Proteasomy w terapii onkologicznej - rozmowa z prof. dr hab. Jakubem Gołębiem oraz dr Tomaszem Stokłosą

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Proteasomy w terapii onkologicznej - rozmowa z prof. dr hab. Jakubem Gołębiem oraz dr Tomaszem Stokłosą"

Transkrypt

1 Proteasomy w terapii onkologicznej - rozmowa z prof. dr hab. Jakubem Gołębiem oraz dr Tomaszem Stokłosą Rozmowa z prof. dr hab. Jakubem Gołębiem oraz dr Tomaszem Stokłosą z Zakładu Immunologii Centrum Biostruktury AM w Warszawie. Zastosowanie proteasomów w terapii onkologicznej. RK: Czy inhibitory proteasomów znajdują zastosowanie w terapii onkologicznej? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Obecnie mamy jeden zarejestrowany inhibitor proteasomów, jest to bortezomib. Jest to boronowana pochodna aldehydowa, bardzo skutecznie hamująca proteasom, zarejestrowana do leczenia szpiczaków. Próbuje się ją stosować w innych nowotworach, jednak próby leczenia guzów litych są na razie nieskuteczne. RK: Do czego dokładnie służą proteasomy? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Proteasomy są to bardzo skomplikowane struktury odpowiedzialne za degradację białek wewnątrz komórki. Składają się one z wielu podjednostek, które tworzą coś w rodzaju cylindra, przez który przeciskają się rozwinięte łańcuchy białek przeznaczonych do degradacji. 30%-40% białek wytwarzanych przez rybosomy jest od samego początku, z różnych powodów uszkodzona. Takie białka muszą być usunięte z komórki - do tego właśnie służą proteasomy. RK: Jak proteasom rozpoznaje defektywne białka? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Komórki mają złożony układ enzymów, jest ich co najmniej kilkadziesiąt, odpowiedzialnych za ubikwitynację, czyli za oznakowanie białek, które przeznaczone są do usunięcia. Oprócz uszkodzonych białek również szereg prawidłowych polipeptydów jest ubikwitynowanych w komórce i kierowanych do proteasomów są to np. białka, które regulują cykl komórkowy, procesy związane z apoptozą (samobójczą śmiercią komórek). RK: Dlaczego szpiczaki są wrażliwe na inhibitory proteasomów a guzy lite nie? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Początkowo zakładano, że zahamowanie aktywności proteasomów będzie głównie wpływać na białka odpowiedzialne za regulację cyklu komórkowego, czy też zmuszających komórkę do popełnienia apoptozy. Wiele badań in vitro potwierdzało tę tezę, jednak obecnie wydaje się, że inhibitory proteasomów działają głównie poprzez upośledzenie degradacji defektywnych białek w komórce. Dochodzi do sytuacji, w której przy zablokowanych proteasomach gromadzi się bardzo dużo białek w świetle siateczki śródplazmatycznej. Konsekwencją tego jest to, co nazywamy stresem siateczki śródplazmatycznej. Stan ten rozpoznawany jest przez układy enzymatyczne, doprowadza to między innymi do aktywacji kaspazy-12. Szpiczaki są to nowotwory Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 1/5

2 wywodzące się z różnych etapów rozwoju limfocytów B. Komórki takie wytwarzają duże ilości przeciwciał albo ich fragmentów (np. pojedynczych łańcuchów). Musimy zdać sobie sprawę, że aktywowany limfocyt B, który przekształca się w komórkę plazmatyczną, która jest komórką produkującą największe ilości białka w naszym organizmie (2 tys. przeciwciał na sekundę). Szpiczaki też tworzą tak duże ilości białek w tym również defektywnych. Zablokowanie rozkładu defektywnych białek generuje ogromny stres siateczki - dlatego szpiczaki są tak wrażliwe. W innych guzach litych metabolizm komórek jest również większy niż w komórkach niestransformowanych, więc inhibitory proteasomów w badaniach in vitro działają przeciwnowotworowo, ale stres siateczki nie jest tak wielki, co jest równoznaczne z niskim efektem terapeutycznym. Dr Tomasz Stokłosa: Musimy pamiętać, że mechanizm, o którym mówił prof. Gołąb jest jednym z najbardziej prawdopodobnych wariantów, tak naprawdę nie wiemy w stu procentach jak działają inhibitory proteasomów. Możemy sobie wyobrazić, że proteasomy są swoistym recycling centers w komórce. Naukowcy pokładali nadzieje, że nowotwór będąc niestabilny genetycznie ma dużo więcej defektywnych białek. Generalnie pomysł był taki, że jeżeli zablokujemy to recycling center w komórce zdrowej to ona sobie przez pewien czas poradzi z tym problemem, natomiast komórka nowotworowa, która tych,,śmieci" ma o wiele więcej, szybciej się zasypie i przestanie istnieć. Wadą tej teorii jest to, że mechanizm ten nie tłumaczy dlaczego lek jest skuteczny klinicznie tylko w przypadku szpiczaka. Również w naszym zakładzie prowadziliśmy badania nad mechanizmami działania przeciwnowotworowego inhibitorów proteasomów, w tym ich działaniu antyangiogennym. Myślę, że jest to jeden z wielu leków, który wszedł do kliniki zanim poznaliśmy w pełni mechanizm jego działania. RK: Czy cząsteczki inhibitorów są wystarczająco małe aby mogły dobrze penetrować tkanki? Dr Tomasz Stokłosa: Inhibitory proateasomów są lekami niskocząsteczkowymi i bez problemu docierają do wszystkich tkanek. RK: Panie Doktorze czy te związki obciążone są dużą ilością działań niepożądanych? Dr Tomasz Stokłosa: Niestety bortezomib obciążony jest dużą ilością działań niepożądanych głównie jedną z przyczyn jest atom boru w cząsteczce leku. Bortezomib jest neurotoksyczny - powoduje neuropatie obwodowe, działa też toksycznie na szpik. Także nie jest to na pewno lek idealny i też nie jest to lek celowany. Jest to raczej przeciwieństwo leku celowanego, ponieważ proteasomy są obecne we wszystkich komórkach. Trzeba tu dodać, że poszukiwanie nowego leku nie musi wiązać się zawsze z poszukiwaniem konkretnego celu. Sukces bortezomibu pokazuje, że leki nieswoiste również mogą okazać się skuteczne w terapii onkologicznej. RK: Czy u Panów w ośrodku badawczym przeprowadzano badania nad inhibitorami proteasomów? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Tak, przez kilka lat prowadziliśmy badania nad właściwościami przeciwnowotworowymi inhibitorów proteasomów. RK: Czy takie badania generują duże koszty i czy w Polsce są na to środki finansowania? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Badania przedkliniczne nie są tak drogie jak badania kliniczne jednak jak na warunki polskie generują bardzo duże koszty. Trzeba sobie zdawać sprawę, że oprócz nowoczesnego sprzętu w badaniach tych wykorzystywane są coraz droższe, bo coraz Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 2/5

