM ISOPA Walk the Talk Dichlorometan 1 Etykieta informacyjna: dichlorometan CLP DSD Hasło ostrzegawcze: Ostrzeżenie Zwroty wskazujące zagrożenie H315 Działa drażniąco na skórę

Bardziej szczegółowo

Czynniki niebezpieczne (urazowe) to takie czynniki, które działając na człowieka i mogą spowodować uraz (wypadek przy pracy).

Czynniki niebezpieczne (urazowe) to takie czynniki, które działając na człowieka i mogą spowodować uraz (wypadek przy pracy). Identyfikacja, analiza i ocena zagrożeń czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, uciążliwymi i niebezpiecznymi oraz ocena ryzyka związanego z tymi zagrożeniami mgr Adam Błęka Czynniki niebezpieczne (urazowe)

Bardziej szczegółowo

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Podstawowe obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Obowiązki zawarte w Kodeksie Pracy. Pracodawca ponosi odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 czerwca 2013 r. Poz. 696 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA MAŁEJ CHEMII W ZAKŁADZIE Z PUNKTU WIDZENIA SŁUŻBY BHP. Adam Chodyniecki

PROBLEMATYKA MAŁEJ CHEMII W ZAKŁADZIE Z PUNKTU WIDZENIA SŁUŻBY BHP. Adam Chodyniecki PROBLEMATYKA MAŁEJ CHEMII W ZAKŁADZIE Z PUNKTU WIDZENIA SŁUŻBY BHP Adam Chodyniecki PODSTAWY PRAWNE Rozporządzenie Min. Zdr. z 30.12.2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA NA TEMAT ŚRODKÓW BEZPIECZEŃSTWA I SPOSOBU POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA POWAŻNEJ AWARII PRZEMYSŁOWEJ

INFORMACJA NA TEMAT ŚRODKÓW BEZPIECZEŃSTWA I SPOSOBU POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA POWAŻNEJ AWARII PRZEMYSŁOWEJ INFORMACJA NA TEMAT ŚRODKÓW BEZPIECZEŃSTWA I SPOSOBU POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA POWAŻNEJ AWARII PRZEMYSŁOWEJ 1. Oznaczenie prowadzącego zakład oraz adres Prowadzący zakład: LOTOS Terminale S.A.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie.

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka proces analizowania ryzyka zawodowego i wyznaczania jego dopuszczalności [PN- N-18002:2011].

Ocena ryzyka proces analizowania ryzyka zawodowego i wyznaczania jego dopuszczalności [PN- N-18002:2011]. Dokumenty związane 5. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity z 2004 r. Dz.U. Nr 204 poz. 2087 z późniejszymi zmianami). 6. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i wczesnego wykrywania zatrucia benzenem

Program profilaktyki i wczesnego wykrywania zatrucia benzenem Załącznik Załącznik nr 16 do Programu Ochrony Zdrowia na lata 2014-2016 Program profilaktyki i wczesnego wykrywania zatrucia benzenem 2016 rok Wydział Polityki Mieszkaniowej, Spraw Socjalnych i Zdrowia

Bardziej szczegółowo

BHP na stanowiskach pracy. Regulacje prawne

BHP na stanowiskach pracy. Regulacje prawne BHP na stanowiskach pracy Regulacje prawne Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26.09.1997 r. Rozporządzenie określa ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna praca z rozpuszczalnikami Praktyki bezpiecznej pracy poradnik

Bezpieczna praca z rozpuszczalnikami Praktyki bezpiecznej pracy poradnik Bezpieczna praca z rozpuszczalnikami Praktyki bezpiecznej pracy poradnik Dokument ten został przetłumaczony i zaadoptowany za zgodą Health and Safety Executive (HSE), z oryginału opublikowanego przez ww.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O ZAGROŻENIACH SUBSTANCJAMI CHEMICZNYMI ĆWICZENIE 20

INFORMACJE O ZAGROŻENIACH SUBSTANCJAMI CHEMICZNYMI ĆWICZENIE 20 INFORMACJE O ZAGROŻENIACH SUBSTANCJAMI CHEMICZNYMI ĆWICZENIE 20 Wykaz substancji: 1. KMnO 4 2. 10% roztwór H 2 O 2 3. acetyloaceton 4. etanol 5. CH 3 COONa 6. Fe(NO 3 ) 3 9H 2 O 7. Co(NO 3 ) 2 6H 2 O 8.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R-5/2006 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 12 stycznia 2006 r.

Zarządzenie Nr R-5/2006 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 12 stycznia 2006 r. Zarządzenie Nr R-5/2006 Rektora Politechniki Lubelskiej w Lublinie z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie zasad przyznawania dodatków za pracę wykonywaną w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia.

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA HISTORYCZNYCH ZANIECZYSZCZEŃ POWIERZCHNI ZIEMI ORAZ OCEN STANU ŚRODOWISKA W ZADANIACH ADMINISTRACJI PAŃSTWOWEJ I SAMORZĄDOWEJ

PROBLEMATYKA HISTORYCZNYCH ZANIECZYSZCZEŃ POWIERZCHNI ZIEMI ORAZ OCEN STANU ŚRODOWISKA W ZADANIACH ADMINISTRACJI PAŃSTWOWEJ I SAMORZĄDOWEJ PROBLEMATYKA HISTORYCZNYCH ZANIECZYSZCZEŃ POWIERZCHNI ZIEMI ORAZ OCEN STANU ŚRODOWISKA W ZADANIACH ADMINISTRACJI PAŃSTWOWEJ I SAMORZĄDOWEJ dr Wojciech Wołkowicz mgr Dariusz Choromański - PIB PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym 1. Podstawowe pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy zna podstawowe pojęcia związane z

Bardziej szczegółowo