Nasza podróż z Zygmuntem Pniewskim do Brazylii, do wnętrza kamienia, do świata żab zielonych i rogalińskich dębów.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nasza podróż z Zygmuntem Pniewskim do Brazylii, do wnętrza kamienia, do świata żab zielonych i rogalińskich dębów."

Transkrypt

1 Nasza podróż z Zygmuntem Pniewskim do Brazylii, do wnętrza kamienia, do świata żab zielonych i rogalińskich dębów. Wywiad z Zygmuntem Pniewskim - transkrypcja. Hubert: Skąd wzięła się Pana pasja do fotografowania? Pozostała mi z czasów okupacji hitlerowskiej. Miałem wtedy 10 lat. Wiele osób już wtedy miało aparaty fotograficzne. Mój ojciec także fotografował, najczęściej wykonywał zdjęcia rodzinne. W czasie wojny Niemcy odbierali Polakom aparaty fotograficzne, ponieważ uważali, że mogą prowadzić działalność szpiegowską. Pewnego dnia, gdy ojciec był ze znajomymi w Ogrodzie Zoologicznym, trafił tam na łapankę. Niemcy odebrali mu wtedy aparat fotograficzny. Na szczęście w tym czasie w drogeriach ukazały się aparaty fotograficzne, które mógł kupić każdy Polak, nazywały się Sida. Taki aparat mam do dziś. Zacząłem robić nim zdjęcia i stwierdziłem, że to wspaniała sprawa, kiedy można dokumentować rzeczywistość. Tak zaczęła się moja pasja do fotografowania. Początkowo robiłem zdjęcia rodzinie, ale gdy wojna się skończyła, mój dalszy wujek, który był fotografem, zachęcał mnie do robienia zdjęć i pożyczał mi swój aparat. Fotografowałem zwierzęta, choć to nie jest wcale łatwe, ponieważ człowieka do fotografii można odpowiednio ustawić, a ze zwierzętami nie jest taka łatwa sprawa. Umiejętności fotograficzne rozwijałem przez całe życie. Hubert: Jak wspomina Pan wojnę? W czasie wojny młodzież w moim wieku strasznie ucierpiała na zdobywaniu wiedzy. W 1938 roku ukończyłem pierwszą klasę szkoły podstawowej, nawet do dziś mam to świadectwo. Kiedy w 1939 r. wybuchła wojna, Niemcy pozamykali polskie szkoły i utworzyli niemieckie dla polskich dzieci. Uczono w nich po niemiecku i tylko podstawowych rzeczy: pisania, liczenia, czytania. Nauczyciele mówili do nas tylko po niemiecku, tak że trochę nauczyłem się języka niemieckiego, ale ta nauka nie dawała pojęcia o wielu rzeczach, np. o historii Polski. Do tej szkoły uczęszczałem dwa lata. Następnie przeniesiono mnie do szkoły, w której przygotowywano polskie dzieci do zniemczenia. Ja byłem blondynem z niebieskimi oczami, więc pasowałem Niemcom do ich wzorca. Przeniesiono mnie więc do szkoły przy ulicy Garncarskiej, do której uczęszczała też młodzież niemiecka. Byli to rasowi hitlerowcy, chodzili w mundurkach Hitlerjugend i mieli nas na oku. Ja nie chciałem mówić po niemiecku i często używałem języka polskiego. Kiedyś po lekcjach ci młodzi Niemcy mnie dopadli i pocięli mi torbę nożami. I właściwie na tym by się skończyło, ale następnego dnia, gdy pojawiłem się w szkole, jedna nauczycielka, taka hakatystka, mówiąca doskonale po polsku, zaczęła tłuc moją głową o ścianę, mówiąc, że mi pokaże, co się stanie, jeżeli nie będę mówił

2 po niemiecku. Ja w domu o tym nie powiedziałem i po prostu uciekłem z tej szkoły. W tym czasie Niemcy zarządzili, że muszę pracować w obozie karnym w Żabikowie i codziennie tam jeździłem do pracy przy kopaniu rowów. W obozie jeden z więźniów - zniemczony Polak, który czymś Niemcom podpadł i dlatego trafił do obozu, zrobił mi dużą przykrość, bo ukradł mi menażkę do zupy. Następnego dnia ustawiłem się w kolejce po zupę, ale bez menażki i zobaczyłem, że ma ją ten chłopak; poznałem ją, bo wydrapałem sobie na niej swój monogram. Podszedłem do niego i powiedziałem, żeby ją oddał, bo pożalę się na niego i dostanie karę i oddał mi moją menażkę. Z Żabikowa uciekłem na wozie, którym z kuchni wywożono różne odpadki. Jak ojciec mnie zobaczył, to zaczął myśleć, jak mnie ukryć, bo Niemcy mogli mnie szukać. Ojciec ze względu na moje bezpieczeństwo postanowił, że będę mieszkał w tym samym domu, ale u sąsiadów z dołu. Mieszkałem więc u takich starszych państwa, a na piętrze w naszym domu mieszał Niemiec, który miał syna w moim wieku. I myśmy ze sobą rozmawiali, ja wówczas dość dobrze znałem niemiecki. Mój ojciec był w konspiracji, a ten chłopak mi opowiadał, jak jego ojciec się przygotowuje, gdyby Rosjanie wkroczyli, a ja te informacje przekazywałem ojcu. Ten chłopak chciał, abym go nauczył kląć po polsku, to go interesowało najbardziej. I tak zakończyłem wojnę. Zaraz po wojnie spotkał mnie duży zaszczyt, ponieważ ktoś mnie wytypował jako harcerza i prowadziłem kondukt żałobny więźniów pomordowanych w obozie w Żabikowie. Mój ojciec szukał zdjęcia z tego wydarzenia i rozmawiał z wieloma fotografami, ale oni tłumaczyli, że trudno było uchwycić cały kondukt i małego harcerzyka na przodzie. I niestety do dziś takiego zdjęcia nie znaleźliśmy, gdzie byłbym widoczny na początku tego konduktu. Miałem rogatywkę, chustę, mundurek- wszystko to, co harcerz powinien mieć. Należałem do 9 Hufca na Dębcu. Alicja: Które zdjęcie jest dla Pana najcenniejsze? Na to pytanie bardzo trudno odpowiedzieć. Fotograf, jak robi zdjęcie, to uważa, że do danego tematu to zdjęcie będzie najważniejsze. Jeżeli zdjęcie nie wyjdzie, to fotografuje do skutku. Ale gdybym miał wybrać, to najważniejsze było zdjęcie zrobione przypadkiem i nie jest to zdjęcie przyrody. Wykorzystałem taki moment, dzięki któremu stworzyłem doskonały dokument. Już wtedy pracowałem w Zakładzie Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu i miałem służbowy aparat. Pewnego dnia wyszedłem do miasta coś załatwić, aparat miałem przy sobie i nagle zobaczyłem, że zbierają się ludzie na wysokości św. Marcina. Ktoś z tłumu zażartował, że Nikita Chruszczow przyjechał. Pomyślałem, że ten człowiek kawały opowiada. Pytam, czy to prawda i uzyskałem odpowiedź, że z Dworca Głównego pojedzie do Komitetu Wojewódzkiego. Na ulicy były tłumy poznaniaków. Nagle milicja zaczęła robić wolne miejsce przez tłum, ja już miałem przygotowany aparat i pamiętam, że zrobiłem zdjęcie psa, który biegł pomiędzy szpalerem ludzi i nie mógł się wydostać. Ludzie klaskali, śmiali się, milicja była zaskoczona tą sytuacją. Po chwili ktoś kopnął psa, prawdopodobnie milicjant, ja stałem w tłumie, ale zdążyłem zrobić zdjęcie. Stałem akurat pod samym Komitetem Wojewódzkim. Po chwili wjechał odkryty samochód czajka, z jednej strony Chruszczow, obok Wincenty Kraśko oraz Władysław Gomułka. Wymierzyłem i dosłownie z dwóch metrów sfotografowałem wnętrze samochodu i Chruszczowa. To zdjęcie uważam za najdoskonalsze.