3 nowocześniejsze, odczynniki. Utrzymanie nowoczesnej aparatury badawczej to dodatkowe, niekiedy bardzo wysokie koszty. W Polsce finansowanie badań nie przekracza 0,6% PKB. To kropla w morzu potrzeb. Część z tych pieniędzy i tak nie trafia do nauki, a różnymi drogami np. do wspomagania przemysłu. Na pewno plusem jest to, że możemy starać się, o granty z Unii Europejskiej, prócz tego wspiera nas Fundacja Nauki Polskiej oraz prywatni sponsorzy - których cały czas szukamy. Dr Tomasz Stokłosa: Wszystko zależy jak głęboko chcemy wejść w dany temat. Możemy na przykład zatrzymać się na pewnym etapie i zaproponować jeden prawdopodobny mechanizm, który niekoniecznie okaże się tym najważniejszym. Klasyczny przykład to teoria działaniu inhibitorów proteasomu poprzez hamowanie czynnika transkrypcyjnego NFkappa B. Naukowcy kurczowo trzymali się tej teorii, a na dzień dzisiejszy wiadomo już, że ten mechanizm nie może być jedynym odpowiedzialny za działanie przeciwnowotworowe tych substancji. RK: Panie Profesorze czy istnieją bardziej swoiste mechanizmy, leki trafiające w bardziej konkretny cel? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Cały czas poszukuje się niskocząsteczkowych inhibitorów poszczególnych kinaz, enzymów uczestniczących w najbardziej kluczowych szlakach przekazywania sygnału. Poszukiwane są inhibitory receptorów dla czynników wzrostu, inhibitory czynników transkrypcyjnych, czy też innych białek zaangażowanych w progresję nowotworów. Dr Tomasz Stokłosa: Tak naprawdę,,gorączka" wokół tego rodzaju leków zaczęła się od zarejestrowanego w 2001 roku imatynibu (Glivec). Lek ten hamuje swoiście kinazę tyrozynową BCR/ABL, jak się później okazało hamuje on również kilka innych kinaz receptorowych. Onkogenna kinaza tyrozynowa BCR/ABL jest produktem genu bcr/abl który powstaje wskutek translokacji fragmentów chromosomów (i zawartych na nich genów). BCR/ABL jest jednym z najlepiej poznanych białek onkogennych, jest ono odpowiedzialne za transformację nowotworową komórek macierzystych szpiku i rozwój przewlekłej białaczki szpikowej. Niedawno zostały opublikowane badania z pięcioletnim stosowaniem imatynibu, które dowiodły, że jest to lek, który nie tylko indukuje remisję białaczki na poziomie hematologicznym i cytogenetycznym, ale wydłuża życie chorych. Tutaj kolejny raz spotykamy się z przykładem, nauki na błędach. Na początku wydawało się, że możemy bezkarnie zahamować, BCR-ABL imatynibem, ponieważ sądzono, że prawidłowa kinaza cabl potrzebna jest normalnej komórce tylko w bardzo specyficznych przypadkach, kiedy na przykład uszkodzona jest nić DNA. Reasumując sądzono, że normalna zdrowa komórka nie potrzebuje kinazy cabl zbyt często. Niestety kilka tygodni temu opublikowano badania pokazujące, że imatynib jest może być kardiotoksyczny. To świadczy, że jeszcze niewiele wiemy o kinazie cabl. Prawdopodobnie pośredniczy ona w hamowaniu stresu siateczki i kiedy poprzez działanie imatynibu wywołamy stres siateczki może to spowodować działania niepożądane. Wprawdzie nie przekreśla to przyszłości imatynibu, którego miejsce w terapii jest niepodważalne, ale na pewno stawia pod dużym znakiem zapytania wiarę, że opracowany zostanie swoisty lek, który niszczyłby komórki nowotworowe nie uszkadzając zdrowych. Śladem imatynibu poszła cała lawina badań nad inhibitorami kinaz tyrozynowych (zarówno receptorowych jak i niereceptorowych). Pojawiają się już następcy Glivecu - silniejsze inhibitory kinazy BCR-ABL, które przy okazji mogą hamować inne kinazy na przykład dasatinib hamujący przy okazji inną kinazę - Src. Przykładami inhibitorów kinaz receptorowych są inhibitory EGF - gefitynib i erlotynib. Oba te inhibitory wzbudziły wielkie nadzieje, jeżeli chodzi o leczenie raka płuc. Niestety okazały się skuteczne klinicznie tylko u niewielkiego odsetka chorych Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 3/5

4 RK: Co powoduje, że lek działa na niewielki odsetek pacjentów? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Wynikało to z tego, że lek działał tylko na pacjentów, którzy mieli konkretne mutacje tego receptora. Niemniej niewykluczone, że właśnie taka będzie przyszłość niskocząsteczkowych inhibitorów. Dla każdego z nich będzie znaleziona odpowiednia populacja ludzi, z określoną mutacją, gdzie efekt terapeutyczny będzie wysoce prawdopodobny. To oczywiście będzie się wiązało z bardzo kosztowną diagnostyką, nie tylko trzeba będzie rozpoznać nowotwór, ale również rozpoznać, jakie konkretne mutacje są w nim obecne. RK: Jakie są szanse zastosowania w tej diagnostyce mikromacierzy? Prof. dr. hab.jakub Gołąb: Pojawia się tu nadzieja, że zastosowanie mikromacierzy przyspieszy proces diagnostyczny. Co prawda mikromacierze nie są jeszcze zarejestrowane w diagnostyce onkologicznej, ale jest bardzo wiele prób klinicznych w tej dziedzinie. Zastosowanie mikromacierzy w diagnostyce ma swoich zwolenników i przeciwników, ponieważ nie są to badania wysoce specyficzne. Niektórzy specjaliści twierdzą, że badania takie trzeba powtarzać kilka razy żeby mieć pewność czy jest to odchylenie od normy, czy artefakt powstały podczas badania. Aktualna cena tych badań bardzo ogranicza ich stosowanie. B[Dr Tomasz Stokłosa: Po pierwsze ceny tych badań z roku na rok maleją, kilka lat temu badania takie wykonywane były tylko w kilkunastu klinikach na świecie. W tej chwili już w kilku klinikach w Polsce prowadzi się badania mikromacierzowe. Poszukuje się w tej chwili tak zwanych wzorców, zestawu kilku, kilkunastu tysięcy genów, które dałyby nam nie tylko szanse na rozpoznanie choroby, ale też wytypowanie do konkretnej terapii. Przykładem mogą tu być bardzo heterogenne chłoniaki, wczesne sklasyfikowanie jest kluczowe dla dalszej terapii. Moim zdaniem na przekonywujące wyniki w tej dziedzinie musimy czekać 5 do 10 lat. RK: Czy w terapii przeciwciałami monoklonalnymi stosuje się głównie cele typu receptor na czynnik wzrostu? Dr Tomasz Stokłosa: Najpopularniejsze jest celowanie w jakiś istotny receptor, ale nie zawsze. Przykładami takich przeciwciał stosowanych z sukcesem w klinice są: rytuksymab, przeciwciało anty-cd20 stosowane w chłoniaku, czy trastuzumab, przeciwciało anty-egfr (erbb2), czyli receptorowi z rodziny receptorów dla naskórkowego czynnika wzrostu, stosowane w raku piersi. Tak naprawdę do dzisiaj, mimo olbrzymiego sukcesu klinicznego tych przeciwciał, nie wiadomo na pewno, jak one działają in vivo. Postuluje się dwa mechanizmy działania. Mechanizm immunologiczny, czyli przeciwciało klasycznie opsonizuje komórkę docelową, i ta komórka jest niszczona przez dopełniacz lub przez komórkę potrafiącą wywierać efekt cytotoksyczności zależnej od przeciwciał jak np. komórka NK czy makrofag. Druga teoria zakłada, że mechanizm immunologiczny nie jest tak istotny jak to, że przeciwciała wiążąc się z receptorem przekazując sygnał do apoptozy. Badania in vitro pokazują, że oba te mechanizmy mogą zachodzić. Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Na dzień dzisiejszy szala przechyla się bardziej na korzyść działania na układ odpornościowy. Wydaje się, że podstawowym mechanizmem jest aktywacja dopełniacza. Musimy wziąć pod uwagę, że mechanizmów może być bardzo dużo. W zależności od typu przeciwciała od rodzaju nowotworu to może być albo aktywacja układu odpornościowego, cytotoksyczności komórkowej zależnej od przeciwciał, albo mechanizmy blokowania receptorów. Dr Tomasz Stokłosa: W przypadku trastuzumabu, wydaje się przeważać mechanizm polegający Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 4/5

5 na blokadzie receptorów ErbB2 i sygnale do apoptozy., Ciekawostką jest fakt, że nie jest znany fizjologiczny ligand ErbB2, który hetrodimeryzuje (łączy się) z innym receptorem dla EGF-u. Przyłączenie transtuzumabu nie dopuszcza do tej interakcji i do przekazywania sygnału do wnętrza komórki. To jeden z dowodów na to, że nie musimy szukać koniecznie unikalnego celu na komórce nowotworowej, bo receptory dla EGF są obecne na wszystkich komórkach nabłonkowych. Klucz polega na tym, że jest spora grupa nowotworów piersi, które mają zwiększoną ekspresję tego receptora nawet krotnie, wtedy trastuzumab jest skuteczny. Czyli cel może być wspólny na komórce nowotworowej i zdrowej, ale jeżeli komórka nowotworowa jest bardziej narażona na atak to przeciwciało jest skuteczne. Warto podkreślić, że trastuzumab jest przeciwciałem modelowym, jest jedynym przeciwciałem, co do którego wykazano w dużych badaniach klinicznych synergizm w połączeniu z chemioterapią. Mówimy wtedy o immunochemioterapii, jednej z najskuteczniejszych metod leczenia nowotworów. Prof. dr hab. Jakub Gołąb: Próbuje się również modyfikować przeciwciała. Celem tej strategii jest oczywiście zwiększenie ich skuteczności. Do przeciwciał można doczepiać radioizotopy, chemioterapeutyki lub toksyny pochodzenia np. bakteryjnego lub roślinnego. Tu znowu pojawiają się nam przeciwciała anty-cd20, które w połączeniu z radioizotopami są już zarejestrowane. Dr Tomasz Stokłosa: Chodzi tu konkretnie o dwie cząsteczki: ibritumomab i tozytumomab. Jeden jest połączony z radioizotopem itru, drugi z radioizotopem jodu. Są to radioizotopy, które mają stosunkowo krótki okres półtrwania od kilkudziesięciu godzin do kilku dni. Cel jest taki żeby przeciwciało połączyło się z komórką docelową ale zniszczyło również klika warstw komórek poniżej, co w przypadku, chłoniaków tworzących guzy daje efekt terapeutyczny. RK: Jaka będzie przyszłość w leczeniu raka? Prof. dr hab. Jakub Gołąb: W tej chwili dominuje tendencja poszukiwania kombinacji leków o różnych mechanizmach działania. Jeden guz lity zawiera setki miliardów różnych komórek mających przeróżne mutacje. Dlatego poszukuje się kombinacji leków działających na różnych poziomach w komórce. Bardzo ważna przy tym będzie diagnostyka, o której już wspomnieliśmy, pozwoli ona określenie profilu ekspresji genów w komórkach i pod ten konkretny profil będziemy mieli odpowiednią kombinacje leków. Kolejnym wyzwaniem jest opracowywanie takich mechanizmów, które zwiększałyby oporność zdrowych tkanek na działanie toksyczne leków. RK: W mediach mówi się, że jest kwestia lat i powstanie lek na raka, jaki jest to czas zdaniem naukowców? Dr Tomasz Stokłosa: Może to być niestety i dłuższy okres czasu, w perspektywie lat dobrze by było gdyby pojawiły się leki które mogą pomóc w tych nowotworach, w których śmiertelność jest najwyższa, jak rak płuca, mózgu, trzustki czy czerniak. Na pewno jesteśmy bliżej terapii celowanej nowotworów niż kiedykolwiek, ale na mówienie o konkretnym terminie jest za wcześnie. RK: Dziękuje serdecznie za rozmowę Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 5/5