3 Zosia: W jaki sposób odkrył Pan nowy gatunek pszczoły? To duża ciekawostka. Moją pierwszą pracę rozpocząłem w Muzeum Przyrodniczym w dziale etymologicznym. Dyrektor muzeum przydzielił mnie do naukowca, który interesował się, podobnie jak ja, motylami. A tak prywatnie to interesowałem się także gadami i płazami. Interesowały mnie węże, żółwie, a z płazów trafiłem na żaby zielone. I tak z tym panem pracowałem dziesięć lat. W tym czasie do muzeum został przyjęty młody pracownik - Leszek Berger i z nim także pracowałem. W zakładzie miałem już wówczas pracownię i fotografowałem również owady. Pewnego dnia trafiłem na dziwny gatunek pszczoły, którego nie umiałem określić. Znalazłem ją w ścianie glinianego budynku, z której wychodziło pełno rurek, a z nich wychodziły pszczoły. Kilka złowiłem i pokazałem entomologom, oni oglądali, ale nie potrafili określić gatunku pszczoły. Pszczołowatych jest bardzo dużo, wysłano więc moją pszczołę do Wrocławia do naukowca - specjalisty i on oznaczył tę pszczołę. Okazało się, że w Polsce naukowcy nie znali tego gatunku pszczół. Ja na ten temat napisałem artykuł. W tym czasie do zakładu przyjęto młodego pracownika, któremu przydzielono jako dział, którym się miał zajmować, pszczoły. Ze względu na moje odkrycie zaczęliśmy pracować razem. Tym człowiekiem był Józef Banaszak, dziś profesor, były rektor Uniwersytetu. Okazało się, że jego dziadkowie mają gliniany dom na wsi i tam także znalazł ten gatunek pszczoły. Został w ten sposób drugim odkrywcą nowego gatunku pszczoły. Napisał na ten temat pracę magisterską, później rozbudował temat i powstała praca doktorska. Pszczołą zainteresowała się także córka profesora, również biolog. W ten sposób pszczoła zrobiła ogromną furorę. Profesor, gdy mnie przedstawiał, mówił, że jest moim uczniem. Jak jesteśmy przy nauce, to opowiem jeszcze o kolejnym naukowcu, z którym pracowałem. Wówczas to był jeszcze student, ale miał za zadanie zajmować się żabami. Dyrektor zakładu zlecił mu, aby zbadał Wielkopolski Park Narodowy, opisał ile gatunków żab tam występuje i w jakim środowisku żyją. Efektem jego badań była bardzo ciekawa praca Płazy Wielkopolskiego Parku Narodowego. Ta praca była niemal doskonała, mam ją w swojej bibliotece. Badania tak pochłonęły tego młodego człowieka, że zaczął prowadzić badania w całej Polsce na temat żab i dowiódł, że żaby są źle oznaczone oraz że w Polsce są trzy gatunki żab zielonych. W tym czasie przydzielono mnie jako fotografa do - już wówczas magistra - Leszka Bergera. Wyjeżdżaliśmy w teren na badania, a po roku napisał pracę doktorską, która zrobiła furorę w Europie. I tak zaczął naukową karierę prof. Leszek Berger, a ja - nie uwierzycie - z profesorem przesiedziałem w jednym pokoju trzydzieści lat. Książka profesora Chrońmy europejskie żaby zielone jest ilustrowana moimi fotografiami. Na zakończenie książki profesor podziękował za współpracę różnym osobom, ale w pierwszej kolejności, przed profesorami, wymienił mnie: Do powstanie tej książki przyczyniły się różne osoby, którym w tym miejscu składam serdeczne podziękowania. Szczególnie dziękuję mojemu przyjacielowi Zygmuntowi Pniewskiemu, który od 1951 roku pomagał w hodowli i w badaniach populacji żab oraz ilustrował tę książkę i wszystkie moje prace swoimi oryginalnymi zdjęciami. Do tego stopnia zostałem przez niego wyróżniony.

4 Profesor został światowej sławy herpetologiem i niewiele brakowało, aby dostał Nagrodę Nobla. Niestety profesor zmarł dwa lata temu. Kuba: Którą ze swoich wystaw uważa Pan za najważniejszą? Tak dyplomatycznie odpowiem, że każdą. Jedną mógłbym wyróżnić - Brzegiem Kanału Mosińskiego, wystawa dotyczy naszych terenów i byłem z niej dumny. Ale wymienię inną pt. Otwieram kamienie, ta wystawa została najlepiej odebrana. Wystawiałem ją kilka razy. Zacząłem fotografować kamienie, ich barwę, kształt, kamienie przecięte, oszlifowane, tak, aby pokazać ich niezwykłe piękno. Długo zastanawiałem się nad tym, jaki tytuł nadać wystawie i wpadłem na pomysł tytułu Otwieram kamienie, bo znajduję kamień, przecinam go, szlifuję, poleruję i powstaje piękny obraz. Po raz pierwszy wystawę pokazałem w Poznaniu i zebrała bardzo pozytywne opinie. Profesor Hałas umieścił w Księdze pamiątkowej wpis, że wystawa jest genialna, ja aż się zawstydziłem. No skoro sam profesor tak ją ocenił, to mogę ją pokazywać wszem i wobec. Nikomu wcześniej nie przyszło do głowy, aby pokazać piękno kamienia wewnątrz. Tak więc wystawę Otwieram kamienie uważam za najważniejszą, została najlepiej odebrana. Wystawiałem ją kilka razy: w Muzeum Regionalnym w Kościanie, na Międzynarodowych Targach Poznańskich, jeszcze teraz przygotowuję ją, aby pokazać w Palmiarni. Obecnie pracuję nad wystawą, w której chcę połączyć zdjęcia Kanału Mosińskiego ze zdjęciami z Kościana, ponieważ Kanał Kościański łączy się z Kanałem Mosińskim aż do ujścia do Warty. Dzisiaj mamy coraz ładniejsze brzegi Kanału Mosińskiego, zmienia się też architektura nad Kanałem, no i mamy bobry, które ścinają drzewa. Ja to wszystko dokumentuję. Fryderyk: Jak Pan otwierał kamienie? Kamienie, z wyjątkiem wapiennych, są bardzo twarde. Aby otworzyć kamień, trzeba go przeciąć. I już jest otwarty, ale żeby wydobyć z niego piękno, to trzeba w to trochę pracy włożyć. Kamień trzeba wyszlifować oraz wypolerować przy użyciu specjalnych tarcz z filcu. Wówczas kamień pokazuje cały swój urok i jest to widok piękny dla oka. Wystarczy już tylko ustawić, fotografować i podziwiać. Hubert: Kiedy przeprowadził się Pan do Mosiny i co się tutaj Panu spodobało? Ja jestem rodowitym poznaniakiem, żona także pochodzi z Poznania. Gdy wzięliśmy ślub, pojawiło się pytanie, gdzie zamieszkamy. W Poznaniu nie mogliśmy znaleźć mieszkania, ale miałem znajomego w Puszczykowie, który użyczył nam swojego lokum. Znajomy mieszkał w Poznaniu, ale pracował w Muzeum Przyrodniczym w Puszczykowie i z tej racji miał przy muzeum mieszkanie służbowe. Za zgodą dyrektora muzeum zamieszkałem tam z żoną. Tam też urodzili się nasi synowie, w muzeum, tak. No i dalej staraliśmy się o własne mieszkanie. Pewnego dnia dyrektor muzeum oświadczył nam, że mieszkanie, które zajmujemy, jest potrzebne dla pracownika i musimy się wyprowadzić. Znałem się z dyrektorem Wielkopolskiego Parku Narodowego, który poinformował mnie, że w leśniczówce na Pożegowie jest wolne mieszkanie i tam zamieszkaliśmy. W tym czasie mój zakład miał