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

Czy immunoterapia nowotworów ma racjonalne podłoże? Maciej Siedlar

Czy immunoterapia nowotworów ma racjonalne podłoże? Maciej Siedlar Czy immunoterapia nowotworów ma racjonalne podłoże? Maciej Siedlar Zakład Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej i Transplantologii Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, oraz Uniwersytecki

Bardziej szczegółowo

Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy

Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy Prof. Andrzej Hellmann Katedra i Klinika Hematologii i Transplantologii Gdański Uniwersytet Medyczny Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy Seminarium Edukacyjne Innowacje

Bardziej szczegółowo

Wyzwania systemowe stojące przed hematologią onkologiczną w aspekcie starzejącego się społeczeństwa w Polsce

Wyzwania systemowe stojące przed hematologią onkologiczną w aspekcie starzejącego się społeczeństwa w Polsce Wyzwania systemowe stojące przed hematologią onkologiczną w aspekcie starzejącego się społeczeństwa w Polsce Dr n. med. Jakub Gierczyński, MBA Doradztwo i ekspertyzy Warszawa, 27.01.2016 Wykład odbywa

Bardziej szczegółowo

Piotr Potemski. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi

Piotr Potemski. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi Piotr Potemski Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi VI Letnia Akademia Onkologiczna dla Dziennikarzy, Warszawa, 10-12.08.2016 1 Lepiej skazać stu niewinnych ludzi, niż jednego

Bardziej szczegółowo

czerniak (nowotwór skóry), który rozprzestrzenił się lub którego nie można usunąć chirurgicznie;

czerniak (nowotwór skóry), który rozprzestrzenił się lub którego nie można usunąć chirurgicznie; EMA/524789/2017 EMEA/H/C/003820 Streszczenie EPAR dla ogółu społeczeństwa pembrolizumab Niniejszy dokument jest streszczeniem Europejskiego Publicznego Sprawozdania Oceniającego (EPAR) dotyczącego leku.

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1)

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) Załącznik B.14. LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej u dorosłych imatinibem 1.1 Kryteria kwalifikacji Świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 182/2013 z dnia 9 września 2013 r. w sprawie oceny leku Iressa (gefitynib) we wskazaniu leczenie niedrobnokomórkowego

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości leczenia ostrej białaczki promielocytowej

Nowe możliwości leczenia ostrej białaczki promielocytowej Nowe możliwości leczenia ostrej białaczki promielocytowej Wiesław Wiktor Jędrzejczak Katedra i Klinika Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie To

Bardziej szczegółowo

Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych

Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek Katedra i Klinika Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1)

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 624 Poz. 71 Załącznik B.14. LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej dazatynibem 1.1. Kryteria

Bardziej szczegółowo

Lek od pomysłu do wdrożenia

Lek od pomysłu do wdrożenia Lek od pomysłu do wdrożenia Lek od pomysłu do wdrożenia KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU

Bardziej szczegółowo

Model Marczuka przebiegu infekcji.

Model Marczuka przebiegu infekcji. Model Marczuka przebiegu infekcji. Karolina Szymaniuk 27 maja 2013 Karolina Szymaniuk () Model Marczuka przebiegu infekcji. 27 maja 2013 1 / 17 Substrat Związek chemiczny, który ulega przemianie w wyniku

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Ruch zwiększa recykling komórkowy Ćwiczenia potęgują recykling komórkowy u myszy. Czy

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII

KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO TERAPII Ból PRZYWRACANIE ZDROWIA W SZCZEGÓLNY SPOSÓB 2 Krążenie Zapalenie Naprawa tkanek Większość z nas uważa zdrowie za pewnik. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy organizm traci

Bardziej szczegółowo

Fizjologia człowieka

Fizjologia człowieka Fizjologia człowieka Wykład 2, część A CZYNNIKI WZROSTU CYTOKINY 2 1 Przykłady czynników wzrostu pobudzających proliferację: PDGF - cz.wzrostu z płytek krwi działa na proliferację i migrację fibroblastów,

Bardziej szczegółowo

NOWE ZWIĄZKI PRZECIWNOWOTWOROWE Z GRUPY INHIBITORÓW KINAZY TYROZYNOWEJ EGFR STOSOWANE W TERAPII CELOWANEJ. Joanna Rozegnał

NOWE ZWIĄZKI PRZECIWNOWOTWOROWE Z GRUPY INHIBITORÓW KINAZY TYROZYNOWEJ EGFR STOSOWANE W TERAPII CELOWANEJ. Joanna Rozegnał NOWE ZWIĄZKI PRZECIWNOWOTWOROWE Z GRUPY INHIBITORÓW KINAZY TYROZYNOWEJ EGFR STOSOWANE W TERAPII CELOWANEJ Joanna Rozegnał TERAPIA CELOWANA: Jedna z najbardziej nowoczesnych metod leczenia nowotworów Skierowana

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2009 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 9

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2009 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 9 Załącznik nr 9 Nazwa programu: do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) ICD 10 grupa rozpoznań obejmująca nowotwory

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1)

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 618 Poz. 51 Załącznik B.14. LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej dazatynibem 1.1. Kryteria

Bardziej szczegółowo

Immunologia komórkowa

Immunologia komórkowa Immunologia komórkowa ocena immunofenotypu komórek Mariusz Kaczmarek Immunofenotyp Definicja I Charakterystyczny zbiór antygenów stanowiących elementy różnych struktur komórki, związany z jej różnicowaniem,

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Aleksandra Sałagacka Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Pracownia Biologii Molekularnej i Farmakogenomiki

Bardziej szczegółowo

LEKI CHEMICZNE A LEKI BIOLOGICZNE

LEKI CHEMICZNE A LEKI BIOLOGICZNE LEKI CHEMICZNE A LEKI BIOLOGICZNE PRODUKT LECZNICZY - DEFINICJA Art. 2 pkt.32 Ustawy - Prawo farmaceutyczne Substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości: zapobiegania

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 8

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 8 Załącznik nr 8 Nazwa programu: do Zarządzenia 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) ICD 10 grupa rozpoznań obejmująca nowotwory

Bardziej szczegółowo

Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań. 20 września 2013 roku

Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań. 20 września 2013 roku Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań 20 września 2013 roku Wyzwania Nowotwór ma być wyleczalny. Nowotwór ma z choroby śmiertelnej stać się chorobą przewlekłą o długim horyzoncie czasowym. Problemy

Bardziej szczegółowo

Leczenie biologiczne co to znaczy?

Leczenie biologiczne co to znaczy? Leczenie biologiczne co to znaczy? lek med. Anna Bochenek Centrum Badawcze Współczesnej Terapii C B W T 26 Październik 2006 W oparciu o materiały źródłowe edukacyjnego Grantu, prezentowanego na DDW 2006

Bardziej szczegółowo

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid http://www.maggiedeblock.be/2005/11/18/resolutie-inzake-de-klinischebiologie/ Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Obecna Minister Zdrowia Maggy de Block wraz z Yolande Avontroodt, i Hilde Dierickx

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

Potrzeby instytutów badawczych w zakresie wsparcia procesu rozwoju nowych leków, terapii, urządzeń medycznych... OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII

Potrzeby instytutów badawczych w zakresie wsparcia procesu rozwoju nowych leków, terapii, urządzeń medycznych... OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII Potrzeby instytutów badawczych w zakresie wsparcia procesu rozwoju nowych leków, terapii, urządzeń medycznych... DR ADAM SOBCZAK OŚRODEK TRANSFERU TECHNOLOGII BIO&TECHNOLOGY INNOVATIONS PLATFORM POLCRO

Bardziej szczegółowo

Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych?

Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych? Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych? prof. dr hab. med.. Piotr Fiedor Warszawski Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Kilka ważnych porad dla kobiet chorych na raka piersi Konsultacja merytoryczna: dr hab. n. med. Lubomir Bodnar Warto wiedzieć więcej o swojej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19 Przedmowa Barbara Czerska.................................. 11 Autorzy.................................................... 17 Wykaz skrótów.............................................. 19 Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

Zespoły mielodysplastyczne

Zespoły mielodysplastyczne Zespoły mielodysplastyczne J A D W I G A D W I L E W I C Z - T R O J A C Z E K K L I N I K A H E M ATO LO G I I, O N KO LO G I I I C H O R Ó B W E W N Ę T R Z N YC H WA R S Z AW S K I U N I W E R S Y T

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie opornych postaci szpiczaka mnogiego (plazmocytowego)

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie opornych postaci szpiczaka mnogiego (plazmocytowego) Załącznik nr 25 do zarządzenia 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Nazwa programu: LECZENIE OPORNYCH POSTACI SZPICZAKA MNOGIEGO (PLAZMOCYTOWEGO) ICD-10 C 90.0 szpiczak mnogi Dziedzina

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1773451 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 08.06.2005 05761294.7 (13) (51) T3 Int.Cl. A61K 31/4745 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz.i): wprowadzenie (komórki, receptory, rozwój odporności nabytej)

PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz.i): wprowadzenie (komórki, receptory, rozwój odporności nabytej) PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz.i): wprowadzenie (komórki, receptory, rozwój odporności nabytej) Nadzieja Drela ndrela@biol.uw.edu.pl Konspekt do wykładu

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE SZPICZAKA PLAZMATYCZNO KOMÓRKOWEGO (PLAZMOCYTOWEGO) (ICD-10 C 90)

LECZENIE SZPICZAKA PLAZMATYCZNO KOMÓRKOWEGO (PLAZMOCYTOWEGO) (ICD-10 C 90) Załącznik B.13. LECZENIE SZPICZAKA PLAZMATYCZNO KOMÓRKOWEGO (PLAZMOCYTOWEGO) (ICD-10 C 90) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji do leczenia bortezomibem 1.1 Leczenie bortezomibem nowo zdiagnozowanych

Bardziej szczegółowo

Dr hab.n.med. Małgorzata Krawczyk-Kuliś Katowice, 29.09.2015. Recenzja. rozprawy doktorskiej Lekarza Pawła Jarosza

Dr hab.n.med. Małgorzata Krawczyk-Kuliś Katowice, 29.09.2015. Recenzja. rozprawy doktorskiej Lekarza Pawła Jarosza Dr hab.n.med. Małgorzata Krawczyk-Kuliś Katowice, 29.09.2015 Katedra i Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach ul. Dąbrowskiego 25 40-032 Katowice Recenzja

Bardziej szczegółowo

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Karolina Klara Radomska Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Streszczenie Wstęp Ostre białaczki szpikowe (Acute Myeloid Leukemia, AML) to grupa nowotworów mieloidalnych,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Spis treści: 1. Co to jest grafen? Budowa i właściwości. 2. Zastosowanie grafenu. 3. Dlaczego może być wykorzystany

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI WYMAGANE 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis

Bardziej szczegółowo

Leki chemiczne a leki biologiczne

Leki chemiczne a leki biologiczne Leki chemiczne a leki biologiczne LEKI CHEMICZNE A LEKI BIOLOGICZNE Produkt syntezy chemicznej Produkt roślinny Produkt immunologiczny BIOLOGICZNE Produkt homeopatyczny Produkt z krwi/osocza - BIOLOGICZNE

Bardziej szczegółowo

Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii

Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii Jak w Polsce leczymy raka? Dostępność innowacyjnych leków onkologicznych w Polsce na tle wybranych krajów Unii Europejskiej oraz Szwajcarii Warszawa, sierpień 2015 Fundacja Alivia - kim jesteśmy? Alivia