5 możliwość przydzielenia mieszkania i mojej rodzinie przydzielono mieszkanie na peryferiach Poznania. Nam to mieszkanie nie podobało się i postanowiliśmy zamienić je na mieszkanie w Mosinie. Udało się i mieszkamy w blokach przy ulicy Sowinieckiej w Mosinie już trzydzieści lat. Sąsiadujemy z Wielkopolskim Parkiem Narodowym i wdychamy świeże powietrze. Alicja: Co zrobiło na Panu największe wrażenie w Brazylii? Wszystko. To taka szczera odpowiedź. Wszystko było inne, ludzie, kraj, klimat, otoczenie. Widziałem największego motyla świata, Agrypinę, niestety nieżywego, leżącego na ulicy. Rozpiętość skrzydeł tego motyla to 42 cm. Motyle są moją wielką pasją, podobnie jak Arkadego Fiedlera. Do Brazylii pojechaliśmy łowić motyle - taki był jeden z celów tej wyprawy. Z Fiedlerem połączyły mnie właśnie motyle. Alicja: Jak rozpoczęła się Pana przygoda z Arkadym Fiedlerem? Moja przygoda z Fiedlerem ma swój początek w książce Ryby śpiewają w Ukajali. Gdy miałem pięć lat, ojciec czytał mi tę książkę, a ja z pasją oglądałem umieszczone w niej obrazki. Interesowały mnie opisane tam zwierzęta oraz życie Indian. Gdy nauczyłem się czytać, sam zacząłem poznawać książki Fiedlera. No ale wszyscy wówczas mówili, że Fiedler wyjechał i na pięć lat trafił do Anglii. Po wojnie rozeszła się w Poznaniu fama, że Fiedler wrócił. Ojciec przeczytał w gazecie, że Fiedler będzie miał spotkanie w auli Uniwersytetu, no i na to spotkanie poszedłem. Do auli przyszły tłumy ludzi, ale udało mi się wejść, posłuchałem Fiedlera i byłem nim oczarowany. Po jakimś czasie spotkałem Fiedlera na ulicy, poznałem go i powiedziałem dzień dobry. Fiedler uśmiechnął się, odpowiedział przywitaniem i poszedł dalej. Za jakiś czas znów zobaczyłem Fiedlera na ulicy i pomyślałem, że musi gdzieś niedaleko mieszkać. Ja mieszkałem wówczas na ulicy Strzałowej. Innym razem Fiedler przyszedł do Muzeum Przyrodniczego, w którym pracowałem i wówczas podróżnikowi przedstawił mnie dyrektor muzeum. Tak się poznaliśmy. Fiedler mnie zapamiętał i po pewnym czasie skontaktował się ze mną i zapytał mnie, czy umiem fotografować. Następnie powierzył mi zdjęcia do wykonania i powiększenia. I tak zaczęła się nasza znajomość. Później Fiedler wpadał do muzeum, wyciągał mnie na kawę i rozmawialiśmy o wspólnych zainteresowaniach, znajomych, dębach rogalińskich. Jednym słowem znaleźliśmy wspólny język. Umawialiśmy się w Rogalinie albo u niego w pracowni. W czasie naszych spotkań Fiedler mnie poznawał oraz moje fotograficzne umiejętności, chyba już wtedy planował, że zabierze mnie do Brazylii. Fiedler bardzo cenił pracę, a z mojej był zadowolony. Pewnego dnia zapytał, czy nie wybrałbym się z nim w podróż do Brazylii jako fotograf. Zaproponował mi wyjazd na rok, no ale ja pracowałem. Na szczęście dostałem bezpłatny urlop, a Fiedler zapewnił środki do życia mojej rodzinie, przelewając na moją książeczkę równowartość mojej rocznej pensji. W ten sposób moja rodzina uzyskała materialne zabezpieczenie na czas mojej podróży do Brazylii. No ale pytanie, po co my jedziemy do Brazylii? Fiedler miał w planach napisanie książki Piękna, straszna Amazonia i stąd pomysł na Brazylię. Ja miałem fotografować, wspólnie mieliśmy zbierać materiał do książki oraz szukać Indian. Około roku przygotowywałem się do wyprawy. Fiedler dał mi adres swojego lekarza Mariana Abrama,

6 który zrobił mi wszystkie badania i pod względem zdrowotnym przygotował mnie do wyprawy. Do Brazylii płynęliśmy statkiem handlowym trzy tygodnie w jedną stronę. Dla mnie to była niesłychana przygoda i niezwykła lekcja geografii. Podróż bywała też niebezpieczna, szczególnie gdy przychodziły sztormy. W drodze powrotnej na naszym statku wybuchł pożar i musieliśmy przerwać podróż na kilka dni. Płynąc oceanem, widzieliśmy latające ryby oraz przepiękne delfiny. W Brazylii zaprzyjaźniłem się z delfinem białym, widziałem go często, kiedy spacerowałem nad brzegiem oceanu. Przed wyjazdem Fiedler obiecał w Kuratorium Oświaty, że przywiezie z Brazylii motyle i obdaruje sto szkół poznańskich gablotami z motylami i słowa dotrzymał. Ja zostawiłem sobie dwie gabloty z motylami, abym miał co pokazać swoim dzieciom i wnukom. Przywieźliśmy jednego z najpiękniejszych motyli Morpho. Przywiozłem również pająka ptasznika - największego pająka na świecie. Pająki łowiły nam indiańskie dzieci, one wiedziały, gdzie je można spotkać i przynosiły nam już otrute. Przywieźliśmy około pięćdziesięciu takich pająków, które później preparowałem. Przywiozłem również mrówkę największą na świecie i bardzo niebezpieczną, ponieważ ma, tak jak pszczoła, żądło. Ukąszenie przez tę mrówkę może skończyć się tragicznie. Ja o tym nie wiedziałem i schwytałem taką mrówkę do pudełka i kiedy pokazałem miejscowym dzieciom, te zaczęły krzyczeć i uciekać, bo wiedziały, jak bardzo jest niebezpieczna. Zosia: Który motyl jest dla Pana najpiękniejszy? Najpiękniejszy dla mnie jest Morpho, on fascynuje. Tych motyli przywieźliśmy z Brazylii najmniej. Ale co ciekawe, w Rio widzieliśmy w sklepach z pamiątkami obrazy wykonane ze skrzydeł tych motyli. Bardzo podobnego motyla można zobaczyć w Mosinie, to Paź Królowej. Co roku zbieram na ogrodzie gąsienice tego motyla, żeby ich ptaki nie zjadły, zabieram do mieszkania i wypuszczam dopiero, kiedy się wylęgną. Podczas wyprawy do Brazylii szczególnie ważne były dla mnie motyle. Warto jednak wspomnieć, że próbowałem też sfotografować najmniejszego ptaka świata- kolibra. Te ptaki zachowują się zupełnie jak motyle, siadają na kwiatach i żywią się nektarem roślin. I tutaj opowiem ciekawą historię. Brazylijskie dzieci, które widziały mnie na co dzień biegającego z siatką na motyle, mówiły mi żebym złapał kolibra. Kiedy zauważyły kolibra wolały do mnie Zigmunto- barboletas (koliber) ja wówczas próbowałem go schwytać, ale mi się to nigdy nie udało. Te dzieci doskonale wiedziały, że kolibra nie da się schwytać i miały ze mnie niezły ubaw. Kuba: Jakie miasto jest na tym zdjęciu? To najpiękniejsze miasto świata, drugie co do wielkości w Brazylii - Rio de Janeiro z przepiękną plażą Copacabana i ogromnym posągiem Chrystusa Odkupiciela na górze Corcovado. Podczas naszej pierwszej nocy w Brazylii było trzęsienie ziemi i podobno posąg Chrystusa był w wielkim niebezpieczeństwie. Celem naszej podróży było spotkanie Indian, ale to nie było łatwe zadanie, aby do nich dotrzeć. Niektórzy okazali się niebezpieczni. Indiański kacyk Uatau był bandytą, kiedyś wyprowadził grupę geografów do puszczy i oni już nie wrócili. Któregoś dnia wybraliśmy się z Fiedlerem nad rzekę i zauważyliśmy płynące

7 canoe. Fiedler powiedział, że to wódz Uatau z synem i mam zrobić zdjęcie. Kiedy canoe przypłynęło do brzegu, wódz pozwolił sobie zrobić zdjęcie, po czym zażądał zapłaty. Fiedler podał mu banknot, ale ten go wyrzucił i zażądał więcej. Po chwili podbiegł do mnie, wyrwał mi aparat z ręki i rzucił do canoe. Przestraszyłem się, to był rolleilfex, nasz najdroższy sprzęt. Fiedler zaczął głośno krzyczeć, zbiegła się miejscowa ludność, zrobiło się zamieszanie. Uatau, bojąc się konsekwencji napaści, oddał aparat. Sytuacja była jednak niebezpieczna, ponieważ syn, który siedział w canoe, miał siedmiostrzałowy karabin wysokiej klasy i w każdej chwili mógł go użyć. Na co dzień Indianie chodzą ubrani jak inni ludzie, w swoje stroje ubierają się tylko jak są jakieś festyny. Byliśmy też w dzielnicy biedy w Rio de Janeiro, które nazywane są favelami. Domy sklecone z desek, tektury, blachy, ludzie żyjący w dużej ciasnocie. Mimo tak trudnych warunków życia, mieszkańcy faveli nie chcą się stamtąd wyprowadzić. Obecnie w favelach w Brazylii mieszka ponad 20% ludności tego kraju. Kiedy byliśmy w Rio de Janeiro rząd wybudował dla najbiedniejszej ludności osiedle, ale oni się nie przeprowadzili. Miałem w faveli niebezpieczną sytuację, mogłem stracić życie. Z biegiem czasu coraz odważniej zapuszczałem się do faveli, ponieważ niezbyt przyjemny zapach, który tam był, wabił owady i chodziłem je fotografować. Któregoś dnia napadł na mnie jeden z mieszkańców i zagroził mi nożem, żądając ode mnie zegarka. Wystraszyłem się, ale Fiedler przygotował mnie na taką sytuację i wg jego wskazówek zacząłem krzyczeć policja i udało się, ten mężczyzna uciekł. Tak, podróż do Brazylii była pełna przygód, także tych niebezpiecznych. Jeszcze taka ciekawostka dotycząca kawy, w Brazylii pije się czarną, mocną i gorzką kawę. W kawiarni nie podawano do kawy cukru ani mleka. Fryderyk: Na czym polegała fotografia mikroskopowa? Miałem okazję pracować z profesorem Romanem Pachlewskim, który był wybitnym specjalistą z dziedziny mikrobiologii. Zajmował się także mikoryzą, czyli symbiozą roślin i grzybów. Dowiedziałem się przypadkowo, że ten człowiek prowadzi badania na temat współzależności między grzybem a drzewem. W tym celu hodował próbki w odpowiednim pojemniku ze stałą temperaturą. Profesor chciał, abym wyhodowaną cząsteczkę sfotografował. Wówczas w Polsce nikt nie potrafił wykonać fotografii mikroskopowej, kiedy preparat był jeszcze zamknięty w szkle. Profesor powiedział, że mikoryzy nie da się sfotografować, bo jak wyjmie się próbki z urządzenia, to one w ułamku sekundy się rozpadają. Jeździłem do profesora zazwyczaj w niedzielę i przez dwa lata fotografowałem mikoryzę, wykonując zdjęcia mikroskopowe. Wykonałem kilka tysięcy zdjęć. Profesor prowadził te badania na zlecenie firmy z Francji. Co jakiś czas naukowcy z Francji przyjeżdżali sprawdzać wyniki prac. Kiedy przyjechali i zobaczyli moje zdjęcia, powiedzieli, że to jest niemożliwe, że tego nie da się sfotografować, a próbowali we Francji wielokrotnie. Poprosili, abym im pokazał, jak to zrobiłem. Problem polegał na tym, że fotografując lampa wydziela ciepło i wówczas obiektyw mikroskopu zachodzi mgłą i obraz jest nieczytelny. Ja zacząłem kombinować, do zdjęcia światło musi być i to do zdjęcia mikroskopowego dosyć silne. Państwo Jadwiga i Roman Pachlewscy patrzyli na mnie jak na wariata, bo powiedziałem, że przywiozę zabawkę mojego syna - aparacik do wyświetlania przezroczy. Przywiozłem takie

8 dwie lampy i mówię, że one nie dają ciepła i je wykorzystałem do zdjęć mikroskopowych. Naukowcy z Francji powiedzieli, że to kuchenna robota i że oni poczekają na rozwój nauki. Ale efektem byli zachwyceni. Ja tą drogą zdobyłem zawód fotografa. W zakładzie powiedziano, że muszę mieć jakieś papiery uprawniające mnie do wykonywania zawodu fotografa. Dzięki temu wynalazkowi zdobyłem dyplom mistrzowski z fotografii, pokazując moje odkrycie. Dostałem zadanie, aby pokazać, jak wykonuję zdjęcia mikroskopowe, ale innych obiektów. W książce Romana i Jadwigi Palewskich opublikowałem pierwszych trzysta fotografii mikroskopowych. Książka ta ukazała się tylko w języku angielskim. Beata Buchwald: Powoli zbliżamy się do końca naszego wywiadu. Nasze spotkanie trwa już ponad trzy godziny. Opowiada Pan niezwykle ciekawie. Pana pasja do przyrody i fotografowania jest niezwykła. Dziękujemy, że przyjął Pan nasze zaproszenie. Uczniowie dokonali trafnego wyboru, proponując Pana jako swojego bohatera do Encyklopedii. Jest Pan Niezwykłym Człowiekiem. Bardzo Panu dziękuję, dla mnie spotkanie z Panem było niezwykle interesujące. Pokazał nam Pan, że w życiu warto mieć pasję i można nią dzielić się z innymi. Dziękujemy za niezwykłą podróż, w którą wyruszyliśmy z Panem do Brazylii, do świata żab zielonych, mikoryzy i rogalińskich dębów. Hubert, Zosia: Dziękujemy Panu za wspaniały wywiad, dowiedzieliśmy się od Pana wielu ciekawych rzeczy. Jesteśmy dumni z tego, że właśnie Pan jest naszym bohaterem. Zygmunt Pniewski: Żałuję, że nie mogę Wam jeszcze więcej opowiedzieć, ale i tak się dzisiaj niesamowicie rozgadałem. Gdybyście chcieli się więcej dowiedzieć, polecam książkę Piękna, straszna Amazonia. Ja w tej szkole prowadziłem przez cztery lata kółko fotograficzne. Alicja: Mój tata chodził do Pana na zajęcia kółka fotograficznego. transkrypcja wywiadu: Alicja Chmielewska, Zofia Maćkowiak, Beata Buchwald