Bardziej szczegółowo

Elotuzumab jest pierwszym w swojej klasie przeciwciałem immunostymulującym

Elotuzumab jest pierwszym w swojej klasie przeciwciałem immunostymulującym Europejska Agencja Leków przyznała tryb przyspieszonej oceny wniosku o dopuszczenie do obrotu produktu elotuzumab w leczeniu szpiczaka plazmocytowego u pacjentów, którzy wcześniej otrzymali jedną lub więcej

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 139/2014 z dnia 2 czerwca 2014 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Giotrif,

Bardziej szczegółowo

zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym, rodzajem raka nerki, u pacjentów, którzy byli wcześniej leczeni lekami przeciwnowotworowymi;

zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym, rodzajem raka nerki, u pacjentów, którzy byli wcześniej leczeni lekami przeciwnowotworowymi; EMA/303208/2017 EMEA/H/C/003985 Streszczenie EPAR dla ogółu społeczeństwa niwolumab Niniejszy dokument jest streszczeniem Europejskiego Publicznego Sprawozdania Oceniającego (EPAR) dotyczącego leku. Wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Lp. Kod Nazwa świadczenia Ryczałt roczny (punkty) Uwagi 1 2 3 4 5 1 5.08.08.0000001 Diagnostyka w programie leczenia przewlekłego WZW typu B lamiwudyną

Bardziej szczegółowo

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008.

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. załącznik nr 7 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. 1. Nazwa programu:

Bardziej szczegółowo

Bariery w dostępie do terapii refundowanych w Polsce na przykładzie raka płuca

Bariery w dostępie do terapii refundowanych w Polsce na przykładzie raka płuca Bariery w dostępie do terapii refundowanych w Polsce na przykładzie raka płuca Prof. dr hab. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Mężczyźni 2013 Zachorowania Zgony Umieralność

Bardziej szczegółowo

Od rozpoznania do leczenia czyli pacjent w systemie. Aleksandra Rudnicka Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych

Od rozpoznania do leczenia czyli pacjent w systemie. Aleksandra Rudnicka Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych Od rozpoznania do leczenia czyli pacjent w systemie Aleksandra Rudnicka Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych Koalicja to wspólny głos ponad 100 tysięcy pacjentów onkologicznych w Polsce zrzeszonych

Bardziej szczegółowo

Szpiczak plazmocytowy. Grzegorz Helbig Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Szpiczak plazmocytowy. Grzegorz Helbig Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach Szpiczak plazmocytowy Grzegorz Helbig Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach MM - epidemiologia 90% przypadków rozpoznaje się powyżej 50 r.ż., Mediana wieku

Bardziej szczegółowo

Biotechnologiczne Projekty Grupy Adamed

Biotechnologiczne Projekty Grupy Adamed Biotechnologiczne Projekty Grupy Adamed Sebastian Pawlak Dział Badawczy, Departament Innowacyjny, Grupa Adamed Zabrze, 18 Marca, 2016 Misja: Odpowiadamy na kluczowe wyzwania współczesnej medycyny Maciej

Bardziej szczegółowo

Innowacje w hematoonkologii ocena dostępności w Polsce

Innowacje w hematoonkologii ocena dostępności w Polsce Warszawa, 22 maja 2012 r. Seminarium edukacyjne pt.: Podsumowanie Seminarium 22 maja 2012 r. miało miejsce w Warszawie ósme z kolei seminarium Fundacji Watch Health Care pt.: " - ocena dostępności w Polsce".

Bardziej szczegółowo

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych

Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Katalog ryczałtów za diagnostykę w programach lekowych Lp. Kod Nazwa świadczenia Ryczałt roczny (punkty) Uwagi 1 2 3 4 5 1 5.08.08.0000001 Diagnostyka w programie leczenia przewlekłego WZW typu B lamiwudyną

Bardziej szczegółowo

Choroba nowotworowa jako problem społeczny

Choroba nowotworowa jako problem społeczny Choroba nowotworowa jako problem społeczny dr Antonina Doroszewska Zakład Dydaktyki Ginekologiczno-Położniczej Warszawski Uniwersytet Medyczny Nowotwór to problem społeczny Zachorowalność na nowotwory

Bardziej szczegółowo

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Metody fotodynamiczne PDT Technika diagnostyczna i terapeutyczna zaliczana do form fotochemioterapii

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej Dr hab. Janusz Matuszyk INSTYTUT IMMUNOLOGII I TERAPII DOŚWIADCZALNEJ im. Ludwika Hirszfelda P OLSKIEJ A K A D E M I I N AUK Centrum Doskonałości: IMMUNE ul. Rudolfa Weigla 12, 53-114 Wrocław tel. (+48-71)

Bardziej szczegółowo

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Nowe terapie choroby Huntingtona Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Terapie modyfikujące przebieg choroby Zahamowanie produkcji nieprawidłowej huntingtyny Leki oparte o palce cynkowe Małe interferujące RNA

Bardziej szczegółowo

Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin

Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin Rozsiany rak piersi oznacza, że komórki rakowe z pierwotnego guza rozprzestrzeniły się na inne części ciała. Te komórki rakowe tworzą nowe

Bardziej szczegółowo

Bayer HealthCare Public Relations Al.Jerozolimskie 158 02-326 Warszawa Polska. Informacja prasowa

Bayer HealthCare Public Relations Al.Jerozolimskie 158 02-326 Warszawa Polska. Informacja prasowa Informacja prasowa Bayer HealthCare Public Relations Al.Jerozolimskie 158 02-326 Warszawa Polska W badaniu klinicznym III fazy z udziałem chorych na przerzutowe nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego

Bardziej szczegółowo

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz. III): Aktywacja i funkcje efektorowe limfocytów B

PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz. III): Aktywacja i funkcje efektorowe limfocytów B PODSTAWY IMMUNOLOGII Komórki i cząsteczki biorące udział w odporności nabytej (cz. III): Aktywacja i funkcje efektorowe limfocytów B Nadzieja Drela ndrela@biol.uw.edu.pl Konspekt wykładu Rozpoznanie antygenu

Bardziej szczegółowo

Cel programu: 1. wydłużenie czasu przeżycia chorych na szpiczaka mnogiego ( plazmocytowego), 2. uzyskanie remisji choroby, 3. poprawa jakości życia.