NASZA WIZYTA W PRACOWNI LITERACKIEJ ARKADEGO FIEDLERA

NASZA WIZYTA W PRACOWNI LITERACKIEJ ARKADEGO FIEDLERA NASZA WIZYTA W PRACOWNI LITERACKIEJ ARKADEGO FIEDLERA Śladem Zygmunta Pniewskiego Dnia 8 kwietnia wybraliśmy się do Pracowni Literackiej Arkadego Fiedlera, aby poszukać śladów wyprawy do Brazylii oraz

Bardziej szczegółowo

WYSTAWY ZYGMUNTA PNIEWSKIEGO

WYSTAWY ZYGMUNTA PNIEWSKIEGO WYSTAWY ZYGMUNTA PNIEWSKIEGO Zygmunt Pniewski miał swoje wystawy w: Muzeum Regionalnym im. dr. H. Florkowskiego w Kościanie, Izbie Muzealnej w Mosinie, Muzeum Okręgowym w Lesznie, Na Międzynarodowych Targach

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

BURSZTYNOWY SEN. ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat

BURSZTYNOWY SEN. ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat BURSZTYNOWY SEN ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat Jestem bursztynnikiem. Myślę, że dobrym bursztynnikiem. Mieszkam w Gdańsku, niestety, niewiele osób mnie docenia. Jednak jestem znany z moich dziwnych snów.

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Z wizytą u Lary koleżanki z wymiany międzyszkolnej r r. Dzień I r.

Z wizytą u Lary koleżanki z wymiany międzyszkolnej r r. Dzień I r. Z wizytą u Lary koleżanki z wymiany międzyszkolnej 29.01.2017r. - 04.02.2017r. Dzień I - 29.01.2017r. O północy przyjechałam do Berlina. Stamtąd FlixBusem pojechałam do Hannoveru. Tam już czekała na mnie

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Czy na pewno jesteś szczęśliwy?

Czy na pewno jesteś szczęśliwy? Czy na pewno jesteś szczęśliwy? Mam na imię Kacper i mam 40 lat. Kiedy byłem małym chłopcem nigdy nie marzyłem o dalekich podróżach. Nie fascynował mnie daleki świat i nie chciałem podróżować. Dobrze się

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Zaimki wskazujące - ćwiczenia

Zaimki wskazujące - ćwiczenia Zaimki wskazujące - ćwiczenia Mianownik/ Nominative I. Proszę wpisać odpowiedni zaimek wskazujący w mianowniku: ten, ta, to, ci, te 1. To jest... mężczyzna, którego wczoraj poznałem. 2. To jest... dziecko,

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Streszczenie. Streszczenie MIKOŁAJEK I JEGO KOLEDZY

Streszczenie. Streszczenie MIKOŁAJEK I JEGO KOLEDZY Streszczenie MIKOŁAJEK I JEGO KOLEDZY 8 Kleofas ma okulary! MIKOŁAJEK I JEGO KOLEDZY Mikołajek opowiada, że po przyjściu do szkoły on i wszyscy koledzy z klasy bardzo się zdziwili, gdy zobaczyli, że Kleofas,

Bardziej szczegółowo

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr )

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr ) AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr 4-5 2009) Ten popularny aktor nie lubi udzielać wywiadów. Dla nas jednak zrobił wyjątek. Beata Rayzacher:

Bardziej szczegółowo

W ten dzień prowadziłem lekcję w dwóch klasach pierwszych.

W ten dzień prowadziłem lekcję w dwóch klasach pierwszych. 1.Przygotowanie Wybierając temat lekcji LDL kierowałem się moimi zainteresowaniami. Wybór nie mógł być inny niż sport. Znalazłem w Internecie nazwy różnych popularnych dyscyplin sportowych po polsku i

Bardziej szczegółowo

E-450. Jak wybrać aparat cyfrowy? 20 lat fotografii Gazety Wyborczej OLYMPUS. lustrzanka na miarę GUY GANGON WADEMEKUM KUPUJĄCEGO

E-450. Jak wybrać aparat cyfrowy? 20 lat fotografii Gazety Wyborczej OLYMPUS. lustrzanka na miarę GUY GANGON WADEMEKUM KUPUJĄCEGO miesięcznik wszystkich fotografujących numer 6/2009 INDEX 250597 CENA 14,90z³ (w tym 7% VAT) 20 lat fotografii Gazety Wyborczej PREZENTACJE GUY GANGON OLYMPUS E-450 lustrzanka na miarę WADEMEKUM KUPUJĄCEGO

Bardziej szczegółowo

ZDANIA ZŁOŻONE PODRZĘDNIE PRZYDAWKOWE A2/B1. Odmiana zaimka który. męski żeński nijaki męskoosobowy

ZDANIA ZŁOŻONE PODRZĘDNIE PRZYDAWKOWE A2/B1. Odmiana zaimka który. męski żeński nijaki męskoosobowy ZDANIA ZŁOŻONE PODRZĘDNIE PRZYDAWKOWE A2/B1 Odmiana zaimka który liczba pojedyncza liczba mnoga męski żeński nijaki męskoosobowy niemęskoosobowy Mian. który która które którzy które Dop. którego której

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

FILM - BANK (A2 / B1)

FILM - BANK (A2 / B1) FILM - BANK (A2 / B1) Pierre i Maria: Dzień dobry Pani! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Pierre: Jesteśmy zainteresowani założeniem konta w Państwa banku. Pochodzimy z Francji, ale teraz mieszkamy

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

Piaski, r. Witajcie!

Piaski, r. Witajcie! Piszemy listy Witajcie! Na początek pozdrawiam Was serdecznie. Niestety nie znamy się osobiście ale jestem waszą siostrą. Bardzo się cieszę, że rodzice Was adoptowali. Mieszkam w Polsce i dzieli nas ocean.

Bardziej szczegółowo

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko.

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. Przygotowujemy laurki dla dzielnych strażaków. Starałyśmy się, by prace były ładne. Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. 182 Jeszcze kilka kroków i będziemy

Bardziej szczegółowo

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Dzisiaj odwiedzę Muzeum- Zamek w Łańcucie! Zamek w Łańcucie był domem dwóch rodzin. Zamek wybudował czterysta lat temu książę Stanisław

Bardziej szczegółowo

Joanna Charms. Domek Niespodzianka

Joanna Charms. Domek Niespodzianka Joanna Charms Domek Niespodzianka Pomysł na lato Była sobie panna Lilianna. Tak, w każdym razie, zwracała się do niej ciotka Małgorzata. - Dzień dobry, Panno Lilianno. Czy ma Panna ochotę na rogalika z

Bardziej szczegółowo

Ewangelia wg św. Jana Rozdział VIII

Ewangelia wg św. Jana Rozdział VIII Ewangelia wg św. Jana Rozdział VIII Jezus zaś udał się na Górę Oliwną. 2 Wcześnie rano ponownie przyszedł do świątyni, a cały lud przychodził do Niego. On usiadłszy nauczał ich. 3 Uczeni w Piśmie i faryzeusze

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej:

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: Ania (23 l.) Gdybym tylko mogła, nie słuchałabym wiadomości o polityce. Nie interesuje mnie to

Bardziej szczegółowo

CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb)

CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb) CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb) Proszę przeczytać tekst, a następnie zrobić zadania: Dziennikarka.

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Celem Alvias jest poprawa warunków pracy polskich Opiekunek. Osób Starszych w Niemczech oraz zwiększenie szans na dobrą i

Celem Alvias jest poprawa warunków pracy polskich Opiekunek. Osób Starszych w Niemczech oraz zwiększenie szans na dobrą i Wywiad z Dr. Iną Alber - socjologiem na Uniwersytecie w Getyndze / badającą stosunki polsko - niemieckie, m.in. pod kątem opieki nad osobami starszymi. Celem Alvias jest poprawa warunków pracy polskich

Bardziej szczegółowo

Opowiedziałem wam już wiele o mnie i nie tylko. Zaczynam opowiadać. A było to tak...

Opowiedziałem wam już wiele o mnie i nie tylko. Zaczynam opowiadać. A było to tak... Wielka przygoda Rozdział 1 To dopiero początek Moja historia zaczęła się bardzo dawno temu, gdy wszystko było inne. Domy były inne zwierzęta i ludzie też. Ja osobiście byłem inny niż wszyscy. Ciągle bujałem

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi Główna myśl: Bądź naśladowcą Jezusa Tekst: Mk 8,34 Jezus zapowiada swoją śmierć i zmartwychwstanie

Bardziej szczegółowo

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje.

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje. Igor Siódmiak Jak wspominasz szkołę? Szkołę wspominam bardzo dobrze, miałem bardzo zgraną klasę. Panowała w niej bardzo miłą atmosfera. Z nauczycielami zawsze można było porozmawiać. Kto był Twoim wychowawcą?

Bardziej szczegółowo

STAŻ ZAGRANICZNY MÓJ UDZIAŁ I KORZYŚCI PŁYNĄCE Z UCZESTNICTWA W PROJEKCIE. Autor :Karolina Suda

STAŻ ZAGRANICZNY MÓJ UDZIAŁ I KORZYŚCI PŁYNĄCE Z UCZESTNICTWA W PROJEKCIE. Autor :Karolina Suda STAŻ ZAGRANICZNY MÓJ UDZIAŁ I KORZYŚCI PŁYNĄCE Z UCZESTNICTWA W PROJEKCIE Autor :Karolina Suda Witam Nazywam się Karolina Suda i jestem uczennicą Zespołu Szkół w Siennicy na kierunku Technik Obsługi Turystycznej.Uczestniczyłam

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii Główna myśl: Pan Jezus chce być blisko każdego z nas. Tekst: Mt 3,13-17: Chrzest Jezusa Wiersz:

Bardziej szczegółowo

Co obiecali sobie mieszkańcy Gliwic w nowym, 2016 roku? Sprawdziliśmy

Co obiecali sobie mieszkańcy Gliwic w nowym, 2016 roku? Sprawdziliśmy Opublikowano na Miasto Gliwice (https://www.gliwice.eu) Źródłowy URL: https://www.gliwice.eu/aktualnosci/miasto/obiecuje-sobie-ze Obiecuję sobie, że Obiecuję sobie, że Obiecuję sobie, że Tradycyjnie z

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Ryszard Sadaj. O kaczce, która chciała dostać się do encyklopedii. Ilustrował Piotr Olszówka. Wydawnictwo Skrzat

Ryszard Sadaj. O kaczce, która chciała dostać się do encyklopedii. Ilustrował Piotr Olszówka. Wydawnictwo Skrzat Ryszard Sadaj O kaczce, która chciała dostać się do encyklopedii Ilustrował Piotr Olszówka Wydawnictwo Skrzat O kaczce, która chciała... Kaczka Kiwaczka (nazywana tak od dystyngowanego sposobu chodzenia,

Bardziej szczegółowo

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które 1. Gdyby miał P. urządzać mieszkanie, to czy byłoby dla P. wzorem [ANKIETER odczytuje wszystkie opcje, respondent przy każdej z nich odpowiada tak/nie, rotacja] 1.1 To, jak wyglądają mieszkania w serialach,

Bardziej szczegółowo

Copyright SBM Sp. z o.o., Warszawa 2015 Copyright for the illustrations by SBM Sp. z o.o., Warszawa 2015

Copyright SBM Sp. z o.o., Warszawa 2015 Copyright for the illustrations by SBM Sp. z o.o., Warszawa 2015 Grażyna Nowak Copyright SBM Sp. z o.o., Warszawa 2015 Copyright for the illustrations by SBM Sp. z o.o., Warszawa 2015 Tekst: Grażyna Nowak Ilustracje, skład, okładka i przygotowanie do druku: Wojciech

Bardziej szczegółowo

Marcin Budnicki. Do jakiej szkoły uczęszczasz? Na jakim profilu jesteś?

Marcin Budnicki. Do jakiej szkoły uczęszczasz? Na jakim profilu jesteś? Marcin Budnicki Do jakiej szkoły uczęszczasz? Na jakim profilu jesteś? Uczę się w zespole szkół Nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej. Jestem w liceum o profilu sportowym. Jakie masz plany na przyszłość?

Bardziej szczegółowo

Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska

Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Plansza 4 ochrona zwierząt Bezpośrednie

Bardziej szczegółowo

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek Friedrichshafen 2014 Wjazd pełen miłych niespodzianek Do piątku wieczora nie wiedziałem jeszcze czy pojadę, ale udało mi się wrócić na firmę, więc po powrocie do domu szybkie pakowanie i rano o 6.15 wyjazd.

Bardziej szczegółowo

Część 11. Rozwiązywanie problemów.

Część 11. Rozwiązywanie problemów. Część 11. Rozwiązywanie problemów. 3 Rozwiązywanie problemów. Czy jest jakiś problem, który trudno Ci rozwiązać? Jeżeli tak, napisz jaki to problem i czego próbowałeś, żeby go rozwiązać 4 Najlepsze metody

Bardziej szczegółowo

Gościmy gimnazjalistów ze Społecznego Gimnazjum STO nr 8 w Krakowie. Augustów, 17-19 września 2014

Gościmy gimnazjalistów ze Społecznego Gimnazjum STO nr 8 w Krakowie. Augustów, 17-19 września 2014 Gościmy gimnazjalistów ze Społecznego Gimnazjum STO nr 8 w Krakowie Augustów, 17-19 września 2014 . Jarosław Pytlak - dyrektor Zespołu Szkół STO na Bemowie w Warszawie - zaproponował realizację projektu

Bardziej szczegółowo

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról.

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról. 11. W ramach wymiany młodzieżowej gościsz u siebie kolegę / koleżankę z Danii. Chcesz go / ją lepiej poznać. Zapytaj o jego/jej: miejsce zamieszkania, rodzeństwo, zainteresowania. Po przyjeździe do Londynu

Bardziej szczegółowo

do trzech razy sztuka...

do trzech razy sztuka... T O, C O L U B I M Y do trzech razy sztuka... Tu musiało się wtrącić przeznaczenie. Ten sam dom wybrali trzy razy, myśląc, że to różne wille. Kiedy go zobaczyli w naturze, polubili się od razu. Pozostało

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo!

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo! Pielgrzymka,18.01. 2013 Kochana Mamo! Na początku mego listu chciałbym Ci podziękować za wiedzę, którą mi przekazałaś. Wiedza ta jest niesamowita i wielka. Cudownie ją opanowałem i staram się ją dobrze

Bardziej szczegółowo

Nominative mianownik KTO? CO? męski. żeński. nijaki. Instrumental narzędnik KIM? CZYM?