Cel programu: 1. wydłużenie czasu przeżycia chorych na szpiczaka mnogiego ( plazmocytowego), 2. uzyskanie remisji choroby, 3. poprawa jakości życia. Nazwa programu LECZENIE OPORNYCH POSTACI SZPICZAKA MNOGIEGO (PLAZMOCYTOWEGO) ICD 10 C 90.0 szpiczak mnogi Dziedzina medycyny: hematologia. Cel programu: 1. wydłużenie czasu przeżycia chorych na szpiczaka

Bardziej szczegółowo

Działania niepożądane radioterapii

Działania niepożądane radioterapii Działania niepożądane radioterapii Powikłania po radioterapii dzielimy na wczesne i późne. Powikłania wczesne ostre występują w trakcie leczenia i do 3 miesięcy po jego zakończeniu. Ostry odczyn popromienny

Bardziej szczegółowo

Streszczenie wykładu: KONTROLA FUNKCJI REGULATOROWYCH KOMÓREK TREGS FOXP3+ JAKO CEL TERAPII PRZECIWNOWOTWOROWEJ

Streszczenie wykładu: KONTROLA FUNKCJI REGULATOROWYCH KOMÓREK TREGS FOXP3+ JAKO CEL TERAPII PRZECIWNOWOTWOROWEJ Dr Roman Krzysiek, MD, PhD. Streszczenie wykładu: KONTROLA FUNKCJI REGULATOROWYCH KOMÓREK TREGS FOXP3+ JAKO CEL TERAPII PRZECIWNOWOTWOROWEJ Immunoterapia to strategia leczenia przeciwnowotworowego polegająca

Bardziej szczegółowo

Aktywność fosfatazy alkalicznej w neutrofilach u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową

Aktywność fosfatazy alkalicznej w neutrofilach u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową Aktywność fosfatazy alkalicznej w neutrofilach u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową Radosław Charkiewicz praca magisterska Zakład Diagnostyki Hematologicznej Uniwersytet Medyczny w Białymstoku Przewlekła

Bardziej szczegółowo

zaawansowany rak nerki lub rak nerki z przerzutami, w skojarzeniu z interferonem alfa-2a;

zaawansowany rak nerki lub rak nerki z przerzutami, w skojarzeniu z interferonem alfa-2a; EMA/302947/2017 EMEA/H/C/000582 Streszczenie EPAR dla ogółu społeczeństwa bewacyzumab Niniejszy dokument jest streszczeniem Europejskiego Publicznego Sprawozdania Oceniającego (EPAR) dotyczącego leku.

Bardziej szczegółowo

Nowe spojrzenie na tworzenie białka choroby Huntingtona Ziemniak, tak? huntingtyny

Nowe spojrzenie na tworzenie białka choroby Huntingtona Ziemniak, tak? huntingtyny Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Nowe spojrzenie na tworzenie białka choroby Huntingtona Produkcja huntingtyny różnej

Bardziej szczegółowo

cz. VI leki przeciwwirusowe i przeciwnowotworowe

cz. VI leki przeciwwirusowe i przeciwnowotworowe Oddziaływanie leków z celami molekularnymi cz. VI leki przeciwwirusowe i przeciwnowotworowe Prof. dr hab. Sławomir Filipek Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytet Warszawski

Bardziej szczegółowo

Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych. Problemy dostępu do leczenia

Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych. Problemy dostępu do leczenia Forum Organizacji Pacjentów Onkologicznych Problemy dostępu do leczenia Warszawa, 26 kwietnia 2012 1. CIĄGŁOŚĆ LECZENIA ONKOLOGICZNEGO 2. REGULACJA DOSTĘPU DO LECZENIA NA POZIOMIE ROZPORZĄDZEŃ/ZARZĄDZEŃ

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie glejaków mózgu Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie glejaków mózgu Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Nazwa programu: LECZENIE GLEJAKÓW MÓZGU ICD-10 C71 nowotwór złośliwy mózgu Dziedzina medycyny: Onkologia kliniczna,

Bardziej szczegółowo

czyli o medycynie personalizowanej praktyczny poradnik

czyli o medycynie personalizowanej praktyczny poradnik czyli o medycynie personalizowanej praktyczny poradnik 1 SPIS TREŚCI: 3 4 5 6 8 9 10 12 16 20 24 28 32 36 40 43 45 Przedmowa Z punktu widzenia hematologa Słowo wstępne Diagnoza rak co robić? Badania genetyczne

Bardziej szczegółowo

Paweł Krawczyk. Finansowanie diagnostyki molekularnej w programach lekowych w Polsce problemy i możliwe rozwiązania

Paweł Krawczyk. Finansowanie diagnostyki molekularnej w programach lekowych w Polsce problemy i możliwe rozwiązania Finansowanie diagnostyki molekularnej w programach lekowych w Polsce problemy i możliwe rozwiązania Paweł Krawczyk Katedra i Klinika Pneumonologii, Onkologii i Alergologii Pracownia Immunologii i Genetyki

Bardziej szczegółowo

I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Wysoki potencjał naukowo-badawczy 898 pracowników naukowo-dydaktycznych 179 samodzielnych samodzielnych pracowników nauki 2010

Bardziej szczegółowo

Molekularne markery nowotworowe

Molekularne markery nowotworowe Molekularne markery nowotworowe Dr Marta Żebrowska Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki, Zakład Biochemii Farmaceutycznej i Diagnostyki Molekularnej Źródło ryc: http://www.utmb.edu/scccb/;

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Konsultacyjna Stanowisko Rady Konsultacyjnej nr 10/2011 z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie usunięcia z wykazu świadczeń gwarantowanych albo zmiany poziomu lub

Bardziej szczegółowo

Komputerowo wspomagane projektowanie leków przykłady sukcesów i porażek. Marcin Najgebauer