Nominative mianownik KTO? CO? męski. żeński. nijaki. Instrumental narzędnik KIM? CZYM? Nominative mianownik KTO? CO? TO jest ładny dom. TO jest młody mężczyzna. TO jest interesująca książka. TO jest sympatyczne dziecko. CO to jest? JAKI to jest dom? KTO to jest? JAKI to jest mężczyzna? CO

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

XVI REGIONALNY KONKURS DZIENNIKARSKI

XVI REGIONALNY KONKURS DZIENNIKARSKI XVI REGIONALNY KONKURS DZIENNIKARSKI Świat według ciebie. PO CO NAM PATRIOTYZM Paweł Nowak kl. Vc lat 11 Zespół Szkolno - Przedszkolny Nr 5 w Rybniku ul. Różańskiego 14a, 44-200 Rybnik Był późny wrześniowy

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 (Redaktor) Witam państwa w audycji Blisko i daleko. Dziś o podróżach i wycieczkach będziemy rozmawiać z gośćmi. Zaprosiłem panią Iwonę, panią Sylwię i pana Adama, żeby opowiedzieli

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

Pan Toti i urodzinowa wycieczka

Pan Toti i urodzinowa wycieczka Aneta Hyla Pan Toti i urodzinowa wycieczka Biblioteka szkolna 2014/15 Aneta Hyla Pan Toti i urodzinowa wycieczka Biblioteka szkolna 2014/15 P ewnego dnia, gdy Pan Toti wszedł do swojego domku, wydarzyła

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 To jest moje ukochane narzędzie, którym posługuję się na co dzień w Fabryce Opowieści, kiedy pomagam swoim klientom - przede wszystkim przedsiębiorcom, właścicielom firm, ekspertom i trenerom - w taki

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE

KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE KONSPEKT KATECHEZY SZAWLE! SZAWLE! DLACZEGO MNIE PRZEŚLADUJESZ?. O PRZEŚLADOWANIU CHRZEŚCIJAN W EGIPCIE klasy IV-VI szkoły podstawowej Oprac. Ks. Łukasz Skolimowski Warszawa 2012 Przeznaczenie: Szkoła

Bardziej szczegółowo

Jak wygląda kontakt ze zwiedzającym w Muzeum Narodowym a jak w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Kopenhaskiego?

Jak wygląda kontakt ze zwiedzającym w Muzeum Narodowym a jak w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Kopenhaskiego? Jak wygląda kontakt ze zwiedzającym w Muzeum Narodowym a jak w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Kopenhaskiego? 04-05.11.2015 Przed południem miałem mieć spokojny dzień w Muzeum. Ustaliłem z moim opiekunem

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej"

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3 "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej" w marcu 2012 r. do Plymouth w Wielkiej Brytanii, na praktyki zagraniczne pojedzie: 9 elektroników i 5 elektryków.

Bardziej szczegółowo

Film Jana Jakuba Kolskiego kręcony pod Koluszkami wchodzi niebawem na ekrany. Autorzy proszą o pomoc w sfinansowaniu wydania obrazu na płytach DVD

Film Jana Jakuba Kolskiego kręcony pod Koluszkami wchodzi niebawem na ekrany. Autorzy proszą o pomoc w sfinansowaniu wydania obrazu na płytach DVD Film Jana Jakuba Kolskiego kręcony pod Koluszkami wchodzi niebawem na ekrany. Autorzy proszą o pomoc w sfinansowaniu wydania obrazu na płytach DVD FORST jest zamożnym, dobrze zorganizowanym człowiekiem.

Bardziej szczegółowo

Transkrypcja wywiadu z: p. Przemysławem Namsołkiem

Transkrypcja wywiadu z: p. Przemysławem Namsołkiem Transkrypcja wywiadu z: p. Przemysławem Namsołkiem Wywiad przeprowadziły: Magdalena Weltz Grażyna Niemyjska Fotografia: Justyna Witalis Transkrypcja: Judyta Warzecha 1 -Niech Pan opowie o sobie. Skąd korzenie

Bardziej szczegółowo

WALENTY I SPÓŁKA RUSZAJĄ W ŚWIAT

WALENTY I SPÓŁKA RUSZAJĄ W ŚWIAT MONIKA OWORUSZKO WALENTY I SPÓŁKA RUSZAJĄ W ŚWIAT KRYMINAŁ DIETETYCZNY Ilustracje: Małgorzata Banaś-Domińska CZĘŚĆ 2 MONIKA OWORUSZKO WALENTY I SPÓŁKA RUSZAJĄ W ŚWIAT KRYMINAŁ DIETETYCZNY Ilustracje: Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Rodzicu! Czy wiesz jak chronić dziecko w Internecie?

Rodzicu! Czy wiesz jak chronić dziecko w Internecie? Rodzicu! Czy wiesz jak chronić dziecko w Internecie? Okazuje się, że nie trzeba do tego wcale wiedzy komputerowej. Wśród przedstawionych rad nie ma bowiem ani jednej, która by takiej wiedzy wymagała. Dowiedz

Bardziej szczegółowo

1 Informacja zwrotna. IZ jest dialogiem nauczyciela z uczniem mającym pomóc uczniowi w uczeniu się

1 Informacja zwrotna. IZ jest dialogiem nauczyciela z uczniem mającym pomóc uczniowi w uczeniu się 1 Informacja zwrotna IZ jest dialogiem nauczyciela z uczniem mającym pomóc uczniowi w uczeniu się 2 Informacja zwrotna dla nauczyciela 3 Światła drogowe Zielony daję sobie świetnie radę, wszystko rozumiem

Bardziej szczegółowo

Interesant. Doradca. Przykład krótkiego dialogu poradnictwa z pięcioma etapami 1

Interesant. Doradca. Przykład krótkiego dialogu poradnictwa z pięcioma etapami 1 Przykład krótkiego dialogu poradnictwa z pięcioma etapami 1 Doradca Interesant Dobry wieczór, Panie Piesczek. Nazywam się Monika Kowalska. Rozmawialiśmy w tamtym tygodniu przez telefon. Proszę wejść. Tak,

Bardziej szczegółowo

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak Kwestioriusz ankiety dla uczniów "Moja szkoła" Dzień bry, Odpowiedz, proszę, pytania temat Twojej szkoły. Odpowiedzi udzielone przez Ciebie i Twoje koleżanki i kolegów pomogą rosłym zobaczyć szkołę Waszymi

Bardziej szczegółowo

Polska na urlop oraz Polska Pełna Przygód to nasze wakacyjne propozycje dla Was

Polska na urlop oraz Polska Pełna Przygód to nasze wakacyjne propozycje dla Was Polska na urlop oraz Polska Pełna Przygód to nasze wakacyjne propozycje dla Was Nie tylko człowiek internetem żyje, miło mieć pod ręka ciekawą książkę. Od wydawnictwa Burda Książki otrzymaliśmy dwie ciekawe

Bardziej szczegółowo

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta)

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) Materiał prezentuje sposób tworzenia form trybu rozkazującego dla każdej koniugacji (I. m, -sz, II. ę, -isz / -ysz, III. ę, -esz) oraz część do ćwiczeń praktycznych.

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Dowód osobisty. Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski.

Dowód osobisty. Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski. Dowód osobisty Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski. Dowód osobisty musi posiadać każdy, kto ma 18 lat. Dowód osobisty

Bardziej szczegółowo

25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW

25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW 114 25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW Małgorzata Sieńczewska 25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW Cele ogólne w szkole podstawowej zdobycie

Bardziej szczegółowo

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w KLASA 1A Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w zagranicznym klubie lub pracować w dziedzinie motoryzacji.

Bardziej szczegółowo

Stipje Ltd - The European Marketing Force

Stipje Ltd - The European Marketing Force Sprawozdanie z wyjazdu na praktyki Erasmus Stipje Ltd - The European Marketing Force 01.07 27.09.2013r Toulouse, Francja Stipje Ltd to organizacja zajmująca się badaniami rynkowymi, promocją oraz budowaniem

Bardziej szczegółowo

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Einstein na półmetku Przy pisaniu kolejnego artykułu o projekcie postanowiliśmy wykorzystać opinie uczestników, czyli uczniów szkół Powiatu Lubańskiego. Oto co sądzą o Einsteinie: Na zajęciach byliśmy

Bardziej szczegółowo

PRZYRODNICZE AZYLE W MIEJSKICH PRZEDSZKOLACH RAPORT NR 11. Rola martwego drewna.

PRZYRODNICZE AZYLE W MIEJSKICH PRZEDSZKOLACH RAPORT NR 11. Rola martwego drewna. 11. Rola martwego drewna W celu przybliżenia dzieciom pojęcia martwego drzewa nauczycielki z przedszkola nr 16 w Koszalinie zorganizowały wycieczkę autokarową do lasu, podejmując współpracę z Nadleśnictem

Bardziej szczegółowo

Obrazek Pana Marka z Żarowa, przedstawiający pałac w Domanicach. Wszystkie fotografie są również jego własnością.

Obrazek Pana Marka z Żarowa, przedstawiający pałac w Domanicach. Wszystkie fotografie są również jego własnością. Mamy zatem pierwszego odważnego, który pod wrażeniem podwójnego odkrycia łażańskiego, oraz naszego własnego, skromnego odkrycia "obrazu w obrazie" (linki do poszczególnych opracowań na dole strony), postanowił

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo Skrzat Kraków

Wydawnictwo Skrzat Kraków Wydawnictwo Skrzat Kraków Copyright by Księgarnia Wydawnictwo Skrzat Stanisław Porębski, Kraków 2015 Wycieczka do lasu Tekst i ilustracje: Marta Ostrowska Projekt okładki i skład: Aleksandra Kowal Redakcja:

Bardziej szczegółowo

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży.

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży. Ankieta Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży www.fundamentywiary.pl Pytania ankiety i instrukcje Informacje wstępne Wybierz datę przeprowadzenia ankiety w czasie typowego spotkania grupy młodzieżowej.

Bardziej szczegółowo

Jak tworzyć mapy myśli

Jak tworzyć mapy myśli 1 Irena Sidor-Rangełow Naucz się w 7 godzin: Jak tworzyć mapy myśli 2 Copyright by Irena Sidor-Rangełowa, Anna Gergana Rangełow, Slavcho Rangelov Projekt okładki Slavcho Rangelov ISBN: 978-83-935157-0-7

Bardziej szczegółowo

uczą się / uczyli się / będą się uczyli + czasownik w 3 osobie liczby mnogiej ( ONI )

uczą się / uczyli się / będą się uczyli + czasownik w 3 osobie liczby mnogiej ( ONI ) Wielu studentów uczy się polskiego w naszej szkole. (dużo, mało, kilka ) 1.Nasi koledzy mieszkają w akademiku. 1. Wielu naszych kolegów mieszka w akademiku. 2. Te osoby były na spotkaniu. ale: 2. Na spotkaniu

Bardziej szczegółowo

ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA

ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA UNIVERSIDADE DA BEIRA INTERIOR SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 JOANNA ADAMSKA WSTĘP Cześć! Mam na imię Asia. Miałam przyjemność wziąć udział w programie Erasmus. Spędziłam 6 cudownych

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA JÓZEF I JEGO BRACIA 51 Jakub miał wielu synów. Było ich dwunastu. Jakub kochał wszystkich, ale najbardziej kochał Józefa. Może to dlatego, że Józef urodził się, kiedy Jakub był już stary. Józef był mądrym

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji działania ekologicznego nr 1. ,,Jestem przyjacielem zwierząt i roślin

Sprawozdanie z realizacji działania ekologicznego nr 1. ,,Jestem przyjacielem zwierząt i roślin Sprawozdanie z realizacji działania ekologicznego nr 1,,Jestem przyjacielem zwierząt i roślin Działanie ekologiczne,,jestem przyjacielem zwierząt i roślin było zespołem zadań powiązanych ze sobą, mających

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Historia Grabowca, Feliks Boczkowski 1 Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Chłopak ze wsi, radca z Warszawy, więzień z Oświęcimia w pamięci naszej

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Sprawozdania z wycieczki po Szlaku Piastowskim

Sprawozdania z wycieczki po Szlaku Piastowskim Wycieczka z cyklu: Szlak Piastowski W dniach 29 i 30 maja klasy 3a i 3b pojechały ze swoimi wychowawcami p. I. Wiącek i p. G. Ćwikła na wycieczkę, której trasa i nazwa wiążą się z dynastią Piastów: od

Bardziej szczegółowo

"[...] Rodzice starali się utrzymywać w tajemnicy przed dziećmi to, co było troską dorosłych."

[...] Rodzice starali się utrzymywać w tajemnicy przed dziećmi to, co było troską dorosłych. "[...] Rodzice starali się utrzymywać w tajemnicy przed dziećmi to, co było troską dorosłych." Uczniowie: Co zapamiętała Pani z 8 grudnia 1939 roku? Emilia Zdrojowa: Tego dnia poranek był mroźny. Do wielu

Bardziej szczegółowo

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci!

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! W samo południe 14 Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! przed czytaniem 1. W internecie można znaleźć wiele rzeczy. W internecie, czyli właściwie gdzie? Opracujcie hasło INTERNET na podstawie własnych skojarzeń

Bardziej szczegółowo

PROJEKT LONDYN 2014 SŁÓW PARĘ O LONDYNIE W JAKIM PAŃSTWIE ZNAJDUJE SIĘ LONDYN? NARYSUJ FLAGĘ PAŃSTWA, KTÓRYM LEŻY LONDYN: NAD JAKĄ RZEKĄ LEŻY LONDYN?

PROJEKT LONDYN 2014 SŁÓW PARĘ O LONDYNIE W JAKIM PAŃSTWIE ZNAJDUJE SIĘ LONDYN? NARYSUJ FLAGĘ PAŃSTWA, KTÓRYM LEŻY LONDYN: NAD JAKĄ RZEKĄ LEŻY LONDYN? LO DY SŁÓW PARĘ O LONDYNIE W JAKIM PAŃSTWIE ZNAJDUJE SIĘ LONDYN? NARYSUJ FLAGĘ PAŃSTWA, KTÓRYM LEŻY LONDYN: NAD JAKĄ RZEKĄ LEŻY LONDYN? 2 JAK OKREŚLAMY MIESZKAŃCÓW LONDYNU? ZAZNACZ NA PONIŻSZEJ MAPIE,

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 111 Powtórzenie poranne i wieczorne:

LEKCJA 111 Powtórzenie poranne i wieczorne: LEKCJA 111 91) Cuda widziane są w światłości. Nie mogę widzieć w ciemności. Niech światło świętości i prawdy oświeci mój umysł, bym ujrzał w nim niewinność. 92) Cuda widziane są w światłości, a światłość

Bardziej szczegółowo