Komputerowo wspomagane projektowanie leków przykłady sukcesów i porażek. Marcin Najgebauer Komputerowo wspomagane projektowanie leków przykłady sukcesów i porażek Marcin Najgebauer Historia Cóż jest trucizną? Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną. Tylko dawka czyni, że dana substancja

Bardziej szczegółowo

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej MedTrends 2016 Europejskie Forum Nowoczesnej Ochrony Zdrowia Zabrze, 18-19 marca 2016 r. Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej Prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański Katedra i Klinika

Bardziej szczegółowo

Onkologia - opis przedmiotu

Onkologia - opis przedmiotu Onkologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Onkologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-On Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj studiów jednolite

Bardziej szczegółowo

Wywiad z Panem Prof. dr hab. n. med. Maciejem Krzakowskim na temat chorób nowotworowych

Wywiad z Panem Prof. dr hab. n. med. Maciejem Krzakowskim na temat chorób nowotworowych Wywiad z Panem Prof. dr hab. n. med. Maciejem Krzakowskim na temat chorób nowotworowych Rozmawiamy z Panem Prof. dr hab. n. med. Maciejem Krzakowskim na temat chorób nowotworowych. Czy rak i nowotwór znaczy

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne w diagnostyce i leczeniu raka piersi w oparciu o doniesienia ESMO z 2007 roku

Nowe wytyczne w diagnostyce i leczeniu raka piersi w oparciu o doniesienia ESMO z 2007 roku Nowe wytyczne w diagnostyce i leczeniu raka piersi w oparciu o doniesienia ESMO z 2007 roku Tegoroczna konferencja ESMO zaowocowała nowo przedstawionymi wytycznymi, dotyczącymi zarówno diagnostyki, jak

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego

Rak gruczołu krokowego Rak gruczołu krokowego Rak stercza (PCa - prostatic cancer) należy do najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. W Polsce pod względem zapadalności ustępuje jedynie rakowi płuca i wyprzedza

Bardziej szczegółowo

Rysunek. Układ limfatyczny.

Rysunek. Układ limfatyczny. Informacja dotyczy rodzaju chłoniaka nieziarniczego zwanego chłoniakiem z małych limfocytów B. Warto również przeczytać informacje na temat przewlekłej białaczki limfocytowej (CLL), która jest podobnym

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Konsultacyjna Stanowisko Rady Konsultacyjnej nr 12/2011 z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie usunięcia z wykazu świadczeń gwarantowanych albo zmiany poziomu lub

Bardziej szczegółowo

POSTĘPY W LECZENIU PBL

POSTĘPY W LECZENIU PBL POSTĘPY W LECZENIU PBL Klinika Chorób Wewnętrznych i Hematologii Wojskowy Instytut Medyczny Prof. dr hab. med. Piotr Rzepecki Terapia przełomowa Pojęcie terapii przełomowych w hematoonkologii zostało wprowadzone

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

RYCYNA. Ricinus communis. Z notatnika terrorysty...

RYCYNA. Ricinus communis. Z notatnika terrorysty... Z notatnika terrorysty... wielokrotnie stosowana do zabójstw - skuteczna łatwo dostępna: 1-5% znajduje się w nasionach rącznika pospolitego (Ricinus communis, rodzina Euphorbiaceae), z których wytłacza

Bardziej szczegółowo

Analiza zmienności czasowej danych mikromacierzowych

Analiza zmienności czasowej danych mikromacierzowych Systemy Inteligencji Obliczeniowej Analiza zmienności czasowej danych mikromacierzowych Kornel Chromiński Instytut Informatyki Uniwersytet Śląski Plan prezentacji Dane mikromacierzowe Cel badań Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od r. Cena Oczekiwana

Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od r. Cena Oczekiwana Ceny oczekiwane w rodzaju: leczenie szpitalne - programy zdrowotne (lekowe) obowiązujące od 01.07.2012 r. Kod Zakresu Nazwa Zakresu Cena Oczekiwana 03.0000.301.02 PROGRAM LECZENIA PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU

Bardziej szczegółowo

Gospodarka lekiem w szpitalu realizującym pakiet onkologiczny. Robert Zawadzki r.

Gospodarka lekiem w szpitalu realizującym pakiet onkologiczny. Robert Zawadzki r. Gospodarka lekiem w szpitalu realizującym pakiet onkologiczny { Robert Zawadzki 20.04.2016 r. Pakiet onkologiczny zmiany po 01 listopada 2015 r. 1. Zmiana składu konsyliów dla chorób hematologicznych 2.

Bardziej szczegółowo

Leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu narządu unaczynionego

Leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu narządu unaczynionego Leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu narządu unaczynionego Cel leczenia Brak odrzucania czynnego przeszczepionego narządu Klasyfikacja odrzucania przeszczepionego narządu Leki immunosupresyjne

Bardziej szczegółowo

Fundusz ratunkowy jako perspektywa dla leczenia osób z chorobami rzadkimi

Fundusz ratunkowy jako perspektywa dla leczenia osób z chorobami rzadkimi Fundusz ratunkowy jako perspektywa dla leczenia osób z chorobami rzadkimi Wiesław Wiktor Jędrzejczak Katedra i Klinika Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii

Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii experience makes the difference Magdalena Władysiuk, lek. med., MBA Cel terapii w onkologii/hematologii Kontrola rozwoju choroby Kontrola objawów

Bardziej szczegółowo

Ellagi Guard Ochrona kwasem elagowym

Ellagi Guard Ochrona kwasem elagowym Ellagi Guard Ochrona kwasem elagowym Ellagi Guard wspomaga wysiłki mające na celu utrzymanie dobrego stanu zdrowia. Jest on, bogaty w składniki, które są silnymi przeciwutleniaczami, zwalczającymi wolne

Bardziej szczegółowo

VIII Konferencja edukacyjna czasopisma Hematologia

VIII Konferencja edukacyjna czasopisma Hematologia VIII Konferencja edukacyjna czasopisma Hematologia PIĄTEK, 19 MAJA 2017 ROKU 14.00 15.00 Lunch 15.00 17.00 I Polska Szkoła nowotworów mieloproliferacyjnych Ph( ) pod Patronatem Novartis Przewodniczący:

Bardziej szczegółowo